text: 1Ya ninbaam, ya yo kereeri am kabo i ti ye ni ka am wo barasu na i yo Nyɛmɛ fiɛ. Ya si ka am wo nyini wo n wɔ nahɔrɛ su. Ama, ya sere am jande wɔ, ya Mibiɛ Yesu duma n nu, ka, am wo wo bo i kɔ tara sɔ. 2Dama am si nɔaniɛ n bo ya Mibiɛ Yesu fa maari ya na ya gusu fa maari am ni. 3Nyɛmɛ koro ka am wo wo casi wɔ, na má be yo sakaraya. 4I ti ye ni ka biɛsɔ kɛrɛ ni i yi tara bu ŋu, na bu wo wo bo i ti casi na i la kansi. 5Má am ma am konviki wo sakaraya sereya nu kabo minɛm bo bu su má Nyɛmɛ n yo ni. 6Kabo i nya ti sɔ ni, má Kristo susufɔ be se ka i bu i niwa Kristo susufɔ ŋgbɛɛn fa kɔ nyini sam su. Ya yo seeri am wɔ ni nahɔrɛ kekereke, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori sɔ, Mibiɛ ni cín i mi sui. 7Nyɛmɛ fereeri ya ka ya wo wo bo i ti casi wɔ, i koro má ka ya fa ya ŋu wura sakaraya sereya n nu. 8Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i keteeri ahin kereewa ni, i ti má ka i sukete adamande wɔ, ama, i sukete Nyɛmɛ wɔ, yiri ma am i Awiɛwiɛ Casi n a. 9Tɔ, fa kɔ kabo am koro am ninbaam ni, ya la má jɔrɛ be bo i ti ye ni ka ya kɛrɛ ma am, dama Nyɛmɛ akere ambɛrɛ ni am tii kabo am koro am beŋgu barasu. 10I ti nahɔrɛ wɔ, ka, am koro ya ninbaam kɛrɛ bo bu wo Makɛdoniya awɔrɛ n nu ni. Haari ni nyini mmɔɔ, ya susere am wɔ, am koro bu koro bo i kɔ tara sɔ. 11Am yo aniɛ na am wo bɛnlɛ, na am niɛ am tiɛŋgu juma bo am yo i, na am fiɛn aŋuye na am di, kabo ya du mɔ seeri am ni. 12Nzɛn am yoori sɔ, nyini má minɛm bo bu nya yo má Yesu yarada n bu am a, na am niɛ má be anyumbaa fa kɔ am sa koroowa su. 13Tɔ, ya ninbaam, ya koro ka am si deke bo i ti nahɔrɛ fa kɔ minɛm bo ba wu n dɔ, adena má am ahore saaki ka minɛm bo bu la má tama be ni. 14Ya yo yarada ka Yesu wuuri wɔ na wɔ teŋge bekun, nyini ti, ya kaaki la yarada ka Nyɛmɛ téŋge minɛm bo bu yoori Yesu yarada na ba wu ni, na i má bu su Yesu su ba. 15Kereewa bo ya sufa kere am kisa n fite Mibiɛ n dɔ ɔ, ka, yɛrɛ bo ya toko la ŋgɔɔ ni, cɛɛn n bo Mibiɛ n ba baari ni, yɛrɛ, ya dú má bɛrɛ n bo ba wu n mɔ. 16Dama Mibiɛ n ni i tii bá fite aŋgoro n nu jura na i má nɔɔ, na Nyɛmɛ mɛrɛkɛ kpiɛn n tíɛn, na bu kán Nyɛmɛ awiɛ ni. Na minɛm bo bu yoori Yesu yarada na ba wu n dú mɔ teŋge bu yiwee n nu. 17Nyini saŋga, na Nyɛmɛ fá bɛrɛ, ni yɛrɛ bo ya toko la ŋgɔɔ ni, na ya kpá Mibiɛ n atin aŋgoro yinyiŋgu n nu. Na ya kɔ́ wo Mibiɛ n dɔ saŋga kɛrɛ. 18Nyini ti, am fa ahin nɔaniɛm fa si am beŋgum ahore.


c: text/html

text: 1Alla anubɛ Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛla wɔli kɛlɛ, Yemesi le ye kɛdi kɛ sɛbɛla. N bi Allala mɔgɛ bɛɛ kɔndɔnna minnu nyɛnsɛnnɛ duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ. 2N na kelen nyɔgɛnu Kirasiti rɔ, wo wa don kɔrɔbɔli-subolo-siyamɛ rɔ tumɛ min, wo ni wo bɛɛ lɔn sewɛ la. 3Wo ni a lɔn ko anu ba wo kɔrɔbɔ wola dɛnkɛninyɛla ko la tumɛ min, wo si a ma, wo ni wo munyu. 4Wo ni a lɔn serr, ko wola munyɛ wo da wa fa, do si sa wola sɔn-nyimayɛ kuma alako wo da ni fa feu! 5Ni min hɛnkili dasanɛ, wo tigi ni Alla matara. A si hɛnkili di a ma bawo Alla le si mɔgɛ kɔ foninsereyɛ la. A si sewa wo tigi la ado a ti mɔgɔ lafɛya. 6Kɔnɔ wo wa Alla matara tumɛ min, wo ni wola lanayɛ sa a kuma feu! Wo kana sika hali! Ado ni min bara sika, wo tigi mani de iko kɔgɔ-yi ye ta-ni-sɛgi kɛla fɔnyɔ bolo nya min. 7Wo mɔgɔ sufa kana a miri ko a si fen sɔrɔn Mari bolo 8bawo a ye koe min bɛɛ kɛla, a kunyɛ rabasannɛ, a ti ko-wo-ko latɛgɛ a nyɛrɛ wara-koe rɔ. 9Ma ta-nyɔgɛ bolo-kolɔnnu ni sewa bawo Alla ara anu lɔn nɔnfulu-tigi la. 10Alla wa ma ta-nyɔgɛ nɔnfulu-tiginu famayigi, wonu bɛrɛn ni sewa bawo anuna nɔnfuli si ban tiriya iko kɔn-fere. 11Tele wa yɛlɛ, a wuyan si kɔn-fere wo lafɔsɔ. A fere si yalan. Ala kinyɛ si tinya pɔ! Nɔnfulu-tiginu fanan wara-koe si ka-a-la wo nya na le anu tenbi anuna ko ladannu na. 12Mɔgɔ-sewanɛ le wo mɔgɛ la min si lanayɛ kɛ kɔrɔbɔlɛ rɔ bawo ala kɔrɔbɔlɛ wa ban tumɛ min, a si barayi min sɔrɔn, wo le a niyi-bɛrɛ la. Minnu bara Alla keni, Alla ara lanyiri kiri wonu ye ko a si barayi di anu ma. 13Ni ko-yogoma-kɛ-sɔgɛ ya mɔgɛ do bira, a kana a fɔ ko Alla le ya a sɔ wo ma tinɛ bawo ko-yogoma-kɛ-sɔgɛ ti Alla bira. Ado Alla fanan ti mɔgɔ wo mɔgɔ sɔ ko-yogoma-ma-tinɛ. 14Sɔn-yogoyɛ min bi mɔgɔ yisi rɔ, wo le si a ma, a ni ko-yogomɛ kɛ. 15Ata ko-yogomɛ min bi a yisi rɔ, wo si buyi bi ka mui hakɛ la. Hakɛ wa tagbaya a kuma tumɛ min, a si a laban sayɛ ma. 16N diyana na kelen nyɔgɛnu, mɔgɔ kana wo yanfa! 17Kɔ-fen-nyimɛ-bɛɛ anubɛ kɔ-fen-kanbalinɛ-bɛɛ ye bɔla Arinyɛni tɔ. A ye yigila ka bɔ Alla bolo min ya san-koleta wan-takɛ-fannu dan. Ale Alla ti yɛlɛma iko ninɛ yɛlɛmanɛ ye nya min. 18Ka a tɛgɛ ala keninteyɛ ma mala ko la, a ya ma ma ala dan la kamasɔrɔn a ya tonya-bɛrɛ di ma ma iko a ya a latɛgɛ nya min. A ya wo ma alako male ni sɔ-tina fɔlɛ sɔrɔn ala dali-fan bɛɛ tɛma. A halalɛ le male la gbɛ! 19N diyana-mɔgɛnu, wo ni wo hɛnkili to kɛ ko! Mɔgɛ bɛɛ ni a kaliya ko-lamɔɛnna kɔnɔ a kana kuma yona. A kana diminya yona. 20Ado mɔgɔta diminyɛ ti Allala telenbagayɛ labɔ gbɛ ma iko a ya a latɛgɛ nya min. 21Wo ni ko-latinyanɛ bɛɛ boloka anubɛ kɛ-nya-yoge bɛɛ. Wo ni sɔnnaya Alla ye ka ala kumɛ bira min siginɛ wo yisi rɔ. Ado kumɛ wo si ke wo kisila le. 22Wo kana wo tole masɔ Allala kumɛ la gbansan fɔ ka a kɛ le serr! Wo kana wo nyɛrɛ mayuwaya tole-masɔɛ dɔrɔn na! 23Ado min bi a tole masɔla kumɛ la kɔnɔ a sa a birala, wo mani de iko mɔgɛ min bi a nyɛrɛ mafɛlɛnna nyɛrɛ-mafɛlan rɔ. A si ke ala fɛɛ bɛɛ yenna kɔnɔ a sa wo fenfen tabɛnna. 24A wa a nyɛrɛ mafɛlɛn, a ni ta a ye, wo kɔma, a ye nya min nun, a ni nyina wo ko salon! 25Kɔnɔ Allala tɔn-kanbalinɛ min si mɔgɔ hɔrɔya, mɔgɛ ni to wo mafɛlɛnna. Mɔgɔ woo wa a yigi sa a rɔ, ado a ma a tole masɔ dɔrɔn ka a yili bɔ kumɛ wonu ko, Allatala ye nyinina min ma, a ye wo bɛɛsi mala. Wo tigi wa a bole bila ko-wo-ko rɔ, Alla si a lasabati. 26Ni mɔgɛ do ya a miri ko Allata mɔgɛ le ale la, ni a ma a dɛ mara, fuyi le ala dina wo la. A ye a nyɛrɛ mayuwaya tinɛ le dɔrɔn. 27Ma Fa Alla si sɔn dina min ma, wo le kɛ la. Wo tigi ni kelennɛnu anubɛ kɛɛ-musinu dɛnbɛ anuna tɔrɔyɛ rɔ. A ni a nyɛrɛ sɛninyanɛ mara duninya-ko-yogomɛ-bɛɛ ma. Dina kɛ, fɛɛ woo sa a la, ado dina-latinyani ma.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Womu ge Asafu u kua. Ge wee. Gusunɔ, wee tɔn tukobu ba wunɛn tem wɔri. Ba dera wunɛn sãa yeru ta disi duura. Ba dera Yerusalɛmu ya kua bansu. 2Ba wunɛn tɔmbu go, ma ba dera gunɔsu ben gonu di. Ba dera gbeeku yɛɛ yi be, be ba nun sãamɔ min gonu tema. 3Ba ben yɛm yari mu ka Yerusalɛmu sikerenɛ nge nim, ma ba ben gonu deri mi, goo kun nu sikua. 4Be ba ka sun sikerenɛ ba sun wɔmmɔ. Bɛsɛn berusebu ba sun yaakoru mɔ̀. 5Yinni Gusunɔ, sere saa yerà wunɛn mɔru ko n seewa. Sere saa yerà kaa n nisinu seewa nge dɔ̃ɔ. 6A de wunɛn mɔru yu wɔri bwese ni nu ǹ nun yɛ̃ ka ni nu ǹ nun sãamɔ sɔɔ. 7Domi ba Isireliba go, ma ben tem mu kua bansu. 8A ku sun bɛsɛn sikadoban durum sɔbi. Adama wunɛn kĩrun sɔ̃, a sun wɔnwɔndu kuo. Domi sa kua wɔnwɔndobu. 9Gusunɔ bɛsɛn faaba kowo, a sun somiɔ kpa wunɛn yĩsiru tu bɛɛrɛ wa. A sun wɔro kpa a sun bɛsɛn durum wɔka. 10Mban sɔ̃na kaa de bwesenu nu n mɔ̀, mana bɛsɛn Yinni u wãa. A be ba wunɛn tɔmbun yɛm yari mɔru kɔsieyo bwesenun suunu sɔɔ bɛsɛn wuswaaɔ. 11Yinni Gusunɔ, a dɛsobun weeweenu nɔɔwɔ, kpa a be ba ka dɔɔ bu go faaba ko ka wunɛn dam. 12Yinni, bwese ni nu ka nun sikerenɛ nu nun wɔnwa, a nu nin durum kɔsieyo sere nɔn nɔɔba yiru. 13Adama bɛsɛ wunɛn tɔn be a kpare, sa ko nun tɔma sere ka baadommaɔ, kpa bɛsɛ ka bɛsɛn bibun bweseru sa n nun bɛɛrɛ wɛ̃ɛmɔ.


text: 1Jésu hô ay tô geliɲ ɓiɲé are kibi cér wo Galilé. Kwônê ɓiɲé era sa daɲ ligiri a, aɲ li wo ôbi ɗay mô bô bato wo yi bô cér a hen, aɲ tô kwônê ɓiɲé ka ba hen ɗibiji terare a ɗa kwa cér a. 2Jésu geliɲ kwônê ɓiɲé are ɗé ɗé naɲ gwosoy kwôlê gay gay. Ôbi kôlji iyôŋ ba: 3«Toyéŋge, sa to pôni gawra wo pôni si ô wô wusé kaw bô yagê wori a. 4Kiriɲa ôbi wuse kaw bay ka hen iyôŋ na, kwa ka pôni heriɲ bêŋgê geré aɲ ciré sa gôl ôm. 5Kwa ka pôni heriɲ kiriɲ kaɲ jerew a niɲba, terare to wurôbi to hanêre ré ôriɲ tôŋ ba naɲ. Menba, bay si lew haji, 6niɲba, kiriɲa tare jôriɲ, menba, jubu gaɲ aɲ kaw bay ka ré heriɲ kiriɲ kaɲ jerew a hen na, ma wôsa hanêrji ô kelaŋ né. 7Kwa ka pôni heriɲ perê gesem a. Kiriɲa bay si, menba, gesem bi wo hen yêrji aɲ sarji si ré. 8Kwa ka pôni heriɲ terare to dôri a aɲ si dô men, ɗebe dô men, yê dô a men. Sa ka pôni gusiɲniji ô tôre subu, ka pôni tôre jii men, ka pôni ô arew men.» 9Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo mari ya wô toyiɲ kwôlê bi wo hen ba, bi toy.» 10Kiriɲa kwônê ɓiɲé ôrji ta niɲ menba, bay tô Jésu ka môj kibi wôô hen naɲ ka ɗaŋgi ka mééri hen, eŋgeriri kwôlê gengiɲ sa gwosore to ôbi ré iyêlji hen. 11Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kwoŋge kenbay ba, Emen béŋge ken hôn aŋga gengiɲ sa emê iyére tori ka yi kini uwôbêrji a hen. Niɲba, ɓiɲé ka ba nô hen ba, toy na bô gwosore a. 12Are bay ka hen yi hen iyôŋ aɲ bi ‹kiriɲa bay ré bô kiriɲ ba, bay ré gel ani ré men, kiriɲa bay ré toy kwôlê ba, bay ré hôn bôri ré men. Yi hen iyôŋ wô wo bay ma ré ayê bôrji aɲ bi têriɲ toji ré dôriɲ sarj a.› » 13Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ken hôn bô gwosoy kwôlê wo hen né ba? Ka lê iyeŋ a kené henê tô gwosore to ɗaŋgi to ba hen ba? 14Ôbi wusé kaw, wuse kwôlo Emen. 15Ɓiɲé ka yi mega bêŋgê geré ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen menba, Sidan era lew sa mêne kwôlê wo bay ré toy hen bôrji a aɲ. 16Ɓiɲé ka yi mega kiriɲ kaɲ jerew ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen, menba, eŋge naɲ yi derê. 17Niɲba, ɓiɲé bay ka hen na, hanêrji naɲ men, bay ɗebe sa têrji a sem né a men. Aɲ kiriɲa aŋgaɲ bô emê kuriɲ sarji a ley, bay gilji gusiɲ ley, wô kibi kwôlê bi wo hen na, bay heriɲ. 18Ɓiɲé ka yi mega kiriɲ kaɲ gesem ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen, 19niɲba, ermé kwôlo sa terare a nà men, kwôli aŋgaɲ uɲé men, ermé sa doy aŋga gay gay a men na, yêr kwôlê bi wo hen duu aɲ li ani ré. 20Ɓiɲé ka yi mega kiriɲ ka dôri ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen aɲ ay liɲ jé sara, bay yi mega kaw ka uwoɲ kiriɲ ka dôri iyôŋ. Bay toy kwôlê bi wo hen men, bay eŋge aɲ liɲ ariri a men. Aɲ ka pôni gusiɲniji ô tôre subu men, ka pôni tôre jii men, ka pôni ô arew men.» 21Jésu hô eŋgeriji iyôŋ ba: «Kwôni ɗi tare bô lampa aɲ emné gwore sara réba ɗéré tô kalaŋ a sa pôn ken gel ba? Hena ôbi ré ɗi tare a bô lampa ba, na wô teré ta gurô pal a ré ba? 22Wôsa aŋga yi kini uwôbêrji a ba, a sa yé tu wolé men, ka kwôni hôn né tô ba, a sa yé tu tare a nô men. 23Hena kwôni ré naɲ mari wô toyiɲ kwôlê wo en kôl hen na, bi toy.» 24Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a wôsa kwôlê wo ken toy a. Gway wo ken ay gengiɲ are bi hen a Emen né hô gengiɲ béŋge hôriɲ, dô réba a ɗê kwo na ken liɲ megêrna hen sôŋ. 25Wôsa kwôni wo naɲ uɲé ba, bay a hô biri a sara. Niɲba, kwo ari uɲé kari lôg hen na, bay a derê bay ka lôg hen kôbri a aɲ sôŋ.» 26Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Emê iyére to Emen na, yi mega gawra wo ô wusé kay cé bô yagê iyôŋ. 27Kiriɲa ôbi yi kum yoyre men, hena ta tô kiriɲ men na, ôbi hôn na ba kaw ka ɗiré wusu hen ré si iyeŋ ba men, ré ɗubu iyeŋ ba a men ba, ôbi hôn né. 28Terare bi kay cé gwôbe aɲ ɗubu cêgeri wori ba, kaw si sa, cêgeri wori sôŋ sa kaw bay ka hen yi gusiɲ. 29Aɲ kiriɲa sa kaw né niɲ na, bay jé bay walêrji sa wal wôsa na tay walêrji niɲ.» 30Jésu hô kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to Emen na, na gengére naɲ mi pôn ba? Na mi a nana ayê gengiɲ ba? 31Emê sa iyére to Emen na, yi mega gusiɲ iluw iyôŋ. Kiriɲa kwôni ciji na, bay dê gôliɲ gusiɲ aŋga kêm ka terare a na. 32Niɲba, kiriɲa kwôni ciri na, ôbi si aɲ ɗubu aɲ yi gurô wo dami gôliɲ sa gurô ka ɓiɲé ban hen, aɲ kôbri gaɲné aɲ li wo ciré ka derômaraŋ a kêm sa li gwoné woji ya.» 33Na naɲ gwosoy kwôlo gay gay bi wo hen a Jésu uwôliɲ béré. Ôbi kôl hen iyôŋ aɲ bi ka ɗebe toy hen, ré hôn dô. 34Jésu kôlji kwôlê wôni ba ulê gwosore bô ré. Niɲba, kiriɲa ôbi na pini naɲ bay tôri na, ôbi dôrji tô gwosore hende to gay gay hen. 35Wulê bi wo hen na, Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Na ɗayêŋge tera cér wo dami hen.» 36Bay ɗéɲ kwônê ɓiɲé menba, bay tôri ôriɲ naɲ ɗi bô bato a wo ôbi môriɲ hen, bato ka ɗaŋgi kwône kiriɲ bay ka hen. 37Kiriɲ bay ka hen na, kal wo dami ge aɲ di kam bi a bô bato aɲ li wo kam wôn bôri. 38Menba, kiriɲ bay ka hen Jésu gesel sari yiɲ kum si tô bato yaŋ. Bay tôri eŋni aɲ kôli iyôŋ ba: «Rabi, ju gel wo naa mêniɲ hen né ba?» 39Jésu eŋgiɲ tô kum a aɲ ône kal naɲ nééri men, kôliɲ cér iyôŋ ba: «Cér wôm tôŋ.» Menba, kal ɗi geré ba men, kiriɲ iyer iyêêr a men. 40Menba, Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Wô mi a kené hare hen iyôŋ ba? Wô mi a kené bi bôrŋge sa Emen a ré ba?» 41Kiriɲ bay ka hen na, harê wo dami liji men, tiniji ge kay a men aɲ bay kôl perêrji a iyôŋ ba: «Gawra wo nà, ná kwo iyeŋgi a kal naɲ cér kôba, ré biri kwôlê hen ba?»


text: 1Yera yãku kowo tɔnwero Eliasibu u seewa ka yãku kowo be ba tie, ba kɔnnɔ ge ba mɔ̀ Yãanun gani seeya. Ma ba yi sãrasia ba yi nɛnɛm ka yãku yãki. Yen biruwa ba yen gamboba doke. Saa min di, ba maa gbãraru sɔnwa Mɛan kɔ̃su yerun di sere n ka girari kɔ̃su yee te ba mɔ̀ Hananɛɛliɔ. Ma ba maa ten tii sãrasia. 2Yera Yerikogibu ka Sakuri Imirin bii ba sɔmburu kua Eliasibun bɔkuɔ. 3Senaagibu ba bu somi ba ka kɔnnɔ ge ba mɔ̀ Swɛ̃ɛ bana. Ba gen kadiriba kua ka gen kɔkɔrɔba. Ma ba ye kpuro doke gambo ye sɔɔ. 4Ben bɔkuɔ Mɛremɔtu, Urin bii, Hakɔtun debubu, u maa somi sɔmbu te sɔɔ. Ben bɔkuɔ maa Mɛsulamu, Berekian bii, Mɛsesabɛlin debubu u maa somi sɔmbu te sɔɔ. Ben bɔkuɔ, Sadɔku, Baanan bii u maa somi sɔmbu te sɔɔ. 5Ben bɔkuɔ, Tekoagibu ba maa na bu ka somi sɔmbu te sɔɔ. Adama ben wirugiba yina bu sɔmbu ten kparobu wiru kpĩiya. 6Yoyada Paseakin bii ka Mɛsulamu Besodian bii ba kɔnnɔ ge ba mɔ̀ Yesana sɔnwa ba bana. Ba gen kadiriba kua ka gen kɔkɔrɔba ka sere maa gen sɛ̃retii. 7Be ba maa sɔmburu kua ben bɔkuɔ be wee, Mɛlatia Gabaonigii ka Yadoni Mɛronɔtugii ka Gabaonigibu ka Misipagibu. Beya ba bana n ka girari tem yɛ̃ron dirɔ wi Babilonin sina boko u yi mi. 8Ben bɔkuɔ be ba maa somi wee, Usiɛli, Harayan bii wi u sãa wuran sɔm kowobun turo ka Hanania wi u sãa turare kowobun turo. Ba ben sɔmburu kua ba ka da sere mi Yerusalɛmun gbãraru ta yasum sosi. 9Ben bɔkuɔ Refaya, Hurin bii wi u sãa Yerusalɛmun bee tian kparo u maa somi sɔmbu te sɔɔ. 10Benin bɔkuɔ maa, Yedaya, Harumafun bii u gbãraru sɔnwa u bana te ta wãa win yɛnun dee deeru. Yen biru Hatusi, Hasanian bii u bana u swɛɛsi. 11Maakiya, Harimun bii ka Hasubu, Pasati Mɔabun bii ba maa gbãra ten gam sɔnwa ka kɔ̃su yee te ba mɔ̀ Pɛ̃ɛn dɔ̃ɔ sɔ̃ru yeru. 12Benin bɔkuɔ Salumu, Halosɛsin bii wi u Yerusalɛmun wɔɔ beri tia kpare u maa somi ka win bii wɔndiaba. 13Hanuni ka Sanɔagibu ba kɔnnɔ ge ga wãa wɔwa gia sɔnwa ba gu bana ba gen kadiriba ka gen kɔkɔrɔba ka gen sɛ̃retii doke. Mi ba bana mi, n kuawa gɔm soonu nɔrɔbu (1.000) ba ka girari kɔnnɔ gèn min di ba ra kubanu yari. 14Maakiya Rekabun bii wi u sãa Bɛti Hakerɛmun beran tem yɛ̃ro u kɔnnɔ gèn min di ba ra kubanu yari sɔnwa. Ma u gen kadiriba kua u doke ka gen kɔkɔrɔba ka sere maa gen sɛ̃retii. 15Saluni, Kolohose Hoseen bii, Misipan tem yɛ̃ro u kɔnnɔ gèn mi gia bwia wãa sɔnwa u gen kadiriba kua ka gen kɔkɔrɔba ka gen sɛ̃retii. Yen biru u Siloen yɛrun gana bana u ka na sere sina bokon saadiɛ̃n ganan bɔkuɔ ka yɔɔtia ye ba kua ba ra ka de sina boko Dafidin wuu gia. 16Win bɔkuɔ Nɛɛmi Asibukun bii, wi u Bɛti Surin bee tia kpare u gbãraru sɔnwa u ka da sere Dafidi ka wigibun siku yerɔ ka mi ba bwii gba ka sere mi tabu durɔbun dira wãa. 17Win bɔkuɔ Lefiban bweseru ta maa bana saa min di. Wi u sãa ben wirugii wiya Rehumu, Banin bii. Yen biru Hasabia wi u sãa Keilan bee tian kparo u maa sɔnwa ye ya wãa win bera gia. 18Ben bɔkuɔ win mɛro bisibu ba maa sua min di. Wi u bu kpare wiya Bafai, Henadadin bii. Wiya u maa Keilan bera ye ya tie kpare. 19Ben bɔkuɔ Esɛɛ, Yosuen bii, Misipan sunɔ u maa sua min di u ka da sere mi ba ra tabu yãnu bere gbãrarun goo gɔmkirɔ. 20Win bɔkuɔ Baruku, Sabain bii u maa sua min di u bana saa goo gɔmkii ten min di n ka girari yãku kowo tɔnwero Eliasibun dii kɔnnɔwɔ. U sɔmbu te kua ka kĩru. 21Saa min di, Mɛremɔtu, Urin bii, Hakɔtun debubuwa u maa bana saa Eliasibun dirun kɔnnɔn di sere ka dii ten bera giɔ. 22Win bɔkuɔ yãku kowo be ba wãa Yerusalɛmun baru kpaanɔ ba maa begia bana. 23Ben bɔkuɔ Bɛnyamɛɛ ka Hasubu ba maa sɔnwa ba bana ben dian dee deeru. Ma Asaria Maaseyan bii, Ananian debubu u maa bana win dirun bɔkuɔ. 24Ben bɔkuɔ Binui, Henadadin bii u maa bana saa Asarian dirun di sere ka gbãra ten goo gɔmkirɔ. 25Pala, Usain biiwa u maa sɔnwa goo gɔmkii ten dee deerun di n ka da wuu kɔ̃sobun dirɔ te ta sina kpaaru mɛɛra pirisɔm dirun bɔkuɔ. Min diya Pedaya, Pareɔsin bii u maa sɔnwa. 26Nɛtini be ba wãa gungunɔ ba maa sɔnwa ba bana ba ka da kɔnnɔwɔ ge ga wãa nim gia sɔ̃ɔ yari yeru gia wuu kɔ̃sobun dirun dee deeru. 27Ben bɔkuɔ Tekoagibu ba maa sɔnwa ba bana wuu kɔ̃sobun dii bakarun dee deerun di n ka da gana ye ya wãa gungurɔ. 28Kɔnnɔ gèn min di dumi ra ka du, yãku kowo ben baawurewa u mi sɔnwa u bana win dirun dee deeru. 29Ben bɔkuɔ Sadɔku, Imɛrin bii u sɔnwa u bana win dirun dee deeru. Ma Semaya, Sekanian bii wi u sãa kɔnnɔ ge ga wãa sɔ̃ɔ yari yeru gian kɔ̃so u maa sɔnwa u bana. 30Win bɔkuɔ Hanania, Selemian bii ka Hanuni, Salafun bii nɔɔba tiase be, ba maa seewa ba gbãra ten gam sɔnwa. Ma Mɛsulamu, Berekian bii u maa sɔnwa win dirun dee deeru. 31Win bɔkuɔ Maakiya wuran sɔm kowobun turo u maa sɔnwa u ka da Nɛtiniba ka tenkuban yɛnusɔ Mifukadin kɔnnɔn dee deeru sere ka dii tɛɛra ye ya wãa gbãrarun goo gɔmkirɔ. 32Wuran sɔm kowo be, ka tenku be, ba maa sɔnwa dii tɛɛra yen min di sere n ka da kɔnnɔwɔ ge ba mɔ̀ Yãanu. 33Sanam mɛ Sambala ka wigibu ba nua ma bɛsɛ Yuuba sa gbãra te banimɔ, yera ba mɔru seewa ka dam. 34Ma ba sun yaakoru mɔ̀ Samarin tabu kowobun wuswaaɔ ba mɔ̀, mba Yuu wɔnwɔndo beni ba mɔ̀. Sa ko bu deriwa bu ben sɔmbu te ko? Sa ko bu deriwa bu Gusunɔ ben Yinni yãkuru kua? Sa ko wura bu sɔmbu te wiru go? Sa ko wurawa bu maa ban si seeya sìn kpenu dɔ̃ɔ mwaakira kpuro mi? 35Tobiya wi u sãa Amɔni u wãa win bɔkuɔ. Ma u nɛɛ, bana yeren bwesera ba mɔ̀ mɛ. Gana ye dɛmaku gà n yɔɔwa ya koo wɔruma mi? 36Yera nɛ Nɛɛmi na nɔɔgiru sua na nɛɛ, Gusunɔ bɛsɛn Yinni, a swaa dakio a nɔ nge mɛ bɛsɛn yibɛrɛba ba sun yaakoru mɔ̀. A de ben yaako ten are yi wɔri ben wiru wɔllɔ. A de bu ben yãnu gura bu bu yoru mwɛɛri bu ka da tem tukumɔ. 37A ku bu ben durum wɔka, domi ba sun wɔnwa gbãra te sa banimɔn sɔ̃. 38Nge mɛya sa ka gbãra te kpuro bana sere ten gunum bɔnun saka. Be ba sɔmbu te kua, ba tu kuawa ka nuku tia.


text: 1Baa wulê jii dema geserê Pak ré liɲ tô menba, Jésu hera Bétani sa iyé Lajar wo ôbi na biri ji si kamɲê a hen. 2Kiriɲ bay ka hen na, Mart li aŋgaɲ emê biɲ Jésu menba, perê kwônê ɓiɲé bay ka mô ôm are hen na, Lajar kôba, ya men. 3Menba, Mari ay kwa gaasa woɲ ider wo ɗiɲé dô wo garari mê wo bay li naɲ kalmê ka bay uwôgeji nar hen, eraɲ sa wuse sa tê Jésu a aɲ mô naɲ gusiri sare aɲ bô iyére kêm ɗiɲé ider. 4Judas Iskariyôt ôbi tô Jésu wo pôni wo a ayê sa Jésu hen, kôl iyôŋ ba: 5«Wô mi a nana kaɲ ayê ider bi wo hen eŋgiɲ déniyé arew subu aɲ céɲ bay nimré ré ba?» 6Ôbi kôl hen iyôŋ na wô geyé wo ôbi gey bay nimré ré, niɲba, wôsa ôbi na ôbi gemsare men, ôbi a na ôbi gemé lari a men, aɲ lari wo bay biri gemé hen na, ôbi gômse kwari dê dê. 7Niɲba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Ɗéŋgere ɗê iyôŋ, wôsa hende li hen iyôŋ tumô ermiɲ sa emé wo bay a sa emen a hen. 8Bay nimré a merê naɲ ken naɲ wulê wulê tô, niɲba, nôbi ba, na merê naɲ ken naɲ wulê wulê ré.» 9Menba, Jubɲê kwône toy wo Jésu ré na Bétani a na, bay era na wô geléri ôbi mera ré, niɲba, na wô gelé Lajar wo ôbi na biri ji si kamɲê hen a men. 10Menba, damné kaɲ bay bê kwôbe genge wo Lajar kôba, ciré diréri men. 11Wô sé wo Lajar ji si kamɲê hen na, Jubɲê kwône kaɲji damné kaɲ bay bê kwôbe aɲ bi bôrji na sa Jésu a ɗi. 12Wulê pôn cêgê menba, ɓiɲé kwône ka era wô lê geserê hen toy wo Jésu ré ɗa era Jérusalêm a hen ya men, menba, 13pôrji demaɲ gare kôbriji a aɲ gerji jôriɲ kwini naɲ gura kôl iyôŋ ba: «Hosana, heramê yi wô sa Emen. Bi terê kibi yi wô sa kwo era naɲ hini Kelma Emen hen. Kwo era hen bi a na kelma wo Israyêl hen a men .» 14Jésu uwôɲ kema kura ɗay mega wo na liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: 15«Kenbay ɓiɲé ka Siɲô, harêŋge ré, geléŋge Kelma woŋge ɗaya mera sa kema kura a era hen ya .» 16Kiriɲ bay ka hen na, bay tô Jésu hôn ani bô are bay ka hen a ré. Niɲba, kiriɲa Emen gel damɲare to Jésu niɲ, dema bay ré erem mega wo na ré liɲ bô magtubu to Emen a wô sari aɲa ɓiɲé ré li ariri hen. 17Ɓiɲé kêm ka na ɗebe naɲ Jésu kiriɲa ôbi na uwôgiɲ Lajar aɲ na biri ji si kamɲê hen na, bay dô kwôli are bay ka ôbi na li hen. 18Na ôbi á, ɓiɲé ré jô kwini Jésu naɲ gere wôsa bay na toy kwôli giɲê bi wo ôbi na li hen. 19Menba, Parisiɲêɲê kôl perêrji a kôl iyôŋ ba: «Geléŋge, ka nêmê ré niɲ, wôsa ɓiɲé kêm ô tôri a.» 20Grêkɲê ka pôni perê ka ô wô tibé Emen sa geserê bi wo hen a na, 21bay kôliɲ Pilip wo Bêtsayda bô emê wo Galilé a hen iyôŋ ba: «Kamaŋ, nini gey gelé Jésu.» 22Menba, Pilip ô kôliɲ André menba, bay wôô ɓem ô kôliɲ Jésu. 23Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Wulê wo Emen a geliɲ ɓiɲé damɲare tiɲê nôbi Kema Gawra hen nêm niɲ. 24Na kelêŋge na tu kwôlê: hena gusiɲ kaw ka bay ci hen, ré ma ré na, bay yi na kiniji a hen mera, niɲba, hena bay ré ma dema ré sé aɲ a yé gusiɲ mê. 25Ôbi a, kwôni wo ré ôm dô sa terare a nà, aɲ erem san a ré ba, kay na yiri, niɲba, kwo geyen gôliɲ emê wo sa terare a nà ba, gem na yiri wô merê tu geɲ wo naɲ kwini men. 26Men, hena kwôni wo ré gey yé mana wuɲê ba, a era tôn a aɲ kiriɲ ka na sa merê ya hen na, ôbi kôba, a sa merê ya men. Hena kwôni ré na mana wuɲê ba, Iban a ayê kibri.» 27«Haw hen na, bôn erem kwôlê gaɲ. Ré ené kelê iyôŋ ba: Iban, dôren kibi aŋga ca sa san a hen, niɲba, na wô bi wo iyôŋgi hen aɲa ené eraɲ kwôy sa terare a nà, bi ené sa geliɲ gusiɲ hen. 28Iban, ay kibi henem.» Menba, tôô gawra ôm derômaraŋ a kôl iyôŋ ba: «En heramiri niɲ, aɲ na hô heramiri a sôŋ.» 29Menba, kwônê ɓiɲé ka ɗebe ya aɲ toy hen na, bay kôl yaŋ ré na emen a ré enê hen men, ka pôni kôl iyôŋ ba ré na mana wo derômaraŋ a ré iyêlê kwôlê naɲ ɗi hen men. 30Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Na wô san nôbi a kené toy tôô hende to hen né, niɲba, na wô sarŋge kenbay ɗi. 31Haw hen, na wulê wo Emen a jôriɲ sa kwôlê sa ɓiɲé ka sa terare a nà men, na wulê wo bay a dagiɲ Sidan kelma wo sa terare a nà a men. 32Niɲba, nôbi na, kiriɲa bay a sa ɗén sa gurô tagelê na, na wuro gawrê kêm yen a.» 33Jésu kôl hen iyôŋ geliɲ geré wo ɗiré sa maɲ hen. 34Menba, kwônê ɓiɲé uwôli sara iyôŋ ba: «Na liɲ bô magtubu tôô tona kôl iyôŋ ba: ‹Krist, kwo Emen dôri hen ré merê naɲ kwini yôd › menba, wô mi a jeré kôl iyôŋ ba: ‹Bay ré sa ɗé Kema Gawra sa gurô tagelê ba?› Men, i na Kema Gawra bi men ba?» 35Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Mega wo kiriɲ ka peraŋgi baa perêrŋge a sem tô hen na, erêŋge kiriɲ ka peraŋgi a wô wo dilemne maa gwôsêŋge. Wôsa kwôni wo ô dilemne a na, hôn kiriɲ ka ôbi ôriɲ ya hen né. 36Mega wo kiriɲ ka peraŋgi bay ka hen baa perêrŋge a tô hen na, ken bi bôrŋge sarji a aɲ bi ken biliɲ yi kami kiriɲ ka peraŋgi.» Kiriɲa Jésu kôl kwôli are bay ka hen niɲ, menba, ôbi ɗiji aɲ ô uwôbê kelaŋ naɲ ci. 37Bi wo Jésu li aŋgaɲ giɲê kwône tirji a bay gel hen a men, hen kôba, bay bi bôrji sari a ré. 38Ôbi a, kwôlo ôbi kibi Emen Esay na kôl hen a ariri ré liɲ hen. Ôbi na kôl iyôŋ ba: «Kelma, i a bê bôri sa kwôlo nini dô hen ba? Men, na i a Emen né yêge sa néé wori biri ba? » 39Bay nêm bê bôrji sara ré, wôsa Esay na hô kôl a kôl iyôŋ ba: 40«Emen bi tirji gel kiriɲ né men, bi bôrji deŋgel aɲ bi tirji ré gel kiriɲ né, aɲ bi bay ré hôn ani ré. Emen kôl iyôŋ ba: En li hen iyôŋ bi bay ré bulo hera uɲen né, wô wo hena bay ré hera uɲen ba, ma ené berarêji .» 41Esay kôl kwôli are bay ka hen iyôŋ wôsa ôbi gel damɲare to Jésu aɲa ôbi ré kôliɲ kwôli hen. 42Bi wo hen kôba, perê damné ka Jubɲê hen na, ka pôni kwône bi bôrji sari a, niɲba, bay gel yirji nô ré wô Parisiɲêɲê, wôsa bay hare wô wo bay maa ré dagêji bô iyéy daɲare a. 43Wôsa bay gey dené wo gawrê gôliɲ kwo Emen. 44Menba, Jésu iyêl kaŋ a ta kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo bi bôri san a ba, bi na san nôbi a mera ré niɲba, bi na sa kwo joon a hen men. 45Men, kwôni wo gelen nôbi ba, gel na kwo joon hen men. 46Wôsa en era sa terare a nà ná môɲ kiriɲ ka peraŋgi iyôŋ, aɲ bi i i wo ré bi bôri san a ba, ré mô kiriɲ ka hendi a ré niɲ. 47Hena kwôni wo ré toy kwôlê wuɲê aɲa ré gem ré na, na nôbi a jerê kwôlê sari a ré, wôsa en era sa terare a nà, ná wô jerê kwôlê sa ɓiɲé a ré, niɲba, na wô gôliɲ naɲ ci ɗi. 48Kwôni wo kaɲen men, gey kwôlê wuɲê a ré a men na, ôbi jerê kwôlê sari a ya, wôsa na kwôlê bi wo en uwôl béréri hen a sa jerê kwôlê sari a, Wulê woɲ jerê kwôlê a. 49Nôbi na, en iyêl na kwôlê wôni sa keben ré, niɲba, Iban wo joon hen ôbi kôlen naɲ kibri wori kwôlo ené sa kôl men, ené uwôliɲ béréri a men. 50Aɲ en hôn, tôô tori na, na merê wo naɲ kwini. Na ôbi á, kwôlo kêm wo ené kôl hen na, en kôl na mega bi wo Iban na kelan hen iyôŋ.»


text: 1Puru ɲwɔhɔ na, Yesu à kàre Galile baŋi ɲwɔge na, ka shinɲyahara si mpa bínni u taan, ka u u wá na ti kâlali sahaŋki. Sùpyir'à pa ɲyaha sèl'e ke, li ɲyɛ a pa ɲwɔ mɛ, ka u u jyè a tɛ̀ɛn bakwɔɔge k'e lwɔhe ɲuŋ'i. Ka ti i yyére kùmpoge na, 2ka u u ti kâla karigii niɲyahagii na ná bàtaay'i. U à jwo: 3«Yii a núru, ɲɛɛnuguŋi wà u ná fwor'a kàre ɲɛɛmɛ tanuguge e. 4Mà u yaha u u sùmapyaŋi wàa fini fiige, sùmashiŋi wà à cwo kuni ɲwɔge na, ka saɲcyɛɛnre si mpa uru jò. 5Ka wà tacwugo si mpa bɛ̂ ná kafaafoge e, pworo niɲyahara mpyi kuru cyage e mɛ. Ka uru si fyîn wahawaha, ɲaha na yɛ u mpyi a jyè ɲìŋke e sèl'e mɛ. 6Ɲyɛ canŋk'à pa fworo ke, ka yifyinre si fàan maa waha, ndìre kuuŋi na. 7Ka wà tacwugo si mpa bɛ̂ ŋgurotaha na, ka ŋgure si uru cû, u ɲyɛ a jà a yasɛɛre pyi mɛ. 8Ŋka wà tacwug'à pa bɛ̂ ɲìŋke tacɛnŋke na, maa fyîn maa yîri fwɔfwɔ. Sùmacire tà à sùmapyaŋi se mà nɔ ŋkuu ŋkuu (100) na, tà mpyi beetaanre taanre (60) tà mpyi beɲjaaga ná kɛ kɛ. 9Ŋgemu la ká mpyi si karii yyaha cè ke, urufoo u u niŋgyigigii cyán sèl'e.» 10Yesu à puru jwumpe jwo a kwɔ̀ ke, ka u ná u cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi ná shiin niŋkin niŋkin si yîri sùpyire sannte taan. Ka pire si sà a u yíbili u bàtaayi ɲwɔhe na. 11Ka u u pi pyi: «Kani l'à yyaha tíi ná Kile Saanre e ná l'à ŋwɔhɔ ke, yii á lire ɲcèŋ'à kan. Ŋka mpe jwumpe puni ɲwɔh'à ŋwɔhɔ sùpyire sannte na. 12Lire kurugo “pi na Kile kapyiiŋkii wíi maa ɲcyé cyi ɲyaga, pi na Kile jwumpe núru maa ɲcyé pu lógogo, ɲaha na yɛ nde pi la ɲyɛ si zìi vyìinnɛ ke, lire li ɲyɛ, mà núr'a sà piye kan Kile á, bà pi kapegigii si mpyi si yàfa pi na mɛ.”» 13Ka Yesu si yi jwo pi á sahaŋki: «Yii aha mpyi yii ɲyɛ a ŋke bàtaage yyahe cè mɛ, di yii sí yi sanɲyi yyahe cè n‑jwo yɛ? 14Ɲɛɛnuguŋi u ɲyɛ Kile jwumpe jwufooŋi. 15Kuni ɲwɔge na sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, kuru tanuge e, ka Sitaanniŋi si pu wwû pi funŋ'i ke. 16Kafaafoge ɲuŋ'i sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, maa ntíl'a ɲɛɛ pu na ná funntange e ke. 17Ŋka pu ɲyɛ a jà a ndìre le t'e mɛ, tire ɲwɔmɛɛni kɛ̀ngɛmɛ ɲyɛ a pɛn mɛ. Kawaa, lire ɲyɛ mɛ yyefugo ká ti ta Kile jwumpe kurugo, ti maha fworo Kile kuni i. 18Ŋgure shwɔhɔl'e sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, 19ka diɲyɛŋi karigii funmpɛɛnre ná nàfuuŋi lage ná yaayi shiŋi puni lage si ti ta, ka tire sɔ̀nŋɔre si pu cwɔ̂nrɔ, pu ɲyɛ a jà a yasɛrɛ pyi mɛ. 20Ɲìŋke niɲcɛnŋke na sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo maa ɲɛɛ pu na ke, tire sùpyire ti maha Kile ɲyii wuuni pyi. Tire sùpyire na ɲyɛ sùmaseŋɛ fiige, sùmacire tà à sùmaŋi se mà nɔ beɲjaaga ná kɛ kɛ na, tà à yasɛɛre pyi mà nɔ beetaanre taanre (60) na, tà à yasɛɛre pyi mà nɔ ŋkuu ŋkuu (100) na.» 21Ka Yesu si núr'a jwo pi á: «Wà ɲyɛ na fùkina mîni si u le ɲcyígile yaaga ɲwɔh'i mɛ, ŋka u maha dùrugo yaage kà ɲuŋ'i. 22Yii li cè, kyaa maha kyaa l'à ŋwɔhɔ ke, cyire puni sí n‑pa raa ɲaa. Kyaa maha kyaa l'à yaa numpini i ke, lire là mú sì n‑kwôro ɲcèmbaa mɛ. 23Ŋgemu la ká mpyi si karii yyaha cè ke, urufoo u u niŋgyigigii cyán sèl'e.» 24Maa núr'à jwo pi á: «Kile jwumpe yii na núru ke, yii pu yaha yiye funŋ'i, ɲaha na yɛ Kile sí yii kan n‑tàanna ná yii lógoŋkanni i. Puru ɲwɔhɔ na, u sí n‑pa tà bâra yii niɲcente na. 25Lire tèni i, shin maha shin u na ɲcaa si Kile jwumpe yyahe cè ke, Kile sí là taha uru u niɲcempe na. Ŋka shin maha shin u ɲyɛ u ɲyɛ na pu núru mɛ, nimbileni u à cè ke, lire sí n‑pînni.» 26Ka Yesu si núr'a jwo: «Kile Saanre à fworo nde kani kurugo: nàŋi wà u maha sùmashi nûru u kɛrɛge e. 27Uru nàŋ'à ŋɔ́ɔ numpilage e yo, u ɲyɛ ɲyii na canŋke e yo, sùmapyaŋi sí n‑fyîn, sùmacire sí raa lyɛge. Ŋka nàŋi sì pà cè lire pyiŋkanni i mɛ. 28Ɲìŋke maha sùmaŋi pyi u à fyîn, sùmacige ku maha fyânha a fworo, lire kàntugo sùmaɲcyahaŋk'a sì nta a fworo sùmacige na, kàsanrage na sùmapyaŋi maha mpa fworo sùmaɲcyahaŋke na. 29Sùmapyaŋi ká lyɛ a nɔ u tɛgɛni na, nàŋi maha ntíl'a kɔ̀ɔnŋaŋi lwɔ́ na u kwùun, ɲaha na yɛ sùmakwɔngigii tèn'à nɔ.» 30Ka Yesu si núr'a jwo: «Ná ɲaha shi i mii sí n‑jà Kile Saanre tàanna yɛ? Ti ɲyɛ mu à jwo ɲaha bɛ? 31Ti na ɲyɛ mu à jwo mutaridi cige yasɛrɛ, nàŋi wà à sà ntemu nûgo u cikɔɔge e ke. Kuru cige pyàŋ'à yîlege cire sannte puni wuŋi na. 32Ŋka u aha nûgo, u maha fyîn, maa yîri maha ntòro kaɲyɛge yawyɛɛre puni taan. Ku maha ŋkéɲyi yige, yire maha mpêe fo saɲcyɛɛnre maha ti shèere yaa yi mbyìmpe e.» 33Ɲyɛ yire bàtaayi shiŋi niɲyahaya Yesu mpyi maha yu sùpyir'á mà tàanna ná ti yi ceŋkanni i. 34Puru jwumpe shiŋi baare e, u mpyi na pabɛrɛ yu ná t'e mɛ. Ŋka u ná u cyelempyiibii kanni ká mpyi tèni ndemu i ke, u mpyi maha pu puni ɲwɔhe yu pi á. 35Kuru canŋke yàkoŋke, ka Yesu si jwo u cyelempyiibil'á: «Wuu a sì baŋi kùŋke na.» 36Ka pi i sùpyire cye yaha, maa ŋkàre ná Yesu i baŋi ɲuŋ'i, bakwooyi yabɛrɛ mpyi pi ɲwɔh'i. 37Ka kafeebwɔhɔ si yîri na fwu, ka lwɔhe si wá na ɲcyânre na jyè bakwɔɔge e fo na ŋko si ku ɲî. 38Yesu mpyi bakwɔɔge kàntugo yyére mà ɲùŋke taha ɲùntahaga na, na ŋwúuni. Ka pi i u ɲɛ̀ maa jwo: «Cyelentuŋi, wuu na ŋko si ŋkwôro lwɔhe e, lire ɲyɛ a mu funŋɔ pɛn mà?» 39U à ɲɛ̀ ke, maa yîr'a fànha cyán kafɛɛge na, maa lwɔhe pyi ku tɛ̀ɛn. Ka kafɛɛge si yyére, ka lwɔhe si ntɛ̀ɛn siu! 40Lire kàntugo ka Yesu si pi pyi: «Ɲaha na yii na fyáge amɛ yɛ? Ɲaha na yii sàha ŋkwɔ̀ a dá mii na mà yɛ?» 41Ka u cyelempyiibii si fyá sèl'e, marii yi yu piy'á: «Jofoo u ɲyɛ ŋge nàŋi fo ka kafɛɛge ná lwɔhe si ntɛ̀ɛn u wuuni taan yɛ?»


text: 1Gederiɲare to ken gedereriɲ men, naɲare to ken nayriɲ a men hen ba, tôrji hena na yôŋ ba? Na doy aŋga habiɲ ka yi bôrŋge a hen a lê aɲa kené gereriɲ men, ken nayriɲ a men hen né ba? 2Ken li tu bôriyare sa are a, niɲba, ken uwôɲ né, na ôbi á, kené kena deriɲ megêrŋge hen. Men, ken li terbére sa are a, niɲba, ken nêm uɲé ré, na ôbi á, kené nayriɲ men, kené geririɲ yerŋge a men hen. Aŋga ken ôriɲ doyriji hen nà, ken uwôɲ né wôsa ken uwôliɲ Emen né. 3A hena kené uwôliɲ Emen are kôba, ken uwôɲ né wôsa ken uwôli naɲ ermé wo habiɲ hen wôsa ken uwôl na wô tu bôriyare to lêŋge hen mera. 4Kenbay ka ken ɗebe sa têrŋge a ré hen, ken hôn mega wo hena kwôni ré gey aŋga sa terare a nà ba, ré na ôbi bayi Emen iyôŋ né ba? Men, kwôni wo gey erê tô aŋga sa terare a nà na, a yé ôbi bayi Emen. 5Ken erem mega wo kwôlo liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Emen li terbére sa Tunu to ôbi béna hen.» Hen ba, ken bô mega wo ré na kwôlo beray ba? 6Menba, ôbi hô li derê damaŋ naɲ na a men. Wôsa liɲ bô magtubu a kôl iyôŋ ba: «Emen kaɲ bay uwôyrê yi, niɲba, ôbi tô kibri sa bay dôbê sa hen ɗi .» 7Iyôŋ ba, ken dôbe sarŋge biɲ Emen kwôlê. Ɗebiɲge Sidan iyêre menba, ôbi a geréŋge. 8Eraŋge ɗa ligi Emen a menba, ôbi kôba, a dôrê ɗa legerŋge a men. Kenbay bay têriɲ hô hebéŋge yi têriɲ ré niɲ. Men, kenbay kaɲ bay kelê kwôlê kebreŋge wôô wôô hen kôba, ken ɗi ermé woŋge yi kiriɲ pôn yôd a men. 9Bi turŋge li ɲa wô kibi têriɲ lêreŋge men, sômêŋge men, ɓarêŋge men, bi ayê woŋge beliɲ sômê men, bi yi derê woŋge biliɲ tu ɲa a men. 10Dôbêŋge sarŋge biɲ Emen a aɲ ôbi a bé ka yé ka damné tiri a. 11Yênên, sêɲge tôrŋge ken kôliɲ kwôlo habiɲ né. Hena kwôni ré jô kwôlê sa yêêni a réba liri ɲôm men na, ôbi kôl na kwôlo habiɲ gengiɲ sa tôô men, jô na kwôlê sara hen a men. A hena kwôni ré jô kwôlê sa tôô na, ôbi bure kwôlê ré. 12Iyôŋ ba, na Emen pôn nêŋ a na ôbi béére tôô men, ôbi a na ôbi jerê kwôlê a men. Men, ôbi pôn nêŋ a na ôbi gôliɲ naɲ kiriɲ men, ôbi mênê kiriɲ a men. Jôbi ba, ju na i aɲa jeré jô kwôlê sa megêm hen ba? 13Dôbêŋge marŋge dô ken toyiɲ kwôlo na kelê hen. Kenbay ka ken kôl iyôŋ ba: «Kemnêŋ réba kiya niɲa erê sa iyére to hen a, niɲa erê merê ya lê elê pôn wô lê jeŋga wogiɲ gursu.» 14Ken hôn aŋga kiya a sa hen né aɲ ken yi môɲ kiriɲ ka geri ka ge aɲ sem iyôŋ menba, naɲ mera hen iyôŋ. 15Ɗôd wori ba, ré kené kelê iyôŋ ba: «Hena Emen né gey bi niné mô baa sa terare a nà baa ya tô na, niɲa lê aŋga na, aŋga hen.» 16Wo kené kôl hen iyôŋ ba, ken kaɲ, aɲ ken uwôyrê yerŋge men, ken di deŋgôrŋge a men hen iyôŋ na, na aŋga dô ré. 17Iyôŋ ba, hena kwôni ré hôn aŋga dôri ka ôbi ré lê aɲa ré li ré na, ôbi li têriɲ.


text: 1Saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ ya Sitifen manyinika ko, “Koe kɛnu bi ka le, wa?” 2Sitifen ya a yabi ko, “N fanu anubɛ n na kelen nyɔgɛnu! Wo ni wo wɔlɔ matɔlɔ n kan la! Yanni ma benba Iburayima ni ta sigi Haran soe burɔ, a siginɛ Mɛsapotemiya nyamanɛ rɔ nun, mata Alla makawanɛ nyɛrɛ bɔra gbɛ rɔ a ye kan min. 3Alla ya a fɔ a ye ko a ni bɔ ala denbayɛ tɛma anubɛ ala nyamanɛ rɔ. A ko a ni ta nyamanɛ do rɔ a si na min yira a la. 4Woletɔ a bɔra Kalidiya nyamanɛ rɔ ka ta a sigi Hɛran soe burɔ. A fa fagara tumɛ min, Alla ya a lana nyamanɛ kɛ rɔ, wo siginɛ kan min kaka. 5Alla ma dugu-wo-dugu di Iburayima ma nyamanɛ kɛ rɔ, hali a sɔnɛ kan tinɛ min tɔ kɔnɔ Alla ya a yili-madiya ko nyɔ si ma anubɛ a bɔnsɔntɛ la a kɔma. Ado Alla ye lanyiri kɛ kirila Iburayima ye tumɛ min, den woo sa a bolo nun. 6Alla ya kɛ le fɔ a ye, a ko, ‘I bɔnsɔnnu si ma sundannu na nyamanɛ gbɛrɛnu tɔ. Anu si to yɔɔnyɛ rɔ nyɔ. Mɔgɛnu si anu bira boloko-yogomɛ-kɛ san kɛmɛ nani kɔrɔ (400).’ 7Alla ko anu si wɔli mɔgɛ minnu ye, a si wonu kiti. Wo kɔma, anu si bɔ nyamanɛ wo rɔ ka na a bato kan tinɛ kɛ rɔ. 8Nba, Alla ya kemininya-koe di Iburayima ma tamasereyɛ la ko a ara lanyiri wo bira. Woletɔ Isiyaka sɔrɔnta nya min wo, lɔgɔkun kelen kɔma, Iburayima ya a lakemininya. Isiyaka ya ala den Yakoba fanan nakemininya. Yakoba ya ala den mɔgɔ tan-ni-filɛ lakemininya, ma benba tɔgɔlamɛnu kɔni. 9“Ma benba wonu ya anu dɔgɔ Yusufu mayira keliyɛla ko la ko a ni ta yɔɔnyɛ rɔ Iyipiti nyamanɛ rɔ. Kɔnɔ Alla ye a fɛ nun. 10Alla ya a kandan ala tɔrɔyɛ bɛɛ rɔ. Yusufu sɔra Iyipiti mansɛ yakɔrɔ tumɛ min, Alla ya kɛ-nya-nyimɛ anubɛ hɛnkili di a ma. Mansɛ ya Yusufu ma kandɛ la ala nyamanɛ anubɛ ala denbayɛ bɛɛ kuma. 11Nba, kɔnkɔ-fitinɛ nara Iyipiti anubɛ Kenan nyamanɛ bɛɛ rɔ ka mɔgɛ bɛɛ tɔrɔ. Ma benbanu ma ke dɔn-fen sɔrɔnna. 12Woletɔ Yakoba ya a lamɔɛn tumɛ min ko fui-fan ye Iyipiti nyamanɛ rɔ, a ya ma benbanu nata a fɔlɛ rɔ nyɔ. 13Anu ta fila nyɔgɛ, Yusufu ya a nyɛrɛ raka a na kelen nyɔgɛnu ye. Mansɛ fanan nara to Yusufula mɔgɛnu lɔnna worɔ. 14Wo kɔma, Yusufu ya sarakanɛ lata a fa Yakoba ma ka a fɔ a ye ko anubɛ ala denbayɛ bɛɛ ni na sigi Iyipiti nyamanɛ rɔ. Anu dama lakofunɛ, mɔgɔ bi-wɔrɔnfila ani mɔgɔ loli (75) le nun. 15Woletɔ Yakoba tara anu sigi Iyipiti nyamanɛ rɔ. Ale anubɛ ma benbanu siyi banta nyɔ le. 16Mɔgɛ wonu tara anu furinu na ha Sɛkɛm soe burɔ. Anu ya anu togon kanbɛ wo rɔ Iburayima ya min san Hemorila dannu ma. 17“Alla ya lanyiri min kiri Iburayima ye, wo wati gbɛrɛnta tumɛ min, mala mɔgɛnu kuma-sara Iyipiti nyamanɛ rɔ ha ka wara. 18Kɔnɔ tɔ-a-la, mansa-gbɛrɛ sigira Iyipiti, min ma ale Yusufu lɔn. 19Wo ya halliyɛ kɛ mala mɔgɛnu na ka ma benbanu bira boloko-yogomɛ-kɛ. A ya anu fɔrɔsɛ ko anu ni anuna dannu nakɛ a rɔ alako anu ni faga. 20Ado Nɛbi Musa sɔrɔnta wo wati le tɔ. Den-hakikɛ le. A tora a fa warɛ karɛ sawa. 21Anu ya a bɔ a fa warɛ tumɛ min, nyɔ-mansɛla-dunmusi ya a bi ka a makolo iko a nyɛrɛta-den-sɔrɔnnɛ. 22A karanta Iyipiti kɛnuna hɛnkili bɛɛ la. A si kuma nya min wo, a si ko ladan nya min wo, a mara mɔgɔ ba la wo bɛɛ rɔ. 23“Musala-sɔrɔn ya san bi-nani (40) bɔ tumɛ min, a ya a latɛgɛ ko a ni Isirɛla mɔgɛnu wara-koe mafɛlɛn bawo a na kelen nyɔgɛ le anu na. 24A ya ala mɔgɔ kelen tɔrɔyanɛ yen Iyipiti kɛ do bolo. Woletɔ a tara wo dɛnbɛn tinɛ ka a tayili sara Iyipiti kɛ wo la ka a faga. ( 25Musa ya a lɔn nun ko ala mɔgɛnu si na hɛnkili sɔrɔn a ma ko Alla ye ale le mala anu hɔrɔyalɛ la. Kɔnɔ anu ma anu hɛnkili sɔrɔn wo ma.) 26Wo banda kɛ, a ya Isirɛla mɔgɔ fila yen kɛlɛla. A ya a raya ka kɛlɛ ban anu tɛma. A ko, ‘N bɔnu, wa wo tole masɔ. Na kelen nyɔgɛ le wole la. Nfenna wo ye ko-yogomɛ kɛla wo nyɔgɔn na?’ 27Kɔnɔ min bi ko-yogomɛ kɛla a ta-nyɔgɛ la nun, wo ya Musa latuntun. A ko, ‘Yon ya ile ma kun tigi anubɛ kiti-tɛgɛlɛ la ma kuma? 28A sɔgɛ ye i la i ni nde faga iko i ya Iyipiti kɛ wo faga nya min kunu?’ 29Musa ya wo lamɔɛn tumɛ min, a burimatoe bɔra Iyipiti ka ta a sigi Midiyan nyamanɛ rɔ. A ya den kei fila sɔrɔn nyɔ. 30“San bi-nani tenbira tumɛ min, melika bɔra gbɛ rɔ a ye ta-mɛlan rɔ kɔlɔma nɛ do rɔ. Wo mara Sinayi kɔnkɛ dafɛ wulɛ rɔ. 31Musa ya min yen, a kɔndɔfilita wola ko la. A tara a madon kɔlɔma nɛ wo la alako a ni a mafɛlɛn bɛrɛbɛrɛ-wɛ-kɛ. A tara tumɛ min, a ya Mari kuman kan lamɔɛn. A ko, 32‘I benbanuta Alla le nde la. Iburayima anubɛ Isiyaka anubɛ Yakobata Alla le nde la.’ Musa yɛrɛyɛrɛnta kilan bolo. Ado a ma sisi a mafɛlɛnna tun. 33Mari ya a fɔ a ye ko, ‘Ila sanbarɛ bɔ i kian rɔ bawo i sɔnɛ kan min, dugu-sɛnimɛ le wo la.’ 34A ko a ara ata mɔgɛnuna tɔrɔya-wɛ yen Iyipiti nyamanɛ rɔ. A ara anu kurun-kan lamɔɛn. A ko a ara yigi anu nakisi tinɛ ko a ye nala ale Musa sɔla Iyipiti nyamanɛ rɔ. 35“Ado Musa wo le kɛ la, Isirɛla mɔgɛnu ya anu ban min na ka a fɔ a ma ko, ‘Yon ya ile ma kun tigi anubɛ kiti-tɛgɛlɛ la ma kuma?’ Alla ya ale le sɔ ka a ma kun tigi anubɛ kisilɛ la, yɔ! A ya melika min yen ta-mɛlan rɔ kɔlɔma nɛ rɔ, melika wo le ye a dɛnbɛna mɔgɔ-kisi-koe la. 36A ya mɔgɛnu nabɔ Iyipiti nyamanɛ rɔ ka tamaserenu anubɛ kabana koenu kɛ Iyipiti anubɛ Kɔgɔ-Yi-Wulan dafɛ. San bi-nani kɔrɔ, a ya ko-makawanɛ kɛ anu ye wula-da-rakolɔn rɔ. 37Ale Musa le wo la min ya a fɔ Isirɛla mɔgɛnu ye ko Alla si nɛbi do lana anu ma iko a ya ale lana nya min. Ado a si nɛbi wo yabɔ anu denuta mɔgɛnu tɛma. 38Isirɛla mɔgɛ minnu nadɛnta wulɛ rɔ, ale Musa taranta wonu fɛ nun. Melika min kumara a ye Sinayi kɔnkɛ kuma wo, ale Musa ya kumɛ wo latenbi ma benbanu ma. Allala kumɛ min si niyi di mɔgɛ ma, ale Musa ya wo sɔrɔn nyɔ ka wonu natenbi ma ma. 39“Kɔnɔ ma benbanu ma sɔn ala kumɛ birala. Anu ya anu ban a la. Iyipiti sɛgi-sɔgɛ ya anu bira. 40Woletɔ anu ya a fɔ Aruna ye ko a ni bɛsɛ donu nadan anu ye minnu si sɔ anu yarɔ. Anu ko Musa min nara anu na ka bɔ Iyipiti nyamanɛ rɔ, anu ma a lɔn ni min bara ma wo la. 41Wo kɔma, anu ya ninki-danla muninyɛ ladan ka wo ma bɛsɛ la anu nyɛrɛ ye ka sarakɛ bɔ wo ye. Anu ya ladiyɛ ladan ka a tɛgɛ anu nyɛrɛta bolola-wɔli-gbɛ wo ma ka wo gbiliya. 42Woletɔ Alla ya a kan-kɔ sɔ anu na feu, alako anu ni tele anubɛ karɛ anubɛ lolenu bato san ma. Ado a sɛbɛnɛ nɛbinuta buku do rɔ ko, ‘Isirɛla mɔgɛnu, wo ya kolo-fan minnu kan natɛgɛ ka wonu ma sarakɛ la san bi-nani kɔrɔ wulɛ rɔ, wo ma wonu di nde ma wo yisi bɛɛ la. 43Wo ye bɛsɛ min kelela ko, Molɛki, wo ya wola fani-bɔn maduni. Wo ye bɛsɛ min kelela ko, Rɛfan min sɔnɛ lolenuna ko la, wo ya wola muninyɛ maduni. Wo ya bɛsɛ wonu nadan ka wonu denu kɔ. Woletɔ n si wo lata biralɛ rɔ fɔɔ Babilɔn nyamanɛ kɔma.’ 44“Allata Fani-Bɔn ye ma benbanu bolo nun wulɛ rɔ. A ladanta iko Alla ya a fɔ Musa ye nya min. Anu ya a ladan iko Alla ya min su yira Musa la yati! 45Wo kɔma, ma benba minnu tara Yasowa fɛ nyamanɛ bi tinɛ nyɔ-sibolenu bolo, wonu ya Allata Fani-Bɔn wo sɔrɔn anu fanu bolo ka ta wo dununa anu bolo. Ado Alla le ya sibole wonu gben anu yarɔ. Fani-Bɔn wo tora nyɔ ha Mansa Dawudata wati. 46Mansa Dawuda wo ya hɛrɛ sɔrɔn Alla bolo. A ya Alla manyinika ni a si bɔn sɔ a benba Yakobata Alla ye 47kɔnɔ ala den Mansa Silamɛni le ya bɔn sɔ a ye. 48“Kɔnɔ Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, wo sigini ma mɔgɔna-bon-sɔnɛnu burɔ. Iko nɛbi ya a fɔ nya min wo la, a ko, 49Mari ko ata mansaya-waganɛ le san kole la. A tontɛ rasagan tinɛ le dugu-kumɛ la. Wole lara a la, wo si ke nfen bon sufa sɔla ale ye? A ko a si a sulen kan tina nyuman tɔ? 50A ko ale nyɛrɛ le ma fan kɛ bɛɛ dan, wa? 51“Wole yisi gbɛlɛnu! Wo yisi manɛ iko sibolo gbɛrɛnutɛ. Wo tengberenyanɛ Allala-kumɛ-lamɔɛn-koe rɔ! Wo ye Allata Ni Sɛnimɛ kɛlɛla tuma-wo-tuma iko wo benbanu ya a ma nya min! 52Nɛbi kelen bɛrɛn sa nyɔ nun, wo benbanu ma min tɔrɔ. Wo sa! Allala kilayɛ minnu ya ala wɔli-kɛla-telennɛ na-koe fɔ, kebi wati-yan, anu ya wonu faga. Nba kaka, wole ara a don a yogenu bolo tɔ ka a faga. 53Wole le ya Allala tɔn sɔrɔn melikanu bolo. Kɔnɔ hali wo, wo ma sɔn a birala!” 54Yahudiyanuna kun tigi wonu ya kumɛ wo lamɔɛn tumɛ min, anu yisi bɔra Sitifen kan ma dɔgɔma ma de! Diminyɛ wo ya a ma, anu ya anu nyin makin. 55Kɔnɔ Sitifen fanɛ Allata Ni Sɛnimɛ la. A ya a yɛ layɛlɛ san ma Allala gbiliyɛ mafɛlɛn tinɛ. A ya Yisa sɔni yen Alla kɔɛn nyimɛ rɔ. 56A ko, “Wo yɛ lata. N bara Arinyɛnɛ dɛ lakanɛ yen. Hadama den, Yisa sɔnɛ Alla kɔɛn nyimɛ rɔ!” 57Anu gbele-gbelenta ka anu bole digin anu tolenu tɔ. Anu dama kɛra a ma tiriya! 58Anu ya a labɔ soe kɔma ka a mabon kuri la. Minnu ya sereyɛ bɔ a kan ma, wonu ya anuna durukinu to keminɛ do bolo min tɔgɛ Sɔli. 59Anu bi Sitifen mabonna tumɛ min, a ya a kan labɔ Mari ma. A ko, “N Mari Yisa, n niyi bi!” 60A ya a nyɛnkin ka gbele-gbelen kan ba la, a ko, “Mari! I kana i fonde lamiri anuna hakɛ kɛ ma!” A ban wo fɔla, a niyi bɔra.


text: 1Mini Pɔɔlu, ni Silivanusi, ni Timoti sukɛrɛ ahin kadasi n ma ambɛrɛ Kristo jama n bo am wo Tɛsalonika miɛ kpiri n nu na am ti ya Si Nyɛmɛ ni ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ minɛm ni. Nyɛmɛ buka am, na i ma am ahoreda. 2Saŋga kɛrɛ ya da Nyɛmɛ asi ambɛrɛ kɛrɛ dɛɛ ti wɔ, na ya susere Nyɛmɛ ma am, 3na ya suteŋge am su ya Si Nyɛmɛ dɔ, kabo am fa am yarada fa yo juma barasu ni, ni kabo am la koro, na am fa yo juma barasu ni, ni kabo am bita am tama n kenken fa kɔ ya Mibiɛ Yesu Kristo dɔ ni. 4Ya ninbaam, Nyɛmɛ koro am, na ya si ka wɔ yi am ka am yo i tiɛŋgu dɛɛ minɛm, ya si ka i ti sɔ ɔ, 5dama saŋga bo ya kaanri labari kpa n kereeri am ni, wɔ ti má nɔaniɛ jɔjɔɔwa ŋgumi wɔ, ama, i fite Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ yiko n nu wɔ, ye am siiri tenle su ka i ti nahɔrɛ a. Saŋga bo ya woori am dɔ ni, am ŋuuri kabo ya wo tiiri barasu, i fiteeri ka ambɛrɛ dɛɛ ti ye ya woori sɔ a, adena i buka am. 6Na am asɔn ya ni Mibiɛ n dɛɛ wo n su, haari ni bo am diiri wahara agaya n kɛrɛ ni, am deeri labari kpa n wɔ, ni ahorejɔ n bo i fite Awiɛwiɛ Casi n dɔ ni. 7Am nyini wo n ti, yaradayofɔm kɛrɛ bo bu wo Makɛdoniya ni Akaya awɔrɛm n nu aŋu ka i ti ye ni ka bu sɔn am su. 8Má ka Makɛdoniya ni Akayafɔm tiiri Mibiɛ n labari n fiteeri am dɔ n ŋgumi, ama, yarada n bo am yoori Nyɛmɛ ni, i jɔrɛ abara ayɛ deke kɛrɛ. Nyini ti, ya la má jɔrɛ be bo ya kan kun. 9Nyini minɛm n kɛrɛ kan kabo am deeri ya barasu, saŋga bo ya baari am dɔ ni, ni kabo am kaakiiri am sin boori amɔɛm na am su Nyɛmɛ bo i ti nahɔrɛfɔ na i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ ni, 10na am ŋminda i Wa Yesu, yiri fíte Nyɛmɛ dɔ aŋgoro ba a, yiri ye Nyɛmɛ ateŋge i yiwee n nu n a, yiri yí ya fite jina cɛɛn dɛɛ kekereke n nu a.


text: 1Ya sukaaki kan kere am kabo ya ti na am si ya, nzɛn sɛ? Wɔ yo má daka ka ya yo kabo nbem yo ni, ka ya fa kadasi bo i kere kabo ya ti barasu n bita nu, wara ya de kadasi am dɔ na i kere minɛ nyiŋgam kabo ya ti barasu, nzɛn sɛ? 2Ai, ya kadasi n la ambɛrɛ ni am tii wɔ, kadasi n bo ba kɛrɛ i awura ya ahore su ni, na minɛ kɛrɛ koro kan i na bu si kabo i ti. 3Na bu koro ŋu ka ambɛrɛ ti kadasi n bo Kristo akɛrɛ awura ya saa nu afa asunma ya n a. Wɔ fa má deke kɛrɛɛwa nzue fa kɛrɛɛri i a. Ama, Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ Awiɛwiɛ n ye i fa kɛrɛɛri i a. Wɔ kɛrɛ má i agɔ má yabuɛ pɛpɛrɛpɛ su wɔ, kabo Nyɛmɛ yo kɛrɛɛri i nɔaniɛ kpamaawa n maari Moyisi ni, ama, i kɛrɛɛri i gɔɔri adamandem ahore su wɔ. 4Deke bo i ti na ya koro jɔjɔ sɔ n la ka, ya la ahoresi Nyɛmɛ dɔ, Kristo dɛɛ ti. 5Ya la má deke bo i kere ka yɛrɛ ni ya tii koro yo juma n a. Deke bo i ma ya koro yo i n fite Nyɛmɛ dɔ ɔ. 6Yiri Nyɛmɛ ama ya koro ayo i amusuisufɔm a, fa kɔ sɛsɛsu fɔfɔrɛ n bo wɔ di i di n su a. Nyini sɛsɛsu n fite má Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n bo wɔ kɛrɛ i n dɔ, ama, i fite i Awiɛwiɛ n dɔ ɔ. Nɔaniɛ kpamaawa kɛrɛɛwa n fa yiwee ba, ama, Awiɛwiɛ n ma ŋgɔɔ ɔ. 7Tɔ, nɔaniɛ kpamaawa n bo Nyɛmɛ yo kɛrɛɛri i gɔɔri yabuɛ pɛpɛrɛpɛ n su na i fa maari Moyisi ni, nyini saŋga, i yoori sɔ ni, i jirima bambaka n taari wɔ, na Yisarelifɔm n akoro aniɛ má Moyisi nyunuawa dika, dama i nyunuawa taari wein agaya, haari ni bo i ba saari wɔ. Kabo nɔaniɛ kpamaawa n bo i fa yiwee ba n ti n na Nyɛmɛ boori i juma n bu ni jirima bambaka n sɔ ni, 8i Awiɛwiɛ ni yó i dɛɛ juma n ni jirima bambaka bo i tara nyini ni, má sɔ? 9Kabo nɔaniɛ kpamaawa n bo i yo diiri minɛm jɔrɛ ciinri bu sui n ti n na i juma yo la jirima bambaka sɔ ni, nyini yiri, juma n bo i ma Nyɛmɛ de minɛm ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ n dɛɛ jirima bambaka tara sɔ. 10Nahɔrɛ, deke n bo i yo la jirima bambaka ni, i la má jirima kun, deke n bo i la jirima bambaka tara sɔ n dɛɛ ti. 11Kabo deke n bo i ti siinwa n ti n na i yo la jirima bambaka sɔ ni, nyini yiri, deke n bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ jirima bambaka n tara sɔ. 12Kabo ya la tama ka i ti sɔ n dɛɛ ti, ye ya la ahoresi agaya koro jɔjɔ sɔ n a. 13Yɛrɛ ti má ka Moyisi bo i yo faari sanvuin kataari na má Yisarelifɔm ŋu i nyunuawa bo i ta wein na i susaari ni. 14Ama, haari ni nyini n kɛrɛ mmɔɔ ni, bu sui yo tiiri tantanantan a. Haari ni nyuma, saŋga kɛrɛ bo bu ti ka be sukan sɛsɛsu dawa n dɛɛ kadasim ni, i yoori bu ka nyini sanvuin n toko kata bu sunsunni su wɔ, má ka Kristo ŋgumi koro yi i a. 15Haari ni nyuma, saŋga kɛrɛ bo bu kan kadasim n bo Nyɛmɛ ma Moyisi kɛrɛɛri bu ni, i yoori bu ka sanvuin n toko kata bu sunsunni su wɔ. 16Ama, bu koro yi i, kabo ba kɛrɛ i fa kɔ Moyisi jɔrɛ n su ni, ka, “Saŋga bo i fa i nyunu wɔ Mibiɛ ni, sanvuin n kata má i nyunuawa kun.” 17Tɔ, deke n bo bu kɛrɛɛri i ka “Mibiɛ n” ni, bu kɛrɛ niiri i Awiɛwiɛ n wɔ. Deke bo Mibiɛ n Awiɛwiɛ n wo ni, dɔ ye minɛ nya bu tii a. 18Yɛrɛ yiri, ya la má sanvuin bo i kata ya nyunu. Kabo ya niɛ ŋu deke niɛɛnu nu ni, sɔ ye ya niɛ ŋu Mibiɛ n jirima woowa n a, na i ma ya woowa kaaki kabo i ti ni, na ya sunya i jirima woowa ni, subuka su saŋga kɛrɛ. Ahin n fite Mibiɛ n Awiɛwiɛ n dɔ ɔ.


text: 1Wahala yen biru, Yinni Gusunɔ u Mɔwisi ka yãku kowo Eleasaa, Aronin bii sɔ̃ɔwa u nɛɛ, 2i Isireliban bii tɔn durɔbu gario be ba wɔ̃ɔ yɛndu mɔ ka be ba kere mɛ, be ba koo gesi kpĩ bu tabu da. I ko i bu gariwa bwese kɛra ka bwese kɛra. 3Ma Mɔwisi ka Eleasaa ba ye Isireliba sɔ̃ɔwa Mɔabun wɔwaɔ, Yuudɛnin bɔkuɔ, Yerikon deedeeru. 4Ba nɛɛ, bu gario ben be ba wɔ̃ɔ yɛndu mɔ ka be ba kere mɛ, be ba koo kpĩ bu tabu ko nge mɛ Gusunɔ u raa bu yen wooda wɛ̃ sanam mɛ ba yarima Egibitin di. 5Bèn min di Rubɛni, Yakɔbun bii gbiikoon bwese kɛri torua, bera Enɔku, wìn min di Ɛnɔkuban bwese kɛra yara, ka Paalu, wìn min di Paaluban bwese kɛra yara, 6ka Hɛsironi, wìn min di Hɛsironiban bwese kɛra yara, ka Kaami wìn min di Kaamiban bwese kɛra yara. 7Be ba sãa Rubɛnin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka ita ka tɔmbu nata ka wunɔbu ka tɔmbu tɛna (43.730). 8Eliabu, Paalun bii, 9wiya u Nɛmuɛli mara, ka Datani, ka Abiramu. Datani wi, ka Abiramu ba sãawa win gerunasibu. Beya ba Mɔwisi ka Aroni seesi, ma ba ka Koren bibun bweseru yɔ̃ra sanam mɛ ba Yinni Gusunɔ seesi. 10Ma tem mu nɔɔ baara mu bu mwɛ ka Koren tii sannu. Ma dɔ̃ɔ u gabu di. Ben geera sãa tɔmbu goobu, ka weeraakuru (250). Ma ya kua kirɔ be ba tien sɔ̃. 11Adama Koren bibu ba ǹ dɔma te gu. 12Bèn min di Simɛɔn bwese kɛri torua bera, Nɛmuɛli, wìn min di Nɛmuɛliban bwese kɛra yara, ka Yamini, wìn min di Yaminiban bwesera yara, ka Yakini, wìn min di Yakiniban bwesera yara, 13ka Seraki, wìn min di Serakiban bwesera yara, ka Sɔɔlu, wìn min di Sɔɔluban bwesera yara. 14Be ba sãa Simɛɔn bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba yɛnda yiru ka tɔmbu goobu (22.200). 15Bèn min di Gadin bwese kɛri torua, bera Sefoni, wìn min di Sefoniban bwese kɛra yara, ka Hagi, wìn min di Hagiban bwese kɛra yara, ka Suni, wìn min di Suniban bwesera yara, 16ka Osini, wìn min di Osiniban bwesera yara, ka Eri, wìn min di Eriban bwesera yara. 17Ka Arodi, wìn min di Arodiban bwesera yara, ka Areli, wìn min di Areliban bwesera yara. 18Be ba sãa Gadin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka nɛɛra wunɔbu (40.500). 19- 21Bèn min di Yudan bwese kɛri torua, bera Sela, wìn min di Selaban bwese kɛra yara, ka Perɛsi, wìn min di Perɛsiban bwesera yara, ka Seraki, wìn min di Serakiban bwesera yara. Bèn min di Perɛsin bwese kɛri torua, bera Hɛsironi wìn min di Hɛsironiban bwese kɛra yara, ka Hamulu wìn min di Hamuluban bwesera yara. Yudan bibu yiru Eri ka Onani ba gu Kananin temɔ. 22Be ba sãa Yudan bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba wata ka wɔkura nɔɔbu ka tia ka nɛɛra wunɔbu (76.500). 23Bèn min di Isakarin bwese kɛri torua, bera Tola, wìn min di Tolaban bwesera yara, ka Pufa, wìn min di Pufaban bwesera yara, 24ka Yasubu, wìn min di Yasububan bwesera yara, ka Simuroni, wìn min di Simuroniban bwesera yara. 25Be ba sãa Isakarin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa nɔrɔbun suba wata ka nnɛ ka gooba wunɔbu (64.300). 26Bèn min di Sabulonin bwese kɛri torua, bera Serɛdi, wìn min di Serɛdiban bwese kɛra yara, ka Heloni, wìn min di Heloniban bwesera yara, ka Yalɛɛli wìn min di Yalɛɛliban bwesera yara. 27Be ba sãa Sabulonin bwese kɛri torua, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba wata ka nɛɛra wunɔbu (60.500). 28Yosɛfun bweseru sɔɔra Manase ka Efaraimu ba wãa. 29Manasen biiwa Makiri, wìn min di Makiriban bwese kɛra yara. Makiriwa u Galadi mara, wìn min di Galadiban bwese kɛra yara. 30Bèn min di Galadin bwese kɛri torua, bera Yesɛɛ, wìn min di Yesɛɛban bwese kɛra yara, ka Helɛki wìn min di Helɛkiban bwese kɛra yara. 31Ka Asiriɛli wìn min di Asiriɛliban bwesera yara, ka Sikɛmu wìn min di Sikɛmuban bwesera yara, 32ka Semida wìn min di Semidaban bwesera yara, ka Hefɛɛ, wìn min di Hefɛɛban bwesera yara. 33Selofadi Hefɛɛn bii, u ǹ bii tɔn durɔbu mara ma n kun mɔ tɔn kurɔbu tɔna. Beya, Mala ka Nɔa, ka Hogula, ka Milika, ka Tirisa. 34Be ba sãa Manasen bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeraakuru ka yiru ka tɔmbu nata ka wunɔbu (52.700). 35Bèn min di Efaraimun bwese kɛri torua, bera Sutelaki, wìn min di Sutelakiban bwese kɛra yara, ka Bekɛɛ wìn min di Bekɛɛban bwesera yara, ka Takani wìn min di Takaniban bwesera yara. 36Sutelakin biiwa Erani wìn min di Eraniban bwese kɛra yara. 37Be ba sãa Efaraimun bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba tɛna ka yiru ka tɔmbu nɛɛra wunɔbu (32.500). Be kpuro ba sãawa Yosɛfun bibu. 38Bèn min di Bɛnyamɛɛn bwese kɛri torua, bera Bela, wìn min di Belaban bwesera yara, ka Asibɛli wìn min di Asibɛliban bwesera yara, ka Akiramu wìn min di Akiramuban bwesera yara, 39ka Sufamu wìn min di Sufamuban bwesera yara, ka Hufamu wìn min di Hufamuban bwesera yara. 40Belan biba Aadi ka Namani. Aadin min diya Aadiban bwese kɛra yara. Namanin min diya maa Namaniban bwese kɛra yara. 41Be ba sãa Bɛnyamɛɛn bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka nɔɔbu ka tɔmbu nata (45.600). 42Bèn min di Danun bwese kɛra torua, bera Sukamu, wìn min di Sukamuban bwese kɛra yara. 43Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba wata ka nnɛ ka tɔmbu nɛɛru (64.400). 44Bèn min di maa Asɛɛn bwese kɛri torua, bera Yimina, wìn min di Yiminaban bwesera yara, ka Yisifi wìn min di Yisifiban bwesera yara, ka Beria wìn min di Beriaban bwesera yara. 45Berian bweseru sɔɔra Hebɛɛ u wãa, wìn min di Hebɛɛban bwesera yara, ka Maakiɛli wìn min di Maakiɛliban bwesera yara. 46Asɛɛ u bii tɔn kurɔ mɔ wi ba sokumɔ Seraki. 47Be ba sãa Asɛɛn bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeraakuru ka ita ka tɔmbu nɛɛru (53.400). 48Be ba Nɛfitalin bwese kɛri torua, bera Yasiɛli, wìn min di Yasiɛliban bwesera yara, ka Guni wìn min di Guniban bwesera yara. 49Ka Yesɛɛ wìn min di Yesɛɛban bwesera yara, ka Silɛmu wìn min di Silɛmuban bwesera yara. 50Be ba sãa Nɛfitalin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka nɔɔbu ka tɔmbu nɛɛru (45.400). 51Isireli be ba gara mi, be kpuron geera kuawa tɔmbu nɔrɔbun suba nata ka tia ka tɔmbu nata ka wunɔbu ka tɛna (601.730). 52Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa u nɛɛ. 53A bwese kɛri yi tem mɛ bɔnu kuo nge mɛ yin geera nɛ. 54Bwese kɛra yèn tɔmba dabiru bo, a ye tem wɛ̃ɛyɔ mu n kpã. Bwese kɛra yèn tɔmba kun maa dabi kpa a ye tem wɛ̃ fiiko. A yen baayere tem wɛ̃ɛyɔ nge mɛ yen tɔmba geeru nɛ. 55Adama kaa bu tem mɛ bɔnu kuawa ka tɛtɛ a bu wɛ̃ bwese kɛra ka bwese kɛra. 56Ba koo tem mɛ bɔnu kowa ka tɛtɛ bu ka bwese kɛra baayere wɛ̃ nge mɛ yen tɔmba geeru nɛ. 57Lefin bweseru sɔɔ, be ba gara, bera Gɛɛsɔni wìn min di Gɛɛsɔniban bwese kɛra yara, ka Kehati wìn min di Kehatiban bwesera yara, ka Mɛrari wìn min di Mɛrariban bwesera yara. 58Be ba sãa Lefin bwese kɛri, bera Libinan yɛnugibu, ka Heboronin yɛnugibu ka Makirin yɛnugibu, ka Musin yɛnugibu, ka Koren yɛnugibu, Kehatiwa u Amuramu mara. 59Amuramun kurɔn yĩsira Yokebɛdi. U sãawa Lefin bii wi u mara Egibitiɔ. Bii be u Amuramu marua, bera Aroni, ka Mɔwisi, ka Mariamu ben sesu. 60Bii be Aroni u mara, bera Nadabu, ka Abihu, ka Eleasaa, ka Itamaa. 61Adama Nadabu ka Abihu ba guwa sanam mɛ ba ka dɔ̃ɔ tuko dua Yinni Gusunɔn sãa yerɔ bu ka yãkuru ko. 62Tɔn durɔ be ba suru tia tia mɔ ba gara ka be ba mɛ kere, ben geera kuawa tɔmbu nɔrɔbun suba yɛnda ita (23.000). Ba ǹ bu gara sanam mɛ ba Isireliba garimɔ domi ba ǹ ka bu tem bɔnu mɔ̀. 63Isireli be Mɔwisi ka yãku kowo Eleasaa ba gara Mɔabun wɔwaɔ, Yuudɛnin bɔkuɔ, Yerikon deedeeru, bera mi. 64Isireli be kpuro sɔɔ, goo sari mi, wi Mɔwisi ka yãku kowo Aroni ba raa gara Sinain gbaburɔ, 65ma n kun mɔ Kalɛbu, Yɛfunɛn bii ka Yosue, Nunin bii. Domi nge mɛya Yinni Gusunɔ u raa bu sɔ̃ɔwa.


text: 1Bene n sɔe te ya ŋmɛ'ɛra nɔkpɛ'ɛma ge zabera? Yan bote sɛla n ka ane soŋa la zuo n sɔe te ya zabera la taaba. 2Yan bote lɔgɔseto ge ka nyɛ' la n sɔe te ya bɔta te ya koora nɛreba ge te ya nini tɛnta la nɛreba lɔgɔrɔ. Ya me kan ta'an nyɛ' la. Bala n sɔe, te ya ŋmɛ'ɛra nɔkpɛ'ɛma ge zabera la. Sɛla n sɔe te ya ka tara la dela ya ka belom Na'ayenɛ. 3Ya han belom Na'ayenɛ sɛla ge ka nyɛ' la, yan belom te ya eŋɛ sɛla la n ka ane soŋa. Ya bote la sɛla n peere ya poya ma'an. 4Yalomdoma wa! Ya ka mi' te nɛra han nɔŋɛ teŋa wa lɔgɔrɔ, enŋa la Na'ayenɛ ka som taaba. La dela sera te nɛra han dɔla teŋa wa lɔgɔrɔ la bahɛ te enŋa la Na'ayenɛ dela diŋdoma. 5Na'ayenɛ yele a gɔŋɔ la poan te Sea sɛka te a dekɛ kɛn'ɛhɛ tɔ la yuune mɛ. La dagɛ sera? 6Ge Na'ayenɛ soŋore to. Bala n sɔe la yeti, Na'ayenɛ zagahɛ pa'ale mɛŋa doma ge zo'oha sigehe mɛŋa doma. 7Bala, sirihe ya mɛhe Na'ayenɛ zen'en. Zagahɛ ya sagona la ge a wan zɔ' ge bahɛ ya. 8Vuruge ya lɛm Na'ayenɛ te a me wan vuruge lɛm ya. Pee ya ya nu'uhen ge duuhe ya suunre, birikɔgɔhe wa. 9Bahɛ ya te ya suunre sagom ge te ya fabela ge kɛla ya toonbe'ero la zuo. Bahɛ ya te ya yelɔ'ɔrɔ dɛna kaahega ge te ya popeelom de'a ya fabelegɔ. 10Sirihe ya ya mɛhe teŋa Na'ayenɛ zen'en te a me wan tebege ya saazuo. 11N sɔɔnrɔ, da zɛrɛgerɛ ya taaba. Ho han zɛrɛgerɛ ho sɔɔn bii ho gankɛ en, ho gankerɛ pa'alegɔ la. Ya han gankera pa'alegɔ la, ya ka nana a, ge ya gankere a mɛ. 12Ge Na'ayenɛ ma'an n de se'em n tare paŋa bɔ'ɔra nɛreba pa'alegɔ la ge gankera nɛreba yɛla. Enŋa n tare paŋa tana faanra nɛreba baha ge le tara paŋa sagom na ba. Gee yamam dela bane zɛrɛgera ya taaba. 13Behɛ ya kalam, yamam sɛba n ne yɛta te daanden daarɛ ya wan keŋɛ teŋkana ta zin'ire yuunɛ da' lɔgɔrɔ koohe nyɛ' yɔɔrɔ la. 14Yan tɔgɔre bala la ya mi' sɛla n wan eŋɛ ya? Ya mi' ya vom n ana se'em? Ya vom ana wo zun'uhe n guluge na la, te la han eŋɛ fiin ba mɛlom mɛ. 15La sontii ya ne ton yeti, Na'ayenɛ han soŋɛ tɔ, te to paɛ daan denɛ to wan eŋɛ la bala bii bala. 16Ge ya pa'alɛ la ya mɛhe ge ŋmɛ'ɛra nyɔn'ɔnrɔ la yan bote ya eŋɛ sɛla la. Nyɔ' ŋmɛ' kaŋa taaba dela be'em zen'en na. 17Bala, nɛra han mina sɛla n nare te a eŋɛ ge ka eŋɛ, a ka ton soŋa.


text: 1Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Biɛ neŋgefɔ be woori bɛrɛ a, i la i amusuisufɔ kpiɛn bo yiri niɛ i neŋge n kɛrɛ su a. Na minɛm aba neŋgefɔ n dɔ aba se i ka i amusuisufɔ kpiɛn ni susaaki i neŋgem ni. 2Nyini ti, na wɔ fere i, na wɔ se i ka, ‘M suti jɔrɛ nbem fa kɔ u dɔ. Nyini ti, ba bu akunta kere m na m si kabo a bita m neŋgem barasu, dama a koro niɛ má bu dika kun.’ 3Na amusuisufɔ kpiɛn n ase i tii nu ka, ‘Ye kisa na m mibiɛ ni sufɔn m fite m juma n nu ni, m yó sɛ wɔ? M la má faŋga bo m koro dɔ, m gusu nyunu asin ni bo m nati susere. 4Ɛɛnhɛɛn, kisa m si kabo m yo, na haari nzɛn m ba fuunri m juma ni, m fún má m danfom bo m kɔ́ wo bu dɔ.’ 5Nyini ti, na wɔ fere minɛm kɛrɛ bo bu bita i mibiɛ n kaari n kun kun. Na wɔ bisa ciciri su dɛɛ sɔnɔ n ka, ‘A bita m mibiɛ n kaari nyɛ wɔ?’ 6Na wɔ bɔ i nu ka, ‘M bita i ŋguin nzue sɔ gaŋga yaa kun wɔ.’ Na amusuisufɔ kpiɛn n ase i ka, ‘De u kaari kadasi ni, na a tana, na a kɛrɛ ka a bita gaŋga aburunu wɔ.’ 7Na wɔ nya abisa nyiŋga gusu ka, ‘Ye wɔrɔ di, a bita kaari nyɛ wɔ?’ Na wɔ bɔ i nu ka, ‘M bita i alɛmbaa pirim bɔtɔ yaa kun wɔ.’ Na amusuisufɔ kpiɛn n ase i gusu ka, ‘De u kaari kadasi na a kɛrɛ ka a bita pirim bɔtɔ aburamɔcuɛ wɔ.’ 8I mibiɛ ŋuuri sɔ ni, na wɔ kansi i fa kɔ nyini ŋgɔnlɛ bo i la i n su, haari ni bo i la má dabuŋu ni. Kabo i ti lɛɛ, durunya n nufɔm la ŋgɔnlɛ fa kɔ durunya n nu dɛɛ sayoowam n su tara minɛm bo Nyɛmɛ ma bu wo wein n nu ni.” 9Na Yesu ase bu bekun ka, “M suse am wɔ lɛɛ, ka, am fa durunya n nu dɛɛ fin ajɛkɛ bo am la i n fa tara danfoya, adena ajɛkɛ n ba ŋmati yakiiri am, na minɛm bá de am wura woobiri kpa bo i la má awieeri n nu. 10Sɔnɔ kɛrɛ bo minɛm koro daafi i ŋu ka i bita deke kaan ni nahɔrɛ atin, yiri ye bu koro daafi i ŋu ka i bita deke bambaka mmɔɔ ni nahɔrɛ atin a. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo bu koro daafi má i ŋu ka i bita deke kaan ni nahɔrɛ atin, bu koro daafi má i mi ŋu ka i bita deke bambaka mmɔɔ. 11Tɔ, nzɛn ambɛrɛ la má dabuŋu bo am koro bita durunya n nu dɛɛ fin ajɛkɛm ni nahɔrɛ atin, ŋma fá Nyɛmɛ dɛɛ ajɛkɛm wura am saa nu? 12Na nzɛn am la má dabuŋu bo am koro bita be dɛɛ ajɛkɛm ni nahɔrɛ atin, ŋma fá deke bo i bá yo am tiɛŋgu dɛɛ ma am a? 13Sɔnɔ kun koro saŋga su má mibiɛm nnyɔ. Nzɛn i ŋa i yó sɔ, i kpɔ́ kun n wɔ, na i kóro nyiŋga ni, wara, i bóro i nyi su kun wɔ, na i bú nyiŋga ni ŋgbɛɛn. Am koro saŋga su má Nyɛmɛ ni ajɛkɛ.” 14Saŋga bo Farasifɔm n tiiri ahin n kɛrɛ n sɔ ni, na ba siri i, dama bu ti ŋwaa korofɔm wɔ. 15Na Yesu ase bu ka, “Ambɛrɛ ŋa am ti minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ na minɛm ŋu am n a, ama, Nyɛmɛ yiri si am ahore su kɛrɛ. Dama deke bo adamande sunsun ka i ŋusu nya má ni, nyini ye Nyɛmɛ kpɔ i a. 16Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n bo Moyisi ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm kɛrɛɛri i n wo bɛrɛ ka, ye Yohane nya baari a, nyini n sin, na ba kan labari kpa n akere minɛm fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n su, na sɔnɔ kɛrɛ suboro i nyi ka i kpini atin na i wura nu. 17I ti má kekereke na aŋgoro ni asiɛŋgu kɛrɛ bá mini, ama, Nyɛmɛ dɛɛ nɔaniɛ kpamaawa n kampiti sɔ mmɔɔ ká má ŋgbɛɛn. 18Sɔnɔ kɛrɛ bo i faari i yi jiiri na i jaari bara fɔfɔrɛ, i mi n asaaki ajaa ciire lɛɛ. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i jaari bara bo wɔ fite i hun ajaa bu, i mi n asaaki ajaa ciire lɛɛ.” 19Na Yesu ase bu ka, “Neŋgefɔ be yo woori bɛrɛ a, saŋga kɛrɛ saŋga, i wura sutura kpa kpa bo i la gɔ ɔ, na i sudi i koroowa cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn. 20Na yaarifɔ be gusu wo bɛrɛ, bu fere i ka Lazarosi, kambue abara ayɛ i deke kɛrɛ. Na bu sufa i ba tana neŋgefɔ n anɔ nu, 21adena neŋgefɔ n ba sudi diire, na nzɛn be tɔtɔ asiɛŋgu, na i gusu fa di. Haari na caam ba sutafi i kambue n nu. 22Na sɔnɔ yaarifɔ n aba awu, na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm aba afa i akɔ aŋgoro Abraham bi. Na neŋgefɔ n gusu aba awu na ba se i, 23na yiri akɔ Yiweefɔm Woobiri. I wo wahara di su dɔ sɔ ni, na wɔ yɛ i tii su aŋu Abraham dede dɔ, Lazarosi wo i bi. 24Dɔ na wɔ bo afere Abraham ase i ka, ‘Ya si Abraham, si m aŋunfɔ. Na a sunma Lazarosi na i fa i saa maraka dɔ nzue nu na i fa ba dɔ m taferema, dama m wo wahara bambaka nu wɔ, sin nu fɛn.’ 25Ama, na Abraham ase i ka, ‘Teŋge su ka saŋga bo a la ŋgɔɔ wo durunya n nu ni, a yoori u koroowa a, na Lazarosi yiri adi durunya n nu wahara n kɛrɛ. Ama, kisa yiri wo fiɛ di su, ye wɔrɔ wo wahara di su n a. 26Bekun, kunma ŋgoŋgo wo u ni yɛrɛ afiɛn, bo be koro fite má fɛn na i kɔ u bi. Be gusu koro fite má u bi dɔ na i ba ya dɔ fɛn.’ 27Na neŋgefɔ n ase ka, ‘Ya si Abraham, m sere u wɔ, ka a sunma Lazarosi na i kɔ m si awuru n nu, 28m ninbaam nnu wo dɔ, na i kɔ bɔbɔ bu ka bu si bu ŋu sa na má bu bá wo ahin wahara bambaka woobiri n bo m wo ni.’ 29Na Abraham ase i ka, ‘Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n bo Moyisi ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm kɛrɛ maari bu ni, i wo bu dɔ. Wɔ yo daka ka bu so bu sui na bu ti i bu, na bu si bu ŋu sa.’ 30Na neŋgefɔ n ase i ka, ‘Ya si Abraham, bu dé má i. Ama, nzɛn sɔnɔ fiteeri minɛm bo ba wu n dɔ kɔɔri bu dɔ, bu káaki bu wo.’ 31Ama, na Abraham ase i ka, ‘Nzɛn ba so má bu sui na bu ti Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n bo Moyisi ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm kɛrɛ maari bu ni, haari nzɛn sɔnɔ teŋgeeri i yiwee n nu mmɔɔ baari, bu dé má i.’”


text: 1Na ma ŋu ka kadasi nyanyaawa be wo yiri n bo i tana fɛmɛya biɛ n su n saa fɔmbɔrɔ n nu, kɛrɛɛwa wo i kunnu ni i sin kɛrɛ su, ba fa wiɛ mɛnɛ amiɛ amata i busu nso. 2Na ma ŋu Nyɛmɛ mɛrɛkɛ faŋgafɔ be ka i subo ndoori faŋga su ka, “Ŋma ti ye ni bo i koro cin ŋmaŋgi wiɛ mɛnɛ n na i teke kadasi n a?” 3Ama, aŋgoro, ni asiɛŋgu, ni bo bu wo asiɛn bu, be awo má bɛrɛ bo i koro teke kadasi ni, na a ba kan ka i koro niɛ nu. 4Be awo má bɛrɛ bo i ti ye ni bo i koro teke kadasi ni, na a ba kan ka i koro niɛ nu n dɛɛ ti, na ma sun ni nyunvuin ŋgba. 5Na nkpiɛnkpiɛnm n nu kun, ase m ka, “Má a sun. Niɛ fɛn, Fɛmɛ Davidi anuma kpiri ni, bo bu fere i ka Yudafɔm busu nu jara n adi nasara, i koro cin ŋmaŋgi wiɛ mɛnɛ nso n na i teke kadasi ni.” 6Na ma ŋu bɔmbaa be, i ti ka ba kpiɛ i kɔm wɔ, i jina fɛmɛya biɛ n afiɛn. Deke ŋgɔɔfɔ nnam, ni nkpiɛnkpiɛnm n abara ayɛ i. I la mbiɛ nso wɔ, i nyumbaa gusu ti nso wɔ. Bɛrɛ la Nyɛmɛ awiɛwiɛ busu nsom bo wɔ sunma bu durunya n kɛrɛ nu ni. 7Na wɔ kɔ yiri n bo i tana fɛmɛya biɛ n su n dɔ, na wɔ de kadasi n afite i saa fɔmbɔrɔ nu. 8I kɔ deeri kadasi n ni, na deke ŋgɔɔfɔ nnam, ni nkpiɛnkpiɛnm aburanyɔ ni nnam n akutu i nyunu. Bu kɛrɛ la biɛku, na bu kɛrɛ bita sika ayaba bo wɔ yi ni ayiri kunkuunwa nvanvani ŋgumi wɔ. Ayiri kunkuunwa nvanvani n ti nyɛmɛsere bo Nyɛmɛ dɛɛ minɛ sere i wɔ. 9Na ba di jue fɔfɔrɛ ama yiri Bɔmbaa n ka, “Wɔrɔ ti ye ni ka a de kadasi ni, na a ŋmaŋgi wiɛ mɛnɛ n a, dama wɔrɔ ye bu kpiɛɛri u kɔm, ye a fa u mbunja ade minɛm tii aji a. Adamande kɛrɛ, ni daanfiɛ kɛrɛ, ni aniɛm kɛrɛ, ni asiɛn barasu barasu kɛrɛ bo bu wo durunya n nu ni, bu nbem ayo Nyɛmɛ dɛɛ minɛm. 10A fa bu ayo u fɛmɛya n nu minɛm, na bu yo u sayoowa dɔŋguyofɔm, na bu niɛ durunya n kɛrɛ su.” 11Na ma niɛ aŋu Nyɛmɛ mɛrɛkɛm beberebe, akpii akpii buru nɔ, ka, ba bara ayɛ fɛmɛya biɛ ni, ni deke ŋgɔɔfɔ nnam, ni nkpiɛnkpiɛnm ni. Na ma ti ka 12ba yɛ bu konvi su sudi jue, ka, “Bɔmbaa n bo bu yo kpiɛɛri i kɔm ni, yiri ti ye ni ka i de yiko a, ni neŋge, ni alecira, ni faŋga, ni jirima, ni kpiri, ni kansi a.” 13Na ma ti ka deke kɛrɛ bo bu wo aŋgoro, ni asiɛŋgu, ni bo bu wo asiɛn bu, ni bo bu wo nzue nu, ni deke kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayi bu, ka bu sudi jue, ka, “Yiri n bo i tana fɛmɛya biɛ n su n ni Bɔmbaa ni, bɛrɛ ti ye ni ka bu de kansi a, ni jirima, ni kpiri, ni yiko, saŋga kɛrɛ saŋga.” 14Na deke ŋgɔɔfɔ nnam n ase ka, “Ami.” Na nkpiɛnkpiɛnm n akutu asu Nyɛmɛ ni Bɔmbaa ni.


text: 1Woletɔ nde, Pɔli min bi yele la Marita wɔlɛla ko la, n bi wo madiyala ko wo ni tagama iko a kakɛn, Allata mɔgɔ yabɔnɛnu ni tagama nya min. 2Wo kana a lagbɛlɛya wo nyɔgɔn kuma fɔ ka famayigiyɛ kɛ wo nyɔgɔn ye a nya bɛɛ ma. Wo ni wo munyu wo nyɔgɔn kɔrɔ keninteyɛ rɔ. 3Wo ara ma na kelan la Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ min kɛ, wo ni wo raya ka to kan kelen tɔ yisi-kimɛ rɔ. Ado yisi-kimɛ wo si wo latugun wo nyɔgɔn na. 4Bagbu kelen de ma dama la. Ado ata Ni Sɛnimɛ kelen de ma bolo. Alla ara ma kele yigi kelen de ma. 5Mari kelen de ma kuma, ma bɛɛsi dɛnkɛninyanɛ min ma kɔni. Ado ma bɛɛsi batasira tɔgɔ kelan wo le tɔ. 6Fa kelen de hadama dan bɛɛ bolo, Alla min bi ma dama kun na kɔni. Wo le ye wɔlila ma dama yisi rɔ ka ata wɔlɛ kɛ male bolo. 7Ma dama ara kɔ-fan do sɔrɔn Mari bolo kɔnɔ bɛɛtɛ ye a dan na iko Kirasiti ya a rabɛn nya min. 8Iko a sɛbɛnɛ nya min fɔlɔ nun ko, “A yɛlɛta san ma tumɛ min, a tara mɔgɔ-biranɛnu na a bolo nyɔ. A ya kɔ-fan di mɔgɛnu ma.” 9Nba, ma ti ke a fɔla ko, “A yɛlɛta san ma,” ni a ma yigi dugu kole kɛ kuma nun fɔlɔ. 10Woletɔ Yisa kelan min yigira, Yisa kelan wo le yɛlɛta san kole rɔ pon alako a ni taran duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ. 11Ale le ya “kɔ-fan di mɔgɛnu ma.” A ya donu ma Kirasitita kilayɛnu na ka donu ma nɛbinu na. A ya donu ma kibara-nyima-fɔlɛnu na ka donu ma mɔgɔ-manugunɛgɛlɛnu na minnu si mɔgɛnu karan Allala kumɛ ma. 12A ya kɔ-fan kɛnu di le alako Allala mɔgɛnu-tabɛnnɛ ni taran Allata wɔlɛla ko la. A ya wo ma le alako Kirasitita chɔchi ni sabati. 13Wɔlɛ kɛ ni to tala yarɔ ha ma dama ni to kan kelen tɔ dɛnkɛninyɛ fɛ ka Allata den Yisa wara-koe lɔn. Ma si ma mɔgɔ-kanbalinɛnu na worɔ ka to koloyala ha Kirasiti ni taran ma yisi rɔ a nya-bɛrɛbɛrɛ ma. 14Nba, wo kana ma dennɛnu na tun ka to finki-fankala. Wo kana ma iko fɔnyɔ ye kulɔn latonko-tankala nya min. Woletɔ hallitorenu ba anu taya ka wo yanfa karan-kurɛ la tumɛ min, anu kana wo lasama kilɛ ma. 15A fisa, ma ni to tonyɛ fɔla ma nyɔgɔn ye keninteyɛ rɔ alako ma ni ma iko Kirasiti min bi ma kunyɛ la. 16Ma bagbuyi bɛɛ latugunnɛ a nyɔgɔn na iko a kakɛn, a ni ma nya min ale bolo. A sɔlɔmɔnya kelen-kelennamɛ-bɛɛ ye wɔlila iko a bɛnnɛ a ni wɔli nya min. Woletɔ a ye koloyala le ka a nyɛrɛ lasabati keninteyɛ rɔ. 17Marita kilayɛ le kɛ la n bi min nagbɛlɛyala wo kuma gben! Wo kana tagama tun iko Alla-batobɛlɛnu. Wonu miriya manɛ fuyi le la. 18Anu hɛnkili ye pinpi rɔ. Alla ye nimayɛ min dila male ma, anuta woo sa wo rɔ bawo anu ma ko-wo-ko nya-yen anuna yisi-gbɛlɛyɛ bolo. 19Anu si kisimiriya-koenu ma bawo anu ti miliya mumɛ! Anu bara anu nyɛrɛ ma yabatoenu na ka ko-yogomɛ su bɛɛ dan natenbi. 20Wole ma Kirasiti wara-koe karan wo nya. 21Wo ya a wara-koe lamɔɛn tumɛ min ka ma aletɛ la, wo ya ata tonyɛ le karan, wo ma? 22Woletɔ wo ye tagamana wo kɛ-nya-kɔrɛ min tɔ nun, wo ni wo boloka. Kɛ-nya-kɔrɛ wo ya miriya-yogomɛnu don wo yisi rɔ min ya wo lasama kilɛ ma. 23A fɛrɛ sa fɔ wo yisi anubɛ wo hɛnkili ni kuraya tun feu! 24Fɔ wo ni kɛ-nya-kurɛ bi min nadannɛ iko Allatɛ ye nya min. Mɔgɛ min si kɛ-nya-kurɛ bi, wo si gbɛ ko wonu telennɛ Alla yala. Ado wo bɛɛ sɛninyani de! 25Wo kana foninyɛ fɔ tun! Bɛɛ ni tonyɛ fɔ anu nyɔgɔn ye bawo Kirasiti bagbu kelen de ma dama la. 26Ni min diminyanɛ mɔgɛ ma, a kana sɔn, ala diminyɛ ni a ladon hakɛ rɔ. A diminyanɛ kana telen gbɛn, 27min si a ma, a ni fɛrɛ di Setanɛ ma. 28Ni min bara duru kankanyɛ la, wo ni kankanyɛ boloka ka a sɛbɛ don wɔlɛ ma. Wo si a ma, a ni ke a nyɛrɛ-beli-fannu sɔrɔnna ka bolo-kolɔnnu fanan dɛnbɛ. 29Wo kana kuma-dumanɛnu fɔ kuma tinɛ, fɔ mɔgɔ-dɛnbɛn-kumɛnu dɔrɔn! Wo si ko nyinya mɔgɛnu ma ka duwɛ lana wonu ma minnu bi anu tole masɔla wo kan la. 30Mɔgɔ kana Allata Ni Sɛnimɛ ladiminya bawo ata Ni Sɛnimɛ le Allala tamasere la wo kuma ko a halalɛ le wole la. Tamasere le ale ata Ni Sɛnimɛ la ko Marita Tele wa na, a si ma hɔrɔya wulɔn. 31Nyɔgɔn-kɔn wo, yisi-bɔɛ wo, diminyɛ wo, wo ni wonu boloka. Wo kana nyɛɛ mɔgɛnu ma ka mɔgɛ manyini ado wo kana ni-yogoyɛ kɛ wo nyɔgɔn na. 32Wo ni wo nyɔgɔn bira a nyimɛ la ka wo nyɔgɔn makoto iko Alla ara wo makoto nya min Kirasiti baraka rɔ.


text: 1Nde, Pɔli ya kɛdi kɛ sɛbɛ. N mara Allala wɔli kɛlɛ anubɛ Yisa Kirasitila kilayɛ la. Anu ya n yabɔ ka n nata ko n ni ata mɔgɛnu dɛnbɛ dɛnkɛninyɛ rɔ alako anu ni tonyɛ lɔn mala dina koe rɔ. 2Ale le si yigi di anu ma ko anu ni habadan-nimayɛ sɔrɔn. Alla, min ti foninyɛ fɔ, wo le ya habadan-niyi-lanyiri kɛ kiri ma ye yanni duninya-dan ni bira tumɛ min. 3A wati bɛnnɛ rɔ, Alla ya sarakanɛ kɛ labɔ gbɛ rɔ ma ye ata kumɛ rɔ. Alla ya wɔlɛ wo kerifa nde la iko ale, ma kisilɛ Alla ya a fɔ n ye nya min. A ko n ni a lake mɔgɛnu ma. 4N bi kɛ sɛbɛla ile Taita ma. I manɛ iko n nyɛrɛta dan bawo ma mɔgɔ filɛ dɛnkɛninyanɛ Yisa ma. Alamɛ ma Fa Alla anubɛ ma kisilɛ Yisa Kirasiti ya hinɛ yira i la ka yisi-kimɛ di i ma. 5N ya i to Kariti alako koe minnu tora anu kɛbɛlɛ la, i ni to wonu kɛla. Wo kɔma, i ni chɔchi-mɔgɔ-banu sigi soe bɛɛ rɔ. N bara min fɔ i ye nun, i hɛnkili to wo ko. 6N ko fɛɛ kana taran chɔchi-mɔgɔ-ba la. A ni telen ala musi ye. Ala dannu ni ma dɛnkɛninya-mɔgɛnu na. Mɔgɛnu kana anu lɔn kalabante anubɛ kuma-birabɛlɛnu na. 7Fɛɛ kana taran chɔchi-mɔgɔ-ba la bawo Allala wɔlɛ kerifanɛ ale le la. A kana ma nyɛrɛ-sako-kɛlɛ la. A yisi kana bɔ tiriya! A kana ma baan-minnɛ la anubɛ kɛlɛ-tɛgɛlɛ anubɛ tɔnɔ-yogo-nyininɛ. 8A ni ma sundan-rabiralɛ la. Ado ko-nyima-kɛ ni diya a ye. A ni ma nyɛrɛ-mara-mɔgɛ la anubɛ mɔgɔ-latelennɛ. Mɔgɛnu ni a taran, a sɛninyanɛ, a kolonɛ buda! 9A ni kiri lanaya-kumɛ wonu ma minnu bɛnnɛ karan-kɛndɛ ma. A si ke worɔ ka donu makawandi tonya-karan kɛ fɛ anubɛ minnu bi tonya-karan kɛ masɔsɔla, a ni wonu natelen. 10Ado mɔgɔ siyaman bi sɔsɔli kɛla alako anu ni mɔgɛ gbɛrɛnu yanfa anuna kuma-fuyinu fɛ. Anu siyaman bi Yahudiyanuna dina rɔ nun. 11A kakɛn, i ni anu nakala anuna kumɛ ma bawo anu bi denbaya siyaman tinyana karan wo fɛ. Anu bi wo mala wodila ko la. Ado miliya-koe le wodi-makele-koe wo la. 12Anuna nɛbi kelan, Kariti kɛ kɔni, wo ya a fɔ ko, “Foninya-fɔlɛ le Kariti kɛ kɛnu na tumɛ bɛɛ. Sogo-feremɛnu anubɛ tinya-mansa fen-dɔnna-wɛnu denu bi anu na.” 13Nɛbi wo ya min fɔ, tonyɛ le. Wo le ya a to, i ni anu makuma bɛrɛkɛ alako anu ni dɛnkɛninya-kɛndɛ sɔrɔn. 14Anu kana anu tole masɔ Yahudiyanuna namu la tun anubɛ kumɛ minnu bɔnɛ hadama dannu bolo. Minnu bara anu ban tonyɛ la, karan kɛnu bɔnɛ wonu denu bolo. 15Fen bɛɛ sɛnima mɔgɔ-sɛnimɛnu ye kɔnɔ fenfen sɛninyani ma sɔn-yogoma-tiginu ye anubɛ dɛnkɛninyabɛlɛnu bawo anu hɛnkili anubɛ anu sɔndɔmɛ latinyanɛ. 16Wonu si a fɔ ko anu ya Alla lɔn kɔnɔ anuna kɛwɔlɛnu bi wo masɔsɔla. Anu makisimiriyanɛ. Kuma-birabɛlɛnu denu bi tolon! Ko-nyima-kɛ ma bɛn anu ma mumɛ!


text: 1Nzɛn m jɔjɔ adamande aniɛ barasu barasu n kɛrɛ, na nzɛn m jɔjɔ mɛrɛkɛm aniɛ, na m koro má minɛm, m ti ka adaŋwore wɔ, wara m ti ka coco bo i bobo i beŋgu na i yo naŋmiɛ ŋgbɛɛn wɔ. 2Nzɛn m de Nyɛmɛ nɔaniɛ n Awiɛwiɛ Casi n dɔ, na m kan kere minɛm, na m la si kɛrɛ na m si deke n kɛrɛ bo bu wo asiri nu ni, na nzɛn m la yarada haari bo m koro se bukam ka bu yasu bu tanaabiri, ama, na m koro má minɛm, m ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ. 3Na nzɛn m faari m neŋgem kɛrɛ fa kpaaki nu maari yaarifɔm, na m faari m ŋuniɛmbaa fa maari, na bu yara m sin, na m koro má minɛm, nyini n kɛrɛ bo m yo i n ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ. 4Sɔnɔ bo i la koro, i mi la sawɔrɛ wɔ, na i yo kpa, i mi si má minɛ kɔrɛ, i mi fɔ má yanfɔya, i mi koro má kpiri. 5Sɔnɔ bo i la koro, i mi la má anyumbaa wuruuwa, i mi yo má sa bo yiri ŋgumi yo ye, i mi fa má yaa ndende, i mi fa má jɔrɛ se má i kunnu na i teŋge su. 6Sɔnɔ bo i la koro, i mi ahore ti má jɔɔwa fa kɔ satiɛ su, ama, i mi n ahore ti jɔɔwa fa kɔ deke bo i ti nahɔrɛ su a. 7Sɔnɔ bo i la koro mindi de deke kɛrɛ wɔ, na i la yarada fa kɔ deke kɛrɛ nu, na i la ahoresi fa kɔ deke kɛrɛ nu, na i la mindi saŋga kɛrɛ. 8Koro la má awieeri. Ama, aceerim bo Awiɛwiɛ Casi n fa ma minɛm na bu koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, i la saŋga bo i ba sin wɔ, minɛm bo bu jɔjɔ aniɛ barasu barasum ni, bu bá mɔ bu nɔɔ ɔ, na bo bu la si ni, i la saŋga bo i bá sin wɔ. 9Kisa ya si má deke n kɛrɛ wie má, na Nyɛmɛ nɔaniɛ n bo ya kan kere minɛm ni, ya si má i kɛrɛ wie má. 10Ama, nzɛn Kristo ba baari, nyini saŋga deke n bo ya si má i kɛrɛ ni aba i awieeri lɛɛ. 11Saŋga bo m yo ti baatuma ni, m yo jɔjɔ baatumaya jɔrɛ wɔ, na m sunsun kabo baatuma sunsun ni, ama, m nyunu ba tiiri ni, na ma yaki baatumaya jɔrɛm n kɛrɛ. 12Kisa dekem bo ya ŋu i ni, i ti ka ya niɛ ŋu i niɛɛnu nu wɔ, ama, ya bá ŋu i fofoe nu, kabo ya ŋu ya ŋu n wɔ. Kisa m si má deke n kɛrɛ, ama, saŋga suba bo m bá si deke n kɛrɛ, kabo Nyɛmɛ si m nahɔrɛ su ni. 13Tɔ, kisa ahin deke nsanm ni wo bɛrɛ a, bɛrɛ la yarada, ni tama, ni koro, ama, bo i tara bu kɛrɛ n la koro wɔ.


text: 1«Berêŋge dô wô wo ma kena gelé derê woŋge tu ɓiɲé, hena kené li hen iyôŋ ba ka uɲé sa kôbreŋge ligi Ibareŋge wo mô derômaraŋ a hen né. 2Kiriɲa jera ɓeré baliyare naɲ bay nimré na, bi yilé ôm sara môɲ kwo bay gelé yirji tu ɓiɲé a lêrê bô iyéy daɲare a men, tô geré a men hen iyôŋ né. Bay li hen iyôŋ bi ɓiɲé ré heramiji. En kelêŋge na tu kwôlê bay uwôɲ sa kôbriji niɲ. 3Niɲba, jôbi na, kiriɲa ju gey ɓeré baliyare naɲ bay nimré na, ju li bi megam hôn né. 4Aɲ aŋgaɲ baliyare bay ka hen bi yi kini uwôbêrji a aɲ ibam Emen wo gel aŋga ju li jegê hen a sa têbem sa kôm tô.» 5«Kiriɲa ken uwôl Emen na, ken li mega kwo bay gelé yirji tu ɓiɲé li hen iyôŋ né, wôsa bay gey uwôlê Emen ɗibiɲ ta bô iyéy daɲare a men, jêrê geré a men, bi ɓiɲé ré gelji. Ôbi a ené kelêŋge bay uwôɲ aŋgaɲ sa kôbriji niɲ. 6Niɲba, jôbi ba, kiriɲa ju uwôl Emen ba, ju si bô iyére tom a aɲ ju lugu kermiɲ sam a aɲ ju uwôl ibam wo mô kiriɲ ka yi naɲ kini uwôbêrji hen, aɲ ôbi wo gel aŋga ju li jigê hen a bem arirji. 7Kiriɲa ken uwôl Emen ba ken deŋsêrê kwôlo kwôni môɲ kwo bay henê Emen né lêrê hen iyôŋ né, wôsa bay erem iyôŋ ba yaŋ ba kelê wo ciré kôl damaŋ hen iyôŋ a Emen né toyé lew. 8Niɲba, kenbay ba, ken li môɲ kwo bay li hen iyôŋ né. Wôsa Ibareŋge Emen na, hôn aŋga ken gey hen tumô niɲ dema kené eŋgeriri hen tô. 9Kiriɲa ken gey uwôlê Emen ba ken kôl iyôŋ ba: ‹Ibarni wo derômaraŋ a bi ɓiɲé kêm hôn wo jeré yi naɲ jeŋgêrem men, 10bi emê iyére tom era men, bi nibay ka sa terare a na nini li bô geyé wom mega wo ka derômaraŋ a liɲ hen iyôŋ men, 11béni aŋgaɲ emê ka nini ôriɲ doyriji kemnêŋ hen men. 12Ɗi bôm jal sa habrê woni a mega wo nibay kôba nini ɗiɲ bôrni jal sa ka lêni habrê a hen iyôŋ men, 13Geméni aɲ ju bi bi niné heriɲ bô aŋga séléni hen ré, niɲba, ju derêni kibi habrê a. [Wôsa na jôbi a na ôbi emê iyére men, ju na ôbi ibé iyêrê a men, wôsa ayê kibi na yi wô sam kwôy naɲ kwini a men. Amên, bi yi geliɲ hen iyôŋ.]› 14En kelêŋge, hena kené ɗi bôrŋge jal sa habrê wo megêrŋge lêŋge a hen na, Ibareŋge wo mô derômaraŋ a kôba a ɗé bôri jalê sarŋge a men. 15Men, hena kené ɗi bôrŋge jal sa habrê wo megêrŋge a ré ba, Ibareŋge wo mô derômaraŋ a a ɗé bôri jalê sarŋge a ré hen iyôŋ men.» 16«Hena kené jô yerŋge sa emê a ba, ken li ɲa mega wo bay henêre Emen né liɲ hen iyôŋ né, bay sêmnê hen iyôŋ bi ɓiɲé ré gel wo ciré jô yirji sa emê a, iyôŋ ba, na tu kwôlê a ené kelêŋge hen, yi mega wo bay ré uwôɲ sa kôbriji niɲ. 17Niɲba, jôbi ba kiriɲa ju jô yem sa emê na, ju pul tum men, ju surge sam a men 18ɗiba bi ɓiɲé hôn wo jeré jô yem sa emê a hen ya ré. Aɲ Ibam wo hôn aŋga yi kini uwôbêrji a hen bi ôbi pôn nêŋ ré hôn aŋga ju li jigê hen aɲ bi bem arirji.» 19«Dayrêŋge aŋgaɲ uɲé ka sa terare a na ré wôsa na kiriɲ ka téére naɲ gur ɓu are ya men, gemsê kôba pôy kibi iyére gômsiɲ a men. 20Niɲba, ken dayrê aŋgaɲ uɲé ka derômaraŋ a ka téére naɲ gur a mênê ré hen men, na kiriɲ ka gemsê a nêmê piyê kibi iyére ré men, a gemsê are ya ré hen a men. 21Wôsa kiriɲ ka cirarem yiɲ ya na, na kiriɲ bay ka hen a ermé wom kôba ré yé ya men.» 22«Tum a na lampa to yem, hena tum né dô ba, yem kêm kôba peraŋge men. 23A hena tum né meray ba, yem kêm kôba kiriɲ hendu sari a men, a hena kiriɲ ka peraŋgi ka yi yem a ré hendu a sôŋ ba, kiriɲ a hendé na culum sa yem a.» 24«Gawra pôn nêŋ a lê jé biɲ bay iyéyri wôô ré: dô ré ba ôbi a tôrɲê kwo pôn aɲ periɲ kwo pôni, réba a ɗé yiri yi kwo pôni a aɲ kaɲê kwo pôni. Ka nêmê lê jé biɲ Emen men, yé limé ka gursu a men né.» 25«Geléŋge, na ôbi a, ené kelêŋge kené sun wô aŋga kené emê gôliɲ ré men wô aŋga kené tôbê yerŋge a ré men. Wôsa merê tu geɲ na gôliɲ aŋgaɲ emê men, yi gôliɲ bargay a men ré ba? 26Erméŋge sa ciré ka uwôŋge ta a hen ken gel, bay ci kaw kani ré men, bay wal kaw kani bi a bô béér a ré a men, niɲba, na Ibareŋge wo mô derômaraŋ a hen a biji aŋgaɲ emêrji. A hena ré na hen iyôŋ ba, kenbay ba ken dô ɗê ciré bay ka hen né ba? 27Perêrŋge a hen i a nêmê ulê wulê pôn a sa megari a wô wo ɗiré sun gaɲ ba? 28A hen iyôŋ ba, ken eremnéré sa bargay ka kené tôbê a ré. Kebêŋge sa gesela wo miirê bô yagê a hen ken gel bay li jé ré men, bay li bargay kani ré a men. 29Niɲba, en kelêŋge, kelma Salomôn naɲ hini emê wori hen kôba na tôbe bargay ɗê kwo pôni wôni perêrji a hen né tô. 30Hena kalmê ka nono ka kemnêŋ yi hen aɲ kiya bay a uwoyé aɲ hen kôba Emen tôbiji bargay yirji a men na, kenbay dema ôbi ré lê are béŋge ré ba? Ayi! gawrê ka ayê bôô woji naɲ hen. 31Hen na, ken kôl iyôŋ ba: na mi a niné emê ba ré men, na mi a niné yê ba ré men, na mi a niné tôbê ba ré a men. 32Are bay ka kêm hen na, bay henê Emen né a wogéji yôd yôd merênê liji tô ré hen ɗiba kenbay ba, Ibareŋge wo mô derômaraŋ a hôn aŋga ken ôriɲ doyriji hen. 33Iyôŋ ba, ken woge emê iyére to derômaraŋ a naɲ lê aŋgaɲ derôre kari pa tumô menba, are bay ka kêm hen ôbi a béŋge a sara. 34Sunéŋge sa wulê wo kiyay a ré, wôsa kiya môriɲ naɲ kwôli bôri a. Ken gel, wulê wo yôŋ yôŋ kôba naɲ gusiɲ tori tori.»


text: 1Kiriɲa ju mô wô ɲanê kwôlê naɲ kwôni wo suri na, ju nayri ré niɲba, ju iyêli naɲ tôm to jali, mega wo ôbi ré na ibam iyôŋ. Kam manê ba, ju bôrji mega wo bay ré na yênêm iyôŋ a men. 2Bô yébé ka iyêrɲê mega ré na yoɲêm iyôŋ men, kam kalmê ba, ju bôrji mega yênêm kaɲ yébé iyôŋ ɗiba, ju li tu bôriyare sarji a ré. 3Biɲ yébé kaɲ mamê ka kwôni woɲ ôbi berê sarji naɲ hen kwôlê men, ju li naɲ ci a men. 4Niɲba, hena iyore toɲ mamne ré ôriɲ naɲ kamne ley kwôŋgêre ley ya na, bi bay dôyrê lê jé sa ayê bôô woji a sa balêrji tumô wôsa balêrji naɲ môɲêrji na li naɲ ci na hen iyôŋ men. Wôsa lê bi wo bay li hen iyôŋ hen na, na aŋga dé tu Emen. 5Iyore to na mamne tiri aɲ kwôni woɲ ôbi berê sare naɲ na, hende bi bôre na sa Emen a men, uwôli men, sôm sari a a men kwôy kwôy bi ôbi ré li naɲ tu. 6Niɲba, mamne toɲ hende lêre aŋga bôre hende a geyé mera hen na, hende mô tu geɲ hare niɲba, hende yi mega kwôni wo ma iyôŋ. 7Gelji kwôlê bi wo hen aɲ bi kwôni ré kôl kwôliji wôni wo habiɲ né. 8Hena kwôni ré bô sa ɓiɲé ka bô iyére tori a naɲ balêri dô ré na, ôbi ɗéɲ na ayê bôô wori hen. Aɲ ôbi li na habrê wo ɗê kwôni wo ay bôri ré hen sôŋ. 9Yébé kaɲ mamê ka já ɗé hiniji bô magtubu a aɲ lê naɲ ci a na: hena hende ré ôriɲ naɲ elê tôre jii men, hena kurôre na ré na pôn men, 10bi hende yi iyore to ɓiɲé na ay kebre sa ari lêre ka dôri a men, bi na iyore to na gem kamne dô men, na ɓu kergê yere a dô men, na pul tê ɓiɲé ka Emen naɲ dôbê sa men, na li naɲ ɓiɲé ka na mô perê bô emê men, na ay yere biɲ aŋgaɲ lê ka dôri a men niɲ na, ju ɗi hene bô magtubu a ham niɲ. 11Kwôlo gengiɲ sa yébé kaɲ mamê ka baa kalmê tô hen na, ɗi hiniji bô magtubu a ré, wôsa dô réba doy yiɲ naɲ imɲê a liji aɲ bay a geyé eŋgé imɲê ka ɗaŋgi aɲ a ɗéɲ geré wo Jésu Krist. 12Hena bay ré li hen iyôŋ na, Emen a ulê kwôlê sarji a wôsa bay mêne tôô to bay na ay ciré ayê yirji liɲ jé biɲ Jésu Krist hen. 13Hena bay ré eŋge imɲê ré niɲ kôba, kiriɲa hiniji ɗiɲ bô magtubu a niɲ na, dô ré ba, bay a yé bay kuyare aɲ ôriɲ naɲ kibi iyére iyére kaɲiɲ liɲ jé men, bay a erê wô lê way men. Kwo ɗê aɲ na, bay tôbe kibriji bô kwôlê wo ɓiɲé men, bay kôl na kwôli aŋga dôlji ré hen a men. 14Na wô sa bi wo hen aɲa ené gey bi yébé kaɲ mamê ka ba kalmê tô hen bi ré eŋge imɲê men, ré yêɲ kamrê men, ré bôriɲ sa iyére toji a men, ɗiba, ré biɲ bay barena geré bi ré kôliɲ kwôlê wo habiɲ gengiɲ sarna ré. 15En kôl hen iyôŋ wôsa yébé kaɲ mamê ka pôni ɗiji geré woɲ derôre hen aɲ, aɲ ôrji tô Sidan a. 16Hena iyore toɲ hendi ayê bôô ré ôriɲ naɲ yébé kaɲ mamê ka na balêre ya na, bi hende bô sarji, ɗiba, bi hende nôgiji biɲ églis ré. Aɲ bi églis ré ɗiɲ yere bôriɲ sa yébé kaɲ mamê ka kwôni wo ré bô sarji naɲ hen ɗi. 17Surɲê ka dô tumô bay ayê bôô dô hen na, bi ken biji kwôlê dô men, ken têbiji dô a men. Niɲba, ka dô kwôlê men, halêŋge a men hen na, ken biji kwôlê damaŋ a. 18Wôsa kwôlê wo Emen kôl iyôŋ ba: «Kiriɲa kelba ré ɗiirê kaw wô téreji ba, dô wo jeré ha kibri ta ré .» Kwôlo Emen bi wo hen hô kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo ré li jé ba, dô wo ré uwôɲ sa kôbri a men.» 19Hena kwôni ré uwôl kwôlê sa kwôni wo suri a pôn bô églis a ré li ani kani aɲ hena ɓiɲé ré nêm wôô réba subu ré kôl hen iyôŋ a ré na, ju bi bôm sara ré . 20Ɓiɲé kaɲ bay lêre têriɲ yôôd hen na, ju nayji tu kwônê ɓiɲé aɲ bi ka ɗaŋgi ré hare. 21En uwôlem tumô Emen a men, tumô Jésu Krist a naɲ tumô manê kari ka derômaraŋ a ka ôbi tôrji hen a men, bi ju bi kwôlê sa kwôlê wo en kôlem a hen. Li ani kani kaɲ derê tu kiriɲ né men, ju ô tô kwôni a iyôŋ mera ré men. 22Hena lew ju uwôl kôm sa kwôni a bi ré liɲ jé bô églis a ré. Dô wo ju hôni dô tumô dem réba yi mega jeré li têriɲ hende to ôbi li hen men. Li ani kani ka habiɲ ré, niɲba, ju yi kwôni wo séli ɗi. 23Dô wo ju yi kam piniji mera ré niɲba, ju yi care dê iyôŋ a men wô bôm wo lêrem gaŋ gaŋ hen. 24Têriɲ to ɓiɲé ka pôni yi tu wolé pa dema bay ré jô kwôlê sarji a tô. Niɲba, tô ɓiɲé ka pôni na, kiriɲa kwôlê ɓu sarji dema jeré henê têriɲ lêreji tô. 25Jé lê wo dôri wo ɓiɲé ka pôni li hen na, yi tu wolé a men. Hena ré yi nô tu wolé lew ré kôba, a uwôbiɲ sem né.


text: 1Bala, n sɔɔnrɔ, Yenɛ n kɔ'ɔn tara ninbɔn'ɔn bo to la zuo, n yeti ya dena wa la ninmɔ'ɔrɛ wa. Te ya dekera la ya mɛhe bɔ'ɔra Yenɛ wo ya koora la ya mɛhe bɔ'ɔra en la ge kelom vɔna. Te sɔrɔɔ seko te ya wan po'oha Yenɛ ma'an n bala. Ge la ya kɔ'ɔn me tona a tooma te a suunre eta nyɛlom. 2Ge da dekɛ ya ya mɛhe eta yelese'a te teŋa wa zuo woo eta la. Ge ton bahɛ ya te Yenɛ tee ya suunre te a ta'an nyɛ' potɛn'ɛrɛ paalega. Te bala te ya nya wan mina sɛla te Yenɛ bɔta, wo yelese'a n ane soŋa ge eta Yenɛ suunre nyɛlom. 3Ge Yenɛ bo'olom sebo n ka lebehe yɔɔra la te a kɔ'ɔn dekɛ bɔ'ɔ la zuo, n yele ya dena wa. Te ya mina mina da behɛ a mea tɛn'ɛhɛ, te enŋa ba de'a la nɛrekantɛ gana zan'an ge me dagana. Ge a daana ton tɛn'ɛha te sɛla n de ma'an ge magaha a yɛla yɛhera la Yenɛ n bahɛ en te a nam en se'em. 4To mi' te nɛra iŋa wa tare la lɔgɔrɔ yema yema te lɔgɔtona wa me tooma boe la yema yema. 5Te bala mea n bala, bii la te pon dena yema yema wa, to lagom taaba de'a boyena la Yesu Krista. 6Yenɛ daa eŋɛ som bo nɛra woo a tone a toonɛ. Bala, la sontii nɛra woo tona bala. Te tooma la han de'a la to mɔɔlɛ Yenɛ yelesoma, la dela to mɔɔlɛ dɛ yɛhera la to n nam Yenɛ se'em. 7La han le de'a la to soŋora sɛba n dole Yesu sore la, la la dela to soŋora ba. La han le de'a la to pa'ala ba, la dela to pa'ala ba. 8La han de'a la to kan'ana ba, la dela to kan'ana ba. Te hon se'em n tare sɛla te ho tara soŋora la nɛreba, la dela ho eta dɛ la ho suunre zan'an. Ho me se'em de zuodaana, la dela ho tona sɛla n de ho tona. Te se'em n tare nɛreba ninbɔn'ɔn me, la dela a eta dɛ la popeelom. 9Ge mini ya la ya seren nɔŋɛ ya taaba. Ge da le nɔŋɛ sɛla n de be'em ge ton gorɛ ya sɛla n de som. 10Nɔŋerɛ ya taaba wo la dela sɔɔnrɔ nɔŋɛ taaba se'em la. Ge me kɔ'ɔn bo'ore ya taaba na'ahegɔ. 11Tone ya kpe'eŋkpe'eŋo ge da tare ya zinyangarɛ kɔ'ɔn dole ya to Daana Yesu, la ya sunya zan'an ma'an. 12Bahɛ ya te sɛla te ya gura la bahɛ ya te ya tara popeelom. Tare ya suguru ya daaŋɔ poan ge me kɔ'ɔn sohore ya Yenɛ daarɛ woo. 13Bo'ore ya sɛba la yamam n lagom dɔla Yesu sore la sɛla te ba bɔta. Ge de ne ya sɛba n wan tɔ'ɔha saama ya yiya poan soŋa soŋa. 14Ge sohore ya Yenɛ te a eŋɛ som bo sɛbadoma n namehere ya la ge da kan'an kan'be'ero bɔ'ɔra ba. 15Tare ya popeelom la sɛba n tare popeelom. Ge me kɛla la sɛba n kele. 16Ete ya nɛra woo boyena. Ge da zɛnkere ya mɛhe saazuo, Ge ton sirihe ya ya mɛhe tona bɔ'ɔra nɛreba. Da dekɛ ya ya mɛhe tɛn'ɛha te yamam dela yamdoma. 17Ge nɛra han eŋɛ sɛla n de be'em bo ya, eŋɛ ya sɛla n de som bo en. Kpeŋe ya mɛhe la ya eta sɛla te nɛreba behera la te la dela ma'an. 18Ge han de'a la yamam tɔka, eŋɛ ya sɛla te ya wan ta'an eŋɛ la ya tare ya sunma'ahom la nɛra woo. 19N zɔdoma, da legehere ya be'em bɔ'ɔra sɛba n tone ya be'em. Ge ton bahɛ ya te Na'ayenɛ ihege suunre la ba. Te Yenɛ gɔŋɔ la golehɛ yeti, Mam n de lɛta n wan lerege. Na'ayenɛ n yele. 20Bala la, Ho diŋdaana kom han dona, bo en dia te a di. Ko'nyuuro han tara en, bo en ko'om te a nyu. Se'ere n sɔe la, ho vaare la bugumsaana la bugum pagela a zuo. 21Da bahɛ ya te be'em nyaŋɛ ya sɔna ya behera. Ge ton tone ya sɛla n ane soŋa la ya nyaŋɛ sɛla n de be'em.


text: 1Hena ré na hen iyôŋ ba, naa kelê kwôli mi ba? Hena ré na hen iyôŋ ba, naa lê têriɲ aɲ bi Emen né béna bô derê wori damaŋ a ba? 2Eŋ eŋ, na hen iyôŋ né kwôy. Kwo gengiɲ sa têriɲ ba, nana ma aɲ nana nêm merê bô têriɲ a ré kwôy niɲ. 3Ken hôn dô kiriɲa bay na lêna batêm hen na, ken hôn wo na nana biɲ pôn naɲ Jésu Krist hen iyôŋ haŋge ba? Wulê bi wo hen na, nana ma naɲ ɗi men. 4Kiriɲa bay na lêna batêm hen na, nana ma naɲ ɗi men, bay eména naɲ ɗi men, aɲ bi jé lêrena ré yi na aŋga kôrbi mega wo Ibarna Emen bi Jésu ji si kamɲê naɲ néé wori wo gôliɲ sa are kêm hen. 5Na tiri, nana ma môɲ ôbi iyôŋ aɲa nana biɲ pôn naɲ ɗi hen. Mega wo hen iyôŋ na, nana biɲ pôn naɲ ɗi sa kwo gengiɲ sa jê sé kamɲê wori wo ôbi jiɲ siɲ kamɲê hen iyôŋ men. 6Nana hôn wo kiriɲa Jésu na ma sa gurô tagelê hen na, Emen na ɓér jé lêrena wo cay hen ya men, aɲ bi yi woɲ têriɲ ré ma men, bi têriɲ ré lêna lemnare ré niɲ a men. 7Wôsa têriɲ ôriɲ naɲ néé sa kwôni wo ma hen ré niɲ yôd. 8Nabay naɲ Krist nana maŋge, ôbi a nana hôn wo nana merê tu geɲ naɲ ɗi men hen. 9Men, nana hôn wo Jésu Krist wo ré ji si kamɲê hen na, réé ma ré niɲ yôd men, temare ré ôriɲ naɲ néé sari a ré niɲ a men. 10Kiriɲa ôbi ma na, ôbi dô yiri aɲ yi têriɲ a têê pôn yôd, aɲ haw hen wo ôbi mô tu geɲ hen na, ôbi li are kêm ermiɲ na sa Emen a. 11Naɲ ken kôba, na hen iyôŋ men. Henêŋge mega wo kené ma niɲ aɲ kené dô yerŋge yi têriɲ a yôd aɲ niɲ. Aɲ haw hen ken mô tu geɲ tumô Emen a sa kibi biɲare pôn toŋge naɲ Jésu Krist. 12Mega na hen iyôŋ na, bi têriɲ ré hô uwôɲ néé sa kurôŋgi yerŋge a ré niɲ yôd. Men ken mô wô bê kwôlê sa aŋga habiɲ ka kurôŋgi yi gey hen né a men. 13Ɗéŋge bi têriɲ ré hô uwôɲ geré si kwa yerŋge wo pôni a wô liɲ habrê ré niɲ. Niɲba, ken ay yerŋge biɲ Emen mega ɓiɲé ka ma aɲ béér hen iyôŋ men, ken ay yerŋge biri yôd aɲ bi ôbi perêŋge liɲ aŋgaɲ derôre. 14Iyôŋ ba, têriɲ a gôliɲ sarŋge ré niɲ wôsa ken mô tô tôô to Moyis ré niɲ, niɲba, ken mô na bô bô derê wo Emen a. 15Hen ba, naa kelê kwôli mi ba? Naa lê têriɲ wô wo nana mô tô tôô to Moyis a ré niɲ, niɲba, nana mô na tô bô bô derê wo Emen a ba? Eŋ eŋ, na hen iyôŋ né kwôy. 16Ken hôn mega wo hena kené ay yerŋge biɲ kwôni aɲ ken kôli kené biri kwôlê ba, ken yi na limé kari iyôŋ ré ba? Hena têriɲ ré gôliɲ sarŋge ba, kena limé kare aɲ ken woge na temare sarŋge a, niɲba, hena kené biɲ Emen kwôlê ba, kena limé kari men, ka yé gawrê kaɲ derôre tiri a a men. 17Na kena limé ka têriɲ ca tumô ré ba? Niɲba, haw hen na, ken bi kwôlê sa kwôlê woɲ tiri a wo bay na geléŋge hen naɲ bôô pôn. Iyôŋ ba, na liɲge Emen dosé wô sa are bay ka hen kêm. 18Iyôŋ ba, kena limé ka têriɲ ré niɲ, wôsa Emen derêŋge aɲ ken yi na limé kari, aɲ bi jé lêreŋge ré yi kwoɲ derôre. 19En ay limé gengiɲ naɲ are bay ka hen, aɲ bi kené hôn, wôsa ken jal sa henê are a gaɲ. Tumô ba, na ken ay yerŋge yôd wô liɲ habrê men, ken li têriɲ hende kêm hen ôriɲ tumô tumô mega wo na ken liɲ ca tumô hen iyôŋ. Aɲ na kena limé kaji. Niɲba, haw hen na, ken ayêŋge yerŋge biɲ Emen yôd wô liɲ aŋgaɲ derôre aɲ bi jé lêreŋge yiɲ kwo séli, aɲ ken yiɲ limé kaji men. 20Ca ba, na kena limé ka têriɲ kwôy kwôy men, ani ka na ɓeréŋge ereŋ bi kené li aŋga Emen gey hen kôba, naɲ a men. 21Wulê bi wo na, ken liɲ aŋga habiɲ aɲ tayre dêŋge sara kemnêŋ kemnêŋ hen na, na mi ka dôri a kené uwôɲ ya ba? Are bay ka hen na, ôriɲ naɲ gawra na kini temare a ɗi. 22Niɲba, haw hen na, kena limé ka têriɲ ré niɲ, mega wo Emen derêŋge kibé hen na, ken yi na limé kari niɲ. Iyôŋ ba, aŋga dôri kaɲ uɲé na, na lê jéreŋge wo a yé kwo séli men, deré kibri ba, ka merê tu geɲ naɲ kunuŋge a men. 23Hena kwôni ré li têriɲ ba, aŋgaɲ têbê sa kôbri ba, na temare. Niɲba, aŋga Emen biɲ gawrê ɗéɲ iyôŋ hen na, na merê tu geɲ wo naɲ kwini. Ôbi béna na wô wo nana biɲ pôn naɲ Kelma wona Jésu Krist.


text: 1Yênên, nini gey kelêŋge kwôli aŋga bay ayê bôô ka Maséduwan li hen. Are bay ka hen na, gel bô derê wo Emen wo yi bôrji a hen. 2Bay geliɲ gusiɲ damaŋ haji, niɲba, yirji dôrji, nimré liji haji, niɲba, bay bi are damaŋ naɲ bô baliyare. 3Bay hena naɲ bôrji a ré bi aŋgaji bay ka hen, aɲ i i ba, bi gengiɲ sa nééri nééri men, ɗê sa nééri a men wôsa na aŋga en gel naɲ tun. 4Bay uwôlêni bi niné ɗiji geré bi cibay kôba, ciré lê baliyare naɲ bay ayê bôô ka Jérusalêm a men. 5Men, aŋga bay li hen na, ɗê sa ka nini genge hen aɲ men, bay ay yirji biɲ Kelma Jésu tumô aɲ naɲ bô geyé wo Emen na, bay ay yirji béni nibay men. 6Kenbay ba, Tit na wôge are iyére toŋge a tumô niɲ. Na ôbi á, niné gey bi ôbi ré hô ô deré kibi jé wo dôri wo ôbi na li perêrŋge a hen. 7Kena bay uɲé sa are bay ka kêm hen a: tô ayê bôô a men, sa gwosoy kwôli kelêrŋge a men, sa henê are kaŋge a men, sa yerŋge wo gwaŋge yôôd hen men, sa peré wo ken peréni hen a men. Iyôŋ ba, nini gey bi kené yi bay uɲé sa ari bé a a men. 8Kwôlo en kôl hen na, na tôô a ené ay béŋge hen né, niɲba, en kôl kwôli yi gwa wo megêrŋge hen iyôŋ bi ené gelé na ba, kené pur megêrŋge tiri naɲ bôô pôn haŋge ba? 9Men, ken hôn derê wo Kelma wona Jésu Krist ôbi wo are kêm yi kôbri a, niɲba, ôbi na li yiri ôbi nimré wô sarŋge, ôbi li are bay ka hen iyôŋ aɲ hô yiɲ ôbi nimré aɲ bi kenbay kené hô yiɲ bay uɲé tu Emen a. 10Iyôŋ ba, na kelêŋge kwôlo en erem gengiɲ sa kwôlê bi wo hen hen. Elê wo di jô hen na, na na kenbay a na geyé wôgê are tumô aɲ kenbay a ayê tôri tumô tiri a men. Iyôŋ ba, dô wo kené duu kibi ari wôgê kaŋge bay ka hen. 11Deréŋge kibri naɲ yi derê mega wo na ken ayiɲ tô gengéri hen iyôŋ. Aɲ aŋga ken uwôɲ kôbreŋge a a kené bi. 12Wôsa hena kené biɲ Emen aŋga ken uwôɲ hen naɲ yi derê na, Emen a geyé, niɲba, hena ani ré naɲ kôbreŋge ba, Emen a geyé kené biri môj môj ré. 13En gey na wo kené biɲ megêrŋge ari uɲé kaŋge kêm aɲ bi bay ré môriɲ dô aɲ kenbay dema kené baɲ naɲ nimrére ré, niɲba, en gey na wo kené némiɲ ɗi. 14Haw hen wo are kôbreŋge a dê hen na, ken biɲ ka are naɲji hen men. Aɲ tôre to cêgê hena bay ré sa ôriɲ kôbriji a dê men ba, bay a hô sa béŋge men tô. 15Aɲ a yé mega wo na liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo na pô kwô wo bay uwôgeri man hen mê ba, ôm gôli ré men, ka pô dê hen kôba, ôm yêji ré men, aɲ i i ba, uwôɲ ôm nêmni nêmni .» 16Mega wo nini li naɲ ken hen iyôŋ na, Tit kôba, gey lê naɲ ken damaŋ hen iyôŋ men. Na Emen a biri ermé bi wo hen aɲ nini liɲ Emen bi wo hen dosé wô ermé wo dôri wo ôbi biri hen. 17Ôbi ba, bi kwôlê sa jé wo na nini jéri hen. Niɲba, ca kôba, ôbi erem gaɲ ɗiré erê iyére toŋge a. 18Nini bi gawra wo pôni ô naɲ ɗi ya. Gawra bi wo hen na, bay ayê bôô kêm ay kibri wôsa ôbi uwôl béré Kwôlo Dôri biji. 19Na ôbi wo hen mera a niné jéri hen ré, niɲba, na églisɲê kêm a dôôri bi ré ô naɲ ni, wô jegêni wôgê are. Jé wo dôri bi wo hen, a ulê hini emê sa Kelma a men, gel wo niné gey lê naɲ ɓiɲé a men. 20Lari wo nini uwôɲ na, mê gaɲ aɲ nini gem dô ɗiba, nini gey bi kwôni ré ulêni kwôlê sarni a kini céri a ré. 21Nini woge wô lê aŋga dôri tu Emen a mera ré, niɲba, tu gawrê a men. 22Men, nini jé yênini wo pôni naɲ kamaŋ ka wôô hen, na gawra wo nini kôbri gaɲ aɲ nini hôn wo ôbi ré ay yiri biɲ jé wo Emen. Aɲ haw hen kôba, ôbi li jé damaŋ wôsa ôbi bi bôri sarŋge a. 23Tit ba, na megan ôbi jé wo nini li jé ɓem aɲ bi niné liɲ naɲ ken men, kamaŋ ka wôô ka biri hen na, na églisɲê a jéji iyére toŋge a. Jé bi wo hen na, uwôl hini emê sa Krist a. 24Peréŋge ɓiɲé bay ka hen damaŋ, aɲ kiriɲa églis to jéji hen toy hen iyôŋ na, bay a henê wo kebreŋge wo niné ay tirji a hen na, ré na tiri.


text: 1Wo kɔma, Yahudiyanuna dina ladiyɛ do kɛra Yerusalɛm. Yisa tara nyɔ. 2Yi sigi tinɛ min manɛ iko dalɛ, anu bara wo sin Yerusalɛm soe burɔ. A tɔgɛ Hiburu kan rɔ ko, “Bɛti-Sayida.” Tarɛ-don-dɛ min tɔgɛ “Sagɛnutɛ,” wo ye yi wo dafɛ. Bugi loli sɔnɛ anu bolo nyɔ. 3Kirayato siyaman sanɛ wonu kɔrɔ, fiyɔnnu wo, namarɛnu wo, anubɛ minnu fɛrɛ faganɛ a la. [Anu bi yi-ramagɛ makɔnɔna 4bawo wati si na Marita melika si to nala yi wo ramagala. Nba, kirayatoe min fɔlɔn ba yigi yi wo rɔ, kirayɛ wo si a boloka feu!] 5Kei do ye nyɔ nun min bara san bi-sawa ani san segin bɔ kirayɛ rɔ. 6Yisa ya a sanɛ yen nyɔ. A ya a lɔn ko kei wo ara mɛ kirayɛ wo rɔ wo nya. Yisa ya a manyinika ko, “Kɛndɛya-sɔgɛ ye i la?” 7Namarɛ ya a yabi ko, “Ɔn, kɔnɔ n fa, yi ra wa maga tumɛ min, mɔgɔ sa n bolo min si n nayigi yi rɔ. N tenbi nyinina yigila yi rɔ, mɔgɛ gbɛrɛkɛ fɔlɔn si yigi n ko.” 8Yisa ya a fɔ a ye ko, “Nba, i lawuli. I ni ila nyandan lamini ka ta.” 9Kei wo kɛndɛyara kelenna! A ya a lasɔ. A ya ala nyandan lamini. A wulita tagamana. Kɛ mara lunyɛ min, Yahudiyanuna Sulen-Tele le nun. 10Woletɔ Yahudiyanuna kun tiginu ya a fɔ namarato-kɔrɛ wo ye ko, “Sulen-Tele le kɛ la. Ka ila nyandan lamini ka ta a la, i ye mala tɔn le tinyana wo la.” 11A ya anu yabi ko, “Kei min ya n nakɛndɛya, wo le ya a fɔ n ye ko n ni nna nyandan lamini ka ta a la.” 12Anu ya a manyinika ko, “Yon bi wo la min ya a fɔ i ye ko i ni ila nyandan lamini ka ta a la?” 13Kɔnɔ namarato-kɔrɛ wo ma ala lakɛndɛyalɛ lɔn. Ado mɔgɔ siyaman don bi nyɔ nun, Yisa tununta minnu tɛma. 14Wo kɔma, Yisa ya namarato-kɔrɛ wo yen Alla Bato Bɔn la. A ya a fɔ a ye ko, “I yɛ lana. I wara kɛndɛya kaka. Fara hakɛ la, ni wo ma, min yogo kɛ ko, wo kana ma i la.” 15Wo kɔma, kei wo tara a fɔ Yahudiyanuna kun tiginu ye ko Yisa, wo le ya a lakɛndɛya nun. 16Ka a tɛgɛ wo ma, Yahudiyanuna kun tiginu ya a lagbɛlɛyɛ dabira Yisa ma bawo a ya mɔgɛ lakɛndɛya Sulen-Tele ma. 17Yisa ya anu yabi ko, “N Fa ye wɔlila tuma-wo-tuma, ado fɔ nde fanan ni wɔli wo nya.” 18Ka a tɛgɛ kumɛ kɛ ma, Yahudiyanu ya fɛrɛ nyini a faga koe ma a bɛrɛbɛrɛ-wɛ ma. A ma Sulen-Tele dɔrɔn tinya kɔnɔ a ya a fɔ fanan ko Alla le a Fa la. A ara a nyɛrɛ sanka Alla ma a kuman kan wo la. 19Yisa ya anu yabi ko, “N bi tonyɛ fɔla wo ye, Allala dan ti ko-wo-ko kɛ a nyɛrɛ ma. A ya a Fa yen min mala, a ye wo le dɔrɔn mala. N Fa Alla ye wɔli min kɛla, nde, ala dan fanan bi wo le kɛla. 20Ado n Fa Alla ara nde, ala dan keni. A ye min bɛɛ mala, a ara wo yira nde, ala dan la. A si ko wɛnu yira n na min kolo kɛ ko. Wo dama si kawa wonu ma. 21N bi nyinina niyi dila furi minnu ma, n si niyi di wonu ma iko n Fa Alla ye furinu nawulila nya min tun ka niyi di anu ma. 22“N Fa Alla ti mɔgɔ wo mɔgɔ kiti tɛgɛ. A ara kiti-tɛgɛ-sɛnbɛ wo bɛɛ di nde, ala dan ma. 23Mɔgɛ bɛɛ si nde, Allala dan gbiliya iko anu bi n Fa Alla gbiliyala nya min. Minnu sa nde, Allala dan gbiliyala, n Fa Alla min ya n sɔ, wonu sa wo gbiliyala. 24“N bi tonyɛ fɔla wo ye, min ba nna kumɛ lamɔɛn ka dɛnkɛninya n Fa Alla ma min ya n sɔ, habadan-nimayɛ ye wo bolo. Kiti sa wo tigi ma. A manɛ iko mɔgɛ min bara faga nun kɔnɔ kaka, a ara niyi kurɛ sɔrɔn tun. 25“N bi tonyɛ fɔla wo ye, wati ye nala, ado nfan, a ara ke, furinu si nde, Allala dan kan lamɔɛn. Minnu ba n kan lamɔɛn, wonu niyi si sɛgi anu tɔ tun. 26Iko n Fa Alla si niyi di mɔgɛ ma nya min, a ara sɛnbɛ di nde, ala dan ma ko n ni niyi di mɔgɛ ma wo nya na le. 27“A ara kiti-tɛgɛ-sɛnbɛ di nde, ala dan ma bawo nɛbi-kɔrɔmɛnu bi min kelela ko, ‘Hadama dan,’ wo le nde la. 28Wo kana kawa kɛ ma. Wati ye nala, furi min bɛɛ ye kanbɛnu tɔ, wonu si n kan lamɔɛn. 29Anu si bɔ anuna kanbɛnu tɔ. Minnu ya ko-nyimɛ kɛ, wonu si wuli ka niyi sɔrɔn. Minnu ya ko-yogomɛ kɛ, wonu si wuli ka yilikiyi sɔrɔn.” 30Yisa ko, “N ti ke ko-wo-ko mala n nyɛrɛ ma. N bi kiti tɛgɛla iko Alla ya a fɔ n ye nya min. Woletɔ nna kiti-tɛgɛ-nya telenta. N sa n tayala ka n nyɛrɛ diyana koenu kɛ. Min ya n sɔ, n bi wo diyana koenu denu kɛla. 31“Ni n ya sereyɛ bɔ n nyɛrɛla ko la, mɔgɔ ti la nna kuman kan wo la. 32Kɔnɔ mɔgɔ gbɛrɛ ye nyɔ min bi sereyɛ bɔla n ye. N ya a lɔn ko wo ye min fɔla nna ko la, tonyɛ le. 33Wole kun tiginu ya wola kilayɛnu nata Yɔni-Batasi-Kɛlɛ ma. A ya sereyɛ min bɔ nna ko la, tonyɛ le wo la. 34N sa nyinina mɔgɔni-finyɛla sereyɛ ma. N bi kɛ fɔla dɔrɔn alako wo si kisi nya min. 35Yɔni-Batasi-Kɛlɛ nara waan la iko lɛnpu lamalannɛ. Wo sewara ala wan-takɛ wo la nun wati-kunduni kɔrɔ ka a diya bɔ. 36Kɔnɔ sereyɛ ye n bolo n nyɛrɛla ko la min kolo Yɔnitɛ ko. N Fa ya kɛwɔlɛ minnu di n ma, wonu bi sereyɛ bɔla n ye ka a yira ko n Fa le ya n sɔ. 37N Fa Alla min ya n sɔ, wo fanan ye sereyɛ bɔla n ye. Wo ma a kan lamɔɛn ado wo ma a yakɔrɛ yen mumɛ! 38Ala kumɛ sigini ma wo yisi rɔ bawo a ara nde min sɔ, wo ma sɔn lala nde la. 39Wo ye Allata kitabu karanna bawo wo miri ko wo si habadan-nimayɛ sɔrɔn wo rɔ. Kitabu wo ye sereyɛ bɔla n ye fanan! 40Hali wo, wo sa sɔnna nala n bara alako wo si habadan-nimayɛ sɔrɔn nya min. 41“N sa gbiliyɛ nyinina mɔgɔni-fin bolo. 42Kɔnɔ n ya wo le su lɔn. N ya a lɔn ko Allala ko sa wo yisi rɔ. 43N bara na n Fala sɛnbɛ rɔ kɔnɔ wo ma nde rabira. Ni mɔgɛ nara a nyɛrɛta sɛnbɛ rɔ, wo si wo rabira. 44A di wo ye wo ni matɔgɔlɛ sɔrɔn wo nyɔgɔn bolo kɔnɔ wo sa wo rayala ka matɔgɔlɛ sɔrɔn Alla kelen pe bolo. Wo si ke lala nde la kama worɔ? 45“Hali wo, wo kana wo miri ko nde si wo wara-koe fɔ n Fa ye. Wo yigi sanɛ Nɛbi Musa min kuma, wo le ara wo wara-koe fɔ nun. 46Ni wo ara la Nɛbi Musa la nun bɛrɛkɛ, wo si la nde fanan na nun bawo ale le ya n wara-koe sɛbɛ. 47Kɔnɔ bawo a ya min sɛbɛ, wo ma la wo la, wo si la nna kumɛ la kama?”