text: 1Sɔnɔ be yo woori Sizariya miɛ kpiri n nu, bu fere i ka Koneliyo, i ti Romafɔ sojam n kpiɛn wɔ, i niɛ soja mbaa yaa su a. Bu fere nyini soja jama mbaa n ka Itali sojam. 2Koneliyo ti sɔnɔ bo i su Nyɛmɛ atin su wɔ, i ni i dikafɔm kɛrɛ, na bu soro Nyɛmɛ. Na i suyo sakpa ma Yudafɔm bo bu ti yaarifɔm ni, na i susere Nyɛmɛ saŋga kɛrɛ. 3Na cɛɛn n be wiɛsu kerefi nsan saŋga, na wɔ kaba aŋu Nyɛmɛ mɛrɛkɛ be, na mɛrɛkɛ n aba ase i ka, “Koneliyo.” 4Na wɔ niɛ i gbirim, na sɛrɛ ati i, na wɔ bisa i ka, “M Mibiɛ, nzu a?” Na mɛrɛkɛ n abɔ i nu ka, “Nyɛmɛ ade u sere, wɔ ŋu sakpa n bo a yo ama yaarifɔm ni, i wara koro fi má nyini sam kɛrɛ. 5Tɔ, kisa, sunma minɛm na bu kɔ Jopa miɛ kpiri n nu na bu kɔ fere sɔnɔ bo bu fere i ka Simon Petoro ni. 6I wo jɛrɛkɛ be dika a, bu fere i gusu ka Simon, i dika n wo fa dodo tieku n wɔ.” 7Mɛrɛkɛ n jɔjɔɔri i dɔ wieeri ni, na wɔ kɔ, na Koneliyo afere i ngbɛfɛnɛm nnyɔ, ni soja kun be bo i su Nyɛmɛ atin su na i wo i dika ni. 8Na wɔ kan jɔrɛ n kɛrɛ bo mɛrɛkɛ n seeri i ni akere bu, na wɔ sunma bu Jopa miɛ kpiri n nu. 9Na alecin ŋgarama, na ba de atin na bu kɔ Jopa, bu kɔ sudodo dɔ fa kɔ wiɛ kekete saŋga, na Petoro gusu ayasu afun sɔɔ su ka i sere Nyɛmɛ. 10Na ahɔɛ ati i, na wɔ koro deke be i di. Saŋga bo bu wo diire n yo su ni, na deke be aba i dɔ ka alɛlɛ nu dɛɛ su. 11Na wɔ ŋu ka aŋgoro n ateke, na wɔ ŋu deke be i ti ka tani bambaka wɔ, ba cici i bue nna n kɛrɛ, i sucɔɔndi ba asiɛŋgu. 12Ajaanna barasu kɛrɛ, ni cinbukunnusufɔm barasu kɛrɛ, ni laŋkpɛtɛfɔm barasu kɛrɛ ka bu wo nu. 13Na wɔ ti akonvi be ŋga, i ŋa, “Petoro, yasu na a kun di.” 14Ama, na Petoro ase i ka, “M Mibiɛ, ai. M nya di má deke bo i ti ciire na i la fin.” 15Na akonvi n akaaki ase i bekun ka, “Deke kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayo i casi, má a se ka i ti fin.” 16Deke n yoori sɔ kɔ juuri kun kun kpe nsan a, na wɔ kaba afun akɔ aŋgoro. 17Saŋga n bo Petoro subirisi fa kɔ deke n bo wɔ ŋu i n su ni, nyini saŋga, minɛm bo Koneliyo sunmaari bu ni, abisa asi Simon dika, na ba ka ajina awuru n anɔ nu. 18Na ba fere sɔnɔ be, abisa i ka, Simon Petoro wo dɔ ɔ? 19Petoro toko wo sunsun su, fa kɔ deke bo i baari i dɔ ka alɛlɛ nu n bu. Dɔ na Awiɛwiɛ Casi n ase i ka, “Ti fɛn. Minɛ nsan nbem wo fɛn suniɛniɛ u busu. 20Nyini ti, yasu na a jura, na u ni bɛrɛ kɔ, má a yo sika, dama mini sunmaari bu a.” 21Na Petoro ajura akɔ minɛm n dɔ, na wɔ se bu ka, “Mini ye am niɛniɛ m n a. Am natiiri bu la ka sɛ wɔ?” 22Na ba bɔ i nu ka, “Sojam kpiɛn Koneliyo sunmaari ya u dɔ a. I ti sɔnɔ kpa a, na i soro Nyɛmɛ, na Yudafɔm kɛrɛ bu i agaya. Nyɛmɛ mɛrɛkɛ be seeri i ka i fere u, na a ba i dika na a ba kan jɔrɛ bo a la i kere i a.” 23Nyini ti, na Petoro ade minɛm n awura, na ba da i dɔ. Alecin ŋgarama, na Petoro ayasu, na i ni minɛm n akɔ, bu sukɔ ni, na yaradayofɔm nbem bo bu wo Jopa n gusu asu i su akɔ. 24Na i alecin fɔfɔrɛ, na ba ju Sizariya, bu kɔ ŋu ka Koneliyo atiɛn i lamɔsim, ni i danfo kpam nɔɔ suŋminda yiri Petoro. 25Saŋga bo Petoro kɔ ŋa i wura awuru n nu ni, na Koneliyo akpa i atin akutu i jaa bu haari asiɛŋgu, na wɔ su i. 26Ama, na Petoro ayɛ i su ajina, na wɔ se i ka, “Mini ni m tii mmɔɔ, ti adamande wɔ.” 27Petoro ni Koneliyo bitaari anzama sɔ ɔ haari bu kɔ wuraari awuru n nu, dɔ na wɔ ŋu ka minɛ beberebe atiɛn bu nɔɔ. 28Na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii si ka, i ti ciire wɔ ka yɛrɛ Yudafɔm fa ya ŋu saŋga ni daanfiɛ barasu be nu, wara ya wura bu dika. Ama, Nyɛmɛ akere m ka má m sinndi sɔnɔ be ka i woowa ti fin. 29Nyini ti, ye a sunma fereeri m ye ma kete má ye ma ba n a. M koro ka m bisa u wɔ, nzu ti ye a sunma fereeri m a?” 30Na Koneliyo ase i ka, “I nyuma lenna lɛɛ, ka ahin saŋga n sɔ, fa kɔ wiɛsu kerefi nsan, m wo m dika n nu wo nyɛmɛsere su, na sɔnɔ be akaba aba ajina m nyunu, i wura sutura fofoe papasi, 31na wɔ se m ka, ‘Koneliyo, Nyɛmɛ ade u sere, ye wɔ teŋge u sakpa bo a yo ama yaarifɔm n su. 32Nyini ti, sunma na bu kɔ Jopa, na bu kɔ fere Simon Petoro ni. I wo jɛrɛkɛ be dika a, bu fere i gusu ka Simon, i dika n wo dodo tieku n wɔ.’ 33Nyini ti, ye m kaba sunmaari ka bu fere u n a, ye wɔrɔ gusu a yo sakpa ye a ba. Kisa, ya kɛrɛ gusu atiɛn ya nɔɔ fɛn Nyɛmɛ nyunu, na ya ti deke n kɛrɛ bo Mibiɛ n ama u nɔɔ ka a fa ma ya ni.” 34Na Petoro anya ase ka, “Kisa, ma si nahɔrɛ su ka adamande kɛrɛ ti kun wɔ Nyɛmɛ dɔ, i tambu má nu. 35Sɔnɔ kɛrɛ bo i soro Nyɛmɛ na i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, i mi koro i ti nzu daanfiɛ sɔnɔ, Nyɛmɛ de i wɔ. 36Am si labari n bo Nyɛmɛ fa maari Yisarelifɔm, nyini labari kpa n kere ka minɛm nya tanalaifiɛ Yesu Kristo dɛɛ ti, yiri ti sɔnɔ kɛrɛ Mibiɛ a. 37Am kɛrɛ si sa bo i boori i bu Galili dɛɛ awɔrɛ n nu, saŋga bo Yohane kaanri Nyɛmɛ nzue biɛ n jɔrɛ ni, haari na wɔ bara ayɛ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n kɛrɛ nu. 38Am si Yesu Nazarɛtifɔ n jɔrɛ ni, kabo Nyɛmɛ faari i Awiɛwiɛ Casi n ni yiko n wuraari i ŋu ni, ni kabo i nati bara yɛɛri deke kɛrɛ suyo sakpa sutuntun minɛm kɛrɛ bo Sitana miɛ bu n na bu nya laifiɛ, dama Nyɛmɛ woori i dɔ a. 39Yɛrɛ, ya ŋuuri deke n kɛrɛ bo i yoori bu Yudafɔm dɛɛ asiɛn su, ni Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni. Na ba kpama i baka jaanu n su, na wɔ wu. 40Ama, i lesan cɛɛn, na Nyɛmɛ ateŋge i afite i yiwee n nu, na Nyɛmɛ ama minɛm aŋu i. 41Má sɔnɔ kɛrɛ ŋuuri i a, ama, yɛrɛ bo Nyɛmɛ du mɔ yiiri ya ka ya di i daani ni, yɛrɛ ŋuuri i a, na ya ni yiri asaŋga adi, na ya nu, saŋga bo i teŋgeeri ni. 42Na wɔ ma ya nɔɔ ka ya kɔ kan labari kpa n kere minɛm na ya di daani ka, yiri ye Nyɛmɛ ayi i ka i bá di ŋgɔɔfɔm, ni bo ba wu n kɛrɛ jɔrɛ a. 43Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm kɛrɛ yo jɔjɔɔri Yesu jɔrɛ, bu ŋa, ‘Sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori i yarada, Nyɛmɛ fá i mi satiɛ bo wɔ yo i fa ce i, Yesu dɛɛ duma n nu.’” 44Saŋga bo Petoro toko jina wo jɔjɔ su ni, na Awiɛwiɛ Casi n aba awura minɛm kɛrɛ bo bu jina suti labari n ŋu. 45Na Yudafɔm bo bu ti yaradayofɔm na bu suuri Petoro su fiteeri Jopa miɛ kpiri n nu baari n ayo alekutura, kabo Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ Casi n awura minɛm n bo bu ti má Yudafɔm mmɔɔ ŋu ni. 46Na bɛrɛ Yudafɔm ni, ati ka minɛm n sujɔjɔ aniɛ barasu barasu sukansi Nyɛmɛ. Na Petoro ase ka, 47”Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ Casi n awura ahin minɛm n ŋu, kabo i fa wuraari ya ŋu ni. Ye ŋma koro kete ka má ya biɛ bu Nyɛmɛ nzue a?” 48Nyini ti, na Petoro ama nɔɔ ka bu biɛ bu Nyɛmɛ nzue, Yesu Kristo duma n nu. Na ba sere i ka i wo bu dɔ lennyɔ.


c: text/html

text: 1Mam Peter se'em n de Yesu Krista tontoneba la ayema la n golehɛ gɔŋɔ wa. N golehɛ bɔ'ɔra la Na'ayenɛ nɛresɛba te a loe te ba yeregɛ dɛna saama bɔna teŋse'ehe poan la. Teŋse'ehe te ba bɔna la dela teŋse'ehe n boe Pontus, la Galatia, la Kapadosia, la Asia, la Bitinia teŋhe poan. 2To Sɔ' Na'ayenɛ daa loe ya mɛ yɛhera la enŋa mea n daa tɛn'ɛhɛ se'em. A Sea la n daa bahɛ te ya dɛna sɛba n boe bo enŋa Na'ayenɛ ma'an ge me nana Yesu Krista ge te Yesu ziim la me daa duuhe ya be'em la. Na'ayenɛ wan eŋɛ ya som ge bahɛ ya te ya tara sunma'ahom. 3Bahɛ ya te to bo Na'ayenɛ fara se'em n de to Daana Yesu Krista Sɔ wa. Na'ayenɛ n zote to ninbɔn'ɔn la zuo n sɔe te a bahɛ tɔ te to tee to potɛn'ɛra to yelebe'ero poan ka bɔna bɔŋsɛka taaba te to daa bɔna la. To ana bala yɛhera la n bahɛ te Yesu Krista vo'e a kum la poan la. Te dena wa n bahɛ tɔ te to sakɛ to suunre poan gura sɛla n de yelemɛŋɛrɛ. 4Bala, to behere mɛ te daarɛ deyena, to wan ta to'e sɛla te Na'ayenɛ dekɛ biŋe gura a nɛreba la. Wana wa me boe la a zen'en saazuo ha ge gura to. Bilam ha la kan pɔn'ɛn bii la sagom bii la di' teŋa zeem. 5Ba dela ya mam sɛba n sakɛ bo Yesu la denɛ. Na'ayenɛ paŋa me wa gu' ya soŋa soŋa gura vom sebo n ka tare ba'ahegɔ a zen'en te ya yete ya ta tara teŋa ba'ahegɔ daarɛ la. 6Daanse'ere, la sone te ya suunre sagom dabeha fiin wa yan nyɛte namehe seto woo la zuo. Ge bala zan'an, tare ya popeelom la yele dena wa. 7Yele ana wa woo bote la pa'alɛ te ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga la poan la dela yelemɛŋɛrɛ. Sanlema dela sɛla n sagom ne. Ge bala zan'an ba ne dekɛ bo eŋɛ bugum poan te ba behɛ bon wan ana se'em. Dene poan ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga la poan la n nyane sanlema, la sontii Na'ayenɛ makerɛ de behɛ te ya wan ta'an nyaŋɛ ŋmibe de poan. Bala te ya wan nyɛ' pɛnka, la na'ahegɔ, la daanse'ere daarɛ te Yesu Krista ta nɛɛra na la. 8Yan ka nyɛ' Yesu la ya nini wa, ge ya nɔŋɛ en. La yan kelom ka nyɛ' en nananawa, ge ya kelom sakɛ bo en mɛ. Bala, tara ya popeelom n ka tare tɛka. 9Se'ere n sɔe la, ya yeti ya to'e la sɛla te ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga poan la yeti la bahɛ ya te ya nyɛ' la. Ya wan nyɛ' faanrɛ se'em n bala. 10La yuun dela faanrɛ dena wa zuo te nɔtɔgɔheba la yuun ma'ɛn ba mɛhe soŋa soŋa te ba ɛ behɛ de zuo. Te ba yuun ɛ bala la, ba yuun soolom doohe zo'ohogɔ sebo te Na'ayenɛ yeti a bo ya la. 11Ba yuun eere zegera te ba baŋɛ se'em ma'an te dena wan eŋɛ se'em. Te la yuun daa dela bala mea ma'an te Krista Sea la n yuun bo la ba la yuun pa'alɛ ba wo Sea la mea n yuun yele te Krista wan ŋmibe namehe seto woo te a yeti a nyɛ' la, ge la a nya nyɛ' pɛnka pooren. 12Na'ayenɛ yuun nɛɛ pa'alɛ a nɔtɔgɔheba la te ba ka tone bɔ'ɔra la ba mɛhe som zuo. Ge, ba tone la yamam som zuo wo ban yuun tɔgɔre yɛhera yelese'a te ya wom nananawa la. Ya me wom sɛla nananawa la dela yelesoma la te Na'ayenɛ tontoneba mɔɔlɛ bo ya la. La daa dela Na'ayenɛ Sea la n ze'ele a zen'an na la n daa bahɛ ba te ba mɔɔlɛ bo ya la. Yele ana wa dela sɛla te Na'ayenɛ soŋoreba la wan bote ne te ba bɔkɛ. 13Dene poan, da gan' ya ginha. Tare ya ya mɛhe soŋa soŋa ge bahɛ ya te yan sakɛ sɛla gura ya potɛn'ɛre poan la kɔ'ɔn tɛn'ɛha la som sebo te Na'ayenɛ yeti a eŋɛ bo ya daanse'ere daarɛ te Yesu Krista nɛɛra a mɛŋa na la. 14Nane ya Na'ayenɛ ge da le bahɛ ya te ya potɛn'ɛra le tɛn'ɛhɛ ya te ya bɔta te ya bɔna bɔŋsɛka taaba te ya daa nan ka sakɛ bo Yesu gee daa bɔna yia saŋa la, 15ge dene ya toolom nɛreba sɛla woo poan te ya eta wo Na'ayenɛ se'em n yi' ya na la n de fa'a se'em la. 16Ba golehɛ Yenɛ gɔŋɔ la yeti, Dene ya toolomdoma se'ere n sɔe mam Na'ayenɛ ya Yenɛ la dela fa'a. 17Ya han ne soha Na'ayenɛ, ya ne yi' en te ya Sɔ'. Enŋa n me de se'em n gankere nɛra woo boyena yɛhera sɛla te nɛra woo tom. Bala, la sontii ya bɔ'ɔra na'ahegɔ bala gura ya kum. 18Te ya mi' Na'ayenɛ n daa yɔ' yɔse'ere to'e ya bɔŋsɛka taaba n ka tare vɔnrɛ te ya daa tɔgɔhɛ ya sɔyaabdoma bɔna la. Sɛla te a daa dekɛ yɔ' to'e ya bahɛ la daa dagɛ la sɛla n kan bɔna wuuha wo sanlenpeelega bii sanlema. 19La dela toolom kaanbegɔ seko te Yesu Krista yuun dekɛ a ziim kaanbe wo pebila te sɛsɛla ka eŋɛ ka te yuun koora bɔ'ɔra Na'ayenɛ ba yelebe'ero zuo la. 20Na'ayenɛ daa pon loe Yesu mɛ gee baŋɛ naam teŋa wa zuo. Te nananawa, a bahɛ en te a nɛɛ teŋa ba'ahegɔ dabeha wa poan yamam zuo. 21Enŋa Yesu zuo te ya sakɛ bo Na'ayenɛ se'em n daa bahɛ en te a vo'e a kum poan la ge daa bahɛ en te a nyɛ' pɛnka la. Bala, te ya potɛn'ɛra wan kɔ'ɔn bɔna Na'ayenɛ zen'en yɛhera ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga la poan la sɛla te ya sakɛ ya suunre poan gura la. 22Nananawa, ya nya dela yelemɛŋɛrɛdoma yɛhera yan nane yetɔgom sebo n de yelemɛŋɛrɛ la. Ya me nya le baŋɛ te ya tare yelemɛŋɛrɛ nɔŋerɛ bo hon la se'em n lagom sakɛ bo Yesu n ane se'em. Bala, tara ya nɔŋerɛ ya suunre poan bo taaba. 23Te la dela Na'ayenɛ yetɔgom sebo n bahere te nɛreba nyɛta vom ge me bɔna wuuha la n bahɛ te ya dɛna nɛrepaalehe. Ya dela Na'ayenɛ se'em n kɔ'ɔn bɔna wuuha la kɔma. 24Ge ba golehɛ Yenɛ gɔŋɔ la poan yeti, Asaala woo dela mɔɔ te ba soŋa dɛna puuro. Mɔɔrɔ wan ku'ɛ te puuro wan suuɛ. 25Ge Na'ayenɛ yelehom boe la wuuha. Na'ayenɛ yelehom dela yelesoma wa te to mɔɔla bɔ'ɔra ya wa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Sekɔrɔ ye dugu laban ye yanni i ka don Segu dugu kɔnɔ i bɔtɔla bamakɔ. Ɛntɛrinɛti kalan dɔ tun ɲɛsinnen bɛ kalanso kɔnɔntɔnnan lakɔlidenw ma walasa k’u ka dɔnniɲini nɔgɔya u bolo i n’a fɔ n’u bɛ dɔnni bulonba kɔnɔ. Nka, lakɔliden misɛnninw fana tun bɛ fɛ ka Ɛntɛrinɛti sidɔn, k’a kunfa bɔ u la.
I n’a fɔ jaabi u ka kumakan na : « anw fana bɛ fɛ ka ɛntɛrinɛti kalan », nin kalan in sigira sen kan mangoro kɔrɔ demisɛnninw ye. A kɛra sababu ye demisɛnninw ka ɔridinatɛri mɛnɛ, ka Ɛntɛrinɛti kile don a la, ka taa «Google » kan, k’u ka ɲininiw kɛ kelen kelen.


text: 1Alla si saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ bɛɛ yabɔ ka bɔ a ta-nyɔgɔ-saraka-masɔlɛnu tɛma. Ata wɔlɛ ye min na, wo le ka a sɔ Alla anubɛ mɔgɛnu tɛma. A ye kɔ-fannu anubɛ sarakɛnu bɔla anuna hakɛla ko la. 2Nba, saraka-masɔlɛ-yisi rafaganɛ nya siyaman ma min kɛ, a si ke ka dinyɛ yira a hadama-den-nyɔgɛnu na. Anu hɛnkili sa ado anu si sama iko ale. 3Nba, a rafaganɛ min kɛ, fɔ a ni sarakɛ bɔ a nyɛrɛta hakɛla ko la. Wo kɔma, a si mɔgɛnuna sarakɛnu masɔ anuna hakɛ fananna ko la. 4Mɔgɛ wa ma saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ la, gbiliyɛ le wo la. Kɔnɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ti sɔ tinɛ wo bi a nyɛrɛ ma bawo a ye nyinina a ma fɔ Alla wa a kele iko ma benba Aruna keleta nya min. 5A mara wo nya Kirasiti fanan ye. A ma a nyɛrɛ ma saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ la. A ma gbiliyɛ bi a nyɛrɛ ye kɔnɔ Alla le ya a fɔ a ye ko, “Nna dan le ile la. N bara ma i fa la bi.” 6A sɛbɛnɛ kan-tina-gbɛrɛ rɔ fanan ko, “I si saraka-masɔ-wɔlɛ kɛ tolon, iko Mɛlikisidaki ya a ma nya min.” 7Yisa ye dugu kole kɛ kuma tumɛ min, Alla min si ke a kisila sayɛ ma, a ya wo madiya a kulu mayɛlɛnɛ anubɛ diyi la a bolo. Alla ya a wɔlɔ matɔlɔ Yisa la bawo a ya a famayigi ka madiyali kɛ, ado a telenta. 8Hali Allala dan le ale la, ala tɔrɔyɛ fɛ, a ya a fala kuma-birɛ makaran. 9Ado kuma-birɛ wo kanbalinɛ min kɛ, minnu bi ale fananta kumɛ birala, a si ke wonu kisila habadan! 10Alla ya a ma saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ la wo nya iko Mɛlikisidaki. 11Ko siyaman bi ma bolo ka a fɔ wo ye ka a bɛn Yisata saraka-masɔlayɛ ma. Kɔnɔ a faranfasi koe gbɛlɛ wo ye bawo wo ti ke ko nya-yenna tiriya! 12A kakɛn, wo ni ma karan-mɔgɛnu na kɔnɔ ha kaka, wole bɛrɛn makoe ye karan-mɔgɔ la. Ha bi, wo makoe ye Allala kumɛ dabira koenu na. Wo ti ke dɔn-fen-bɛrɛ dɔnna fɔ ka to wo susunna dɛɛ. 13Ado min bi a susunna, den pulan le wo la fɔlɔn. A ma ko-nyimɛ anubɛ ko-yogomɛ dan-nafarɛ lɔn. 14Kɔnɔ kinanu si dɔn-fen-bɛrɛ dɔn. Minnu bara koloya, wonu bara ko-nyimɛ anubɛ ko-yogomɛ dan-nafarɛ makaran.


text: 1Wo kɔma, Yisa ya a nyɛrɛ yira ala karan dannu na tun Taibiriya dalɛ dafɛ. A ya a nyɛrɛ yira anu na nya min, wo le kɛ la. 2Yisala karan dan minnu nadɛnnɛ nun, wo le kɛnu na -- Saimon Pita wo, Tamasi wo (anu bi min kelela ko, “Fɛran”), Nataniyɛli wo (min bɔra Kalili-Kena soe burɔ), Sɛbɛdila dannu wo, anubɛ ala karan den fila gbɛrɛ fanan. 3Saimon Pita ya a fɔ a ta-nyɔgɛnu ye ko, “N bi tala yɛgɛ bira tinɛ.” Anu ya a fɔ a ye ko, “Male fanan bi tala le i fɛ.” Anu bilara a fɛ kulɔn rɔ. Kɔnɔ anu ma fenfen bira suyi wo rɔ. 4Sun-tele-tumɛ, Yisa sɔra yi da la kɔnɔ karan dannu ma a lɔn Yisa la. 5Yisa ya anu manyinika ko, “Nna dannu, wo ma fenfen bira?” Anu ya a yabi ko, “Ma ma fenfen bira de!” 6A ya a fɔ anu ye ko, “Wa wola yalɛ lakɛ wo bolo nyimɛ rɔ. Woletɔ wo si do bira.” Anu ya yalɛ lakɛ nyɔ. Nba, anu ma ke a saganna bawo yalɛ lafanɛ yɛgɛ la pen! 7Yisa diyana-karan-dan, wo ya a fɔ Pita ye ko, “Mari le.” Saimon Pita ya wo lamɔɛn tumɛ min ko Mari le, a ya ala duruku-ba mamɔrɔ a ma bawo a ara a labɔ a ma nun. A gbanta ka yigi yi rɔ. 8Karan dan doinu nara kulɔn la gbele ma. Anu bi yalɛ saganna min fanɛ yɛgɛ la. Anu fɛ ma yan gbele la, nunkan-nya kɛmɛ fila nyɔgɔn le nun. 9Anu kera gbele ma tumɛ min, anu ya ta-wɔlɔn ladɛnnɛ taran, yɛgɛnu bi ta-wɔlɔn wo kuma. Biredi fanan bi nyɔ. 10Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Yɛgɛ min bira-san wo bolo wo la, wo na do la wo bolo.” 11Saimon Pita donta kulɔn rɔ ka yalɛ masagan gbele ma. A lafanɛ yɛgɛ-kinamɛ-gbansan la, yɛgɛ kɛmɛ ani yɛgɛ bi-loli ani yɛgɛ sawa (153). Yɛgɛ siyamɛ wo bɛɛ ma yalɛ rafara. 12Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wo na wo da raka.” Karan dan fenfen ma sisi a manyinikala ko, “Yon bi ile la?” bawo anu ya a lɔn ko Mari le. 13Wo kɔma, Yisa tara biredi anubɛ yɛgɛ do bi ka wo di anu ma. 14Yisa lawuli kɔmɛ ka bɔ furinu tɛma, a sawa nyɔgɔn le kɛ la, a ya a nyɛrɛ yira ala karan dannu na. 15Anu banta anu da rakɛ la tumɛ min, Yisa ya Saimon Pita manyinika ko, “Saimon, Yɔnila dan, ila keninteyɛ tenbira karan dan doi kɛnutɛ la, wa?” A ya a yabi ko, “Ɔnde, Mari, i ya a lɔn ko i keninɛ n bolo.” Yisa ya a fɔ a ye worɔ ko, “I ni nna mɔgɛnu fɛ-bira iko mɔgɛ si sagɛnu fɛ-bira nya min.” 16Yisa ya a manyinika tun ko, “Saimon, Yɔnila dan, i ya n keni, wa?” A ya a yabi ko, “Ɔnde Mari, i ya a lɔn ko i keninɛ n bolo.” Yisa ya a fɔ a ye worɔ tun ko, “I ni nna sagɛnu de-nyini.” 17A kinyama sawa nyɔgɛ, Yisa ya nyinikalɛ kɛ, a ko, “Saimon, Yɔnila dan, n di i ye, wa?” Pita ya a funu bawo Yisa ya a manyinika. A ko, “Mari, i ya koe bɛɛ lɔn, i ya a lɔn ko i keninɛ n bolo.” Yisa ya a fɔ a ye ko, “Nna sagɛnu fɛ-bira. 18N bi tonyɛ fɔla i ye, i ye fonikeyɛ rɔ tumɛ min, i duruta i nyɛrɛ mabɛnna ka ta kan tinɛ rɔ min di i ye. Kɔnɔ i wa kɔrɔya tumɛ min, i si i bolenu tasagan. Mɔgɛ gbɛrɛ si i mabɛn ka ta i la kan tinɛ do rɔ min ma di i ye.” 19(Yisa ya kɛ fɔ ka a mayira Pita faga-nya si Allala gbiliyɛ mayira nya min.) Wo kɔma, Yisa ya a fɔ Pita ye ko, “Bila n fɛ!” 20Pita ya a tintan ka Yisa diyana-karan-dan yen a kɔma, ado wo siginɛ Yisa dafɛ fen dɔn tinɛ nun. Ale le ya nyinikali kɛ nun ko, “Mari, yon si i maburi?” 21Pita ya wo yen tumɛ min, a ya a fɔ Yisa ye ko, “Mari, kei kɛ don?” 22Yisa ya a yabi ko, “Ni n bi a fɛ ale ni to ha n ni na, ila ko le wo rɔ? Bila n fɛ tun!” 23Nba, kumɛ kɛ nyɛnsɛnta Yisala karan dannu tɛma ko karan dan doi kɛ ti faga. Kɔnɔ Yisa ma a fɔ ko a ti faga. A ko, “Ni n bi a fɛ ale ni to ha n ni na, ila ko le wo rɔ?” 24Karan dan wo ara koe kɛnu fɔ ka anu sɛbɛ fanan. Ma ya a lɔn ko a ya min fɔ, tonyɛ le. 25Nba, Yisa ya ko siyaman kɛ. Ni wo bɛɛ sɛbɛra nun kelen-kelenyɛ ma, n bi n mirila ko kitabu minnu si sɛbɛ nun, wonu ti kun hali duninya kɛ bɛɛ rɔ nun.


text: 1Wulê wo ôbi kôliɲ kwôlê bi wo hen na, ôbi ji si bô ira aɲ ô merê kibi cér a. 2Kiriɲ bay ka hen na, kwônê ɓiɲé era sa daɲ ligiri a, aɲ li wo ôbi ɗay mô bô bato a aɲ ɗiji kibi cér a. 3Menba, ôbi iyêlji kwôlê naɲ gwosore ɗé, ɗé gengiɲ sa are kwône kôl iyôŋ ba: «Gawra wo pôni si ô ɗiré wusé kaw. 4Kiriɲa ôbi wuse kaw kari bay ka hen bô yagê a menba, ka pôni sa heriɲ bêŋgê geré menba, ciré sa gôl ôm 5men, ka pôni heriɲ kiriɲ kaɲ jerew a menba, si dô hare niɲba, terare to wurôbi to hanêre ré ôriɲ tôŋ ba naɲ. 6Kiriɲa tare jôriɲ menba, bay hay lew wôsa terare to bay ré biɲ hanêre tôŋ ba naɲ. 7Men, ka pôni heriɲ perê gesem a menba, gesem bi wo hen yêrji duu. 8Men, ka pôni heriɲ terare to dôri a aɲ yê dô, sarji ka pôni yê arew men, ka pôni yê tôre jii men, ka pôni yê tôre subu men. 9Kwôni wo mari ya ba bi toy.» 10Menba, bay tôri usoji ligiri a aɲ eŋgeriri iyôŋ ba: «Wô mi a jeré iyêliɲ ɓiɲé bay ka hen kwôlê naɲ gwosore ba?» 11Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Kwoŋge kenbay ba Emen béŋge ken hôn aŋga yi naɲ kini uwôbêrji ka bô emê iyére to derômaraŋ a hen niɲ, niɲba, bay ba ôriɲ naɲ kuni pelalê bi wo hen né. 12Wôsa kwôni wo naɲ uɲé bay a hô biri a sara aɲ ôbi a uɲé damaŋ a. Niɲba, kwo ari uɲé kari lôg hen na, bay a derê bay ka lôg hen kôbri a aɲ sôŋ. 13Na ôbi á, ené iyêlji naɲ gwosore hen, wôsa bay bô kiriɲ niɲba, gel ani ré men, bay li môɲ ciré toy kwôlê niɲba, bay toy ré men, hôn bôri ré a men. 14Kwôlo ôbi Emen Esay na kôl hen na, ariri liɲ gengiɲ sarji, ôbi na kôl iyôŋ ba: ‹Ka toyé kwôlê naɲ marŋge niɲba, ka henê bôri ré men, Ka berê kiriɲ naɲ turŋge niɲba, ka gelé ani ré a men. 15Wôsa ɓiɲé bay ka hen na, bôrji deŋgel men, bay tôbe gurô marji a men, bay luge tirji ta a men, wô wo ma ciré gelé naɲ tirji men, ma ciré toyé naɲ marji aɲ ma ciré bê bôrji sara aɲ ma ciré belé uɲen aɲ bi ené berarêji .› 16Niɲba, kwoŋge kenbay ba yerŋge a derêŋge wôsa ken gel naɲ turŋge men, ken toy naɲ marŋge a men. 17Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen: bay kibi Emen naɲ ɓiɲé kaɲ bay lê aŋgaɲ derôre kwône na gey bi ciré gelé aŋga ken gel hen men, niɲba, bay gel ré men, bay gey ciré toyé kwôlo ken toy hen niɲba, bay toy ré a men.» 18«Iyôŋ ba haw hen ken toy bô gwosore to ôbi wusé gusiɲ kaw bay ka hen. 19Kiriɲa kwôni toy kwôlo gengiɲ sa emê iyére to derômaraŋ a aɲa ré hôn bôri ré na, ôbi bare era sa mêne kwôlo gawra bi wo hen ré toy hen aɲ aɲ ôbi yi môɲ gusiɲ kaw ka heriɲ bêŋgê geré hen iyôŋ. 20Kwo yi môɲ gusiɲ kaw to heriɲ kiriɲ kaɲ jerew a hen na, na kwo toy kwôlê bi wo hen aɲ eŋge naɲ yi derê. 21Niɲba, kwôni bi wo hen hanêri naɲ wôsa ôbi ɗebe sa têri a sem ré menba, kiriɲa aŋgaɲ bô emê kuriɲ sari a ley bay gili gusiɲ ley wô kibi kwôlê bi wo hen na, ôbi ɓeriɲ kôbri aɲ hôriɲ cêgê. 22Kwo yi môɲ gusiɲ kaw ka heriɲ perê gesem a hen na, na kwo toy kwôlê bi wo hen hari niɲba, ermé kwôlo sa terare a na men, kwôli aŋgaɲ uɲé a men na, yêr kwôlê bi wo hen duu aɲ li ani ré. 23Kwo yi môɲ gusiɲ kaw ka heriɲ kiriɲ ka dôri a hen na, na kwo toy kwôlê bi wo hen aɲ hôn bôri dô men, liɲ ariri a men aɲ ôbi yi môɲ kaw ka yê arew men, tôre jii men, tôre subu men hen iyôŋ.» 24Menba, Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to derômaraŋ a na, yi mega gawra wo ré ô wusé kaw ka dôri bô yagê wori a iyôŋ. 25Niɲba, kiriɲa yoyre wo ɓiɲé yi kum kêm niɲ menba, ôbi bayriri era sa wusu siwil a bô yagê bi wo hen a aɲ ɗiɲ yiri ô. 26Menba, kiriɲa kaw ɗebu aɲ tô sarji menba, siwil kôba gel yere men. 27Manê ka gawra bi wo hen era sa kôli iyôŋ ba: ‹Kelma, na ju wusu na kaw ka dôri bô yagê wom a ré ba? Menba, li iyeŋ a siwil ré sa si perê ba?› 28Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: ‹Na ôbi bare a lê are bay ka hen.› Menba, manê kari bay ka hen kôli iyôŋ ba: ‹A iyôŋ ba niɲa erê terê aɲ.› 29Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: ‹Eŋ eŋ, terêŋge aɲ né wô wo ma ka terê kaw ka dôri naɲ tu men, 30ɗéŋgeji bi bay ɗebu ɓem kwôy kini walêrji a. Aɲ na sa kôliɲ bay walê kaw bi ré ɲôr siwil tumô harê aɲ uwoy aɲ, aɲ kaw ka dôri hen ba ken wala sa bi bô béér a men.› » 31Menba, Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ gusiɲ iluw wo gawra ay ô cé bô yagê wori a iyôŋ. 32Gusiɲ iluw bi wo hen na, dê ɗê gusiɲ are kêm niɲba, kiriɲa ôbi si ta niɲ na, dami ɗê tô gurô wo ba hen kêm aɲ ciré ka derômaraŋ era sa li gwoné woji ya.» 33Menba, Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ wubere to dê to iyore ay poliɲ naɲ kurmaŋ kuré kwôrô subu menba, liji sôr iyôŋ.» 34Jésu iyêliɲ ɓiɲé kwôlê bi wo kêm hen naɲ gwosore aɲ kwo ôbi ba kelê naɲ gwosore ré ba naɲ. 35Aɲ bi kwôlo ôbi kibi Emen na kôl hen na, ariri ré liɲ. Ôbi na kôl iyôŋ ba: «Na kelê kwôlê kêm naɲ gwosore yêgiɲ sa aŋga yi naɲ kini uwôbêrji ca wo tô terare na ɗiɲ yeŋ hen .» 36Menba, Jésu ɗi kwônê ɓiɲé bay ka hen ré ô haji niɲ menba, ôbi herbo hera ira menba, bay tôri eraji ligiri a aɲ kôli iyôŋ ba: «Derêni bô gwosore to gengiɲ sa siwil to bô yagê hen bi niɲa toyé.» 37Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Ôbi cé kaw ka dôri bay ka hen na, na nôbi Kema Gawra. 38Men, bô yagê ba na sa terare men, kay cé ka dôri ba na ɓiɲé ka emê iyére to derômaraŋ a men, siwil ba na ɓiɲé ka Sidan men. 39Men, ôbi cé siwil hende to hen bô yagê a hen na, na ôbi bare woɲ Sidan bi men, tay walê kaw ba, na sa to sa terare a kerê hen men, bay walê kaw bay ka hen ba, na manê ka derômaraŋ a men. 40Môɲ kwo bay ɲôriɲ siwil aɲ harê bê a bô tare a hen iyôŋ na, a yé na hen iyôŋ hende to hen sa to sa terare a kerê a men. 41Nôbi Kema Gawra na jo manê kaɲê ré era sa pô ɓiɲé kaɲ bay bê megêrji bô têriɲ a naɲ bay lê têriɲ kêm aɲ bô emê iyére tori a. 42Aɲ biji bô tare to dami a, kiriɲa ɓiɲé bay ka hen a sômniɲ men, ômniɲ kaɲniji mêêrê mêêrê a men ya. 43Niɲba, bay lê aŋgaɲ derôre ba bay a peraŋgê môɲ tare iyôŋ bô emê iyére to Ibarji a. Kwôni wo mari ya aɲa ré gey toyé kwôlê bi wo hen ba bi toy.» 44Menba, Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi sôŋ kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ aŋgaɲ uɲé ka uwôbe bô yagê iyôŋ. Kwôni wo uwôɲ hen na, ô uwôbê tôŋ, yiri dôri damaŋ a aɲ ô sa ô perê ari uɲéri kêm keléɲ aɲ ɗi larirji sa ô kiliɲ yagê bi wo hen.» 45Menba, Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ ôbi lê jeŋga wo ôriɲ doy mériɲ iyôŋ. 46Kiriɲa ôbi uwôɲ mériɲ wo lariri damaŋ hen menba, ô sa ô perê ari uɲéri kêm keléɲ aɲ ɗi larirji sa ô kiliɲ mériɲ bi wo hen.» 47Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ bera to bay uwôl bô cér a aɲ pera kuyê ka tirji gay gay hen iyôŋ. 48Kiriɲa bera hende to hen wôn niɲ menba, bay uré bay wurore soɲ nô kwoŋgé cér a aɲ cobe kuyê bay ka hen. Ka dami ba bay uwôl bô ɗuŋne toji a men, ka dê ba bay bêɲ men. 49Sa to sa terare a kerê hen na, a yé na hen iyôŋ hende to hen men. Manê ka derômaraŋ a a era sa derê tu ɓiɲé ka dôri naɲ ka habiɲ. 50Aɲ ka habiɲ bay ka hen na, bay a biji bô tare to dami a, na kiriɲ ka ɓiɲé a sômê men emnê kaɲniji mêêrê mêêrê ya a men hen.» 51Jésu hô eŋgeriɲ bay tôri iyôŋ ba: «Ken hôn bô kwôlê bi wo hen kêm niɲ ba?» Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba ciré hôn bôri kêm niɲ. 52Menba, ôbi hô kôlji iyôŋ ba: «Ôbi lê magtubu wo yôŋ yôŋ wo tiri jôriɲ sa aŋga ôbi gel a hen na, emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ ôbi iyéy iyére wo pô ari uɲé kari ka kôrbi naɲ ka ôli bô béér wori iyôŋ.» 53Kiriɲa Jésu gelji kwôlê naɲ gwosore hende to hen kô niɲ menba, ôbi ɗi kiriɲ bay ka hen aɲ ô. 54Aɲ ô sa iyére tori a ô geliɲ ɓiɲé are bô iyéy daɲare a toji a aɲ ɓiɲé kêm ka toy kwôlê bi wo ôbi dô hen na, tiniji ge kay aɲ bay kôl iyôŋ ba: «Na i a biri tu melênê men, néé woɲ liɲ aŋga ɗê sa kiriɲ bay ka hen iyôŋ ba?» 55Menba, bay kôl iyôŋ ba: «Ôbi na kema Josêp woɲ ôbi albê gurô hen men, Mari a na yori men, Jak men Josêp men Simô men Jud a men a na yênêri. 56Yênêri kaɲ yébé kôba môrji perêrna na ya a men. Menba, tu melênê naɲ néé bi wo kêm hen ba i a biri ba?» 57Kiriɲ bay ka hen na, ermé woji liji kwôy aɲ bay kaɲni. Niɲba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Ôbi kibi Emen na, kiriɲ ka ɗaŋgi a ba bay a biri kwôlê haji niɲba, sa iyére tori men, perê balêri a men na, bay biri kwôlê ré.» 58Aɲ kiriɲ bay ka hen na, ôbi li geɲê wôni gaɲ ré wô bê wo bay bi bôrji sari a ré hen.


text: 1Kabo i ti n la ka, ciciri su dɛɛ sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ diiri i di ni, yo la atin kereewa kereewam bo bu fa su Nyɛmɛ, na i kaaki la dika bo ba ta i ase durunya n nu fɛn na bu wo nu su Nyɛmɛ. 2Bu yo boori nambue be wɔ, na ba fa sanvuin ati i nu nnyɔ. Anɔ nu dɛɛ sɔɔ ni, fitana takaabiri, ni teebiri, ni kpɔnɔ bo bu fa ma Nyɛmɛ n wo dɔ, bu fere bɛrɛ n ka Sɔɔ Casi. 3Mɔ dɛɛ sɔɔ ni, bu fere i ka Casi Kɛrɛ Casi Sɔɔ. 4Mikun yoowa yoobiri n bo ba mata i sika n wo dɔ, nyini yoobiri n su ye bu kunkun tulaalɛɛ nvanvani fa ma Nyɛmɛ a. Alaka n bo ba mata i sika n gusu wo dɔ, nyini alaka n kere kabo Nyɛmɛ faari sɛsɛsu diiri i di n a. Deke bo bu wo alaka n nu n la sika torosɛ n bo ba fa diire n bo bu fere i ka mana n awura nu ni, ni Aarɔn kpama n bo i fiɛfiɛɛri nyawa ni, ni yabuɛ pɛpɛrɛpɛ nnyɔm bo Nyɛmɛ akɛrɛ i nɔaniɛ maawa burum n agɔ su ni. 5Na ba yo deke nnyɔ nbem bo bu la laŋkpɛtɛ ase alaka n tii su, nyini dekem ni kere kabo Nyɛmɛ wo i minɛm dɔ barasu a, bu fere bu ka Cɛrubim, ba fa bu laŋkpɛtɛm akata dika n bo Nyɛmɛ si i minɛm aŋunfɔ n su. Kisa, ya koro kere má deke n kɛrɛ kun kun kabo bu ti barasu. 6Kabo i ti ni, bu nya sɛsɛ nyini neŋgem kɛrɛ su wieeri, nyini saŋga, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm suwura sɔɔ n bo i wo anɔ nu n wɔ, na bu suyo bu Nyɛmɛ juma saŋga kɛrɛ. 7Ama, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn ni ŋgumi koro wura sɔɔ n bo i wo mɔ n nu a. Afɔ kɛrɛ afɔ, i wura dɔ kpekun wɔ, nzɛn i ŋa i wura dɔ gusu, i bita neŋgendɔrɛm mbunja a, na i du mɔ yo yoowa ma i ŋu ka, na i nya yo ma minɛm dɛɛ satiɛ bo ba yo i na bu si má ni. 8Deke bo i ti na Awiɛwiɛ Casi n fa nyini atin n sɔ ni, na i kere ya ka, saŋga bo bu yo boori nyini nambue na bu sɛsɛ deke n kɛrɛ su ni, Nyɛmɛ nya teke má atin na minɛm kɛrɛ koro wura Casi Kɛrɛ Casi Sɔɔ n nu. 9Nyini n kɛrɛ bo bu yo yoori i ni, i la bu ma ya kisa. I bu la ka, aceerim ni neŋgem kɛrɛ bo bu yo fa yoori yoowa suuri Nyɛmɛ ni, ba koro ama má bu sunsunni ati má kabo má i ti ye ni ka i ti ni. 10Dama nyini yoowa atin n kere diire diiwam, ni deke nuuwam, ni bu yoowam kabo bu ŋmisi bu ŋu na bu yo bu ŋu casi ŋgumi wɔ. Nyini n kɛrɛ la i saŋga nyaari wɔ, yiri la bo bu suyo i sɔ ɔ, haari kɔ ju saŋga bo Nyɛmɛ bá yo deke n kɛrɛ dɔŋgu. 11Ama, kisa, Kristo aba, yiri ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn n a, yiri bita atin kpa n bo bu yo seeri ka i fa ba n a. Nyɛmɛ Sereebiri Nambue n bo wɔ wura nu, na i suyo i Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn juma ni, nyini nambue n la má aŋusu durunya n nu fɛn, i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti n wɔ, dama i ti má deke bo adamande taari i ni bu saa a, wara dekem bo Nyɛmɛ yiiri bu durunya n nu fɛn n be wɔ. 12Má naanim ni sirim dɛɛ mbunja ye i fa wuraari nambue n nu a, ama, i faari i tiɛŋgu mbunja a, na wɔ fa awura Casi Kɛrɛ Casi Sɔɔ n nu kpekun n kpein, na wɔ fa ayo yoowa ama ya, adena ya koro nya tiide n bo i la má awieeri ni. 13Minɛm bo fin yo wo bu ŋu, na bu koro cin dodo má Nyɛmɛ ni, bu fa sirim ni tooram mbunja ye bu fa yɔyɔkɔti gɔ bu ŋu a, na bu yara nambaa, na bu fa nzuin n gɔ bu ŋu. Nyini saŋga, ba kpakpara bu fin ayo bu casi lɛɛ. 14Nzɛn nyini yoowam bo bu yo bu n ma minɛ yo casi, nyini yiri, Kristo dɛɛ mbunja ni koro yo bo i tara sɔ ɔ. Awiɛwiɛ Casi ni, yiri bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ yiko n nu ma Kristo koro faari i ŋu yoori yoowa bo i la má gela be maari Nyɛmɛ n a. I dɛɛ mbunja ni koro kpakpara yi satiɛm bo bu ma ya ka ŋgbɛɛn ya ahore su, ni ya sunsunni nu n a, nyini ma ya koro su Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n a. 15Kristo yoori sɔ n dɛɛ ti, yiri ti afiɛn dɔŋguyofɔ n bo wɔ fa sɛsɛsu fɔfɔrɛ n aba, adena minɛm kɛrɛ bo Nyɛmɛ afere bu n nya deke n bo i diiri i di ka i ma bu ni. Nyini deke n la aja n bo bu di i na i la má awieeri ni. Yiwee n bo Kristo wuuri ni, nyini de minɛm tii ji fa kɔ bu satiɛ ti, na ba do Nyɛmɛ ŋgasi, ni ciciri su sɛsɛsu dɛɛ atin n su. 16Sɛsɛsu fɔfɔrɛ n bo Nyɛmɛ diiri i di ni, i ti kabo sɔnɔ toko la ŋgɔɔ na i kere kabo bu ba kpaaki i aja nu barasu n wɔ, má ka wɔ wu ka, ye bu koro di i aja n a. 17Saŋga bo i toko la ŋgɔɔ ni, be koro di má i aja ni, má ka wɔ wu ka. 18Nyini dɛɛ ti, ye haari kana ciciri su sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ diiri i di n bá yo juma, má ka ba yi neŋgendɔrɛ mbunja. 19Nyini saŋga, Moyisi du mɔ kaanri Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam n kɛrɛ kereeri minɛm n wɔ, kabo bu wo Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n nu n ka, na i nya fa tooram ni sirim mbunja na i saŋga nzue nu, na i fa nyawa ni bɔɛ ndɔrɛ kɔkɔrɛ bo ba wu i tani, na i fa bo nu, na i fa yɔkɔti gɔ Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa kadasi n su ka, na i nya yɔkɔti gɔ minɛm kɛrɛ ŋu, 20na i nya se bu ka, “Ahin mbunja ni ti deke bo i kere sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ adi i di ase am ka am bita i nɔaniɛ n a.” 21Sɔ ye Moyisi yo fa mbunja n yɔkɔti gɔ nambue n su a, ni neŋge n kɛrɛ bo bu bita yo juma ma Nyɛmɛ n gusu. 22Nahɔrɛ, kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ni, i ti ka deke kɛrɛ bo bu ŋa bu yo i casi, má ka ba fa mbunja ayɔkɔti su ka. Nyɛmɛ fa má bu ŋgasi ce má bu, má ka ba yi deke mbunja. 23Nyini dɛɛ ti, Nyɛmɛ Sereebiri Nambue ni, ni dekem n kɛrɛ bo bu wo nu ni na bu ferema ni aŋgoro dɛɛm ni, wɔ yo daka ka bu fa neŋgendɔrɛ mbunja yo bu casi. Ama, neŋgem n bo bu wo aŋgoro n yiri, wɔ yo daka ka bu fa deke bo i mbunja tara neŋgendɔrɛm dɛɛ fa yo bu casi a. 24Kristo awura má dika casi n bo i ferema ni aŋgoro dɛɛ n nu a, bo minɛm taari i ni, ama, i wuraari aŋgoro dɛɛ n ni i tii nu a, ye kisa, wɔ de ya jinaabiri Nyɛmɛ dɔ. 25Afɔ kɛrɛ afɔ Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn ni yo wura Casi Kɛrɛ Casi Sɔɔ n nu wɔ, na i fa neŋgendɔrɛ mbunja n yo yoowa. Ama, Kristo yiri awura má aŋgoro dɛɛ dika n nu ka i sufa i ŋu yo yoowa saŋga kɛrɛ saŋga. 26Nzɛn má i ŋa i sufa i ŋu yo yoowa saŋga kɛrɛ saŋga, má i sudi wahara a saŋga kɛrɛ, fite kabo Nyɛmɛ yiiri durunya n ba ju ni nyuma. Ama, kabo i ti n la ka, ahin saŋga n bo deke n kɛrɛ aba awieeri su ni, na wɔ ba kpekun n kpein, afa i ŋu ayo yoowa, adena Nyɛmɛ fa adamande satiɛ ce i. 27Nyɛmɛ akpama i ka adamande kɛrɛ wu kpekun wɔ, nyini sin, na Nyɛmɛ dí i jɔrɛ. 28Kabo Kristo gusu yoori lɛɛ. Kpekun n kpein ye i faari i ŋu yoori yoowa, adena i de minɛ dɔŋgu satiɛ bo ba yo i ni. Nyini sin, i káaki ba bekun. Má minɛ satiɛ bo ba yo i n dɛɛ ti ye i bá, ama, i bá de minɛm bo bu niɛ i atin nu n tii ji wɔ.


text: 1Tonya-kumɛ le kɛ la, ni chɔchi-mɔgɔ-bayɛ-sɔgɛ ye mɔgɛ do la, wɔlɔ-nyimɛ-sɔgɛ ye a la wo la. 2Fɛɛ woo kana taran chɔchi-mɔgɔ-ba la. A ni a telen ala musi ye. A ni ma sɛbɛna-mɔgɛ la koe bɛɛ rɔ. A ni ma nyɛrɛ-mara-mɔgɛ la anubɛ ala ko-ladan-nya ni telen. A ni sundannu tabira a kin na! A ni kusanya mɔgɛnu karanna. 3A kana ma baan-minnɛ la anubɛ kɛlɛ-tɛgɛlɛ. A ni ma sabari-mɔgɛ anubɛ yisi-kima-mɔgɛ la. A kana wodi keni. 4Chɔchi-mɔgɔ-ba wo ni ala denbayɛ mara a kin na! Ala dannu ni ala kumɛ bira ka a gbiliya nya bɛɛ ma. 5Ado ni a ma ala denbayɛ bira-nya lɔn, a si ke Allala chɔchi kandanna kama? 6A kana ma dɛnkɛninya-mɔgɔ-kurɛ la bawo ni a wasira, Alla si a kiti iko a ya Setanɛ kiti nya min. 7A ni ma mɔgɛ la min gbiliyanɛ hali dɛnkɛninyabɛlɛnu bolo alako mɔgɔ kana a lafɛya min si a ma, a ni bui Setanɛta gbonse kɔrɔ. 8Chɔchi-dɛnbɛni-kɛlɛnu fanan ni ma sɔn-nyima-tiginu na. Anu ni ma kan-kelen-tiginu na. Anu kana ma baan-minnɛnu na, ni wo ma, tɔnɔ-yogo-nyininɛnu. 9Anu ni dɛnkɛninya-kilɛ-bɛɛsi bira tonyɛ anubɛ sɔndɔma-nyimɛ la iko Alla ara a sa gbɛ ma nya min. 10Anu ni kɔrɔbɔlɛ sɔrɔn fɔlɔn. Ni anu ya kɔrɔbɔlɛ nɔ, anu ni wɔli wo rɔ. 11Anuna musinu fanan ni ma sɔn-nyima-tiginu na. Anu kana ma mɔgɔ-dan-tinyanɛnu na. Anu ni ma sɛbɛna-mɔgɛnu na ka lanayɛ kɛ koe bɛɛ rɔ. 12Chɔchi-dɛnbɛni-kɛlɛ ni telen ala musi ye. A ni ala dannu anubɛ ala bonna-mɔgɛnu mara a kin na! 13Minnu bi anuna wɔlɔ-nyimɛ kɛla a kilɛ fɛ, wonu bi tɔgɔ-nyimɛ sɔrɔnna anu nyɛrɛ ye. Anu ni kuma yisi-latɛgɛ rɔ dɛnkɛninyɛla ko la min bi anu bolo Yisa Kirasiti rɔ. 14N bi kɛdi kɛ sɛbɛla ka a lata ile Timoti ma kɔnɔ n lanɛ a la ko n sa mɛla tala tun. 15Kɔnɔ ni n mɛra, a kakɛn, ma kɛ-nya ni ma nya min Allata denbayɛ tɛma, kɛdi kɛ si i lalɔn wonu ma. Denbayɛ wo, Alla nimɛta chɔchi le wo la. Denbayɛ kɛ si tonyɛ lamara iko sɛnbɛrɛn-kɔn anubɛ bon-kurukɛ-fan si bɔn bira nya min. 16Alla ya ma karan tonyɛ min na, mɔgɔ ti ke wo masɔsɔla mumɛ! Mɔgɛnu ya Kirasiti yen iko mɔgɔni-gbuyi. Allala Ni Sɛnimɛ ya a lagbɛ ko a ara Alla hɛnɛ. Melikanu ya a yen fanan. Mɔgɛnu ya ala koe lake sibolo gbɛrɛnu ma. Ado mɔgɛnu dɛnkɛninyara a ma duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ. A laban, Alla ya a layɛlɛ Arinyɛni tɔ.


text: 1Kristo ade ya tii aji, nyini ti, am wo ni nyini tiide n bo am anya i n nu, am bita i kenken na má am wo ka am ti akɔɔm kun. 2Am ti kabo mini Pɔɔlu suse am ni. Nzɛn am soro su na be wuraari am kɛnkɛnnɛ, nyini la ka, deke n bo Kristo ayo ama am n ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ. 3M koro ka m bɔbɔ am wɔ lɛɛ bekun, ka sɔnɔ kɛrɛ bo i soro su na bu wuraari i kɛnkɛnnɛ, wɔ yo daka ka i mi su nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ su, má i yaki kun n kpein mmɔɔ. 4Ambɛrɛ bo am sunsun ka am su nɔaniɛ kpamaawa n su, na am ŋa nyini ma Nyɛmɛ de am ka am yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ni, am ni Kristo akpaaki lɛɛ, am di má Nyɛmɛ ahɔrɔma n kun. 5Ama, yɛrɛ yiri, Awiɛwiɛ Casi n ama ya yo yarada, ye ya la ahoresi ŋminda ka Nyɛmɛ bá de ya ka ya yo sa bo i kɔ atin su i dɔ. 6Nzɛn ya ni Kristo ayo kun, na ya wura kɛnkɛnnɛ, i ti má pui, nzɛn ya wura má kɛnkɛnnɛ gusu, i ti má pui. Ama, nzɛn ya yo Yesu Kristo yarada, na ya koro ya beŋgum na ya yo sakpa, nyini ti jɔrɛ n a. 7Kabo am yo su Kristo atin n su ni, am yo boro am nyi wɔ nahɔrɛ su. Kisa ŋma adaka am ye am akaaki am sunsunni ka má am de nahɔrɛ n a? 8Nyini nɔaniɛ n bo ba fa akaaki am sunsunni n fite má Nyɛmɛ bo wɔ fere am ka am ba su i n dɔ. 9Bu ŋa, ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ nu n ti kaan sɔ ɔ, ama, yiri ma i yasu yo dɔŋgu a. 10Ama, m la ahoresi fa kɔ am dɔ, kabo ya ni ya Mibiɛ Yesu Kristo ayo kun ni, ka, am káaki má am sunsunni na am yaki atin n bo ya bita i ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka am kaaki am sunsunni ni, Nyɛmɛ cín i mi sui. 11M ninbaam, nbem ŋa m toko nati kan i ka i ti ye ni ka Kristo minɛm kɛrɛ wura kɛnkɛnnɛ. Nzɛn má i ti nahɔrɛ ka m kan i sɔ ɔ, ye nzu ti ye Yudafɔm kere m wuwuruwa n a? Nzɛn má m kan i sɔ, ye haari nzɛn m kan fa kɔ yiwee n bo Yesu wuuri i baka jaanu n su ni, má i ti má jɔrɛ. 12Minɛm bo bu miɛ am ka am wura kɛnkɛnnɛ ni, má i yo m fiɛ ka bu sa bu ŋu na má bu biɛsɔ dika yo juma. 13M ninbaam, Nyɛmɛ afere am ka i de am tii ji wɔ. Ama, má am niɛ ka am anya am tii n dɛɛ ti, na am yo am kunnu koroowa, ama, am koro am beŋgu nahɔrɛ su, na am buka am beŋgu. 14Dama Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ jina nɔaniɛ maawa kun su a, yiri la ka, “Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.” 15Ama, nzɛn saŋga kɛrɛ na am sudi aluwa na am ŋumi sukpi am beŋgu ŋu, na am asi má am ŋu sa, am sáaki am ŋuŋu nu wɔ lɛɛ. 16M suse am wɔ, am wo kabo Awiɛwiɛ Casi n kere am ka am wo ni, adena má am yo am kunnu koroowa kabo dawa na am yo yoori barasu ni. 17Dama deke bo yɛrɛ adamande kunnu koro i ni, Awiɛwiɛ Casi n koro má i, ye deke bo Awiɛwiɛ Casi n koro i ni, yɛrɛ adamande dɛɛ woowa n koro má i. Nyini ti, saŋga kɛrɛ yɛrɛ adamande dɛɛ woowa n ni Awiɛwiɛ Casi n se akuruwa ni i beŋgu wɔ. Nyini ye ya koro yo má kabo ya koro ka ya yo n a. 18Nzɛn am yo kabo Awiɛwiɛ Casi n koro ka am yo ni, nɔaniɛ kpamaawa n niɛ má am su kun. 19Sɔnɔ kɛrɛ si kabo minɛm bo bu su adamande woowa su n ti barasu. Yiri la sakaraya, ni daŋgba sayoowam, ni konvikiya ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm. 20Na bu su amɔɛ, ni ayiri di ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, na bu sukpɔ minɛ, na bu sukpini jɔrɛ, na bu susi kɔrɛ, na bu sufa yaa, na bu suyo anyii sam, na bu suse akuruwa kpakpaaki bu ŋuŋu nu, 21na bu susi bu beŋgum kɔrɛ, [na bu sukun minɛ,] na bu sunu nzan bo, na bu suyo ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kabo nzan nufɔm yo barasu ni, na bu suyo sa barasu nbem. Kabo ma du mɔ ase am ni, m toko bɔbɔ am wɔ lɛɛ, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo bu yo nyini sam ni koro wura má Nyɛmɛ fɛmɛya n nu. 22Ama, deke bo Awiɛwiɛ Casi n ma minɛ yo i la ka, bu koro bu beŋgu, na bu la ahorejɔ, na bu ahorembaa ti daawa, na bu la mindi, na bu buka minɛ, na bu yo sakpa, na bu la dabuŋu, 23na bu yo bu ŋu tarakam, na bu la tarabuŋu. Nɔaniɛ kpamaawa be wo má bɛrɛ bo i jaraki minɛm bo bu bita nyini woowa atin ni. 24Minɛm bo bu ti Yesu Kristo dɛɛm ni, ba yaki bu dawa dɛɛ koroowa ni i sayoowam n kɛrɛ, bu ti ka ba kpama bu baka jaanu n su ye ba wu a. 25Awiɛwiɛ Casi n ama ya ŋgɔɔ. Nyini ti, am ma ya wo kabo i kere ya ka ya wo ni. 26Má am ma ya wura ya ŋu kpiri, na má am ma ya yo sa bo i yɛ minɛ ahore su, na má ya si kɔrɛ.


text: 1Anu gbɛrɛnta Yerusalɛm ma tumɛ min, anu nara Bɛtafagi soe burɔ Ɔlifi kɔnkɛ dafɛ. Yisa ya ala karan den fila lata anu yarɔ. 2A ya a sara anu na ko, “So nɛ min bi wo yarɔ, wo ta nyɔ. Wo ye donna nyɔ nya min wo, wo si sofɛlɛ kirinɛ yen, ala dan ye a dafɛ. Wo ni anu fulen ka na anu na n bara. 3Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya wo manyinika, wo ni a fɔ a ye ko, ‘Mari makoe ye anu na.’ Wo kɔma, a si anu boloka tiriya!” 4Wo mara alako nɛbi wola kumɛ ni bɔ a la ko, 5“A fɔ Mansa Dawudala so-burɔ-mɔgɛnu ye ko ala mansɛ ye nala a wara. A famayiginɛ. A siginɛ sofɛlɛ la. A siginɛ sofɛli-bulan la.” 6Woletɔ karan dan wonu tara. Yisa ya min fɔ anu ye, anu ya wo kɛ. 7Anu nara sofɛlɛ wo la anubɛ ala dan ka anuna durukinu sa anu kuma. Yisa sigira duruki wonu kuma. 8Nyama ba ya anuna durukinu tasa kilɛ la. Donu ya kɔlɔma bolɔnnu tɛgɛ ka anu sa kilɛ la. 9Nyama min bi tagamana Yisa yarɔ anubɛ nyama min bi tagamana a kɔma, wonu ya gbele-gbelan dabira ko, “Mansa Dawudala dan, i ni sɛnɛ! Min bi nala Mari tɔgɛ rɔ, Allata duwɛ ni to wo kuma! Alla tanto!” 10Yisa donta Yerusalɛm tumɛ min, soe bɛɛ lamagara. Mɔgɛnu ya nyinikali kɛ ko, “Yon bi kɛ la?” 11Nyama ya anu yabi ko, “Nɛbi Yisa le kɛ la ka bɔ Nasarɛti soe burɔ Kalili sigisɔn rɔ.” 12Yisa donta Alla Bato Bɔn la tumɛ min, minnu bi sarakɛnu mayirala anubɛ minnu bi feri kɛla Alla Bato Bɔn la, a ya wo bɛɛ gben. A ya wodi-felennɛnuna tebulunu nabui anubɛ kangbo ferilɛnuna sigi-fannu. 13A ya a fɔ anu ye ko, “A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, ‘Anu si nna Bato Bɔn kele madiyali-kɛ-bɔn kɔnɔ wole ye a mala kankannu dogon tinɛ la!’ ” 14Fiyɔnnu anubɛ minnu bi anu tonkanna, wonu nara a wara Alla Bato Bɔn la. A ya wonu nakɛndɛya. 15Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu ya Yisa yen kabana koenu kɛla. Anu ya a lamɔɛn dennɛnu bi anu kan nabɔla Alla Bato Bɔn la ko, “Mansa Dawudala dan, i ni sɛnɛ!” Wo le ya a ma, anu diminyara. 16Anu ya a fɔ Yisa ye ko, “Anu bi min fɔla, i sa wo lamɔɛnna?” Yisa ya anu yabi ko, “N bi a lamɔɛnna, yɔ! A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, ‘Dennɛnu bi tantoli-siginu sala a kilɛ fɛ.’ Wo ma wo karan bɛ, wa?” 17Yisa ya anu to nyɔ. A bɔra soe wo burɔ ka ta ki Bɛtani soe burɔ. 18Wo banda kɛ subaga ma, Yisa sɛgimatoe soe burɔ, kɔnkɛ ya a bira. 19A ya toro-kuri yen kilɛ dafɛ. A tara ke kɔlɔma wo ma kɔnɔ a ma fenfen yen a la fɔ yanba-kunyɛnu gbansan! Woletɔ a ya a fɔ toro-kuri ma ko, “Ile, i ti gbɔ tun!” Toro-kuri wo mafɔsɔra kelenna! 20Karan dannu ya wo yen tumɛ min, anu kawara. Anu ya nyinikali kɛ ko, “Toro-kuri kɛ mafɔsɔra kama tiriya?” 21Yisa ya anu yabi ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Ni dɛnkɛninyɛ ye wo bolo, ado wo ma sika, n bara min kɛ toro-kuri kɛ la, wole fanan si ke wo nyɔgɔn kɛla. Wo dɔrɔn ma, wo si ke hali ka a fɔ kɔnkɛ kɛ ye ko, ‘Bɔ yan. I ni ta bui kɔgɔ-yi rɔ.’ Wo si ma le. 22Ni dɛnkɛninyɛ ye wo bolo, wo wa fenfen tara madiyalɛ rɔ, wo si wo sɔrɔn.” 23Yisa tara Alla Bato Bɔn la tun. A ye mɔgɛnu karanna tumɛ min, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Yahudiya kɛmɔgɛnu nara a wara ka a manyinika ko, “I ye koe kɛnu kɛla nfen sɛnbɛ la? Yon ya sɛnbɛ kɛ di i ma?” 24Yisa ya anu yabi ko, “Nde fanan si wo manyinika nyinikali kelen dɔrɔn na. Ni wo ya n yabi, n bi koe kɛnu kɛla sɛnbɛ min na, n si wo fɔ wo ye. 25Yɔni ya batasilɛ kɛ sɛnbɛ min na, wo bɔra mi? A bɔra Alla le bolo, ka, a bɔra mɔgɛnu bolo?” Anu wulita anu nyɔgɔn masɔsɔla ko, “Ni ma ya a yabi ko, ‘A bɔra Alla le bolo,’ a si a fɔ ma ye ko, ‘Nba, nfenna wo ma la Yɔni la?’ 26Kɔnɔ ni ma ko, ‘A bɔra mɔgɛ le bolo,’ mɔgɛnu si min kɛ, ma kilannɛ wo la bawo anu dama lanɛ a la ko Yɔni, nɛbi le.” 27Woletɔ anu ya Yisa yabi ko, “Ma ma a lɔn.” Nba, Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nde fanan bi koe kɛnu kɛla sɛnbɛ min na, n ti wo fɔ wo ye.” 28Yisa tora kumala ko, “Nba, wo miriya ye kama kɛ la? Kei do ye nyɔ nun, den mɔgɔ fila ye a bolo. A tara a kinamɛ wara ka a fɔ a ye ko, ‘Nna dan, ta, i ni telen nna sɛnɛ rɔ bi.’ 29“Wo ya a fɔ a fa ye ko, ‘N sa a rɔ.’ Kɔnɔ a laban, a ya a miriya yɛlɛma. A tara sɛnɛ rɔ. 30“Anu fa tara ala den dɔgɔmɛ wara ka a fɔ wo fanan ye wo nya. “Wo ya a fɔ a fa ye ko, ‘N fa, n si ta.’ Kɔnɔ tɔ-a-la, a ma ta. 31“Nba, wo filɛ tɛma, yon ya a fa sako kɛ?” Anu ya a yabi ko, “A kinamɛ.” Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nba, wa wo hɛnkili to kɛ ko! Duti-makelelɛnu anubɛ yɛlannu si don Allala mansayɛ rɔ wo yarɔ. 32Wo ye mala le bawo Yɔni-Batasi-Kɛlɛ nara ka kila latelennɛ yira wo la. Wo ma la a la. Kɔnɔ duti-makelelɛnu anubɛ yɛlannu lara a la. Hali wo yen wo bolo, wo ma wo miriya yɛlɛma ka la a la.” 33Yisa ko, “Wo ni wo tole masɔ tili gbɛrɛ la. Dugu-tigi do ye nyɔ nun min ya ki-fannu ki ka a masansan. A ya gbere-kole ladan ka bɛndɛnu sɔ. Wo kɔma, a ya mɔgɛ donu sinka nyɔ la. A bɔra a warɛ ka ta tagama rɔ. 34Anu gbɔɛ-keri-wati kera tumɛ min, a ya ala wɔli kɛlɛnu nata anu ma ko anu ni atɛ don wonu bolo. 35Anu ya ala wɔli kɛlɛ wonu bira ka kelen gbesi ka do faga ka do mabon kuri la. 36Wo kɔma, a ya wɔli kɛlɛ gbɛrɛnu nata tun minnu siya a fɔlɔtɛnu ko. Anu ya wonu fanan bira wo nya. 37Tɔ-a-la, a ya ala dan lata anu ma. A ko, ‘Anu si nna dan gbiliya, yɔ.’ 38Kɔnɔ anu ya ala dan wo yen nala tumɛ min, anu ya a fɔ anu nyɔgɔn ye ko, ‘Ki-fen-tigila dan le nala kɛ la. Wo na, ma ni a faga. Ma si a bolo-fannu sɔrɔn worɔ!’ 39Woletɔ anu ya a bira. Anu ya a gben ka bɔ ki-fannu tɛma ka a faga.” 40Yisa ya nyinikali kɛ. A ko, “Nba, ki-fen-tigi wa na tumɛ min, a si nfen ma kɛnu na?” 41Anu ya a yabi ko, “A si mɔgɔ yogomɛ wonu faga serr, ka mɔgɛ gbɛrɛnu sinka a la minnu si atɛ di a ma a keri wati rɔ.” 42Yisa ya a fɔ anu ye ko, “A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, ‘Bon-sɔlɛnu ya anu ban kuri min na, wo le ara ma sɛbɛna-kuru-tɔnɔnamɛ la. Mari nyɛrɛ-nyɛrɛ ya kɛ ma. Ado wo mara kabana-ko-wɛ la ma yala!’ Ha bi, wo ma wo karan bɛ, wa? 43Woletɔ n bi a fɔla wo ye. Allala mansayɛ si bi wole bolo ka di wonu ma minnu si ko-latelennɛ ma. [ 44Min ba bui kuri kɛ kuma, wo kolenu ta si kerikeri. Ado ni kuri kɛ buira min ma fanan, a si wo ramɔsɔkɔn.”] 45Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Farisinu ya Yisala tilinu namɔɛn. Anu ya a lɔn ko a ye kumala anu denu ma. 46Woletɔ anu ya anu taya a bira koe ma. Kɔnɔ anu kilanta nyama la minnu bi anu mirila Yisa ma ko nɛbi le.


text: 1Ba unrunw, sɔɔ kɔɔbe biyɛidɛin bai gɔ ma, waaru gɔ ma dɛi e bɛrɛ tɔŋu tii ga e kai sɛlɛi. 2Sabu, Inɛw Baŋa bai wɛɛido gɔ, gugunyɔnnɛ digɛ bana wɛɛjɛ gin’ wɛɛdo ga e ɛjii igii wɔi. 3Inɛw waaru «Jamui, alupɛi» be gɛɛjɛ gɔ le, kɔɔ waaru le, yaanran bana nɔrun dɛinyɛnjɛ gin’, yanwan diyɛ gɔ kubɔ turu kuu bemɛ nɛ susugodo. Inɛw, wogɔ nɛ ɛli goi bɛɛidenɛ. 4Kaa e kai, ba unrunw, e ɔlɔ nɛ toloi. Kɔɔ gin’ Inɛw Baŋa bai gɔ gugunyɔnnɛ gin’ ei dɛbɛidolo. 5E puu, ei wijɛ inɛwin, aga inɛwin. Emi digɛ ma, ɔlɔ ma inɛwin laa. 6Kɔɔ sabu dɛi, emɛ inɛw wajunw gin’ kikinu sibɛ go giri emɛ yeiyeun jaanla. Kaa emɛ giri yeiyelu go, kuu emɛ ɛjii gɛli ye biyɛun jaain wɔɔ. 7Giri waaru yeiyeɲu gɔ digɛi, iyaa kɔɲɔ le bimili ye biyɛɲu gɔ digɛi. 8Kaa emi aga mɔi, iyaa kuu emɛ ɛjii emɛ gɛliyɛun jaain wɔɔ. Gagawu lee, ihibɛ lee, inrun arugoi gin’ emɛ goriyeun jaain wɔɔ. Iyaa yayabu diyɛdɔn emɛ gɔ, inrun goro gin’ emɛ goriyeun jaain wɔɔ. 9Ama, wo emaa kinɛbanrun unrunmɔ gɔ iye ga emi yɛmɛlu. Kaa Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito le digɛnu emaa yayabu gɔ bɛɛ ga emi yɛmaabe. 10Sabu waaru Kirisito wɛɛido le, emɛ ɔnmɔi wɔin ma, yinwaain ma, wo emaa wo le ɔnmɔi biyɛ ga, emɛ dɛi yinwun. 11Kunrin bana kanraun e wɔɔ gin’, e tunmɔi mainiyɛnmɔi, tunmɔ paŋa bariyɛmɔi. 12Ba unrunw, emɛ e bɛrɛ gɛɛunwɔin, inɛw logoro ebe nɛ Ama birɛbirɛnw gɔbe, Inɛw Baŋa oju nɛ ei teeremɔw gɔbe, ei deerenw gɔbe, e bei babai. 13Birɛ be birɛjɛ sabu dɛi e bei ɛjii babai, bei saii ibɛɛ biyɛi. E tunmɔ le jamu le biyɛi. 14Ba unrunw, emɛ e bɛrɛ ɛjii gɛɛunwɔin, inɛw walagunw gɔbei tinwɛnrɛin, inɛw liliyɛgunw gɔbe diyɛ dɛinyɛnmɔi, inɛw yɛbɛlɛgunw gɔbei barai. Inɛw wooi le muyɔn le biyɛi. 15Inɛ turu kanran mɔɲu, mɔɲu le tujɔmɔnɔu ga kuu kajubu le biyɛi. Kaa waaru wooi, tunmɔ bɛrɛ lee, inɛw wooi bɛrɛ lee ɛju kanran ga mainiyɛin. 16E waaru wooi kinɛ ɛɛlu le biyɛi. 17E waaru wooi Ama gɛɛin. 18Kijɛ wooi nɛ Amai birɛpoo tagai. Sabu Kirisito Yesu nɛ, Ama kijɛ e nɛ wo ibɛ gɔ kɔɔ woi. 19E Ama Kikinu birɛ gɔ tɛŋɛnɔugi. 20Inɛw Ama titiyaanw sɔɔ gɔbe yau kanrannɔugi. 21Kaa kijɛ puu ɛjii marun yɛnɛi: Kijɛ ɛju gɔbe gɛliyɛi, 22kijɛ mɔɲu puu dɛi kuu ebe gɛliyɛi. 23Ama, jamu obonɛ gɔ, ei kijɛ puu nɛ womɔi dɛiin biyɛmɔ. Iyaa kikinu ebe lee, kinrun ebe lee, goju ebe lee, bana ebe wooi nɛ, Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito wɛɛido baa, Ama ei lelu wooi nɛ paaba. 24Ama, ei boonɔnɛ gɔ, wogɔ kakanrando, sabu wo sɔɔ turu baŋai. 25Ba unrunw, e emɛ dɛi kanran Ama gɛɛin. 26Ba unrunw gɔbe wooi, Ama inɛw gin’ ihibɛ le poonɔi. 27Mu Inɛw Baŋa boi le ei tɔɔrɔuwɔn, ba unrunw gɔbe wooi bɛrɛ lɛtɛrɛ ɔn jaŋai. 28Inɛw Baŋa emɛ Yesu Kirisito nɛɛma gɔ e le biyɛ.


text: 1M ninbaam, saŋga bo m baari am dɔ na m ba kaanri labari kpa n kereeri am, na am si Nyɛmɛ asiri nu n jɔrɛ ni, ma fa má adamande alecira ni si jɔrɛ ajɔjɔ akere má am. 2Dama m yo baari ni, ma koro má ka m kan jɔrɛ be am dɔ, má ka Yesu Kristo Tiidefɔ n dɛɛ jɔrɛ, ni kabo i wuuri baka jaanu n su ni. 3Saŋga bo m yo woori am dɔ ni, m ŋuniɛ ti m yɔrɔkiiwa a, na sɛrɛ ati m agaya, na m ŋuniɛ subobo m. 4M nɔaniɛ jɔjɔɔwa ni labari kpa n bo m kaanri i ni, i ti má adamande alecira ni si jɔrɛ, ama, Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi ni yoori alekutura sam kereeri ka m nɔaniɛ jɔjɔɔwa n ti nahɔrɛ wɔ. 5Adena má am yo yarada adamande alecira n dɛɛ ti, ama, Nyɛmɛ dɛɛ yiko n dɛɛ ti. 6Tɔ, ama, ya jɔjɔ alecira jɔrɛ fa kere minɛm bo ba bi fa kɔ Nyɛmɛ atin n su n a. I ti má durunya n nu fɛn dɛɛ alecira, wara i ti má alecira bo durunya n nu nfaŋgafɔm la i ni, bɛrɛ kɛrɛ bá ka ŋgbɛɛn wɔ. 7Ama, yɛrɛ kan Nyɛmɛ alecira asiri nu jɔrɛ n bo i yo fa fiɛɛri adamande ŋu n wɔ, nyini alecira ni, Nyɛmɛ du mɔ ciciiri i wɔ ka, ye i nya ba yiiri durunya n a. I yoori sɔ ɔ, adena ya nya i jirima woowa ni. 8Durunya n nu nfaŋgafɔm be mmɔɔ asi má nyini alecira ni, nzɛn má bu siiri i, má bu kpama má ya Mibiɛ Jirimafɔ n baka jaanu n su. 9Ama, i ti kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n wɔ, ka, “Deke bo be nyumbaa nya ŋu má i ni, wara deke bo be sui nya ti má i ni, wara deke bo be nya sunsun má i, i ahorembaa su ni, nyini ye Nyɛmɛ asɛsɛ i su, na i fá ma bo bu koro i n a.” 10Ama, yɛrɛ yiri, Nyɛmɛ ama i Awiɛwiɛ Casi n ayi nyini n sɔ akere ya, dama Awiɛwiɛ Casi ni fiiti si deke n kɛrɛ a, haari ni Nyɛmɛ jɔrɛ bo i wo ŋgo ni. 11Adamande be koro si má sa bo i wo i beŋgu adamande ahore su, má ka i mi ni i tii awiɛwiɛ ni si deke bo i wo i ahore su a. Sɔ ye be koro si má sa bo i wo Nyɛmɛ ahore su a, má ka Nyɛmɛ Awiɛwiɛ ni ŋgumi si a. 12Awiɛwiɛ n bo yɛrɛ anya i ni, i ti má durunya n nu fɛn dɛɛ, ama, i fite Nyɛmɛ dɔ ɔ, adena ya si aceerim kɛrɛ bo Nyɛmɛ afa ama ya ni. 13Nyini ye ya fa kere minɛm a. I fite má adamande alecira kereewa n nu, ama, i ti deke bo Awiɛwiɛ Casi ni kereeri ya a, ye ya fa kere minɛm bo bu la Awiɛwiɛ Casi n a. 14Sɔnɔ bo i la má Nyɛmɛ Awiɛwiɛ ni, koro de má deke n bo i fite Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n dɔ, dama yiri dɔ, nyini jɔrɛm ti ka sinnzinya jɔrɛ wɔ, na i koro ti má i bu, dama be koro si má i bu, má ka Nyɛmɛ Awiɛwiɛ ni buka i na i koro fiiti si i bu. 15Sɔnɔ bo i la Nyɛmɛ Awiɛwiɛ ni, i mi koro fiiti deke n kɛrɛ a, ama, be koro fiiti má i mi yiri. 16I ti kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu barasu n wɔ ka, “Ŋma asi sa bo i wo Micɛra n sunsunni nu, na i kére i kabo i yo a?” Ama, yɛrɛ yiri, ya si deke bo i wo Kristo sunsunni nu.


text: 1Na ma ŋu mɛrɛkɛ faŋgafɔ be bekun ka i fite aŋgoro sujura ba. Na yinyiŋgu akata i ŋu ka tani dɛɛ su. Na ayi bo i kpiɛ aŋgoro n abara ayɛ i tii, i nyunu ti ka wiɛ wɔ, na i jaam ti ka sin taferema. 2I bita kadasi kaan be i saa nu, i ti tekeewa a. Na wɔ fa i jaa fɔmbɔrɔ atiɛn tieku n su, na wɔ fa i jaa biɛ atiɛn asiɛn n su. 3Na wɔ tiɛn faŋga su kabo jara ŋuundi ni, na nzue tiɛɛnwa nso n abɔ i nu. 4Nzue n tiɛɛnri kpe nso ni, má m ŋa m kɛrɛ wɔ, na ma ti akonvi be ŋga aŋgoro. I ŋa, “Má a kɛrɛ jɔjɔɔwa n bo nzue tiɛɛnwa nso n ase ni. Má a kan kere be.” 5Na mɛrɛkɛ n bo m ŋuuri i ka i jina tieku n ni asiɛn n su, n ayɛ i saa fɔmbɔrɔ su akere aŋgoro, 6na wɔ tan Nyɛmɛ bo i la ŋgɔɔ na i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ ni, yiri bo i yiiri aŋgoro, ni asiɛn, ni tieku, ni deke kɛrɛ bo bu wo nu ni, na wɔ se ka, “Nyɛmɛ ŋminda má kun. 7Ama, saŋga n bo mɛrɛkɛ nso su n ba sukan i awiɛ n ye Nyɛmɛ asiri nu jɔrɛ ni yó yiiwa, kabo i yo seeri i akɔɔm bo bu ti i nɔaniɛ kanfɔm ni.” 8Na akonvi n bo i jɔjɔɔri m dɔ aŋgoro n nu n ajɔjɔ m dɔ bekun, i ŋa, “Kɔ de kadasi kaan n bo wɔ teke na i wo mɛrɛkɛ n bo i jina tieku n ni asiɛn n su n saa nu.” 9Na ma kɔ mɛrɛkɛ n dɔ, na ma se i ka, “Fa kadasi kaan n ma m.” Na wɔ se m ka, “De na a kpɛsɛ i, i yó u nɔɔ nu mamari ka wiɛ wɔ, ama, i to u kunnu, i yó wiwi wɔ.” 10Na ma de kadasi kaan n mɛrɛkɛ n dɔ, na ma kpɛsɛ i. I ti mamari m nɔɔ nu ka wiɛ wɔ, m miiri na wɔ yo wiwi m kunnu. 11Na wɔ se m ka, “Kaaki jɔjɔ sam bo Nyɛmɛ ase ka bu bá tu minɛ barasu dɔŋgu, ni daanfiɛ barasu dɔŋgu, ni nfɛmɛm dɔŋgu.”


text: 1Ɲyɛ canmpyaa baani kàntugo, ka Yesu si Pyɛri ná Yakuba ná u cɔɔnŋi Yuhana lwɔ́, maa ŋkàre ná pire kanni i ɲaŋke kà nintɔɔngɔ ɲuŋ'i. 2Mà pi yaha wani, Yesu pyiŋkann'à pa ŋkɛ̂ɛnŋɛ pi ɲyii na. U yyahe mpyi na ɲî canŋa ɲyiini fiige, ka u vàanɲyi si fíniŋɛ bɛ̀ɛnmpe fiige. 3Kuru tanuge e, ka tèecyiini Kile tùnntunmpii Musa ná Eli si mpa Yesu cyelempyiibii mú taanre ɲyii na, mà pa a yu ná u e. 4Ka Pyɛri si jwo Yesu á: «Kafooŋi, wuu à pa naha ke, lir'à ɲwɔ. Mu aha ɲɛɛ, mii sí vùnyɔ taanre kwòro naha, niŋkin sí n‑pyi mu wogo, niŋkin sí n‑pyi Musa wogo, niŋkin sí n‑pyi Eli wogo.» 5Mà Pyɛri yaha puru jwumpe na, ka ɲahaŋa si mpa pi tò, kuru ɲahaŋke mpyi na bɛ̀ɛnmpe yige. Ka mɛjwuu si fworo kuru ɲahaŋke e na: «Mii Jyaŋi u ɲyɛ ŋge, u kan'à waha mii na sèl'e, u kapyiiŋkil'à táan mii á mú, yii a núru u ɲwɔ na.» 6Ɲyɛ cyelempyiibil'à lire mɛjwuuni lógo ke, ka fyagare si pi ta fo pi à cwo cwo ɲìŋke na maa yyahayi cyígile. 7Ka Yesu si file maa bwɔ̀n pi na maa jwo: «Yii yîri, yii àha raa fyáge mɛ.» 8Ɲyɛ pi à ta naha yyahayi yîrige ke, pi saha ɲyɛ a wà ɲya mɛ fo Yesu kanni. 9Mà pi yaha pi i ntîri ɲaŋke na, ka Yesu si yi jwo a waha pi á: «Nde yii à ɲya ke, yii àha ŋkwɔ̀ li jwo sùpya á mɛ, fo Supyaŋi Jyaŋi ká ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i.» 10Ɲyɛ ka cyelempyiibii si u pyi: «Ko Kile Saliyaŋi cyelentiibii s'à jwo na Kile tùnntunŋi Eli u à yaa u fyânha a pa Kile Niɲcwɔnrɔŋi yyaha na.» 11Ka u u pi pyi: «Sèe wi, Eli à yaa u fyânha a pa si karigii puni kurigii tíi. 12Ŋka mii sí yi jwo yii á, Eli à pa a kwɔ̀, sùpyire ɲyɛ a u cè mɛ, maa u pyi pi ɲyii pyiŋkanni na. Lire pyiŋkanni ninuuni na, pi sí Supyaŋi Jyaŋi kyérege mú.» 13Ɲyɛ u à puru jwo ke, ka u cyelempyiibii si li cè na Yuhana Batizelipyiŋi kyaa u ɲyɛ na yu. 14Ɲyɛ pi à kàr'a sà nɔ sùpyire cyage e ke, ka nàŋi wà si mpa niŋkure sín Yesu fere e maa jwo: 15«Kafooŋi, mii na mu ɲáare maa ɲwɔ na jyaŋi na, kìrikirisanŋi u ɲyɛ u e na u kànre sèl'e, u maha u cyáan nage e tèrigii cyìl'e, maa u cyáan lwɔhe e tèrigii cyìl'e. 16Mii à pa ná u e mu cyelempyiibii yyére, ŋka pire ɲyɛ a jà a u cùuŋɔ mɛ.» 17Ka Yesu si jwo: «Ei! Yii dánabaa sùpyiibii nimpiibii, fo ɲaha tère e mii sí n‑kwôro ná yii e yɛ? Mii sí yii kapyiiŋkii kwú naye e n-sà nɔ fo ɲaha tère na yɛ? Yii a ma ná pyàŋi i na á.» 18Ɲyɛ pi à pa ná pyàŋi i ke, ka Yesu si fànha cyán jínaŋi na, ka u u fworo pyàŋi i, ka pyàŋi si ɲcùuŋɔ lire tèenuuni i. 19Ɲyɛ lire kàntugo, ka cyelempyiibii si file Yesu na pi mɛgɛ cyage e maa u yíbe na ɲaha na pire ɲyɛ a jà a ŋge jínaŋi kɔ̀r'a yige pyàŋi i mà yɛ? 20Ka Yesu si pi pyi: «Yii dániyaŋi ɲcyɛ̀rɛŋi u à pa ná l'e. Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, yii dániyaŋi mɛ́ɛ n'a mpyi a cyɛ́rɛ mutaridi bile fiige, yii mpyi na sí n‑jà ŋke ɲaŋke pyi “Kò a yîri naha ŋke cyage e” ku mú mpyi na sí lire pyi. Yaaga mpyi na sì n‑jà yii jà pyige mɛ. [ 21Kileɲarege ná súnŋi baare e, ŋge jínaŋi shiŋi ɲyɛ na fwore sùpya e mɛ.]» 22Canŋka mà Yesu ná u cyelempyiibii yaha siɲcyan Galile kùluni i, u à jwo pi á: «Pi sí n‑pa Supyaŋi Jyaŋi le sùpyire cye e pi bò, 23ŋka u kwùŋi canmpyitanrewuuni, u sí ɲɛ̀.» Ka puru jwumpe si cyelempyiibii yyahayi tanha sèl'e. 24Ɲyɛ Yesu ná u cyelempyiibil'à sà nɔ Kapɛrɛnamu kànhe e ke, mpii pi maha Kileɲaarebage wyɛ́rɛŋi shuu ke, ka pire si file Pyɛri na maa u pyi: «Taha yii cyelentuŋi bà ɲyɛ na Kileɲaarebage wyɛ́rɛŋi sârali mɛ?» 25Ka Pyɛri si pi pyi: «U maha u sârali kɛ!» U à jyè bage e ke, ka Yesu si jwumpe lwɔ́ yyecyiige na, maa jwo: «Simɔ, ɲaha mu ɲyɛ na sɔ̂nŋi yɛ? Jofoo na ŋge diɲyɛŋi saanbii maha múnalwɔɔre shuu, lire ɲyɛ mɛ na wyɛ́rɛwwuuge cyáan yɛ? Pi pyìibii na laa, nàmpwuunbii na?» 26Ka Pyɛri si jwo: «Nàmpwuunbii.» Ka Yesu si jwo: «Pi pyìibii kɔni ɲyɛ a yaa pi a u sârali mɛ. 27Ŋka ná wuu la sí ɲyɛ sì ɲcyé u sâraga pi lùgigii cyi kwɔ̀ a yîri mɛ, lire e, ta sì baŋi ɲwɔge na, maa ma myàhani wà lwɔhe e. L'aha fyaŋi niɲcyiiŋi ŋgemu cû ke, maa uru ɲwɔge múgo, mu sí wyɛ́rɛ ta wani, uru sí n‑bɛ̂ mii ná mu wuŋi na.»


text: 1Yisa donta Yɛrikɔ soe burɔ, a sɔgɛ ye a la, a ni tenbi nyɔ rɔ nun. 2Duti-makelelɛnuna kun tigi do ye nyɔ nun, a tɔgɔ Sakiyasi. Ado nɔnfulu-tigi le. 3A ye a rayala nun ka a lɔn ni Yisa ye nya min kɔnɔ a wuru kati! Ka a tɛgɛ nyamala ko ma, a ma ke Yisa yenna. 4Woletɔ a tara a burila nyama yarɔ. A yɛlɛta toro-kuri la Yisa yen-koe la a tenbimatoe kilɛ wo fɛ. 5Yisa kera nyɔ tumɛ min, a ya a yɛ layɛlɛ san ma ka a fɔ Sakiyasi ye ko, “Sakiyasi, yigi tiriya! N bi yiyala ila bɔn la bi.” 6Sakiyasi yigira tiriya ka Yisa labɛn sewa-ba la. 7Min bɛɛ ya wo yen, wonu ya gbunyɛ dabira. Anu ko, “E, n bɔnu, kei kɛ ara ta yiya hakɛ tigi warɛ!” 8Sakiyasi ya a lasɔ ka a fɔ Mari ye ko, “N tigi, i wɔlɔ matɔlɔ! N si nna nɔnfulu talɛ di bolo-kolɔnnu ma. N bara fen bɔ minnu bolo kensunteyɛ la, n si wo nyɔgɔn nani lasɛgi wo tiginu ma tun.” 9Yisa ya a fɔ a ye ko, “Kisi-koe ara ke bɔn kɛ la bi. Ado Iburayima-bɔnsɔn-bɛrɛ le kei kɛ la ala dɛnkɛninyɛ fɛ. 10Nde, Hadama dan ara na ka mɔgɔ-samanɛnu nyini anubɛ ka wonu kisi.” 11Minnu tole masɔnɛ a la wulɔn, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ wonu ye. Kɛ wati ya a taran, a gbɛrɛnnɛ Yerusalɛm ma. Anu yili ye a ma ko Allala mansayɛ bɔmatoe le gbɛ rɔ. 12A ya wo lɔn min kɛ, a ko, “Mɔgɔ ba do ye nyɔ nun anu ya min kele nyamanɛ do rɔ wula-yan la ka ta sigi mansayɛ la. Wo kɔma, sɛgi-sɔgɛ ye a la a warɛ tun. 13Yanni a ni ta, a ya ala wɔli kɛla tan kele. A ya sɛnɛ-wodi-mɛlɛn kelen di anu kelen-kelennamɛ-bɛɛ ma. A ko, ‘Wo ni to kɛ mayɛlɛmana ka tɔnɛ sɔrɔn ha n na tumɛ.’ 14Kɔnɔ a ma di ala nyamanita-mɔgɛnu ye min kɛ, anu ya kilayɛnu nata a gbere la ka a fɔ ko, ‘Ma sa a fɛ kei kɛ ni ma mala mɔgɔ ba la tun.’ 15“A mara mansɛ la tumɛ min, wo kɔma, a sɛgira. A ya wodi to ala wɔli kɛlɛ minnu bolo, a ya wonu kele alako anu ya min nyɔgɔn tɔnɛ sɔrɔn, anu ni na wo yira a la. 16A fɔlɛ nara. A ko, ‘N fa, i ya sɛnɛ-wodi-mɛlan min don nde bolo, n bara tan sɔrɔn tɔnɔyɛ la.’ 17A tigi ko, ‘I wara i raya. Wɔli-kɛla-nyimɛ le ile la! I wara lanaya kɛ fen-dɔgɔmɛ rɔ min kɛ, n si i ma so kun tan kun tigi la.’ 18Wɔli kɛlɛ fila nyɔgɛ nara, a ko, ‘N fa, i ya sɛnɛ-wodi-mɛlan min to nde bolo, n bara loli sɔrɔn tɔnɔyɛ la.’ 19A ya a fɔ wo ye fanan ko, ‘N si i sigi so kun loli kun na.’ 20“Wɔli kɛlɛ doi nara, a ko, ‘N fa, ila sɛnɛ-wodi-mɛlan bira. N ya a mara kura-kundi do rɔ. 21N kilanta i la bawo ila ko ragbɛlɛ. Ita ma min na, i ye wo le tɛgɛla i nyɛrɛ ye, ado ile ma wo ki.’ 22A tigi ya a fɔ wo ye ko, ‘Ile, wɔli kɛla yogomɛ! N si i yiliki i nyɛrɛla kumɛ fɛ! I ya a lɔn ko nna ko ragbɛlɛ, nyɛ? Nta ma min na, n bi wo le tɛgɛla, ado nde ma wo ki, nyɛ? 23Nba, nfenna worɔ, i ma nna wodi sa wodi lamara tinɛ alako n ba na tumɛ min, n ni a tɔnɔ nɛ sɔrɔn a kuma tun.’ 24“Minnu sɔnɛ nyɔ, a ya a fɔ wonu ye ko, ‘Sɛnɛ-wodi-mɛlan min bi a bolo, wo ni wo bi a bolo. Sɛnɛ-wodi-mɛlɛn tan ye wɔli kɛlɛ min bolo, wo ni a don wo bolo!’ 25Anu ya a fɔ a ye ko, ‘Kɔnɔ n tigi, sɛnɛ-wodi-mɛlɛn tan ye wo bolo!’ 26A ya anu yabi ko, ‘N bi a fɔla wo ye ko fan ye min bolo, do si sa wo kuma wonu ye. Kɔnɔ fen sa min bolo, hali a dɔgɔmanɛ min bi a bolo, wo si bi a bolo. 27Nba, n yoge kɛnu, a ma di minnu ye ko n ni ma anuna mansɛ la, wo na wonu na yan ka anu faga n yala!’ ” 28Yisa ban kɛ fɔla, a sɔra karan dannu yarɔ ka Yerusalɛm kilɛ bira. 29A gbɛrɛnta Bɛtifagi anubɛ Bɛtani soenu ma tumɛ min Ɔlifi kɔnkɛ dafɛ, a ya ala karan den filɛ sɔ a yarɔ. 30A ya sarakanɛ kɛ don anu bolo. A ko, “So nɛ min bi wo yarɔ, wo ta nyɔ. Wo wa ke nyɔ, wo si sofɛli-dan kirinɛ yen, mɔgɔ ma sigi min na bɛ. Wo ni a fulen ka na a la yan. 31Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya wo manyinika ko, ‘Wo ye a fulenna nfen na?’ a fɔ a ye ko, ‘Mari makoe ye a la.’ ” 32Anu tara fan bɛɛ taran iko Yisa ya a fɔ anu ye nya min. 33Anu bi sofɛli-bulan fulenna tumɛ min, a tiginu ya anu manyinika ko, “Wo ye a fulenna nfenna?” 34Anu ya anu yabi ko, “Mari makoe ye a la.” 35Anu tara sofɛli-bulan la Yisa wara. Anu ya anuna duruki donu sa sofɛlɛ kuma ka Yisa dɛnbɛ sigila a la. 36A ye tala tumɛ min, anu ya anuna kurɛnu tafulen a yarɔ kilɛ la. 37A gbɛrɛnta Yerusalɛm soe ma tumɛ min, kilɛ ye yigila Ɔlifi kɔnkɛ kɔrɔ kan min, a gba-fɛ-bilala siyaman wulita baraka birala Alla ye. Anu bara Alla yen kabana koenu kɛla nun min kɛ, anu bi a tantola anu kulu mayɛlɛnɛ la wola ko la. 38Anu ko, “Allala duwɛ ni to mansɛ wo fɛ min bi nala Mari tɔgɛ rɔ! Yisi-kimɛ ni taran Arinyɛni tɔ. Gbiliyɛ ni di Alla ma san kole bɛɛ kuma pon!” 39Farisi minnu bi nyama tɛma, wo donu kumara Yisa ye. Anu ko, “Karan-mɔgɔ, a fɔ ila karan dannu ye ko anu ni anu made!” 40Yisa ya anu yabi ko, “N bi a fɔla wo ye, ni anu ya anu made, kuri kɛnu bɛrɛn si gbele-gbelen.” 41Yisa gbɛrɛnta Yerusalɛm soe ma tumɛ min, a ya a yen nkɛkuna, a dira ala ko la. 42Yisa ko, “E, Yerusalɛm kɛnu, ni wo ya a lɔn nun min si yisi-kimɛ lana wo ma, wo kin! Kɔnɔ wonu dogonnɛ wo ma kaka! 43Ado tele donu si na, wo yogenu si tarɛ mini wo ma ka kilɛ tɛgɛ wo ma kan tinɛ bɛɛ rɔ. 44Anu si wo halaki pɔ! Hali kuru kelen ti to a gbɛ rɔ bawo Alla nara wo wara wo kisi tinɛ tumɛ min, wo ya wo ban a la wulɔn.” 45Yisa donta Alla Bato Bɔn la tumɛ min, a ya fere-kɛlɛnu-gbenyɛ dabira. 46A ya a fɔ anu ye ko, “A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, ‘Anu si nna bɔn kele madiyali-kɛ-bɔn.’ Kɔnɔ wole ye a mala kankannu dogon tinɛ la!” 47Yisa tora mɔgɛnu karanna tele-wo-tele Alla Bato Bɔn la. A faga-sɔgɛ ye saraka-masɔla-wɛnu na anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ kun tigi minnu bi anu tɛma nun. 48Kɔnɔ anu si a faga nya min, anu ma wo lɔn bawo mɔgɛ bɛɛ tora anu tole masɔla a la. A ma di anu ye, hali ala kuma kelen ni tenbi anu tole la.


text: 1Ma ara telen Alla ye dɛnkɛninyɛ fɛ min kɛ, yisi-kimɛ ye mabɛ Alla tɛma ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ baraka rɔ. 2Dɛnkɛninyɛ fɛ, Yisa ara ma lana Allala hinɛ kɔrɔ ado ha kaka, ma ye hinɛ wo le kɔrɔ. Ma sewanɛ fanan bawo ma ya a lɔn ko wati do, ma si ala gbiliyɛ wo diya bɔ. 3Nba, ma sewanɛ fanan mala tɔrɔyɛnu tɔ bawo ma ya a lɔn ko tɔrɔyɛ si ma labila dinyɛ ma. 4Ni ma ya ma mun, wo si ma kolo. Mala kole si ma yigi-bɛrɛ la ma bolo kisi-koe rɔ. 5Ado yigi kɛ ti ma baya mumɛ! A ti ma baya bawo Alla ara ala keninteyɛ kɛ ma yisi rɔ. A ya ata Ni Sɛnimɛ min di ma ma, wo le ye ma yisi lafala keninteyɛ la. 6Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ fagara male hakɛ-tiginu ye a wati-latɛgɛnɛ rɔ bawo ma ti ke ma nyɛrɛ dɛnbɛna. 7Ko mɔgɔ do ni faga mɔgɔ gbɛrɛ ye, wo gbɛlɛ de! Kɔnɔ tumado, do si a wakila ka faga mɔgɔ-nyimɛla ko la. 8Ma di Alla ye nya min, a ara wo yira ma la bawo ma ye hakɛ-tigiyɛ la wati min, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ fagara ma ye. 9Ata sayɛ ya a ma, ma ara telen Alla ye. Ado min sanɛ wo kuma, ma si kisi Allata diminyɛ ma. 10Alla yoge le male la nun kɔnɔ kaka, ma ara ma a diyana-mɔgɛ la ala danta sayɛ fɛ. Nba, ma ara ma Alla diyana-mɔgɛ la nya min, ma si a lɔn serr, ko ma si kisi Allata tɔrɔyɛ ma fanan ala danta nimayɛ fɛ. 11Kɔnɔ a dama ma wo la, ma sewanɛ bawo ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ara ma ma Alla diyana-mɔgɛ la. 12Ma benba Hadama le ya hakɛ lana duninya rɔ. Hakɛ wo le nara sayɛ la hadama dannu tɛma. Wo ya sayɛ lana mɔgɛ bɛɛ kuma bawo bɛɛ ara hakɛ kɛ. 13Yanni Nɛbi Musa ni Allata tɔn kitabu di mɔgɛnu ma, hakɛ ye duninya rɔ nun. Mɔgɛnu ma hakɛ ko lɔn bawo Allata tɔn kitabu sa nyɔ nun. 14Kɔnɔ ka a dabira ma benba Hadamata wati ma, ha ka a sigi Nɛbi Musata wati la, sayɛ mara mansɛ la mɔgɛ bɛɛ kuma. Hali minnu ma hakɛ kɛ iko ma benba Hadama ya hakɛ kɛ nya min, wonu denu ya Allala kumɛ tinya. Yisa min nara tɔ-a-la, ma benba Hadama mara wo misalɛ la. 15Ado mɔgɔ filɛ kɛnu ma kɛn. Alla ya ma sanba makotolɛ min na, wo mani ma iko ma benba Hadamata hakɛ. Tonyɛ le, mɔgɔ siyaman fagara ale Hadama kelan wo hakɛla ko la. Kɔnɔ Yisa wo ya a ma, Allata hinɛ warata mɔgɔ siyamanna ko la. Ala hinɛ ya ma sanba Yisa la alako mɔgɔ siyaman ni makotolɛ sɔrɔn. 16Nba, dan-nafarɛ ye Allata sanbɛ anubɛ ma benba Hadama wola hakɛ tɛma. Aleta hakɛ nara yiliki koe la. Kɔnɔ Allata sanbɛ sa wo nya. Mɔgɛnu yulumu warata tumɛ min, Alla ya ata sanbɛ lana alako mɔgɛnu na ni telen a ye. 17Tonyɛ le, ka a tɛgɛ mɔgɔ kelan wola hakɛ ma, sayɛ ya mansayɛ kɛ ma kuma. Kɔnɔ Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ya min ma, wonubɛ kɛ ti sanka anu nyɔgɔn ma. Male ara Allala hinɛ sɔrɔn Yisa baraka rɔ. Ado a ya ma sanba telenbagayɛ la fanan. Woletɔ Kirasiti baraka rɔ, male si nɔ-ko sɔrɔn hakɛ ma. 18Nba, hakɛ kelan wo ya yilikiyi lana mɔgɛ bɛɛ kuma. Ko-latelenni kelan kɛ ara mɔgɛ bɛɛ hɔrɔya ka habadan-nimayɛ di bɛɛ ma. 19Mɔgɔ siyaman mara hakɛ tigi la, mɔgɔ kelan kɛla kuma-birabɛlitayɛla ko la. Ado mɔgɔ siyaman la si telen Alla ye ka a tɛgɛ doi wota kuma-birɛla ko la. 20Nɛbi Musata tɔn kitabu nara le alako mala ko-yogomɛnu si bɔ gbɛ rɔ nya min. Kɔnɔ hakɛ warata nya min, Allata hinɛ fanan warata ka tenbi wo la! 21Nba, iko hakɛ ya mansayɛ kɛ mɔgɛnu kuma nya min ka sayɛ lana anu ma kɔnɔ Allata hinɛ fanan ye mansayɛ kɛla mɔgɛnu kuma ka mɔgɛnu natelen a nyɛrɛ ye wo nya na le ka ma ladon habadan-nimayɛ rɔ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ baraka rɔ.


text: 1Jésu hô ay gwosoy kwôlo ɗaŋgi aɲ kôlji iyôŋ ba: 2«Emê iyére to derômaraŋ a yi môɲ kelma wo ɓu sa tê gerê iyére to kemari iyôŋ. 3Ôbi jé bay jé kari ré ô uwôgera ɓiɲé ka ré era kini gerê iyére hende to hen a menba, ɓiɲé bay ka ôbi jé uwôgêji hen kaɲ era. 4Ôbi hô jé bay jé ka ɗaŋgi ré hô ô kôliɲ ɓiɲé ka ré era kini gerê iyére a hen, iyôŋ ba, emê ré liɲ kô tôŋ niɲ, wôsa en duu na kelbê naɲ uré ka uwoseré aɲ emê liɲ kô tôŋ niɲ, eraŋge bi na sa emêŋge. 5Ɓiɲé ka bay jé uwôgêji hen na, bay kaɲ uwôgê bi wo hen kibi bay jé aɲ kwo pôni ô bô yagê wori a men, kwo pôni ô wô lê jeŋga tori men. 6Ka pôni pôrji bay jé bay ka hen sêji aɲ derji. 7Bô kelma bi wo hen tari aɲ ôbi jé asgarɲê kari ô deré bay deré temare bay ka hen men, uwoyriɲ sa iyérji a men. 8Menba, ôbi kôliɲ bay jé kari iyôŋ ba: ‹Emê liɲ kô niɲ, niɲba, ɓiɲé ka ené uwôgeji hen kaɲ sa. 9Erêŋge jêrê geré aɲ ɓiɲé ka, ka uɲéji ba, ken kôlji ré era kini gerê iyére a na.› 10Menba, bay jé ôrji tô geré aɲ kôliɲ ɓiɲé kêm ka bay uwoɲji hen ré eraji kini gerê iyére a aɲ bô iyére wôn jê jê ta. Perê ɓiɲé bay ka bay uwôgaji hen na, bay bô habrê ya men, bay bô derê kôba ya men.» 11«Kelma era ira ɗiré sa gelé ɓiɲé ka ré mô kibi emê kini gerê iyére a hen, menba, ôbi gel gawra wo pôni wo dôba bargay kari kaɲ erê kini gerê iyére a ré hen, 12menba, kelma kôli iyôŋ ba: ‹Melaɲnen, ju dôba bargay kam kaɲ erê kini gerê iyére a ré menba, ju li iyeŋ a jeré sa na ba?› Menba, gawra bi wo hen uwôɲ kwôlê woɲ kelê ré. 13Menba, kelma kôliɲ manê kari iyôŋ ba: ‹Ɓeréŋgiri ken haarê têri naɲ kôbri aɲ ken ôriɲ ô ulê nô dilemne a. Na kiriɲ ka ɓiɲé sômniɲ men, ômiɲ kaɲniji mêêrê mêêrê ya men hen.› 14Na ôbi á, bay ré uwôgê ɓiɲé kwônê, niɲba, bay a perê na côb iyôŋ mera.» 15Menba, Parisiɲêɲê ô ermé na ba, ciré lê iyeŋ a, ciré ɓeré Jésu sa kwôli kelêri a ba? 16Menba, bay jé ɓiɲé kaji naɲ ka Hérôd ô ligi Jésu a aɲ kôli iyôŋ ba: «Rabi, nini hôn wo kwôlo jeré kôl hen na, ré na tu kwôlê men, ju geliɲ ɓiɲé kwôlê woɲ tiri wo Emen gey hen a men, wôsa jôbi na, ju hariɲ kwôlo bay kôl gengiɲ sam hen né men, ju dô tu kwôni ré a men. 17Iyôŋ ba, ju kelêni kwôlo bôm a niɲa toyé: Têbiɲ kelma wo dami Sésar wôgê ba tôô tona gey hare ba?» 18Jésu hôn ermé woji wo habiɲ bi wo hen tumô niɲ aɲ uwôlji sara iyôŋ ba: «Kenbay ka kebreŋge wôô wôô hen, wô mi a kené sélen hen iyôŋ ba? 19Benge selé to bay têbiɲ wôgê hen pôn na na gelé.» Menba, bay eraɲ naɲ selé pôn sa gili. 20Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Sa gawra naɲ aŋga bay ɗi yi selé hende to hen to na ba, gengiɲ na sa i ba?» 21Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba ré gengiɲ na sa kelma wo dami Sésar. Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Iyôŋ ba, aŋga na ka Sésar ba, ken biɲ Sésar men, ka na ka Emen ba, ken biɲ Emen.» 22Kwôlo Jésu kôlji hen na, ɗê sarji aɲ bay ɗiri aɲ ô ta. 23Sadusiɲêɲê kôl ɓiɲé ka ma ré jê sé kamɲê ré. Wulê bi wo hen na, bay eraji ligi Jésu a aɲ eŋgeriri kwôlê kôl iyôŋ ba: 24«Rabi, tôô to Moyis na kôl iyôŋ ba: ‹Hena ɓiɲé ré wôô tô yêniɲare a aɲa kwo pôni ré ma ɗi tamni cêgeri a baa yê kema naɲ tu ba bi yêni wo ré baa cêgeri a hen ré eŋne aɲ ré yêɲ kamrê biɲ yêni wo ma hen .› 25Aɲ mega wo sa iyére toni a na, ɓiɲé ka pôni na jurgem tô yêniɲare a, menba, kwo iyêri eŋge iyore bay yê ré tô menba, ôbi ma ɗere cêgiri a, yêni woɲ ôbi cêgeri eŋne. 26Menba, ôbi kôba ma ɗere cêgeri a men, ôbi cêgeri wori kôba, na hen iyôŋ hende to hen kwôy wo ɓiɲé bay ka jurgem tô yêniɲare a hen maji kêm. 27Sem cêgeriji a menba, iyore hende to hen kôba, ma men. 28Mega wo yi hen iyôŋ hen ba, wulê wo ɓiɲé ka ma a sa jê sé kamɲê hen na, kwo yôŋ a na kurôre pôn ba? Wôsa bay jurgem toji hende to hen, na na kwôrɲêre.» 29Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Kwôli kelêrŋge saŋgiɲ naɲ ken nono. Wôsa ken hôn kwôlo yi bô magtubu to Emen a hen ré men, ken hôn ibé iyêrê wo Emen né a men. 30Wôsa wulê wo ɓiɲé ka ma a sa jê sé kamɲê hen na, imɲê a eŋgé yébé ré men, yébé a eŋgé imɲê ré a men, wôsa bay a yé môɲ manê ka Emen derômaraŋ a iyôŋ mera. 31Kwôlo gengiɲ sa jê sé kamɲê wo ɓiɲé ka ma hen ba, ken dêŋse kwôlo Emen na kelêŋge hen né ba? Ôbi na kôl iyôŋ ba: 32‹Ena Emen wo si Abraham, Isak naɲ Jakwôb tebe hen .› Ɓiɲé ka ma na, tebe Emen né, niɲba, na ka mô tu geɲ a tibri ɗi.» 33Ɓiɲé ka ɗebu ya aɲ toy kwôlo Jésu kôl hen na, ɗê sarji. 34Kiriɲa Parisiɲêɲê toy wo Jésu ré ɓu kibi Sadusiɲêɲê hen iyôŋ menba, bay daɲ sarji aɲ ôrji uɲé Jésu. 35Aɲ kwo pôni perêrji a na ôbi derê tô tôô to Emen wo pôni eŋgeriɲ Jésu kwôlê wô séliɲ bôri kôl iyôŋ ba: 36«Rabi, tôô to dami ɗê megêre ba na to yôŋ ba?» 37Menba, Jésu uwôli sara iyôŋ ba: «Já peré Kelma wom Emen naɲ bôô pôn men, naɲ tunum kêm men, naɲ ermé wom kêm a men . 38Na tôô to tumô to ɗê megêre a hen. 39To ɗaŋgi to némiɲ naɲ to tumô hen a na: Gey megam mega wo ju geyiɲ yem hen iyôŋ men . 40Tôô hende to wôô hen na, ay tô tôô to ba hen naɲ kwôlo bay kibi Emen na kôl hen kêm bô niɲ.» 41Cêgê menba, Jésu eŋgeriɲ Parisiɲêɲê ka daɲ kwari a hen kwôlê kôl iyôŋ ba: 42«Na kwôli mi a kené erem sa Krist, kwo Emen dôri hen a ba? Ôbi na kuŋga i ba?» Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Ôbi na kuŋga kelma Dabid.» 43Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Iyôŋ ba, wô mi a Tunu toɲ hendi bô bôrê na ré biɲ kelma Dabid uwôgeri ‹Kelma›, aɲ kôl iyôŋ ba: 44‹Kelma Emen na kôliɲ Kelma wuɲê iyôŋ ba: «Sa mô kôben woɲ gusurô. Kwôy wo na biɲ bay barem a yé aŋgaɲ sêlê têm .» › 45A hena kelma Dabid ré uwôgeri ‹Kelma› ba, a lê iyeŋ a ôbi ré yé kuŋgari sôŋ ba?» 46Menba, kwôni nêm ulêri kwôlê wôni sara ré. Ayiɲ tôri wulê bi wo hen na, kwôni woge wô eŋgeriɲ Jésu kwôlê ré niɲ.


text: 1Bay era sa biɲ cêgi cér wo bô emê wo Géraséniɲê. 2Menba, Jésu herbe tôŋ menba, gawra wo pôni so si sa kamɲê iyôŋ, aɲ era ligiri a. Na gawra wo tunu to habiɲ mô bôri a. 3Gawra bi wo hen na, kini merêri na sa kamɲê aɲ kwôni nêm ɓeréri harêri naɲ gaŋgi musure ré. 4Wôsa bay ulêri gaŋgi musure têri a men kôbri a men. Niɲba, ôbi ka gaŋgi musure hende to hen aɲ. Aɲ kwôni nêm wo a ɓeréri biɲ né. 5Sa pôn pôn ôbi mô sa kamɲê men, sa keramɲê men, karê kula men, walê yiri naɲ jerew a men. 6Kiriɲa ôbi gel Jésu kelaŋ menba, guro aɲ sa cubu gubari tumôri a. 7Menba, ka kula naɲ néri kôl iyôŋ ba: «Ju gey mi yen a ba, Jésu Kema Emen wo ta, en uwôlem naɲ hini Emen, gelen gusiɲ né.» 8Ôbi kôl hen iyôŋ wôsa Jésu kôl iyôŋ ba: «Tunu to habiɲ si aɲ bô gawra bi wo hen.» 9Menba, Jésu eŋgeriri iyôŋ ba: «Henem na i ba?» Menba, ôbi kôli iyôŋ ba: «Henen na kwônê ɓiɲé, wôsa nini kwône.» 10Menba, ôbi kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «En uwôlem dage tunu to habiɲ hende to hen aɲ bô emê woni a.» 11Kiriɲ bay ka hen na, ɗa kwa keram a na, kwônê gwôsiɲô ka ôm are ɗebiji ya. 12Tunu to habiɲ hende to hen uwôliɲ Jésu kôl iyôŋ ba: «Nini uwôlem dagêni bê bô gwôsiɲô ka ɗubu hen.» 13Jésu gey naɲ ci sara. Aɲ tunu to habiɲ hende to hen siji ôrji bô gwôsiɲô bay ka hen, aɲ li wo gwôsiɲô bay ka dubu wôô hen yêseraji ta sa keram a heriɲji bô kam a, aɲ yiji kam maji kêm. 14Bay gemé gwôsiɲô bay ka hen ge ô kôliɲ ɓiɲé derô ira men, kôliɲ ɓiɲé nono men, kwôli are bay ka hen, aɲ ɓiɲé kêm ôrji gelé. 15Bay era ligi Jésu a aɲ gel gawra wo na ôriɲ naɲ tunu to habiɲ bôri a hen. Ôbi mô tôŋ men, tôbe bargay men, tiri iyer dô a men. Kiriɲa bay gel hen iyôŋ, menba, harê liji. 16Ɓiɲé ka ré gel aŋga sa sa gawra bi wo tunu to habiɲ na bôri a hen men, aŋga sa sa gwôsiɲô hen a men hen na, bay ô dôriɲ ɓiɲé. 17Menba, ɓiɲé kêm ay tô eŋgeré Jésu ré si erêɲ bô emê woji a. 18Kiriɲa Jésu ɗay bô bato a menba, gawra wo tunu to habiɲ na bôri a hen, eŋgeriri ɗiré erê naɲ ɗi. 19Jésu jôri aɲ kôli iyôŋ ba: «Ô iɲ tom ligi balêm a aɲ ju kôlji kwôli aŋga Kelma li naɲ ju hen men, na iyeŋ a ôbi ré bô tu ɲa tom ba men.» 20Ôbi ô aɲ kôliɲ ɓiɲé naɲ sa iyére iyére to tôre môj hen kwôli aŋga Jésu ré li naɲ ɗi hen aɲ ɓiɲé kêm tiniji ge kay. 21Jésu ɗay naɲ bato ô si cêgi cér menba, kwônê ɓiɲé hô daɲji ligiri a. Jésu mô na kibi cér a. 22Kiriɲ bay ka hen menba, gawra wo pôni kwo bay uwôgeri Jayrus. Ôbi na kelma woɲ sa iyéy daɲare to pôni. Kiriɲa ôbi gel Jésu menba, ôbi cubu gubari tumôri a, 23aɲ uwôli kôl iyôŋ ba: «Môɲnen to dê ta ma, era ju sa uwôl kôm sara bi hende gôl ben, aɲ bi hende wôl sum sa terare a na.» 24Jésu hena ô naɲ ɗi menba, kwônê ɓiɲé ô tôri a aɲ nôgeriɲ yirji. 25Kiriɲ bay ka hen na, iyore to pôni kwôbe ô yere a li elê môj kibi wôô. 26Hende li tu ɲa gaɲ kiriɲa ɓiɲé gay gay woge geré ciré berarêre men, hende mêne kôbre gaɲ a men, niɲba, hende berare ré. Yere hô lere ôriɲ tumô tumô. 27Iyore hende to hen toy kwôli Jésu naɲ aŋga ôbi li hen menba, hende era perê kwônê ɓiɲé si cêgeri aɲ hende hebe bargay kari. 28Wôsa hende kôl bôre a iyôŋ ba: «Hena ené hebe bargay kari mera kôba, na berarê seŋge.» 29Kiriɲ bay ka hen na, kwôbe wo na ô yere a hen na, naɲ aɲ yere gware aɲ hende berare. 30Jésu bô mega kwa nééri ré dôri menba, ôbi bul hô perê kwônê ɓiɲé aɲ kôl iyôŋ ba: «Na i a hebé bargay kaɲê ba?» 31Menba, bay tôri kôli iyôŋ ba: «Ju gel kwônê ɓiɲé ka nôgerem hen né aɲ jeré kôl: ‹Na i heben ba?› » 32Menba, Jésu bô kwari ɗiré gelé i a ré heberi hen ba. 33Iyore hende to hen na, hare aɲ wuré wôsa hende hôn aŋga sa sara hen. Menba, hende era sa cubu gubare tumô Jésu a aɲ kôli aŋga ré li are hen. 34Menba, ôbi kôle iyôŋ ba: «Yêren, ayê bôô woré gôliɲ naɲ mu, ô naɲ bô jalê aɲ bi ômɲare toré hende to hen dôriɲ sarê yôd.» 35Kiriɲa Jésu iyêl ba ya tô menba, ɓiɲé ka bô iyé kelma woɲ ôbi sa iyéy daɲare hen saji sa kôliɲ kelma bi wo hen iyôŋ ba: «Môɲnem na ma niɲ, menba, ju dôyrê Rabi wô mi sôŋ ba?» 36Niɲba, Jésu toy kwôlê bi wo bay kôl hen menba, ôbi kôliɲ kelma woɲ sa iyéy daɲare hen iyôŋ ba: «Hare ré, bi bôm san a.» 37Jésu jô wo kwôni ré biri niɲba, ɓiɲé ka ô naɲ ɗi a na Piyêr men, Jak naɲ yêni Ja men. 38Bay saji iyé kelma woɲ ôbi sa iyéy daɲare a. Kiriɲ bay ka hen Jésu gel wo ɓiɲé herage men, ka pôni sôm men, karêji kula a men. 39Ôbi si bô ira aɲ kôlji iyôŋ ba: «Wô mi a kené herage gaɲ men, sômnê a men iyôŋ ba? Mône to nà ná, ma ré, hende yi na kum.» 40Menba, bay ayrêri. Kiriɲ bay ka hen na, Jésu dageji kêm nô aɲ ay iba mône naɲ yore men, ɓiɲé ka ré biri hen men, ôriɲ naɲ ci bô iyére to mône hende to hen yiɲ ya hen. 41Jésu ɓu kôbi mône aɲ kôl iyôŋ ba: «Talita kum.» (Iyayriri na: «Mône hena ta, en kôlê.») 42Kiriɲ bay ka hen na, hende hena aɲ ô ta. Mône hende to hen na elêre na môj kibi wôô. Ɓiɲé ka ɗubu ya hen na, tiniji ge kay damaŋ. 43Jésu kôlji iyôŋ ba, kwôlê wo hen na, bay ré kôliɲ kwôni ré pa pa. Menba, ôbi kôlji bay ré bure aŋgaɲ emê.


text: 1Ya ninbaam, jɔrɛ bo wɔ ka n la ka, am sere Nyɛmɛ ma ya, na Mibiɛ n labari kpa n sandi bara yɛ ndende na bu de i ni jirima, kabo am deeri i ni. 2Am kaaki sere Nyɛmɛ, na i yí ya fite minɛ tiɛm saa nu, dama má sɔnɔ kɛrɛ yo labari kpa n yarada a. 3Ama, Mibiɛ n la dabuŋu, yiri má am faŋga, na i yó am kanda bo Sitana koro yo má am pui. 4Ya Mibiɛ n ama ya ahoresi ka am suyo deke n kɛrɛ bo ya ma am nɔɔ ka am yo i ni, am kɔ su suyo i saŋga kɛrɛ. 5Ya sere Mibiɛ n ka i ma am si kabo Nyɛmɛ koro am barasu, ni kabo Kristo mindiiri barasu ni. 6Ya ninbaam, ya maari am nɔɔ ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ duma n nu ka, má am fa am ŋu gɔ ya ninbaam bo bu koro má ka bu yo juma, na bu ti nviɛyafɔm n ŋu, ba kete ka bu su má nɔaniɛ n bo ya fa maari am n su lɛɛ. 7Ambɛrɛ ni am tii si tenle su ka, i ti ye ni ka am yo kabo ya yo ni. Am si ka saŋga bo ya woori am dɔ ni, ya yo ti má nviɛyafɔm. 8Ya di má sɔnɔ be diire ŋgbɛɛn. Ama, ya yoori juma wɔ nahɔrɛ su, wiɛsu ni kɔŋguɛ, adena má ya bo be kaari. 9Ya yoori sɔ ni, i ti má ka ya la má atin bo ya se ka am buka ya a, ama, ya yoori sɔ, adena am ŋu i na am gusu sɔn ya su wɔ. 10Saŋga bo ya woori am dɔ ni, ya maari am ahin nɔɔ ni, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i kete ka i yo má juma, má am ma i na i di. 11Má pui ti ye ya se sɔ a, dama ya ti labari ka am nbem wo bɛrɛ bo bu ti nviɛyafɔm wɔ, bu yo má juma be, se bu nati ŋgbɛɛnŋgbɛɛn wɔ, na bu sufa bu nɔɔ bɔ minɛm jɔrɛ nu. 12Nyini ti, ye ya sutu bu fɔ ni anyumboro su ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ duma n nu n a, ka, bu yo aniɛ tara bu ŋu, na bu yo juma na bu koro bita bu ŋu. 13Ama, ya ninbaam, ambɛrɛ yiri, má am ma am ŋuniɛ yɔrɔki am ni sakpayo. 14Sɔnɔ kɛrɛ bo i keteeri nɔaniɛ n bo ya kɛrɛ i ahin kadasi n nu afa ama am ni, am yi kɔrɛsi na am si i mi. Má am dodo i mi, adena nyinsɛ ti i. 15Ama, má am fa i mi yo am kpɔfɔ, am tu i fɔ ka am niwa a. 16Ya sere Mibiɛ n ni i tii, yiri bo i ma ahoreda ni, ka, i ma am ahoreda saŋga kɛrɛ fa kɔ deke kɛrɛ nu, na i wo am kɛrɛ dɔ. 17Mini Pɔɔlu ni m tii sufa m saa sukɛrɛ ahin kɛrɛɛwa n bisa am dɔŋgu a. Kabo saŋga kɛrɛ na m kɛrɛ lɛɛ. 18Ya Mibiɛ Yesu Kristo buka am kɛrɛ.


text: 1Mansa Hɛrodi burunta Mari Yisata mɔgɛnu tɔrɔla wati wo le tɔ. 2A ya kɛlɛ dannu sɔ Yɔni na kelen nyɔgɛ Yemesi ma ka a kan natɛgɛ. 3Ado Hɛrodi ya a yen tumɛ min ko Yahudiyanu diyana koe le wo la, a ma dan wo ma. A ya Pita fanan bira. (Wo kɛra Biredi-Yɛlɛbɛlɛ-Dɔn-Ladɛn wati rɔ.) 4Anu ya a sa yele la. Anu ya a don kɛlɛ den mɔgɔ nani, sigi tina nani (16) bolo alako anu si a kandan nya min. A ye Hɛrodi kɔntɔ nun ko Kanan-Ko-Ladiyɛ wa ban, a ni ala kiti fɔ Yahudiyanu yala. 5Pita sanɛ yele la tumɛ min, Mari Yisata mɔgɛnu ma fara Alla matarala a ye mumɛ! 6A sɔgɛ ye Hɛrodi la ka Pita kiti mɔgɛnu yala tele min na, suyi wo rɔ, Pita kinɔgɔra a kandanna mɔgɔ filɛ tɛma, a kirinɛ yɔlɔkɔ fila la. Yele-bon-kandannɛnu sɔnɛ dɛ la. 7Tiriyante wo rɔ, Marita melika sɔra nyɔ. Waan rakara yele bɔn la. Melika ya Pita magbesi a kanban-kunyɛ ma ka a lakunden. A ko, “I lasɔ tiriya!” Tiriyante wo rɔ, yɔlɔkɛnu buira ka bɔ a bolenu na. 8Melika ko, “I ni i mabɛn ka ila sanbarɛ don i kian rɔ.” Pita ya wo ma. Melika ko, “Ila duruki don i kan la ka bila n fɛ.” 9Pita bilara a fɛ ka bɔ yele la. Hali wo, melika wo ya min bɛɛ ma, Pita ya a lɔn ko a ye ko-rayirɛ le yenna nun dɔrɔn. 10Anu tenbira kandannɛ sigi tinɛ fɔlɔtɛ la, anubɛ a fila nyɔgɛnu. Nɛgɛ dɛ min bi yele la nyɔ, anu kera wo ma tumɛ min, dɛ lakara a nyɛrɛ ma anu ye. Anu donta soe burɔ. Anu bi tagamana soe burɔ nkɛkuna, tiriyante wo rɔ, melika wo ya Pita boloka. 11Wo kɔma, min bara ma Pita la, a ya a miri wonu ma. A ko, “N bara a lɔn gbɛ serr, ko tonyɛ le! A sɔgɛ ye Yahudiyanu na ka min sigi n ma nun, Mari ara ala melika sɔ ka n tanka anubɛ Yahudiyanu masibɛ ma.” 12A ya a nyɛrɛ lɔn tumɛ min, a tara Yɔni-Maraka na warɛ, Mariyama kɔni. Mɔgɔ siyaman nadɛnnɛ nyɔ Alla matarala. 13Pita ya sansan-don-dɛ matugu. Wɔli-kɛla-dunmusi min tɔgɛ Roda, wo nara ka na a lɔn ni min bi nyɔ. 14A ya Pita kuman kan lamɔɛn min kɛ, a tɛrɛnara. A ma dɛ laka sewɛ bolo. A burimatoe sɛgira ka a fɔ ko, “Pita sɔnɛ dɛ la.” 15Anu ya a fɔ a ye ko, “I ma ara yuwaya! I foni!” Kɔnɔ a kirita a ma ko tonyɛ le. Woletɔ anu ya a yabi ko, “A yiyɛ le dɔrɔn.” 16Kɔnɔ Pita tora dɛ matugula dɛɛ! Tɔ-a-la, anu ya dɛ laka a ye. Anu ya a yen tumɛ min, anu kawara! 17A ya a bole sa a dɛ la ko anu kana kuma. Mari ya a labɔ yele la nya min, a ya wo bɛɛ rakaran anu ye. A ko, “Wa a fɔ Yemesi anubɛ ma na kelen nyɔgɔn toe bɛɛ ye min mara.” A bɔra ka ta kan tina gbɛrɛ. 18Bandɛ kara tumɛ min, yele makandannɛnu kɔndɔfilita dɔgɔma ma de! Anu ko, “Nfen bara ma Pita la?” 19Hɛrodi ya a fɔ ko anu ni a nyini kɔnɔ anu ma ke a yenna. Woletɔ a ya yele makandannɛnu fɛsɛfɛsɛ bɛrɛkɛ! Wo kɔma, a ya yele makandannɛ wonu faga koe latɛgɛ. Wo ban, Hɛrodi bɔra Yudiya ka ta a sigi Sɛsariya soe burɔ. 20Mansa Hɛrodi diminyara Taya anubɛ Saidon so-burɔ-mɔgɛnu ma kati! Kɔnɔ anuna nyamanita-mɔgɛnu bi anuna dɔn-fannu sɔrɔnna Mansa Hɛrodila nyamanɛ le tɔ. Woletɔ anu ya anu nadɛn ka ta Hɛrodi yen. Balasita min bi Hɛrodila mɔgɔ ba do la, anu ya wo fɔlɔn ma anu yatigi la bawo wo le kun-tigiyɛ la nyɔ. Wo kɔma, anubɛ Balasita tara Hɛrodi wara ka a madiya ni a si kɛlɛ ban. 21Wati wo kera tumɛ min, Hɛrodi ya ala mansaya-duruki don a kan na ka sigi ala mansaya-waganɛ rɔ. A kumara mɔgɛnu ye. 22Anu ya wɔyɔ layɛlɛ ko, “Mɔgɔ sa kumala kɛ la fɔ Alla!” 23Tiriyante wo rɔ, Marita melika ya Hɛrodi gbesi a rɔ. A buira dugi ma bawo a ma Alla gbiliya. Tɔ-a-la, tunbinu kɛra a rɔ ha a fagara. 24Wo bɛɛ rɔ, Allala kumɛ tora nyɛnsɛnna ka wara. 25Banabasi anubɛ Sɔli ya anuna wɔlɛ ban tumɛ min, anu bɔra Yerusalɛm soe burɔ ka sɛgi Antiyaki soe burɔ. Anu tara Yɔni-Maraka la anu bolo.


text: 1Yênên kaɲê, hena kwôni ré era legerŋge a aɲ kelêŋge kwôlo ɗiré kôl hen ré na naɲ néé wo Tunu na, ken bi bôrŋge sara lew ré tô. Niɲba, ken kôbe kwôli kelêri bi wo hen dô gel na ba ôbi iyêl na naɲ Tini Emen na tiri a men ba, dema kené bi bôrŋge sara tô. En kôl hen iyôŋ wôsa bay kibi Emen kaɲ bay benare kwône sa terare a haw hen. 2Geré wo ka hôniɲ kwôni ré ôriɲ naɲ Tini Emen a na: hena kwôni ré kôl Jésu Krist ré yêɲ môɲ gawra iyôŋ aɲ ré era sa terare a nà ná, ôbi ôriɲ naɲ Tini Emen. 3Niɲba, hena kwôni ré kôl Jésu Krist ré yêɲ môɲ gawra iyôŋ ré na, Tini Emen naɲ yiri a. Niɲba, ôbi ôriɲ naɲ tini ôbi bare ɗi. Na ken toy ca tumô mega wo tini ôbi bare bi wo hen ré sa tô, niɲba, haw hen hende sa niɲ. 4Niɲba, kamnen kaɲê, kenbay ba, ken gôliɲ sa bay kibi Emen kaɲ bay benare bay ka hen niɲ, wôsa kena kam Emen. Wôsa Tunu to yi yerŋge a hen na, na Tunu to néére damaŋ gôliɲ to sa terare a nà. 5Wôsa bay kibi Emen kaɲ bay benare bay ka hen na, na gawrê ka sa terare a nà. Na ôbi wo hen aɲa bay ré kôl na kwôli aŋga sa terare a nà aɲ gawrê ka terare a nà dôbe marji toyiɲ kwôli kelêrji bi wo hen. 6Niɲba, nabay ba, nana ka Emen. Kwôni wo hôn Emen ba, a toyé kwôlê kebrena niɲba, kwo na kema Emen né ba, a toyé kwôlê wona ré. Na hen iyôŋ, nana hôniɲ kwôni wo ôriɲ naɲ Tunu toɲ tiri hen naɲ kwo ôriɲ tunu toɲ benare hen men. 7Yênên kaɲê, na periɲge yerna naɲ wulê wulê wôsa peré hena na ligi Emen. Wôsa kwôni wo pur Emen men, pur gawrê a men na, ôbi na kema Emen men, ôbi hôn Emen a men. 8Kwôni wo pur Emen né men, pur gawrê ré a men na, ôbi hôn Emen né, wôsa are kêm ka Emen li hen na, ôbi li na naɲ peré. 9Emen joɲ naɲ Kemari wo pôn nêŋ hari hen era sa terare a nà bi ré sa béna nana mô tu geɲ. Na ôbi a gelé perê wo Emen ré peréna hen tu wolé. 10Geré peré wo Emen peréna bi a na: na nabay a peré Emen tumô ré, niɲba, na ôbi a peréna tumô aɲa ré joɲ naɲ Kemari bi ré sa ma mega aŋgaɲ lê sarga iyôŋ aɲ ɗiré ɗiɲ bôri jalê sa têriɲ lêrena. 11Yênên kaɲê, mega wo Emen peréna hen iyôŋ na, nabay kôba, na periɲge yerna hen iyôŋ men. 12Wôsa Emen na, kwôni wo giili ba, naɲ tô. A hena nana periɲ yerna ba, ôbi biɲ naɲ na men, peré wori bi wo yi bôrna hen na, na peré woɲ tiri a men. 13Na hen iyôŋ a, nana hôn wo nana biɲ pôn naɲ Emen men, ôbi kôba, ré biɲ pôn naɲ na a men sa kibi Tini to ôbi béna hen. 14Wôsa nibay kôba nini gel naɲ tirni toni aɲa niné ulêŋge béréri hen: wo Ibarna Emen né joɲ naɲ Kemari sa terare a nà bi ré sa gôliɲ naɲ ɓiɲé. 15Ôbi a, kwôni wo ré kôl Jésu ré na Kema Emen ba, Emen biɲ naɲ ɗi men, ôbi kôba, biɲ naɲ Emen a men. 16Nibay ba, nini hôn peré Emen peréni hen aɲ nini bi bôrni sara. Wôsa Emen na ôbi peré kiriɲ. Kwôni wo pur Emen men, pur gawrê a men na, ôbi biɲ naɲ Emen men, Emen kôba, biɲ naɲ ɗi a men. 17Peré wori bi wo yi bôrna hen, ré na peré woɲ tiri na, Wulê wo ôbi a sa jôriɲ kwôlê sa ɓiɲé ka sa terare a nà hen na, na harê ré wôsa jé lêrena sa terare a nà biɲ naɲ kwo Jésu. 18Wôsa hena kwôni ré hôn wo Emen né piri na, harê a naɲê bôri a. Na wô peré wo Emen pur kiriɲ hen bi aɲa ré dage harê bô kwôni a hen. A hena kwôni ré hare ba, yi môɲ bay réé sa ɓiri iyôŋ, wôsa kwôni wo hare na, peré wo Emen piri hen na, ôbi hôn derêri ré. 19Na Emen a peréna tumô kaɲ dema nabay nana piri men, periɲ megêrna a men hen tô. 20A hena kwôni wo ré kôl ɗiré pur Emen aɲa ré kaɲ yêni yôd ba, na ôbi benare ɗéɲ iyôŋ. Hena kwôni ré pur yêni wo ôbi giili naɲ tiri hen né ba, ôbi a lê iyeŋ aɲa ré peré Emen wo ôbi giili ré hen ba? 21Tôô to Krist béna hen na, kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo pur Emen ba, bi pur yêni a men dem.»


text:
Sran mmla mun be men nun jɔ bole
Ibo bole
Ke ɔ fin ke sran kwlakwa i sran bule ɔ fin blɔlɔ'n ti, ke i sran-mmla ɔ nin sran kwlakwla lie'n se'n ti, ke isɔ nin ye ɔ nin fɔundi, nanwle atin, aklunjɔe ba men nun'n ti
Ke ɔ fin ke se be si'a sran-mmla mun, nan se be bu'a be like fi, i sɔ nin ye ɔ fa sa tete yewa'n ba'nti, sange ke ɔ fin ke be seli ke men nga mɔ i nun sran mun be di be fɔundi, mɔ be kwla be kan be klunklo nde, be kwla be sɔ be klunklo like, mɔ sekunle ɔ nin yale b'a jaso su, i sɔ men mɔ be wan sran kunde i dan'n ti
Ke ɔ fin ke i dan lika nin ye le ke ɔ fata ke mmla su awa ye ɔ nian sran-mmla mun be suɔ, ke ɔ ko yo nan b'a mianmian-man sran nan w'a faman ya w'a jaso-man be nga be fa kwlale nin sran tete yole be fa be tintin i su be wun'n ti
Ke ɔ fin ke like nga ɔ ti kpa dan yele men mun b'afien janvue kekle diwa'n ti
Ke ɔ fin ke men unmuan nun nvle mun be yali be wan be kan be sie su yekun ke be te lafi sran-mmla su dan, sran ɔ ti like dan, ɔ le'a gua, bla nin yasua be se. Be wan i sɔ'n ti, like nga ba ko yo nan sran mun b'a nyan alaje, nan aklunjɔe w'a ba be wun, fɔundi nun, i sɔ like nin ye be wa yo'n ti
Ke ɔ fin ke nvle nga be wo anyia sɔ nun, be wan be nin like nga be fle, ke "Men mun be Bo Yekun Anyia" be bo yekun be bo mandren nan sran i fɔndi ɔ nin i sranmmla be kaci ninge mɔ sran kwlakwla i ti wo be bo'n ti
Ke ɔ fin ke nga ɔ ti kpa dan yele ke sran mun be ngba be fa be ti be wle sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi be bo'n ti
Anyia Dan wan ke Nde nga be ken ye'n, ɔ fata ke ɔ kaci ke like mɔ i denman ye sran kwalkwla nian; men kwlakwla be kunde be ken; ɔ ye sɔ nan men kwlakwula su sran o, men kun i siesiele ninge mun, be bu Nde Dan nga i akundan cen kwlakwla, be bo mandren ɔ nin sran mun be fluwaklele, ɔ nin ngwlele klele, be yo man sran mun be dan lika si sran-mmla ɔ nin fɔndi; ke be ko si be kpɔkun be yo bleble, men kun nun o, men ngba nun o, man sran mun be ngba be si i sɔ nde: men nga be trannin annuanze dan i ase be nun sran mun o, be nga be wo i sɔfue mun be bo'no, ɔ fata ke i sɔ sran mun be ngba be si sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi.
Tikle kikli
Sran mun be ngba, ke be wu be ɔ, be ngba be se, fɔndi nun, sran-mmala nun. Be si akundanbu, be si su ɔ fata ke sran mun be tran'n, be tran aniaan nun tranle.
Tikle 2
Sran-mmla ɔ nin sran-fɔundi nga ɔ wo Nde dan nun, sran kwlakwla kwla fa ye ilie; ɔ le'a ke e ti sran nvle ngunmin, ke e wunnen ti'a kun, e anien ti'a kun, e bo lika ti'a kun, e like sɔwa ɔ ti i ngunmin, e politiki angundan ti'a kun, e fin'a lika kun, ɔ le'a ke wie ti sikafue, wie ti yalefue, ke wie mun be osu ti wlengbi, wie mun be osu ti kanga. I kungba yekun, be kwla'a kpaman sran mun be nun be se'ake nga ti bue nga su sran, nga be wun'en i lie wle'n kpa, be wun'an men nga su ɔ fin ɔ: be kwla'a be se'a sɔ, kanze sran fin nvle ufle suo, se nvle sɔ ɔ le i fɔundio, kanze i ti wo men ufle i bo o, ɔ nunmen i ti bo nun tile o.
Tikle 3
Sran kwalakwla, ɔ fata ke be sese i nguan, be wuke i ɔ di i fɔundi, be sese ibɔbɔ ba unmuan.
Tikle 4
Be kwla'a be fa-man sran be kaci'a kanga. Sran kanga yole nin i fatɔ ɔ nin i ninge i fa sɔ mun be yowa, ba tanninnin be ngba be atin.
Tikle5
Be kwla'a be ye'a sran fi like tete mun, be wle-men i bisva, be kwla'a be yo-men i ninge nga mɔ ɔ ye sran finfin, mɔ ɔ kaci sran ke blo nnen mun be sa.
Tikle 6
Lika kwlakwla nga sran kun wo, ɔ fata ke be bu i sran, ɔ fin i mmla su.
Tikle 7
Sran mun be ngba be se mmla mu be nyrun; i sɔ'n ti, ɔ fata ke mmla mun be wutu be su, be ngba. sran kwlakwla, ɔ fata ke be wuke i nan sran nun kpakpawa w'a nyen-men; sran nun kpakpawa ɔ ti ke Nde nga i gblu tɔwa sa.
Tikle 8
Sran kwmakwla le atin ɔ ko to ibɔbɔinvle su jɔle difuemun, se ɔ fin nan be bu i anunnflin i fɔundi-mmla su, fɔundi-mmla nga be kleli i fluwa nga be fle i ke "men i takawa i bo fluwa".
Tikle 9
Be kwla'a be tra-man sran ngben sa, be kwla'a be wle-men i bisua, be kwla'a be tu-men i men kun su ngben sa.
Tikle 10
Se be sanman sran, nan ndrumun tran nun, nde nga ti ye be sanman i, ɔ fata ke nzraa nun, nanwle nun, jɔle difue mun, be nga be ti nun-man sran fi bo'n, mɔ be ti nanwle sran, be ye ɔ fata ke be ken i sɔ nde lie niɔn: be ye be kwla se ke se ɔ wo i nde fe su o, se kusuman, nzanman mɔ be sanmanin i, ɔ ti atin su o.
Tikle 11
- Sran kwla nga b'a senmen i nde kun ti, ke be nian kan nde mɔ be nian bu-man, i sɔ fue'n be kwla'a se'a ke i nde yo'a fe. A wun ke be kwla be se sɔ, san b'a di jɔle, be ngba be ngba be nyrun, ato a wlu'a nun, be nga be ko jren i sin i ti kplile b'a jran.
- Be kwla-man be bu-man nde be gue'e sran kun su; se nde ti ye be senmen i, i nun nga ɔ fa ye sa sɔn, mmla wie fi, i nvle lie su mmla o, men nun mmla o, be bu'e i sɔ like lie'n ke ɔ ti like te. I ng'ɔ wuka su, yele ke alamandi nga be fu i, bisua nga be wle i, be nuan kwla'a tra-man nga be fa be yo i sɔ titi'n
Tikle 12
Be kwla'a be wla-man be nuan sran kun i awlo nun nde mun be nun ngben, i awlo nun nde i tranwle, i fluwa nga ɔ kle'n, i fluwa nga be kle i, be kwla'a be ken'en i wun nde ngben, be kwla'a be saci i dunman ngben. I sɔ ninge lie mun be ti, ɔ fata ke mmla mun be sasa sran kwlakwla.
Tikle 13
- Sran kwlakwla ɔ kwla wlanwlan sin, nvle kun nun, lika nga ɔ klɔ ke ɔ tran'n ɔ kwla se ke wa ye n klɔ ke n tran.
- Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ jaso nvle kun su kɔ lika nfle; ɔ kwla jaso ibɔbɔ nvle lie'n su, kpɔkun ɔ kwla se i sin ɔ ba i nvle lie'n nun yekun.
Tikle 14
- Se nvle kun su be kle sran kun yale, sran sɔ'n ɔ le atin ɔ kɔ mantan nvle ufue mɔ ɔ kwla sɔ i nun ɔn.
- Sange i sɔ atin lie'n, wɔ nga a ye sa tete mɔ ɔ kɔ-man Men b'Anyia be nde lie su'n, wɔ nga a ye i sɔ sa te mɔ fata ke be sanman wɔ'n, sa kpa, a kwla'a a jren-meen i sɔ atin su kan-man nde.
Tikle 15
- Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ nyen i aulie nvle
- Be kwla-man be se-man sran kun ke, ɔ fin ande a le'a aulie nvle wie kun, i sa sɔ ngben; kusuman, se sran kun wan ɔ kaci i aulie nvle, ɔ le atin kaci.
Tikle 16
- Ke be ko nyin yasua kun ɔ nin bla kun, be le atin be ja be wun, be taka be awlo; ɔ fata ke nde ke nvle ufle nun sran, men ufle nun sran, like sɔwa wafa ufle sran, ɔ fata ke i sɔ angundan wlu nun. Be aja nun, be nyɔn be se; be nun kun se'a ke ɔ tin kun su: i ble nga be ja o, ke be titi aja nun o.
- A wun ke be ja'n, uun be nyɔn be nuan w'a yekun, be klun klo su.
- Awlo bo ɔ ti ke ananganman like sa, ye ɔ ti nvle kun su sa i olui niɔn; ɔ fata ke nvle ɔ nian su ke i nyima sa, ke awa wuke i.
Tikle 17
- Sran kwlakwla, i kungba anze, ɔ nin sran ufle mun anze, ɔ kwla le i ti bɔ nun like.
- Be kwla'a le'a sran fi i ti bo nun like i sanun.
Tikle 18
Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ ɔ bu i ti bo nun angundan, ɔ nyen i klun nde, ɔ kwla sɔ i like wafa nga ɔ klo i'n; ke ɔ fin i le kusuman, se i wan ɔ kaci nan ɔ sɔ like ufle'n, se i wan ɔ bu akundan ufle'n, ɔ le atin ɔ kaci. Se i wan i klun akundan lie'n, i like sowa lie'n, se i wan ɔ bo be jɔ, i ba kungba o, ɔ nin sran ufle mun o, ɔ le atin ɔ bo be jɔ; se kusu i wan ɔ ye i like aswre nun, ɔ le atin yo. I kwlaa ngɔ'le, ɔ kwla kle i fluwa nun, ɔ kwla yo like kwlakwla nga fata ke ɔ yo; sran fi kwla'a tannin i atin.
Tikle 19
Sran kwlakwla ɔ le atin ɔ bu i bɔbɔ ti bo nun akundan, ɔ ken i klun nde nga i wan ɔ kan'n. I sɔ i sin yele ke se ɔ ken i klun nde'n, be kwla-man be kle'e i yale; i sin nin yele ke ɔ le atin kunde nde mun be tile; i kusuman kwla bo nde ɔ nin nzebua mun be jɔ kle sran mun; like kwlakwla nga ɔ kwla fa bo i sɔ jɔle lie, ɔ fa bo; ɔ nun-man i ti nun kaan ke awe wo nvle mun b'afien.
Tikle 20
- Sran kwlakwla ɔ le atin ɔ nin sran ufue mun be ya anyia; ɔ kwla wlu anuanze nga ɔ ti'a nzaje anuanze nun.
- Be kwla'a be mianmian-man sran kun ɔ wlu-man anuanze kun nun.
Tikle 21
- Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ, i bɔbɔ i nvle lie'n su, ɔ tran awa i juman be ti, se nen i bɔbɔ trele sa, ɔ kwla yo i janunfue.
- Sran kwlakwla ɔ le atin, nán ndrunmun kan tran nun, mɔ di i bɔbɔ i nvle'n su awa juman.
- Nvle kun su i sran unmwah mun, be ye be man nvle sɔ i su gbengben be fangan. I sɔ'n ti, ɔ fata ke be yo manwle nun vote, nan sran mun be nde nga ɔ wo be klun, b'afe i sɔ b'a kan vote'n le nuan; ke i nuan ko ju'n, ɔ fata ke ɔ sen i wun; sran ngba vote o, aswre vote o; i kwlaa nga ɔ yo ɔ, vote i yowa, nan mianmianle tran nun, sran kun i klun vote ye ɔ vote ɔ.
Tikle 22
Sran kwlakwla, ke mɔ ɔ ti nvle kun su sran'n, ɔ fata ke ɔ nyan awa sran anwukalelike, ɔ le awunnyanmblusue atin, awasranwukale atin, be nyin su yiyile ninge atin; i sɔ ninge mun ye be ti sran kwlaa cinjin, be ye be yi sran i sran lika nglo ɔ, be yo i fɔundi-mmla be dan; i sɔ'n fin nvle kun i mandren bowa nun, ɔ fin men mun be wun wukawa nun, ɔ fin nvle kun i siesiewa nun, ɔ fin nvle kun i nun anyanbewun ninge mun nun.
Tikle 23
- Sran kwla ɔ le atin mɔ ɔ di i bɔbɔ i klunklo juman, juman i fa diwa ɔ nin i akatua be ti i klunsu; ɔ fata ke be nian i su, nan man ɔ tran sa ngben ke ɔ nyan-man juman
- Sran kwlakwla i juman nga ɔ di, i su sika ce ye ɔ fata ke be men i ɔ, ɔ le'a ke sran kun ɔ le i akatua, sran kun ɔ le i akatua
- Sran kwlakwla, ke ɔ di juman'a ɔ fata ke i akatua nga be tue i'n, ɔ ju i bɔbɔ, i yi ɔ nin i mma mun be wun siesiele ke ɔ fata ke sran fa siesie i wun sa. Se akatua sɔ'n ju-man, awa wuka suɔ ɔ yo ye.
- Sran kwlakwla ɔ nin i wiengu mun be kwla be taka jumandile anuanze, sran kwlakwla ɔ kwla wlu i sɔ anuanze lie nun ɔ fa kpli i like nga ɔ lo i i ti.
Tikle 24
Sran kwlakwla, ke ɔ di juman'n, ɔ le atin ɔ lo unmien, ɔ le ble wie ɔ ɔ yiyi i nyisu ɔ. ɔ fata ke dɔ nga mɔ ɔ fa di juman, nan ɔ ce ngboko; ye afue kun nun i ble mɔ ɔ di'a juman, ɔ fata ke be tue i kale.
Tikle 25
- Sran kwlakwla ɔ fata ke i sa nun yo fe nan w'a kwla w'a ye i wun ayre, w'a kwla w'a siesie i wun, i bɔbɔ nin i yi nin i mma mun, ke ɔ ti ke alie dile lie'n, trale wlawa'n, lawle'n, be wun ayre yele'n, ble mɔ ɔ di'a juman'n, mɔ ɔ tɔ tukpakie'n, se ɔ kwla'a nun'n, se ɔ wo angbeti nun'n, se w'a yo oke'n; sa yale kwlakwla nga ɔ tɔ i su mɔ i sa nun a wie'n, ɔ fata ke awa wuke i.
- Blata ɔ nin ba kangan mun, ɔ le be wukale lie'n mɔ awa wuka be ɔ. Ba kangan kwlakwla, kanze be wu be gua su o, kanze be wu be aja nun o, be kwlakwla ɔ fata ke awa sasa be.
Tikle 26
- Sran kwlakwla ɔla atin mɔ be kle i fluwa. Sran fluwa klele'n, ke ɔ fa ju ke sua blu su'n, sika tuale nun-man nun. ɔ fata ke ba kangan mun be ngba be kɔ suklu, be nun kun le'e ti ke ɔ kɔ-man. Sukln nga be kle blale juman nin juman dile nun, i sɔ suklu'n, ɔ fata ke ɔ tru; suklu dandan mun be nun wlule i atin, ɔ fata ke be tike man sran kwlakwla; be kpa'a sran mun be nun, sran kun ɔ nin i like lie mɔ ɔ kwla yo ɔ.
- ɔ fata ke fluwa klele ɔ yi sran i sran lika i nglo, ɔ yo man sran mun be bo nyan, ɔ yo man be nyin yi sran-mmla mun ɔ nin fɔundi-mmla nga ɔ ti fɔundi-mmla be bɔ'n. Fluwa klele ɔ fata ke ɔ yo man ndidie ba sran mun b'afien, ɔ yo man sran mun be yaci sran kun nun ɔ yo i klunklo ninge, man janvue dile ɔ ba men mun b'afien, sran nvle mun b'afien, like sɔfue mun be wafa b'afien. Fluwa klele i kungba yekun, ɔ fata ke ɔ man "Men mun be Bo Yekun Anyia" be ninge nga mɔ be yo mɔ alaje ko cɔ mɔn nun.
- Sie mun ɔ nin nien mun, be ye ɔ fata ke be kunde fluwa i klele wafa nga ɔ nin be mma mun fata ɔ.
Tikle 27
- Sran kwlakwla ɔ le atin mɔ, i nvle lie'n su ninge mɔ ɔ ti ke be nyin su yiyiwa ninge, be sa ti ninge, aguin ninge, ɔ le atin ɔ ye i sɔ ninge wie, ɔ le atin ɔ di su wie; ɔ le atin ɔ wuka be yo be nyrun kɔle ninge mun; afin se mblusue fite su, ɔ le atin di wie.
- Sran kun, se ɔ di i be nyrun, kɔle aguin juman, ɔ klei fluwa, ɔ di aguin nan se i duman fite su ɔ, i mblnsne fite suɔ ɔ ti ilie.
Tikle 28
Sran kwla ɔ le atin ɔ kunde ke sran mun b'afie, men mun b'afien ɔ ye flɔlɔɔ, i sɔ nan sran-mmla ɔ nin fɔundi nga be kan be nde Nde nga nun, b'a su mma.
Tikle 29
- Sran kun, ɔ fata ke ɔ yo like men i nvle mɔ i nun ye i bɔbɔ ɔ kwla di i fɔundi, ɔ kwla bo nyan.
- Sran i sran-mmla nin i fɔundi su dile ɔ le'a awielie ufle, san awielie nga i nve su mmla mun be sieli ke ɔ fata'a ke sran kun i sran-mmla nin i fɔundi su dile ɔ tannin sran ufle mun be lie atin. I sɔ nin ye man be kwla fa atin ndenman kpa su, aunjɔe ɔ ba nvle nga mɔ i su kpen siele ɔ wo sran kwlakwla sa nun nun.
- Sran-mmla nin fɔundi ng'ɔle be kwla'a fa-man be yo'a like fi mɔ ɔ kaci i sin si Men mun be Bo Yekun Anyia be atin lie'n
Tikle 30
Awa kun, sran akpasua, sran kun, be kwla'a be jran-man de nga i nun tre ba kun su be se'a ke be le atin mɔ be di juman wie, be yo ninge wie mɔ ɔ ti sran-mmla nin fɔndi nga be wo ye be sakiwa.


text: 1Yisa ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Wo yisi kana tinya. Wo ni dɛnkɛninya Alla ma ka dɛnkɛninya nde fanan ma. 2Kan tina siyaman bi n Fa Alla warɛ. N bi tala ka kan tinɛ wonu tabɛn wo ye nyɔ. Ni a sa wo nya nun, n ti a fɔ wo ye ko n bi tala kan tinɛ wonu tabɛnna wo ye. 3N ba ta kan tinɛ wonu tabɛn wo ye, n si na tun ka wo bi ka ta wo la n bolo. Woletɔ n ba ta kan min, wo fanan si to n fɛ nyɔ. 4N bi tala kan min, wo si nyɔ masɔrɔn nya min, wo ya wo lɔn.” 5Tamasi ya a fɔ a ye ko, “Mari, i ye tala kan min, ma ma nyɔ lɔn. Ma si nyɔ-kilɛ lɔn kama?” 6Yisa ya a yabi ko, “Kilɛ le nde la anubɛ tonyɛ anubɛ niyi. Mɔgɔ wo mɔgɔ ti ta n Fa Alla warɛ nde kɔma. 7Wo ara nde lɔn min kɛ, wo si na n Fa Alla fanan lɔn. Ado ka a bi bi ma, wo ara ale lɔn ka a yen.” 8Filipi ya a fɔ a ye ko, “Mari, i Fa Alla yira ma la. Ni i ya wo dɔrɔn ma, wo si a bɔ ma ye.” 9Yisa ya a yabi ko, “Filipi, ma ara mɛ ma nyɔgɔn fɛ wona kati! I ko ha bi, i ma n lɔn, ba? Min bara nde yen, wo ara n Fa Alla yen. Ile ye a fɔla kama worɔ ko n ni n Fa Alla yira wo la? 10Filipi, ko n bi n Fa Alla rɔ, n Fa Alla fanan bi nde rɔ, i ma la wo la?” Yisa ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “N bara kumɛ minnu fɔ wo ye, nta kuma ma wonu na. N Fa Alla min bi nde rɔ, wo le ye ata wɔli kɛ kɛla. 11N ba a fɔ ko n bi n Fa Alla rɔ, n Fa Alla ye nde rɔ, wo ni la kumɛ wo la. Ni wo ma, wo ni la n na ka a tɛgɛ nta kɛwɔlɛnuna ko la. 12“N bi tonyɛ fɔla wo ye, min ba dɛnkɛninya nde ma, n bi kɛwɔli minnu kɛla, wo tigi fanan si wonu kɛ. Ado a si donu kɛ minnu kolo kɛnu ko bawo n bi tala n Fa Alla warɛ. 13Wo wa nde tara fenfen ma n tɔgɛ rɔ, n si wo ma wo ye. Woletɔ n Fa Allala gbiliyɛ ma si yira nde, ala dan baraka rɔ. 14Ni wo ya ko-wo-ko matara n tɔgɛ rɔ, n si wo ma wo ye.” 15“Ni nde di wo ye, wo si nna kumɛnu bira. 16N si n Fa Alla matara. A si dɛnbɛnɛ-kɛlɛ-dogbɛrɛ lana, Allala Ni Sɛnimɛ kɔni. Ado a si to wo fɛ habadan! A si Alla wara-koe lagbɛ wo ye. Dɛnkɛninyabɛlɛnu ti ke a sɔrɔnna bawo anu ti ke a yenna. Ado anu ti ke a lɔnna lefan! Kɔnɔ wole ya a lɔn bawo a ye wo rɔ ado a siginɛ si to wo yisi rɔ. 18“N ti wo to kelenniyɛ rɔ. N si na wo wara tun. 19A ara to doni, dɛnkɛninyabɛlɛnu ti n yen tun kɔnɔ wole si n yen. Nba, n si to n niyi la tun min kɛ, wole fanan si niyi sɔrɔn. 20Wo tele wa ke tumɛ min, wo si a lɔn ko n bi n Fa Alla rɔ, wole fanan bi nde rɔ iko n bi wole rɔ nya min. 21Minnu ba nna kumɛ bira ka to a kɛla, n di wonu denu ye. Ado wonu si diya n Fa Alla ye fanan. Anu si diya nde ye ka n nyɛrɛ yira anu na.” 22Yudasi doi wo, Yudasi Yisikariyɔti ma de, wo ko, “Mari, i si i nyɛrɛ yira male la kɔnɔ i ti i nyɛrɛ yira dɛnkɛninyabɛlɛnu na kama?” 23Yisa ya a yabi ko, “Min ba n keni, wo tigi si nna kumɛ bira. N Fa Alla si wo tigi keni. Mabɛ n Fa Alla si na a wara ka to siginɛ a fɛ. 24N gbo min ye, wo ti nna kumɛ bira. Wo ara kumɛ min namɔɛn kɛ la, nta kuma ma wo la. N Fa Alla min ya n sɔ, wota kumɛ le. 25“N bi wo fɛ min kɛ kaka, wo le ya a ma, n bara kɛnu fɔ wo ye. 26N Fa Alla ye nala min sɔla n tɔgɔ rɔ wo dɛnbɛn tinɛ, Allata Ni Sɛnimɛ kɔni, ale le si wo karan koe bɛɛ la. N bara min bɛɛ fɔ wo ye, a si wo hɛnkili labila wo bɛɛ ko. 27“N bi yisi-kimɛ tola wo fɛ. N bi nta yisi-kimɛ min dila wo ma, n sa a dila wo ma iko duninya ye a mala nya min. Wo yisi kana tinya. Wo kana kilan. 28Wo ara a lamɔɛn n bolo ko n bi tala kɔnɔ n bi nala wo wara tun. Ni wo ya n keni, wo si sewa ko n bi tala n Fa Alla wara bawo ale le kolo nde ko. 29N bara kɛ fɔ wo ye kaka, yanni wo bɛɛ ni kɛ. Wo wa kɛ tumɛ min, wo si la a la. 30Wati-yan sa n bolo tun ka kuma wo ye bawo dɛnkɛninyabɛlɛnuna kun tigi ye nala. Kɔnɔ sɛnbɛ sa wo bolo n kuma hali! 31Dɛnkɛninyabɛlɛnu ni a lɔn ko n bara n Fa Alla keni. Woletɔ a ya min bɛɛ fɔ n ye, n bara wo bɛɛsi ma. “Ma ta wona ka bɔ yan.”