text: 1Jésu hô bô iyéy daɲare. Gawra wo pôni wo kôbri ma mô ya. 2Ɓiɲé ka mô ya hen bô Jésu ciré gelé sé ôbi ré berarê gawra bi wo hen naɲ sa sa merê ta wô uwôliɲ kwôlê sari a. 3Menba, Jésu kôliɲ gawra wo kôbri ma bi wo hen iyôŋ ba: «Hena ta ju era sa ɗebe derôre a na.» 4Menba, Jésu eŋgeriɲ ɓiɲé ka ɗebe naɲ ɗi hen iyôŋ ba: «Lê derê men, lê habrê men naɲ sa sa merê ta a ba, na kwo yôŋ a derê ba? Berarê kwôni laba deréri ɗi ba?» Menba, bay mô wôm sidiŋ. 5Jésu bôrji pôn pôn naɲ bô tarê men, naɲ tu ɲa a men, wô kibi bô deŋgelé woji. Menba, Jésu kôliɲ ôbi kôbi ma bi wo hen iyôŋ ba: «Jé kôm.» Menba, ôbi ay kôbri ta menba, kôbri bi wo hay hen hô dô hôriɲ kini a. 6Kamaŋ Parisiɲêɲê siji nô bô iyéy daɲare a aɲ wogéji geré naɲ ɓiɲé ka kelma Hérôd wô deré Jésu. 7Jésu naɲ bay tôri dôrji yirji wolé kibi cér wo Galilé. Ɓiɲé kwône ka hena sa iyére to Galilé men, ka hena sa iyére to Judé biri ôriɲ. 8Ka hena Jérusalêm men, ka hena sa iyé Idumé men, ka hena si cêgi cér wo bay uwôgeri Jurdê hen naɲ ka hena sa iyé Tir a naɲ sa iyé Sidôn. Ɓiɲé kwône era ligiri a wôsa bay toy kwôli are kêm ka ôbi li. 9Jésu kôliɲ bay tôri bay ré ɓu sa tê bato biri wô wo kwônê ɓiɲé ma ré ɗirêri. 10Jésu li hen iyôŋ wôsa ôbi berare ɓiɲé gaɲ niɲ, aɲ ka ôriɲ naɲ ômɲare yirji a hen nôgeriɲ yirji si ligiri wô hebé yiri aɲ ciré uwôɲiɲ gelé. 11Kiriɲa tunu to habiɲ gel Jésu, menba, cibji gubarji tumôri a aɲ kôl kaŋ a ta kôl iyôŋ ba: «Ju na Kema Emen na tiri.» 12Menba, Jésu ɓaŋji dô bi bay ré li bi ɓiɲé ré hôn wo ɗiré na i ba ré pa pa. 13Jésu hena ô si sa keram a. Ôbi uwôge ɓiɲé ka ôbi tôrji aɲ bay eraji ligiri a. 14Aɲ tô môj kibi wôô perêrji a aɲ uwôgeji bay jé men, bay ré ba naɲ ɗi aɲ ôbi jéji ô ulê béré. 15Men, bi bay ré uwôɲ néé wô dagiɲ tunu to habiɲ. 16Imɲê ka môj kibi wôô ka Jésu tôrji hen na, heniji a na: Simô, Jésu biri hini wo ɗaŋgi ré na Piyêr. 17Si Jak naɲ yêni Ja kaɲ kam Jébédé Jésu biji hini ré na Bowanêrjês, iyayriri na ‹enê emen›. 18Jésu uwôge André, Pilip, Bartélémi, Matiyé, Tomas, Jak woɲ kema Alpé, Tadé, Simô woɲ kema iyére hen 19naɲ Judas Iskariyôt wo a sa derê tumô bay bayi Jésu aɲ bi bay ré sa ɓiri hen. 20Menba, Jésu bulo hera ô ira menba, kwônê ɓiɲé hô daɲji sôŋ aɲ li wo Jésu naɲ bay tôri uwoɲji kini emê ani ré kwôy. 21Kiriɲa bay gel yi hen iyôŋ na, balê Jésu sa dôri ôriɲ wôsa bay kôl iyôŋ ba: «Ôbi gal.» 22Menba, bay derê tôô to Emen ka hena Jérusalêm kôlji iyôŋ ba: «Béyêljébul mô bôri a, na kelma wo tunu to habiɲ hende to hen a biri nééri aɲa ôbi ré dagiɲ tunu to habiɲ.» 23Jésu uwôge ɓiɲé ligiri a aɲ kôlji kwôlê naɲ gwosore kôl iyôŋ ba: «Sidan sa pôn dagerê yiri sôŋ ba? 24Hena ɓiɲé ka bô emê iyére tôni a ré kariɲji aɲ sêɲji ba, emê iyére hende to hen a yé sem né. 25Hena ɓiɲé ka pôn bô ira kariɲji aɲ sêɲji ba, bô iyére hende to hen a yé sem né. 26Hena Sidan né sêɲ naɲ yiri gaŋ na, néé wori a naɲê.» 27«I a nêmê wô piyê kibi geré wo ôbi néé aɲ siɲ ira ô pôriɲ aŋgari ba? Hena kwôni ré gey lê hen iyôŋ na, ôbi a harêri tumô pa dem aɲa ré ɗiɲ yiri pôriɲ aŋgari tô.» 28«Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, têriɲ to ɓiɲé kêm men kiriɲa bay a kelê kwôlo habiɲ gengiɲ sa Emen a men na, têriɲ toji hende to hen a dôriɲ sarji a. 29Niɲba, i i wo kôl kwôlo habiɲ gengiɲ sa Tunu toɲ hende bô bôre na, têriɲ tori hende to hen a dôriɲ né yôd. Wôsa na têriɲ to yi naɲ kunu a ôbi ré li hen.» 30Jésu kôl hen iyôŋ, wôsa bay kôl tunu to habiɲ ré yi bôri a. 31Yoo Jésu naɲ yênêri saji aɲ ɗibiji nô, bay jé uwôge Jésu. 32Kwônê ɓiɲé mô mééri ta menba, bay kôli: «Ju toy, yom naɲ yênêm ɗibiji nô hen ya. Bay geyem.» 33Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Ɓiɲé ka yôŋ a na yon men, yênên men ba?» 34Menba, Jésu bô kwônê ɓiɲé ka mô tôŋ kwari a hen aɲ kôbji, menba, ôbi kôl iyôŋ ba: «Berêŋge nà, ken gel kwônê ɓiɲé ka yi hen na, bay a yé mega yon men, yênên men iyôŋ. 35Kwôni wo li aŋga Emen gey hen na, ôbi a na yênen men, yêren men, yon men.»


c: text/html

text: 1Tɔ, deke bo m sukan kere am ni, i ti nahɔrɛ wɔ, m bu má kɔrɛ, m ti Kristo dɛɛ wɔ, Awiɛwiɛ Casi n gusu kere m sunsunni nu a, ye i di daani m ahore su a. 2Yiri la ka, m ahore asaaki agaya, na saŋga kɛrɛ i suyo m yaa 3fa kɔ m ninbaa Yisarelifɔm dɛɛ busu. Nzɛn má mini ni m tii kaari ŋgbɛɛn, na m kpaaki yakiiri Kristo, adena i buka m ninbaam, m dɛɛ tiɛŋgu minɛm ni, má m koro. 4Bɛrɛ la Yisarelifɔm bo Nyɛmɛ maari bu atin ka bu yo i nbaam, na bu ŋuuri i jirima woowa ni, na i faari sɛsɛsum diiri i di ni bɛrɛ ni, na i faari nɔaniɛ kpamaawa n maari bu ni, na i kereeri bu kabo bu su i barasu ni, na i seeri ka i yó sakpa beberebe ma bu ni. 5Bu ti ya nam busu nufɔm wɔ, haari Kristo Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ sunmaari i na i kaaki adamande baari durunya n nu ni, bu wuuri i fite bu dɛɛ busu n nu wɔ. Kristo Tiidefɔ ni la yiko tara deke n kɛrɛ, yiri ti Nyɛmɛ a, yiri ti ye ni kansi saŋga kɛrɛ a. Ami. 6I ti má ka Nyɛmɛ nɔaniɛ n ti má nahɔrɛ wɔ, dama má bu kɛrɛ bo bu wuuri bu Yisarelifɔm busu nu ni n ti Yisarelifɔm nahɔrɛ su a. 7Nahɔrɛ, má nbaam kɛrɛ bo Abraham wuuri bu ni ti i nbaam nahɔrɛ su a, ama, Nyɛmɛ yo seeri Abraham ka, “U wa Izaki sinfɔm ŋgumi yó u busu nufɔm a.” 8Nyini la ka, má nbaam kɛrɛ bo Abraham wuuri bu kabo adamande wu nbaam ni ti Nyɛmɛ nbaam nahɔrɛ su a, ama, i nbaam bo Nyɛmɛ seeri ka i wú bu ni ŋgumi, ti i busu nufɔm nahɔrɛ su a. 9Dama kabo Nyɛmɛ yo seeri i n yaa, i ŋa, “Ti fɛn, ŋgɔɔ cɛɛn ka buusɔ, m káaki ba na m bá ŋu ka u yi Saara bita baabiɛsɔ.” 10Má nyini ŋgumi a, am teŋge su ka ya na Izaki yo maari i yi Rɛbɛka akunnu, ye i wuuri ndaam n a. 11Saŋga bo Rɛbɛka nya wu má i ndaam ni, na bu nya yo má sakpa wara satiɛ be ni, nyini saŋga n ye Nyɛmɛ seeri i ka, “Baakpiɛn ni bá su baakan n a.” Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu ye i yoori sɔ n a, yiri koro i sɔnɔ ye i yiiri i a, má ka bu be sayoowa dɛɛ ti a. 13Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, Nyɛmɛ ŋa, “Jakɔbu, ye m koro i a, ama, Isawu yiri, m kpɔ i wɔ.” 14Ye ya se sɛ wɔ? Ya koro se ka Nyɛmɛ ayo má sa bo i kɔ atin su, nzɛn sɛ? Ai, ya koro se má sɔ fieo. 15Dama Nyɛmɛ yo seeri Moyisi ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo m koro ka m buka i, m búka i wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo m koro ka m si i aŋunfɔ, m sí i aŋunfɔ ɔ.” 16Nyini ti, má adamande koroyanu, wara deke bo i boro i nyi yo i ni ti jɔrɛ a, ama, kabo Nyɛmɛ si aŋunfɔ ni, nyini ti jɔrɛ a. 17Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ yo seeri Ijipiti Fɛmɛ Faaro ka, “Deke n bo i ti na m yiiri u tanaari fɛmɛya biɛ n su n la ka, m kére m yiko u ŋgɔɔ su, na m duma tá bara yɛ durunya n kɛrɛ nu.” 18Nyini kɛrɛ kere ka, sɔnɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ koro ka i si i aŋunfɔ, ye i si i mi aŋunfɔ a, na minɛm bo i koro ka i yo bu ahorembaa kekereke ni, na i yo bu. 19Nyini ti, beni, be koro bisa m ka, “Nzɛn i ti sɔ, nzu ti ye Nyɛmɛ di minɛm bo ba kete i n jɔrɛ na i jaraki bu a? Ŋma koro kete na i kanda sa bo Nyɛmɛ koro i n a?” 20M ŋa, wɔrɔ la ŋma na a se Nyɛmɛ akuruwa a? Dundu koro bisa má yakati tafɔ n ka, “Nzu ti ye a taari m sɔ a?” 21Yakati tafɔ n la atin bo i fa i yakati n ta dundu bo i sufa yo juma cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn, na i kaaki la atin bo i fa be ta dundu bo i fa yo juma cɛɛn kpiri cɛɛn. 22Nyini ti, Nyɛmɛ la atin bo i koro fa yaa, na minɛm ŋu kabo i yiko ti barasu. I gusu koro mindi agaya fa kɔ minɛm bo bu ma yaa ati i ni, bɛrɛ bo má wɔ yo daka ka bu ka ŋgbɛɛn ni. 23Na i gusu la atin bo i fa i jirima woowa bo i la má aŋusu n fa kere minɛm bo wɔ si bu aŋunfɔ ni, na wɔ du mɔ asɛsɛ su ka bu bá nya i jirima woowa n be ni. 24Yɛrɛ la nyini minɛm bo i si ya aŋunfɔ, na ya nya i jirima woowa n be ni, má ka yɛrɛ Yudafɔm ŋgumi, ye wɔ fere ya nbem a, ama, wɔ fere bo bu ti má Yudafɔm ni mmɔɔ nbem abuka su. 25I ti kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Hoseya akɛrɛ i dɛɛ kadasi n nu n wɔ ka, Nyɛmɛ ŋa, “Minɛm bo bu yo ti má m minɛm ni, m fére bu ka m minɛm. Na yiri n bo ma koro má i ni, m fére i ka m sɔnɔ koroowa. 26Dika n bo i nu na m fereeri bu ka, ’Am ti má m minɛm ni,’ dɔ ye bu fére bu ka Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ nbaam n a.” 27Tɔ, na Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya abo awie fa kɔ Yisarelifɔm jɔrɛ su, i ŋa, “Haari ni bo Yisarelifɔm sunnu beberebe ka ŋmiɛ ni, bu nu minɛ kaan sɔ nyá tiide a. 28Dama sa n bo Micɛra ni yó i durunya n nu ni, i yó i wie ndende.” 29I ti kabo Esaya du mɔ seeri n wɔ, i ŋa, “Nzɛn má Micɛra Yikofɔ n ayaki má ya busu nufɔm nbem, má i yo ya kabo i yoori Sodomfɔm ni Gomorafɔm wɔ, miɛ tiɛm bo Nyɛmɛ saaki bu ni.” 30Tɔ, ye ya se sɛ wɔ? Minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, akpini má atin kabo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, ama, kisa, Nyɛmɛ ade bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, bu yarada n dɛɛ ti. 31Ama, na Yisarelifɔm bɛrɛ, akpini atin kabo bu su nɔaniɛ kpamaawa n su, adena Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su. Ama, haari ni nyini mmɔɔ, ba koro asu má i su nyunyumi, na bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ. 32Nzu ma i yoori sɔ n a? Dama ba kpini má atin kabo bu yo yarada na Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, ama, bu kpiniiri atin ka bu sayoowa ma Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Na ba bo bu jaa yabuɛ n su na ba kpaasi. 33Kabo ba du mɔ akɛrɛ i ase ni, Nyɛmɛ ŋa, “Am ti fɛn, m sufa yabuɛ be se Siyon miɛ kpiri n nu lɛɛ, nyini yabuɛ ni, minɛm bó bu jaa su na bu kpáasi. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori i yarada, i mi dí má nyinsɛ.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Kiriɲa Jésu naɲ bay tôri saji ɗa naɲ Jérusalêm menba, bay sa biɲji Bêtpajé si kwa Keram wo Olibiyé, 2menba, Jésu jé bay tôri wôô aɲ kôlji iyôŋ ba: «Erêŋge iyére to tumôrŋge a hen aɲ ka uɲé kura hariɲ tôŋ naɲ kemare kware a, bisiréŋgeji ken eraɲ ben. 3Hena kwôni ré eŋgeréŋge ba, ken kôli iyôŋ ba: ‹Na Kelma a geyé.› Menba, bay a ɗéŋge ka eraɲ seŋge.» 4Are bay ka hen yi hen iyôŋ, bi kwôlo ôbi kibi Emen na kôl hen na, ariri ré liɲ. Ôbi na kôl iyôŋ ba: 5«Kôliɲge ɓiɲé ka Siɲô iyôŋ ba: Gel, Kelma woŋge era uɲéŋge hen ya. Na gawra wo kalêri jal aɲ ɗaya sa kura naɲ kemare tôre a .» 6Menba, bay ô aɲ liji mega wo Jésu ré kôlji hen iyôŋ. 7Bay ô eraɲ naɲ kura hende to hen naɲ kemare menba, bay bi bargay kaji cêgere a aɲ Jésu ɗay merê sara. 8Menba, ɓiɲé kwône tô bargay kaji bi tô geré wo ôbi ɗa ôriɲ ya hen men, ka pôni piya kôbi gurô sa bi ya a men. 9Kwônê ɓiɲé bay ka hen ka pôni ka ge tumô men, ka ba cêgê men aɲ bay kaarê gura ôm iyôŋ ba: «Hosana, heramê yi wô sa kuŋga kelma Dabid, terê kibi yi wô sa kwo era naɲ hini Kelma hen men, heramê yi wô sa kwo mô ta ɗêŋ derômaraŋ a hen a men .» 10Kiriɲa Jésu sa biɲ Jérusalêm menba, ɓiɲé ka Jérusalêm a kêm sun aɲ bay eŋgere iyôŋ ba: «Gawra bi wo hen na i ba?» 11Menba, kwônê ɓiɲé ka ré bari hen uwôlji sara iyôŋ ba: «Na Jésu woɲ ôbi kibi Emen wo Najarêt bô emê wo Galilé a.» 12Jésu si derô haba wo iyéy Emen a menba, ôbi dage ɓiɲé kêm ka eraɲ naɲ aŋgaɲ gara hen men, ka era wô kelé are a men hen. Men, ôbi nôgerê tabel to bay keraŋgê gursu naɲ ari merê ka bay ɗére derare gara hen hee a men. 13Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Bay li bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹Iyére tiɲê a yé iyéy uwôlê Emen.› Menba, kenbay ken ayre liɲ kini merê bandi .» 14Kiriɲ bay ka hen na, bay tu tiɲ naɲ bay moré eraji ligiri a bô iyéy Emen a aɲ ôbi berariji. 15Niɲba, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen gelji aŋga ɗê sa kiriɲ ka Jésu li kêm hen men, toy kamrê ka bi gura bô iyéy Emen a kôl iyôŋ ba: «Hini emê yi wô sa kuŋga kelma Dabid» hen a men, menba, bôrji mêne. 16Menba, bay kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Ju toy kwôlo bay kôl hen ba?» Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Ew, en toy dô. Niɲba, na ken dêŋse kwôlo na liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹Na ju li aɲ kamrê ka dê dê naɲ kaɲ kibi kuba na heramem hen né ba? › » 17Menba, ôbi ɗiji aɲ, aɲ si ô, aɲ ô wulê Bétani. 18Tô kiriɲ wo bay hena Bétani ciré hera Jérusalêm a menba, kurôŋ li Jésu. 19Ôbi gel tôgôre to ɗebe bêŋgê geré menba, ôbi ô ɗa ɗiré karê yêre emê niɲba, ôbi uwôɲ na mare mera. Menba, ôbi kôliɲ tôgôre hende to hen iyôŋ ba: «Ma yê cêgê ré niɲ yôd.» Menba, kiriɲ bay ka hen na, tôgôre hende to hen hay. 20Kiriɲa bay tôri gel hen iyôŋ menba, tiniji ge kay aɲ bay kôl iyôŋ ba: «Na iyeŋ a tôgôre hende ré hay lew hen iyôŋ ba?» 21Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «En kelêŋge na tu kwôlê: hena kené meremné sa ayê bôô woŋge a ré ba, na aŋga ken gel sa tôgôre a hen, a kené lê mera ré niɲba, hena kené kôliɲ keram wo hen ‹Dô yem ju ô kuriɲ bô cér a› kôba, ariri a liɲ. 22Hena kené bi bôrŋge sa Emen a ba, aŋga yôŋ yôŋ ka ken uwôli ba, ka uɲé.» 23Jésu ô derô haba wo iyéy Emen a ô dôriɲ ɓiɲé kwôlê menba, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ surɲê eraji ligiri a aɲ kôli iyôŋ ba: «Na i a bem tôô hende to ju liɲ are kêm hen ba?» 24Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Nôbi kôba na eŋgeréŋge kwôlê pôn men, hena kené uwôlen sara dema ené kelêŋge na ba i a ben tôô hende to en liɲ are bay ka kêm hen ba men. 25Batêm to Ja na liɲ ɓiɲé hen na, na hena na derômaraŋ a laba, na ligi gawrê a ɗi ba?» Menba, bay nariɲ perêrji a kôl iyôŋ ba: «Hena nana kôl ré hena na derômaraŋ a ba, ôbi a kelê wô mi a na nana bi bôrna sari a ré ba? 26A hena nana kôl ré hena na ligi gawrê ba, nana hôn dô wo ɓiɲé ré geyé ré, wôsa bay bô Ja mega ôbi kibi Emen iyôŋ.» 27Menba, bay kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Nini hôn né.» Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Iyôŋ ba, nôbi kôba, na kelêŋge na naɲ tôô to yôŋ a ené liɲ are bay kêm hen né men.» 28Jésu hô kôlji iyôŋ ba erméŋge sa kwôlo na kelê hen: «Gawra wo pôni naɲ kamni wôô, menba, ôbi kôliɲ kwo suri iyôŋ ba: ‹Keman, kemnêŋ jôbi ju ô bô tiɲaɗor a.› 29Menba, kemari bi wo hen kôli iyôŋ ba: ‹Na erê ré, baba.› Sem cêgê menba, ôbi hô erem sa kôli bi wo hen a, menba, ô bô tiɲaɗor a. 30Ibarji kôliɲ ôbi cêgeri na mega bi wo ôbi ré kôliɲ kwo suri hen iyôŋ men. Niɲba, kemari wo cêgê hen kôli iyôŋ ba: ‹Na erê, baba.› Menba, ôbi ô ré men. 31Hen ba, kami gawra bay ka wôô hen na, na kwo yôŋ a lê tôô ibari ba?» Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Na kwo tumô hen.» Menba, Jésu hô uwôlji sara iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen, bay eŋgé wôgê naɲ bay yiɲ yiɲare toɲ têriɲ a sé bô emê iyére to Emen a tumôrŋge. 32Wôsa Ja ôbi lê batêm era sa geléŋge geré woɲ derôre, menba, ken bi bôrŋge sari a ré niɲba, na bay eŋgé wôgê naɲ bay yiɲ yiɲare toɲ têriɲ a bê bôrji sari a ɗi. Ken hôn are bay ka hen dô a men, niɲba, ken bul cêgerŋge biɲ têriɲ ré wô biɲ bôrŋge sari a ré.» 33Na hô kelêŋge gwosoy kwôlo ɗaŋgi a sôŋ: «Gawra wo pôni na ôbi iyéy yagê tiɲaɗor, ôbi ay haba woɲ gerem sara men, pi iyom wô uwôriɲ yêre men, li iyére toɲ gemé yagê bi wo hen sara. Ôbi biɲ bay yagê tiɲaɗor yagê wori bi wo hen aɲ bay têbri naɲ geserê geserê aɲ ɗiɲ yiri ôriɲ kergare . 34Kiriɲa kibi kelanê terê tiɲaɗor hende to hen, ba ɗa niɲ menba, ôbi jé manê kari ligi ɓiɲé bay ka hen a bi ré ô eŋgé kwa yê tiɲaɗor hende to hen eraɲ biri. 35Kiriɲa bay jé bay ka hen saji menba, bay gemé yagê tiɲaɗor hen, pôrji manê ka ôbi iyéy tiɲaɗor hende to hen, aɲ bay sê kwo tumô men, bay duu kwo jôgiɲ wôô men, bay gôbe kwo subi duu naɲ keram men. 36Menba, ôbi iyéy tiɲaɗor hende to hen hô jé manê kari ka ɗaŋgi kwône ɗê ka ré tumô hen aɲ menba, ɓiɲé bay ka hen pôrji sê men, duu ka pôni a men mega wo bay ré liɲ ka tumô hen iyôŋ sôŋ. 37Gerɲéri menba, ôbi iyéy tiɲaɗor bi wo hen jé kemari woɲ bôri yirji a aɲ kôl iyôŋ ba: ‹Ôbi ba, bay a kemnaɲ tini tô.› 38Niɲba, ɓiɲé bay ka hen gelji kemari menba, bay kôl iyôŋ ba: ‹Na ôbi emê cibré ibari ôbi a na, eraŋge na deréŋgeri aɲ na baɲge naɲ aŋga cibré ibari a hen kêm.› 39Menba, bay ɓiri ôriɲ kelaŋ naɲ yagê tiɲaɗor aɲ diiri. 40Hen ba, kiriɲa ôbi iyéy tiɲaɗor hende to hen hera ba, a liɲ ɓiɲé bay hen iyeŋ niɲ ba?» 41Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Ôbi a deré ɓiɲé kaɲ bay bô habrê bay ka hen aɲ ôbi a biɲ ka ɗaŋgi yagê bi wo hen aɲ kini terêre a ba, bay a biri yêre men.» 42Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Na ken dêŋse kwôlo na liɲ bô magtubu to Emen a hen né ba? Bay na kôl iyôŋ ba: ‹Keram bi wo bay ɗé iyére na kaɲni hen na, ôbi a hô yé keram woɲ ɗé tô iyére. Na Kelma a lê are bay ka hen aɲ na aŋga dami gaɲ .› 43Na ôbi wo hen aɲa ené kelêŋge, emê iyére to Emen, a dôriɲ kôbreŋge a aɲ aɲ bay a biɲ tô yê wo ɗaŋgi wo a bê kwôlê sa aŋga gengiɲ sa emê iyére hende to hen. [ 44Kwôni wo yôŋ yôŋ wo kuriɲ sa keram bi wo hen na, gerɲéri a tiɲ men kwo keram bi wo hen kuriɲ sari a ba, a hederéri men.] » 45Kiriɲa damné ka bay bê kwôbe naɲ Parisiɲêɲê toy gwosoy kwôlê bi wo hen iyôŋ menba, bay hôn wo Jésu ré kôl gengiɲ na sarji. 46Menba, bay woge geré wo ciré ɓeréri, niɲba, bay hariɲ kwônê ɓiɲé wôsa ɓiɲé bay ka hen, bô Jésu mega ôbi kibi Emen iyôŋ.


text: 1Nge mɛ Yesu u bɔsu, u durɔ goo wa wi ba mara ka wɔ̃koru. 2Win bwãaba nùn bikia ba nɛɛ, yinni, weren torarun sɔ̃na ba ka durɔ wi wɔ̃koru mara. Win tiigira? Nge win tundo ka win mɛrogira. 3Yesu u bu wisa u nɛɛ, n ǹ mɔ durɔ wi, ǹ kun mɛ win tundo ka win mɛro ba tora, adama ba nùn marawa ka wɔ̃koru kpa Gusunɔn sɔmburu tu ka sɔ̃ɔsira wi sɔɔ. 4Sa ǹ ko ko sa kun wi u man gɔriman sɔmburu kue sanam mɛ sɔ̃ɔ wãa. Wɔ̃kura sisi tè sɔɔ goo kun kpɛ̃ u sɔmburu ko. 5Sanam mɛ na wãa handuniaɔ nɛna na yen yam bururam. 6Ye u yeni gerua u kpa, u yãatam sia temɔ, ma u ka yãatam mɛ tem kɔka, ma u tem mɛ wɔ̃ko win nɔni tɛɛni. 7Ma u nùn sɔ̃ɔwa u nɛɛ, u doo u wubu yɛru ge ba mɔ̀ Siloeɔ. Yĩsi ten tubusiana, gɔra. Ma durɔ wi, u win swaa sua u da u wuba, ma u wurama ka nɔni sannu. 8Ma win wɔɔ beragibu ka be ba ra raa nùn wa u n bara mɔ̀, ba bikianamɔ, wi u ra raa sinɛ mini u n bara mɔ̀, n ǹ wiya mini? 9Ma gaba nɛɛ, wiya. Gaba maa nɛɛ, n ǹ wi mi, u ka nùn weenɛwa. Ma win tii u bu sɔ̃ɔwa u nɛɛ, nɛna mi ni. 10Ba nùn bikia, amɔna n kua wunɛn nɔni ka wukiara. 11Ma u bu wisa u nɛɛ, durɔ goo wi ba ra soku Yesu, wiya u tem kɔka ma u nɛn nɔni tɛɛni, ma u man sɔ̃ɔwa u nɛɛ, n doo Siloeɔ n wubu. Na da na wuba ma na yam wa. 12Ba nùn bikia ba nɛɛ, mana durɔ wi, u wãa. Ma u nɛɛ, na ǹ yɛ̃. 13Ma ba ka durɔ wi da Falisiban mi, wi u raa sãa wɔ̃ko mi. 14N deema tɔ̃ɔ wɛ̃rarugiru sɔɔra Yesu u tem kɔka u ka nùn yam waasia. 15Ma Falisiba ba kpam nùn bikia ba nɛɛ, amɔna u kua u ka yam wa. U bu wisa u nɛɛ, durɔ wiya u nùn tem tɛɛnia win nɔniɔ, ma u wuba ma u yam wa. 16Gabu Falisiba sɔɔ ba nɛɛ, durɔ wi u yeni kua u ǹ nɛ saa Gusunɔn min di, yèn sɔ̃ u ǹ tɔ̃ɔ wɛ̃rarugiru gara. Gaba maa bikia ba nɛɛ, amɔna durumgii u koo ka kpĩ u sɔm maamaakigii nini ko. Ma sikirinɔ ga dua ben suunu sɔɔ. 17Ba kpam wɔ̃ko wi bikia ba nɛɛ, wunɛ maa ni? Wunɛ wi durɔ wi, u yam waasia, amɔna a wi garisi. Ma u nɛɛ, Gusunɔn sɔmɔwa u sãa. 18Adama Yuuba ba ǹ naanɛ sãa ma durɔ wi, u raa wɔ̃ko sãa ma u kpam yam wa, sere ye ba win tundo ka win mɛro soka. 19Ma ba bu bikia ba nɛɛ, bɛɛn biiwa mini? Wi i nɛɛ i mara ka wɔ̃koru? Amɔna u ka yam waamɔ tɛ̃. 20Ma win tundo ka win mɛro ba bu wisa ba nɛɛ, sa yɛ̃ kam kam ma bɛsɛn biiwa mi, wi sa mara ka wɔ̃koru. 21Adama mɛ u kua u ka yam wa, bɛsɛ sa ǹ yɛ̃, wi u maa nùn yam waasia, sa ǹ yɛ̃ro yɛ̃. U bwisi mɔ win tii, i nùn bikio, u koo bɛɛ sɔ̃. 22Ba yeni geruawa Yuuban bɛrum sɔ̃. Domi Yuuba ba nɔɔ tia kua kɔ ma baawure wi u wura ma Yesu sãawa Kirisi wi, ba koo yɛ̃ro girawa ben mɛnnɔ yerun di. 23Yen sɔ̃na ba gerua ba nɛɛ, u bwisi mɔ win tii, bu nùn bikio. 24Ma Falisiba ba durɔ wi u raa wɔ̃ko sãa soka nɔn mɛɛruse, ma ba nùn sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, u Gusunɔ bɛɛrɛ wɛ̃ɛyɔ, be, ba yɛ̃ ma Yesu wi, durumgiiwa. 25U bu wisa u nɛɛ, ù n durumgiin na, nɛ na kun yɛ̃. Gãa teena na yɛ̃, na raa wɔ̃ko sãa, adama tɛ̃ na yam waamɔ. 26Ba nùn bikia ba nɛɛ, amɔna u nun kua. Amɔna u koosina wunɛn nɔni ka wukiara. 27Ma u nɛɛ, na raa bɛɛ sɔ̃ɔwa, i ǹ maa man swaa daki. Mban sɔ̃na i kĩ i kpam nɔ. Nge bɛɛn tii i kĩ i maa kowa win bwãabu. 28Ma ba nùn yaakoru wɔri ba nɛɛ, wuna a sãa siin bɔ̃ɔ mi, adama bɛsɛ Mɔwisin bwãaba sa sãa. 29Bɛsɛ sa yɛ̃ ma Gusunɔ u ka Mɔwisi gari kua, adama wini, sa ǹ mam yɛ̃ mìn di u na. 30Ma durɔ wi, u bu sɔ̃ɔwa u nɛɛ, geema, bitin gariya ye i ǹ ka yɛ̃ mìn di u na. Ka mɛ, sii man yam waasia. 31Sa yɛ̃ ma Gusunɔ u ku ra toron gari nɔ, adama tɔn be ba nùn nasie, ma ba mɔ̀ ye u kĩ, beya u ra swaa daki. 32Saa toren di goo kun nɔɔre ba tɔnun nɔni wukia wi ba mara ka wɔ̃koru. 33Durɔ wi, ù kun wee saa Gusunɔn min di, u ǹ kpɛ̃ u gãanu ganu ko. 34Ma ba nùn sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, toraru sɔɔra ba nun mara mam mam. Yera a tamaa kaa sun keu koosia? Ma ba nùn gira mɛnnɔ yerun di. 35Yesu u nua ma ba durɔ wi gira. Ye u nùn wa u nùn bikia u nɛɛ, a Tɔnun Bii naanɛ doke? 36Durɔ wi, u nɛɛ, tɔnwero, a man sɔ̃ɔwɔ wara Tɔnun Bii wi, kpa n wa n ka nùn naanɛ doke. 37Yesu u nùn wisa u nɛɛ, a nùn wa kɔ, wiya ka nun gari mɔ̀ mi. 38Durɔ wi, u nɛɛ, Yinni, na nun naanɛ doke. Ma u yiira Yesu wuswaaɔ. 39Yesu u nɛɛ, siribun sɔ̃na na na handuniaɔ, be ba kun yam waamɔ kpa bu ka yam wa, be ba maa yam waamɔ bu ka ko wɔ̃kobu. 40Falisi gabu be ba wãa ka wi sannu ba gari yi nua. Ba nùn bikia ba nɛɛ, bɛsɛn tii maa wɔ̃koba? 41Ma Yesu u nɛɛ, ì n sãan na wɔ̃kobu, i ǹ ko i n daa toraru mɔ. Adama yèn sɔ̃ i gerumɔ i yam waamɔ, yen sɔ̃na i wãa toraru sɔɔ ka tɛ̃.


text: 1Subaga dɛ ma, saraka-masɔla-wɛ bɛɛ anubɛ Yahudiya kɛmɔgɛnu ya anu nyɔgɔn nadɛn ka sɔn Yisa faga koe ma. 2Anu ya a kiri yɔlɔkɛ la ka ta a don Romu kun tigi Pailɛti bolo. 3Yudasi min ya Yisa don anu bolo tɔ, wo ya a yen tumɛ min ko anu bara Yisa yiliki, a nimisara. A ya wodi-gbɛ bi-sawɛ wo lasɛgi saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Yahudiya kɛmɔgɛnu ma. 4A ko, “N bara hakɛ kɛ ka mɔgɔ magbalanɛ ladon wo bolo tɔ. Ado a ye nala fagala!” Anu ya a fɔ a ye ko, “Malela ko sa wo rɔ. Ila koe le wo la!” 5Yudasi ya wodi wo fili Alla Bato Bɔn burɔ. A tara. Wo kɔma, a tara a nyɛrɛ dun yili la. 6Saraka-masɔla-wɛnu ya wodi wo matɔnbɔn. Anu ko, “Yele-wodi le kɛ la. Ni ma ya kɛ sa Alla Bato Bɔn wodi kuma, wo si mala tɔn tinya.” 7Anu banta a rabɛnna tumɛ min, anu ya wodi wo bi ka daga ladannɛla dugi san wo la ka nyɔ ma sundan togon tinɛ la. 8Wo le ya a to, ha bi, anu bi dugi wo kelela ko, “Yele-Dugi.” 9Nba, Nɛbi Yɛrɛmaya ya min fɔ, wo bɔra a la bawo a ko, “Isirɛla mɔgɛ donu sɔnta ka a san wodi-gbɛ bi-sawɛ min na, anu ya wo bi 10ka daga ladannɛla dugi san wo la iko Mari ya a fɔ n ye nya min.” 11Yisa sɔra Romu kun tigi Pailɛti yakɔrɔ. Wo ya Yisa manyinika ko, “Yahudiyanuna mansɛ le ile la, wa?” Yisa ya a yabi ko, “Ɔn, a ye iko i wara a fɔ nya min.” 12Kɔnɔ saraka-masɔla-wɛnu anubɛ kɛmɔgɛnu ya a maburi minnu na, a ma fenfen fɔ wonu tɔ. 13Wo kɔma, Pailɛti ya a fɔ a ye ko, “Anu bi i maburila koe min bɛɛ la, i sa wonu namɔɛnna, wa?” 14Kɔnɔ hali dafa, Yisa ma a tɛgɛ. Woletɔ Pailɛti kawara a ma kati! 15Nba, san-bo-san Kanan-Ko-Ladiyɛ kuma, anu si mɔgɔ kelen yabɔ ale kun tigi si min kunka. 16Wo wati ya a taran, mɔgɛ do ye yele la bɛɛ ya min lɔn, a tɔgɔ Yisa Barabasi. 17Nyama ladɛnta tumɛ min, Pailɛti ya anu manyinika ko, “Wo ye a fɛ n ni yon boloka wo ye, Yisa Barabasi, ka, Yisa anu bi min kelela ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ?” 18A ya a lɔn serr, ko Yahudiyanuna kun tiginu bara Yisa don a bolo keliyɛ lela ko la. 19Pailɛti siginɛ kiti-bɔn la tumɛ min, ala musi ya kilayɛ lata a ma ko, “I kana fenfen ma mɔgɔ magbalanɛ wo la bawo n tɔrɔta nna kiyo rɔ suyi tenbinɛ kɛ rɔ ala ko la kati!” 20Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ kɛmɔgɛnu ya a lagbɛlɛya nyama kuma ko anu ni Pailɛti manyinika Barabasi boloka koe ma ka ale Yisa faga. 21Nba, kun tigi Pailɛti ya anu manyinika ko, “Wo ye a fɛ, n ni yon boloka wo ye mɔgɔ filɛ kɛnu tɔ?” Anu ya a yabi ko, “Barabasi!” 22Pailɛti ya anu manyinika ko, “Anu bi Yisa min kelela Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ, wo ye a fɛ n ni nfen ma wo la worɔ?” Anu dama ya sɔnkɔ layɛlɛ ko, “A gbangban kɔlɔma ma!” 23Kɔnɔ Pailɛti ya anu manyinika ko, “A ya ko-yogomɛ nyamintan kɛ?” Anu sɔnkɔra ha ka a dan natenbi ko, “A gbangban kɔlɔma ma!” 24Pailɛti ya a yen tumɛ min ko a ti nɔ-ko sɔrɔn anu ma, ado sɔnkɔ-sɔnkɛ ye nala bɔla a rɔ le, a ya yi bi ka a bole laku nyama yala. A ko, “Ndeta sa kei kɛ faga koe rɔ! Wota kɛwɔli le wo la!” 25Nyama bɛɛ ya a fɔ a ye tun ko, “A faga-ko-tɔrɛ ni to male anubɛ mala dannu kuma!” 26Ale Pailɛti ya Barabasi boloka. A ya a ma, anu ya Yisa gbesi ka a don anu bolo a gbangban koe la kɔlɔma ma. 27Nba, Pailɛtila kɛlɛ dannu ya Yisa bi ka ta a la ala bɔn la. Anu dama ya a lafoo. 28Anu ya a mawuran ka duruku-yan-wulenmɛ don a kan na. 29Anu ya wɔnɛ ma mansaya-fulɛ la ka wo sigi a kunyɛ la ka kɔlɔma don a bolo nyimɛ rɔ. Wo kɔma, anu ya anu nyɛnkin a kɔrɔ a mayɛlɛn koe la. Anu ko, “Yahudiyanuna mansɛ, alamɛ i mɛra!” 30Anu ya anu nɔgɔ-yi kɛ a ma. Anu ya kɔlɔma wo bi a bolo ka a gbesi a kunyɛ rɔ. 31Anu banta a mayɛlɛnna tumɛ min, anu ya duruku-yan wo bɔ a kan na ka a nyɛrɛta fanɛnu don a ma tun. Anu tara a la a gbangban tinɛ kɔlɔma ma. 32Anu bi tala tumɛ min, anu bɛnta kei do la ka bɔ Sairini soe burɔ min tɔgɛ Saimon. Anu ya a fɔrɔsɛ ka Yisala faga-kɔlɔma bi. 33Anu nara ke kan tinɛ do min tɔgɛ Kalakata min kɔrɛ le ko, “Kun Kole ye kan min.” 34Gbɛɛ min yabasannɛ fen kunayanɛ la min si a ma, a ti dumɛ lɔn bɛrɛkɛ, anu ya wo di Yisa ma ko a ni a min. Kɔnɔ a ya a mafɛlɛn a nagan la tumɛ min, a ma sɔn a min koe ma. 35Anu ya a gbangban kɔlɔma ma. Wo kɔma, anu ya korɔn lakɛ ala durukinu tatala koe ma anu nyɔgɔn tɛma. 36Wo kɔma, anu sigira a kandan tinɛ. 37Mɔgɛnu ya a maburi minna ko la, anu ya wo sɛbɛ ka a sa a kunyɛ kuma. A ko, “Yahudiyanuna Mansa Yisa le kɛ la.” 38Mɔgɔ fila min kɛnɛna buila mɔgɛnu ma, anu ya wonu gbangban kɔlɔmanu ma Yisa fɛ, kelen a bolo nyimɛ rɔ, kelen a bolo maran rɔ. 39Mɔgɔ tenbimatoenu ya anu kunyɛ radɔn Yisa ma ka a lafɛya. 40Anu ko, “Ile. I ko i si Alla Bato Bɔn wayan ka a sɔ tun tele sawa kɔrɔ! Ni Allatalata dan le ile la, i nyɛrɛ lakisi. Yigi ka bɔ kɔlɔma ma gbɛ!” 41Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ kɛmɔgɛnu fanan ya a mayɛlɛn wo nya le. 42Anu ko, “A ya mɔgɛnu kisi kɔnɔ a ti ke a nyɛrɛ lakisila! Ni Isirɛlata mansɛ le ale la, a ni yigi ka bɔ kɔlɔma ma kaka, ma si dɛnkɛninya a ma! 43A lara Allatala la. A ko Allala dan le ale la. Nba, ma ni a mafɛlɛn, ni a sɔgɛ ye Alla la ka a lakisi!” 44Hali bui-ma-kɛlɛ minnu gbangbanta kɔlɔmanu ma a fɛ, wonu fanan ya a lafɛya wo nya na le. 45Tele latelan, pinpi burunta nyamanɛ wo bɛɛ kuma ha hawa sawa. 46Tele makimɛ wati, Yisa gbele-gbelenta. A ko, “Ilaya, Ilaya, lama sabakatani?” Wo kɔrɛ le, “Nta Alla, nta Alla, i wara n boloka nfenna?” 47Mɔgɛ donu sɔnɛ nyɔ, wonu ya a kan lamɔɛn. Anu ko, “A ye Nɛbi Ilaya le rakele tinɛ wo la!” 48Mɔgɔ kelen ya a buri tiriya ka sefuna-fuyi bi ka a layigi gbɛɛ kunayanɛ rɔ. Wo kɔma, a ya a dun kɔlɔma kunyɛ la ka a ma ko Yisa ni a min a la. 49Kɔnɔ donu ko, “A makɔni, ma ni a yen ni Nɛbi Ilaya si a lakisi!” 50Yisa ya a kan labɔ tun bɛrɛkɛ, ka a niyi laban lafɛ. 51Nba, yorolan min dunnɛ Alla Bato Bɔn tɛma, wo farata fila la ka a dabira a kuma ha a kɔrɔ. Dugi yɛrɛyɛrɛnta ha kurinu tatiira. 52Kanbɛnu nakara. Allala mɔgɛ minnu bara faga fɔlɔ nun, wonu siyaman wulita ka niyi lafɛ tun. 53Anu bɔra kanbɛnu tɔ. Ado Yisa wulita ka bɔ furinu tɛma tumɛ min, anu tara so-sɛnimɛ rɔ Yerusalɛm, mɔgɔ siyaman ya anu yen kan min. 54Kɛlɛ-den-kun-tigi anubɛ ala kɛlɛ dan minnu bi Yisa kandanna, wonu ya dugu-yɛrɛyɛran yen tumɛ min, anubɛ koe min bɛɛ kera, anu kumakɔra kati! Anu ko, “Alla nyɛrɛta dan le kɛ la nun serr!” 55Musu siyamɛ minnu bilara Yisa fɛ a dɛnbɛn koe rɔ ka bɔ Kalili, wonu bi nyɔ nun. Anu sɔra wula-yan la ka a mafɛlɛn. 56Mariyama Magadala kɛ ye wonu tɛma anubɛ Mariyama, Yemesi anubɛ Yusufu na kɔni, anubɛ Sɛbɛdila dannu, wonu na. 57Wurɛ kera tumɛ min, nɔnfulu-tigi do nara ka bɔ Arimatiya soe burɔ. A tɔgɛ Yusufu. Yisala karan dan le wo fanan na. 58A tara Pailɛti wara ko anu ni Yisa furi don a bolo. Pailɛti ya a fɔ ko anu ni Yisa furi don ale Yusufu bolo. 59Nba, Yusufu ya a bi ka a kasankɛ linɛn kura kurɛ la. 60Anu ya a sa ale Yusufula kanbɛ rɔ min sinnɛ farɛ rɔ. Wo kɔma, a ya kuru-belebele makuru-kurun ka a sa kanbɛ-dɛ la. A tara. 61Mariyama Magadala kɛ anubɛ Mariyama doi siginɛ nyɔ. Anu yɛ bɛnnɛ kanbɛ ma. 62Sulen-Tele wo ma, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Farisinu tara Pailɛti wara. 63Anu ko, “N fa, foninya-fɔlɛ wo ya min fɔ wo tumɛ a kɛndɛ, ma hɛnkili tonɛ wo ko. A ko tele sawa wa tenbi tumɛ min, a si wuli tun ka bɔ furinu tɛma. 64Nba, i ni a fɔ ko anu ni kanbɛ wo kandan gben, ha a tele sawa nyɔgɛ. Woletɔ ala karan dannu ti ke tala ka a furi kankan. Ni anu ya wo ma, anu si a fɔ ko, ‘A ara wuli ka bɔ furinu tɛma.’ Ado foninya laban kɛ si yogoya ka tenbi a fɔlɔtɛ la worɔ.” 65Pailɛti ya a fɔ anu ye ko, “Wo ni a kandannɛnu bi. Anu ni a kandan anu se-koe-bɛɛ la.” 66Woletɔ anu tara ka kanbɛ latogon a kin na ka mandan sa farɛ wo ma. Anu ya a kandannɛnu to nyɔ.


text: 1Tɔ, m ninbaam, ya koro ka am si kabo Nyɛmɛ ama Kristo jamam bo bu wo Makɛdoniya dɛɛ awɔrɛ n nu n adi i ahɔrɔma barasu ni. 2Saŋga bo bu wo wahara ni kekereke nu agaya ni, na ba kere kabo bu ahore ajɔ akɔ asin su, na ba ce aceerim beberebe ni bu ahorembaa kun, haari ni bo yaari ati bu agaya ni. 3M koro di daani ka bu maari bu faŋga nyaari wɔ, haari ba ma atara kabo má bu ma ni mmɔɔ. Bu koroyanu, 4na ba sere ya jande ka ya ma bɛrɛ mmɔɔ nya atin na bu saa wo nyini juma n nu, bo ya de aceerim fa ma Nyɛmɛ minɛm ni. 5Haari na ba yo akɔ atara kabo má ya sunsun ka bu yo ni. Bu du mɔ faari bu ŋu maari Mibiɛ n wɔ ka, na ba nya fa bu ŋu ama yɛrɛ gusu, kabo Nyɛmɛ koro ni. 6Tɔ, kabo Titosi ti sɔnɔ bo i boori ahin aceeri juma n bu am nu ni, wɔ yo daka ka ya sere i jande na i suyo i sɔ ma am, haari i kɔ wie. 7Ambɛrɛ, am boro am nyi deke n kɛrɛ nu wɔ, bɛrɛ la yarada n bo am la i ni, ni kabo am koro jɔjɔ ni, ni kabo am la si ni, ni kabo am cɛcɛ wo deke n kɛrɛ nu ni, ni kabo am la koro ma ya ni. Kabo i ti sɔ ni, wɔ yo daka ka am boro am nyi yo ahin aceeri juma n gusu. 8I ti má ka m suma am nɔɔ ka am yo sɔ ɔ, ama, m koro ka m kere am kabo nyiŋgam la koro ni anyumboro na bu buka n wɔ, adena m yo am na m niɛ ka am la koro nahɔrɛ su. 9Am si juma kpa n bo ya Mibiɛ Yesu Kristo yoori i ni, i yo ti ajɛkɛfɔ Nyɛmɛ dɔ ɔ, ama, ambɛrɛ dɛɛ ti na wɔ kaaki yaarifɔ, adena am kaaki ajɛkɛfɔm Nyɛmɛ dɔ, kabo wɔ kaaki yaarifɔ n dɛɛ ti. 10Ahin jɔrɛ n yiri, afara, ambɛrɛ du mɔ boori nyini juma n bu a, má ka am du mɔ boori i bu ni ŋgumi, ama, ni kabo am koroori ka am yo i n gusu ni, nyini ti, fɔ bo m koro ka m fa tu am n la ka, 11i ti ye ni ka am yo juma n bo am ŋa am yo i n kɔ wie kisa, adena kabo am yo la anyumboro am sunsunni nu, na am koro ka am yo i ni, sɔ ye am kere anyumboro a, na am fa deke n bo am la i n fa yo i wie. 12Nzɛn be la anyumboro na i koro ka i ce aceeri, Nyɛmɛ de i aceeri n fa kɔ deke bo i koro ce n su wɔ, má deke bo i koro ce má ni. 13I ti má ka ya koro ka ya yi nbem fie nu, na ambɛrɛ fie wɔ. Ai, ama, ya koro ka i sɛ su ma sɔnɔ kɛrɛ wɔ. 14Tɔ, kisa am la i, na nbem la má i ni, am buka bu. Na nzɛn bu gusu bá la i, na am la má i, bu gusu buka am. Sɔ ye i sɛ su ma sɔnɔ kɛrɛ a. 15I ti kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu wɔ, ka, “Bo i tambuuri beberebe ni, wɔ sunnu asin má su, ye bo i tambuuri kaan n gusu, wɔ kpiɛ má i su.” 16Ya da Nyɛmɛ asi, yiri ma Titosi nyunu aboro na i cɛcɛ wo am dɔ a, kabo mini mmɔɔ dɛɛ ti ni. 17Ya sere yiri Titosi ka i ba am dɔ, na wɔ soro su, ama, yiri ni i tii dɛɛ koroyanu ye i ŋa i kɔ a, dama i cɛcɛ du mɔ wo am dɔ. 18Bo i buka i su, ya susunma ya niwa be gusu am dɔ. I ti sɔnɔ bo i yo labari kpa n juma a, nyini dɛɛ ti, Kristo jama n kɛrɛ kansi i wɔ. 19Má nyini ŋgumi, ama, yiri ye Kristo jama n kɛrɛ ayi i ka i susu ya su buka ya a, na ya niɛ ahin aceeri ceewa juma n su n a. Ahin juma n wura Nyɛmɛ kpiri wɔ, na i kere kabo ya koro ka ya buka minɛm ni anyumboro ni. 20Ya koro má ka be jaraki ya fa kɔ kabo ya niɛ ahin aceeri beberebe n su ni. 21Nyini ti, ya boro ya nyi wɔ, na ya yo sa bo i kɔ atin su, má Nyɛmɛ ŋgumi dɔ, ama, adamande mmɔɔ dɔ. 22Ya kaaki susunma ya niwa be buka bu su. I ti sɔnɔ bo ya yo i aniɛ atin barasu nu, aŋu ka i la anyumboro fa kɔ deke dɔŋgu su. Kisa ya ŋu ka i la anyumboro tara sɔ, dama i la ahoresi fa kɔ am dɔ. 23Titosi yiri, i ti m matafɔ bo m ni yiri saŋga yo juma ma am wɔ. Ya ninbaa nnyɔm bɛrɛ yiri, bu ti minɛm bo Kristo jamam n asunma bu wɔ, na bu kaaki wura Kristo kpiri. 24Nyini ti, am yi am ŋu fofoe nu, na am kere Kristo jamam ni kabo am la koro ni, na bu si deke n bo i ti na ya fa am fɔ ni.


text: 1Saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ ya Sitifen manyinika ko, “Koe kɛnu bi ka le, wa?” 2Sitifen ya a yabi ko, “N fanu anubɛ n na kelen nyɔgɛnu! Wo ni wo wɔlɔ matɔlɔ n kan la! Yanni ma benba Iburayima ni ta sigi Haran soe burɔ, a siginɛ Mɛsapotemiya nyamanɛ rɔ nun, mata Alla makawanɛ nyɛrɛ bɔra gbɛ rɔ a ye kan min. 3Alla ya a fɔ a ye ko a ni bɔ ala denbayɛ tɛma anubɛ ala nyamanɛ rɔ. A ko a ni ta nyamanɛ do rɔ a si na min yira a la. 4Woletɔ a bɔra Kalidiya nyamanɛ rɔ ka ta a sigi Hɛran soe burɔ. A fa fagara tumɛ min, Alla ya a lana nyamanɛ kɛ rɔ, wo siginɛ kan min kaka. 5Alla ma dugu-wo-dugu di Iburayima ma nyamanɛ kɛ rɔ, hali a sɔnɛ kan tinɛ min tɔ kɔnɔ Alla ya a yili-madiya ko nyɔ si ma anubɛ a bɔnsɔntɛ la a kɔma. Ado Alla ye lanyiri kɛ kirila Iburayima ye tumɛ min, den woo sa a bolo nun. 6Alla ya kɛ le fɔ a ye, a ko, ‘I bɔnsɔnnu si ma sundannu na nyamanɛ gbɛrɛnu tɔ. Anu si to yɔɔnyɛ rɔ nyɔ. Mɔgɛnu si anu bira boloko-yogomɛ-kɛ san kɛmɛ nani kɔrɔ (400).’ 7Alla ko anu si wɔli mɔgɛ minnu ye, a si wonu kiti. Wo kɔma, anu si bɔ nyamanɛ wo rɔ ka na a bato kan tinɛ kɛ rɔ. 8Nba, Alla ya kemininya-koe di Iburayima ma tamasereyɛ la ko a ara lanyiri wo bira. Woletɔ Isiyaka sɔrɔnta nya min wo, lɔgɔkun kelen kɔma, Iburayima ya a lakemininya. Isiyaka ya ala den Yakoba fanan nakemininya. Yakoba ya ala den mɔgɔ tan-ni-filɛ lakemininya, ma benba tɔgɔlamɛnu kɔni. 9“Ma benba wonu ya anu dɔgɔ Yusufu mayira keliyɛla ko la ko a ni ta yɔɔnyɛ rɔ Iyipiti nyamanɛ rɔ. Kɔnɔ Alla ye a fɛ nun. 10Alla ya a kandan ala tɔrɔyɛ bɛɛ rɔ. Yusufu sɔra Iyipiti mansɛ yakɔrɔ tumɛ min, Alla ya kɛ-nya-nyimɛ anubɛ hɛnkili di a ma. Mansɛ ya Yusufu ma kandɛ la ala nyamanɛ anubɛ ala denbayɛ bɛɛ kuma. 11Nba, kɔnkɔ-fitinɛ nara Iyipiti anubɛ Kenan nyamanɛ bɛɛ rɔ ka mɔgɛ bɛɛ tɔrɔ. Ma benbanu ma ke dɔn-fen sɔrɔnna. 12Woletɔ Yakoba ya a lamɔɛn tumɛ min ko fui-fan ye Iyipiti nyamanɛ rɔ, a ya ma benbanu nata a fɔlɛ rɔ nyɔ. 13Anu ta fila nyɔgɛ, Yusufu ya a nyɛrɛ raka a na kelen nyɔgɛnu ye. Mansɛ fanan nara to Yusufula mɔgɛnu lɔnna worɔ. 14Wo kɔma, Yusufu ya sarakanɛ lata a fa Yakoba ma ka a fɔ a ye ko anubɛ ala denbayɛ bɛɛ ni na sigi Iyipiti nyamanɛ rɔ. Anu dama lakofunɛ, mɔgɔ bi-wɔrɔnfila ani mɔgɔ loli (75) le nun. 15Woletɔ Yakoba tara anu sigi Iyipiti nyamanɛ rɔ. Ale anubɛ ma benbanu siyi banta nyɔ le. 16Mɔgɛ wonu tara anu furinu na ha Sɛkɛm soe burɔ. Anu ya anu togon kanbɛ wo rɔ Iburayima ya min san Hemorila dannu ma. 17“Alla ya lanyiri min kiri Iburayima ye, wo wati gbɛrɛnta tumɛ min, mala mɔgɛnu kuma-sara Iyipiti nyamanɛ rɔ ha ka wara. 18Kɔnɔ tɔ-a-la, mansa-gbɛrɛ sigira Iyipiti, min ma ale Yusufu lɔn. 19Wo ya halliyɛ kɛ mala mɔgɛnu na ka ma benbanu bira boloko-yogomɛ-kɛ. A ya anu fɔrɔsɛ ko anu ni anuna dannu nakɛ a rɔ alako anu ni faga. 20Ado Nɛbi Musa sɔrɔnta wo wati le tɔ. Den-hakikɛ le. A tora a fa warɛ karɛ sawa. 21Anu ya a bɔ a fa warɛ tumɛ min, nyɔ-mansɛla-dunmusi ya a bi ka a makolo iko a nyɛrɛta-den-sɔrɔnnɛ. 22A karanta Iyipiti kɛnuna hɛnkili bɛɛ la. A si kuma nya min wo, a si ko ladan nya min wo, a mara mɔgɔ ba la wo bɛɛ rɔ. 23“Musala-sɔrɔn ya san bi-nani (40) bɔ tumɛ min, a ya a latɛgɛ ko a ni Isirɛla mɔgɛnu wara-koe mafɛlɛn bawo a na kelen nyɔgɛ le anu na. 24A ya ala mɔgɔ kelen tɔrɔyanɛ yen Iyipiti kɛ do bolo. Woletɔ a tara wo dɛnbɛn tinɛ ka a tayili sara Iyipiti kɛ wo la ka a faga. ( 25Musa ya a lɔn nun ko ala mɔgɛnu si na hɛnkili sɔrɔn a ma ko Alla ye ale le mala anu hɔrɔyalɛ la. Kɔnɔ anu ma anu hɛnkili sɔrɔn wo ma.) 26Wo banda kɛ, a ya Isirɛla mɔgɔ fila yen kɛlɛla. A ya a raya ka kɛlɛ ban anu tɛma. A ko, ‘N bɔnu, wa wo tole masɔ. Na kelen nyɔgɛ le wole la. Nfenna wo ye ko-yogomɛ kɛla wo nyɔgɔn na?’ 27Kɔnɔ min bi ko-yogomɛ kɛla a ta-nyɔgɛ la nun, wo ya Musa latuntun. A ko, ‘Yon ya ile ma kun tigi anubɛ kiti-tɛgɛlɛ la ma kuma? 28A sɔgɛ ye i la i ni nde faga iko i ya Iyipiti kɛ wo faga nya min kunu?’ 29Musa ya wo lamɔɛn tumɛ min, a burimatoe bɔra Iyipiti ka ta a sigi Midiyan nyamanɛ rɔ. A ya den kei fila sɔrɔn nyɔ. 30“San bi-nani tenbira tumɛ min, melika bɔra gbɛ rɔ a ye ta-mɛlan rɔ kɔlɔma nɛ do rɔ. Wo mara Sinayi kɔnkɛ dafɛ wulɛ rɔ. 31Musa ya min yen, a kɔndɔfilita wola ko la. A tara a madon kɔlɔma nɛ wo la alako a ni a mafɛlɛn bɛrɛbɛrɛ-wɛ-kɛ. A tara tumɛ min, a ya Mari kuman kan lamɔɛn. A ko, 32‘I benbanuta Alla le nde la. Iburayima anubɛ Isiyaka anubɛ Yakobata Alla le nde la.’ Musa yɛrɛyɛrɛnta kilan bolo. Ado a ma sisi a mafɛlɛnna tun. 33Mari ya a fɔ a ye ko, ‘Ila sanbarɛ bɔ i kian rɔ bawo i sɔnɛ kan min, dugu-sɛnimɛ le wo la.’ 34A ko a ara ata mɔgɛnuna tɔrɔya-wɛ yen Iyipiti nyamanɛ rɔ. A ara anu kurun-kan lamɔɛn. A ko a ara yigi anu nakisi tinɛ ko a ye nala ale Musa sɔla Iyipiti nyamanɛ rɔ. 35“Ado Musa wo le kɛ la, Isirɛla mɔgɛnu ya anu ban min na ka a fɔ a ma ko, ‘Yon ya ile ma kun tigi anubɛ kiti-tɛgɛlɛ la ma kuma?’ Alla ya ale le sɔ ka a ma kun tigi anubɛ kisilɛ la, yɔ! A ya melika min yen ta-mɛlan rɔ kɔlɔma nɛ rɔ, melika wo le ye a dɛnbɛna mɔgɔ-kisi-koe la. 36A ya mɔgɛnu nabɔ Iyipiti nyamanɛ rɔ ka tamaserenu anubɛ kabana koenu kɛ Iyipiti anubɛ Kɔgɔ-Yi-Wulan dafɛ. San bi-nani kɔrɔ, a ya ko-makawanɛ kɛ anu ye wula-da-rakolɔn rɔ. 37Ale Musa le wo la min ya a fɔ Isirɛla mɔgɛnu ye ko Alla si nɛbi do lana anu ma iko a ya ale lana nya min. Ado a si nɛbi wo yabɔ anu denuta mɔgɛnu tɛma. 38Isirɛla mɔgɛ minnu nadɛnta wulɛ rɔ, ale Musa taranta wonu fɛ nun. Melika min kumara a ye Sinayi kɔnkɛ kuma wo, ale Musa ya kumɛ wo latenbi ma benbanu ma. Allala kumɛ min si niyi di mɔgɛ ma, ale Musa ya wo sɔrɔn nyɔ ka wonu natenbi ma ma. 39“Kɔnɔ ma benbanu ma sɔn ala kumɛ birala. Anu ya anu ban a la. Iyipiti sɛgi-sɔgɛ ya anu bira. 40Woletɔ anu ya a fɔ Aruna ye ko a ni bɛsɛ donu nadan anu ye minnu si sɔ anu yarɔ. Anu ko Musa min nara anu na ka bɔ Iyipiti nyamanɛ rɔ, anu ma a lɔn ni min bara ma wo la. 41Wo kɔma, anu ya ninki-danla muninyɛ ladan ka wo ma bɛsɛ la anu nyɛrɛ ye ka sarakɛ bɔ wo ye. Anu ya ladiyɛ ladan ka a tɛgɛ anu nyɛrɛta bolola-wɔli-gbɛ wo ma ka wo gbiliya. 42Woletɔ Alla ya a kan-kɔ sɔ anu na feu, alako anu ni tele anubɛ karɛ anubɛ lolenu bato san ma. Ado a sɛbɛnɛ nɛbinuta buku do rɔ ko, ‘Isirɛla mɔgɛnu, wo ya kolo-fan minnu kan natɛgɛ ka wonu ma sarakɛ la san bi-nani kɔrɔ wulɛ rɔ, wo ma wonu di nde ma wo yisi bɛɛ la. 43Wo ye bɛsɛ min kelela ko, Molɛki, wo ya wola fani-bɔn maduni. Wo ye bɛsɛ min kelela ko, Rɛfan min sɔnɛ lolenuna ko la, wo ya wola muninyɛ maduni. Wo ya bɛsɛ wonu nadan ka wonu denu kɔ. Woletɔ n si wo lata biralɛ rɔ fɔɔ Babilɔn nyamanɛ kɔma.’ 44“Allata Fani-Bɔn ye ma benbanu bolo nun wulɛ rɔ. A ladanta iko Alla ya a fɔ Musa ye nya min. Anu ya a ladan iko Alla ya min su yira Musa la yati! 45Wo kɔma, ma benba minnu tara Yasowa fɛ nyamanɛ bi tinɛ nyɔ-sibolenu bolo, wonu ya Allata Fani-Bɔn wo sɔrɔn anu fanu bolo ka ta wo dununa anu bolo. Ado Alla le ya sibole wonu gben anu yarɔ. Fani-Bɔn wo tora nyɔ ha Mansa Dawudata wati. 46Mansa Dawuda wo ya hɛrɛ sɔrɔn Alla bolo. A ya Alla manyinika ni a si bɔn sɔ a benba Yakobata Alla ye 47kɔnɔ ala den Mansa Silamɛni le ya bɔn sɔ a ye. 48“Kɔnɔ Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, wo sigini ma mɔgɔna-bon-sɔnɛnu burɔ. Iko nɛbi ya a fɔ nya min wo la, a ko, 49Mari ko ata mansaya-waganɛ le san kole la. A tontɛ rasagan tinɛ le dugu-kumɛ la. Wole lara a la, wo si ke nfen bon sufa sɔla ale ye? A ko a si a sulen kan tina nyuman tɔ? 50A ko ale nyɛrɛ le ma fan kɛ bɛɛ dan, wa? 51“Wole yisi gbɛlɛnu! Wo yisi manɛ iko sibolo gbɛrɛnutɛ. Wo tengberenyanɛ Allala-kumɛ-lamɔɛn-koe rɔ! Wo ye Allata Ni Sɛnimɛ kɛlɛla tuma-wo-tuma iko wo benbanu ya a ma nya min! 52Nɛbi kelen bɛrɛn sa nyɔ nun, wo benbanu ma min tɔrɔ. Wo sa! Allala kilayɛ minnu ya ala wɔli-kɛla-telennɛ na-koe fɔ, kebi wati-yan, anu ya wonu faga. Nba kaka, wole ara a don a yogenu bolo tɔ ka a faga. 53Wole le ya Allala tɔn sɔrɔn melikanu bolo. Kɔnɔ hali wo, wo ma sɔn a birala!” 54Yahudiyanuna kun tigi wonu ya kumɛ wo lamɔɛn tumɛ min, anu yisi bɔra Sitifen kan ma dɔgɔma ma de! Diminyɛ wo ya a ma, anu ya anu nyin makin. 55Kɔnɔ Sitifen fanɛ Allata Ni Sɛnimɛ la. A ya a yɛ layɛlɛ san ma Allala gbiliyɛ mafɛlɛn tinɛ. A ya Yisa sɔni yen Alla kɔɛn nyimɛ rɔ. 56A ko, “Wo yɛ lata. N bara Arinyɛnɛ dɛ lakanɛ yen. Hadama den, Yisa sɔnɛ Alla kɔɛn nyimɛ rɔ!” 57Anu gbele-gbelenta ka anu bole digin anu tolenu tɔ. Anu dama kɛra a ma tiriya! 58Anu ya a labɔ soe kɔma ka a mabon kuri la. Minnu ya sereyɛ bɔ a kan ma, wonu ya anuna durukinu to keminɛ do bolo min tɔgɛ Sɔli. 59Anu bi Sitifen mabonna tumɛ min, a ya a kan labɔ Mari ma. A ko, “N Mari Yisa, n niyi bi!” 60A ya a nyɛnkin ka gbele-gbelen kan ba la, a ko, “Mari! I kana i fonde lamiri anuna hakɛ kɛ ma!” A ban wo fɔla, a niyi bɔra.


text: 1Yeniba kpuron biru, Isireli be ba wãa mi, ba seewa ba da Yudan wusu kpuro sɔɔ ba bwãarokunu kɔsuka ma ba gungunu ka bũu yãku yenu kpuro kɔsuka Yudan temɔ ka Bɛnyamɛɛn temɔ ka Efaraimun temɔ ka Manasen temɔ. Yen biru, be kpuro ba wurama ben temɔ, ben baawure u da u wãa win wãa yerɔ. 2Esekiasi u wure u yãku kowobu ka Lefiba wesia ben sɔmburu sɔɔ nge mɛ ba ka bɔnu sãa ka sɔmbu te baawure u ra ko. Bera ba ko n da yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu ka siarabun yãkunu ko ka sere womusu bu ka Yinni Gusunɔ siara win sãa yerun kɔnnɔwɔ. 3Sina boko Esekiasi u win dukian sukum wɛ̃ bu ka yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu ko ni ba ra ko bururu ka yoka ka ni ba ra ko tɔ̃ɔ wɛ̃rarugiru sɔɔ ka suru kpaon tɔ̃ɔ bakaru sɔɔ ka sere tɔ̃ɔ baka ni nu tie sɔɔ nge mɛ ba yorua woodan tireru sɔɔ. 4Yera u Yerusalɛmugibu sɔ̃ɔwa u nɛɛ, bu yãku kowobu ka Lefiba ben baa wɛ̃ɛyɔ, kpa bu kpĩ bu Yinni Gusunɔn woodaba mɛm nɔɔwa sãa sãa. 5Sanam mɛ gari yi, yi nɔɔra baama, yera Isireliba ba ben alikama ye ya gbia ya ye wɛ̃ ka tam kpam ka gum ka tim ka sere ben dĩanu ganu. Mɛya ba maa ka gãanu kpuron wɔkuru baateren wɔllɔn tia tia na. 6Mɛya Isireliba ka Yudaba be ba wãa Yudan wuu marosɔ ba ben yaa sabenun wɔkuru baateren wɔllɔn tia tia wɛ̃ ka sere gãa ni ba gɔsa ba yi nɛnɛm Yinni Gusunɔn sɔ̃. Ma ba nu suba suba. 7Ba nin subenu toruawa saa wɔ̃ɔn suru itasen di n ka da wɔ̃ɔ gen suru nɔɔba yiruse sɔɔ. 8Esekiasi ka win sina bwãabu ba na ba subu ni wa, yera ba Yinni Gusunɔ ka win tɔmbu siara. 9Ma Esekiasi u yãku kowobu ka Lefi be bikia u nɛɛ, subu nirà mini. 10Yera yãku kowo tɔnwero Asaria, Sadɔkun bweseru sɔɔ, u nùn wisa u nɛɛ, saa mìn di ba ka kɛ̃nu naamɔ Yinni Gusunɔn sãa yerɔ, dĩanu ra n wãawa sa n dimɔ, sa n debumɔ. Ni nu tiara nu kpã niya mini. Domi Yinni Gusunɔ u sun domaru kua. 11Ma Esekiasi u wooda wɛ̃ bu dinu sɔmɛ mi ba koo nu yi. Ma ba dinu sɔnwa. 12Ma ba ka kɛ̃nu ka wɔkuru baateren wɔllɔn tia tia na ka yãku dĩa ni nu sãa Yinni Gusunɔginu. Lefi wi ba mɔ̀ Konania wiya ba dĩa ni nɔmu sɔndia, ma win mɛro bisi Simɛi u sãa win yiruse. 13Yeyɛli ka Asasia ka Nakati ka Asaɛli ka Yerimɔti ka Yosabadi ka Eliɛli ka Yisimakia ka Makati ka Bɛnaya be kpurowa Konania ka win mɛro bisi Simɛi ba kpare nge mɛ sina boko Esekiasi ka yãku kowo Asaria Yinni Gusunɔn sãa yerun wirugii ba wooda wɛ̃. 14Kore wi u sãa Lefi Yiminan bii, u sãawa kɔnnɔ ge ga wãa sɔ̃ɔ yari yeru gian kɔ̃so. Wiya ba kɛ̃ɛ ni nɔmu sɔndia nì ba ka Yinni Gusunɔ naawa ka nuku tia ka sere ni ba ra wunɛ Yinni Gusunɔn sɔ̃. Beya ba ko n da kɛ̃ɛ ni bɔnu ko. 15Yãku kowobun wusu sɔɔ, Edɛni ka Miyamini ka Yosue ka Semaya ka Amaria ka Sekaniawa ba gɔsa bu Kore wi somi ba n da ka kɛ̃ɛ ni begibu bɔnu kue dee dee bibu ka bukurobu kpuro nge mɛ ba ka bu bɔnu sãa wuu wuuka. 16Beya tɔn durɔ bii be ba gara saa wɔ̃ɔ itan di n ka da be ba kere mɛ, ka be ba gesi dumɔ Yinni Gusunɔn sãa yerɔ tɔ̃ɔ baatere bu ka ben sɔma ko wuu wuuka, 17ka yãku kowo be ba gara yɛnu ka yɛnu ka Lefiba be ba gara saa be ba wɔ̃ɔ yɛndu mɔn di nge mɛ ben sɔmbura sãa wuu wuuka, 18ka sere maa tɔn be ba tie kpuro ka ben debuminu ka ben kurɔbu ka bii tɔn durɔbu ka tɔn kurɔbu, domi ba tii wɛ̃wa mam mam Yinni Gusunɔn sãa yerun sɔmburu sɔɔ. 19Aronin bibun bweseru te ta sãa yãku kowobu baru kpaanɔ wuu marosun bɔkuɔ, ba tɔmbu gɔsa wuu baagere sɔɔ be ba ko n da bu dĩanu bɔnu kue ben suunu sɔɔ, ka sere Lefi be ba gara garan suunu sɔɔ. 20Wee ye Esekiasi u kua Yuda kpuro sɔɔ. U sĩawa dee dee gem sɔɔ Gusunɔ win Yinnin wuswaaɔ. 21Sɔma ye u kua bu ka sãaru ko Yinni Gusunɔn sãa yerɔ ka sere win woodan mɛm nɔɔbu, u ye kpuro kuawa ka gɔ̃ru tia. Ma u koora.


text: 1Na Yesu afere i susufɔ buru ni nnyɔm ni, na wɔ tiɛn bu nɔɔ, na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajini barasu barasum kɛrɛ fite minɛm ŋu, na bu ma tukpakifɔm nya laifiɛ. 2Dɔ na wɔ sunma bu ka bu kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá niɛ i minɛm su ni, na bu tuntun tukpakifɔm na bu nya laifiɛ, 3na wɔ se bu ka, “Má am fa puitiripui kɔ ahin atin n bo m susunma am ni, kpama o, kuruku o, diire o, ŋwaa o. Má am fa tanlɛɛ be mmɔɔ buka bo am wura i n su. 4Am kɔ juuri miɛ be su, na awuru kɛrɛ bo am kɔ wuraari nu, am ka nyini awuru n nu haari am bá fite miɛ n nu. 5Sasu bekun, miɛ bo am kɔ wuraari nu, na ba de má am wɔfɔ, am fite yaki nyini miɛ ni, na am kpɔnkpɔn yi am jaa tuturi kɛrɛ. Nyini dí daani kere bu ka bu woowa ti má kpa.” 6Na i jaramasam n akɔ ajeŋgbe abara ayɛ miɛ miɛm su akan labari kpa n jɔrɛ akere minɛm deke n kɛrɛ bo bu kɔɔri ni, na ba tuntun tukpakifɔm na ba nya laifiɛ. 7Na Fɛmɛ Herode ati sa n kɛrɛ bo Yesu ayo i ni, na wɔ birisi, dama minɛ nbem ŋa Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n ye wɔ teŋge i yiwee n nu a, 8ye nbem ŋa Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya ye wɔ yi i ŋu afite fofoe nu, na nbem gusu ase ka dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋga n be ye wɔ kaaki ateŋge aba a. 9Na Fɛmɛ Herode ase ka, “M ma ba kpiɛ Yohane tii e, ye ŋma la ahin sɔnɔ n bo m ti i sayoowam ŋga sɔ n a?” Na wɔ boro i nyi ka i ŋu Yesu. 10Saŋga bo Yesu jaramasam n kpieeri bu nyi baari i dɔ ni, na ba kan sam kɛrɛ bo ba yo i n akere i. Na wɔ fa bu na ba kɔ awo miɛ be su awɔrɛ be nu bɛrɛ ŋgumi. Bu fere miɛ n ka Besayida. 11Jama n tiiri Yesu ŋga sɔ ni, na ba sa i su akɔ dɔ. Na wɔ de bu, na wɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá niɛ i minɛm su barasu. Na wɔ tuntun tukpakifɔm, na ba nya laifiɛ. 12Saŋga bo wiɛ ba sukɔ tɔ ni, na i jaramasam n aba i dɔ aba ase i ka, “Ma minɛm n atin na bu kɔ miɛ kunnu ni ahɛmɛ ahɛmɛ miɛm su na bu kɔ niɛniɛ diire di na bu nya daabiri da, dama deke bo ya wo ni, ya wo boro wɔ lɛɛ.” 13Ama, na Yesu ase bu ka, “Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii nya deke be ma bu na bu di.” Na ba se i ka, “Deke bo ya la i kɛrɛ la kpɔnɔ nnu wɔ, ni jombaa nnyɔ, i jú má. A koro ka ya kɔ to diire ba ma ahin jama n kɛrɛ wɔ, nzɛn sɛ a?” 14Deke bo i ti na bu seeri sɔ n la ka, nbiɛsɔm kɔ yasuuri minɛ akpii nnu wɔ. Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Am ma bu tana asɛsɛ asɛsɛ aburunu nnu na bu di.” 15I susufɔm ni maari bu kɛrɛ tanaari sɔ wieeri ni, 16na Yesu afa kpɔnɔ nnu ni, ni jombaa nnyɔ ni, na wɔ yɛ i tii su aŋgoro, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ kpiɛkpiɛ i kɛrɛ n nu, na wɔ fa ama i susufɔm ni ka bu fa ma minɛm ni. 17Na bu kɛrɛ adi, na bu kunnu ayi. Na ba tambu kpɔnɔ, ni jombaa sinsin bo bu diiri na i kaari ni, na ba nya kandiɛ buru ni nnyɔ. 18Cɛɛn n be sɔ ɔ, Yesu wo nyɛmɛsere su i ŋgumi, i susufɔm ni wo i bi. I sereeri Nyɛmɛ wieeri n na wɔ bisa bu ka, “Minɛm fa m bu ŋma a?” 19Na ba bɔ i nu ka, “Bu ŋa wɔrɔ ti Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n a, nbem ŋa wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya, ye nbem gusu ŋa wɔrɔ ti dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋga n be ye wɔ teŋge aba a.” 20Na wɔ nya abisa bu bekun ka, “Ye ambɛrɛ fa m bu ŋma a?” Na Petoro abɔ i nu ka, “Wɔrɔ ti Kristo n a, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni.” 21Na Yesu abɔbɔ bu ka, má bu se ka bu se be jɔrɛ n bo Petoro ajɔjɔ i ni, 22i ŋa, “Wɔ yo daka ka mini Adamande Wa n di wahara dɔŋgu, na Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm kɛrɛ bá kete m ŋu, na bu kún m. Ama, na i lesan cɛɛn, na Nyɛmɛ má m teŋge m yiwee n nu.” 23Na wɔ se bɛrɛ kɛrɛ pepere ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i su m su, wɔ yo daka ka i mi wara fi i tiɛŋgu sa koroowa sa, na i fá i yiwee baka jaanu n sɔ, na i su m su cɛɛn kɛrɛ cɛɛn. 24Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i fa i ŋgɔɔ fiɛ, i mi bá fun i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ. 25Nzɛn sɔnɔ nyaari durunya n nu deke n kɛrɛ na i fuunri i ŋgɔɔ na i kaari ŋgbɛɛn, i kpɛrɛ la bɔnɔ? 26Sɔnɔ kɛrɛ bo nyinsɛ ti i fa kɔ mini ni m nɔaniɛ n su, sɔ ye nyinsɛ tí mini Adamande Wa n gusu fa kɔ bu su a, saŋga bo m bá ba ni m jirima woowa n nu, ni m Si Nyɛmɛ dɛɛ jirima woowa ni, ni i mɛrɛkɛ casim ni. 27Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nbem wo nu fɛn bo am wú má, má ka am aba aŋu ka Nyɛmɛ fɛmɛya n aba.” 28Yesu jɔjɔɔri nyinim kɛrɛ wieeri sɔ ni, fa kɔ i lemɔcuɛ cɛɛn, na wɔ fa Petoro ni Yohane ni Yakobo na ba fun akɔ buka be su ka bu kɔ sere Nyɛmɛ. 29I wo nyɛmɛsere n su ni, na i nyunuawa akaaki wo, na i tanlɛɛ n akaaki fofoe papasi. 30Dɔ na minɛm nnyɔ nbem atiɛ bu ŋu, bu ni Yesu subo anzama. Bɛrɛ la Moyisi ni Eliya, dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni. 31Na bɛrɛ gusu ata fofoe papasi, na bu sujɔjɔ i dɔ fa kɔ kabo i saŋga bá ju bo i kɔ́ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, na i yoori sɔ na Nyɛmɛ koroowa n yó yiiwa. 32Nyini saŋga, Petoro ni i beŋgum wo daafiri su, bu ba teŋgeeri n na ba ŋu kabo Yesu woowa n akaaki barasu, i ni minɛ nnyɔm ni jina. 33Saŋga bo minɛm n ba sukɔ yaki Yesu ni, na Petoro ase i ka, “Ya Mɔfɔ, i ti kpa ka ya wo fɛn. Ma ya bo nambue nsan, u dɛɛ kun, Moyisi dɛɛ kun, na Eliya gusu dɛɛ kun.” I jɔjɔ ɔ, wɔ si má kabo i seeri ni. 34I toko wo jɔjɔɔri su n na yinyiŋgu akata bu ŋu liim, na sɛrɛ ati i susufɔm ni, saŋga bo yinyiŋgu n sukata bu ŋu ni. 35Na ba ti akonvi be ŋga yinyiŋgu n nu, i ŋa, “M wa lɛɛ, yiri ye ma yi i a. Am de i nɔaniɛ.” 36Bu tiiri jɔjɔɔwa n sɔ ni, bu ŋu ka Yesu ŋgumi jina a. Nyini saŋga ni, i susufɔm n abo má su akan akere má be fa kɔ sam n bo bu ŋuuri i n su. 37Na i alecin, na Yesu ni i susufɔ nsanm ni sujura buka n su ni, na jama beberebe akpa i atin. 38Dɔ na sɔnɔ be awo jama n nu atiɛn ase ka, “Ya Kerefɔ, m sere u wɔ, si m wa baabiɛsɔ n aŋunfɔ, m wa kɛrɛ lɛɛ. 39Niɛ, ajini wo i ŋu, saŋga kɛrɛ bo i ba ŋa i yasu i ŋu, i kaba bo awie kungerekun wɔ, na i fa i bo asiɛŋgu, na i nanzue sufite fufuku, i bita i kere i wahara sɔ ɔ saŋga kɛrɛ, i koro má ka i fite yaki i. 40Ma sere u susufɔm ni lɛɛ ka bu fɔn yi ajini ni, ama, ba kura má nu.” 41Na Yesu ase ka, “Amaa. Ambɛrɛ nyumafɔ satiɛyofɔm, am la má yarada fieo. Nyuma sa ye m wo am dɔ fɛn a? Ye m yó sawɔrɛ ni ambɛrɛ kɔ ju sɛ wɔ?” Dɔ na wɔ se baa n si ka, “Fa baa n bra fɛn.” 42Saŋga bo baa ni suba Yesu dɔ ni, na ajini n abo i aji asiɛŋgu, na wɔ da sukpisi. Na Yesu atiɛn ajini n ŋu na baa n anya laifiɛ, na wɔ kaaki afa i ama i si. 43Na minɛm kɛrɛ amiɛ fa kɔ yiko bambaka bo Nyɛmɛ la i ni. Sam n kɛrɛ bo Yesu woori bu yo su n dɛɛ ti, nyini ma minɛ kɛrɛ yoori alekutura n a. Dɔ na wɔ se i susufɔm ka, 44”Ambɛrɛ, am so am sui na am ti deke bo m koro ka m se am ni. Bu bá tɔ mini Adamande Wa n ma minɛ nbem.” 45Ama, i jɔjɔɔri sɔ ni, i susufɔm n ati má i bu. Nyɛmɛ ayi má i nyi akere má bu, nyini ti ye ba koro ati má i bu. Ama, sɛrɛ dɛɛ ti, ba koro abisa má i fa kɔ nyini jɔrɛ n su. 46Na i susufɔm n ase akuruwa bu ŋuŋu nu fa kɔ sɔnɔ bo i tara bu kɛrɛ ni. 47Yesu siiri bu sunsunni bo bu bita i n dɛɛ ti, na wɔ fa baa kaan be ajina bu afiɛn i bi, 48na wɔ se bu ka, “Wɔrɔ kɛrɛ bo a deeri ahin baakan n ŋusu m dɛɛ ti, a deeri mini wɔ lɛɛ. Bekun, wɔrɔ kɛrɛ gusu bo a nya deeri mini, a deeri m si bo wɔ sunma m wɔ lɛɛ. Dama bo am sunsun ka i ti kaan am kɛrɛ nu ni, yiri ti kpiri tara am kɛrɛ a.” 49Dɔ na Yohane ase i ka, “Ya Mɔfɔ, ya ŋuuri ka sɔnɔ be afa u duma sufa fɔn yi ajinim fite minɛm ŋu, ye ya ŋa ya yáki má i, dama i wo má ya nu n dɛɛ ti.” 50Na Yesu ase ka, “Má am se ka am kanda i, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i fite má am sin, i mi jina am sin wɔ lɛɛ.” 51Saŋga n ba dodoori bo Nyɛmɛ má Yesu fun kɔ aŋgoro ni, na wɔ bu i tii nu ka i ti ye ni ka i kɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu. 52Na wɔ sunma sunmafɔm Samariya ahɛmɛ miɛ be su ka bu kɔ suyo deke kɛrɛ siriya ŋminda i. 53Ama, na Samariyafɔm n akete ka bu de má i, dama ka i susin kɔ Yɛrusalem n dɛɛ ti. 54Yakobo ni Yohane ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba se ka, “Ya Mibiɛ, a koro ka ya ma sin fite aŋgoro ba di bu, nzɛn sɛ a?” 55Na Yesu acɛ aniɛ, na wɔ jaraki bu. 56Dɔ na Yesu ni i susufɔm n asin akɔ miɛ nyiŋga be su. 57Saŋga bo Yesu ni i susufɔm n wo kɔ su ni, na sɔnɔ be aba ase Yesu ka, “Deke kɛrɛ bo a kɔ, m sú u su wɔ.” 58Na Yesu ase i ka, “Ŋaakum la kunmam, na anumam gusu la tiɛɛrim, ama, mini Adamande Wa n yiri, m la má m tii daabiri.” 59Na wɔ se sɔnɔ nyiŋga be ka, “Su m su.” Ama, na sɔnɔ n ase i ka, “M Mibiɛ, ma m du mɔ kɔ yo m si sutura ka, na m nyá ba su u su.” 60Na Yesu ase i ka, “Yaki bo ba wu ni, na bu se bu beŋgu, wɔrɔ kɔ na a kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su ni.” 61Na sɔnɔ nyiŋga be bekun ase Yesu ka, “M Mibiɛ, m bá su u su, ama, ma m kɔ kaari m dikafɔm ka, na m bá.” 62Na Yesu ase i ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i ti ka toora dɔdɔɔrifɔ na i wo dɔ su, na i kaaki niɛ i sin, i ti má ye ni ka Nyɛmɛ yo i mi fɛmɛ.”


text: 1Ma ti jɔrɛ be, ka daŋgba sa wo am nu, yiri la ka sɔnɔ be bita i si yi da a. Haari bo bu su má Nyɛmɛ ni mmɔɔ yo má nyini daŋgba sa ni. 2Am ayo nyini sa n ye am toko koro kpiri n a fan? Ye am ahore saaki má n a? Wɔ yo daka ka am yi nyini sɔnɔ n fite am nu. 3Haari ni bo mini wo má am dɔ ni, m awiɛwiɛ wo am dɔ, na sɔnɔ bo i yoori nyini sa ni, ma du mɔ adi i jɔrɛ ajaraki i ya Mibiɛ Yesu dɛɛ duma n nu, kabo má mini ni m tii wo am dɔ na m yo ni. Nzɛn am ba tiɛɛnri am nɔɔ, na m awiɛwiɛ wo am dɔ, na ya Mibiɛ Yesu yiko n wo ya dɔ, 5am fa nyini sɔnɔ n fa wura Sitana saa nu, na i kere i kekereke fa kɔ i adamande aŋuniɛmbaa koroowa n su, adena i awiɛwiɛ n nya tiide cɛɛn n bo Mibiɛ ni bá di minɛm jɔrɛ ni. 6Am yanfɔya bo am nati fɔ i ni, i ti má kpa. Am si má ka ayiri kaan sɔ ma kpɔnɔ n yasu a, nzɛn sɛ? 7Am sunsun fa kɔ Butara cɛɛnkpiri n su, bo bu di kpɔnɔ na bu gɔ má ayiri nu ni, kana bu ba di cɛɛnkpiri n ni, bu du mɔ fa ayiri dawa n tu wɔ. Am yi nyini ayiri dawa n fa tu, na am yo ka kpɔnɔ fɔfɔrɛ bo ba fa má ayiri agɔ má nu. Deke bo m suse n la ka, nzɛn satiɛ kaan woori am nu, i sáaki am kɛrɛ wɔ. Nyini dɛɛ ti, am yi satiɛ kɛrɛ bo i wo am nu ni. Nahɔrɛ, am ti minɛ casim wɔ, am ti ka kpɔnɔ fɔfɔrɛ n wɔ, dama ba fa Kristo ayo yoowa ama ya. Yiri ti ka ya Butara cɛɛnkpiri bɔmbaa n bo ba kpiɛ i kɔm n a. 8Nyini ti, am ma ya bita Butara cɛɛnkpiri nyunyumi, na ya yaki satiɛ bo i ti ka ayiri dawa ni, ama, am ma ya di i ka ya ti minɛm bo ya ti casi na ya la nahɔrɛ wɔ, bo i ti ka kpɔnɔ bo ba gɔ má ayiri nu ni. 9Kadasi n bo m yo du mɔ kɛrɛ maari am ni, m seeri am ka, má am ni minɛm bo bu yo daŋgba sam saŋga wo. 10Tɔ, m sukan má durunya n nufɔm ni jɔrɛ a, bɛrɛ bo bu nati yo daŋgba sam ni, ni bo bu nyunu aboro neŋge kpini su ni, ni bo bu fin bu beŋgum ni, ni bo bu su amɔɛm ni. Nzɛn má i ti sɔ yiri, ŋka má am fite yaki durunya n wɔ. 11Tɔ, bo m sukan n la ka, má am saŋga ni minɛm bo bu yo bu ŋu ka bu ti am lamɔkɔ Kristofɔm na bu yo daŋgba sam, wara bu nyunu boro neŋge kpini su, wara bo bu su amɔɛm ni, wara bo bu nati kan minɛm jɔrɛ, wara bo bu nati nu nzan bo ni, wara bo bu nati fin minɛ ni. Má am se ka am ni nyini sɔnɔ n be sɔ mmɔɔ saŋga di diire. 12Má m juma la ka m di bo bu wo má Kristo jama n nu jɔrɛ. Nyɛmɛ dí bu jɔrɛ a. Bo bu wo Kristo jama n nu ni, ambɛrɛ ti bo am di bu jɔrɛ a. Nyini dɛɛ ti, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, “Am fɔn yi sɔnɔ tiɛ n bo i wo am nu ni.”


text: 1Woletɔ n ya a latɛgɛ n yisi rɔ ko n ti na wo wara tun ka wo ladiminya iko n ya a ma nya min nun fɔlɔ. 2Ado ni n ya wo ladiminya nun, yon si nde lasewa worɔ fɔ wole n bara minnu nadiminya? 3Wo le ya a to, n ya kɛdi doi wo sɛbɛ wo ma bawo n sa a fɛ ka na wo wara ka diminya wole ma minnu kakɛn ka n nasewa. N lanɛ a la ko n ba sewa tumɛ min, wole fanan sewanɛ worɔ. 4N ya kɛdi wo sɛbɛ tɔrɔyɛ anubɛ yisi-lafinyɛ le la. Ado n ya-yi yigira biribiri! N ma a sɛbɛ ka a tɛgɛ wo ladiminya-koe ma fɔ ka wo lalɔn n bara wo dama keni nya min. 5Nba, ale min ya tɔrɔyɛ kɛ bɛɛ lana wo tɛma, a ya wola chɔchi mumɛ tɔrɔya ka tenbi a ya nde tɔrɔ nya min. N ya wo fɔ min kɛ, n sa a makawala. 6Ale ara tɔrɔyɛ min sɔrɔn wo bolo, wo ara a bɔ. 7Nba kaka, wo ni a makoto ka a madɛnbɛ alako a yisi la kana fin ha a ni Yisata kilɛ boloka feu! 8N bi wo madiyala ko wo ni a yira a la ko wo ya a keni bɛrɛkɛ! 9N ya kɛdi wo sɛbɛ wo ma ka a lɔn ni wo rabɛnnɛ ka nta kumɛ bira tuma-wo-tuma. N bi a fɛ ka wo kɔrɔbɔ nun, ni wo si koe wo bira sɛbɛ la nya min. 10Wo wa mɔgɛ do makoto ala ko-tinya-gbɛla ko la, nde fanan bara a makoto. Ado ni a ya ko-yoge woo kɛ, n si a makoto min na, n bara a makoto ka a kɛ wolela ko la Kirasiti yala alako 11Setanɛ kana nɔ-ko sɔrɔn ma ma. Ado ma ya ale Setanɛ kɛ-nyanu lɔn. 12Nba, n tara Tarayasi tumɛ min ka Kirasitita kibara-nyimɛ kawandili bɔ, n ya a yen ko Mari ara fɛrɛ di n ma ka ata wɔlɛ kɛ nyɔ. 13Kɔnɔ hali wo, n hɔnta ha ka a dan natenbi bawo n ma ke ma na kelen nyɔgɛ Taita yenna. Wo le ya a to, n ya n masara nyɔ-mɔgɛnu na ka Masidoniya nyamanita-kilɛ bira. 14Tabarakala Alla ma! Mabɛ Kirasiti ye kan kelen tɔ min kɛ, Alla ya ma ma yelela-mɔgɛnu na ka ma mayira gbɛ rɔ Kirasitita nɔlɛ rɔ. Nba kaka, ma tenbi tala kan-tina wo kan-tina, a si male bi ka Marita kibara-nyimɛ lake doinu ma. Kibarɛ wo si nyɛnsɛn iko sɛnti-suma-diyamɛ. 15Ma niyi mani de iko sɛnti-suma-diyamɛ, Kirasiti ye min nabɔla Alla ye kɔni. Minnu bi kisila wo, minnu bi halakila wo, wo bɛɛ si fen-sumɛ wo lamɔɛn. 16A ara ma saya-sumɛ la wonu ye minnu bi nala halakila. Kɔnɔ a ara ma nimaya-sumɛ la wonu ye minnu bi nala kisila. Wo mɔgɔ sa min si ke wonu kɛla a nyɛrɛ ma. 17Male sa iko mɔgɔ siyaman bi nya min. Wonu bi Allala kumɛ mayirala iko fere-kɛ-fan min dɛ ma gbɛlɛ. Kɔnɔ Alla ara ma sɔ min kɛ, ma ye kumala gbɛ rɔ Alla yala iko Kirasitita wɔli kɛlɛnu.


text: 1Na Farasifɔm, ni Sadusifɔ nbem aba Yesu dɔ, na ba koro ka bu sɔ i ŋgɛɛ. Nyini ti, na ba se i ka i yo alekutura sa be bo i kere ka i yiko n fite Nyɛmɛ dɔ ɔ. 2Na Yesu ase bu ka, “Saŋga bo wiɛ nya ba sutɔ, na am ŋu ka aŋgoro n kɛrɛ ayo kɔkɔrɛ, a ti ka am ŋa, ‘Ahunma dika ni bó, dama i ti kɔkɔrɛ wɔ.’ 3Nzɛn ŋgarama fuun, na am ŋu ka aŋgoro asaŋga kɔkɔrɛ ni biri, a ti ka am ŋa, ‘Nyuma nzue tɔ́.’ Am koro niɛ aŋgoro n na am si sa bo i bá yo, ama, am koro si má sam bo bu suyo jina n nu n yiri bu. 4Ambɛrɛ nyumafɔ, satiɛyofɔm bo am su má Nyɛmɛ ni, ye am koro ka m yó alekutura sa be na am niɛ? Ai, m yó ma alekutura sa be na am ŋu i fieo, má ka alekutura sa n bo Nyɛmɛ yo yoori i maari Jona ŋgumi ni.” I seeri sɔ wieeri ni, na wɔ yaki bu, na wɔ kɔ. 5Saŋga bo Yesu susufɔm n kpiɛ kɔ juuri kunma kpiri n bue kun dɔ ni, na bu wara afi diire sa, ba bita má kpɔnɔ nu. 6Na Yesu ase bu ka, “Am si am ŋu sa ni Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ nu na i yasu ni.” 7Na ba se bu ŋuŋu nu ka, “Ya bita má kpɔnɔ aba má n dɛɛ ti, ye i se sɔ n a.” 8Na Yesu afa nu kabo i susufɔm n sujɔjɔ bu ŋuŋu nu ni, na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ bo am yarada n ti kaan sɔ ni, nzu ti ye am sujɔjɔ am ŋuŋu nu ka am bita má kpɔnɔ a? 9Am nya ti má sa n bu, nzɛn sɛ? Am teŋge má su ka m yo faari kpɔnɔ nnu kpiɛkpiɛ maari minɛ akpii nnu? Ye bo i kaari ni, kandiɛ nyɛ ye am sasaari a? 10Ye kpɔnɔ nso n bo m yo fa kpiɛkpiɛ maari minɛ akpii nna n di? Kandiɛ nyɛ ye am sasaari a? 11Ye nzu ti ye am si má ka m sujɔjɔ má kpɔnɔ jɔrɛ a? M ŋa am si am ŋu sa ni Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ nu na i yasu ni.” 12Na ba nya asi ka i suse má bu ka bu si bu ŋu sa ni Farasifɔm ni Sadusifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n wɔ, ama, i ŋa bu si bu ŋu sa fa kɔ bu kereewa n dɛɛ atin su wɔ. 13Saŋga bo Yesu fa ba juuri Sizariya Filipiya dɛɛ miɛ kan kanm su ni, na wɔ bisa i susufɔm ka, “Minɛm fa mini Adamande Wa n bu ŋma a?” 14Na ba bɔ i nu ka, “Nbem ŋa wɔrɔ la Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n a, nbem ŋa wɔrɔ la Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya, nbem ŋa wɔrɔ la Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Jeremiya, ye nbem gusu ŋa a ti dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋgam n kun wɔ.” 15Na wɔ nya abisa bu bekun ka, “Ye ambɛrɛ fa m bu ŋma a?” 16Na Simon Petoro abɔ i nu ka, “Wɔrɔ ti Kristo Tiidefɔ n a, Nyɛmɛ n bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ Wa ni.” 17Na Yesu ase i ka, “Simon Jona wa, terefiɛ wo u dɔ. Dama má adamande yiiri ahin jɔrɛ n bu kereeri u ka a jɔjɔ a, ama, m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni yi kereeri u a. 18Nyini ti, m suse u wɔ lɛɛ ka, wɔrɔ ti Petoro a, u duma bu la ka yabuɛ ni. Nyini yabuɛ n su ye m ma m jama minɛm kɛrɛ jina a, na yiwee mmɔɔ koro yo má bu pui. 19M fá Nyɛmɛ fɛmɛya n anɔ kadombaam ma u, na deke kɛrɛ bo a ma minɛm atin ka bu yo i durunya n nu fɛn, i ti sɔ ɔ lɛɛ, Nyɛmɛ dɔ. Na deke kɛrɛ bo a ma má minɛm atin ka bu yo i durunya n nu fɛn, i kaaki ti sɔ ɔ lɛɛ, Nyɛmɛ dɔ.” 20Nyini sin, na Yesu abɔbɔ i susufɔm ni ka má bu ma be si ka yiri ti Kristo Tiidefɔ n a. 21Fite nyini saŋga n fa kɔ, na Yesu abo i bu sukere i susufɔm n ka, “Wɔ yo daka ka m kɔ Yɛrusalem na m kɔ di wahara dɔŋgu fite Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm dɔ na bu kún m. Ama, na i lesan cɛɛn, na Nyɛmɛ má m teŋge m yiwee n nu.” 22Na Petoro afa i akɔ ahɛmɛ, na wɔ jaraki i ase i ka, “M Mibiɛ, má a se ka a se sɔ, Nyɛmɛ yo u kisi ni nyini sa ni. Nyini koro yo má cɛɛn be da.” 23Na Yesu acɛ aniɛ Petoro na wɔ tiɛn i ŋu ase i ka, “Sitana, fa cinsi m bi bɛrɛ. A sukanda m atin wɔ. A sunsun má kabo Nyɛmɛ sunsun ni. A sunsun kabo adamande sunsun n wɔ.” 24Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i su m su, wɔ yo daka ka i mi wara fi i tiɛŋgu sa koroowa sa, na i fa i yiwee baka jaanu n sɔ, na i su m su. 25Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i fa i ŋgɔɔ fiɛ, i mi bá fun i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini ni m labari kpa n dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ. 26Nzɛn sɔnɔ nyaari durunya n nu deke n kɛrɛ, na i fuunri i ŋgɔɔ, i kpɛrɛ la bɔnɔ? Nzu deke ye sɔnɔ fá kaaki i ŋgɔɔ a? 27Dama mini Adamande Wa ni bá ba ni m Si Nyɛmɛ jirima woowa n nu, ni i mɛrɛkɛm ni, na m nyá tɔ sɔnɔ kɛrɛ kaari, kabo i juma, wara i sayoowa ti barasu. 28Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nbem wo fɛn bo am wu má, má ka am aba aŋu ka mini Adamande Wa ni suba ka m bá niɛ m fɛmɛya n su.”


text: 1Tele loli tenbinɛ, Saraka-Masɔla-Kun-Tigi-Wɛ Ananayasi anubɛ ala kun tigi donu anubɛ anuna dantɛgɛli-kɛlɛ Tatulasi, wonu nara Sɛsariya soe burɔ. Anu sɔra sigisɔn-mansɛ yakɔrɔ ka anu burɔ-koe fɔ Pɔli kan ma. 2Anu ya Pɔli kele. Anuna kuma-kɛlɛ Tatulasi ya Pɔli maburi ka le. A ko, “Nba, Mansa Filikisi, alamɛ hɛrɛ dira i ma! I ye kun-tigiyɛ kɛla hɛnkili la min kɛ, wo ara ma yisi-kima-ba la ma ye. Ado ko-nyima siyaman ta ara bɛn mala nyamanɛ sabati koe la. 3Wo diyara ma ye a nya ma. Ma ye baraka birala i ye worɔ tuma-wo-tuma. 4Kɔnɔ hali wo, n kana mɛ i tɔrɔla. Woletɔ n bi i madiyala, i yandi, i ni i wɔlɔ matɔlɔ mala dantɛgɛlɛ la. N sa mɛla. 5Ma ya kei kɛ lɔn mɔgɔ-tɔrɔla-wɛ la. A ye murutiyɛ kɛla Yahudiyanu tɛma duninya fan bɛɛ. Nasarɛti kɛ ya dina min nafɔlɔ, ale le ye wo kun-tigiyɛ la. 6A ye Alla Bato Bɔn latinyɛ kun na tumɛ min, ma ya a bira. [Ma rabɛnnɛ nun ka a kiti tɛgɛ iko mala tɔn ye nya min, 7kɔnɔ Kɛlɛ-Den-Kun-Tigi-Ba Lisiyasi nara a bi ma bolo fɔrɔsɛ la. 8Wo kɔma, ale Lisiyasi ya a fɔ ko a maburilɛnu ni na i wara.] Ni i ya kei kɛ manyinika, ma ye a maburila koe min bɛɛ la, ile nyɛrɛ si ke ka wonu lɔn ale bolo.” 9A ban wo fɔla, Yahudiyanu fanan donta maburilɛ rɔ. Anu ko tonyɛ le kɛ bɛɛ la. 10Wo kɔma, sigisɔn-mansɛ ya a bole telen Pɔli la ko a ni kuma. Nba Pɔli ko, “N ya a lɔn ko i wara mala mɔgɛnuna kiti tɛgɛ san siyaman kɔrɔ. Woletɔ n sewanɛ ka n nyɛrɛ fɛka i yakɔrɔ. 11Ni i ya anu denu fɛsɛfɛsɛ, a ma tenbi tele tan-ni-fila la fɔlɔn, n tara Yerusalɛm batoli kɛ tinɛ. 12Yahudiyanu ma n taran mɔgɔ wo mɔgɔ sɔsɔla Alla Bato Bɔn la. N ma sɔnkɔ lawuli mɔgɔ wo mɔgɔ tɛma anuna dina-bɔnnu na, hali soe burɔ kan-bo-kan. 13Anu bi n maburila koe minnu na kaka, anu ti ke wonu yirala i ye tonyɛ la hali! 14N sɔnnɛ kɛ la i ye ko n bi ma benbanuna Alla batola kilɛ min fɛ, anu denu bi a fɔla wo le ma ko foninyɛ le. Kɔnɔ mabɛ ma benbanu bi Alla kelen de batola. Koe min bɛɛ sɛbɛnɛ Musata tɔn rɔ anubɛ nɛbinuna kitabunu tɔ, n lanɛ wonu fanan na. 15Yigi min bi n ma Allala koe rɔ, yigi kelan wo ye kɛnu fanan ye ko furi bɛɛ la si wuli, a mɔgɔ-nyima wo, a yogoma wo, a filɛ bɛɛ. 16Woletɔ n bi n bɛrɛmɛ kɛla tuma-wo-tuma ko n sɔndɔmɛ yilikibɛlɛ ni to Alla anubɛ mɔgɛnu yala. 17“San donu kɔrɔ n sa Yerusalɛm soe burɔ min kɛ, n tara wodi la nna mɔgɔ bolo-kolɔnnu ye nyɔ anubɛ ka sarakɛnu bɔ. 18N bi wo kun na tumɛ min, anu ya n taran Alla Bato Bɔn la. Ado n ban-san le sɛninya-koe wo kanbalila wulɔn. Nyama sa n fɛ, sɔnkɔ-sɔnkɔ sa n fɛ. 19Yahudiya do minnu bɔra Esiya nyamanɛ rɔ, wonu bi nyɔ nun. Ni ko-wo-ko ye wonu kɔntɔ n kan ma, a bɛnnɛ wonu nyɛrɛ ni na n maburi i ye. 20Ado n sɔra Yahudiyanuta kun tiginu yakɔrɔ tumɛ min, ni n yilikira ko-yogomɛ dola ko la, kei kɛnu ni wo fɔ i ye. 21Fɔ kɛ kelan, n sɔnɛ anu yakɔrɔ tumɛ min, n ya n kan labɔ ko kelenna ko la. N ko, ‘N bi kiti min ma yan, wo le ko furi-lawuli-yigi ye n ma!’ ” 22Mansa Filikisi ya Yisata kilɛ wo lɔn bɛrɛkɛ, woletɔ a ya kumɛ wo masɛgi kɔma fɔlɔn. A ya a fɔ anu ye ko, “Kɛlɛ-Den-Kun-Tigi-Ba Lisiyasi wa na tumɛ min, n si kumɛ wo latɛgɛ wo rɔ.” 23Pɔli maranɛ kɛlɛ-den-kun-tigi min bolo, a ya a fɔ a ye ko ka Pɔli mara. A ko anu kana a mara a dan na anubɛ anu kana a diyana-mɔgɛnu mabeli a makoenu nyinyala. 24Tele dande kɔma, Sigisɔn-Mansa Filikisi anubɛ ala musi Durusila nara a makele tinɛ. Yahudiya le ala musi wo la. Pɔli ya a rakaran anu ye a dɛnkɛninyara Yisa ma nya min, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ kɔni. Anu ya anu tole masɔ wo bɛɛ la. 25Kɔnɔ Pɔli wulita kumala ko-nyima-kɛ-koe anubɛ nyɛrɛ-bira-koe anubɛ kiti-tɛgɛ-tele-koe ma min kɛ, Mansa Filikisi kilanta. A ko, “Wo ara a bɔ. Ta fɔlɔn. N ba fɛrɛ sɔrɔn tumɛ min, n si i kele.” 26A ye mansɛ miriya rɔ nun ko Pɔli si wodi do yira a la. Wo le ya a to, a tora Pɔli kelela tuma-wo-tuma ka kuma a la. 27San fila kɔma, Porisiyasi Fɛsitasi sigira sigisɔn-mansayɛ la Mansa Filikisi gbɛ rɔ. Kɔnɔ Mansa Filikisi ye a fɛ nun ka Yahudiyanu diyana koe kɛ, woletɔ a ya Pɔli to yele la.


text: 1Na Yesu akaaki akɔ tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu dɔ bekun. Sɔnɔ asaa fuin be woori dɔ. 2Na minɛm bo bu wo dɔ n atu bu nyumbaa aniɛ Yesu, na bu niɛ ka i túntun asaa fuin n Ŋumiyi cɛɛn ni, nzɛn i túntun má i, adena bu sɔ́ i ŋgɛɛ na bu járaki i ka wɔ saaki Ŋumiyi cɛɛn n ciire ni. 3Na Yesu ase asaa fuin n ka, “Ba jina afiɛn fɛn.” 4Na wɔ bisa bu ka, “Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya yo sakpa Ŋumiyi cɛɛn ni, nzɛn ya yo satiɛ wɔ? I kaaki ti ye ni ka ya de ŋgɔɔ, nzɛn ya yi ŋgɔɔ ɔ?” Ama, ba bɔ má i nu. 5Na Yesu aniɛ bu nyunu abara ayɛ, na wɔ fa yaa bu ŋu, na i ahore asaaki fa kɔ bu atii kekere n dɛɛ ti, na wɔ se sɔnɔ n ka, “Teŋge u saa ni.” Na wɔ teŋge i saa ni, na wɔ yo faŋga bekun. 6Na Farasifɔm n akaba afite tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu akɔ Fɛmɛ Herode minɛm dɔ, na ba sɛsɛ bu ŋu su kabo bu yó na bu kún Yesu. 7Nyini sin na Yesu ni i susufɔm n afite akɔ kunma kpiri n nɔɔ su, na jama beberebe afite Galili awɔrɛ n nu asu i su. Nbem gusu fiteeri Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, 8ni Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, ni Idumeya dɛɛ awɔrɛ n nu, na nbem gusu afite Yodan kunma n wiɛ afiiri ni, ni Tiro ni Sidon dɛɛ bue ni. Bu tiiri kabo Yesu yoori alekutura sam barasu ni, nyini ti ye bu baari i dɔ a. 9Yesu ama tukpakifɔm beberebe anya laifiɛ n dɛɛ ti, bo bu la tukpaki kɛrɛ koro ka bu miɛ bu nyi wɔ, na bu sakati wura na bu fa bu saa kan i. Nyini ti, na wɔ se i susufɔm ni ka bu kpa bu ŋu ni lee ma i, na nzɛn minɛm ba ŋa bu miɛ i ŋu na i koro wura lee n nu. 11Saŋga kɛrɛ bo minɛm bo ajinim wo bu ŋu n nya ŋuuri i, bu kutu i nyunu wɔ, na bu ciindi na bu se ka, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa n a.” 12Na wɔ bɔbɔ ajinim ni ni anyumboro ka, má bu ma be si i sɔnɔ nzuin nu. 13Na Yesu afun akɔ buka be su, na wɔ fere minɛ n bo i koroori ka bu ba i dɔ ni, na ba ba i dɔ. 14Na wɔ yi bu nu buru ni nnyɔ, na wɔ fa bu ayo i jaramasam ka bu wo i dɔ, na i susunma bu ka bu kɔ sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, 15na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajinim minɛm ŋu. 16I jaramasa buru ni nnyɔm ni bo i yiiri bu n la Simon bo Yesu tuunri i duma ka Petoro ni, 17ni Yakobo ni i niɛma Yohane, bo bu si la Zɛbɛdi na Yesu kaaki tuunri bu duma ka Bowanaje, i bu la ka bu tiɛntiɛn agaya ka nzue wɔ. 18Bu nbem gusu la Andere, ni Filipu, ni Batolomeyo, ni Matio, ni Tomasi, ni Yakobo bo i si la Alafeyo ni, ni Tadayɔ, ni Simon bo i tu ŋgoni fa kɔ i asiɛn su ni, 19ni Yudasi Isikariyoti bo i ba tɔɔri Yesu ni. 20Na Yesu akɔ awuru, na jama aba atiɛn bu nɔɔ bekun bo i ni i susufɔm n akoro anya má tana bo bu di diire mmɔɔ. 21Na saŋga bo i minɛm tiiri i ŋga ni, na ba kɔ ka bu kɔ fa i ba awuru, dama minɛm ŋa i nyunu akan i. 22Na Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm bo bu fiteeri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n ase ka, “Bɛlazɛbuli bo i ti ajinim kɛrɛ dɛɛ fɛmɛ ni, wo i ŋu a.” Na ba kaaki ase ka, “Yiri ajinim kɛrɛ fɛmɛ ni ma i yiko ye i koro fɔn yi ajinim n a.” 23Bu seeri sɔ ni, na Yesu afere bu, na wɔ bo bu miɛɛnu. I ŋa, “Sitana koro yo sɛ fɔn yi i dɛɛ ajinim minɛm ŋu a? 24Ya fa i ka, nzɛn fɛmɛya nya kpakpaakiiri nu wieeri, nyini fɛmɛya ni kóro jina a? Ai, i kóro jina má. 25Na nzɛn awuru gusu bo i minɛm nya kpakpaakiiri nu, nyini awuru ni kóro jina a? Ai, i kóro jina má. 26Nzɛn Sitana dɛɛ fɛmɛya n nya kpaakiiri nu wieeri, i kóro jina a? Ai, i kóro jina má. Nzɛn i nya yoori sɔ, i faŋga wie wɔ. 27Be koro wura má sɔnɔ faŋgafɔ dika na i fin i neŋge, má ka wɔ tara i faŋga acin i nyama ka, ye i nya koro fin i neŋge n bo i wo awuru n nu a.” 28Na Yesu akaaki ase ka, “M suse am nahɔrɛ wɔ lɛɛ ka, Nyɛmɛ koro fa minɛm satiɛ kɛrɛ fa ce bu, haari fa kɔ saŋga jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kɛrɛ bo bu jɔjɔɔri i fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, 29ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari Awiɛwiɛ Casi ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá má i mi ŋgasi ce má i, dama i mi ayo satiɛ bo i la má awieeri lɛɛ.” 30Deke bo i ti na Yesu seeri sɔ n la ka, bɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, bu ŋa ajini wo i ŋu a. 31Na Yesu ni, ni i niɛmam aba i dɔ awuru n bo i wo nu ni, na ba ka ajina dasin asunma ka bu fere i. 32Na jama beberebe atana abara ayɛ yiri Yesu na ba se i ka, “Ti fɛn. U ni, ni u niɛmam wo dasin koro u.” 33Na wɔ se bu ka, “Am ma m kere am bo bu ti m ni, ni m niɛmam.” 34Na wɔ niɛ abara ayɛ minɛm bo bu tana bara yɛɛri i ni, na wɔ se bu ka, “Am niɛ. M ni, ni m niɛmam n yaa. 35Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo Nyɛmɛ sa koroowa, yiri ti m siwa, ni m niwa, ni m ni a.”


text: 1Daarɛ deyema te Yesu daa ta ze'a Genesaret mɔgɔrɛ doone te nɛrekooŋɔ mikera en te ba wom Na'ayenɛ yɛla. 2Te a nyɛ' te ɔɔnrɔnɔ toyi' pɔnre nɔgbenɛ. La dela zim lɔbereba ɔɔnrɔnɔ te ba sige ta pɛɛra ba yogohe. 3Te a zom ɔɔnrɔŋɔ la koyema ge yele Simon se'em ɔɔnrɔŋɔ n de ko la te a zaaɛ en fiin ha. Ge te a bɔna la ɔɔnrɔŋɔ la poan ge pa'alɛ nɛrekooŋɔ la. 4Te n ta tɔgɛ ba'ahɛ la, a yele Simon yeti, Tare ya ɔɔnrɔŋɔ la sige ko'om la teŋasoka ha la ya lobe ya yoka la te ya wan nyɔkɛ zim. 5Te Simon lebehe yele en yeti, To Daana, to kɔ'ɔn tom mɛ yu'uŋɔ wa zan'an ge ka nyɔkɛ sɛla. Ge hon han yele to bala, n wan lobe yogohe la. 6Ge te ban lobe yogohe la, ba nyɔgɛ zim kekeko ge te la ge fiin wa la yogohe la aanhom. 7Bala te ba yebehɛ la nu'uhen yɛta ba tadaandoma sɛba n boe ɔɔnrɔŋɔ koyema la me ha te ba wa'an na soŋɛ ba. Te ba wa'an na soŋɛ ba perɛ ɔɔnrɔnɔ toyi' la la zim kekeko ge te ɔɔnrɔnɔ la bɔta to libe. 8Te Simon Peter n ta nyɛ' wana wa n eŋɛ la, a dɔnbelɛ teŋa Yesu nɛŋa ge yele en yeti, N Daana, keŋɛ n zen'en ha te mam dela toonbe'erodaana. 9Ge zimkooŋɔ la te ba nyɔgɛ bala la de pakerɛ bo Simon Peter la sɛba n lagom bɔna la en la. 10Ge denɛ mea n bala lagom bo Simon tadaandoma la la Zebedee dayɔɔhe Yames la, la Yon. Ge te Yesu yele Simon yeti, Da bahɛ te sɛla daana hɔ. Te ya dela zimlɔbera ge te nananawa kɔ'ɔn yɛ'ɛha ho wan tara nɛreba kena na te ba dɔla mam. 11Te n yele wana wa la, ba tare ba ɔɔnrɔnɔ la lebe la nɔgbenɛ bɔba ge dekɛ sɛla woo bahɛ bini ge pin'ilom dɔla Yesu. 12Ge te daarɛ deyena te Yesu wa keŋɛ teŋa kayema poan te boraa bɔna bini dɛna konkone. A iŋa woo sagom mɛ. Te konkone la n nyɛ' en la, a dɔnbelɛ teŋa Yesu nɛŋa ge belem en te, Naa, ho han bɔta ho ta'an tebɛ mam te n eŋɛ som. 13Te Yesu dekɛ a nu'o kalam en ge lebehe yele en te, N bote n tebɛ hɔ. Bala ho ban'an la bahɛ hɔ. Te bilam bilam te konlom la bahɛ boraa la. 14Ge a ban'an la n bahɛ la, Yesu kan'an en te, Da yele nɛra dena wa. Ge keŋɛ malemadaana la zen'en ta dekɛ ho mɛŋa pa'ale en, ge tare ban'an ba'ahega bo'olom sebo, te Moses bo nɔɔrɛ te ba tara kena na la, te la dɛna aseradaana bo ba. 15Ge bala zan'an Yesu yɛla la maan yeregɛ mɛ te nɛrekooŋɔ daa wa'an na te ba kelehe en ge te a tebɛ ba ban'ahe bo ba. 16Ge Yesu keŋɛ zen'sɛka te vole kana ta bɔna a ma'an soha Yenɛ. 17Daarɛ deyema te Yesu daa ta pa'ala. Te Pariseedoma basɛba la pa'alegɔ pa'aleba la ze'ele teŋse'ehe woo n boe Galilee teŋa poan na la, la Yudea teŋa, la Yerusalem teŋa wa zin'an bini. Ge te to Daana Na'ayenɛ paŋa daa bɔna la Yesu te a tebɛ ban'ahedoma la. 18Te borase'ehe wa ziira kɔɔrɔŋɔ n gan' a bongan'ala poan nya zegera te ba tare en kɛn' zen'an te Yesu pa'ala la. 19Ge nɛrekooŋɔ la zuo, ba ka nyɛ' fole tare en kɛn'. Bala te ba tare kɔɔrɔŋɔ la zom gɔhɔgɔ zuo ta kebegɛ yoko. Ba dekɛ la mi'inhe lo' bongan'ala nya dekɛ en bahera finfiinhe nɛrekooŋɔ la teŋasoka te a ta sige Yesu nɛŋa. 20Te Yesu n nyɛ' ban nam n se'em la, a yele kɔɔrɔŋɔ la yeti, N zɔ', n bahɛ ho yelebe'ero la bo ho. 21Pa'alegɔ pa'aleba la la Pariseedoma la pin'ilom yɛta ba mɛhe te, Ane n de boraa kana wa tɛn'ɛha te enŋa dela boyena la Na'ayenɛ? Nɛresaala kan ta'an bahɛ nɛra yelebe'ero han dagana la Na'ayenɛ ma'an. 22Yesu baŋɛ ban tɛn'ɛhe se'em la, ge soke ba yeti, Bene te ya tɛn'ɛha yele ana wa ya potɛn'ɛra poan? 23La tɔe mɛ, te n yele en te n bahɛ a yelebe'ero bo en, bii n yele en te a ihege keŋɛ? 24Ge n bote te ya baŋɛ te Asaala Dayɔa tare paŋa te a bahɛ be'em bo saaleba. Te Yesu yele kɔɔrɔŋɔ la, N yele ho te ho ihege la ho vaɛ ho bongan'ala la ho keŋɛ kule. 25Te bilam bilam te kɔɔrɔŋɔ la vaɛ ihege nɛrekooŋɔ la nɛŋa ge vaɛ a bongan'ala la te a gan' la ge pɛngera Na'ayenɛ kula. 26La de pakerɛ bo ba woo, ge te ba ze'a yɛla pɛngera Na'ayenɛ yɛta te, to nyɛ' yelenyalema zina wa. 27Ge yele ana wa n daa ba'ahɛ la, Yesu nya daa yehe mɛ ge ta nyɛ' koba tɔ'ɔha te ba yi'ira en Levi a tooma deo poan. Te Yesu yele en yeti, Dɔla mam. 28Te Levi ihege bahɛ sɛla woo ge doohe en. 29Ge te Levi daa eŋɛ de'eŋɔ kantɛ a yire poan ta a bo Yesu. Koba tɔ'ɔhɔba zo'e zo'e la nɛreba sɛba me lagahɛ bini na te ba zan'an lagom dita. 30Pariseedoma la la pa'alegɔ pa'aleba la daa nyɔne Yesu la a dɔlɔba la te, Wane te ya lagom dita ge nyuura la koba tɔ'ɔhɔba la yelebe'erodoma? 31Te ban yele bala la, Yesu lebehe yele ba yeti, Nɛresɛba n ka bɛn'ɛnre ka sontii ba nyɛ' tebedoma. Ge sɛbadoma n bɛn'ɛnre la n sontii te ba nyɛ' tebedoma. 32Bala, mam ka wa'ana la sɛbadoma n yete bama ka tare yelebe'ero, ge n wa'ana te n bahɛ te sɛbadoma n mi' te bama dela yelebe'erodoma la tee ba potɛn'ɛra. 33Te nɛreba la basɛba yele Yesu yeti, Yon dɔlɔba la kɔ'ɔn zagahɛ ba mɛhe ge po'oha mɛ, ge Pariseedoma dɔlɔba la me eta bala mea. Ge ho dɔlɔba la kɔ'ɔn dita ge nyuura mɛ. 34Te ban yele wana wa la, Yesu lebehe yele ba yeti, Ya tɛn'ɛhe te pɔgɔdaana saama wan zagahɛ ba mɛhe a han bɔna la ba? Aai, la kan ta'an eŋɛ bala. 35Ge de daarɛ kena te ba wan ta dekɛ pɔgɔdaana la ba zen'en keŋɛ. Bilam te ba wan ta zagahɛ ba mɛhe dabeha aŋa poan. 36Ge te Yesu me yele ba makɛ dena wa. A daa yele ba te, Nɛra ka anre a fupɔlɔgɔ ligera a fukɛka. A han eŋɛ bala, a sagom la a fupaalega la ge te tanɛ se'ere te a aɛn a fupaalega la poan me kan de'a boyena la fukɛka la. 37Bii nɛra ka'ɛ daam n nan boe bini kɛla eta daam talaŋkɛgɛhe poan. A han eŋɛ bala daam la wan tanhɛ talahe la te daam la me ka'ahɛ ge te talahe la me sagom. 38Bala, la kan eŋɛ. Daam n boe bini kɛla sontii ba ka'ɛ enŋɛ daa talaŋpaalehe poan. 39Ge nɛra se'em ka boe bɔta daam n nan boe bini kɛla a han diŋɛ nyu' daam n kele. Bene zuo, a wan yele te daam sebo n kele la nyane daam sebo n nan ka kele la.


text: 1Dene poan, n sɔɔnrɔ sɛba n dole Yesu sore te Na'ayenɛ me yi' ya na wa, tɛn'ɛhɛ ya soŋa soŋa yɛhera Yesu yele. Enŋa te Na'ayenɛ tom na te a dɛna malema nɛŋadaana. 2Moses n yuun de birikina tona Na'ayenɛ yire la poan se'em la. Bala mea n bala te Yesu me dɛna birikina nare te Na'ayenɛ loe en te a tom a tooma la. 3Se'em n mɛ' yire, nɛreba pɛngere en gana yire la mea. Dene mea, Yesu me nare a tare pɛnka gana Moses. 4La dela yelemɛŋɛrɛ te nɛra n mɛte yire. Ge, Na'ayenɛ n de mɛta sɛla woo poan. 5Moses yuun de birikina mɛ tona a Yenɛ yire zan'an la poan wo yameŋa la ta yele nɛreba yelese'a te Na'ayenɛ yeti a wan eŋɛ pooren la. 6Ge Yesu Krista de birikina behere Na'ayenɛ yire poan la mɛ wo dayɔa la. To han sɛ' ze'ele soŋa soŋa ge me tara to potɛn'ɛra poan te sɛla te to sakɛ bo la dela sera, to dela Na'ayenɛ yire la. 7Dene poan wo Na'ayenɛ Sea la yeti, Zina ho han wom a konkore, 8da kanbɛ ya sunya wo yamam yuun kpere toba makɛ Yenɛ pɔgɔtia la poan ha la. 9Zen'en te ya sɔdoma ta magahɛ mam behɛ ge pon nyɛ mam eŋɛ sɛla la. Yuuma pihinaahe 10te mam suunre yehe la buuri kaŋa saŋa la. Mam yuun yeti, ba dela nɛreba te ba sunya bɔta bɔrɔgerɛ, te ba ka mina mam sɔrɔtɔ la. 11Bala te mam pɔ' la sunsunyiim yeti, ba kan kɛn' mam vo'ohogo la poan. 12Bala, n sɔɔnrɔ sɛba n dole Yesu sore wa, tare ya ya mɛhe soŋa soŋa te se'em ya poan da tara potɛn'se'ere n ba tɛn'ɛha be'em yɛla te a ka bɔta te a bire poore bo Yenɛ. 13Ge ton de ya sɛba n wan kan'ana taaba daarɛ woo wo ban yele se'em la te, Zina. Bala, te be'em da pan'ahɛ ya se'em te a toba le kpa' la Na'ayenɛ yelehom. 14Ge to han sɛ' ze'ele soŋa soŋa gura ba'ahegɔ ge me tara to potɛn'ɛra poan te ton sakɛ se'em la dela yelemɛŋɛrɛ wo ton daa pon sakɛ bo en yia saŋa la, tomam me la lagom tara tɔntɛ yɛhera sɛla te Krista eŋɛ la. 15Yenɛ gɔŋɔ la yeti, Zina ho han wom a konkore, da kanbɛ ya sunya wo yamam yuun kpere toba makɛ Yenɛ pɔgɔtia la poan ha la. 16Te nɛrebana n yuun wom Na'ayenɛ yelehom ge ŋmɛregɛ zabera la en la? Ba yuun dela nɛresɛba woo te Moses yuun tare ba yehe Egipt teŋa poan la. 17Ge te nɛrebana te Na'ayenɛ sunsunya yuun daa nyie la ba yuun pihinaahe la? La yuun dela nɛresɛba te ba yuun bɔna mɔɔ ha te ba tom be'em ki' gan'an bini ha la. 18Ge nɛrebana yɛ'ɛha te Na'ayenɛ yuun kɔ'ɔn biŋe a nɔɔrɛ yeti ba ne yuun kan nyɛ' vo'ohogo la? La yuun da dela sɛba n yuun ŋmɛregɛ zabera la en la. 19To nyɛ' te ba daa seren ka kɛn' teŋa la poan. Se'ere n sɔe la, ba daa ka sakɛ bo Na'ayenɛ.


text: 1Yisa ye Alla Bato Bɔn la tumɛ min, a ya nɔnfulu-tigi donu yen, anu bi anuna kɔ-fannu sala wodi sa tinɛ rɔ nyɔ. 2A ya kɛɛ-musi bolo-kolɔn do fanan yen. A ye wodi-mɛsɛni fila sala a rɔ. 3Yisa ko, “N bi a fɔla wo ye ko kɛɛ-musi bolo-kolɔn kɛ ara min sa, wo kolo doinu bɛɛtɛ ko. 4Bawo doinu ya min sa, anu ya wo bɔ anuna nɔnfulu-wɛ denu tɔ. Kɔnɔ iko ale bolo-kolonyanɛ ye nya min, a ara a beli-fan bɛɛ sa a rɔ.” 5Ala karan dan donu bi kumala nun ka a bɛn Alla Bato Bɔn wara-koe ma. Kuru nyimɛ minnu bi nyɔ, anubɛ mɔgɛnu ya kɔ-fan minnu di Alla ma Bato Bɔnla ko la, anu bi kawala wonu ma. Yisa ko, 6“Wo ye min bɛɛ yenna kɛ la, tumɛ ye nala, kuri kɛnu, hali kelen bɛrɛn ti to a gbɛ rɔ. A bɛɛ ra si nyɛnsɛn.” 7Anu ya Yisa manyinika ko, “Karan-mɔgɔ, kɛ si ma tumɛ nyamintan? Tamasere nyamintan si a yira ma la ko a kɛ-tumɛ ara ke?” 8Yisa ya a yabi ko, “Wo ni a ma wo fɛrɛma. Wo kana sɔn, mɔgɔ wo mɔgɔ ni wo mayuwaya bawo mɔgɔ siyaman si na n tɔgɛ rɔ ka a fɔ ko, ‘Ale le nde la!’ Anu si a fɔ fanan ko, ‘A wati ara ke!’ Kɔnɔ wo kana bila wonu fɛ. 9Wo wa kɛlɛ koenu anubɛ murutiya koenu namɔɛn tumɛ min, wo kana kilan. A fɛrɛ sa fɔ wonu ni ma kɔnɔ ala ban ma wonu na fɔlɔn.” 10Wo kɔma, Yisa ko, “Sibolo gbɛrɛnu si wuli anu nyɔgɔn kan ma. Nyamanɛnu si wuli anu nyɔgɔn kan ma. 11Dugu-yɛrɛyɛran si kɛ anubɛ kɔnkɔ-fitinɛ anubɛ kiraya-fitinɛnu kan tina siyaman tɔ. Ko-makilannɛnu anubɛ tamasere-wɛnu si kɛ san kole rɔ fanan. 12Kɔnɔ yanni koe kɛ bɛɛ ni ma, anu si wo bira ka wo bɛnsɛnkɔninya. Anu si wo ladon Yahudiyanuna dina-bɔnnu na ka wo kiti ka wo mara. Anu si ta wo la mansɛnu anubɛ kun tiginu bara ndela ko la. 13Wo si ma lafɛrɛ la wo ye ka kibara-nyimɛ lake. 14Yanni a wati ni ke, wo ni wo hɛnkili masɔ ko wo si wo nyɛrɛ fɛka nya min, wo kana hɔn wola ko la 15bawo n si kumɛnu don wo da rɔ ka hɛnkili di wo ma. Wo si min fɔ, hali wo yogo kelen ti ke wo sɔsɔla ka wo nɔ. 16Wo sɔrɔnnɛnu wo, wo na kelen nyɔgɛnu wo, wo kebila-nyɔgɛnu wo, wo diyana-mɔgɛnu wo, wonu dama si wo don wo yogenu bolo tɔ. Ado anu si donu faga wo rɔ. 17Bɛɛ si wo kɔn ndela ko la 18kɔnɔ hali wo, wo kun-sigi kelen bɛrɛn ti to-a-rɔ. 19Wo ni wo sɔ yiri bawo wo si ni-bɛrɛ sɔrɔn wo le fɛ. 20“Wo wa Yerusalɛm lafoonɛ yen kɛlɛ dannu na tumɛ min, wo si a lɔn worɔ ko a kasara-tumɛ ara gbɛrɛn. 21Minnu bi Yudiya nyamanɛ rɔ, wonu ni anu buri kɔnkɛnu tɛma. Minnu bi soe burɔ, anu ni bɔ nyɔ rɔ. Minnu bi sɛnɛ rɔ, wonu kana sɛgi soe. 22Wo bɛɛ si ma tɔrɔya-telenu na. Ado Allata kitabu ya min fɔ, wo bɛɛ ni bɔ a la. 23Wo telenu tɔ, gbalo-belebele si na musu-kolomɛnu anubɛ denbɛnu kuma! Gbalo-yogoma-wɛ si na nyamanɛ kɛ rɔ. Allala diminyɛ si na mɔgɛ kɛnu kan ma. 24Donu si faga faan la. Donu si ta yɔɔnyɛ rɔ nyamanɛ bɛɛ rɔ. Sibolo gbɛrɛnu si Yerusalɛm radɔn ha anuta wati ban tumɛ. 25“Tamaserenu si sa tele anubɛ karɛ anubɛ lolenu ma. Duninya-mɔgɛ bɛɛ yigi si tɛgɛ ka kilan kɔgɔ-yi wɔyɔ-kan anubɛ a mɔrɔn-wɛla ko la. 26Min bi nala kɛla duninya bɛɛ rɔ, anu bi wo makɔnɔna. Mɔgɛnu kuma si kɔ ha anu ni kirɔn-a-la bawo san-koleta-sɛnbɛnu ta si maga ka bɔ anu gbɛ rɔ. 27Nba, nde, Hadama dan si bɔ gbɛ rɔ wo wati rɔ. N bi nala banda-fin-gbɛ rɔ sɛnbɛ anubɛ gbiliyɛ ba rɔ. 28Koe kɛnu da wa bira tumɛ min, wo ni wo sɔ gben! Wo ni wo kunyɛnu nasɔ bawo wo kisi-tumɛ ara gbɛrɛn.” 29Wo kɔma, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ anu ye. A ko, “Wo ni wo hɛnkili to toro-kuri anubɛ kɔlɔma toe bɛɛ ko. 30Wo wa anu yen anu matiila tumɛ min, wo si a lɔn worɔ ko samɛ ara gbɛrɛn. 31A ye wo nya na le, wo wa koe kɛ bɛɛ yen mala tumɛ min. Wo si a lɔn worɔ ko Allala mansayɛ na-tumɛ ara gbɛrɛn. 32“Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Minnu bi anu kɛndɛ la kɛ wati rɔ, yanni wo bɛɛ ni faga, koe kɛ bɛɛ si bɔ a la. 33San kole anubɛ dugu kole si tenbi kɔnɔ nna kumɛ ti tenbi mumɛ! 34“Wo ni a ma wo fɛrɛma wo nyɛrɛla ko la! Wo kana wo nyɛrɛ ma nugulamɛ anubɛ gbɛɛ-minnɛnu na. Wo kana hɔn niyi kɛ koenu na. Ni wo ya wonu ma, tele wo si wo latɛrɛna. 35A si duninya-mɔgɛ bɛɛ latɛrɛna iko gbɛrɛ si soge latɛrɛna nya min. 36Wo ni wo yɛ lakalan ka madiyali kɛ tuma-wo-tuma alako wo ni sɛnbɛ sɔrɔn ka tanka koe kɛ bɛɛ ma minnu si ma. Wo ni sɛnbɛ sɔrɔn alako wo si wo sɔ nde, Hadama dan yakɔrɔ nya min.” 37Tele-wo-tele, Yisa ye mɔgɛnu karanna Alla Bato Bɔn la. Suyi wa ke tumɛ min, a ni ta ki Ɔlifi kɔnkɛ kuma. 38Mɔgɛnu si suri subaga dɛ ma ka ta Alla Bato Bɔn la anu tole masɔ tinɛ a la.


text: 1Malemadoma wa la Levidoma la zan'an ka tare tɔntɛ bii sɔ'ɔlom Israel poan. Ba di' la bo'olom te nɛreba tara bo Na'ayenɛ ge ba tara tɔnte enŋa sɔ'ɔlom. 2Ba kan tara sɔ'ɔlom la ba sɔɔnrɔ la. Na'ayenɛ mɛŋa de ba sɔ'ɔlom wo n pon biŋe ba a nɔɔrɛ se'em la. 3Malemadoma la tɔntɛ n de sɛla nɛresɛba n tare lɔlega bii pehego na te ba kaanbɛ la zen'an dela bɔkɔ la yɛa la pooren lɔgɔrɔ. 4Bo'ore ya ba ya dideena la daam paalom la kaam la ya piihe kɔnberɔ seto te ya pɔhɛ kɛ yia la. 5Se'ere n sɔe la Na'ayenɛ ya Yenɛ la n loe bama la ba yaahe yamam la poan, te ba zɛ'ɛta Na'ayenɛ yu'urɛ la poan tona saŋa woo. 6Levidoma wa poan nɛra han ihege enŋa n kɛn'ɛre teŋsɛka poan Israel teŋa wa poan la a suunre zan'an wa'an zen'an te Na'ayenɛ wan loe la poan na, 7tara Na'ayenɛ la n de a Yenɛ la yu'urɛ tona wo a Levi taaba la n boe Na'ayenɛ nɛŋan bilam tona se'em la, 8a wan diti a Levi taaba dia, ba tɔtɛ la ma'an ma'an la en, ge a yiredoma n koohe lɔgɔrɔ bo en sɛla na la dela a ma'an denɛ. 9Ya han ta kɛn' teŋsɛka te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya wa la poan, da zamehɛ ya la ya tɔgɔha teŋse'ehe n boe bini la toonfɛn'ɛha la. 10Da bahɛ te se'em bɔna ya poan ta dekɛ a dayɔa bii a pɔyɔa kaanbɛ bugum poan bii behega bii tiimtooma bii nyɛta nɛreba yɛla bii tara nini 11bii bahera kuga bii bagabibihedaana bii se'em n tɔgɔre la ke'endoma. 12Se'em woo n ete yele ana dela nɛrebe'o Na'ayenɛ nɛŋan. Yele ana mea zuo te Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan dige teŋhe wa woo nɛreba ya nɛŋan. 13Da tare ya ganleŋɔ Na'ayenɛ ya Yenɛ la nɛŋan. 14Teŋhe se'ehe te ya wan dige la nɛreba kelehere la tiimdoma la sɛba n behere. Ge han dɛna yamam, Na'ayenɛ ya Yenɛ la ka sakɛ te ya eta bala. 15Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan loe nɔtɔgɔha n ane wo mam la ya mɛŋa Israel sɔɔnrɔ wa poan. Kelehe ya en. 16Ya daa soke Na'ayenɛ ya Yenɛ la Horeb zoore la zuo la daanse'ere la te to daa tiihom te ya yele yeti, Da bahɛ te to le wom Na'ayenɛ to Yenɛ la konkore le yɛ'ɛha bii to le nyɛ bugum kantɛ wa ge to wan ki la. 17Na'ayenɛ yele mam yeti, Ban yele se'em la ane soŋa. 18N wan loe nɔtɔgɔha en ane wo hom la ba sɔɔnrɔ wa poan bo ba. N wan dekɛ n yelehom eŋɛ a nɔɔrɛn, te a yele ba mam bo en nɔse'ere woo. 19Ba han ka kelehe yelehom sebo te mam nɔtɔgɔha wa tɔgɔra mam yu'urɛ poan la, mam mɛŋa wan yi' ba soke. 20Ge nɔtɔgɔha sɛka n ze' mam yu'urɛ la poan tɔgɔra sɛla te mam ka yele en bii a ze' la baga yu'ura poan tɔgɔra dela ya ko en. 21Ya ta'an soke ya mɛhe yeti, to wan eŋɛ la wane baŋɛ yeti Na'ayenɛ ka yele yelehom la? 22Sɛla te nɔtɔgɔha la ze'ele Na'ayenɛ yu'urɛ poan tɔgɛ la han ka eŋɛ bii ka wa'an sera na, Na'ayenɛ ka tɔgɛ. Nɔtɔgɔha enŋa tɛn'ɛhɛ mɛ tɔgɛ. Da zote ya en.


text: 1Mɛlɛnkɛ numɔrɔnye gɔ, kaan sujaabe. Tolo turu alagala gowaa minɛ nɛ bagaa sugaa wo wɔu mu iyaabɔn. Bonɔ diyɛ dumɔ sɛlɛ aŋa taan ii gɔ wo bɛrɛ obaaɲu. 2Tolo gɔ bonɔ too dumɔ sɛlɛ gɔ pinɛlaabe. Kukumɔ, gaanran diyɛ yaun kukumɔ gin’, bonɔ gɔ nɛ gowaa ulaabe. Bonɔ gɔ nɛ kukumɔ goojɛ gɔ dɛi, nai lee, wɛwɛi lee kurugiyaain. 3Kukumɔ gɔ nɛ kakaabe gowaa, minɛ nɛ sugaabɛin. Mɔmiyɛn paŋai be bɛrɛ obaaɲu. 4Be le sɔwaaɲu, bemaa minɛ nɛ belu wɔɔ tabanɔu, wɛru turu kanran ma, tiun turu kanran ma yamalanɔu gin. Kaa inɛw Ama sɛɛrɛ didimɛ bemɛ nɛ wɔlɔ gɔbe sai ɔɲɔmɔ gin. 5Inɛwin daa ga be bɛrɛ tɔɔrɔnɛ. Kaa iyepilu numɔrɔn inɛwin ɔɲɔmɔ gin. Ɔɲɔmu bemɛ gɔ mɔmiyɛn tamu inɛi ɔɲɔmɔjɛ gin’ wɔɔ. 6Bai kɔɔbe le, inɛw yiun dɛdɛnɛdɛin, kaa bɛɛidenɛ. Be yinwɛn ibɛɛ biyɛdɛin, kaa yiun be le jɔbɔ wawageniyɛndo. 7Kakaa kɔɔbe, sɔun kɔmɔ dɛi yegeraa wɔin le murin bɛin. Kuu bemɛ nɛ kange ɔgɔdomɔ gin’ yabe. Girupala bemɛ inɛ girupala gin’ bee. 8Kukuli bemɛ yaanw kukuli gin’ bee. Tɔnrɔn bemɛ yarabe tɔnrɔn gin’ bee. 9Gegeɲɛ bemɛ nɛ inrun arugoi gin’ yabe. Gamuju be lagajɛ soguru gɔ sɔun wogotoro joo kɔmɔ nɛ jɔbaa yaajɛ siɲɛ gin’ bee. 10Be mɔmiyɛn dulɔ gin’, kijɛ tatamu yasɛbɛin. Iyepilu numɔrɔn inɛwin ɔɲɔmɔ ga gɔnrɔn be sɛbe gɔ dulɔ bemɛ nɛ tobe. 11Ɔgɔnɛ kuu bemɛ nɛ laamu kanranjɛ gɔ bonɔ too dumɔ sɛlɛ titiyainɛ gɔ woi. Heburu sɔɔ le boi womɔ Abadɔn gɛɛɲu. Gɛrɛku sɔɔ le wogɔ Apɔliɔn gɛɛɲu, tiyɛ gɔ yayamalanɛ. 12Bɔnrɔn pɔlɔ gɔ galaai. Bɔnrɔn kolɛi kɔɔ onu nɛ yawɛɛɲu. 13Mɛlɛnkɛ kuloiye gɔ, kaan sujaabe. Ama giru nɛ kange sadagadumu wɔɔ gɔ kinrun nai gɔbe nɛ gowaa mu mii ɛgaabɔn. 14Mɛlɛnkɛ kuloiye kaan gɛlɛbe gɔ bɛrɛ sɔwaa gi: «Eparate dibe diyɛ gɔ nɛ mɛlɛnkɛ nai pagaa sɛin gɔbei pagala.» 15Kunrin mɛlɛnkɛ nai gɔbe, anranguju kɔɔ lee, iyepilu kɔɔ lee, bai kɔɔ lee, lɛɛrɛ kɔɔ lee dɛi unrunbei yegeraabɛin gɔbe, inɛw gamulu taaniye turu gɔi daa ga bei kɔmɔlaa bɛin. 16Sɔunbe le kɔmɔtaanw lugo gɔ mu bɛrɛ tagaabɛin. Inɛw muɲu kɛmɛ kɛmɛ suŋu lɛi bɛin. 17Mu kunrin kuu iye gɔ nɛ sɔun gɔbe lee, inɛw kuu bemɛ nɛ yaŋabɛin gɔbe lee iyaabɔn. Be inrun arugoi yaun banrun gin’ biyaa, bulɔbulɔ gin’ biyaa, sidu gin’ yulɔpurun gin’ biyaa, yasɛbɛin. Sɔun gɔbe kuu yara kuu gin’ bee. Aŋa bemɛ nɛ yaun lee, kukumɔ lee, sidu lee gooube. 18Inɛw gamulu taaniye turu gɔi mɔɲu taanu kɔɔbe le daabɛin: Yaun lee, kukumɔ lee, sidu lee, sɔun gɔbe aŋa nɛ goobe gɔ le daabɛin. 19Sabu sɔun gɔbe paŋa, aŋa bemɛ nɛ lee, dulɔ bemɛ nɛ lee too. Dulɔ bemɛ yuguru murin bee. Dulɔ gɔbe kuu yasin, kole inɛw bɛrɛ mɔɲu kanraunbɛin. 20Inɛw wajunw, mɔɲu kɔɔbe le digɛu yinwɛnnɛ gɔbe, numɔ bemɛ le kijɛ be yeguru sibɛ go bana bemɛ duliyemɔnɛ. Be jinrunbe lee, degebe kange le ma, sarudu le ma, mɛnu le ma, tibu le ma, baga le ma yegeraaɲu, giri iyeenɛ, suguru ɛgɛɛnɛ, yoi yai bɛɛnɛ gɔbe lee, demɛniyɛnmu pajanɛ. 21Inɛw gɔbe, inɛ dai bemɛ dɛi ma, dugu bemɛ dɛi ma, sala bemɛ dɛi ma, gunyɔn bemɛ dɛi ma, bana bemɛ duliyemɔnɛ.


text: 1Wo kɔma, Yisa ya Kalili sigisɔn ratagama. A ma sɔn tala Yudiya nyamanɛ rɔ bawo Yahudiyanuna kun tigi minnu bi nyɔ, wonu bi a faga koe rɔ. 2Nba, wo ya a taran, Yahudiyanuna Lele-Sɔɛ-Ladɛn ara gbɛrɛn nun. 3Woletɔ Yisa na kelen nyɔgɛnu ya a fɔ a ye ko, “Bɔ kan tinɛ kɛ rɔ. I ni ta Yudiya nyamanɛ rɔ, ila karan dannu si ila tamaserenu yen kan min. 4Ni min bi a fɛ, mɔgɛnu ni a malɔn, a ti ala wɔlɛ kɛ dogɔn rɔ. Woletɔ i ye koe kɛ min bɛɛ kɛla, i ni a ma, duninya bɛɛ ni i wara-koe lɔn!” ( 5Nba, hali a na kelen nyɔgɛnu ma dɛnkɛninya a ma.) 6Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nta wati ma ke wɛ kɔnɔ wole, wati bɛɛ bɛnta wo ma. 7A ma kɛn, wo ni gboya duninya ye kɔnɔ nde le gboyanɛ anu ye bawo tuma-wo-tuma n bi anu sɔn fɔla anu ye. 8Wo ta ladiyɛ kɛ rɔ. Nde sa tala ladiyɛ kɛ rɔ bawo nta wati ma ke wɛ.” 9A ban kɛ fɔla anu ye, a ma bɔ Kalili sigisɔn rɔ kelenna! 10Yisa na kelen nyɔgɛnu tara ladiyɛ rɔ. Wo kɔma, ale fanan tara. Kɔnɔ a ma ta gbɛ rɔ, a tara dogɔn rɔ. 11Yahudiyanuna kun tiginu bi Yisa nyinina ladɛn wo rɔ. Anu ko, “Kei kɛ ye mintɔ?” 12Nyama wo ye sɔsɔli sala anu nyɔgɔn tɛma wɛwɛ-kumɛ rɔ. Donu ko, “Mɔgɔ-nyimɛ le.” Donu ko, “Ade, yanfante le dɔrɔn.” 13Kɔnɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ma sisi ka kuma gbɛ rɔ Yahudiyanuna kun tiginu yala. 14Ladiyɛ wati wo ara fɔlɔ talala a tɛma tumɛ min, Yisa tara Alla Bato Bɔn la ka mɔgɛnu karan dabira. 15Yahudiyanuna kun tiginu kawara kati! Anu ko, “Kei kɛ ya kɛ bɛɛ lɔn kama, a ma karan nun lun kelen bɛrɛn?” 16Yisa ya anu yabi ko, “N sa mɔgɛnu karanna nta hɛnkili la. Kɔnɔ n bi min fɔla wo ye, Alla min ya n sɔ, wo le ya n nabila wo la. 17N bi mɔgɛnu karanna min na, ni minnu bi a fɛ ka Allala diyana koe kɛ, wo tigi si a lɔn ni Allatɛ le, ni wo ma, ni n bi kumala n nyɛrɛta miriya rɔ. 18Mɔgɛ min bi kumala a nyɛrɛta miriya rɔ, a di a ye, a ni matɔgɔlɛ sɔrɔn mɔgɛnu bolo. Kɔnɔ ni mɔgɛ min ye a fɛ ka a sɔlɛ gbiliya, tonya-fɔlɛ le wo la, foninya woo sa a da rɔ. 19Nɛbi Musa ya Allala tɔn di wo ma nun, a sa wo nya le? Kɔnɔ hali wo, wo kelen bɛrɛn sa tɔn birala. Nfenna wo ye wo rayala n faga koe ma?” 20Nyama ya a yabi ko, “Nyinatoe le ile la! Yon bi a rayala i faga koe ma?” 21Yisa ya anu yabi ko, “N ya kabana-ko-tamasere kelen pe le kɛ, wo dama kawara. 22Kɔnɔ Nɛbi Musa le ya a fɔ wo ye ko wo ni wola dannu nakemininya. Ado Musa ma nun, wo benbanu denu ya a dabira. Hali Sulen-Tele ma, wo si bilakorenu nakemininya. 23Ni wo ya bilakore do lakemininya Sulen-Tele ma alako Musata tɔn kana tinya, nfenna wo ye diminyala nde ma ko n bara kei do lakɛndɛya Sulen-Tele ma? 24Wo kana mɔgɛ yiliki a yen-nya la. Kɔnɔ wo ni kiti tɛgɛ a kilɛ fɛ.” 25Yerusalɛm mɔgɛ donu ko, “Anu bi anu tayala min faga koe ma, ale le ma kɛ la? 26I ma a yen! A ye kumala gbɛ rɔ. Mɔgɔ sa a makumala! Fɔsɔkɔrɛ mɔgɔ banu bara a lɔn de gbɛ ko Alla ya mɔgɛ min yabɔ ma kisi-koe la, ale nyɛrɛ le kɛ la. 27Kɔnɔ ale wa na tumɛ min, mɔgɔ wo mɔgɔ ti a bɔ tinɛ lɔn. Kɔnɔ ma dama ya kei kɛ bɔ tinɛ lɔn.” 28Yisa ye mɔgɛnu karanna Alla Bato Bɔn la tumɛ min, a ya a kuli mayɛlɛ kuma tinɛ, a ko, “Wo yili ye a ma ko wo ya n lɔn, nyɛ? Wo yili ye a ma ko wo ya n bɔ tinɛ lɔn, nyɛ? Nde ma na n nyɛrɛta sɛnbɛ la. Ado, min ya n sɔ, tonya-tigi le. Wole ma ale lɔn 29kɔnɔ nde ya a lɔn bawo n bɔra a warɛ le. Ale le ya n sɔ.” 30A ban wo fɔla, anu ya anu taya a bira koe ma kɔnɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ma ke a birala bawo ala wati ma ke wɛ. 31Mɔgɔ siyaman dɛnkɛninyara a ma nyama wo rɔ. Anu ko, “Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ wa na tumɛ min, n ma la a la ni a si kabana-ko-wɔlɛ kɛ min tenbira kɛ la mumɛ!” 32Farisinu ya a lamɔɛn nyama ye da-kɔrɔ-kumɛnu fɔla ka a bɛn Yisa ma, woletɔ anubɛ saraka masɔlɛnu ya Bato Bon kandannɛnu sɔ a bira tinɛ. 33Yisa ya a fɔ anu ye ko, “N bi wo fɛ yan fɔlɔn doni. Wo kɔma, min ya n sɔ, n si sɛgi wo wara. 34Wo si n nyini kɔnɔ wo ti n yen bawo n bi tala kan min, wo ti ke tala nyɔ.” 35Yahudiyanuna kun tiginu ya a fɔ anu nyɔgɔn ye ko, “A ye tala mintɔ, male ti a yen kan min? A si ta sibolo gbɛrɛnu karan anuna soenu tɔ mala mɔgɛnu siginɛ kan min? 36A ara min fɔ kɛ la ko ma si a nyini kɔnɔ ma ti a yen, ko a ye kan min, ma ti ke tala nyɔ, a miriya ye nfen ma?” 37Ladiya tele wola ban, min bi a bɛrɛbɛrɛ-wɛ la, Yisa ya a lasɔ. A kumara a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Ni min kan lagbalanɛ, a ni na nde wara ka a min. 38Iko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ nya min, min ba dɛnkɛninya nde ma, yi min bi niyi dila mɔgɛnu ma, wo siyaman si bɔ wo tigi sɔndɔmɛ rɔ.” 39Yisa ya kɛ fɔ ka a bɛn Ni Sɛnimɛla ko ma. Ni minnu dɛnkɛninyara a ma, wonu si niyi wo sɔrɔn. Nba, wo wati ya a taran, Alla ma ata Ni Sɛnimɛ di wɛ mɔgɛnu ma nun bawo Yisa ma yɛlɛ bɛ san kole rɔ a si ata gbiliyɛ sɔrɔn kan min. 40Mɔgɔ siyaman min bi nyama tɛma, wonu ya a lamɔɛn kɛ fɔla. Woletɔ anu ko, “Ma ye nɛbi min makɔnɔna nun, wo le kɛ la serr!” 41Donu ko, “Alla ya mɔgɛ min yabɔ ma kisi-koe la, ale le kɛ la, yɔ!” Kɔnɔ donu fanan ko, “Wo ti bɔ Kalili sigisɔn rɔ! 42A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ si bɔ Mansa Dawuda bɔnsɔn rɔ. A ko a si sɔrɔn Mansa Dawudala soe burɔ Bɛtalehɛm.” 43Woletɔ dan-nafarɛ kɛra nyama tɛma Yisala ko la. 44Donu bi a fɛ ka a bira kɔnɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ma a bole tugu a la. 45Bato Bon kandannɛ wonu sɛgira saraka masɔlɛnu anubɛ Farisinu bara. Wonu ya anu manyinika ko, “Nfenna wo ma a bira?” 46Kandannɛ wonu ya anu yabi ko, “Ha bi, mɔgɔ wo mɔgɔ ma kuma iko kei kɛ kumara nya min!” 47Farisinu ya anu manyinika ko, “A ya wole fanan mayuwaya, nyɛ? 48Wo ya male kun tigi do lɔn min bara la a la, ni wo ma, Farisi donu? 49Kɔnɔ nyama kɛ, anu ma wo fenfen lɔn mala tɔn wara-koe rɔ. Wonu bi Allala dankɛ kɔrɔ!” 50Nikodimasi, min nara Yisa wara nun, anuna kun tigi kelen de ale la. Wo ya a fɔ anu ye ko, 51“Iko mala tɔn ye nya min, yanni ma ni mɔgɔ yiliki, fɔ ma wa ma tole masɔ ale fanan kuman kan la alako ma ni a lɔn ni a ara min ma.” 52Anu ya a yabi ko, “Kalili kɛ le ile fanan na, wa? I ni ta Allata kitabu karan, i si a lɔn ko nɛbi ti bɔ Kalili sigisɔn rɔ mumɛ!” [ 53Mɔgɛ bɛɛ tara a warɛ.


text: 1N diyana-mɔgɛnu, nna kɛdi fila nyɔgɛ le kɛ la n bara min sɛbɛ wo ma gbɛ! N bara n taya kɛdi filɛ kɛ bɛɛ rɔ ko n bara kumɛ minnu sɛbɛ wo ma nun, wo ni wo hɛnkili to sɛbɛna-kumɛ wonu ko a kin na! 2Nɛbi-sɛnimɛnu ya kumɛ minnu fɔ kebi fɔlɔ, n bi a fɛ, wo ni wo hɛnkili to wonu ko. Tɔn minnu bɔra mata kisilɛ Mari bolo fanan, wo hɛnkili ni to wonu bɛrɛn ko. Kilayɛnu ya wonu natenbi wo ma. 3Wo ni kɛ lɔn fɔlɔn ko tele-labannu tɔ, nata-yogomɛ ye kun-tigiyɛ kɛla mɔgɛ minnu kun na, donu si na ka wonu mayɛlɛn. 4Anu si a fɔ ko, “Mari ya lanyiri kiri nun ko a ye nala. A ye mi? Ma benbanu bara faga, bi ma, kɔnɔ kebi duninya kɛ danta, fan bɛɛ ye a gbɛ rɔ iko a ye nya min nun!” 5Anu si a lawuli a ma ka nyina ko kelan kɛ ko, wo le, kebi fɔlɔ, Alla kumara, san kole anubɛ dugu kole danta. Dugu kole danta ka bɔ yi rɔ. Ado a lafoonɛ yi le la. 6Duninya-kɔrɔmɛ wo halakira yi kelan wo fanan na, yi-wa-belebele kɔni. 7Kɔnɔ san kole anubɛ dugu kole min bi kaka, wonu maranɛ Allala kuma kelen pe wo le fɛ alako a si mɔgɔ-yoge wo kiti nya min ka anu halaki tɛ la. Anu maranɛ halaki-telela ko la, yɔ! 8Kɔnɔ n diyana-mɔgɛnu, wo kana nyina ko kelan kɛ ko! Mari yala, dan-nafara mumɛ sa tele kelan anubɛ san waga kelan tɛma. Wo filɛ bɛɛ rakɛn de ale yala. 9Mari kun kimayani ma ata lanyiri-lakanbaliya-koe rɔ iko doinu bi anu mirila nya min. Kɔnɔ a munyunɛ wolela ko la bawo a ma di a ye, mɔgɔ wo mɔgɔ ni halaki kɔnɔ a ye a fɛ, mɔgɛ bɛɛ ni yɛlɛma ka bɔ anu hakɛ rɔ. 10Marita tele si na iko kankan. Wo tele kelan rɔ, san kole si tenbi ka ban sɔnkɔ-sɔnkɔ-ba rɔ. San kole anubɛ fan minnu bi a rɔ, wonu si mintan ka lee bandin! Dugu kole anubɛ fan min bɛɛ ye a kuma, wonu bɛɛ si tenbi ka ban. 11Nba, ka a tɛgɛ fan wonu bɛɛ halaki-nya ma, a bɛnnɛ wo ni ma nfen mɔgɔ sifa la worɔ? A bɛnnɛ, wo tenbi Allala kiti makɔnɔna, wo tagama-nya ni sɛninya Alla ye feu! Wo ni wo se-koe-bɛɛ kɛ alako wo tele ni na tiriya! Wulɔn tele wa na, san kole si mintan ka halaki pɔ! Fan minnu bi san kole rɔ, wonu si lee ta-wuyen-belebele la. 13Kɔnɔ Alla ara lanyiri kiri san-kolo-kurɛ anubɛ dugu-kolo-kurɛla ko la, telenbagayɛ si sigi kan min. Ado male ye wo le makɔnɔna. 14Woletɔ n diyana-mɔgɛnu, wo tenbi tele wo makɔnɔna, wo ni wo se-koe-bɛɛ kɛ ka ma mɔgɔ-sɛnimɛnu na Alla yala ka to yisi-kimɛ rɔ a fɛ dɛɛ! 15Iko ma na kelen nyɔgɛ, Pɔli min di ma ye, wo ya a sɛbɛ wo ma nya min, wo ni Marila munyu koe lɔn ko a ye fɛrɛ le dila wo ma alako wo si kisi nya min. Alla ya hɛnkili min di a ma, a ya hɛnkilimaya-kumɛ wonu fɔ wo ye. 16Pɔli ya kɛ le sifa sɛbɛ ala kɛdi bɛɛ rɔ. Koe doinu bi ala kɛdinu tɔ minnu lɔn-koe gbɛlɛ. Ko-lɔnbɛlɛnu anubɛ minnu sɔndɔmɛ finki-fankanɛ, wonu bi a kuman kan mayɛlɛmana iko anu bi Allata kitabu kan tinɛ doinu mala nya min. Wo si halakiyi lana anu nyɛrɛ kuma. 17Kɔnɔ n diyana-mɔgɛnu, wo ara ban hɛnkili sɔrɔnna wonu ma min kɛ, wo ni a ma wo fɛrɛma worɔ. Tɔn-tinyalɛ wonu kana a ma, wo ni sama kilɛ ma. 18Kɔnɔ wo ni to koloyala ma Mari anubɛ ma kisilɛ Yisa Kirasitita hinɛ anubɛ a lɔn koe rɔ. Gbiliyɛ ni di ale ma habadan! Amina.


text:
Mali la, bagan bɛ du caman kɔnɔ an ka togodala duguw la. Baganw ye dudenw ta ye. U b’u feere k’u wari kɛ k’u ka mago gɛlɛmanw ani ka du kungow ɲɛnabɔ : furunafolo, nisɔngɔ ani furakɛli saraw… A ka ca a la, bagan ninnu bɛ mara sulu dɔ kɔnɔ du kɛrɛda fɛ walima u bɛ siri bɔlɔ la du cɛmancɛ la su fɛ.
Bi, togodala mɔgɔw t’a dɔn u bɛ min kɛ tugun walasa k’u ka baganw lakisi sonw tɔɔrɔ ma. Sonw tɛ foyi ɲɛ bagan ninnu bɛlɛnni kɔ waati bɛɛ. Ni mɔgɔw sunɔgɔra dɔrɔn, o ye sonw ka baara wililen ye. O baganw sonyaliko in kɛlen bɛ kamanagankobae ye togodala mɔgɔw bolo. Wulu minnu ye dugu kɔlɔsobaw ye ni mɔgɔw sunɔgɔra, olu fana kɛlen bɛ k’u ta sɔrɔ a la sisan bawo, fɛn o fɛn bɛ son bali k’a ka sonyali kɛ, a bɛ fura ɲini o la. Sisan, sonw bɛ ka fɛn bɛɛ kɛ walasa wuluw kana se ka kasi u la tugun ka dugukɔnɔ mɔgɔw lawili u kama.
Juma, Sɛtanburukalo tile 16 k’a dugu jɛ sibiri la, sonw tun bɛ na anw ka wulu ɲɛ ci. O kɛra Zezana-Gara Komini na, Segu mara la. Dugu jɛlen, an y’a kɔlɔsi ko an bamuso fila sonyana su fɛ. O kɛra kamanaganko ye bawo, a ka gɛlɛ o ɲɔgɔnna ka kɛ ka sɔrɔ mɔgɔw ŋa wili an ka wulu mankan fɛ. O yɔrɔ bɛɛ la, an ye wulu sumalenni dalen ye terasi kan. An gɛrɛlen a la, an ye joliba dɔ ye a ɲɛkɔrɔla la. An bɛɛ sɔnna a ma k’a fɔ ko manabɛlɛ nɔ don. Wa, o tɛ foyi ye son ninnu ka manabɛlɛ nɔ kɔ. O don kɛra mɔnɛ fila ye an bolo: baw ma ye, an ka wulu banana.
An bɛ yɔrɔ min na I ko bi, ko bɛɛ ka kan ka kɛ walasa ka togodala mɔgɔw n’u bolofɛnw lakana.