text:
Ziirinda
Nin kera ce dɔ ye min tɔgɔ tùn ye Sibiri ye. A Wulila ka Bɔ màsabugu la k’a be na baara ɲini golodugu la. Tle tan ni duuru a be yaala la ʃiyɔrɔkola. A tùn b’i Da sugu kɔnɔga-kɔrɔlaw la.Wari min tùn b’a kùn a y’o Dun ka ban. A dònfini bԑԑ Nàna Ban pew.
Nin kera muso dɔ ye, den duru de tùn b'a 'bolo. Naani tùn ye muso ye ni ka tɔ kelen Kɛ 'cɛ ye. Nka muso in furadama ma Kɛ cɛmaninwolo fɛ. O la, n'a tùn be Na sin Di u ma, a tùn be dɔnkilinin dɔ Da o min 'kɔnɔ a tùn bɛ denmusonin ninnu bɛɛ tɔgɔ Fɔ, nk'a da tɛ Maga cɛmanin tɔgɔ la fyew. Ɔ, n'o Kɛra, musomanin naani ninnu tùn bɛ Bɔ ka na sin Mi.
Don dɔ la, bakɔrɔnin ni surukuba yaalatɔ Benna. Bakɔrɔnnin Tora ka
Yereyere, surukuba y’i kanto bakɔrɔnnin ma
-siran te saya Bali. Nka, n’i sera ka cyen lakika sàba Fɔ ne surukuba ye i jɔyɔrɔ in na, ne te na 'fen k’i la.
Nin Kɛra ce dɔ ye, min tɔgɔ tùn ye kelennako ye. Ala tùn y’a Ladiya, ka nafolo caman d'a ma. Bà, misi, saga, fali, ninnu bɛɛ dɔ tùn b'a 'bolo. Balo caman tùn b'a ka jiginɛw 'nkɔnɔ, hali a tùn t'a dɔn a b'o Kɛ kecogo min na.
Cekɔrɔba dɔ, mɔgɔw y'a ka misi Sonya k’a Fàga, ka Taa ni sogo bɛɛ ye fo kunkolo. Ɔ, misitigi, n'o ye cɛkɔrɔba sa, a b’o hami na tuma min na, dunankɛ dɔ tùn b’a fɛ yen. O fana ye Cekɔrɔba To o la ka Wuli ni ka mununmun, o ker’a taalen yen misikunkolo fana ye. Denke saba tùn b'o 'bolo.
Bàba k'a te ʃɔ Dun, fo bee k'a ma ko ʃɔdunbali. Don dɔ Kera yen, Bàba n'a teriw dalajɛlen, a y'i y'i Kàlen olu ye k'a tɛ ʃɔ Dun màa si ye. O kɛlen, a teriw fana ye ɲɔgɔn Ye ni ka Bɛn ko dɔ kan a kɔ kan. U ye mun Kɛ? U ye Bàba sungurun Weele ni k'o Lasu ka Blà, k'a ka fɛɛrɛ sugu bɛɛ Kɛ waasa Bàba bɛ se ka ʃɔ Dun cogo min na. Ko n'o Sera ka Kɛ k'u bɛ girinman D'a ma.
Nin Kera cὲ dɔ ye, fàli kelen ni wùlu kelen tùn b’a 'bolo.
Wùludennin tùn ce ka ɲi, a kecogo tùn ka di beɛ ye, wa beɛ tùn be tlon K’a fe.
Don dɔ, a tìgi tùn sìgilen be a ka da la. Wùludennin tùn be kà Pan-pan, a tìgi tùn be ka Yele a mà, a tùn be ka tlon K’a fe.
Sinamuso jugu
Nin Kɛra sinamuso fla ye, kelen tùn ka ɲi kelen tùn ka jugu.
Nin muso fla ninnu de denw Taara lɔgɔ ɲinina ka na Di muso jugu ma don dɔ. U taalen, sinamuso jugu in ye tasuma da Dòn k'u 'kɔnɔ. U Tora yen ka Mɛn ka Mɛn...
Jinɛw ka Sɛnsɛn sɔnniko
Nin Kɛra jinɛjamana dɔ ye, forobaboli dɔ tùn bɛ yen n'a bɛ Weele ko Sɛnsɛn. 'Sàn o 'sàn u tùn b'a Sɔn ni nimafɛn dɔ ye min bɛ ɲɛnawolomali Kɛ.
Filì ni Antà
Nin Kɛra npogotiginin fla ye, terimaw tùn dòn. Filì ni Antà ka teriya tùn ka di w'a tùn Sinsinnen dòn kosɛbɛ, ʃu tùn t'u Fara tle kɛrɛbɛtɛ...
Jaadikɔngɔ
Jaadikɔngɔ dɔ Nàna kungokɔnɔ-fɛnw fɛ sàn dɔ la. Baloko Gɛlɛyara a sàn fo kungokɔnɔ-fɛnw tùn bɛ Sa kɔngɔ 'bolo. Nkà a ko selen yɔrɔ la, suruba tùn bɛ To ka sògosuw Tɔmɔ k'olu Dun. Aa! a ko Nàna dan Sago...
Donso Zan
Zan tùn ye donsoba ye. Wa donsoya tùn Dyar'a la kosɛbɛ. dugumɔgɔw fana ka bonya tùn b'a kan kosɛbɛ. Zan tùn mana sɛnɛ Kɛ a ka sɛnɛfɛnw tùn tɛ ɲɛ hali dɔɔni, k'a sababu Kɛ foro min tùn b'a 'bolo o tùn sɛbɛkɔrɔ salen bɛ...
Donsokɛ ni fitiriwalen
Nin Kɛra donsokɛ dɔ ye. Don dɔ de Kɛra a Bɔra ka Taa a ka kungoyaala dɔ la. A Taara Bɔ kɔlɔn kolon dɔ la ka Sɔrɔ Jàra, sà, mɔgɔninfin ani suruku Binnen b'o 'kɔnɔ...
Màsakɛ ɲuman n'a den ŋanya jugu
Nin Kɛra masakɛ dɔ ye min tùn ka ɲi kosɛbɛ, nafolo tùn b'a 'kùn w'a tùn bɛ Hinɛ a ka jamanadenw na kojùgu. A tùn y'i Janto kàlan, sɛnɛ baganmara, mɔni ani kɛnɛyako la haali...
Miɲankakɛ ka alijinɛko
Nin Kɛra miɲankakamalennin dɔ ye n'a tɔgɔ tùn ye Laɲɔ ye. Laɲɔ Bangera k'a fà Sɔrɔ bolibato la. O kɛlen, Laɲɔ fana Lamɔna n'o taabolo kelen ye. Nkà a tùn bɛ kolon bɛɛ dɔ Kɛ...
Jara ni Kɔnɛ ani Dawu sɔrɔcogo
Nin Kɛra kamalennin dɔ ye min tùn tɔgɔ ye ko Habahaba. Habahaba tùn Kɛra 'màa ye min tùn tɛ Sɔn baara ma fyew. A bɛ Bòli ka Dogo a 'fà n'a 'ba ka ciw n'u ka Baaraw 'ɲɛ...
Sìgi dankelen kuko
Nin Kɛra donsoba dɔ ye min tùn ko ka di a ka dugulamɔgɔw ye. K'a sababu Kɛ a ka wale ɲumanw ye ka ɲɛsin dugudenw ma. A tùn bɛ mɔgɔw jigi Tugu ko caman na. Don dɔ, donsonkɛ in Nàna Bana...
Bunteni ni ntori ka fàlako
Don dɔ la funteni de Ganna bunteni na, o fana Bɔra k'a bɛ Taa fiɲɛminɛ na fàlada la. A selen yen a y'a Sɔrɔ ntori màsayadalen bɛ yen. bunteni kɛlen ka ntori Fo, 'ntori fana y'a Jaabi ni ka Tla k'i kant'a ma ko
Tàata n'a dɔgɔnin
Nin Kɛra cὲ dɔ n'a muso ye minnu tùn tɛ Kɛnɛya tuma ʃi. Nka den fla tùn b'u 'bolo: Tàata n'a dɔgɔnin. Tàata tùn ye musomanin ye, o dɔgɔnin tùn ye cὲmannin ye wa nabara tùn dòn fana.
Surukuba ni sonsannin ka kilisiko
Surukuba tùn tɛ Sɔ̀n koblen ma nka dumandun tùn ka D'a ye. Nka sonsannin tùn ye 'donsoba ye, wa kungoyaalaw tùn ka di a la kosɛbɛ.
Warablen ni hadamaden ka bɔɲɔgɔnya
Don dɔ de Kɛra, warablen Taar'i Jɔ Maŋala ma k'ale b'a fɛ kà Yɛlɛma kà Kɛ mɔgɔninfin ye. Maŋala Ko a ma k'ale Sɔ̀nna ko nkà yala a bɛ Se kà To so datugulen 'kɔnɔ ka tle kɛmɛ Kɛ wa?
Sonsannin ni surukubaka teriya
Sonsannin ni suruba tùn ye terimaw ye. ‘ʃu t'u Fara 'tle t'u Fara. Donsoya de tùn ka Di u ye kosɛbɛ. 'Tuma ni 'tuma u tùn bɛ To ka Taa kungoyaala la ɲɔgɔn fɛ.
Duga ni digon ani ʃὲ ka bànako
Nin Kɛra terima sàba ye: Duga ni Digon ani ʃὲ. U sàba bɛɛ Nàna Bàna waati kelen.
Duga ka bàna tùn ye kùnsigi-ntanya ye kà Digon ta Kɛra dadimi ye.
Koyan ni Bwatu ka furu
Nin Kɛra npogotiginin dɔ ye n'o tɔgɔ tùn ye Koyan ye. Cὲ dɔ tùn Лɛbɔr'a fɛ furu la. O tɔgɔ tùn ye Bwatu ye.
Sinamuso jugu
Nin Kɛra muso flà ye minnu tùn bɛ cὲ kelen 'kùn. Sinaya jugumanba tùn bɛ u ni ɲɔgɔn 'cɛ. O Kɛra sababu ye fo muso flanan tùn t'a fɛ kà muso fɔlɔ n'a denw Ye a ɲɛ na.
Nanalen cɛntako
Nanalen tùn ye nafolobatigi ye. A tùn bɛ kabakokow Kɛ nafolo la. Nka balima tùn t'a 'bolo 'kuma tɛ 'den ma.
Subagamuso
Nin Kɛra muso dɔ ye, n'a tùn ye 'den o den Sɔrɔ a b'a Di a ba ma k'a sababu Kɛ sere ye. Jaa ale ba ye subaga ye. N'a tùn ye den o den Di o ma, o tùn b'o Dun.
Bamaankɛ ni sɛnɛfɔkɛ
Nin Kɛra màsakɛ dɔ de ye, wari tùn b'a 'bolo w'a muso ta tùn ye cɛɲɛ dàn ye. Bamanankɛ dɔ ni sɛnɛfɔkɛ dɔ ye ɲɔgɔn Sɔrɔ dugutaa-sira kan.
Kamalennin sàba
Nin Kɛra kamalennin sàba ye, terimaw tùn dòn. Fanga tùn bɛ kelen ɲɛji la. N'o tùn ye gὲlɛya walima kɔnɔganko Sɔrɔ, o tùn bɛ Sin ka Kasi tèn.
Surukuba ni sonsannin ka bilisifanta
Don dɔ sonsannin Taar'i Sènnayaala kungo ‘kɔnɔ. A Tora sènyaala la ka Taa Bɔ bilisifanw kan. O kɛlen, a y'olu Cὲ ka N’olu Di a muso ma 'so.
'Surukuba ni 'sonsannin ka jɛgɛko
Don dɔ, 'surukuba tɛmɛtɔ sonsannin ka so kɔ fɛ, a nun Dònna jɛgɛ jirannen kasa la. A y'i Fara ka Dòn o fɛ yen paraw! A Taar'i Jɔ sonsan kɛrɛ fɛ ni k'i Kanto:
'Fàli kɔnɔnanjugu
Nin Kɛra cὲ flà ye minnu ye fàliw dɔw Minɛ ka Yɛlɛn u kan k'u bɛ Taa dɔgɔjɔ la. Kɔ̀gɔ tùn bɛ dɔ ka fàli kɔ la, tɔ̀ kelen ta, kɛlɛkɛlɛ tùn b'o kɔ la.
'Surukuba ni 'sonsannin
Don dɔ la, sonsannin ye kungo-kɔnɔfɛn bɛɛ Fàra ɲɔgɔn kan k'u ka Taa ʃì geren Kari ka Dòn mɔ̀ na. U bɛɛ Fàrala ɲɔgɔn kan, u Taara kungo 'kɔnɔ ka ʃì geren caman Kari ka dingɛ belebele Sèn k'a bɛɛ K'o 'kɔnɔ ni k'a Datugu.
Màsakɛ jugu ni musokɔrɔba fitiriwale
Nin Kɛra màsakɛ dɔ ye min tùn ye ɲɔmasaba ye. Nka a ka ɲɔ tùn tɛ Sɔrɔ ‘wari la ‘kuma tɛ delili ma. A ka ɲɔ sɔrɔcogo tùn ye min ye, o ye n'i Nàn'a ma, a b'a Fɔ ko jyɛn bɛ Laban fɛn min ma k'i k'o Fɔ.
Forotigi ni jinɛ kalabannci
Nin Kɛra cὲ dɔ ye, foro belebele tùn bɛ min ‘bolo. 'Sàn o sàn, a tùn bɛ foro in Sὲnɛ. Sàn dɔ la, a Taara a ka fὸro la ni k’a baara da Minɛ. A ye ‘waatinin Kɛ dɔrɔn, jinɛ dɔ Bɔra tu 'kɔnɔ kà Pɛrɛn kà D’a kan. Jinɛ pɛrɛnkan Kɛra :
Bunteni ni ntori
Don dɔ ntòri de Bɔra k'a b'a Sènnayaala nink'a balo Лini kabaw ni ɲàgasaw cɛ la. Bunteni tɛ Ban a ka kabakɔrɔ-sigi la wa a tɛ Ban a ka ɲàgasakɔnɔ-sigi fana na. Ntòri de Tora k'i Sɔgɔbɛ-sɔgɔbɛ ka Taa Bɔ 'bunteni kan yen. O kɛlen,...
Sonsannin sunɔgɔtɔ minɛni surukuba fɛ
Don dɔ sɔgɔmada fɛ, dugujɛ ye 'sonsannin Minɛ jiriju fɛ. 'Surukuba yaala-yaalatɔ Nana Bɔ a dalen kan o ɲiginnenba nkomiji fɛ. 'Surukuba Ko "payi, n ka kungo Dyara. Ne na sogo duman Dun bì". A y'i Лɔgɔri ka Gɛrɛ 'sonsannin na walasa o kana Wuli ka Bòli a mànkan fɛ. A ye 'sonsannin Ta yaw a bolo fla la k'i Kanto...
Nɔnɔfeere-muso ka togola-sandon
Don dɔ la, fulamuso dɔ Bɔra ka dugutaa-sira Minɛ. Den b'a kɔ la an'a ka nɔnɔflen b'a 'kùn. A bɛ ka Taa nɔnɔfeere la. An tùn bɛ samiɲɛ la. Fulamuso bɛ na Se kungo kolon dɔ 'kɔnɔ waati min na, san Finna tɛ...
Blàdon : 2016-07-06 Yɛlɛmako laban : 2017-04-06


c: text/html

text:
Bihigu Zoya Suurili
Bihigu Zoya Suurili (Al-Ahqaaf ٱلْأَحْقَاف)[1]
Suurili ŋɔ maa wuhirimi ni ŋun kam saɣisiri o maŋ’ bee so, tɔ! O nyɛla wa’azulana. Di lana yi nyɛla Annabi bee ka nnabi, ninsala n-nyɛ o bee alizini.
Aaya nima[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Aaya nima:[2]
- 1.Ha-Miim (H.M.). [Bachi gaŋ gaŋ ŋɔ maa wuhirimi ni Al-Kur’aani nyɛla Muɣujizah (lahiʒibsi din ka ŋmali), dama so ʒi di gbinni naɣila Naawuni].
- 2. Litaafi ŋɔ maa (Al-Kur’aani) siɣisibu yila Naawuni So Ŋun nyɛ Nyɛŋda, Yemgoliŋgalana sani na.
- 3. Ti (Tinim’ Naawuni) bi nam sagbana ni tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni naɣila ni yelimaŋli ni sahamirili (Chiyaama yisibu dali). Amaa! Ninvuɣu sheba ban niŋ chefuritali maa nyɛla ban lebri biriti bɛ ni saɣisiba ni sheli maa.
- 4. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di nibɔŋɔ, yi (Maka chefurinim’) nya yini jemdi binyɛr’ shɛŋa ka pa ni Naawuni maa, bo ka bɛ leei nam tiŋgbani yaaŋa zuɣu? Bee bɛ malila nuwa sagbana mini tiŋgbani (nambu) puuni? Tahimi ya ma litaafi sheli (din pun kan ya na) poi ni ŋɔ maa (Al-Kur’aani) na, bee baŋsim sheli bɔba, yi yi nyɛla yelimaŋli nima.”
- 5. Yaha! Ŋuni n-leei bɔrgi n-ti paai ninvuɣu so ŋun jemdi binshɛɣu din pa Naawuni, ka di nyɛla din ku tooi deegi o suhigu kuli mali ni Zaadali, ka di nyɛla bɛ (buɣa maa) ʒi ni bɛ suhiri ba gba.
- 6. Yaha! Bɛ yi ti laɣim ninsalinima (Zaadali), bɛ (buɣa maa) yɛn ti leeila dimba n-zaŋ tiba, kazaɣisi kadama bɛ daa ʒin jɛm ba gba.
- 7. Yaha! Bɛ yi ti karindi Ti (Tinim’ Naawuni) aayanim’ din be polo ni n-tiri ba, ka ninvuɣu sheba ban niŋ chɛfuritali maa yeli: “Ŋɔ maa nyɛla sihira din kuli be polo ni.”
- 8.Bee bɛ yerimi ni o (Annabi Muhammadu) kpiri li (AlKur’aani) mi? (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di yi nyɛla mani n-ŋma li, tɔ! Yi ka yiko din yɛn tooi taɣi ma shɛli ka chɛ Naawuni (daazaaba), Ŋuna n-nyɛŊunmiyi ni yeri yeltɔɣa yoli sheŋa n-zaŋ chaŋ di (Alku’aani maa) puuni, O saɣi shɛhiradira m mini ya sunsuuni. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 9. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “M-pala pilgu tuumba ni, m-mi bi mi bɛ ni yɛn ti niŋ ma shem, bee yinima. Mani bi doli sheli m-pahila bɛ ni timdi ni wahayi shɛli na n-sani. Yaha! Mani pala so naɣila saɣisigulana polo ni.”
- 10. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Yi bi nya kadama di (AlKur’aani ŋɔ maa) yi nyɛla din yi Naawuni sani na, ka yi niŋ li chɛfuritali, ka shɛhiralana so (Abdullahi Ibn Salaam) di li shɛhira Israaila bihi puuni, ka shiri kpe Muslunsi daadiini puuni, ka yi (Larbunim’) tibgi yi maŋa (ka zaɣisi li). Tɔ! Achiika! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu sheba ban nyɛ zualindiriba.
- 11. Ka ninvuɣu sheba ban niŋ chefuritali maa yeli ban ti Naawuni yelimaŋli: “Di (Muslinsi Daadiini) yi di nyɛla alheeri sheli, tɔ!Bɛ (faranima) naan ku daŋ ti di puuni.” Dinzuɣu, bɛ yi bi dolsi ni dina (Al-Kur’aani), tɔ! Ni baalim! Bɛ ni yeli: “Ŋɔ maa nyɛla kurumbuni nim’ ʒiri.”
- 12. Yaha! Pɔi ni dina (Al-Kur’aani) maa, Annabi Musa litaafi daa beni, ka nyɛla dolsigu mini nambɔzɔnigu, ka litaafi ŋɔ maa (AlKur’aani) mi nyɛ din tiri li yelimaŋli, ka nyɛla Larbu zinli, domin di valsi ninvuɣu shɛba ban di zualinsi, ka lahi nyɛ suhupielli lahibali ti ninvuɣu sheba ban vielgiri bɛ tuma.
- 13. Achiika! Ninvuɣu sheba banyeli: “Ti Duuma n-nyɛ Naawuni, din nyaaŋa kabɛ zani n-tuhi, tɔ! Bɛ ti ka dabiɛm shɛli, bɛ miti ku niŋ suhusaɣiŋgu (Zaadali).
- 14. Bannim’ maa n-nyɛ Alizanda bihi, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni, ka di nyɛ sanyoo ni bɛ tuuntumsa ni daa nyɛ shɛli.
- 15. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) saɣisi ninsala kadama o be o ba mini o ma biɛrisuŋ, domin o ma daa zali o puli ni wahala, ka ti lahi dɔɣi o ni wahala. Yaha! O puli zalibu mini o yolibu niŋ chirili pihita, hali ka o ti saɣi daadam ka paai yuumpihinahi, ka yeli: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Lɛm ma haŋkali ka n-zaŋ li paɣi A yolsigu sheli A ni yolisi ma, ni m ba mini m ma, ka n-lahi tum tuunvɛli sheli Ani yɛn saɣi ti li. Yaha! Malimi ti ma n-zuliya puuni. Achiika! N-niŋ tuuba n-labi A sani. Yaha! Achiika! M-be ban zaŋ bɛ maŋ’ zaasa n-ti A puuni.”
- 16. Bannim’ maa, Ti (Tinim’ Naawuni) deerila din viɛla bɛ tum tuuntumsa puuni. Yaha! Ka Ti chɛri bɛ taya din nye zaɣibihi paŋdi ba, ka bɛ nyɛla ban be Alizanda bihi puuni, dina n-nyɛ yelimaŋli daalikauli sheli bɛ ni daa gbaari ba li (Dunia puuni) la.
- 17. Yaha! Ninvuɣu so ŋun yeli o ba ni o ma: “Yi niriba ayi maa nyɛŋ ya. Di nibɔŋɔ, yi niŋdi mala alikauli kadama bɛ ni tiyiɣisi ma? ka di nyɛla achiika! ʒamana sheŋa nim’ pun kana poi ni mani (ka bi yiɣisi), ka bɛ niriba ayi maa (o ba mini o ma) bɔri Naawuni sɔŋsim (ka yera): “A baye, tim Naawuni yelimaŋli. Achiika! Naawuni daalikauli nyɛla yelimaŋli.” Kao yeli: “Ŋɔ maa pa shɛli m-pahila kurumbuni nim’ salima.”
- 18. Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu sheba yɛltɔɣali (azaaba) ni niŋ talahi bɛ zuɣu ali’umma sheba ban daŋ tooni maa ni, alizinnim’ mini ninsalinim’ puuni. Achiika! Bɛ nyɛla ninvuɣu sheba ban kɔhilu.
- 19. Yaha! Sokam yɛn ti malila jilma n-zaŋ jɛndi bɛ ni tum shɛli puuni, ka bɛ yɛn ti pali ba bɛ ni tum sheli sanyoo, bɛ mi pala bɛ ni yɛn di shɛba zualinsi.
- 20. Ni dabsi’ sheli bɛ ni yɛn ti yihi ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfurtali maa na n-ti zali ʒahannama buɣum tooni (ka yeli ba): “Yi daa pun zaŋ yi nyeɣisim zaasa di yi Dunia behigu puuni, ka daa shiri wum nyeɣisim ni dina. Dinzuɣu zuŋɔ,bɛ ni yon ya samli ni filiŋ daazaaba, domin yi ni daa tibgiri yi maŋ’ tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka di pa ni yelimaŋli la, ni yini daa che Naawuni dolibu la zuɣu.”
- 21. (Yaa nyin Annabi)! Teemi Aadunim’ mabia (Annabi Hudu) yɛla, saha sheli o ni daa varsi o niriba bihigu zoya zuɣu. Yaha! Achiika! Saɣisigu nima (wa’azunim’) daa min kana poi ni ŋuna (Annabi Hudu), ni o kandi na nyaaŋa (ka yɛli ba): “Miri ya ka yi jem shɛli naɣila Naawuni, Achiika! Mani zɔrimi ni dabsi’ titali la daazaaba ti paai ya.
- 22. Ka bɛ yeli: “Dini bɔŋɔ, a kami na ni ati ŋmalgi ti ka chɛ ti duumanim’ ŋɔ maa? tɔ! Tahimi ti a ni gbaari ti shɛli (azaaba) alikauli maa na, a yi nyɛla ŋunbe yelimaŋlinim’ puuni.”
- 23. Ka o (Annabi Hudu) yeli: “Achiika! Di baŋsim bela Naawuni sani. Yaha! N-tiri yala bɛ ni tim ma na ni shɛli tuuntali, Amaa! Mani nyari yala ninvuɣu sheba ban be ʒilinsi ni.”
- 24. Saha sheli bɛ ni nya li (azaaba maa) ka di nyɛ sagbaŋ din kpari bɛ kulsi polo, ka bɛ yeli: “Sagbaŋ ŋɔ maa yɛn mi ti la sakurli.” (Ka Naawuni yeli): Chɛli gba! Ŋɔ (azaaba) maa n-nyɛ yi ni daa suhiri bɔri sheli ni yomyom’ la, di nyɛla pɔhim din puuni mali azaaba kpeeni.”
- 25. Ka di (pɔhim maa) wurindi binshɛɣu kam ni di Duuma (Naawuni) zaligu, ka bɛ leei bɛ ni ku tooi lahi yuli nya shɛba naɣila bɛ yiŋsi. Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɔri ninvuɣu sheba ban nyɛ bibɛhi samli.
- 26. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti ba yiko sheli Tinibi tin ya (yi Maka chefurinima), ka Ti daa zali ba ka bɛ mali wumbu ni nyabu, n-ti pahi haŋkali. Amaa! Bɛ wumbu mini bɛ nyabu ni bɛ haŋkali maa daa bi niŋ ba anfaani sheli, domin bɛ daa nyɛla ban ŋmeri Naawuni aayanim’ namgbankpeeni, ka bɛ ni daa maandi shɛli (azaaba) ansarsi maa daa niŋ talahi n- ti ba.
- 27. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa mini niŋ tiŋgban’ sheŋa ban gili ya (yi Makanim’) hallaka. Yaha! Ka Ti kahigi dalirinim’ wuhi ba polo ni, domin achiika! Bɛ niŋ tuuba n-labi na Naawuni sani.
- 28. Ka bozuɣu ka bɛ ni gbibi binyɛr’ sheŋa din pa Naawuni ka mali ba mpuunda ka bɛ nyɛ duumanima n-zaŋ tiba maa bi sɔŋ ba? Chɛli gba! Bɛ (duumanim’ maa) bɔrgi ya ka chɛ ba. Tɔ! Lala n-nyɛ bɛʒiri maa, ni bɛ ni daa ŋmari ʒiri shɛŋa maa.
- 29. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa ŋmalgi alizinnim’ salo n-kpa a polo na ka bɛ ti wumdi Al-Kur’aani, saha sheli bɛ ni daa paai na di karimbu shee, ka bɛ yɛli: “Fom ya (ka ti wum),” saha sheli bɛ (Annabi Muhammadu) ni daa naai, ka bɛŋmalgi chaŋ bɛ taba sani n-ti leei ban niŋdi ba wa’azu.
- 30. Ka bɛ yeli: “Yaa yinim’ ti mabihi! Achiika! Ti wum litaafi shɛli bɛ ni siɣisi na Annabi Musa ʒemana nyaaŋa, kadinyɛla din tiri (litaafi) shɛŋa din daŋ di tooni maa yelimaŋli, di dolsiri mi n-zaŋ chaŋ yelimaŋli, (ka lahi dolsira) n-zaŋ chaŋ sochibga.”
- 31. “Yaa yinim’ ti mabihi! Saɣimi ya ŋun boonda n-zaŋ chaŋ Naawuni polo ŋɔ maa (Annabi Muhammadu), O (Naawuni) ni chɛ m-paŋ ya, ka gun yaka chɛ azaaba kpeeni (Zaadali).”
- 32. “Yaha! Ŋun bi saɣi ti ŋun boonda nzaŋ chaŋ Naawuni polo ŋɔ maa, tɔ! O ku tooi zo n-sɔɣi Naawuni tiŋgbani yaaŋa zuɣu, o mi ka ban yɛn ti taɣi oka pa ni Ŋuna (Naawuni). Bannim’ maa shiri be birginsim din be polo ni.”
- 33. Di ni bɔŋɔ,bɛ (chefurinim’ maa) bi nya kadama Naawuni So Ŋun nam sagbana mini tiŋgbani, ka di nambu bi nyɛŋ O maa nyɛla Ŋun yɛn tooi neei kpiimba (Zaadali)? Wumma! Achiika! O nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.
- 34. Yaha! Dabsi’ sheli bɛ ni yɛn ti zaŋʒahannama buɣum n-wuhi ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa (ka yeli ba): “Di ni bɔŋɔ, ŋɔ (azaaba) maa pala yelimaŋli? Ka bɛ yeli: “Ti po ti Duuma, di shiri niŋ ya,” ka o (Malaaika) yeli: “Tɔ! Lammi ya azaaba, domin yi ni daa niŋdi chefuritali sheli la zuɣu.”
- 35. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Niŋmi suɣulo kamani tuumba puuni ban daa nyɛ suhukpeeni nima ni daa niŋ suɣulo shem. Yaha! Di bo yoma n-ti ba. Dabsi’ sheli bɛ ni yɛn ti nya bɛ ni gbaari ba alikauli (azaaba) sheli maa, di yɛn ti ŋmanila bɛ na ʒin ʒinila Dunia puuni naɣila saha yini dabsili puuni. Di nyɛla tuuntali. Di ni bɔŋɔ,bɛ ni niŋ so hallaka n-lahi paai ninvuɣu shɛba ban kpeeyi?
Kundivihira[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
- ↑ Bachigahinda Din Be Dagbanli Kur'aani Puuni. The Noble Qur'an: Translation of the Meanings (Dagbani language).
- ↑ Translation of the Meanings of the Noble Qur'an - Dagbani translation, by Muhammad Baba Gutubu.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sigida 11 Balo nafama
Walasa adamaden kɛnɛman ka to, farikolo mako bɛ dumuni nafama suguya caman na. O dumuni ninnu bɛ fanga di farikolo ma walasa a ka se ka a ka baarakɛ. O cogo kelen na, o dumuni ninnu bɛ dɔ farikolo jɔ, ka a labɛn ani ka a tanga. O de kama adamaden ka kan ka dumuni nafamaw dun don o don.
Dunuya yɔrɔ bɛɛ la, dumuni dɔ bɛ sɔrɔ yen min da man gɛlɛn ni a bɛ kɛ o yɔrɔ mɔgɔw ka dumuni dunta fanba bɛɛ la. Mara bɛɛ ni a ka dumuni don, a bɛ se ka kɛ: malo, kaba, ɲɔ, alikama, bananku, pɔmutɛri, jiriden kisɛlamaw walima namasa. O suman de ye an ka don o don balo ye.
Nka o dumuni min bɛ kɛ balo fanba ye, o kelen tɛ se ka kɛnɛya sabati. O de la a ka kan ka dafa ni dumuni wɛrɛw ye, sango denmisɛnniw minnu bɛ ka mɔ, musokɔnɔmaw ni denbatigiw ani mɔgɔkɔrɔbaw.
Hali ni o ye a sɔrɔ denmisɛnni bɛ dumuni in caman dun, a bɛ se ka fasa ka tila ka a fanga dɔgɔya, ka a sababu kɛ fu ni ji ka ca dumuniba in na, den bɛ fa joona ka a sɔrɔ a ma a nafalan bɛɛ sɔrɔ dumuni na min bɛ a mɔdiya.
An bɛ se ka fɛɛrɛ fila sigi sen kan walasa ka o denmisɛnni in ka fangasɔrɔdumuni nɔnabila:
Ni aw bɛ farikolo fangasɔrɔdumuniw fara dumuniba kan, o bɛ dɔ fara dumuni nafa kan. Dumuni dafalan fila bɛ yen, olu fana ka kan ka fara dumuniw kan:
Ni aw bɛ se, aw bɛ dumuni nafama ninnu dun ni a ye shɔ, nɔnɔ, shɛfan, tiga, jɛgɛ ani sogo ye. Nin dumuni nafama ninnu ye farikolojɔdumuniw ye.
Ni aw bɛ se, aw bɛ witaminima dumuniw ni jolisegindumuniw dun i n’a fɔ lenburuba walima jiriden ni nakɔfɛn minnu ɲɛ ye nɛrɛma ye ka fara nakɔfɛn tɔw ni ɲuguw kan. Witaminiw ni jolisegindumuniw kofɔlen ninnu jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ farikolo jɔli la (aw ye gafe ɲɛ Witamini nafamaw ni joliseginfura minnu man kan ka dɛsɛ dumuniw na lajɛ).
A ca a la, dumuniba kelen in min bɛ dun duw kɔnɔ, o bɛ farikolo ka balo ko mako caman ɲɛ ani ka fanga don a la, hali ni o ye a sɔrɔ nafalan bɛɛ tɛ sɔrɔ a la. Ni aw bɛ dumunidafalanw fara dumuniba kan, o bɛ a to aw bɛ dumuni nafama sɔrɔ da nɔgɔn na. A ma se aw ka nin dumuni kofɔlen ninnu bɛɛ dun walasa aw ka to kɛnɛya la. Aw dan ye ka to dumuniba in kan, aw delilen don min na ka sɔrɔ ka dumuni dafalan dɔw fara o kan, minnu bɛ sɔrɔ aw ka sigida la. Aw bɛ dumunidafalan minnu dun, tuma ni tuma aw bɛ a lajɛ ka to ka u falenfalen.
Ladilikan ka ɲɛsin kɛnɛyabaarakɛlaw ni baloɲumansatibagaw ma: Nin taabolo suguya in min bɛ baloɲuman sabatili kofɔ, o bɛ i n’a fɔ dumuni kuluw lakalanni, o la an bɛ an sinsin dumuniba caman dunni kan ani ka dumunidafalanw fara u kan tuma bɛɛ, fangasɔrɔlan ka ca dumuni minnu na. O taabolo in bɛ bɛn faantanw ka sɔrɔ ma.
Aw ka dumuni kelen kelen bɛɛ la, aw ka kan ka nin dumuni kulu suguya naani bɛɛ dɔ dun:
Aw ye aw hakili to a la: A nafa ka bon aw ka denmisɛnw labalo ka ɲɛ tuma bɛɛ (aw bɛ dumuni di u ma siɲɛ 3 ka se siɲɛ 5 ma tile kɔnɔ); dumuni suguya minnu bɛ sɔrɔ aw bolo kɔrɔ, nafa wɛrɛ bɛ olu la.
Ninnu ye farikolojɔli dumuniw ye. U nafa ka bon adamaden mɔni na, a fasa sigicogoɲuman, a kunsɛmɛ ani farikolo yɔrɔ caman wɛrɛw. Walasa ka mɔdiya ani ka fanga sɔrɔ, mɔgɔ ka kan ka farikolojɔli dumuni caman dun tile kɔnɔ.
Dumunifasamaw ni sukaro, olu ye farikolofanga dumuniw ye. U bɛ i n’a fɔ lɔgɔ tasuma mɛnɛni na. Mɔgɔ minnu bɛ fangalabaara kɛ, olu mako bɛ farikolofanga dumuniw na. Nka ni mɔgɔ ka balo danna nin dumuni ninnu ma ka a sɔrɔ farikolojɔli dumuniw tɛ a la, o bɛ farikolo fanga dɔgɔya.
Tulusiminen ye dumuni ye fanga bɛ sɔrɔ dumuni min na. An farikolow bɛ tulusiminen yɛlɛma ka a kɛ sukaro ye ni a makoba bɛ farikolofanga dumuni na. Tulusiminen caman dunni ka jugu mɔgɔ ma, nka a ka ɲi mɔgɔ ka a dɔɔni dun a ka dumuni dunta bɛɛ la.
Nin dumuni ninnu bɛ farikolo tanga. U bɛ farikolo dɛmɛ a ka baara la. Farikolo mako bɛ witamini minnu na, ni an tɛ olu sɔrɔ an ka dumuni duntaw la, o de bɛ an bana.
Jolisegindumuniw nafa ka bon joli cayali la la ani kolo ni ɲi ka kɛnɛya
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
Venezuela
Venezuela focogo Ispanikan na (bene'swela) a togo madonnen Venezuela ka Bolivari Fasojamana (Ispanikan: República Bolivariana de Venezuela) ye funtenima jamana ye Worodugu Amerika saheli dakan kan. Gerekan jamana don ni jigun damado ye minu sigilen Karayibu Ji jida fe. Fasojamana in y'aka yeretaa soro kabo Ispaniya bolo san 1821.
Venezuela be danbo ni Guyani, Esekibo Ba koron, Brazil worodugu, Kolonbi tlebi ani Trinidi ani Tobago, Grenada, Sin Lusia, Barnadosi, Curasao, Aruba, Sin Vinsan, ani Grenadiniw ni Antiyi Finyesira saheli. Jamana fensen ye bametri kene 916 445 ni jamanaden 26 414 816. A faaba ye Karakasi ye.


text:
Liberia
Liberia madɔnnen Liberia ka Fasojamana, ye jamana ye Afrika ka tlebi dankan na, a bɛ danbɔ ni Sera Leon, Gine, Kote D’Ivoire ani Atlantik Kɔgɔji. Liberia ye tudugu ye min fiɲɛ (taksu) ka kalan, sanji bɛna kawula wati ani harmatan fiɲɛ jalan tlema fɛ. Liberia kɔgɔjibolo ye jiritu ye, tumamin dugu gerekanna ye jiritu warowarolen ye, min dayelen fuga kan ani bin jalanw. Kabii san 1989, Liberia kɛra wilikajɔ dugu ye min sereyara duguden kɛlɛ fla la. Liberia Duguden Kɛlɛ Fɔlɔ (1989 – 1996) ani Liberia Duguden Kɛlɛ Flanan (1999-2003) ye mɔgɔ bakɛmɛ caman b’u sigiyɔrɔ ka jamana sɔrɔ dafiri. Liberia tɔgɔ bɛ kɔrɔyalikɛ “hɔrɔnya” tumamin farafin kanhɔrɔnyalenw ani jɔnw siginna ka na Liberia san 1822, ka jamana in sigi san 1847 ni Keleyalen Duguw (US) ka Fanga ka dɛmɛ ye, kasɔrɔ ka kabila kura sintin min bɛ wele Ameriko-Liberiakaw. Nin kabila kura in nali ye gɛrɛntɛ jubɔ u ni kabila ba taniwɔrɔ tɔw cɛ.
Antropolojy ɲiniw y’a jira ko Liberia yɔrɔ sigili wati surun ye 12an kɛmɛda, adɔla ka kɔn o ɲɛ. Manden kanfɔlaw sigira kataa tlebifɛ, min ye kabila fitini caman jagoya k’u sigi kɔrɔnfɛ ka digi Atlantik Kwaji kan. Deyiw, Basaw, Kruw, Golaw ani Gisiw jatelen nabaa fɔlɔw fɛ. Nin tamaasegin farala Tlebi Sudan Mali Mansamara bini na san 1375 ani kɔfɛ san 1591 ni Songai Mansamara wilili. Ka fara, gerekanyɔrɔ sɛgɛnna cencentaama bolo, o ye sigibaaw jagoya ka yɛlɛma Pepper Coast babolo ɲiginen na. Nin sigibaa kuraw naara ni uka ɲɛdɔnw ye inafɔ kɔri parata, gesedan, nɛgɛbaara, malo ni ɲɔ sɛnɛ, ani sigi ni marataabolo cakɛdaw kabɔ Mali ani Songai Mansamara la.
Manew ka yɔrɔ in minali ma mɛn, Vai kabila mɔgɔw fana naara u sigi Grand Cape Mount yɔrɔ la. Vai kabila tun ye Mali Mansamara dɔ ye minu jagoyara ka boli mansamara yurulen kɔ tanninaninan kɛmɛda wati kɔnɔ. U y’a suganti k’u sigi kɔgɔjibolo yɔrɔw la. Kru kabila y’u banamini Vai ka sigi u sigiyɔrɔ la. Manew ani Kruw ka jɛ sera ka Vai ka taama wɛrɛw bali yɔrɔ in na, nka Vai tora Grand Cape Mount yɔrɔ la min ye bii Robertsport dugu ye.
Kɔgɔji dala mɔgɔw ye kurunw dilan ka jago daminɛ ni Tlebi Farafinw ye kataa Kape verdo kabla Sanu Dankan na. Kɔfɛ, Eropa julaw ye karajago sifayaw donɲwanakɛ ni dugudenw ye, tumadɔ u b’uka kuruw siri dankan na. Tumamin Kru ye julaya sigi sen kan ni Eropa ye, uka jago tun sinsinnen daminɛ la jɔntan karajagow kan, nka taalen ɲɛ u y’u sen don ni barika ye Farafin jɔn jago la. Kru surugaw y’u sigiyɔrɔ bila ka taa baara kɛ jiriforow la ani sojobaara sarama la. A dɔw yɛrɛ ye baara kɛ Suez and Panama bajalanw sennin baara la.
Kabila wɛrɛ min dɔnnen yɔrɔ in na bɛ wele Glebo. Glebow genna ka b’u sigiyɔrɔ Manew doni senfɛ, u taara u sigi jidala min ye bii Liberia ye.


text:
Lucky Dube,Mama thefabmsM 7 years ago I do not own nor do I claim any rights or profit by posting this video, just for viewer enjoyment and share the work of a great artist, Rest Easy Lucky!!!! Dj light ft Bb Salvador ft dj Léo on dort pas en classe version complet serge beynaud 8 months ago. Dj leo salisseur de poy spot ivoire channel 2 years ago Abonne toi a ma chaine pour plus de video. Espace de djandjou que tu soit dj Leo Sarah Routier 11 months ago. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Dô lou ko soumahoro kanté bori la, dô lou ko soumahoro kanté tounou’ na, dô lou ko soumahoro tara kourou kouna soumahoro burila!
Moliere enfants indigne album africa tv 2 years ago Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises. N’ko, kuma mi fô ni? Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises. Tous travaux dérivés de ce fichier seront distribués sous licence gratuite et non payante. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Dô ya kô ka ka lé djamana mina, dô ya kô ka ka lé muso mina ra, Dô ya kô ka ka lé djamana mina Soumahoro bori la, Soumahoro bori la, Soumahoro ka ti bori la! Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Dô lou ko soumahoro kanté bori la, dô lou ko soumahoro kanté tounou’ na, dô lou ko soumahoro tara kourou kouna soumahoro burila!
Ldo Jah Fakoly, Alou maye Maria Augusta 9 years ago « Moi je viens, je chante dans une langue africaine mais je suis accompagné par des Jamaïcains. Alou mayé Alou mayé! Dj light ft Bb Salvador ft dj Léo on dort pas en classe version complet serge beynaud 8 months ago. Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê dh Dô ya kô ka ka lé djamana mina, dô ya kô ka ka lé muso mina ra, Dô ya kô ka ka lé djamana mina Soumahoro bori la, Soumahoro bori la, Soumahoro ka ti bori la!
DJ LEWIS – Spot Binguiste *-*
binguiate Moliere enfants indigne album africa tv 2 years ago Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises. Abonne-toi à ma chaîne: Lucky Dube,Mama thefabmsM 7 years ago I do not own nor do I claim any rights or profit by posting this video, just for viewer enjoyment and share the work of a great artist, Rest Easy Lucky!!!!
Ça fait une seule force » Tiken Jah Fakoly. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Solo n’goni Dô lou ko soumahoro bjnguiste kourou kou na, dô lou ko soumahoro tara ba dji la, dô lou ko’ soumahoro tara kourou kou non soumahoro borila!
Download JOJO MIGNON feat DJ LEO, ANDERSON 1ER : JE SUIS LA POUR SA Video
Tous travaux dérivés de ce fichier seront distribués sous licence gratuite et non payante. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Blnguiste gnê na Dô lou ko soumahoro kanté bori la, dô lou ko soumahoro kanté tounou’ na, dô lou ko soumahoro tara kourou kouna soumahoro burila!
Soutenez les Artistes en achetant leur Magnifique Album de 10 Titres ici: Dô lou ko soumahoro tara waya si ra, dô lou ko soumahoro tara ba dji la dô lou ko’ soumahoro tara kourou kou na soumahoro borila! I do not own nor binguisre I claim any rights or profit by posting this video, just for viewer enjoyment and share the work of a great artist, Rest Easy Lucky!!!! N’ko, kuma mi fô ni?
Espace de djandjou que tu soit dj Leo Sarah Routier 11 months ago. Les chefs Google ivoire Musique 1 year ago dj dmx en featuring avec DJ leo pour les boucantiers endurants appelé désormais les chefs. Dj leo salisseur de poy spot ivoire channel 2 years ago Abonne toi a ma chaine pour plus de video.


text:
Maroko
Maroko (Arabukan المغرب) madɔnnen Maroko Mansamara (Arabukan المملكة المغربية), a bɛ Afrika Saheli fɛ min jamanadenw jatelen ka kɛ 33 848 242 (2014). A sigilen Atlantik Kɔgɔji dala min bɛ mɔnɔbɔ kase Gibraltar Mɔsɔn ma Mediterane Baji la. Maroko bɛ danbɔ ni Aljeri kɔrɔn fɛ, Espania saheli fɛ (kɔgɔji bolo kan fo kase Espania dugu fla ma Seta ani Melila) ani Moritani wordugu fɛ.
Maroko ye Afrika jamana ye min ye tɔnden ye Afrika Kelenya kɔnɔ. Kafara, a ye tɔnden ye Arabu ka Tɔn, Magreb Arabu ka Kelenya, Fransekanfɔtɔn, Silameya Lajɛ ka Tɔn na. A fɛnsɛn bɛse 710 850 bametri kɛmɛjɛ ma.


text:
-
Kurana kalan ko gnuman Fuad Al kamiri fe , Ni chuba ye kabo Asim fe
kalan kelaw: Fuad Al kamiri boyorow:
-
kurana kalan ko gnuman Yasir AL kurachi fe, Ni chuba ye kabo Asim fe.
kalan kelaw: Yasir Abdulahi Al kurachi
-
kurana kalan ko gnuman Muhamad Al kuntawi ni warchi ye kabo nafiu fe
kalan kelaw: Muhamad Al kuntawi
-
kurana kalan ko gnuman Attazi Muhamad chahbun fe, warchi kanlan tiokoya la kabo Nafiu fe
kalan kelaw: Atazi Muhamad Chahbun
-
Kurana kalan ko gnuman Hasane muhamad solihu fe riwaya (warchi kabo Naafiu)fe.
kalan kelaw: Hasan Muhamad Solih boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Yasine Al djazairi fe riwaya (warchi kabo Naafiu)fe.
kalan kelaw: Yasine Al diaza-iri
-
Kurana kalan ko gnuman Abdul Ali Aanune fe riwaya (warchi kabo Naafiu)fe.
kalan kelaw: Abul Ali A-anoun boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( Ruh kabo yakub Al hadrami ) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya (Ruweis kabo yakub Al hadrami) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Rachid bil Aaliyat fe riwaya (warchi kabo Naafiu)fe
kalan kelaw: Rachid Bil Alia
-
Kurana kalan ko gnuman Mahmud achaimi fe riwaya (Chuuba kabo Aasim) fe.
kalan kelaw: Mahmud Acheymi boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Mahmud achaimi fe riwaya (Duuri kabo kisaai) fe.
kalan kelaw: Mahmud Acheymi boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Umar Al kazabri fe, riwaya (warchi kabo Naafiu) fe.
kalan kelaw: Umar Al kazabiri boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Al Uyun Al kuchi fe, riwaya (warchi kabo Naafiu) fe.
kalan kelaw: Al Uyun Al kuchi boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Abdul kabir Al humeid fe riwaya (warchi chuba kabo Naafiu)fe
kalan kelaw: Adul Kabir Alhadidi
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( Duuri kabo kisaai) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya (warchi kabo Naafiu) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Muhamad Abdul Hakim bin said Al abdulahi riwaya (Duuri kabo kisaai ) fe.
kalan kelaw: Muhamad Abdul Hakim ben said AL-Abdalah boyorow:
-
Kurana kalan kognuman walid Anaaihi riwaya (kalun kabo Nafiu)fe
kalan kelaw: Walid Ali Muhamad An-naaihi boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Mustofa Garbi fe, riwaya (warchi kabo nafiu)fe
kalan kelaw: Mustafa garbi
-
Kurana kalan ko gnuman Yusuf bin nuhu Ahmad fe, riwaya (Al bizi kabo ibn kasir) fe
kalan kelaw: Yusuf Ben Nuh AHmad
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( kutbal kabo ibn kasir ) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( Abi Al Haris kabo kisaai ) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( Al bizi kabo ibn kasir) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( susi kabo Abi Amru) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( Chuba kabo Aasim) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Mudjdi Al baltadji fe riwaya (Ibn zakawan kabo Aamir) fe
kalan kelaw: Madjdi Al beltadji
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya (Ibn zakwan kabo ibn Amr) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya (Hafsi kabo Asim) fe toyibatu nachri ka sira fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( Hicham kabo ibn Amir ) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya ( kalaf kabo Hamza ) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Miftahu Muhamad Asultoni fe riwaya (Idris kabo kalaf ) fe
kalan kelaw: Miftah Muhamad AS-sultoni boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Yusuf bin nuhu Ahmad fe, riwaya (chuuba kabo Asim) fe
kalan kelaw: Yusuf Ben Nuh AHmad
-
Kurana kalan ko gnuman Adukali Muhamad Al alim fe riwaya (Kalune kabo nafiu) fe
kalan kelaw: Adukali Muhamad Al Aalam
-
Kurana kalan ko gnuman Mussa bilal fe riwaya (warchi kabo Nafiu) fe
kalan kelaw: Musa bilal
-
Kurana kalan ko gnuman Muhamad Awad al Harbawi fe, riwaya (duuri kabo kisaai fe)
kalan kelaw: Mohamad Awad Al harbawi boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Abdurachid sufi fe riwaya (Abi al haarisi kabo Kisaai fe)
kalan kelaw: Abdurachid Sufii boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Abdurachid sufi fe riwaya (Durri kabo abi Amru fe)
kalan kelaw: Abdurachid Sufii boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Abdurachid sufi fe riwaya (kalaf kabo Hamza fe)
kalan kelaw: Abdurachid Sufii boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Abdurachid sufi fe riwaya (sussi kabo Amru fe)
kalan kelaw: Abdurachid Sufii boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Abdurachid sufi fe riwaya (warchi chuba kabo Assim fe)
kalan kelaw: Abdurachid Sufii boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Mahmud Kalile Al husari ni riwaya (kalun kabo nafiu fe)
kalan kelaw: Mahmud Khalile Al Husari
-
Kurana kalan ko gnuman Mahmud Kalile Al husari ni riwaya ( warchi kabo nafiu fe)
kalan kelaw: Mahmud Khalile Al Husari boyorow:
-
Kurana kalan ko gnuman Muhamad Abdul Karim fe riwaya (warchi kabo Nafiu) fe
kalan kelaw: Muhamad Abdul Karim
-
Kurana kalan ko gnuman Ahmad kudor fe (torablus) ni riwaya (kaluna ye kabo nafiu fe)
kalan kelaw: Ahmad Ben Khudar Al tarablusi boyorow:


text: Sira cetige kogow be yen k’a masɔrɔ an be nin diɲe min kɔnɔ, faratikow ka ca, kasaraw ka ca ani ɲɔgɔn juguyaw ka ca. Wa Hadamadenw be ɲɔgɔn jogin, u be ɲɔgɔn tɔɲɔ don o don. O de kosɔn cetige kogow sigira, ni olu kera sariyaw de ye minnu be dan sigi i ka kewalew la. Tuma caman i be jɔɔrɔ ni i yere ye, cogo min b’a to i be se ka lakanda, ka kisi ka bɔ binkanikelaw tɔɔrɔ ma, ka tanga ka bɔ geleya wala bana ma nka i te janto i yere la ni ta fan fe, fo farikolo dama. Tiɲe la, o ye hakilitanya de ye, Hadamaden be o min ke k’a masɔrɔ a ye jurumutɔ, k’a masɔrɔ Hadamaden binna. I be i barika bee don i yere farikolo tangali kosɔn, ka i fari lakisi ka bɔ tɔɔrɔko bee ma, nka i te o ɲɔgɔn ke ka i ni lakanda, ka i ni lasabati.


text: les villages du guidimakha sont MAURITANIE: djadjibine fofana-debe dafort ajar diogontourou diaguily boully baediam wompou artemou keninkoumou hassi-choggar kalinioro sabouciré sollou sansangue bokédianbi karakoro mbalou godioval toumbou goupou guemou sambakagny testaye selibaby mamaeli bouroudji sarankoité coumba-ndao dangueremou hassi bagara arsa tachott ould yanja barene amagué bedia toumiat dahalagué tissi bargou bandiougou gakoura MALI:leya koussane dag-dag aorou koumarefara gousela kalinioro selifely kebe-tiss tissyganzoye soueina boukoutineti lahajib moussala gory-gopela moutala samsalake hamdalaye ahel-falouté ahel barké amilalé bonié moudioro dindinaé toumbakoukane ambidedi samankidi bangassi gabou diadioumbera madinel il yen a encore bcp plus mais c tous ske g pu tavoire


text:
Etats-Unis jamana k'a bɛna dolariwari miliyɔn kɛmɛ fila (200) di OMS ma yanni "Févirier" kalo ka ban
19 février 2021 à 09h36
Etats-Unis b'a fɛ k'a jɔyɔrɔ fa, walisa OMS ka se ka koronabana kɛlɛ.
Etats-Unis jamanakuntigi kura ka sariya tanin minw b'a ni Donald TRUMP dannafaranya, o la belebele dɔ ye nin ye.
Joe BIDEN ye "Etats-Unis" seen don kokura "OMS" ra, diɲɛ tonboloba min bi kɛnɛyako kunna. wa jamana nin bina a ka bolomafara sara min b'a to OMS ka see sɔrɔ k'a banba koronabana kɛlɛli kan. O kuma fɔra Antony Blinken fɛ kunu, Etats-Unis ka kɔkanko minisiri.
"Etats-Unis" segili bi sɔn ka kɛ fiɲɛ dimanba ye OMS ɲamɔgɔw fɛ, olu minnu jijaw ra halibi ka ɲaa sɔrɔ koronabana kɛlɛli ra diɲɛ kɔnɔ.
Kasoro Donald TRUMP tun dusukasininman y'a yɛrɛ fosi ka bɔ tɔɔn nin kɔnɔ saan 2020 mɛkalo ra. Donald TRUMP tun ye "OMS" jalaki k'a banna ka fɛɛrɛ ta teliya ra ka COVID 19 ɲakɔrɔtigɛ, wa ko "OMS" fana bi Sinuwa jamana ka bila le ra, k'o ma bɛn. Etats tagali y'a kɛ kɛnɛya tɔnboloba fɔnna nafolo caaman, ka d'a kan, jamana nin ka bolomafara tun ye 15 le ye, kɛmɛ sara la, OMS ka nafolo ra.
"Etats-Unis" jamana ka kɔkanko minisiri Antony BLINKEN ko fana, ko nin ɲataga belebele ye, min b'a yira k'a fɔ "USA" b'a ka layidu dafa ni "OMS" ye. A ko nin b'a yira fana ko Etats-Unis b'a fɛ ka OMS dɛmɛ walisa a ka jaabi teliman sɔrɔ koronabana ra.
RFI
Commentaires(0)
Vous devez être connecté pour commenter
Se connecter Inscription
Se connecter Inscription


text:
CAF ɲɛmɔgɔyakalataw : Farafinna tilebinyanfan ka cɛbɔ saaba nunnu na, jɔn bɛna se sɔrɔ?
28 janvier 2021 à 10h45
CAF, farafinna balɔntanko ɲanabɔ jɛkuluba kan ɲɛmɔgɔ bɛna sugandi "Mars" kalo naata tile 12.Cɛbɔ minnu tun y’u kanbɔ a nɔfɛ, FIFA, diɲɛ balɔntanko ɲanabɔ jɛkuluba, jɛɛra nin naani ta ye.CAF ɲɛmɔgɔkoro Amat Amat, u y’ale ka kanbɔya kɔn.
"Sénégal" ka Augustin senghor, Mauritanie ka Amet Yaya, Cote d’Ivoire ka Jacque Anouma ani Afrique du Sud ka Frabrice Motsepe.
Diyɲɛ balɔntanko ɲanabɔ jɛkuluba, FIFA sonna ninnu mɔgɔ naani ka cɛbɔya ye CAF ɲɛmɔgɔkalataw la mars kalo naata.
Kibaru in dilen ko kunu Mauritani ka cɛbɔ fɔloɔ de y'a ka ninsɔndiya jira.
Hakilijiginna, ale ni Fabrice MOTSEPE ka cɛbɔya ma tɛliya ka sɛmɛntiya bawo u ka sɛbɛnw tun ma dafa.
FIFA ye mɔgɔ saaba minnu ka cɛbɔya kon, a bɛ faralen olu kan CAF ka ɲɛmɔgɔkoro, Madagascar ka Hamad Amad, ale min ɲangilen bɛ san duuru a ka na i sen don balɔntan ko siila, yuruku-yuruku kɔ sɔn.
CAF ka ɲinan ɲɛmɔgɔ sugandili la cɛbɔ naani cɛ saaba bɛ bɔ farafinna tilebiyanfan na.
Ni u kele ye see sɔrɔ, a bɛ kɛ a siyɛn fɔlɔ ye CAF ɲɛmɔgɔ ka bɔ farafinna tilebiyanfan na.
Sugandili in bolodaalen bɛ ''mars'' kalo naata tile 12 de la Rabat, Maroc Faaba la.
''CAF" ɲɛmɔgɔyakalata cɛbɔw
Commentaires(0)
Vous devez être connecté pour commenter
Se connecter Inscription
Se connecter Inscription


text:
Guaka
J'ai habité à Bamako, Mali. Je veux développer un peu la présence du bambara sur le net.
Notamment, en créant des ébauches de:
- Wikipedia en bambara
- Enseignement du bambara sur Wikilivre
- Guide linguistique bambara sur Wikitravel
- ...
Et, je veux introduire Wiktionary aux Bamakois, et leur aider ajouter leurs connaissances des langues africaines tels que le dogon, le peul et le bambara.
Un peu d'inspiration en ligne:
Mon blog: guaka.org
BondoModifier
Bondo la ye dugu dɔ ye Kumantu mara la, u'ka fɛin son ta ye sira dɔ ye n'abe fɔ a ma ko sira son. Bondo la kaw be sira son san o san samiya don da la tɛnɛ dɔ fɛ, u'be sira son walisa san ko be nɔgɔya cogo min, ka sumaw nyein ka samiya dia. Bondola ni a dafɛ dugu bɛ de jɛin ka ni sɔni ni kɛ, ubɛ ka kan ni sɔni don ni na cɛ fara muso kan denmisɛn fara mɔgɔ kɔrɔba kan kɔrɔlen a be fɔ ko sira sun kɔrɔ la ye jinɛ man yɔrɔ ye ni don ni n abɛ bɛ nyɔgɔ sɔrɔ sira sun ni kɔrɔ, u'be sɔrɔ ka tɛmɛ ni sɔniw ye, musow taa tɔ la be taa ni n'ga minɛw ye a ni suman cɛw ba taa ni baganw ye i n'a fɔ: misiw, sagaw, baw, chiɛw, ani fɛin wɛrɛ caman. Ni fɛin ko fɔlen n'u'be tobi yen ka dun yen a kelen te taa so fɔli fɛinw be kɛ yen balani n'bɔlon dida min fɛinw fana be kɛ yen gɛrɛgɛniya la dolo, baganw fagalen joli de be kɛ ka jo son.
KɔriModifier
Kɔri be sɛnɛ an fɛ Mali la cogomin, kɔri nafan ka bon an ka sɛnɛ kɛ la musow ye. Kɔri be sɛnɛ samiya de fɛ, a sɛnɛ kuman ni a se kuman bɛ be se ka bɛn kalo wɔrɔ man. Ni sɛnɛ kɛ law tila foro labɛn na u'be laburu kɛ ni sari misiw ye, u'be sɔrɔka kɔri kisɛ dan. U'be bin fagalaw kɛ a kɔrɔ. Ni a wulila, u'b'a sien ka binw fili, kalo saba kɔfɛ a be sɔrɔ ka falen da minɛ, kalo saba wɛrɛ a be den, kalo kelen ni bɛ kɔ fɛ a kuru be sɔrɔ ka ci abe sɔrɔ ka jè, u'b'a sɔrɔ ka bɔli daminɛ, ni a bɔla ka ban u'be taa bila kɔri mara yô la. Ni kɔri cɛ la ka ban cmdt mɔgɔw be sɔrɔ ka wa san, sani u'ka san, u'b'a pese fɔlɔ ka a akɛ dɔ. Kɔri min gnèin kagni u'be san songon juman na, min u' gnein manyi u' songon be ben, a kilo be daminɛ bi naani ni saba la fo bi naani ni duuru la. Musow be kɔri parata ka kɛ.
Mots bambaras à ajouterModifier
SuffixesModifier
- -baa
- -lan: instrument
- -landi: aimant
- -lango: ne pas aimant
- -man: marque d'adjectif
- -baanci: superlatif


text:
1N to n maɲɔxun na fe birin ma, n a toxi nɛ tinxintɔɛe, xaxilimae, nun e xa katɛ birin kelima Ala nan ma. Adamadi mu a kolon a fama naxan lide a yara, xanunteya xa na mu a ra xɔnnanteya. Na birin na Ala nan yi.
2Adamadi birin sigama nɛ aligiyama. Tinxintɔɛ ba, tinxintare ba, sɛniyɛntɔɛ ba, sɛniyɛntare ba, sɛrɛxɛba ba, sɛrɛxɛbatare ba. Mixi fanyi ba, mixi ɲaaxi ba e birin sigama nɛ aligiyama. Mixi naxan laayidi tongoma ba, mixi naxan mu suusama na tongode ba, e birin sigama nɛ aligiyama.
3Fe xɔrɔxɔɛ nan yi ki fe birin ya ma duniɲa ma: maraɲɔn ki keren nan na nee birin bɛ. Adamadie bɔɲɛ rafexi fe ɲaaxi nan na, e walima xaxilitareɲa nan na e xa duniɲɛigiri kui. Na dangi xanbi, e faxamixie lima nɛ aligiyama.
4Mixi baloxi gbansan nɔma a xaxili tide fe nde ma. Bare ɲiɲɛ fisa yɛtɛ faxaxi bɛ.
5Naxee baloxi, nee a kolon a e faxama nɛ, kɔnɔ mixi faxaxie tan mu fefe kolon. Sare fi yo mu na e bɛ sɔnɔn, e xa fe yati bara nɛɛmu mixie ra.
6E xa xanunteya, e xa xɔnnanteya, e waxɔnfe, nee birin bara ɲɔn. E tan gbe yo mu na yi duniɲa fee tan ya ma sɔnɔn.
7Siga, i i dɛge sɛɛwɛ kui, i i xa wɛni min bɔɲɛ fanyi kui. Ala wama na nan xɔn i bɛ.
8I xa sose fiixɛ ragoro i ma, i xa labundɛ fanyi sa i fate ma.
9I xa duniɲa igiri sɛɛwɛ kui wo nun i xanuntenyi ginɛ. Ala bara yi simaya nan fi i ma. Hali a to dangima alɔ foye, hali a xɔrɔxɔ, Ala xa maragiri na a ra i bɛ.
10I nɔma wali naxan na, i xa na raba i sɛnbɛ birin na, barima i naxan nabama duniɲa ma, alɔ walife, fe matofe, fe fahaamufe, nun fe kolonfe, na sese mu na aligiyama i sigafe dɛnnaxɛ.
11N man bara fe gbɛtɛ to yi duniɲa ma: Naxan xulun dangi a boore ra, a mu gbata geenima tɛmui birin xɛ, naxan sɛnbɛ gbo dangi a boore ra, a mu gere geenima tɛmui birin xɛ, naxan xaxili fan a boore bɛ, a mu donse sɔtɔma tɛmui birin xɛ, naxan ma lɔnni dangi a boore ra, a mu naafuli sɔtɔma tɛmui birin xɛ, naxan xa fahaamui gbo a boore bɛ, a mu hinnɛ sɔtɔma tɛmui birin xɛ. Ala xa maragiri tan fe birin nabama a waxati nɛ.
12Mixi yo mu a kolon fe fama a lide tɛmui naxɛ: Yɛxɛ suxuma nɛ yɛlɛ xɔrɔxɔɛ kui, xɔni suxuma nɛ gantanyi ra. Na ki fe xɔrɔxɔɛ adamadi tɛrɛnnama nɛ kerenyi ra.
13N man bara yi xaxilimaya misaali to duniɲa ma naxan tide gbo.
14Taa xuri nde nu na, mixi mu nu gbo dɛnnaxɛ. Mangɛ sɛnbɛma nde naxa na taa gere, a fa tede yailan na taa tɛtɛ bunyi.
15Na taaka nde nu na, naxan findixi setare xaxilima ra. A naxa na taa rakisi a xa xaxilimaya saabui ra, kɔnɔ na dangi xanbi mixi yo mu ratu a xa fe ma.
16Na kui n naxɛ, Xaxilimaya fisa ɲalamaya bɛ, kɔnɔ setare xa xaxilimaya maberema nɛ, mixi mu a xa masenyi suxuma.
17Xaxilima xa masenyi raxaraxi ramɛfe, na fisa mangɛ xa sɔnxɔɛ rate bɛ xaxilitaree tagi.
18Xaxilimaya fisa geresosee bɛ, kɔnɔ yunubitɔɛ keren gbansan nɔma fe fanyi gbegbe xun nakanade.


text:
Ameriki Jamana ka lasigui den, duniya seleke nanin la, Thomas- Greenfield ko dollari kasabi million 407 binan kɛ dɛme ka ŋinsi Venezuela jamana denw munu n'toŋ'ŋon la Maduro ka fanga sɔrɔ guinrintin li sababu la, ni, a kɛra, sababu ye, ka Venezuela jamana sɔrɔ siraaw waro, ka jamana denw millions caman jaguya ka jamana bila, ani , ka mɔkɔw millions caman wɛrɛ da koro Venezuela jamana konon singuin la.
A ye ni laseli kɛ Juin kalo camancɛ la dɛmɛli kɛla ka bɔlɔlɔw laseli sira fɛ Venezuela jamana denw munu jaguya la ka u ka jamana bila ani tukaran denw tɔkɔw , hugumu konon la.
San kɛmɛ laban tɛmɛn len caman cɛ la, Venezuela jamana, ni taji bɔ jamana n'don, tunye Ameriki n'gun jamanaw ye mun ka sɔrɔ siraw tun lakɔkɔ len kosɛbɛ.
Gan ni san laban nunu konon la, Nicolas Maduro fanga ka jamana mara ko jugu ani yuruku yuruku ye Venezuela jamana turu a kun kan sɔrɔ yiriwali sirakan. Bi , mɔkɔ kelen Venezuela jamana denw mɔkɔ saba la, bɛ balo ko dɛsɛ kamanan ganla bi, kɛnɛya ko yobo yaaba len do, wa mɔkɔ te Venezuela jaamana denw ka ni singuin ban wakati don fɔlɔ.
O kɔsɔ Venezuela jamana denw caman ye u ka jamana bila. Kabini san 2015, a ka ca ni mɔkɔ million 5.6 jamana mɔkɔ million 30 la , munu ye jamana bila.
Ni nafolo muku kura bina Venezuela jamana denw munu ye u sigui yɔrɔ bila dɛmɛ ka taka u yɛrɛ kalifa jamana 17 la ani kulu dow la, Ameriki jamana n'gun worodugu yanfa kan.
A binan Venezuela jamana mɔkɔ millions 7 munu da korolen bɛ jamana konon dɛmɛ nin u bɛ makari kononla.
"Ni nafolo dɛmɛ binan kɛ sababu ye Venezuela faso jaman binan seka balo, kɛnɛya, min nin ji'i saniyalen, chi yɔrɔ, saria nin yɛrɛ la tangana min'nɛn sɔrɔ ani balo ko ŋuman finw" ameriki lasiki den, Thomas Greenfield ka kumala.
Nafolo binan kulu munu ton'ŋon len' bɛ infaɔ musow, demiseniw, cɛ tɛ musow ani gɔri jɛguɛniw, ani jamana siki baka fɔlɔw mɔkɔw, ani dɛmɛ krinkrin laseli Covid hugumu kononla la.
" Bi, ne be Ameriki jamana ka layidu tali sɛbɛtiya ni Venezuela, dɛmɛli ye, mɔkɔw munu jaguya ka bɔ u sigui yɔra ani a tunkara kew, jaman kulu munu son'nan u ka kalifa man, ani mɔkɔw ton'ŋon len Venezuela mara la, ni balahu konon la. Ne bɛ an ka cɛsiri fana lakura , ni, ni guɛlɛya furakeli ye bin , ani politiki sira kan" Ameriki lasiki den Thomas ka laseli la.
Greenfield ko " Ameriki jamana tɛ yira yira fiyehu Venezuela faso jaman dɛmɛli la u ka bɛ jɛ kɛlɛ la ani ba'a donin saria la jamana konon


text:
SÉANCE 2021-03-07
1. TEXT: Garange
Ali ye garange ye. A bɛ sigi lɔgɔfɛba la ka samaraw kalan, a bɛ bɔɔrɔw fana kalan. A bɛ gbolo baara kɛ. A bɛ gbolo tigɛ ka samara kuraw ladinɛ. A bɛ sɛbɛdenw tugu. A bɛ baganw fana karan. Ali bɛ suluyew fana ladinɛ. A bɛ se samara ladinɛ na. A bɛ samara kɔrɔw fana kɛ kuramanw ye. Ali bɛ mɔgɔkɔrɔba samaraw feere. A bɛ denmisɛntaw fana ladinɛ ka o feere. Mɔgɔ caman bɛ nan Ali fɛ ka samara san. A ya samaraw sɔngɔ ka di. A bɛ wari caman sɔrɔ.
2. Vocabulaire
2.1. Exercise
Nyiningali ninugu jaabi
-
Garange ya baara ye mun ye ?
-
I ka garange dɔ lon Bouaké walima san Pedro wa?
-
Samara sugu jumɛn ka di ile ye ?
-
Ali bɛ samara sugu jumɛn ladinɛ ?
-
Ali bɛ nafa sɔrɔ samaraladinɛ la wa ?
-
I b’i ya samaraw labɛn garangew fɛ waliman I b’o labɛnnin san samarafeerelaw fɛ ?
-
Samara min labɛn na bolo la ani min labɛn na nin masini ye, jumɛn le ka di ile ye ?
-
Fɔlɔfɔlɔ, garange tun ye siyako ye. Ile nyana, bi kow bɛ o cogo kɔrɔ la wa ?
3. Point de Grammaire :
L’insistance et la mise en relief : « yɛrɛ », « fana », « le »
« yɛrɛ »
-
Ne yɛrɛ le ka nin labɛn, mɔgɔ gbɛrɛ tɛ
-
Ali kɔrɔcɛ yɛrɛ le nan na yan kunu, a baden gbɛrɛ ma nan
-
Jenbe tɛ a yɛrɛ fɔ, mɔgɔ le bɛ jenbe fɔ
-
Ne yɛrɛ bena a wele sini sɔgɔman joonan
-
Ne yɛrɛ ma kɛnɛ bi
« fana »
-
Ale dɔrɔn tɛ se ka baara nin kɛ, ne fana be se
-
Ale kelen ma furu, anugu fana furu la
-
Coulibaly dɔrɔn ma don, anugu fana don na bon kɔnɔ
-
Cɛ nin dɔrɔn tɛ baara kɛcogo lon, ne fana k’a lɔn
-
Muso nin fana ma nan furusiriyɔrɔ la karilon
« le »
-
Ne tɛ, ale le ka bon nɔgɔ
-
Fɔlɔfɔlɔ, Garange dɔrɔn le tun bɛ gbolo baara
-
Ale le bɛ mɔgɔw dɛmɛn ka baji tɛgɛ
-
Siriki le ka nin kɛ, mɔgɔ gbɛrɛ tɛ
-
Coulibaly ma foyi kɛ bi, Youssouf le ka ko bɛɛ kɛ
3.1. Baarakɛta :
Propose au moins trois (03) phrases pour chacun des contextes ci-dessous


text:
1N ngaxakerenyie, wo naxa mixie rafisa e boore bɛ, barima wo danxaniyaxi won Marigi Isa Nɔrɛ Kanyi nan ma, Ala xa Mixi Sugandixi.
2Wo xa wo maɲɔxun yi ma: Mixi nde naxa fa wo malanxi dɛnnaxɛ, xurundɛ xɛɛma daaxi na a bɛlɛxɛ ra, dugi tofanyi ragoroxi a ma. Setare fan naxa fa, dugi fori toɲaaxi ragoroxi a ma.
3Xa wo dugi tofanyi kanyi xɛɛbu a fanyi ra, wo fa a fala a bɛ, «I magorode fanyi nan yi ki,» kɔnɔ wo fa a fala setare tan bɛ, «Ti mɛnni,» xa na mu a ra, «Dɔxɔ bɔxi, n bun ma be,»
4wo mu mixi rafisaxi a boore bɛ xɛ na ki? Wo mu ɲɛrɛxi maɲɔxun kobi xa ra na ki?
5N ngaxakerenyi xanuxie, wo wo tuli mati n na. Ala bara mixie sugandi naxee findixi setaree ra duniɲa ki ma, alako e xa findi bannamixie ra danxaniya ki ma. Ala bara e sugandi alako e xa findi kɛtongoe ra a xa mangɛya kui. Na nan laayidixi mixie bɛ naxee Ala xanuxi.
6Kɔnɔ wo tan, wo bara setaree mabere. Bannamixie xa mu wo tɔɔrɔma, e wo xanin kiitisa xɔn ma?
7E tan xa mu wo Marigi xili fanyi rasɔtɔma?
8Wo xa Mangɛ Alatala xa sɛriyɛ nan nabatu, alɔ a sɛbɛxi Kitaabui kui ki naxɛ, «I xa i boore xanu alɔ i yɛtɛ kan gundi.» Xa wo na raba, wo bara bira fe fanyi fɔxɔ ra.
9Kɔnɔ xa wo mixi ndee rafisa e boore bɛ, wo bara yunubi raba. Sɛriyɛ nan wo makiitima, barima wo bara findi sɛriyɛ matandilae ra.
10Xa mixi sɛriyɛ birin nabatu kɔnɔ a yire keren matandi, na kanyi bara sɛriyɛ birin matandi,
11barima naxan a falaxi, «I naxa yɛnɛ raba,» a tan nan man a falaxi, «I naxa faxɛ ti.» Hali i mu yɛnɛ raba, kɔnɔ xa i faxɛ ti, i findixi Ala xa sɛriyɛ matandila nan na.
12Na kui, wo xa wɔyɛn, wo man xa wo ɲɛrɛ alɔ naxee fama makiitide sɛriyɛ ra naxan xɔrɛya fima mixi ma.
13Kiiti lɔxɔɛ, Ala mu kinikinima mixi ma naxan mu kinikini a boore adama ma. Kinikini sɛnbɛ gbo kiiti bɛ.
14N ngaxakerenyie, a tide yo mu na xa mixi a fala a a danxaniyaxi, kɔnɔ a mu kɛwali fanyi rabama. Yi danxaniya mɔɔli nɔma mixi rakiside?
15Xa wo ngaxakerenyi mageli na a ra, lɔxɔɛ keren baloe mu na a yi ra,
16mixi nde fa lu wo ya ma a a fala a bɛ, «Siga, i naxa kɔntɔfili, i xa dugi nde ragoro i ma, i xa i dɛge,» kɔnɔ a fa lu a mu a xa kɔntɔfili ba, na kanyi xa wɔyɛnyi tide yo mu na.
17Danxaniya na na ki nɛ. Xa a mu mixi tutunma wali fanyie rabafe ma, a tide yo mu na.
18Kɔnɔ mixi nde nɔma a falade, «I tan, danxaniya kanyi nan i ra, kɔnɔ n tan fe fanyi raba nan n na.» Kata i xa i xa danxaniya masen n bɛ wali fanyi xanbi. N tan n ma danxaniya masenma i bɛ n ma kɛwali fanyi nan saabui ra.
19I laxi a ra, a Ala keren na a ra. Na fan ki fanyi, kɔnɔ hali ɲinnɛe laxi na ra, e sɛrɛn gaaxui ra.
20I tan xaxilitare, i mu a kolon danxaniya naxan mu kɛwali fanyi raminima, a tide yo mu na?
21Munfe a niya won baba Iburahima naxa findi tinxintɔɛ ra Ala ya i? A mu fatan a xa kɛwalie xa ma, a to a xa di Isiyaga fi Ala ma sɛrɛxɛbade fari?
22I bara a to, danxaniya nu walife nɛ a nun a xa kɛwali. Kɛwali nan danxaniya rakamalima.
23Na kui, a naxa raba alɔ a sɛbɛxi Kitaabui kui ki naxɛ, «Iburahima naxa la Ala ra. Alatala fan naxa na findi tinxinyi ra a bɛ.» Iburahima xili naxa fala «Ala xanuntenyi».
24Wo bara a to, adamadi xa kɛwali findima tinxinyi nan na a bɛ, a xa danxaniya gbansan xa mu a ra.
25Langoe ginɛ Raxabi fan xa kɛwali xa mu findi tinxinyi ra a bɛ, a to xɛɛrae rasɛnɛ a xɔnyi, a kira masen e bɛ e e gima naxan na?
26Mixi nii na siga, a fate faxama nɛ. Na kui, xa kɛwali fanyi mu na, danxaniya fan ɲɔnma nɛ.


text:
1Xɛmɛ nde nu na Sesare naxan nu xili Koroneliyo. Sɔɔri kɛmɛ xunmati nan nu a ra Itali sɔɔri gali ya ma.
2Diinɛla nan nu a ra. A tan nun a xa mixi birin nu gaaxuxi Ala ya ra. A nu setaree malima a gbegbe ra, a man nu Ala maxandima tɛmui birin.
3Nunmare ra, a naxa Ala xa malekɛ nde to laamatunyi ra, a sofe a xɔnyi. Malekɛ naxa a xili, «Koroneliyo.»
4Koroneliyo to a to, a naxa gaaxu. A naxa a fala, «Marigi, munse niyaxi?» Malekɛ naxa a fala a bɛ, «Ala bara i xa maxandi suxu. A bara ratu i ma, i bara naxan naba setaree bɛ.
5Yakɔsi, i xa mixi ndee xɛɛ Yafa e xa fa Simɔn na, naxan xili falama Piyɛri.
6A yigiyaxi Simɔn garange xɔnyi baa dɛ ra.»
7Malekɛ to gɛ wɔyɛnde, a naxa siga. Koroneliyo naxa konyi firin xili, a nun a xa sɔɔri diinɛla, naxan nu walima a bɛ.
8A naxa yi fe birin yaba e bɛ, a fa e xɛɛ Yafa.
9Na kuye iba yanyi tagi ɲɔndɔn, e nu na kira xɔn ma tɛmui naxɛ, e makɔrɛ taa ra, Piyɛri naxa te koore banxi fari a xa Ala maxandi.
10Na tɛmui kaamɛ naxa a suxu, a nu wama a dɛgefe. Beenun donse xa gɛ yailande, a naxa laamatunyi to.
11A naxa koore to a rabixi, se nde naxa goro bɔxi alɔ dugi, a xirixi a tunxun naanie ma.
12Subee, bubusee, nun xɔni birin nu na na dugi kui.
13Xui nde naxa a fala, «Piyɛri, keli, i sube nde faxa, i xa a don.»
14Kɔnɔ Piyɛri naxa a yaabi, «Ade, Marigi. N mu nu se raharamuxi don sinden, xa na mu a ra se sɛniyɛntare.»
15Xui naxa wɔyɛn a bɛ a firin nde, «Ala bara se naxan nasɛniyɛn i naxa a fala a sɛniyɛntare.»
16Na naxa raba sanya saxan. Na xanbi, na dugi man naxa te koore ma.
17Piyɛri to nu a maɲɔxunfe na laamatunyi ma, a wama naxan masenfe, Koroneliyo xa xɛɛrae nu bara Simɔn xɔnyi maxɔrin. E naxa ti naadɛ ra.
18E naxa maxɔrinyi ti xa Simɔn yigiyaxi naa nɛ, e naxan xili falama Piyɛri.
19Piyɛri nu a maɲɔxunfe laamatunyi ma tɛmui naxɛ, Ala Xaxili naxa a masen a bɛ, «Xɛmɛ saxan na i maxɔrinfe.
20Keli, i xa goro, wo birin xa siga. I naxa siikɛ, barima n tan nan e xɛɛxi.»
21Awa, Piyɛri naxa goro, a naxa a fala na xɛmɛe bɛ, «N tan nan yi ki wo naxan fenfe. Wo faxi munfe ma?»
22E naxa dɛntɛgɛ sa, «Koroneliyo, sɔɔri mixi kɛmɛ xunmati, nan muxu xɛɛxi. Xɛmɛ tinxinxi na a ra, naxan gaaxuxi Ala ya ra. Yuwifie birin a xili fanyi falama. Ala xa malekɛ sɛniyɛnxi bara a masen a bɛ a xa i rafa a xɔnyi alako a xa i xa masenyi ramɛ.»
23Awa, Piyɛri naxa e yigiya. Na kuye iba, a naxa keli, e birin naxa siga. Yafaka danxaniyatɔɛ ndee fan naxa e mati.
24Na kuye iba, e naxa so Sesare, Koroneliyo nu e mamɛfe dɛnnaxɛ. A nu bara a xa mixie nun a boore fanyie malan.
25Piyɛri to so, Koroneliyo naxa a ralan, a naxa a yɛtɛ magoro a bɛ.
26Kɔnɔ Piyɛri naxa a rakeli, a naxa a fala, «Keli, mixi nan na n fan na.»
27E naxa so banxi e wɔyɛnma e bore ra. Piyɛri naxa mixi gbegbe malanxi li naa.
28A naxa a fala e bɛ, «Wo a kolon tɔnyi dɔxɔxi Yuwifie ma e nun si gbɛtɛ bɔnsɔɛ naxa lu yire keren, xa na mu a ra sofe ra e xɔnyi. Kɔnɔ Ala bara a masen n bɛ a n naxa mixi yo maɲɔxun sɛniyɛntare ra.
29Na na a ra, wo to n xili, n mu tondi fade. Awa, wo n xilixi munfe ma?»
30Koroneliyo naxa a masen a bɛ, «Na xi naani nan yi ki, n nu salife n ma banxi kui nunmare tɛmui. Xɛmɛ nde naxa mini n ma, a xa sosee yanbama.
31A naxa a masen n bɛ, ‹Koroneliyo, Ala bara i xa maxandi suxu. A bara ratu a ma i bara naxan naba setaree bɛ.
32Awa, mixie xɛɛ Yafa, e xa fa Simɔn Piyɛri ra be. A yigiyaxi Simɔn garange xa banxi kui, baa dɛ ra.›
33N naxa mixie xɛɛ keren na. Muxu bara ɲɛlɛxin ki fanyi i fafe ra. Awa, yakɔsi muxu birin na Ala ya i. I xa masenyi ti muxu bɛ, Marigi bara i yamari naxan birin na.»
34Awa, wɔyɛnyi to so Piyɛri yi, a naxa a masen, «Yakɔsi n bara a kolon nɔndi nan yati a ra, Ala mu mixi yo rafisaxi a boore bɛ.
35A wama mixi birin xɔn, sie birin ya ma, naxee gaaxuma a ya ra, naxee tinxin.
36Ala bara xibaaru fanyi masen Isirayila ɲama bɛ. A bara a masen e bɛ a bɔɲɛsa sɔtɔma duniɲa Marigi Isa, Ala xa Mixi Sugandixi nan na.
37Wo a kolon naxan nabaxi fɔlɔfe Galile bɔxi ma, dɔxɔfe Yudaya birin na. Yaya nu bara kawandi ti mixie xa e xunxa ye xɔɔra.
38Na tɛmui Ala naxa Isa Nasarɛtika sugandi, Ala Xaxili Sɛniyɛnxi nun sɛnbɛ naxa goro a ma. Isa naxa siga yire birin, a nu fe fanyi raba, a nu mixi birin nayalan naxee nu na Ibulisa xa konyiya bun. Ala nu na a fɔxɔ ra.»
39«Yi fe birin seede nan muxu ra a naxan naba Yuwifie xa bɔxi ma nun Darisalamu. E naxa a banban wuri ma, a faxa.
40Kɔnɔ Ala naxa a rakeli faxɛ ma xi saxan lɔxɔɛ, duniɲa xa a to.
41A mu tin a makɛnɛnde birin bɛ, kɔnɔ a naxa a yɛtɛ masen muxu bɛ, Ala naxee sugandixi e xa findi seedee ra. Muxu nun Isa bara donse don, muxu bara ye min a keli xanbi faxɛ ma.
42Isa naxa muxu yamari, muxu xa kawandi ti mixie bɛ, e xa a kolon Ala nan Isa tixi kiitisa ra mixi baloxie nun mixi faxaxie xun ma.
43Namiɲɔnmɛ birin nu bara a xa fe fala, naxan na danxaniya a ma na kanyi xa yunubi xafarima nɛ a xili saabui ra.»
44Piyɛri to nu wɔyɛnma, naxee birin nu yi masenyi ramɛfe, Ala Xaxili Sɛniyɛnxi naxa goro e ma.
45Danxaniyatɔɛ sunnaxie naxee Piyɛri mati naa, e naxa kaaba yi fe ma, Ala Xaxili Sɛniyɛnxi gorofe sunnataree fan ma,
46barima e naxa e xui mɛ e na Ala matɔxɔfe xui gbɛtɛe ra.
47Awa, Piyɛri naxa maxɔrinyi ti, «Mixi nde nɔma tondide yi mixie xa xunxa ye xɔɔra? E fan bara Ala Xaxili Sɛniyɛnxi sɔtɔ alɔ won fan a sɔtɔxi ki naxɛ.»
48A naxa yaamari fi fa e xa e xunxa ye xɔɔra Isa xili ra. Na xanbi e naxa Piyɛri mayandi a xa lu e xɔnyi na saxanyi.


text:
Sibiri
A jɛnsɛnna : A falenna :
Sibiri don awrili Kalo kile Mukan, kan jumɛ bɛ yɛn jɛmukan bɛna kuma tounkalataga kan. Nafa min b’a la an’a kɔlɔlɔw ye mun ye ?An bɛna o baro kɛ ni Issaka konaté ye ka bɔ Côte d’ivoire. Yen jamanadenw minnu bɛ kɔkan ale ye olu ka jɛkulu nyɛmɔgɔ ye ko « directeur des Ivoiriens de l’extérieur ». U ka baara taabolo dɔ ye ka u ka jamana tunkalatagalaw dɛmɛ. An bɛna mɔgɔ dɔ fana ka nyɛfɔli sɔrɔ Ladilikan kɛnɛ kan. Moussa Touré, ale delila ka taa tunka la. A ye ko minnu ye tunka la, Moussa Touré bɛna o nyɛfɔ an ye.


text:
SÉANCE 28 COURS DE DIOULA
1. LECON 28 : KALANSEN MUGAN NI SEEGINAN
1.1. BARO TAN NI SEEGINAN : TABALITIGI
DAOUDA ye tabalitigi ye. Lon bɛɛ, a bɛ feere damina kabini sɔgɔma fɔ su fɛ. A t’a yɛrɛ lafɔnyɔ. A bɛ sɛgɛ kosɔbɛ k’a masɔrɔ a bɛ fɛn caman feere. Sukaro b’a fɛ, kɔgɔ b’a fɛ, bɔnbɔn fana b’a fɛ. N’i ko tulu o, safuna o, i bɛ o bɛɛ sɔrɔ DAOUDA fɛ. Hali tiga kɔgɔman b’a fɛ. Dakosafuna ani bɔrɔsi i b’o sɔrɔ a fɛ. A ya minanw sɔngɔ ka nɔgɔ. Lɛtɛrɛ foroko ni fɛnmisɛnnin wɛrɛ caman b’a fɛ. A ya tabali ka bon. Mɔgɔ caman bɛ sanni kɛ DAOUDA fɛ.. Barokɛbagaw tɛ ban DAOUDA kɔrɔ.
DAOUDA tɛ kɔdiwarika ye. A bɛ bɔ Mali la. A n’a ya denbaya nan na Abidjan a bɛ sanji looru bɔ bi. O bɛ to ka taga Mali la seliba la sinyɛn caman.
DAOUDA muso bɛ nanfew feere Adjamé Lɔgɔfɛ la. A tɔgɔ ye ALIMAN. A tɛ kan gbɛrɛ fɔ ni Bamanankan tɛ. A cɛ bɛ to ka a degi tubabukan na dɔɔni dɔɔni.
2. Nyiningali ninugu jabi
-
DAOUDA bɛ feeere kɛ lon bɛɛ wa?
-
Daouda bɛ tubabukan mɛn wa? ?
-
Mun bɛ sɔrɔ DAOUDA fɛ?
-
DAOUDA muso bɛ kan jumɛn fɔ?
-
Kɔdiwari ye DAOUDA ya worojamanan ye wa?
-
DAOUDA n’a ya denbaya bɛ to ka taga Mali la tuman jumɛn?
-
DAOUDA ye mun ye?
-
Muna mɔgɔ caman bɛ sanni kɛ DAOUDA fɛ?
-
DAOUDA n’a ya denbaya nan na Abidjan a bɛ sanji joli bɔ bi?
-
DAOUDA bɛ a yɛrɛ lafɔnyɔ lon jumɛn?
3. Segi kumankolo ninugu kan ka sɔrɔ ka o kɔrɔ fɔ an ye julakan na
-
Baarakɛ ka di ni baarakɛbaliya ye.
-
Wari ma di ni adamadenya ye.
-
Nɔgɔya ka di bɛɛ ye ni gbɛlɛya ye.
-
Flabuluna ka di ni malo ye
-
Sumali nyuman ka ɲin ni sumalijugu ye.
-
Sigiyɔrɔ saniyanin ka nyi ni sigiyɔrɔ nɔgɔnin ye.
-
Kuman nyuman fɔ ka fisa ni kuman jugu fɔ ye.
-
Repetition
-
Substitution
-
transformation
-


text:
Résumés en dioula – Bakurubafɔ
Femmes atteintes du cancer du col de l’utérus et accès aux soins dans la ville de Ouagadougou
Salifou Zeba
Diɲɛ kɔnɔ, kɛnɛyatigilamaw ye lɔniya minw bila sen kan ka taga denwolomusow ka kɛnɛya ko kan, b’a yira ko jamana minw bi yiriwara kuraye nunu kɔnɔ, waleya dɔw beyi minw bi musow ka kɛnɛyako nagasi. (Maia C., 2004). Kansɛribanaw ka buguyali nana dɔ fara musosaya sababuw kan burkina faso. Mun deguw le bi musow bali o ka se ka fura sɔrɔ wagadugu kɔnɔ ka wolonugudonda ka kansɛri kɛlɛ ? Nin ye sɛgɛsɛgɛli ye min basiginin bɛ jamana ni jamanadenw kan. A kɔnɔ na, an ye baro kɛ ni musow ye wolonugudonda ka kansɛribana bi minw na, ani muso min bi fɛ ka o yɛrɛ filɛ ni bana b’o ra, ka fara dɔgɔtɔrɔw kan ani farafinfurabɔlaw. Sɛgɛsɛgɛli nin kɔjabi y’a yira k’o bi, bana nin lɔn lo, sabu kɛnɛyasabatitɔnw ye barow kɛ ka mɔgɔw ladɔniya. O b’a fɔ ko wolonugudonda bana ye banajugu ye, ko a bi mɔgɔ faga ka tɛmɛ sidabana kan. O b’a fɔ fana ko bana min lo, a ti ban, a ti se ka fura kɛ i n’a fɔ sɛbɛn dɔ b’a yira cogo min na mɔsikan na ko “baanga si payolsidé” ( o kɔrɔ ko bana min ti nɔgɔya). Ni banabagatɔw bi fura fɛ, o b’o kun si yɔrɔ caama na. I n’a fɔ ( dɔgɔtɔrɔsow, farafinfurabɔlaw ani dinamɔgɔw) fɛ.
Vulnérabilité sociale et accouchements en milieu hospitalier dans le district sanitaire de Diapaga
Joseph Bazié et Bouma Fernand Bationo
Burkina faso, jigibagatɔw ka saya ka ca i n’a fɔ farafina tilebenyajamanaw dɔw ra. Muso 341 le sara muso 100.000 kan minw jigira ( EDS, 2010). Musow ka kɛnɛya yiriwali ye kunasiri le ye halibili jamanaɲamɔgɔw n’o dɛbɛbagaw fɛ. Nin sɛbɛn nin ye sɛgɛsɛgɛli le ye min latigɛra diyapaga dɔgɔtɔrɔsɔ ra, denwolomusow ka sɛgɛn kan, min bi furasɔrɔ ko gɛlɛya o ma. Anw ye baro kɛ ni dɔw ye, an ye fen dɔw ye an ɲa na. Anw y’a kɔrɔsi ko musow fanba bɛ ka sɛgɛn, wagati l’o b’ara ani yɔrɔ le b’ara fana. Olu ni mɔgɔ tɔw ka jɛɲɔgɔnya bi nagasi, mɔgɔw b’o dɛn gɛrɛ fɛ. Sigidaw ra, ani cɛgɛdaw ra, dɛmɛw man teli ka lase o ma. A mana kɛ an min bɛ ye, jamanadenw ka banaɲɛkɔrɔtigɛso (asiransi) ye siraɲuman ye min b’a to musow ka kɛnɛya ko ka latilen.
Soins palliatifs : vulnérabilité d’accès aux soins cliniques et pratiques populaires émergentes comme alternative au district sanitaire de Nouna
Hamidou Sanou, Moubassira Kagoné, Ilario Rossi, Maurice Yé, et Ali Sié
Jamanadenw ka fantaya ani dɔgɔtɔrɔsow ka minantanya kɔsɔ, poroze dɔ daminɛ na, min tɔgɔ ko “ banafisaya furaw, ka sigidamɔgɔ kɛnɛya, ka jamadenw kɛnɛya”. Kɔrɔsili kɛra ka ye ko banabagatɔ caaman bi sa o ka bana dimi bolo dɔgɔtɔrɔso ra, ka sɔrɔ furakɛbagaw m’o furakɛ. An b’an yɛrɛ ɲiniga o la ko fɛɛrɛ wɛrɛ jumɛn bi sɔrɔ jamanden bolo ka se ka banabagatɔw bila sira tuma min na, o ka sɔrɔ nɔgɔya ra n’o ti se ka taga kɛnyɛrɛye dɔgɔtɔrɔsow ra. Nin babu nin ka laɲini ye ka se k’a lɔn, mun le bi banabagatɔdɛsɛninw ka furakɛko tɔ gɛlɛya ani jamanadenw ka fɛɛrɛtataw o wagatiw ra, nuna dɔgɔtɔrɔsoba mara kɔnɔ?
Baarakɛcogo: ka se ka nin sɛgɛsɛgɛli nin kɛ, an ye ɲinigali lase mɔgɔ dɔw ma, ka sɛbɛn dɔw walakawalaka ka filɛ. An ye mɔgɔ min ɲiniga o ye bilasiralibaga mɔgɔ kɔnɔtɔn(9) ye, dɔgɔtɔrɔba (medesɛn) mɔgɔ wolunfila(7), dɔgɔtɔrɔmisɛn mɔgɔ tan(10) dɔgɔtɔrɔdɛmɛbaga mɔgɔ naani(4), farafinfurabɔla mɔgɔ duuru (5), dinaɲamɔgɔ mɔgɔ wolunfila(7). Bilasiralibagaw ani farafinfurabɔlaw ɲinigara julakan ni mɔsikan na. Dɔgɔtɔrɔw ni dinaɲamɔgɔw ɲinigara faransikan na.
Kɔjabi: an ka sɛgɛsɛli y’a yira ko sababu caaman bi mɔgɔw ka fura sɔrɔ ko n’o ka labanko gɛlɛya nuna dɔgɔtɔrɔsoba mara la. O sababuw ye dɔgɔtɔrɔw ka minɛntanya ye, furaw bi ban, baarakɛyɔrɔw ti bɔɔli kɛ, fura minw bi bana fisaya, olu ti sɔrɔ, i n’a fɔ mɔgɔsunɔgɔfuraw (opiacé) , diminɔyafuraw (sédatif) ani fura min bi wele “morphine” tubabukan na, dɔgɔtɔrɔlakodɔnin min bi mɔgɔw furakɛ, o fana man caa. Dɔgɔtɔrɔya kɛcogo ɲuman, furakɛli ko fan fɛ, o fiɲɛ bi sɔrɔ dɔgɔtɔrɔbaw ni dɔgɔrɔmisɛn cɛ. Ka fara nin sababu nunu kan, dugudenw ka fantaya fana ye degu dɔ ye min b’o sen sumaya dɔgɔtɔrɔso taga ma, tuma dɔ yɛrɛ la, k’o bali pewu. Nin degu nunu bɛɛ kɔsɔ, kɛwale wɛrɛw ye fanga sɔrɔ min bi banabagatɔw hakili sigi. 1) O kɛwale nunu bi banabagatɔw jigi tugu. 2) o be wusulanw don o ka soow kɔnɔ ka se k’o lasunɔgɔ. 3) o bi wele bila dinaɲamɔgɔw ma o ka mɔgɔw furakɛ . Ka fara o kan, Banabagatɔw min ni farafinfurabɔlaw bɛnna, olu bi taga yen.
Kuncɛli: dugudenw ka fantaya b’o ka dɔgɔtɔrɔso taga gɛlɛya, nga mɔgɔw ka ɲɔgɔn dɛmɛ n’o ka bilasirali bi banabagato ni a ka somɔgɔw jigi tugu ni k’o hakili sigi. A ka kan dɔgɔtɔrɔso baarakɛ cogo ka yɛlɛma walisa ka banabagatɔw bila sira k’o labanko ɲɛ.
Perception et riposte au VIH chez les personnes âgées dans la ville de Bobo-Dioulasso
Adjara Millogo, Anselme Sanon, Abdramane Berthé, Blahima Konaté, Isidore Tiandiogo Traoré, et Patrice Toé
Datigɛli: farafina tilebenyafan na, makɔrɔbaw ye mɔgɔ 14 le ye kɛmɛ kan sida banakisɛ bi minw na (Negrin et al., 2012). Nga ɲina kɛnin bɛ o kɔ dɔɔni bana nin kɛlɛli la. An ka sɛbɛ nin ka laɲini ye ka mɔgɔw ka miriya fɔ bana nin sɔrɔ ko kan ani ka waleyaw yira bobo julaso minw bi makɔrɔbaw bali o ka o joli bɔ ka sɛgɛsɛgɛ.
Fɛrɛw: Sɛgɛsɛgɛli lo min latigɛra bobo julaso san 2014 ani san 2015 cɛ. ɲinigaliw lasera makɔrɔba 40 le ma, o ye talikɛ barokɛ jɛnkuluw ra fana.
Kɔjabiw: makɔrɔbaw tun hakilila ko sida ye “funangew ka bana le ye”, ko “sida ye saya le ye”. Sida ye lɛbubana ye “ko fura t’ara,s a bi mɔgɔ maloya sabu, mɔgɔ ti sɔn ka dilankan kumaw fɔ”. Ko “banajugu lo, ko banakolon lo” jamalabaro minw tun bi kɛ ka mɔgɔw hakilina fooni, o t’o ɲasin makɔrɔbaw ma, ni bana nin y’o minɛ, o bi mɛɛ ka sɔrɔ ka fura kɛ.
Kuncɛli: mɔgɔ ti sidabana filɛ banaɲuman ye, wa o hakilila fana sidabana ye jogojuguyabana le ye. O kanma, makɔrɔbaw sen bɔnin bɛ bana nin kɛlɛli la sabu o hakilila olu b’ow yɛrɛ mina. Nin sɛgɛsɛgɛli b’a yira ko makɔrɔbaw fana bi se ka bana nin sɔrɔ i n’a fɔ funangew, a ka kan, jan ka to o ra kɛlɛ nin fan fɛ.
Don et consommation néonatale du colostrum : pratiques, représentations et enjeux de santé publique au Burkina Faso
Ludovic Ouhonyioué Kibora et Roger Zerbo
Sinji le ye denɲɛninw ka dumunifen fɔlɔ ye. Fen min lo, a ti se ka falen denkura fɛ, sabu nafamanfen minw ka kan ni demisɛnw ye o ka kalo fɔlɔw ra, o bɛɛ bi sɔrɔ a kɔnɔ. Ole kɔsɔ, tɔn caaman beyi diɲɛ mumɛ kɔnɔ, farafina kɔnɔ ani jamana nin kɔnɔ minw bi sinji sankɔrɔta. Diɲɛ mumɛ kɔnɔ, diɲɛ forobatɔn ka bolomafara min bi kɛnɛya ko kun na (OMS) b’a ɲini mɔgɔw fɛ o ka sinji di demisɛn ma, kɛrɛnkɛrɛnya ma sinji fɔlɔ kabini den wolo tumana fɔɔ ka t’a bila kalo wɔɔrɔ ma. OMS ka fɔra, den min balola sinji ra, o mɔ kadi kɔsɔbɛ. OMS b’a yira fana ko denw balola sinji dɔrɔn na, a bi dɔɔ bɔ, demisɛsya ra, o min bi sɔrɔ demisɛninbanaw fɛ. O tumana a ka kan, see ka di musow ma, o ka nin waleya labato o ka soo kɔnɔ, o ka baarakɛ yɔrɔw la, ani wagati gɛlɛnw tuma na. Demisɛnw ka latangacɛkɛdaw fɛ, sinji ye denɲɛnin ka joo le ye, sabu ni sinji dɔrɔn dira den ma a b’a lakisi. Sababu caaman le beyi, min b’a to mɔgɔw ti sɔn sinji diili ma tuguni, ani o bi baara kɛ ni nɔnɔ wɛrɛw ye. O sababuw ti kelen ye duguw bɛɛ ra.kɛnɛya baarakɛlaw bɛɛ bɛnna a kan, ko biberɔn ti se ka sinji nɔɔ ta, kɛrɛnkɛrɛnya ma, sinji fɔlɔ, katugu biberɔn nafa man bon ka se sinji ma. Ka fara o kan, musow ti saniya fɛɛrɛw labatu n’o bi baara kɛra ni biberɔn ye. kasɔrɔ, biberɔn bi se ka banaw lase den ma, hali saya. Biberɔn sɔngɔ ka gɛlɛn. Nga, wagati dɔw beyi, ka baara kɛ ni biberɔn ye o ye wajibi le ye. Misaliya ra, ni den baa sara kabini n’a wolo tuma na, ani den n’a baa farala ka mɛɛn.
Santé et entreprenariat au féminin : réflexions sur le cas du Burkina Faso
Marie-Thérèse Arcens Somé
Nin sɛgɛsɛgɛli nin ka laɲini ye ka se ka lɔn mun juru le bi musow ka sɔrɔɔ buguyabaliya ni o ka kɛnɛya cɛ dugumisɛn na minw b’o yɛrɛla cɛgɛdaw ra. Musow le bi bila ka baaramisɛnw fanba bɛɛ kɛ dugumisɛnw na. O bɛɛ n’a ta, landako dɔw laanin b’o kan min b’o ka kɛnɛya ko nagasi. A bi ɲini musow fɛ o k’o ka baarakɛfanga bɛɛ di jamana ma, ka demisɛnw kolo, ka sɛnɛ kɛ, ka denbaya ladon. Sɛgɛsɛgɛli min kɛra musow ni demisɛnw kan Burkina faso ani INSD ka jatiw b’a yira ko musow ka kalanbaliya ye gɛlɛya ye, o ka jogo yɛlɛmani na ka taga kɛnɛya ani saniya ko fan fɛ. A ka kan, filɛli ka kɛ fɔɔ kaɲɛ ka taga muso ka kɛnɛya ni o ka yɛlɛla baaraw kan. Musow laanin tɛ o yɛrɛ la, o ti se ka ŋaniya ta ka o yɛrɛ ani o ka demisɛnw ka ɲanamaya sabati. O bi kɛ sababu ye ka yiriwali ni ko kuraɲaɲini gɛlɛya.
Expériences associatives dans l’action publique en faveur des populations vulnérables : cas de AAS et REVS+ au Burkina Faso
Kamba André Soubeiga
San 1990 nunu labanw na, koo caaman kɛra sidabana kɛlɛli ko kun na diɲɛ kɔnɔ, kɛrɛnkɛrɛnyama farafina ani Burkina yɛrɛ kɔnɔ. O jamana nin na, kabini a daminɛ na, famanw n’o dɛmɛbagaw ye fɛrɛɛ minw ta sidabana kɛlɛ kanma o ye tɔnw nin don a ra. Ole la, tɔnw sigira caaman sidabana kɛlɛ kanma k’a ta san 1990 ka n’a bila san 2000 ra. O tɔn nunu ye o ka baaraw ɲasin sidabanabagatɔw ma ani o ka masurunya mɔgɔw, sabu olu fana labilanin lo bana nin bolo. O sen fɛ, o nana lasɔmi jɔɔna k’o kaɲi ka waleyaw dɔw bila sen kan ka o mɔgɔ nunu ladon. Sidabanabagatɔw ladoncogo ka misɛn (bana ɲɛkɔrɔtigɛ, bana furakɛ, banabagatow bilasirali…) ka fara o kan, jamanaɲamɔgɔw n’o dɛmɛbagaw ye kɛnɛ labɛn ka nafoloko nɔgɔya tɔnw ye. O bɛɛ b’a yira ko tɔnw kaɲi ka baara kɛ jamakuluw nafa kanma ani ka mɔgɔw wasa a ka kan cogo min na. Tɔnw ye kɛnɛyabaarakɛlaw ka jɛɲɔgɔnw le ye, o kanma, o kaɲi ka o ka sigikun yira ni o ka baaraɲumanw le ye bɛɛ ka nafa kanma. Nin sɛgɛsɛgɛli nin ye a ɲasin tɔn nunu fila ka barakɛlenw le ma (AAS ani REVS+). Olu le kɛra tɔnfɔlɔw ye ka sidabanabagatɔw ni o ka masuruyamɔgɔw ladon. (kabini san 1998). O ye o kɛ ka kɔn jamana ɲɛmɔgɔw yɛrɛ ɲa. Sɛgɛsɛgɛli basiginin lo koow kan an ye minw ye an ɲaa na ani an ye baro kɛ ni tɔnɲamɔgɔ tan ni duuru ɲɔgɔna ye bobo julaso ani wagadugu.
La vulnérabilisation des femmes africaines et séropositives en contexte migratoire
Laura Mellini, Francesca Poglia Mileti, et Michela Villani
Sidabana be muso minw na, ni o bi bɔ farafini tilebenyafan na ani o bi tunga na, mɔnɛ saba le bi o kan. Tunganta mɔnɛ, banabagatɔya mɔnɛ ani musoya mɔnɛ. Tungandensɛbɛw minw b’o bolo lakananin tɛ kosobɛ, ni o farala fantaya ni o ka lahalaya kan, o bi muso nunu wajibiya u ka u yɛrɛ majigi mɔgɔw ye, walima u ka u yɛrɛ labila u ye. Nin kumabolo nin basigininbɛ sɛgɛsɛgɛli fila le kan. O kɔnɔ na ɲinigali lasera muso bi-saba ma siwise jamana kɔnɔ. sidabana bi minw na o bi bɔ farafina tilebenyafan na. Nin kumabolo nin b’a yira ko ni mɔnɛw farala ɲɔgɔn kan, a bi muso nunu ka sigi gɛlɛya, mɔgɔw bi baga o ma, o b’o tɔɲɔ. Nga, ka se ka tɔ o ka tungantajamanaw kɔnɔ ani ka furaw sɔrɔ, o muso nunu seko tɛ fɔɔ o ka sɔn cɛkɛda nunu ka fɔtaw ma ka sɔn ka baara sugu dɔw kɛ min bi se ka mɔgɔ lɛbu ani ka sɔn ka sigi ni mɔgɔ dɔw ye minw bi sɔn ka kɛwali juguw k’ora.
Éduquer et soigner avec Kant : la route éducative vers l’humain
Fatié Ouattara
Juru min bi kalan ni kɛnɛya ni ɲɔgɔn cɛ ti barinnako ye. Kunfinya ye ko min ye karamɔgɔ fɛ, bana ye o le ye dɔgɔrɔtɔrɔba fɛ, hali ni furaw suguya kelen ti di o fila ma. Nga ko min ye kelen ye o fila fɛ, o ye fura kɛ cogo ye. O fila bɛɛ ka laɲini ye ka mɔgɔ dɔ ka kɛwale yɛlɛma (banabagatɔ walima kunfin). O mɔgɔ wɛrɛ nin, dɔgɔtɔrɔ walima karamɔgɔ bi fɛ ka o le bɔ a ka gɛlɛya kɔnɔ, a ka sɛgɛn kɔnɔ, a ka dɛsɛ kɔnɔ, a ka fantaya kɔnɔ. Nin hakili jakabɔ nin b’a yira ko kunfinya ye bana ye min bi kunfin farigolo, a jaa ani a hakili minɛ. Bana min lo, a ti fura kɛ ka ban, sabu lon o lon tulo bi ta kanlanso.a bi ko wɛrɛ kalan mɔgɔ tɔw fɛ tuma bɛɛ.


text:
Zorokoro, Warabougou, Tomikorobougou, Tjidjebougou, Tiessebougou, Sikono, Ouassorola, Nyamabougou, Nogabougou, Niamana, Neyounou, See More
Zorokoro, Warabougou, Tomikorobougou, Tjidjebougou, Tiessebougou, Sikono, Ouassorola, Nyamabougou, Nogabougou, Niamana, Neyounou, N0narabougou, N Zorokoro, N Golobougou, Missira, Maribougou, Mangola, Ladjibougou, Koniko, Konibabougou, Kokobougou, Kefanibougou, Kalifabougou, Kababougou, Guablena, Faraniko, Fansira Dierobougou, Doungan, Djinidjela, Djidie, Djelibougou, Diero, Chtikorobougou, Bouguebougou, Boillena, Bantjy, Balabougou, Badjougoubougou and Badjanbougou. Show less
You can also view the details of other regions of Kalifabougou by clicking on the links below:


text:
3
Idɛnfɔrkɛ ya gbɛr
1 Li bɛn kí ye idɛnfɔrkɛ li yé uyo wà faa nɛ. 2 Kimɛ binib li yé ifɔnfuɔb nɛ, biʼnun ń li mɔ́n ilike baba bo, kí li teh tinacenkpekuont, kí li yíe tigbengt, kí li sukreh Uwien, ka ń li boh biʼnaambɛ nin biʼbaambɛ, ka ń li faareh bà toreh bɛ, ka ń li boh tibont tà yé Uwien yaar, 3 kí li yé binibiɛrb, ka ń li muɔh nib cɛcɛkm, kí li lienh tɔb bo fɛnfɛnm, kí li teh fɛnfɛnm, kí li bre ki gbien', kí li nɛn nà mɔn, 4 kí li yé binikuɔrb, kí li ŋmɔbe lifɛ̀tònl. Tigbengt li cère bɛ ń li te tɛn ijùɔn, kí li fɛ uŋɛndun wuu ni ya bont ki cɛn' Uwien. 5 Bi li teh tɛn bi pɛ Uwien ya sɛn bo nɛ, ama ka ji tuuke nà yé mitekjim ya tuɔm. A la nɛkn bi ya nib ya bol. 6 Kimɛ biʼni biba teh miyɛnfuom nɛ ki kɔh idencɛn ni, ki lɛreh ki coh mupiiliinmu. Ibiɛre nɛ gbe muʼfɛ̀l bo, nɛ muʼyɛnmaale cère' mù pɛ mù fɛ uŋɛndun ya bont tà kɛ nnɔ bo. 7 Mù tuu ki bɛngeh nɛ, ama mua ń fre kí bɛnde nà yé gbɛmɔ̀nt fiebu. 8 Yanɛs nin Yanbɛrɛ là yìe' Moyis ya ñɔbu bó ma bo nnɔ, binib nnɔ mɔ yìenh tigbɛmɔ̀nt nnɔ nɛ. Bi ŋmɔbe iyɛnmaalbiɛre, nɛ biʼtekjim juore' fɛnm. 9 Ama bi teh nà nnɔ ŋa ń wuɔke, kimɛ binib kɛ li bɛnde kí ye bi yé ijɔr nɛ tɛn bi là bɛnde' ma ki ye Yanɛs nin Yanbɛrɛ yé ijɔr nnɔ.
Pɔl gbiereh Timote
10 Ama sin wɔn, a paan' nʼbo ki bɛn n wɔknh ma bo, ki bɛn nʼtetem te ma bo, ki bɛn n yíe ń sɔn yà, ki bɛn n teke' *Yesu ki jin' ma bo, ki bɛn n ŋmɔbe kuminku nin miyíem nin miñiknm ma bo, 11 ki bɛn binib jɛ̀nde' nni ma bo nin n jin' ijɛnd yà Antiyɔk ya du ni nin Ikoniyɔm ya du ni nin Lista ya du ni nnɔ. I lɛ jɛnd ba nɛ ma jin' yɛ̀! Ama Yonbdaan ñɛn' nni iʼkɛ ni. 12 Imɔ̀n, binib bà kɛ yíe bɛ ń li pɛ Uwien ya sɛn bo mɔnmɔnm *Yesu Kristo bo nnɔ, bi li jɛ̀nde bɛ nɛ. 13 Binibiɛrb nin bitonnɛndɛnb bɛn wɔn, bi li tùɔreh ki sɔnh itùonbiɛrɛ nɛ, kí li tulndeh binib, kí tì tonde kí tuln biʼba mɔ. 14 Sin wɔn, taa aʼba kí de bi wɔkn' ŋɛ nà kɛ a teke' nɛ̀ ki jin' nnɔ. A bɛn bà wɔkn' ŋɛ nnɔ yé bidɛnb bà.
15 A bɛn *Uwien ya gbɔnku ya gbɛr haali aʼbuwaam ni nɛ. Tigbɛr nnɔ li fre kí de ŋɛ miyɛnfuom mà li cère á teke *Yesu Kristo kí ji ŋɔ kí ŋmɛre. 16 Tigbɛr tà kɛ te *Uwien ya gbɔnku ni nnɔ, Uwien nɛ cère' bi kɛle' tù. Tù mɔn nɛ, ki wɔngeh binib Uwien ya sɛn, ki pekreh bɛ, ki tùɔreh biʼtetem, ki wɔknh bɛ mifuobm mà cuube, 17 ŋɔ Uwien ya nil ń li yé unil wà bonde' ki tì gben', ki ŋmɔbe nà li cère wɔ ń li sɔnh itùon yà kɛ mɔn.


text:
Unun unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu
Unun unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu.
Ninin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin.
Unun unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu unuunu nu nununun nunu unununun nun nuununu.
Ninin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin nini nininin niin nininini niniin nini ninininin ni nininin.


text:
Burundi
Burundi Ye fàrafinna kɔrɔnyanfanfɛjamana dɔ ye. Burundi faaba Ye Bunjumbura ye. Ruwanda Bɛ Burundi ni kὲɲɛka ‘cɛ, a kɔrɔnyanfan ni wòrodugu ‘cɛ, Tanzani Bɛ yèn. Tanganyikageji ni RD Kɔ̀ngo Bɛ Burundi ni tlèbin ‘cɛ. Jàmana in Ye fàrafinna jàmana fitinin dɔ ye, a dùgukolo fὲnsɛ Ye : 27 834 km2 ye. Burundimɔgɔw bɛ Weele ko burundika.
Burundi jɔ̀njɔn ɲɛw Ye blènman ni binkɛnɛ dalen ye ɲɔgɔn ‘kɔ kὲrɛ sàba sawura la kà Jìgin ni kà fìnikɔnɔ jɛman Cì-ci ni olu ni ɲɔgɔn ‘cɛ kà Tla kà kὲrɛ sàba nìnnu nun Bὲn cɛmancɛ la kòori jɛman na dòolo sàba Bɛ min cɛmancɛ la. Burundi mɔ̀gɔ tùn Ye : ‘màa miliyɔn seegin ni mùrumuru bi wɔɔrɔ ni kɔnɔntɔn (8,69) ye 2008 sàn. Wari min bɛ Dun Bunrundi o Ye : Burundic-franc ye. Jàmana kanba Ye Kirundi ni Fransɛkan ye.
Jɔ̀njɔn ja Flɛ !
Blàdon : 2021-07-07 Yɛlɛmako laban : 2021-07-07


text:
1Na xanbi, Alatala yi yamarin fi n ma, a naxa, “Walaxa gɛmɛn daxi firin nafala alo a singene. I mɔn xa wudi kankiraan nafala. I yi te n fɛma geyaan fari.
2N mɔn xa yamarine sɛbɛ naxanye yi walaxan bonne ma i naxanye kalaxi. I xa e sa na kankiraan nan kui.”
3N yi kankiraan nafala kasiya wudin na. N yi walaxa gɛmɛ daxi firin fan nafala alo bonne. N yi te e ra geyaan fari.
4Alatala yi sɛbɛnla ti walaxa nɛnɛni itoe ma, alo naxan yi sɛbɛxi bonne ma, yamari fune, a naxan falaxi ɛ xa geyaan ma tɛɛn tagi ɛ yi malanxi waxatin naxan yi. Alatala yi e so n yii.
5N yi godo geyaan fari, n yi walaxane sa kankiraan kui, n naxan nafalaxi. E yi lu na alo Alatala a yamari n ma kii naxan yi.
6Isirayila kaane yi keli Yakani a diine xɔɲinne yireni, siga Mosera yi. Haruna faxa mɛnna nin, a yi maluxun na. A dii Eleyasari yi findi saraxaraliin na a funfuni.
7Na xanbi ra, Isirayila kaane yi siga Gudugoda yi. E to keli Gudugoda yi, e yi siga Yotobata yi, xude wuyaxi yi bɔxɔn naxan yi.
8Na waxatini, Alatala yi wanla taxu Lewi bɔnsɔnna ra, a e xa findi Alatalaa Layiri Kankiraan maxali muxune ra. E mɔn xa ti Alatala yɛtagi e a wanle kɛ. E yi duba yamaan xa Alatala xinli. Na nan ligama han to.
9Nanara, Lewi bɔnsɔnna muxune mi kɛɛn sɔtɔxi e ngaxakedenne yɛ. Alatala nan luxi e xa alo e kɛɛna alo a a fala e xa kii naxan yi.
10N lu nɛn geyaan fari yanyi tonge naanin nun kɔɛ tonge naanin alo n naxan liga a fɔlɔni. Alatala mɔn yi n ma maxandin namɛ, bayo a mi ɛ faxa feen nagidixi.
11Alatala yi a fala n xa, a naxa, “Keli, i ti yamaan yɛɛ ra. E xa so bɔxɔni n na n kɔlɔxi naxan ma fe ra e benbane xa, a n na soma nɛn e yii.”
12Iki, Isirayila kaane, Alatala ɛ Ala wama ɛ xa nanse liga? A wama nɛn ɛ xa gaxu Alatala ɛ Ala yɛɛ ra alogo ɛ xa sigan ti a kiraan xɔn, ɛ yi a xanu, ɛ yi wali Alatala ɛ Ala xa ɛ bɔɲɛn birin na e nun ɛ niin birin na.
13Ɛ mɔn xa Alatalaa yamarine nun tɔnne suxu ɛ Ala, n naxan soxi ɛ yii to alogo ɛ siimayaan xa fan.
14Alatala ɛ Ala nan gbee kore xɔnna birin na. E nun bɔxɔ xɔnna nun a yi seene birin.
15Koni Alatala ɛ benbane nan xanu. Iki ɛ tan nan e bɔnsɔnna ra, a ɛ tan nan sugandixi siyaan bonne yɛ, alo ɛ kii naxan yi to.
16Nayi, ɛ xa ɛ bɔɲɛne rasariɲan, ɛ nama fa murutɛ sɔnɔn.
17Bayo Alatala ɛ Ala nan alane Ala ra e nun mangane mangana, Ala naxan sɛnbɛn gbo, a magaxu. A mi muxune rafisama e bode xa, a mi dimi yi seene rasuxuma kiti sadeni.
18A tan nan kiridine nun kaɲa gilɛne xun mayɛngɛn na. Xɔɲɛn nafan a ma, a donseen nun marabɛri baan soma e yii.
19Ɛ fan xa xɔɲɛne rafan naxanye ɛ tagi bayo xɔɲɛne nan yi ɛ tan fan na Misiran yi.
20Ɛ xa gaxu Alatala ɛ Ala yɛɛ ra, ɛ yi a batu. Ɛ xa kankan a ma, ɛ mɔn xa ɛ kɔlɔ a tan nan xili yi.
21Ɛ xa a tan nan tantun. A tan nan ɛ Ala ra, naxan kabanakone nun fe magaxuxine ligaxi ɛ yɛɛ xɔri.
22Ɛ benbane yi soma Misiran yi waxatin naxan yi, e mi yi danguxi muxu tonge solofere ra. Iki Alatala ɛ Ala bata ɛ rawuya ayi dangu sarene ra kore.


text:
1Yuda bɔnsɔɛ nun Bunyamin bɔnsɔɛ yaxuie naxa a kolon, mixi naxee nu na konyiya kui Perise bɔxi ma, e bara Isirayila Marigi Alatala xa hɔrɔmɔbanxi ti fɔlɔ.
2E naxa siga, e a fala Sorobabeli nun Isirayila kuntigie bɛ, «Muxu wama a xɔn ma nɛ, won birin xa kafu won bore ma Ala xa hɔrɔmɔbanxi tife ra. Muxu wo Marigi Ala nan batuma, muxu fan nu sɛrɛxɛ bama nɛ a bɛ kabi Asiriya mangɛ Esarixadoni tɛmui, naxan fa muxu ra be.»
3Kɔnɔ Sorobabeli, Yesuwa, nun Isirayila kuntigie naxa e yaabi, «A mu lanma won birin xa yi wali raba. Muxu gbansan nan Ala xa hɔrɔmɔbanxi tima Isirayila Marigi Alatala bɛ, alɔ Perise mangɛ Sirusi a yamari ki naxɛ.»
4Na kui, mɛnnikae naxa kata limaniya bade Yudayakae yi ra. E naxa fe birin naba alako e xa na salide tife lu na.
5E naxa kɔbiri fi Yudaya marasima ndee ma alako na wali xa kana. Kelife Perise mangɛ Sirusi xa tɛmui, sa dɔxɔ Perise mangɛ Dariyusi xa tɛmui ra, e naxa fe birin naba na wali xun nakanafe ra.
6Asuyerusu to mangɛya sɔtɔ Perise bɔxi ma, Yudayakae yaxuie naxa kalamui kɛɛdi nde sɛbɛ a ma Yudayakae nun Darisalamukae xa fe ra.
7Perise mangɛ Atasakasi xa waxati fan, Bikilamu, Miteredati, Tabeeli nun e boore dɔnxɔɛe naxa bataaxɛ sɛbɛ mangɛ ma Arami xui ra.
8Gomina Rexumi xa sɛbɛliti Simesayi naxa yi bataaxɛ sɛbɛ mangɛ Atasakasi ma a rakolonfe ra Darisalamu xa fe ma. A yi nan sɛbɛ:
9«Yi bataaxɛ fatanxi Gomina Rexumi nan ma, nun a xa sɛbɛliti Simesayi, a xa kuntigi naxee findixi kiitisae, sɛbɛlitie Erekikae, Babilɔnkae, nun Susaka naxee kelixi Elama bɔxi ma,
10a nun si gbɛtɛ mixie, mangɛ xungbe Usinapari naxee rasiga Efirati naakiri ma, e xa sabati Samari taae kui.
11Mangɛ Atasakasi, yi bataaxɛ fatanxi i xa konyie nan na, naxee na xure naakiri ma.
12Mangɛ, i xa a kolon Yuwifi naxee keli i xa bɔxi ma, e bara fa muxu mabiri, e fa sabati Darisalamu. E na na taa rakelife, naxan kolonxi matandilae xa taa ra. E bara a tɛtɛ yailan fɔlɔ.
13Mangɛ, i xa a kolon, xa e na tɛtɛ yailan, e naxa na taa ti, mɛnnikae mu duuti yo fima i ma sɔnɔn. Na findima fe xɔrɔxɔɛ nan na mangasanyi bɛ.
14Na na a ra, muxu tan naxan tixi i xanbi ra, muxu mu nɔma na fe binyɛtareɲa tode, a fa lu muxu mu i rakolon.
15I na i babae xa taruxuie xaran, i fama a tode na taaka matandilae mu mangɛ yo binyama. Kabi tɛmui xɔnkuye e luma mangɛe matandi ra. E xa taa nu bara kana na nan ma.
16Mangɛ, muxu xa a fala i bɛ, xa yi taa nun a tɛtɛ rakeli, i fama nɛ gande i xa bɔxi ra naxan na bebiri Efirati xure naakiri ma.»
17Mangɛ naxa e yaabi yi sɛbɛli ra, «I tan gomina Rexumi, nun i xa sɛbɛliti Simesayi, nun I xa kuntigi naxee na Samari nun yire gbɛtɛ Efirati xure naakiri ma, n bara wo xɛɛbu.
18N ma mixie bara wo xa bataaxɛ madangi n ma xui ra, e a xaran n bɛ.
19N bara e yamari e xa na taa taruxui fen. Na kui n bara a kolon, na taa luma mangasanyi matandi ra kabi tɛmui xɔnkuye.
20Mangɛ gbangbalanyi ndee nu na Darisalamu, naxee nu ɲamanɛ birin yamarima naxee nu na Efirati xure naakiri ma. Birin nu duuti fima e ma.
21Na kui, wo xa a fala na mixie bɛ a e xa wali iti han n yaamari fima tɛmui naxɛ.
22Wo xa na mato a fanyi ra alako mangasanyi xun naxa rakana na fe ma.»
23Gomina Rexumi, nun a xa sɛbɛliti Simesayi, nun mangɛ gbɛtɛe to mangɛ Atasakasi xa bataaxɛ xaran, e naxa siga keren na Darisalamu Yuwifie yire, e xa na wali iti sɛnbɛ ra.
24Na kui Ala xa banxi tife Darisalamu naxa iti han Perise mangɛ Dariyusi xa mangɛya ɲɛ firin nde.


text:
Tetarasikiliniw: banakisɛ caman fagalan
Tetarasikilini, Tétracycline, Ɔkisitetarasikilini, Oxytétracycline
Izinitigiw ka tɔgɔ dalen ye teramisini ye (Terramycin), nka o da ka gɛlɛn.
- A forokonilama miligaramu 250 walima 500 bɛ sɔrɔ.
- A jima miligaramu 125, mililitiri 5 minɛn kɔnɔ
- A ɲɛdimi tulu 1%
Tetarasikilini ye banakisɛ caman fagalan ye; o kɔrɔ, ko a bɛ banakisɛ suguya caman kɛlɛ. Tetarasikilini ka kan ka kunu, o de ka ɲi, ani o kɔlɔlɔw ka dɔgɔn ka tɛmɛ a pikiri kan.
Tetarasikilini bɛ ta:
- Kɔnɔboli walima tɔgɔtɔgɔni min sababu ye banakisɛ walima tumu ye
- Mura basigilen (Sinusite)
- Ninakilidegunbanaw (infection respiratoire)
- Bana min bɛ sɔrɔ ɲimiw, pɛrɛw, ni dabiw ka kinni fɛ (Typhus)
- Nɔnɔkɛnɛfarigan (Brucellose)
- Kunfilanitu (Choléra)
- Ɲɛjalandimi basigilen (Trachome)
- Damajalan (Chlamyde)
- Dumuni yɛlɛmabaliya (ulcères d’estomac)
- Tɔgɔkolo yɔrɔ bana (maladie inflammatoire pelvienne)
- Dana (Syphilis)
Tetarasikilini tɛ fosi ɲɛ mura gansan na.
A tɛ mako ɲɛ banamisɛnni caman furakɛli la, i n’a fɔpenisilini walima silifa (sulfas). Ani fana, a da ka gɛlɛn. A man kan ka ta ka caya.
Faratiw ni yɛrɛtangacogow:
- Musokɔnɔmaw man kan ka tetarasikilini ta, barisa a bɛ se ka den ɲinw ni a kolow fin. O ko kelen kosɔn, den minnu tɛ san 8 bɔ, olu man kan ka tetarasikilini ta fewu fo ni a ɲɛci gɛlɛn bɛ yen, wa a tali kuntaala man kan ka janya fana. Eritoromisini de tali ka fisa.
- Tetarasikilini tali bɛ se ka kɔnɔboli walima dumuniyɛlɛmabaliya bila mɔgɔ la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni a tali kuntaala janyara.
- A farati ka bon ka tetarasikilini ta, min kɔrɔlen don walima min tawaati tɛmɛna (dati banna).
- Walasa tetarasikilini ka a ka baara kɛ fari la ka ɲɛ, banabagatɔ man kan ka nɔnɔ walima kumukɛlɛlan ta lɛrɛ 2 ka kɔn fura tali ɲɛ walima a talen kɔ.
- Tetarasikilini bɛ kurukuru bila mɔgɔ dɔw la ni u ye waatijan kɛ tile kɔrɔ.
Tetarasikilini tata hakɛ (kilogaramu kelen o kelen, a miligaramu 20 fo a miligaramu 40, don o don) – a forokonilama miligaramu 250 ani a jilama miligaramu 125, min bɛ mililitiri 5 la.
Aw bɛ tetarasikilini ta siɲɛ 4 don o don, tile 7 fo tile 10. A diko kelen o kelen, aw bɛ a:
- Balikuw: aw bɛ miligaramu 250 (forokoni 1) di
- San 8 fo san 12 ma: Miligaramu 125 (forokoni tila walima kafeminkutu ɲɛ 1) di
- Den minnu si tɛ san 8 bɔ: A fɔra ko tetarasikilini man kan ka di denw ma, olu ka kan ka kotirimɔkizazɔli walima eritoromisini de ta.
Ni bana ka jugu ani banamisɛn dɔw bɛ yen i n’a fɔ npɔrɔn, barakɔrɔladimi, tɔgɔtɔgɔnin, musoylabana, furudimi ani nɔnɔkɛnɛbana, aw bɛ a hakɛ kofɔlen ninnu ɲɔgɔn fila di banabagatɔ ma (fo ni a bɔra denfitiniw la).
Ni tɔgɔtɔgɔni don (yɔrɔ min tetarasikilini ka ɲi tɔgɔtɔgɔnin ma): aw bɛ a hakɛ kofɔlenw di, nka a kana tɛmɛ tile 3 kan.
Ni a bɛ kɛ ɲɛw la, aw ye sɛbɛn ɲɛ Tulu banakisɛfagalanw lajɛ.
Dɔkisisikilini, doxycycline
(Iizinitigiw ka tɔgɔ dalen: Wibaramisini, Vibramycine)
- a Forokonilama walima a furakisɛlama miligaramu 100 bɛ sɔrɔ
- A pikiri miligaramu 100 bɛ sɔrɔ
Dɔkisisikilini ye tetarasikilini suguya ye min da ka gɛlɛn ani min bɛ ta siɲɛ fila dɔrɔn tile kɔnɔ; ale tɛ ta siɲɛ 4. Ni a bɛ sɔrɔ, ani tetarasikilini bɛɛ bɛ ta bana suguya kelen kama. A faratiw ni a yɛrɛtangacogo ni tetarasikilini bɛɛ taw ye kelen ye.
Dɔkisisikilini tata hakɛ – furakisɛ miligaramu 100
Aw bɛ dɔkisisikilini ta siɲɛ fila don o don, tile 7 fo tile 10.
A diko kelen o kelen aw bɛ a:
- Baliku: Miligaramu 100 (furakisɛ 1) bɛ di a ma
- Denmisɛn san 8 fo san 12 ma: Miligaramu 50 (furakisɛ 1 tila) di a ma
- Ni denmisɛn minnu tɛ san 8 bɔ: aw kana dɔkisisikilini di olu ma.
Ni tɔgɔtɔgɔni don (dɔkisisikilini bɛ se ka tɔgɔtɔgɔnin furakɛ yɔrɔ minnu na)
Aw bɛ a miligaramu 6 di, kilogaramu kelen o kelen. Walima aw bɛ a di ka bɛn a tigi si hakɛ ma:
- San 8 fo san 12, aw bɛ a miligaramu 150 di siɲɛ kelen dɔrɔn.
- San 12 ni kɔ: aw bɛ a miligaramu 300 di siɲɛ kelen dɔrɔn.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ |
Taa ɲɛfɛ →