text:
Kr Dukure: kandɔn ɲininikɛla DNAFLA la
Mun bɛ bangudɔn 'karamɔgɔ Kɛ kandɔn cakɛda 'baaraakɛla ye? Jaabi min b'o ɲininkali la Kr Dukure 'kùn kan o ye flà ye: kandɔnna dòn fana kà Fàra a ka bangudɔn kan ani fanga tìgilamɔgɔw n'a cɛ bɛnbaliya.
Fanga bɛ Se cɛ dɔ la nk'a bɛ Siran o cɛ ka ko fana 'ɲɛ. An bɛ zana min Da o hakilina la o ye ko sà bɛ Siran a fàabaa fana bɛ Siran. Musa Tarawele n'a ka mɔgɔw ma fɛɛrɛ wɛrɛ Sɔrɔ Kr Dukure la a bɔli 'kɔ kàlandenw ɲɛ kɔrɔ k'a Blà 'yɔrɔ la a ni kàlandenw tɛ Fɛrɛ yɔrɔ min na. Kr Dukure tùn dɔnnen dòn fo k'a Dɔnnakari kanko sira kan. 1980 sàn baarayɔrɔ-yɛlɛma la, u ye yɔrɔ min Ŋaniɲɛ n'a ye o Kɛra k'a Bɔ karamɔgɔya la ka Taa n'a ye Mali kanw baarada la ko DNAFLA.
Kr Dukure ka 'foro fana ye kanw baarayɔrɔ bɛɛ ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya DNAFLA min ye kanko mumɛ ɲɛnabɔda ye.
Nin y'a Sɔrɔ, Bɛnbakan Dungew, Kr Dukure n'a jɛɲɔgɔnw ka tɔn sìgilen, o ka baaraw tùn b'u tannifla-fili la. Kanko 'kuma tɛ Wuli n'u ma Weele o yɔrɔ la. Sɔ̀sɔli tùn b'an tɔn ni DNAFLA baaralaw 'cɛ bamanankan sɛbɛnnikow la.
Kr Dukure ye sàn seegin Kɛ yen baara la, ka Bɔ 1981 na ka Taa 1988 na. Musa Tarawele ka sariya min Tàra 1983 sàn na, bamanankan siginiden yɛlɛmaniko kan, o y'ale Sɔrɔ yen. O sariya in Bòlila Mali kanw mankandenw taamaʃyɛn dɔgɔyali kan. Bamanankan sigini minnu tùn bɛ Sɛbɛn ni siginiden flà jὲlen ye ka kɔrɔ, yɛlɛma Dònna o la k'o Kɛ siginiden kelen ye i n'a fɔ "ny, ng, è, ò" olu yɛlɛmani ka Kɛ "ɲ, ŋ, ɛ, ɔ" ye.
Sɔsɔli Gànna o ko la, bari "sh" fana tùn bɛ yen 'da tùn ma Se min tàli ma k'o fɔkan Kɛ ko komin o tɛ mankanden bɛrɛma ye bamanankan na ko k'o Bɔ sigini yɛrɛ la pew.
Kr Dukure n'a ka jama ye jo min Sɔrɔ o ko la o Kɛra "sh" tàli ye mabɛn dɔrɔn na nka 'sɔn ma Kɛ a dònni na sigini na. O fana gὲlɛya kelen Tora "sh" kan k'o yɛlɛmabali To taamaʃyɛn-flàya la.
Kandɔn siratigɛ la, Kr Dukure y'i cɛ Sìri ko caman na, a yɛrɛ ɲuman na "sariyaʃu caman kὲlɛli la" kan sɛbɛnni minɛboloko kan. 'Waati la, kandɔnna dɔw tùn Ko siginiden "y" bɛ Se ka Jate kanmaw (dafalen) ni kantanw (dafata) fɛ bamanankan na, ko kanbisigi dòn. Kr Dukure y'o tìgiw ka dalilu Mafɔ k'a Jira olu la ko "y" ni "w" tɛ kanmaw ye i n'a fɔ a, i, o, ... bamanankan na. A y'a ka dalilu da Jira lakosɛbɛn Jama bɔko dɔ ‘kɔnɔ.
A ye cɛsiri dɔ Kɛ soninke ɲininikɛla dɔ ka kumaw kan. O tìgi tùn bɛ ka soninke Jate ka Blà fili minɛn 'kɔnɔ. A ye mafɔli min Kɛ o ko fana kan o Kɛra mɔgɔw ma yeelen ye o 'kùn kan. Soninke min y'a fàkan ye, a y'o kan in sɛbɛncogo daliluma dɔ Sɛbɛn ko "Contribution à l'orthographe du soninke".
Kr Dukure ka kandɔn cɛsiri ma Dàn DNAFLA dɔrɔn ma. A ni Mali kandɔnna bɛ sɔ̀sɔli Wuli ɲɔgɔn na bamanankan ni soninke flà bɛɛ sɛbɛncogow la. Taabolo minnu tùn b'a 'bolo kabini Bɛnbakan Dungew ka waatiw la, ale ma Tigɛ o caman na bamanankan sɛbɛnni na.
Kr Dukure ka kandɔn sɛmɛntiyalan dɔ ye a ye baara min Kɛ bamanankan kanhakɛko kan kabi sani kanhakɛko ka Kɛ mɔgɔw 'dɔnfɛnba ye kan na. A ni kulu dɔ ye kanhakɛ sugu flà bɛɛ Boso k'a Fɛsɛfɛsɛ kabini 1974 sàn na. O gafe tɔgɔ ye ko Bamanankan Mabɛn ani a bamunen faransɛkan na: "un aspect du genie de la langue bamanan".
O Kὲlɛ dɔ ye kantan (dafata) flà sɛbɛnni n'u sɛbɛnbaliya ye ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na. Лininikɛla dɔw sɔ̀nbaliya kantan flà sɛbɛnni ma ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na a b'o wale in Mafɔ kosɛbɛ. Bari ale tɛ Se ka Sɔ̀n a ma cogo ʃi la ko "bɛrrɛ", "dlan" walima "tnɔ" k'olu bɛ Se ka Sɛbɛn cogo wɛrɛ la n'i ma kantan flà Sɛbɛn ka Tùgu ɲɔgɔn na. Kr Dukure ka mafɔliw Cayara o taabolo sugu ninnu kan kan na.
Kan ninnu sɛbɛnni n'u mabɛnko la, Kr Dukure n'a ka jama bɛ sira caman kan u ni sɛbɛnnikɛla tɔw tɛ ɲɔgɔn 'kan Fɔ yɔrɔ minnu na. O yɔrɔw dɔ ye hali bamanankan mabɛn tɔgɔw sìgili ye. Ale ka daɲɛw b'a 'bolo sariya caman kan minnu ni mɔgɔ tɔw ta tɛ kelen ye. A ka daɲɛ dɔw ye ko kantan ani kanma mɔgɔ tɔw b'a Fɔ yɔrɔ minnu na ko dafalen ani dafata. A dɔw fana ye ale bɛ daɲɛ dɔw Kafo tɔgɔ kelen ‘kɔnɔ k'a sɔrɔ tɔw b'olu Dànfara i n'a fɔ a ka walelan bɛ Fɔ ka walelanw ni waledɛmɛnanw bɛɛ Kafo kelen ye. Ale b'a Fɔ minnu ma ko dantigɛlan olu tlalen bɛ hakɛlanw ni dànfaralanw 'cɛ mɔgɔ tɔw ka taabolo la. Ale bɛ jiralanw Blà a ka dàntigɛlanw kulu ‘kɔnɔ min b'a To i tɛ jiralanko kuma Mɛn a ka daɲɛw siya la. Ko kùn bɛ Kr Dukure 'bolo n'o tɛ a t'a kelen i baaraw la. A ni Bɛnbakan Dungew y'u Bato ka Nà, a ni MAKDAS mɔgɔw b'a la k'u Bato MAKDAS kulu fana ‘kɔnɔ. Kà Fàra o kuluw kan, tɔn dɔw fana bɛ bamanankan sɛbɛnni Bɔ a sira kelenw fɛ i n'a fɔ Kan ni Yiriwa tɔndenw ani Fàkan Kanbaaraso mɔgɔw.N'i y'o kulu ninnu fɛn o fɛn baarakɛnɔw Ye, i bɛ nin taabolo fɔlen ninnu Sɔrɔ o ‘kɔnɔ.
Taabolo min bɛ Kr Dukure ka fàn taabolow la n'a Sɔ̀nn'a ma k'o Blà k'o man ɲi, o ye dorokolen sɛbɛncogo ye. Bɛnbakan Dungew bannen Mɛnna n'u tɛ Sɔ̀n dorokolen farali ma k'a sɔrɔ mɔgɔ tɔw b'a la k'o Bato. U Tlara k'a Faamu kɔsa fɛ k'u bɛ fili ‘kɔnɔ ka Fàra tɔw kan dorokoli batoli la.
Blàdon : 2016-06-27 Yɛlɛmako laban : 2017-01-08


c: text/html

text:
Baloko-juguya
Лefɔli:
Baloko-juguya ye dumuni sɔrɔta berebenbaliya ye min ju be bɔ wajibibalolan suguya kelen wali suguya caman deseli (dumuni sɔrɔta dɔgɔyali ) walima (dumuni sɔrɔta damatemeni ) la waati kuntaala jan dɔ kɔnɔ.
Forobafɔli la, baloko-juguya be fɔ ka ke dumuni sɔrɔta dɔgɔyali ye.
a. Bɑlodese: balo hake dɔgɔya ani a kɔnɔbalolan nafalata dɔgɔya farikolo ma.
Semedon-barikalan deseli nɔgɔman
Ale be ke ni semenanw ni barikalanw hake ma dafa dumuni na.
Duguba kɔnɔnaw ta sababu be bɔ sin dili dɔgɔyali la denw ma. Togodaw ta be bɔ dabɔli kecogo juguw la. A be dɔn mɔkundama tiiri jɔli fe.
Kɔlɔɔlɔw: den be farati la a ko la, bari a temeko kelen be se ka den talon ka jigin baloko-juguya geleman kɔnɔ i n’a fɔ serejima, serejalan walima nkeseli.
i. Serejima
Serejima ye ka di den san 1 na ka t’a bl’a san 3 la. A be na den dabɔli temetɔ walima ɲɔnin kɔ fe. Semedonnan deseli be wolo ale la.
Taamaʃyenw
Mɔni jɔli min be dɔn ni girinya dɔgɔyali ye ʃi hake la;
Tɔnniw keli sentabaraw la, senkɔlɔkuruw la, ɲeda la ;
Nisɔngoya ni dumuni lɔgɔntanya ;
Kɔnɔtɔn ;
Ni bana juguyara
Kunsigiw ɲe be yelema ka lafu ka bɔn ;
Fari be jeya ;
Kɔnɔboli b’i cooko ;
ii. Fasanin walima serejalan
Ale ye baloko-juguya bakuuruba taamaseere ye a kun fla bee kan n’o ye semedonnanw ni barikalanw deseli ye, den te fa dumuni na.
Fasanin be Se ka Kɔ̀n kà Poyi:
K’a ta kɔnɔ damine fo a kalo 6 la, ni :
Ba balocogo man ɲi;
Girinya bere te ke den na a wolodon
Sereden don
Sin be jintanya ka da sababu caman kan
Kɔnɔbaraw gereli ɲɔgɔn na
Sin dili dugu donni
A taamaʃyenw Fle: den be Fasa, a kùn gili be Bɔ, a be Kasi kojugu, a te Fa. N’i y’a golo sama ka Ke ɲɔgɔn kan a te Segin joona a nɔ na.
Ale bɛ Lakodɔn n'a tìgilamaa jɔkundama ka surun a ʃì ma. N'a bɛ Suma k'a cogoya Dɔn, o bɛ Kɛ ni T/A fɛɛrɛ ye.
b. Dɑmɑteme-bɑlo : balo hake temeni a sarati kan ani a tìgilamɔgɔ farilabɔcogo dàntemeni dumuni na.
_________________________________________________________________________________________________
Dɔ Fàra i ka dɔnta kan:
Dumuni
Nafalan
Sinji
Fa nafalata
Mali dundɛnw balofa katimu
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2017-01-17

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
juguya sara
Nin Kɛra ce dɔ ye, min tɔgɔ tùn ye kelennako ye. Ala tùn y’a Ladiya, ka nafolo caman d'a ma. Bà, misi, saga, fali, ninnu bɛɛ dɔ tùn b'a 'bolo. Balo caman tùn b'a ka jiginɛw 'nkɔnɔ, hali a tùn t'a dɔn a b'o Kɛ kecogo min na.
Balimamuso kelen pe de tùn b'a 'bolo. O tùn furulen bɛ dugu wɛrɛ la. O dugu tùn bɛ Weele ko ɲanibugu. Segeba tùn be ale n'a cɛ la, hali u tùn te dumuni sɔrɔ ka a di u denw ma don dɔw la.
Don dɔ Kɛra yen, kelennako balimamuso bɔra ɲanibugu, ka na Bɔ a ye. A selen, a y'a Fɔ a ye ko balimakɛ ka 'ɲɔnin Di a ma a bɛ se ka a denw ninahinɛ n'o ye tleflanin na cogo min na. U tun bɛ ʃu caman ke u te foyi Sɔrɔ ka dun.
Lafili, o min y'a balimamuso in ye, sera a kɔrɔke kelennako ma. Foliw kelen kɔ, Lafili y'i dan tige a kɔrɔke ye, a k'o ma :
-N kɔrɔ kelennako, ne sera i fe yan bì. Hera te dɛ, sabula ne te n diya. Foyi te an 'bolo ka Di hali an denw ma tun. Ɔ, maakɔrɔbaw ɲumanna dɔgɔ sɔrɔla o, a ma sɔrɔ o, a ɲiniyɔrɔ kɔni ye kungo kɔnɔna ye. Wa ko n'i ye ɲekili ye yɔlɔkɔ-yɔlɔkɔ la, a be k’a dɔnbaga de ɲini. O cogo kelen na, ko mɔgɔ nugu ka ɲi i dɔnbagamisi biyen na dɛ. Ne kɔni Nan'i Ala kanma an ka balimaya kanma i ka seriɲɔnin di n ma.
O kɛlen, Kelennako ɲe sinna ka bilen cori i n’a fɔ joli. A y' i kanto :
-Lafili, i Nàna i nàkun na. Nka Ne yere min fle, ne te se ka n ta ɲefɔ. Hali sumankise den kelen, o te ne fe yan. Hali ʃu min Temena, ne ka mɔgɔw ma dumuni ke fana. 'Cyɛnna 'fɛn tɛ ne yɛrɛ 'bolo ka Di i ma. Hali i kana nin Kɛ sìgili jan ye tun. Wuli, i ka taga i ka Taa yanni ʃu ka ko i la.
Lafili dusukasibagatɔ Wulila, ka Taa tèn.
O kera tuma min na, kelennako Wulila ka Yele, ka Yele, f'a ɲeji bɔra. A Taar'a ka ɲɔjiginɛ kere fe,ni k'i kan To:
-Ee! ne kelennako! Ala ye ne Ladiya koyi ! e ka ne ka jiginɛw falenw Lajɛ, kelen, fila, sàba, naani, duuru… Ee ! A bee te se ka Dan! A bee falen dòn ɲɔkise la. Mɔgɔ were ta t'a ye dɛ! Ne kelennako halala dòn! A be yan, a te Ban! Ne dɔgɔmuso Nàna ko ɲɔ, N k'a ma ko 'fɛn te yan fana, i m’a dɔn ko n Ferela a ma? A bɛ Fɔ nin de ma ko cɛfarinya, ka juguya ke mɔgɔ la kɔni. ɛɛ! n’i fana b’a fe ka juguya ke, i b'a sebekɔrɔ Ke i yere badenw na. N’o kera, tɔw ta kecogo te i Kɔnɔgan. O de y'a To maakɔrɔbaw tùn b'a Fɔ ko ni maa min b’a fe ɲenamaw ka Siran i ɲe, k' i be tege Saba ʃu tlo 'kɔrɔ u ɲe na.
Kelennako Dònna a kajiginɛw tu la, a be ka Yele.
Sɔɔni, cɛmancɛ diminin dɔ Cunna a kan sɔn. A kera i n’a fɔ fen dɔ be k'a fari Sama-sama. O yɔrɔnin bee, a y’a kɔlɔsi k'a ye a sen be ka bulu Bɔ. A ma se k'o dimi muɲu minkɛ, a kulela dew!
Klokan Bɔra tuma min na, a ka sokɔnɔmɔgɔw Bòlila ka na. Nka u bɛ Se tuma min, u y'a Sɔrɔ Kelennako Yelemana ka ke sa belebeleba dɔ ye, nk'a kunkolo ma Yelema fyew.
O kɛlen, A y'i kanto a ka denbaya ma:
-A' ye n Tà ka Blà n ka ceso 'kɔnɔ. Aw ka n'a To n fadenw k’a Dɔn ko n laban Kɛra nin ye. Ee! Mun ye nin Se ne ma? aw si ka na Sɔn juguya ma, foyi ma nin Lase ne ma n'o tɛ.
An yɔrɔ min an y'a Blà ye.
Blàdon : 2017-03-15 Yɛlɛmako laban : 2017-03-15


text:
Kanɲɛ-sɛbɛnnibolo
A bɛ Fɔ sɛbɛnnibolo ma ko kanɲɛ-sɛbɛnnibolo dòn ni a taamaʃyɛn kelen-kelen bɛ Sɛbɛn ka kanɲɛ Nɔnabla. Sani siginiden ka Kɛ ka kanden kelen Fɔ i komin "b", "a", "p" wali "l", ale sɛbɛnnibolo sugu siginiden bɛ kanma ni kanntan fla jὲlen mànkan Di i n'a fɔ "b+a = ba", p+i = pi", walima "l+o" = lo". 'Kumalasurunya la, a siginiden kelen bɛ Kɛ ka mànkanw Fɔ tan: ba, pi, lo...
Màsaba ye kanɲɛ-sɛbɛnnibolo ye bari ale taamaʃyɛn 123 kelen-kelen bɛ kanɲɛ mànkanw Bɔ. Màsaba la, "peh", "pa", "pah" bɛɛ ye kanɲɛ ye siginiden kelen bɛ minnu na.
Kanɲɛ-sɛbɛnnibolo yɛrɛ ni sɛbɛnnibolo sugu wɛrɛ bɛ Dànfara min ye sigini-sɛbɛnnibolo ye. Ale sɛbɛnnibolo la, taamaʃyɛn kelen bɛ Kɛ ka kanden kelen Fɔ. Bì-bi in na, kan caman bɛ Sɛbɛn ni o dalilu ye. Kanɲɛ-sɛbɛnnibolo yeli ka bon fɔlɔ-fɔlɔ sɛbɛnniw de la.
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2017-02-26


text:
Sàn
Dugu yɔrɔfɔli
Sàn ye Segu marabolo kolomi dɔ ye. Dugu kɔrɔba dòn min kɛli a damana-marabolo ye o kuma Bɛ 'sèn na. A ni Segu dugu cɛ ye bam 210 ye.
Dugu dugutigiya
Sàn tu tigɛbaa ye tarawelelakaw ye minnu ka kìn ye Karantela ye. Sàn ye 'dugu ye min sìgili ni sisan cɛ sàn hakɛ bɛ Dɔn. O bɛ Dɔn u ka laadalako dɔ laada latlenni ʃyɛn hakɛ fɛ. O laadalako o tɛ dɔ wɛrɛ ye u ka Sànkɛmɔ 'kɔ. Komin sàn o sàn u b'u ka Sànkɛ dalaba mɔni Kɛ, u ka 'fɔ la o mɔni in tàko 615nan Kɛra 2015 sàn ta ye kabini dugu sìgili. O la, an bɛ Se k'a Fɔ ko Sàn ye 'dugu ye min tu Tigɛra 1400 sàn waatiw la. N'i ye minɛ Kɛ o dalilu in ma, i b'a Fɔ ko Sàn dugu ʃì Bɛ sàn 617 na ɲinan 2017 sàn.
Dugu bònya
Sàn ye duguba ye wa dugu belebele dòn kà Fàra o kan. A kɔnɔkin bɛ T'i Jɔ fo kìn 11 na. O kìn 11 ninnu tɔgɔ ye Lafiyabugu, Madina, Kayantona, Farakɔrɔ, Bagadaji, Dalan, Misira, Karantela, Dabanin, Sàntoro ni Hamdalay. A kɔnɔjama fana ka ca. Dugu ye 'bɛnkungo ye.
Dugu siyako
Sàn ka bɛnkungoya b'a To a Kɛra 'siyacaman-dugu ye. A sìgibaga ye Tarawelelakaw ye sa, bamananw, nk'a siyako ye sorobaɲaami ye. A cookoyɔrɔ Bɛnna Bɔbɔw ni bamananw ni flaw ani Miɲankaw bilisayɔrɔ ma ɲɔgɔn na minkɛ, o siya ninnu bɛɛ kolonsolen dòn ɲɔgɔn na a 'kɔnɔ. Kan min bɛ 'ten kan kà Sago kan tɔw kan o ye bamanankan ye n'o tɛ bore ni mamara ni fulfulde ninnu bɛɛ bɛ Fɔ Sàn kɔnɔmɔgɔw fɛ.
Dugu ka kolomiya
Sàn ye kolomi ye kabini waati jan. A Bɛ Segu marabolo 'kɔnɔ. Kafoda wolonfla de B'a 'kɔnɔ minnu ye Tɛnɛn, Si, Jeli, Kinparana, Kasorola, Suruntula kà Fàra Sàn yɛrɛ kan. O kafoda ninnu bɛɛ kùnnasigi, kafodatigiw, ka ɲɛmaa ye Kolomitigi ye min Bɛ Sàn kube la.
Galodako ɲɛbɔlen 'kɔ 1997 sànw na, Sàn kolomi ye galoda hakɛ min Sɔrɔ o Bɛnna galoda 25 ma. O galoda 25 ninnu ye Baramandugu, Daa, Jakurunna, Jeli, Jɛgɛna, Fiyɔn, Kaɲɛgɛ, Karaba, Kasorola, Kanfa, Moribala, Ngwa, Лàmana, Лàso, Ntoroso, Wolon, Sàn, Siyadugu, Sɔ̀mɔ, Suruntuna, Si, Tɛnɛn, Tɛnɛnnin, Turakɔlɔnba ani Waki. Kabini galotigiw sìgili la 1999 sàn, nin galoda kofɔlen ninnu bɛɛ ye galotigi sìgiko 'dama-dama Kɛ sa.
Dugu ka kafodaya
Dugu ka galodaya
Mali ye mara cɛmabɔli fὲɛrɛw tigɛli Dabɔ 1997 waatiw la. Nka o ye dugumisɛnnin-galodaw de ko ye n'o tɛ duguba-galodaw tùn Bɛ Mali 'kɔnɔ kà kɔrɔ. O duguba-galodaw minnu tùn Bɛ Mali 'kɔnɔ kà tɛmɛ, o dɔ ye Sàn galoda ye. Sàn ka duguba-galodaya Dabɔra kabi 1958 sàn na kà Mali To sudanya la. A galotigi fɔlɔ Sìgira galotigiya la 1958, min tɛmɛnen 'kɔ mɔgɔ 17 wɛrɛ bɛɛ Sìgira galoda 'kùn na. Galotigi minnu Tɛmɛna ɲɔgɔn 'kɔ kà Na olu n'u waati kɛlen hakɛ ye:
Biyɛ 1958
Zɛngedu 1959
Omar Bore 1959 10 7 - 1961
Yɔrɔ Jalo 1961 03 08 - 1965
Laminn Watara 1965 01 01 - 1966
Mohamɛd Zubɔy 1966 05 05 - 1968
Babu Joni 1968 02 05 - 1969
Yakuba Tarawele 1969 08 18 - 1970
Babu Joni 1970 11 21 - 1975
Salifu Tarawele 1975 06 03 - ?
ʃɛk Ture 1975 11 12 - 1978
Safunɛ Tarawele 1978 05 06 - 1980
Nuhun Morikɛ Tarawele 1980 01 02 - 1991
Zan Fancɛ Male 1991 07 11 - 1993
Isaka Jalo 1993 05 04 - 1997
Isaka Jalo 1997 07 29 - 1998
Amadu Abdulay kojo 1998 07 16 - ?
Sina Umar Tarawele 2009 05 29 - ?
Dugu hakɛ min Bɛ Sàn galoda 'kɔnɔ o ye dugu 6 ye kà Fàra Sàn yɛrɛ n'a kɔnɔkin 11 kan. A duguw tɔgɔ Flɛ: Bugudara, ʃὲɛnso, Bogosònin, Biɲɛnso, Paridala ani Bὲnɛcɛɲi.
Dugu baarako
Suguba kelen de Bɛ yen Sàn. A sugu jɔdon ye ntɛnɛn ye, Sàn dafɛdugu bɛɛ bɛ Nà sugu in na. Yɔrɔ bɛɛ bɛ Fa sugujɔlaw la. Sàn ni yɔrɔ caman tɛ kelen ye , yen laadalakow bɛ mɔgɔw ‘bolo ‘da la i n’a fɔ yen dàla min bɛ Mɔ sàn o sàn n’o gintan bɛ Weele u fɛ ko Sànkɛmɔ. Sugudonya fɛ, sugudenw bɛ Nà sòwotoro la ka caya, sugujɔlaw ka fèerekɛ-minɛnw bɛɛ bɛ Nà o wotorow la. O yɔrɔ bɛ Nà ni sò sèndonkow kofɔli ye Sàn kow la. Sò ye ‘daaba ye min jɔyɔrɔ ka bòn yenka ka baaraw la. Sànkaw fɛ yen, sὲnɛ bɛ Kɛ ni sò ye, dugutagaw bɛ Kɛ n’a ye ani fɛn caman wɛrɛw.
Ntɛnɛn sɔgɔma fɛ sugudenw nàtɔ, i bɛ sòwotoro caman de Ye ɲɔgɔn nɔ kan. U segintɔ fana b’o cogo kelen na wula fɛ kà Taa ‘so. Fɛn caman bɛ Sɔrɔ Sàn sugu ‘kɔnɔ i n’a fɔ ɲɔ, malo, fini, jɛgɛ…
Sànkaw ka ntalen dɔ bɛ yen ko “Màa de bɛ na an ka dugu, anw tɛ taa màa ka dugu, malo bɛ jɛ la, jɛgɛ bɛ ‘Sànkɛ”. Ne fɛ, o ntalen bɛ dunkàfa Kofɔ Sàn.
Dugu ɲɛnajɛko
Sànkaw ka ɲɛnajɛlakonba dɔ ye u ka Sànkɛ dalaba mɔni ye u bɛ min gintan Weele ko Sànkɛmɔ. A dala in mɔni ye laadalakoba ye Sàn n’a lamini ‘bolo. U b’a mɔko kelen laada Sìgi sàn o sàn samiɲɛdonda fɛ. A bɛ Kɛ gintanko dàn ye. 2017 sàn ta Kɛra o Mɛkalo tle 15 don o min tùn y'a kɛli tàko 617nan kabini Sàn dugu Sìgira. Sàn dafɛduguw bɛɛ bɛ Nà. Yanni a waati ka Se, kɔ̀tigiw bɛ kɔ̀ Datugu.
A tɛ Bɛn mɔgɔ si ka kɔ̀ Mɔ fo kɔ̀ mɔdon ka Se. U b’a Fɔ ko kɔ̀ Dònna tɔn na. Sànkɛmɔ fìni bɛ Bɔ makɔrɔbaw ani demisɛnw kan ma bɛɛ bɛ min Sàn. Mɔgɔw bɛ jɔw Sàn kosɛbɛ. Kɔ̀mɔ don ʃu, mɔgɔw bɛ Taa fòli Kɛ dugu dɔ la Tὲrɛkungo. U mana Bɔ yen, u bɛ Taa Parana u bɛ ʃu Kɛ ɲɛnajɛ la yɔrɔ min. Kɔ̀mɔ don sɔgɔma, dugu bɛ Fa dugumɔgɔw la ani mɔgɔ wɛrɛw la. Mɔgɔw bɛ Kɛ ɲɛnajɛ la fàn bɛɛ. Sànkaden minnu Bɛ Sàn ani dugu wɛrɛw la, u caman bɛ Nà. Mɔgɔw bɛ Taa ɲɛnajɛ Kɛ kɔlɔnba ‘da la. U mana Bɔ yen, u bɛ Taa fòli Kɛ dugutigi fɛ yen n’u bɛ dɛgɛ Min yen.
Dugu kungoko
Sàn kungow 'kɔnɔ, dala dɔ Bɛ yen ko Sànkɛ, min ye yen jisigi-yɔrɔ dɔ ye. A Kɛra dugu ka laadala-jisigi-yɔrɔ ye bì. O Sànkɛ in Bɛ Sàn dugu yɛrɛ sìgili sababuya la yɔrɔ in na yen.
Blàdon : 2016-12-22 Yɛlɛmako laban : 2017-06-09


text:
Buguya
Dugu yɔrɔfɔli
Buguya fana bɛ bɛnkadi fuɲa galodaduguw fɛ. A bɛ Kita kolomi fɛ Kayi marabolo 'kɔnɔ. A ni Kita cɛ ye bam 17 ye. A n'a ka galotigidugu ta ye bam 3 ye. A ni kayi ta ye 440. Dugu misɛnnin wɛrɛ minnu bɛ k'a Lamini olu Flɛ: Kɔrɔn fɛ, fuɲa bɛ yen ni bam 3 ye. Tlebinyanfan na, santakoto bɛ yen ni bam 10 ye. Duɲa bɛ kɛɲɛka fɛ ni bam 5 ye. Wòrodugu fɛ, jankola kita bɛ yen ni bam 10 ye.
Dugu tɔgɔko
Buguya tu Tigɛra donsokɛ dɔ de fɛ. Nkà Kùnnafoni kɛrɛnkɛrɛnnen ma Sɔrɔ "buguya" kɔrɔko kàn an bɛ bì min na.
Dugu marabaako
Laadaladugutigi de bɛ buguya. Yen dugutigiya bɛ Mamadu keyita de 'bolo bì. Buguyakaw ka dugutigiya fana bɛ Nà kɔrɔya-kunda. N'i Sìgira dugu 'kùn na yen ka Ban fɛn kelen min bɛ Se k'i Bɔ i nɔ na o ye saya ye. U ka dugutigiya tɛ Mununmunun yen kìnw ni ɲɔgɔn 'cɛ. U bɛ tle 7 de Kɛ ka Sɔrɔ ka dugutigi kura Sìgi ni kɔrɔlen Ntanyanna. Mamadu keyita Fɔra dugutigi minnu 'kɔ olu ye Karijala keyita, Magadu keyita, Burama jɛmen keyita ani Kɛmɔgɔ kunba keyita ye. Kumalaban na, buguya ye jamanatigidugukɔrɔ ye.
Dugu bònya
Kìn kelen de bɛ buguya. A sigikɛnɛ tɛ Tɛmɛ 1 kàn kɛnɛ naani 'kɔnɔ. Yen b'a sìgiyɔrɔ flanan de la. Sìgiyɔrɔ fɔlɔ bɛ Weele ko "Kɔ 'kɔ". Buguya mɔgɔw tɛ Tɛmɛ màa 700 ni damadɔ kàn.
Dugu siyako
Yenkaw ye fulaw ni màninkaw ni bamananw ye. U jàmuw ye keyita, so, sisoko, kulubali ani sise ye. Sinankunya-tlon bɛ u ni ɲɔgɔn 'cɛ yen, kɛrɛnkɛrɛnnenya la kulubaliw ni keyitaw. N'a Bɔra numuw la, furu bɛ Tɛmɛ bɛɛ ni ɲɔgɔn 'cɛ yen. Màninkakan de bɛ Fɔ yen fòrobaya la, nkà fulakan fana bɛ dɔɔnin dɔɔninfɔ o kɛrɛ fɛ.
Dugu baarako
Yenkaw bɛ sɛnɛ sɛbɛkɔrɔ Kɛ. U bɛ keninke, saɲɔn, sàba, tiga, tiganinkuru, woso, je, ʃɔ, zɛrɛ, bɛnɛ, dà, ɲimikala, gajaba, bananku, mangoro, buyakgi, manje, lenburu, jabibi, namasa, ntɔmɔnɔ, sɔmɔ, fòronto, jaba, tamati, nkɔyɔ, gan, salati, ʃù, kɔnkɔn, pɔmitɛri, nanaye, ɲugu ani melɔn Sɛnɛ yen. Bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin y'u ka bagan marataw ye. Dalakɛda ni sananbafara ani dalinda y'u ka mɔnikɛyɔrɔw ye. U ka mɔni bɛ Kɛ ni flenw ni tasaw ye. Jago siratigɛ la u bɛ sɛnɛfɛn-feerew ni baganfeere ni butigifeere ani bololafɛndlata dɔw i n'a fɔ ŋunun, sìgilan, segere, daba, jele ani bɔgɔdaga Feere. Donsoya bɛ Kɛ yen fana.
Dugu fɛɛrɛko
Marifa, wosen, wɔlɔgɛn, fɛlɛbɔ, manabɛlɛ, ntɛnfɛrɛ wɔlɔjuru, zɔnkuru, basaminɛ-nɛgɛ, jakumaminɛ-nɛgɛ, bahe,dingɛ tigɛli ka wɔlɔfan Blà o la, o bɛɛ y'u ka kungosogow ni kɔnɔw fàalifɛɛrɛw ye. U b'u ka misidenw Dabɔ ni ncɔlɔ ye. U b'u ka misi murutilenw Minɛ ni jonbori walima k'a Nɛgɛ ni dumunifɛn ye walima k'a bagan masina Koron ka Dòn yɔrɔ koronnen dɔ la ye. Yen musow bɛ finisɔgɔ Kɛ kosɛbɛ.
Dugu yiriwaliko
Yen ko kura nàlenw ye: Лɔʃimansin, jabaranin, tlebarika-walan, pɔnpekɔlɔn, sɛnɛkɛ-mansin, sènfɛjuru, arajo ani moto ye. Baɲumankɛtɔn minnu 'sèn Yera yen yiriwa la olu ye: FAO ni BIT ani GEDFOR. BIT ka yiriwa tùn ɲɛsinnen dòn jirituru ma. FAO, o ta tùn ye sɛnɛko yen, kɛrɛnkɛrɛnnenya la kàbasɛnɛ ani sumaʃi ɲumanko. Fɛn min ye GEDFOR ye sa, ale ka yiriwa tùn ɲɛsinnen bɛ dugumɔgɔw kàlanni ma bamanankan na.
Dugu kàlanko
Lakɔlikalan dugumandakun fàn fɔlɔ de bɛ buguyakaw fɛ yen. Yen Lakɔli Dabɔra 2009 sàn. Balikukalan fana kàlanso kelen bɛ yen. Nkà o nàli tɛ Tɛmɛ sàn fla kan yen nɔ. Blonkɔnɔ-kalan/duguma-kalan bɛ Kɛ yen a Mɛnna. Nkà bì, U ka Lakɔlikalan-ko kɛ bòn ni kàlan suguya tɔ bɛɛ ye.
Dugu batoko
Futa so de Nàna ni silamɛya ye buguyakaw fɛ yen. Laadala-bato kelen kelennin fana bɛ Kɛ yen hali bì. Olu la, a lakodɔnnenba ye Nàma ye. Yen dugudasiri ye wɔklɔnin ani jinɛ ye.
Dugu ɲenajeko
Kɔɲɔ ni seli ni sanyɛlɛma ni sankunbɛn ni denkundi ni ntolatan ni tɔnɲɛnajɛ ani laadalakow, bɛlɛta, nparibɔ ani fɛrɛn ye yenkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka fɔlifɛnw ye bari ni gita ni dunun ni flen ni jenbe ni wasanba ni fle ni buru ani ntamannin ye. Yen fana ɲɛnajɛkɛyɔrɔ fòroba tɔgɔ yen "Bara" ye.
Dugu kungoko
Kɔ, fàla ani dàla bɛ Sɔrɔ yen. jɛgɛ minnu bɛ yen jisigiyɔrɔw la, olu ye: Ntɛbɛn, nàna, manɔgɔ, ntigin, bilinkìtin, kɔnkɔn, wùlujɛgɛ, tungulu ani sajɛgɛ ye. O bɔlen 'kɔ yen, koorow ni kaanaw ni bàmaw ni koorokaaraw ni maliw ani noriw fana bɛ Sɔrɔ yen. Jiri suguya caman fana bɛ Sɔrɔ yen n'a fɔ jala, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, ntɔngɛ, zɛrɛninjɛ, sunsun, zaajɛ, ntɔngɛ, ntabakùnba, koboblen, ntege, nten, sankɛŋɔni ani zɛkɛnɛ. Kungosogo minnu ka Teli ka Sɔrɔ yen olu ye: Gɔn, lɛ, bàla, dànkala, nkorongo, kungo-kami, minɛn, warabilen, miniɲan, wɔlɔ, gɛlɛnin, tentannin, nkolonin, ntomisa, baninkɔnɔ, digon, libon ani tonkanjɔ ye. Yen kungodaw Flɛ: Kɔnin da, kɔkɔ, kɔninfin, dɔgɔfili, fuga barimama, dalajɛda ani kɛɲɛtɔ.
Dugu Kaburudoko
Kaburudon kelen de bɛ buguya bì. A bɛ dugu ni tlebin 'cɛ.
Dugu waatiko
'Fɛn bɛ 100 san fɛ u ka samiɲa kelen Sanji nàlenw na. Yen waatiw fàlen-fàlen cogo Flɛ: Ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà, n'o Bɔra yen, tlema bɛ sɔrɔ ka Nà. Yen funtenin hakɛ sannadan ye 40 ye a nɛnɛ hakɛ dugumadan ye 15 ye.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
'kabakomayɔrɔ tɛ buguya.
Blàdon : 2017-08-06 Yɛlɛmako laban : 2017-08-10


text:
Mankutusɛbɛn > Lakɔlikaramɔgɔ > Dramann Keyta
Bugunnatigɛ
Tɔgɔ : Dramann
Jamu : Keyta
Jamanadenya : maliden
Sɔrɔyɔrɔ : Bamakɔ
Senfɛjuru : (+223) 75 19 24 74 // 66 11 30 08
Seereyasɛbɛn sɔrɔlenw
2014-2015: kandɔn sàn sabanan kɛli FLSL sannakalanso la Bamakɔ
2013-2014 : kàramɔgɔkalan seerayasɛbɛn sɔrɔli bamanankan na
2013-2014: kandɔn sàn flanan kɛli FLSL sannakalanso la Bamakɔ
2008-2013: kàramɔgɔya kɛli Lafiyabugu kàlanko mara cakɛda ‘tɔgɔ la Bamakɔ
2008-2009: cɛmakalan fòorisɛbɛn (baki)
2007-2008: dùgumakalan dakun fɔlɔ kàramɔgɔyasɛbɛn sɔrɔli Kangaba
1999: dùgumakalan dakun flanan seereyasɛbɛn (D.E.F) Zan Riʃar la
1996: dùgumakalan dakun fɔlɔ seereyasɛbɛn (C.E.P) Kuluba
Dɔnniya wɛrɛw Sɔrɔli
2014-2016: fàkan.ml fogo lafali baaraw bamanankan na
2013-2014: masalaboso, maanasɛbɛn, lasesɛbɛn Kan ni Yiriwa tɔn ‘tɔgɔ la
Kan dɔntaw
Bamanankan : mɛnni ni fɔli dɔnbaajɛ - kàlanni ni sɛbɛnni dɔnbaajɛ
Fransɛkan : mɛnni ni fɔli dɔnbaajɛ - kàlanni ni sɛbɛnni dɔnbaajɛ
Anglɛkan : mɛnni ni fɔli latɛmɛbaa - kàlanni ni sɛbɛnni latɛmɛbaa
Nidungɔkow
Лinini
Fàrikolo-ɲɛnajɛ
Gafekalan
Màli fɔli
Blàdon : 2016-02-23 Yɛlɛmako laban : 2017-01-25


text:
Gan jɔyɔrɔ ka bòn nafɛn-kunda
Gan ye nafɛn ye. A bɛ Sɛnɛ Mali la kosɛbɛ. Gan kɛnɛkɛnɛnin bɛ Se ka Tobi ka Kɛ na ye. Dɔw b'a Ja fana ni k'a mugu Bɔ, o fana bɛ Kɛ na na tun. Gan bɛ Sɛnɛ samiɲa fɛ. N'i ye gan Dàn a mɛnnenba ye kalo fla ye, a bɛ Mɔ. Gan nafa ka bòn. A bɛ sὲnɛkɛlaw b'a Sὲnɛ a dunni n'a jagoli bɛɛ kamà. Nin bɛɛ tɛmɛnen 'kɔ a kala fana bɛ Tigɛ ni k'a Susu k'a Лagami dlɔɲɔ na k'u Tobi ɲɔgɔn fɛ. Kuma lasurunya na, ɲɔdlɔ tobili lakɛfɛn dɔ ye gankala ye.
Ganforo Gansun
Blàdon : 2016-08-06 Yɛlɛmako laban : 2016-08-07


text:
Kr Dukure : bangeliko
Mamadu Fuseni Dukure y'a kùnditɔgɔ ye. A Bangera Tuuba, marakadugu min bɛ Bananba fɛ, 1939 sàn na. O y'a wolosan ye sɛbɛn ‘kɔnɔ, nɔntɛ, a yɛrɛ ‘ɲuman na, a ɲininkali dɔ 'sèn fɛ, a Ko ale bangesan yɛrɛ-yɛrɛ ka kan kà Kɛ 1936 sàn ye. A fà tɔgɔ ye ko Fuseni Dukure. A ba tɔgɔ ye Mariyam Dukure ye. A fà tùn ye flanin ye min flaninɲɔgɔn tɔgɔ tùn ye ko Lasina. A fàw bɛɛ lajɛlen tùn ye balemama naani ye : Sumana Dukure, u bɛɛ la kɔrɔ, Lasina ani fuseni Dukure ani u ka lagare Kisima Dukure. Kr Dukure ba n’a fà fla bɛɛ jamuw tùn ye Dukure ye. A fana mɔkɛ n’a mɔmuso fana tùn ye Dukure ye. Marakaw fɛ yen, o den sugu bɛ Weele ko ɲaamɛ.
Kr Dukure bangeli Bɛnna tubabutle ma. A Bɛnna n'o waati baaraba dɔ kɛli ye Mali ‘kɔnɔ tubabuw fɛ: Marakala jitɔnda jɔli. O tùn bɛ kà Jɔ kùn min kama tubabuw fɛ, n'o ye Jòliba mɔ̀ɔnɔ nafabɔli ye sὲnɛ sira fɛ, o sὲnɛ nata ye Dukure masaw Wuli kà Bɔ u fàdugu la kà T'u Sìgi Kokri malosɛnɛ-yɔrɔ min tɔgɔ ye Segukura. U n'u ka denmisɛnninw; Kr Dukure yɛrɛ fitininma tùn bɛ minnu na. U Nàn'u Sìgi dugu min na o ye Jòoro ye. Jòoro ni Marakala cɛ bɛ Taa bàm 60 la. A fàw blàli baara sàrantan na jitɔnda ni jifolonw ani digiba baara 'sèn fɛ, a denmisɛnnama ye dàmatɛmɛ-wale sugu bɛɛ dɔ Ye min tùn bɛ Da olu kan. U denmisɛndama de tùn bɛ Blà kà Taa dumunidi la u fàw ma o baara kɛyɔrɔ la.
Blàdon : 2016-06-27 Yɛlɛmako laban : 2017-01-08


text:
Zanradugu / Kuya Zangi
Dugu yɔrɔfɔli
Zanradugu Ye Sikaso marabolo n’a kolomi dugu dɔ ye min Bɛ Gɔ̀nkaso galoda ni Kilela kafoda fɛ. A ni Kilela cɛ Ye bam 45 ye ni k’a ni Gɔ̀nkaso cɛ jànya Kɛ bam 5 ye. A ni duguba min ka surun o Ye Sikaso ye. A n’o cɛ jànya Ye bam 26 ye.
Zanradugu ni dugu minnu bɛ dàncɛ Bɔ olu Flɛ : Gɔ̀nkaso B’a kɔrɔn fɛ, Nòyaaradugu B’a tlebin fɛ, Fama B’a ni kɛɲɛka ‘cɛ ni kà Tɔla K’a ni worodugu ‘cɛ.
Dugu tɔgɔko
Zanradugu bɛ Weele fana ko Kuya Zangi. Tɔgɔ ninnu Sɔrɔla cogo min na an ma ‘fɛn Dɔn o kan fɔlɔ.
Dugu dugutigiya
Laadala-dugutigiko ni faamadugu-tigiko fla bɛɛ Bɛ zanradugukaw fɛ yen. Dugutigiya bɛ Nà ‘kɔrɔyakunda wa jamu ni kìn bɛɛ dama ka kan a la. Dugutigi ntanyali de bɛ Se kà Nà ni dugutigi yɛlɛmani ye.
Zanradugu tu tigɛbaa Ye Kuya Jara de ye. Amidu Sanɔgɔ de Bɛ dugutigiya la bì. Nocɛgɛ Sanɔgɔ ni Buguziye Sanɔgɔ Ye dugutigi kɔrɔ dɔw ye.
Dugu bònya
Kìn fla de Bɛ Zanradugu. Fɔlɔ bɛ Weele ko Sokɔrɔ ni kà flanan Weele ko Sokura.
Dugu siyako
Sɛnɛfɔw ni Miyankaw de sìgilen bɛ Zanradugu. Jamu minnu Bɛ yen olu Flɛ : Jwite, Jara, Sanɔgɔ ani Tarawele. Sinankunya Bɛ jamu fɔlen ninnu ni Bugudɔgɔw de ‘cɛ. Tarawelew ni Sanɔgɔw cɛ Bɔlen kɔ a la, furusira Bɛ Zanradugu jamu tɔw an’a kìnw bɛɛ ni ɲɔgɔn ‘cɛ.
Sɛnɛfɔkan ni bamanankan fla bɛɛ bɛ Fɔ Zanradugu ‘kɔnɔ nka mɔgɔ fanba bɛ Sɛnɛfɔkan de Fɔ.
Dugu baarako
Baarako siratigɛ la, sὲnɛ bɛ Kɛ Zanradugu ka sago baara bɛɛ kan. Zanradugu sὲnɛfɛn dɔw Ye kàba, malo, keninke, saɲɔ, tiga, dà, tiganinkuru, woso, je, galama, bàra, ʃɔ̀, ani kɔɔri ye. Sὲnɛ tɛmɛnen kɔ, nakɔbaara fana bɛ Kɛ. Nakɔjiri dɔw Ye mangoro, lenburu, manje, namasa ani sɔmɔ ye. Nakɔlafɛn dɔw Ye fòronto, tamati, nkɔyɔ, salati, nanaye, melɔn, ʃù ani gan.
Ka Fàra sὲnɛ ni nakɔbaara kan, Zanradugukaw cɛsirilen dòn baganmara fana na. Bagan marata dɔw Ye misi, bà, lɛ, saga, fàli, wùlu ani jakuma ye. Kami, tonkɔnɔ, jὲnɛntubannin ani ʃɛ Ye kamanmafɛn marata dɔw ye.
Mɔni fana bɛ Kɛ dugudenw fɛ. O mɔni Ye laadalamɔni ye. A bɛ Kɛ jibanbe walima kɔ̀ la ni jɔ ni doolen ye. Kà Fàra mɔni kan, jɛgɛmara fana bɛ Kɛ.
Sugu tɛ Zanradugu nka jago bɛ Kɛ yen. Dugudenw bɛ Butigifeere, sὲnɛfɛn-feere, jiriden-feere, baganjago ani ʃɛfeere Kɛ.
Nin Bɛɛ kɔ fɛ, zanradugukaw bɛ bololabaara ni donsoya fana Kɛ. Bolalabaara kɛta dɔw Ye kalakadla, sìgilandla ani sansaradla ye. Donsoya bolodon bɛ Kɛ dugu yɛrɛ ‘kɔnɔ.
Dugu fὲɛrɛko
Kungosogow fàgali la, fὲɛrɛ minnu Bɛ zanradugukaw ‘bolo olu Ye marifa ni bese ye. Fὲɛrɛ minnu Bɛ yen kungokɔnɔw fàgali la olu Ye: manabɛlɛ, wɔ̀lɔjuru, dingɛ tigɛli kà wɔ̀lɔfan blà o la. Fɛn minnu bɛ Kɛ sokɔnɔfɛnw minɛli la olu Flɛ: Jonbori (ka juru ncoma Fìli misi ‘ɲɛ, kà bagan masina Nɛgɛn kà Dòn a koronyɔrɔ la walima k’a Gɛn k’a Minɛ.
Dugu yiriwaliko
Yiriwaliko siratigɛ la, nin ko kura kofɔta ninnu Dònna Zanradugu ‘kɔnɔ: pɔnpekɔlɔn, jabaranin, kɔɔrisugu, moto, jibanbew, kalalikɛ-mansin ani sὲnɛkɛ-mansin.
« Save the children, USAID, Dubaï Care » Ye ‘baɲuman-kɛtɔnw ye minnu ni dugu bolo Bɛ ɲɔgɔn ‘bolo. U ka yiriwalisiraw Ye kàlan ni sὲnɛ ye.
Dugu kàlanko
Kàlanko siratigɛ la, lakɔli-kàlanso fla (forobata kelen ani dugu ta kelen) Bɛ Zanradugu. Kàlanso fɔlen fla ninnu bɛɛ Ye sanwɔrɔ-kàlanw ye. Balikukàlan kɛyɔrɔ kelen fana Bɛ yen ka Fàra lakɔlikàlan kan. Kàlan suguya fla ninnu na, lakɔlikàlan de fɔlɔ Dònna dugu ‘kɔnɔ w’ale fana de fanga ka bòn kosɛbɛ. Lakɔlikàlan ‘sababu la, Saliya Jara n’a sigiyɔrɔ Ye Sikaso ye, Kɛra galotigi-dankan ye Gɔ̀ngaso.
Dugu batoko
Batoko hukumu na, silamɛya ni laadalabatow de Bɛ Zanradugu. Dugu dasiri Ye bà ye.
Dugu ɲɛnajɛko
Nin ɲɛnajɛlako ninnu bɛ Kɛ Zanradugukaw fɛ an Bɛ dòn min na i ko bì: kɔɲɔ, denkundi, seliw, sànyɛlɛmaw, sànkunbɛn ani tɔnɲɛnajɛw. Лɛnajɛ fɔlen ninnu fɔliminɛnw Ye nkɔnin ni cicaara ye.
Farikolo-ɲɛnajɛ minnu bɛ Kɛ yen olu Ye ntolatan ni nɛgɛso-boli ye. Dugu tlonkɛcogo kɔrɔ dɔw Ye bɛlɛta ni nparibɔ ye.
Dugu kungoko
Fàla fla, kɔ̀ fla ani jɛ kelen Bɛ Zanradugu. Jɛgɛ minnu bɛ Se kà Sɔrɔ nin jiboli-yɔrɔ ninnu na olu dɔw Ye manɔgɔ, nàna, baman, ntigin, dodò, talaka, kɔnkɔn ani zeku ye. Kaana, kooro, ani koorokaara fana bɛ Sɔrɔ jisigi-yɔrɔ ninnu na.
Dugu kungojiri dɔw Ye jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃi, nɛrɛ, balazan, sunsun, nten, zaajɛ, woo ani zɛkɛnɛ.
Nin kungofɛn kofɔta ninnu bɛ Sɔrɔ Zanradugu kungo ‘kɔnɔ: warablen, miniɲan, dànkalan, duga, kungo kami, wɔ̀lɔ, bunun, baninkɔnɔ, tònkanjɔ ani bàla.
Dugu kungodaw Ye Zanga Sige ni Nusige ye.
Dugu kaburudoko
Zanradugu kaburudo Ye fla ye minnu tlalen bɛ denmisɛnw ni maakɔrɔbaw ‘cɛ. U fla bɛɛ Bɛ dugu ni tlebin ‘cɛ.
Dugu waatiko
Waati minnu bɛ Fɔ ɲɔgɔn ‘kɔ Zanradugu olu Ye samiɲɛ ni kawulɛ ani tlema ye.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
An ma fen Sɔrɔ kà Fɔ dugu kabakoma-yɔrɔko kan.
Blàdon : 2017-06-06 Yɛlɛmako laban : 2017-06-06


text:
tile san mateo photo of unique tile ca united states tile installers san mateo ca.
tile san mateo lobby mes tile san mateo.
tile san mateo tile inc black diamond stones landscape inc ca united states unique tile tile inc tile inc san mateo california.
tile san mateo related post tile san mateo office.
tile san mateo photo of cabinets and tiles ca united states tile stores san mateo county.
tile san mateo tile san mateo address.
tile san mateo photo 6 of st tile inc san mateo phone number.
tile san mateo photo of nice tub tile refinishing ca united states mes tile san mateo.
tile san mateo cruising tile restoration tile stores san mateo county.
tile san mateo boulevard tile san mateo ca.
tile san mateo photo of unique tile ca united states tile shops san mateo ca.
tile san mateo tile inc san mateo address.
tile san mateo photo of ave tile shops san mateo ca.
tile san mateo limestone tile fireplace limestone kitchen hood foster city county tile san mateo office.
tile san mateo wall floor tiles fired earth tile san mateo california.
tile san mateo airport nice hotel unique tile san mateo.
tile san mateo building photo n tile inc san mateo.
tile san mateo startups a 4 years ago tile store san mateo.
tile san mateo photo of tile and marble ca united states laundry tile app san mateo address.
tile san mateo break room group ca us tile stores near san mateo.
tile san mateo tile inc photo of handyman ca united states all tile phone number tile inc tile company san mateo ca.
tile san mateo photo of unique tile ca united states detail inside shower mes tile san mateo.
tile san mateo shower doors a finding use hex floor tile as border finally a vintage looking tile inc san mateo ca.
tile san mateo shower detail tile inc san mateo california.
tile san mateo shower tile store san mateo.
tile san mateo shower remodel after unique tile san mateo.


text:
IBK ka kɔrɔsigi dɔ ye sàya Sɔrɔ sirakan-kasaara fɛ: Nuhum Sise
Sirakan-kasaara Kɛra IBK ka kɔrɔsigi dɔ sata ye kà Kɛɲɛ ni zuluyekalo tle 17 ye, 2018 sàn. Kà Kɛɲɛ ni kàlafli nàta ye min bɛ na Kɛ zuluyekalo tle 29, 2018 sàn in na, jàmaɲiniw hukumu 'kɔnɔ, IBK n'a taamaɲwaanw tùn bɛ k'u Kùnda Mooti kàn. Mobili minnu tùn bɛ k'a Sὲnsɛn o dɔ ye kàsaara Sɔrɔ k'u To Bajangara sira kàn. O Kɛra 'sababu ye ka màa kelen Bɔ̀nɛ a ni na n'o ye Nuhum sise ye ni dɔw b'a Weele Abba la. Nuhum yɛrɛ tùn ye kɔrɔsigi ye Kùluba.
Blàdon : 2018-07-28 Yɛlɛmako laban : 2018-08-19


text:
Kaloyeta kùnnafoni: kalo jɔtaw tɔgɔw bɛ di bamanankan na
Kalo dɔ bɛ Bɔ kàbakolo la fo mɔgɔw b'a Ye k'a Lasaa ʃu fɛ ka Лɛ. Sàn kelen 'kɔnɔ, a bɛ bɔka-fooriko 12 Kɛ. A bɔkafoori kelen o kelen, tle 30 ɲɔgɔn b'o 'kɔnɔ. A kalo waati jate bɔli tɔgɔ ka ca bamanankan na. Dɔw ko a ma Ko bamanankalo walima fàrafinkalo. Anw Ko a ma ko Kaloyeta. 'Tɔgɔ bɛ a fooriko kelen-kelen bɛɛ la. O tɔgɔko tùn tɛ ko da tlennen ye ka Nà bari kɔnɔna bɛɛ n'i ta tɔgɔ tùn dòn.
A tɔgɔda-cogo min jate ka kɛnɛ bì o fɛnsɛlen Flɛ nin ye. Jatebla min y'a baara Kɛ o ye TDUK ye. O jatebla bɛ ko caman Fɔ donko kan f'a bɛ kaloyeta ninnu jɔdon Di mɔgɔw ma ka Bɛn ni dɔnniyakalo ta donw ye.
- Lasiri fɔlɔ
- Lasiri flanan
- Lasiri sabanan
- Arajaba
- Sunkalo-makɔnɔ
- Sunkalo
- Selincinin-kalo
- Furancɛkalo
- Selibakalo
- Jɔnminɛ
- Dɔnbamakɔnɔ
- Dɔnba
Kalo jɔta ninnu yɛrɛ sàn kalo fɔlɔ ye jɔnminɛ ye. A sàn bɛ Laban selibakalo la. O la, an b'a Ye ko sànw dònnen dòn ɲɔgɔn 'kɔnɔ. 2016 sàn in Jɔra k'a Sɔrɔ kalojɔsan tùn b'a kalo 3nan na, dɔnbakalo kɔnin. Wa kalojɔsan min bɛ 'sèn na o bɛ na Ban ka dɔnniyasan 2016 tɔ To 'sèn na, bari o bɛ na Ban ka Bɛn ni Ɔtɔburukalo tle 2 ye.
Blàdon : 2016-06-16 Yɛlɛmako laban : 2016-12-07


text:
Falatɔnin
Nin kera dennin dɔ ye min tɔgɔ tùn ye Nandi ye. Nandi tùn ye falatɔ ye. Nandi ba Tora musokele de la. O kelen a Tàra ka Di a ba sinanmuso ma. Nka o tùn ka farin a ma fo ka dɔn. Denmuso kelen tùn be sinanmuso in ‘bolo fana ko kànja, o tùn kaɲi kosebe w’a tùn bԑ hinԑ Nandi la. Dòn dɔ la, mansake denke ye weele Blà dugudenw beԑ ma, k’a be Nà musofuru la. O kԑlen, Kànja ba y’a weele k’a ɲԑ F’a ye. O tuma, dugu denbaw Tora k’u denmusow Labԑn. Ͻ, Kànja fana y’i kant’a ba ma k’a k’a To ale ni Nandi ka Taa kuntigiyɔrɔ la, nka ba in ma Sɔn o ma. A ye mun Kԑ ? A Flԑ ka fini nɔgɔ caman Tà ka Di Nandi ma k’o k’o Ko. Nka Kànja Taatɔ, a ko Nandi ma k’a be jirifura-bulu Blà sira la ko n’a taatɔ y’o Ye sira min kan k’a ka Taa o fԑ. Nandi tilalen fininɔgɔko la a Taara Kànja ‘kɔ. A Taara Se yɔrɔ dɔ la ka jirifurabulu dɔ dalen ye sira fla kunbԑnyɔrɔ la jaa kànja y’a Da yɔrɔ min na fiɲe y’a Kolonkolon ka Blà sira dɔ in kan. Nandi fana Taar’o fԑ. Jaa jinekin de b’o sira in kan yen, a Taara fo ka Taa a yԑrԑ Sɔrɔ jinԑw tu la yen. Jinemuso dɔ ye Nandi Minԑ k’a Siri jiri la k’a b’a Fàga. A b’o la, nɔɔnin jineke dɔ Bɔra tu ‘kɔkɔ ka sin ka Nandi Foni hali a ma ɲininkali Kԑ. A ma dan o ma, a Tlala ka o jinԑmuso yԑrԑ Minԑ k’o Siri o jiri kelen in na k’a b’o Fàga. Aa ! o Kԑlen, Nandi y’i kant’a ma k’ale ba tùn b’a F’ale ye ko mɔgɔ ka juguman sara ni ɲuman ye, ka ɲuman sara ni ɲuman ye.
O kelen jinew ko, k’olu tùn be ka kɔrɔbɔli de ke. Ko ni Nandi tùn Sɔnna jinԑmuso fàgali ma k’olu tùn bԑ Nandi Fàga. Ͻ, nin kԑlen sa, Nandi Sinna ka koja jinew ye fo k’a dɔn min Kԑra. U Nana Nandi Лininka a ka hadamadenya koyanw bԑԑ la. A fana y’a da Dòn a bԑԑ la k’a Tԑrԑmԑ fo ka Se min Sera n’ale ye jinԑkin in na yen. O kԑlen Nandi Hinԑ Dònn’u na. Jinԑmuso ye Nandi kun Digi digiliko cԑɲi na min ɲɔgɔn ma deli ka Digi muso kun na fɔlɔ hadamadenw Fàra jinԑw yԑrԑ kan ni ka Tla ka bololanege dɔ D’a ma ko n’a mago bԑ jyԑn ko o ko la k’a k’a Fɔ “jine sira” ni k’a ka hanmi Da a kan. O kԑlen, a Sɔrɔla ka sira Dòn a ‘kɔrɔ. Masakԑ denkԑ ka furudon selen dugu npogotiginin bԑԑ Bɔra tuma min, Nandi Taar’a Dogo ka sɔrɔ ka Fɔ ko --jine sira, n b’a fe i ka n Ke npogotigi saraman ye
Aa ! mansake denke kԑ ka Nandi Ye a m’a Blà dagagirin da la tùn. A Sinna ka Nandi bolo Minԑ ka Bɔ tɔw cԑla. Nandi kɔɲɔ Bɔra ka Di a ma. O kԑlen o ma se ka tɔ To sinamuso jugu in na f’a Kԑra fa ye a la.
N y’o Tà yɔrɔ min, n y’a Blà yen.
Blàdon : 2017-07-14 Yɛlɛmako laban : 2017-07-14


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with sou in gn.
Souamai, Soubadougou, Soubako, Soubakouroudougou, Soubane, Soubaraya, Soubessedougou, Soubetide, Soudoumain, Soudouol, Sougbadougou, Sougbessedougou, Sougeta, Sougoula, Sougoula, Sougouniani Somane, Sougouroou, Sougue, Souguebunyi, Souguekhoure, Sougueta, Sougueta, Souhoule, Soukoulala, Soukoulala Mory, Soukoura, Soukouraba, Soukouraba, Soukourala, Soukourala, Soukourala, Soukourala, Soukouralla, Soukourane, Soukoutou Foulbe, Soukoutou Sebe, Souledougou, Soulemania, Soulloye, Souloudala, Souloukou, Souloukoudianba, Souloukoufa, Souloukoufala, Souloukoula, Soulounde, Soulourozou, Soulouta, Soulouta, Souma, Souma Hassania, Soumabossia, Soumani, Soumankoue, Soumassenia, Soumaya, Soumba, Soumbalako Maounde, Soumbalako Tokossere, Soumbarakoba, Soumbouyadi, Soumboya, Soumdou, Soumdou, Soumeta, Soumini, Soumpoura, Sounandougou, Sounbaraya, Sounbaraya, Sounbouya, Soundedou, Soundian, Soundian, Soundougoula, Soundya, Soundya, Soundya, Sounfara, Soungoulou, Soungoumaya, Sounkariya, Sounkouloun, Sounsou, Sounsoun, Sounsounkourou, Sountou Diana, Sountoufalaye, Soupoukoudou, Sourakataya, Souramaya, Sourdissa, Souria, Souriya, Sourou, Sourougambe, Souroukou Dingara, Souroukoudou, Souroukoudou, Sourounka, Sourya, Soutide, Soutoumourou, Souyendougou,
ADS


text:
Sìbi
Dugu yɔrɔfɔli
Kulukɔrɔ marabolo la, kolomi min bɛ yen ko Kàti, dugu dɔ de bɛ yen ko Sìbi min yɛrɛ ye galoda ye. A ni Kàti cɛ janya ye bam 63 ye nin k'a ni KuluKɔrɔ ta Kɛ bam 110 ye. Dugu laminidugu naani tɔgɔ flɛ nin ye: kɔrɔn fɛ Kamale bɛ yen, bam 6; tlebin fɛ Kalasa de bɛ yen, bam 3; kɛɲɛka fɛ o ye Dɔnbila kafoda ye, dugu min b'a ni worodugu cɛ, o ye Kongɔla ye, bam 3 ye. Sìbi ni dugu ba min ka Sùrun ɲɔgɔn na o ye Bamakɔ ye, bam 45.
Dugu tɔgɔko
Sìbi tu tigɛli ni bi cɛ bɛ taa sàn 300 ni dɔɔni na.Kabi dugu in Sìgira a tɔgɔ ye Sìbi kelen in ye. A Sìgira Jomakɔdɔ Kamara de fɛ. Ale de Bɔra Sɔbɛba ka Nà sɛnɛ ka ma. An ma kùnnafoni Sɔrɔ dugu tɔgɔ sɔrocogo kan fɔlɔ.
Dugu dugutigiya
Laadala-dugutigiko de bɛ Sìbi. A bɛ Yaala kìnw ni ɲɔgɔn cɛ nka a bɛ jamu kelen ka bolo kan n'o ye Kamaraw ye. Yen, dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda de. Ni dugutigikɔrɔ Faatura, kura de bɛ Sìgi ni labɛnw Sabatira ka Bɛn ni waati min ye. U ka dugutigikɔrɔ dɔw tɔgɔ flɛ: Jomakɔdɔ, Fafren, Mankɔdɔ-Musa, Sabiyan-Fayasi, Kɛkudabajan, Jalakɔdɔba, Siriman. Ninnu bɛɛ tùn ye Kamara ye. Màa min bɛ dugu kun na bi, o ye Sina Kamara ye. Nin dugu in tun ye jamatigi-dugukɔrɔ ye. A galotigiw Flɛ: Musa Kamara, Burama Kamara, Kanimakan Kamara.
Dugu bònya
Sìbi mɔgɔ bɛ 7483 Bɔ bi. Kìn 5 de b'a kɔnɔ minnu ye Kakala, Kiɲɛkuna, Jinkɔnɔ, Sabakɔdɔ ani Jisumana ye. Dugu b'a sìgiyɔrɔ 4nan na nin ye: Sɔbɛba, Sɔbɛnin, Dalaɲan ani a sìgilen bɛ yɔrɔ min na sisan.
Dugu siyako
Siya 4 de bɛ dugu in na.U Flɛ: maninka, bamanan, fla, màraka. Yen jamuw ye: Kamara,Tarawele, Kulubali, Kɔnɛ, Sinaba. Dugu mɔgɔw sinankunw ye Fofana, Kɔnatɛ, Keyta, Tarawele, Dunbiya, Kulubali, Kamara; Sal, Jawara. Furusira bɛ dugu mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ w'a bɛ dugu ni dugu wɛrɛ cɛ. Kan minnu bɛ Fɔ yen, olu ye maninkakan, bamanankan, fulfulde,marakakan ye. Kan min bɛ Fɔ kosɛbɛ; o ye maninkakan ye.
Dugu baarako
Sɛnɛ ye sìbikaw ka baaraw la fànba dɔ ye. Ka Fàra o kan baganmara, jàgo ani mɔni bɛ Kɛ yen.
Forosɛnɛ siratigɛ la, u bɛ fɛn minnu Sɛnɛ, olu ye: keninke, sàɲɔ, kàba, màlo, tiga, tiganinkurun, ɲimikala, gajaba, ku, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kuruba (jabere), danan, bɛnɛ, dà, fini, filensun, kɔɔri.
Nakɔsɛnɛ: mangoro, buyagi, manje, bananku, jafarana, jabibi, sebe, lenburuba, lenburukumu, mandiriye, namasa, tamati, nkɔyɔ, jaba, salati, ʃù, nanaye, melɔn, karɔti, pɔpɔrɔn, beterafu.
Jàgo: sὲnefenw, fìnifeere, butigifeere, baganjago.
Baganmara : misi, bà, saga, sonsan, fàli, sò, wùlu, jakuma, bama, koorokaara.
Mɔniko siratigɛ la u bɛ laadalamɔni Kɛ ni jɔ, doolen, ɲa, susu, bɔrɛ, sanke. O mɔnikɛyɔrɔw Flɛ: kakalen, misikun, kɔmakɔ, frinfrin, sirimanjana-dunnin.
U bɛ kamanmafɛn minnu Mara, olu ye: ʃɛ, kami, tonkɔnɔ, jɛnɛntubanin; bawɔlɔ.
Bololabaara minnu bɛ Kɛ Sìbi olu ye : geseda, segereda, ciyan, sigilandla, kalakadla, sansaradla, bɔrɛdla, jiriʃi.
O tɛmɛnen kɔ numuyabaaraw bɛ Kɛ dugu in na. Numucɛw bɛ baara minnu Kɛ, olu ye: dabadla, jeledla, jalodla, murudla, zundla, marifa, tama, biɲɛn, kurun, ŋunan. Numumusow ta ye bɔgɔdaga, faka, dun, fɔɔɲɔn, ɲintin, tinto, bɛɛlɔ, lɛfɛ dlali ye
Dosonya bɛ yen wa donso-bolodon bɛ Kɛ yen.
Nin bɛɛ la, yen baaraw la fanba ye sɛnɛ de ye.
Dugu fὲɛrɛko
Fɛɛrɛ minnu bɛ sìbikaw bolo kungofɛnw fàgali la olu ye : manabele, ntefere, wɔlɔjuru, wɔlɔgen, bese, waraminɛ-nɛgɛ, nkalaŋɛ, fɛlebɔ, basaminɛ-nɛgɛ, furabulu samani ka wɔlɔ Minɛ a fan kan, dingɛ tigɛli ka wɔlɔfan Bla o kɔnɔ, ʃiladɔn mana dali, buturu, kalanin, marfa.
Sokɔnɔfenw mineni : ncɔlɔ ( ka misiden Dabɔ sin na), jonbori (ka juru ncoma Fili misi ɲe), ka bagan masina Negen ka Don a keyɔrɔ la walima k’a Gen ka Mine.
Лelakegunyakow : ncankoroda, finisɔgɔ, lokaloka, bɔfle.
Dugu yiriwaliko
Kokura nàlenw dugu in kɔnɔ olu ye : Лɔsiimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikemansin, moto, pɔnpekɔlɔn, kɔlɔn ŋana, sɛnɛkɛ-mansin, senfɛjuru, kumabaranin.
Baaɲumaketɔn minnu ni dugu Delila ka baara Ke ɲɔgɔn fe olu ye; AADEC, AMFP, ADDA, UNICEF, World Education, Medecine for Mali, ASMAP? PAGE ЛƐTA, ADAC, COFESFA, ACOD ye.
Baaɲumaketɔn minnu ni dugu bɛ ka baara Ke ɲɔgɔn fe bi, olu ye: Plan-Mali, TONUS, 3AG, PASECA-OSK, Clinique juridique dɛmɛso, GREF.
Nin baaɲumakɛtɔn ninnu Nàna sɛnɛko, jurudonni, kàlanko, kɛnɛyako, jiko ni kuranko, nakɔko de ka ma.
Dugu kàlanko
Kàlanko siratigɛ lakɔlikalanso 4 de bɛ Sìbi. U daminɛsanw Flɛ: 1945 sàn, 1996 sàn, 2002 sàn, 2004 sàn. Kàlanso ninnu ye forobata ye. Sàn 6kalan b'a la, sàn 9 kalan b'a la . Kɛnyɛreye kelen bɛ ye. O ye sàn 9kalan ye. Balikukalanso kelen fana be yen min Dabɔra 2005 sàn. O ye dugu ta ye. Ka Fàra o kan, blonkɔnɔ-kalanso 3 bɛ yen. Madarasa 2 fana bɛ yen. Kelen ye dugu ta ye min Dabɔra 1973 sàn. Ale ye sàn 6kalan ye. Tɔ kelen ye kɛnyɛrɛye ye min Dabɔra 1990 sàn. Ale ye sàn 8kalan ye. Nin bɛɛ kɔ fɛ nkokalanso kelen bɛ yen min Dabɔra 2006 sàn. Kàlan min Donna Sìbi fɔlɔ o ye blonkɔnɔ-kalan ye nka bi lakɔlikalan de fanga ka bon kosebe.
Lakɔlikalan sira fe duguden minnu Kera jɔyɔrɔ-tigi ye olu ye :
- Ginba Kamara : Ale sìgiyɔrɔ ye Bamakɔ ye. A ka baara ye dɔggɔtɔrɔya ye.
- Fakuru Sinaba : Ale sigilen be Kulukɔrɔ. A ka baara ye karamɔgɔya ye IPR sannakalanso la.Lakɔlikaramɔgɔ min ʃi ye sàn 32 ye.
- Malik Sagara : Ale be Bamakɔ. A ka baaa ye bagandɔgɔtɔrɔya ye.
- Modibo Kumu Kulubali. Ale bɛ Bamakɔ. A ʃi ye sàn 62 ye. Kiritigɛla don.
Dugu batoko
Dugumɔgɔw be diine minnu na, olu ye silameya ni kerecɛnya ye. Silammɛdiine donbaa ye Karamɔgɔ Fofanaye. A dòn ni sisan cɛ ka ca sàn 150 ye. Jumamisiri 4 bɛ yen nin ka misiri gansan Kɛ 9 ye. Kercɛnya Donno Samiyɛl Kamara fɛ 1995 sàn. Egili fla bɛ yen.
Dugu dasiri ye miniɲan ni jinɛ ye. A tɛnɛw ye koorokaara, kaana, waraninkalan, waraba ani wulu ye.
Dugu ɲenajeko
Kɔɲɔ, laadalakow, tɔnɲɛnajɛw, seliw, sanyelemaw ani sankunben ye sìbikaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka o ɲɛnajɛ ninnu fɔlifɛnw ye nkɔnin, flen, gita, bàra ani dunun, bɔlɔn, dan, sinbi, kisa, daro ye. Nka ɲɛnajɛfɛn kɔrɔ dɔw fana bɛ yen i n'a fɔ bɛlɛta, nparibɔ, fɛrɛn, juruden, nten, wali, ʃenta ani kɔlɔci. Sìbikaw ka nin ɲɛnajɛ ninnu bɛ Kɛ fereba de la. Nin bee kɔ fe farikoloɲeneje werew be yen i n’a fɔ sennantolatan, sennaboli ani negesoboli.
Dugu kungoko
Sìbi kungo kɔnɔ, jisigiyɔrɔw ( kɔ,dàla, fàla), jiriw ani kungofɛnw de bɛ yen.
Dugu in na, dàla 2, kɔ 4 ani fàla 4ani de be yen.
Jisigiyɔrɔ ninnun na fɛn minnu bɛ Sɔrɔ yen : salen, ntɛbɛnbaman, ntigin, dodo, talaka, nfanan ; bàma, kaana, koorokaara, ntori, wondo.
Jiriw : jala, bànan, sanan, genun, nkaba, dingɛ, gele, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃi, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, koro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama, danga, sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, nten, ɲama, ngùna, minkɔn, ntomi, wɔlɔ.
Kungofɛnw : sinɛnnin, bàla, minɛn, nkolonin, warabilen, suruku, miniɲan, dànkalan, ntomisa, nkorogo, duga, kungokami, wɔlɔ, bunun dingon, tentanin, baninkɔnɔ, tonkanjɔ, ntubanin, sɛgɛ.
Dugu in kungodaw tɔgɔ ye: tonbonin, danda, kɔnkɔrɔnin, dɛkɛdɛ, konjanbɛrɛ, fanfasari, kɔlɔni, bɛrɛla, bondankɔ, lɛmakɔlen, dà, tòro. Yen kùluw ye: telu, manawulenni, fadagɛ, kɔnkɔrɔnin,jinakɔlɔnnin.
Dugu kaburudoko
Kaburudo 8 de bɛ dugu in na. Dugu bònya ni kìnw caayali de Nàna ni kaburudo camanko ye. U bɛ dugu ni kɔrɔn, tlebin, kɛɲɛka, worodugu ani dugukɔnɔna na.
Dugu waatiko
Sìbi, tlema mana Bɔ yen, samiɲɛ de bɛ Nà n'o Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà. O kɔ fɛ fonɛnɛ bɛ yen.Yen sanji hakɛ samiɲɛ kelen kɔnɔ o ye 1111 ye.Funteni hakɛ sannadan ye 36 ye nin ka nɛnɛ dugumadan Kɛ 24 ye.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakoma-yɔrɔ minnu bɛ Sìbi, olu ye: kamajankulu, sagagɛnkurunin, bodankɔ, fanfaba, kùruninba.
Minnu tɔgɔ bɔlen don fo jamana wɛrɛw mɔgɔw bɛ Nà u Flɛ, olu ye: kamajankulu, fanfaba, kùruninba ye.
Blàdon : 2017-05-31 Yɛlɛmako laban : 2017-06-04


text:
Lakalita >
Lakalita mumɛ
Jàmana kàlafili
Musa Dànbɛlɛ
Mali 2018 sàn jàmanakùn-tigisigi yὲrɛkofɔ baaraw da Yɛlɛnna kàlatigi bɛɛ ye zuluyekalo tle 7nan don. A don 'kan mà, fɛn min ye Ibrim Bubakar Keyta ye, Ale Taara a ka yὲrɛkofɔ baaraw nùn Dòn an ka ntolatan-kɛnɛba kàn min ye "26 Marisi".
Kàlatasɛbɛnw labɔliko
Musa Dànbɛlɛ
Mali kùnnasigi-fanga ye tle flà Sugandi ni kà 'baarasonsori Kɛ olu 'kɔnɔ. O tle flà ninnu Bὲnna jumadon mà, zuluyekalo tle 20 ani ntὲnɛndon, zuluyekalo tle 23.
Jyɛn seleke naani ntòlatan jɔ̀njɔnko
Musa Dànbɛlɛ
Jyɛn seleke naani ntòla jɔ̀njɔn bɛ Da jyɛn jàmana ntòlakuluw ni ɲɔgɔn 'cɛ sàn naani o sàn naani, Fɛn min ye Faransi ye, ale Wulila k'i Jɔ̀ n'a jɔ̀njnɔn ye ka Kɛɲɛ ni zuluyekalo tle 15 ye, 'ntòlaci la min tùn bɛ Faransi ni Krowasi ni ɲɔgɔn 'cɛ.
Nuhum Sise ka sirakan-kasaara
Musa Dànbɛlɛ
Sirakan-kasaara Kɛra IBK ka kɔrɔsigi dɔ sata ye kà Kɛɲɛ ni zuluyekalo tle 17 ye, 2018 sàn. Kà Kɛɲɛ ni kàlafli nàta ye min bɛ na Kɛ zuluyekalo tle 29, 2018 sàn in na, jàmaɲiniw hukumu 'kɔnɔ, IBK n'a taamaɲwaanw tùn bɛ k'u Kùnda Mooti kàn. Mobili minnu tùn bɛ k'a Sὲnsɛn o dɔ
Olɛnpi 2018 fonɛnɛ farikolo-ɲɛnajɛw Bɛ 'sèn na Pyewɔncang
Ncidɔri
Sàn naani o sàn naani, farikolo-ɲɛnajɛ dɔ gintan bɛ Kɛ jyɛn 'tɔgɔ la n'a bɛ Weele ko Olɛnpi farikolo-ɲɛnajɛw. A ɲinannama Dabɔra jumadon 2018 02 09. A gintan in labɛnni sagoya Dira Kore dɔ ma ko Tlebinkore n'o mɔgɔw y'a daga Sìgi u ka dugu dɔ la ko Pyewɔncang.
2017 donjateko: sàn nɔɔrɔminɛw ni sàn kaloyeta jɔdonw
Ncidɔri
2017 sàn y'i kùn Poyi. Sàn kura n'a 'kɔnɔko. Sàn bɛɛ n'a donjate dòn. An y'aw Ladɔnniya salon nɔɔrɔminɛw Kɛra cogo min na. Komin o ni ɲinan ta tɛ kelen ye, a ka kan an ka Kuma kalo ni tle nɔɔrɔminɛko kan 2017 sàn in 'kɔnɔ.
2017 Foorila: 2017 Nàn'i Cooko kàban
Ncidɔri
2016 sàn Kɛra hɛrɛ ni baden na. O ye kuma ye min ka kan ni 'faamuyali ye k'i tɔ To. Bari, waati tɛmɛni dya n'a goya bɛ Lakali ni mankutu ɲuman ye n'a fɔbaa ka gɛlɛyaw ma Dankari a ni na walima n'u m'a ka adamadenya Dòn bɔgɔ la.
Mali ka 2017 sàn CAN ntolakulu: a ntolatannaw Sugandira
Musa Danbɛlɛ
Mali foroba-ntolakulu degeden-karamɔgɔ, n'o ye Alɛn zerɛs ye, ye ntolatanna 26 Sugandi minnu ka kan ka Taa fàso Mali Kunnawolo fàrafinna ntolaɲɛnajɛkɛnɛba kan min bɛ na Лɛnamaya Zanwuyekalo tle 14 nan 2017 sàn na Gabɔn.
AMALAN: cakɛda lakosɛbɛn bɔkɛnɛna
Ncidɔri
Alamisadon 2016 12 29, Lajɛɛrɛ dɔ Sìgira AMALAN na, o min ye Mali Kanw labaarali sannada ye Mali la. Lajɛɛrɛ in tùn a cakɛda in ka lakosɛbɛn ɲɛtigɛlen bɔkɛnɛna kan. O lakosɛbɛn kura tɔgɔ ye ko "langues et développement" (Kanw ni yiriwa).
Ncidɔri
A Kɛra Amadu Anpate Ba tɔgɔlaso la, o bon min tɔgɔ bɛ Bazumanaba la, juma k'a dugu Jɛ sibiri la, 2016 12 16. So falen i ko dakɔnɔɲin tuma min na, ORTM mɔgɔw Sɔrɔla kà ta Blà Mali npogotigi sarama tàli gintanw na 2016 sàn tàko ...
Kr. Bakari Kamiɲa ka banni.
Musa Danbɛlɛ
Mali dɔnibawla belebele dɔ tun ye Kr.Bakari ye. Kr. Bakari kamiɲa Bangena 'sàn, 1928 sàn na. 'Sàn min ye Segu marabolo-dugu dɔ ye. Kr. Bakari ye kàlanbolo minnu Kàlan ni ka Bɔ n'a dɔniya mɔnnen y'a 'bolo o Kɛra: Tarikudɔn ni dɔw b'a Weele fana ko....
Niskaw ye kasaara Sɔrɔ k'u To u ka zuluyekalo tle 14 don ɲanamayali la
Musa Danbɛlɛ
Fransikaw fɛ ye zuluyekalo tle 14, ye ɲɛnajɛdon ye min bɛ Лanamaya 'sàn o 'sàn n'u b'a Weele ko " les promenades des Anglais". Лina 2016 sàn ta Bɛnna bì alamisadon...
Erɔpjamana ka 2016 sàn ntonlanŋana-ɲinikɛnɛ
Musa Danbɛlɛ
Farkoloɲɛnajɛko siratigɛ la, laadala-jɔnjɔn min bɛ Deli ka Da Erɔp jamanaw ni ɲɔgɔn 'cɛ n'a bɛ Weele tubabukan na ko: coupe d'euro, ɲina 2016 sàn ta Labɛnna ka Bɛn ni zuwɛnkalo ye. A ntonlan in sèn fɛ Erɔp jamana mugan ni tɔnɔntɔn (29)...
David kamerɔnn ka baarabla
Musa Danbɛlɛ
Anglɛtɛrkaw fɛ yen, fɛn min ye u ka jamanaɲɛmaa n'o ye Dawid kamerɔn ye, ye baarabla-sɛbɛn Kɛ ka Di Elizabɛt II ma...
Gawokaw ka ŋaniyajira-taama
Musa Danbɛlɛ
Bì tarata zuluyekalo tle 12, 2016 sàn, gawokaw Bɔra ka ŋanyajira-taama Kɛ...
Teredugu sanjiko sàn 10 laban in na: 2005 - 2014 'cɛ
Amadu Sògo
San nàko hakɛ min Kɛra Teredugu dugukolo kan 2005 ni 2014 sàn furancɛ 'kɔnɔ o dannikɛlaw y'o hakɛ Di. O nàko hakɛ in ye sanji hakɛ min Jigin yen dugukolo kan o hakɛ Sɔrɔla....
PARENA ka sàn politiki-tɔnsigiba fɔlɔ: kuma Bòlila màafaa kὲlɛli kan kosɛbɛ
Yusuf - 2016 02 22
Sibiridon, feburuyekalo tle 20, 2016 sàn, PARENA y’a ka politiki-tɔnsigiba Ke Bamakɔ. A Kera yɔrɔ min na o ye « Palais de la Culture » ye, Seko ni Dɔnko tɔgɔlaso. Lajere Sìgira dakun min kan o tùn ye ko « Jìgiya, Tìɲe ani Layidu kene »...
NINA: ka Bɔ kàlatasɛbɛnya dɔrɔn na ka bugunnatigɛ-sɛbɛn jɔyɔrɔ fana Fà
Ncidɔri - 2016 02 07
Mali kùnnasigi-fanga ye yamaruya kura Di fàsoden-sɛbɛnko kan o don. An bɛɛ b'a kàla ma ko kabini 2009 sàn,...
Fàrafinna denmisɛnninw ka dànkelen-ntolaci: CHAN tàko 4nan Kùncɛra Ruwanda karidon
Ncidɔri - 2016 02 07
Kabini waati 16nan Sera sanga 30 ma, ntola ciko fɔlɔ Kɛra Mali ni Kɔngo Kinʃaʃa 'cɛ. Ntola in yɛrɛ da Minɛna san 'jukɔrɔ.
Mali ka yɛrɛmahɔrɔnya sàn 55nan: sorasiw fɔlɔ y'u ta jansali Kɛ kalo 1lɔ tle 20 don
Musa - 2016 01 20
Mali fìnitigiw jansali don min bɛ Лɛnamaya sàn o sàn kalo fɔlɔ tle mugannan don na, o dὸn Bԑnna arabadon ma, 2016 sàn.
Tle nɔɔrɔminɛ: ʃu bɛ na kòko jòli Kɛ tle fɛ ɲinan?
Ncidɔri - 2016 01 18
2016 sàn in na, tle nɔɔrɔ minɛko 2 bɛ na Kɛ minnu bɛ na Ye ɲɛ gansan na. A kɛko fɔlɔ min bɛ na Kɛ, o bɛ Kɛ dɔnniyakalo kalo 3nan tle 8 walima o tle 9.
Setigi-yɛlɛma: 'dòn Kɛra setigiw la k'u Yiba-yiba tugun
Ncidɔri - 2016 01 15
Mali kùnnasigi-fanga setigi-yɛlɛma dɔ Waleyara jumadon 2016 sàn kalo 01 tle 15.
Kalo nɔɔrɔminɛ: jakuma bɛ kalo minɛko jòli Kɛ ɲinan 'kɔnɔ?
Ncidɔri - 2016 01 11
2016 sàn kalo nɔɔrɔminɛ bɛ na Kɛ kalo sàba 'kɔnɔ: lasiri sabanan ta, fùrancɛ-kalo ta ani selibakalo ta.
2016 sàn fàrafinkalow jɔdonw
Ncidɔri - 2016 01 05
Лinan bamanankalow jɔdonw: Sunkalo jɔli bɛ Bɛn dɔnniyakalo (tubabukalo) tle jòlinan ma 2016 sàn
Bamanankalo kùnnafoni
Ncidɔri - 2016 01 03
Bamanankalo bɛ Dan cogo di? A kalo kelen-kelen na tɔgɔ bɛ di?
2015 sàn Mali npogotigi cὲ ɲi sugandili ʃu
Ncidɔri - 2016 01 02
2016 Sera
Ncidɔri - 2016 01 02
Waatiyɛlɛma lajɛɛrɛ Kɛra Pari
Ncidɔri - 2015 12 14
Musa Danbɛlɛ - 2015 11 14
Kùnnasigi-fanga ka laadala-ɲɔgɔnye Kuluba
Musa Danbɛlɛ - 2015 11 14
Blàdon : 2016-06-23 Yɛlɛmako laban : 2018-08-03


text:
Farakɔrɔ
Dugu yɔrɔfɔli
Farakɔrɔ bɛ Molobala galoda-duguw fɛ. A ni Molobala yɛrɛ cɛ ye bamɛtɛrɛ 1 ye. Kucala min ye a ka kolomiye, a n'o cɛ ye bamɛtɛrɛ 35 ye. Farakɔrɔ bɛ Kuri gudɔrɔn kininyanfan fɛ n'i Bɔra Kucala. Nka n'i Bɔra Kuri yanfanfɛ i b'a Sɔrɔ numanyanfan fɛ. Farakɔrɔ lasɔrɔli ka nɔgɔ bari gudɔrɔndala-dugu dòn. Farakɔrɔ ni Molobala, Tri, Bɛrɛso ani Susula de bɛ dàncɛ Bɔ.
Dugu tɔgɔko
Farakɔrɔ tɔgɔ fɔlɔ ye “Lesigikan” ye. O tɔgɔ in Sɔrɔla badenma fla dɔw fɛ. Olu Bɔra dugu dɔ la ninkaTɛmɛ Karangaso fɛ. Nka u Bɔradugufɔlɔ min na kowkùntaalajanya y'a To kùnnafonikɛnɛman ma Sɔrɔ o kan. Nka min kɔnijɛlendòn o ye, u Bɔradugu min na yanni u ka Se Karangaso, o ye "kle" dugu dɔ ye. Kle ye siya dɔ de ye. Ɔ u selen karangaso kɔrɔkɛ Ko k'ab'asɛgɛlafiɲɛBɔ. NkadɔgɔkɛTɛmɛna ka na Se yɔrɔdɔ la k'iSìgi yen k'ab'akɔrɔkɛKɔnɔ. A yewaati jan Kɛ k'a kɔrɔ kɛ Kɔnɔ. O ma Nà minkɛ, ale fana ma Bɔ yen ble. A y'a ka bugudaSìgi yen nink'aFɔ a ma ko "lesigikan". Mamaradòn. A kɔrɔ ye ko "n y'a Kɔnɔ ka dɛsɛ".
Nka i kominyɔrɔ in Bɛnnafara-kɛrɛfɛla ma, dɔw fana y'a Taamasiyɛn ni "Farakɔrɔ" ye. O Labanna ka fɔ Dya mɔgɔw ‘da ka sago "lesigikan" kan. O min ye tutigɛbaa yɛrɛ ka tɔgɔ dalen ye.
Dugu dugutigiya
Farakɔrɔ marali tùn bɛ Molobala màsakɛw de 'bolo lawale la. Nka bì, a bɛ Mara dugutigiw fɛ. Faama-dugutigiya de bɛ farakɔrɔkaw fɛ yen. Nka o bɛɛ n'a ta, a dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda de. Farakɔrɔ dugutigiya tolen bɛ kìn kelen de 'bolo. An bɛ bì min na (2015) Yaya Danbɛlɛ de ye yen dugutigi ye.
Dugu bònya
Farakɔrɔ dugu ye kìn naani ye. A dugu in mɔgɔ hakɛ tùn bɛ 2000 la 2009 sàn na. Farakɔrɔ dugu man bòn ten. An ko kìn naani minnu bɛ Farakɔrɔ olu ye Faagaceremɛ, Kawagla, Bɛnbɛla ani Julaso ye. Farakɔrɔ ma sìgiyɔrɔ-yɛlɛma Kɛ a sìgili ni sisan (2015) ‘cɛ.
Dugu siyako
Farakɔrɔkaw ye miɲankaw ani fulaw ye. Jàmu minnu b'u la yen olu ye Danbɛlɛ, Kulubali, Kɔnɛ, Sanɔgɔ, Tarawele ani Sidibe ye. Kan minnu bɛ Fɔ u fɛolu ye mamara, bamanankan ani fulakan ye. Nka u bɛ mamara de Fɔ ka sago tɔw kan.
Dugu baarako
Farakɔrɔkaw bɛ Saɲɔ, keninke, kàba, kɔɔri, tiga, tiganinkuru, ʃɔ, tiga, soza, mangoro, lenburu, tubabunkɔyɔ, jaba, tamati, fòrontoaniʃù Sɛnɛ.
Dabaw ni kamanmafɛnw na, u bɛ misi, saga, bà, fàli, wùluw, lὲ, kami, ʃɛ, tonkɔnɔ Mara. U bɛ jagomisɛnninw Kɛ. Misidabaw, wuguw, kolonw, dabaninkuruninw ani bɔgɔdagaw bɛ Dla Farakɔrɔ. Wa geseda ni donsoya fana bɛ Kɛ.
Dugu yiriwaliko
Farakɔrɔkaw fɛ yen Lakɔliso, musojigin-so, Лɔsimansinw, pɔnpekɔlɔnw, jabaraninw, kɔɔrisuguw, motow, kɔlɔnŋana, kalalikɛ-mansinw, ani sɛnɛkɛmansinw ye yen ko kuranalenw ye.
CMDT, PGT ani AMDD ye baɲuman-kɛtɔnw ye minnu ye yiriwali baaraw Tà ka Лɛsin Farakɔrɔ ma. U ka baaraw tùn ɲɛsinnen bɛ sɛnɛ taabolo ɲuman ni sɛnɛfɛnw minɛcogo ɲuman ma.
Dugu kàlanko
Duguma-dakun fàn fɔlɔkàlanso de bɛ Farakɔrɔ. Forobata y'a ye wa sàn wɔɔrɔkalanw de bɛ Kɛ a 'kɔnɔ. U ka Lakɔlikalan dabɔ ni sisan cɛ ye sàn 15 ye (2015). Balikukalan bɛ Kɛ yen kabini waati jan.
Dugu batoko.
Silamɛya ni kerecɛnya bɛɛ bɛ Farakɔrɔ. Misiri fla ani eglizi kelen bɛ farakɔrɔkaw fɛ yen. Maadu Danbɛlɛ de Nàna ni farakɔrɔkaw ka silamɛya ye. O ni sisan cɛ bɛ sàn 150 ɲɔgɔn Bɔ. Farakɔrɔ kerecɛnya Nàna 1974 sàn na. Etaʃi Danbɛlɛ de Nàna n'a ye.
Laadala-bato minnu bɛ Farakɔrɔ olu ye kɔrɛ, dagɔrɔ, tobiŋɛ ye.
Dugu ɲenajeko
Seliw, sanyɛlɛmaw, bamanan-sanga ani kɔɲɔw y'u ka ɲenajelakow ye. U ka Fɔlifɛnfɔtaw ye bala, bàra, bɔnɔ, ntama, fle, ani dununba ye.
Dugu kungoko
Farakɔrɔ kungo fànba ye fara ye. Dala wɔɔrɔ bɛ u ka kungo 'kɔnɔ.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ kelen bɛ Farakɔrɔ u b'a weele ko "kalɔkatugo". A yɔrɔ in na fara ncinin dɔ de bɛ yen a bὸnya tɛ Tɛmɛ jiriju kan, nka fara wɛrɛ ɲunen bɛ a kùn min ka bòn n'a ye ʃyɛn caman
Blàdon : 2016-03-23 Yɛlɛmako laban : 2016-07-26


text:
Dɔnkili >
Tàra Bwaarɛ
Tàra Bwaarɛ Bangera 'dugu la a bɛ Fɔ min ma ko Molodo bamaanna 1935 sàn. O ye Kàla kɔnɔna galoda dugu dɔ ye. O kàla sìgida ni Лɔnɔ 'cɛ tɛ Tɛmɛ bam 20 kan. Tàra fà tùn ye Zama Bwaarɛ ye nka dɔw tùn b'a Weele Burama fana na. Zama yɛrɛ tùn ye Mali laadalafɔlikɛla dɔ ye. A tùn bɛ fɔlifɛn min Fɔ o ye npɔlɔn ye. Sòfɛ Tangara, ni dɔw tùn b'a Weele fana ko Ayisata, o de ye Tàra ba ye wa dɔnkilidala tùn y'o ye fana. Tàra Bwaarɛ Bangera dugu min na, kɛrɛnkɛrɛnnenya la du min 'kɔnɔ, yen baaraw la fànba tùn ye sɛnɛ ye.
Tàra ye dɔnkilida da Minɛ kabini a ncinin. A kelennin tùn b'a kà dɔnkiliw Da sɔn. A ma ‘bolodon Kɛ dɔnkilidala wɛrɛ fɛ. Nka o waati y'a Sɔrɔ Mali m'a kà yɛrɛmahɔrɔnnya yɛrɛ Sɔrɔ fɔlɔ. Nin waati kofɔlen in na, togodala-musomisɛnninw tùn bɛ Fàra-Fàra ɲɔgɔn kan u ka fὲrɛkɛnɛbaw kan kalojɛ la, k'u yɛrɛ Laɲɛnajɛ ni tɛgɛrɛtlonkɛw ni dɔnkilidaw ye. Musomisɛnninw ka o waleya tùn ye cὲmisɛnninw ni musomisɛnninw ɲɛnajɛlakoba dɔ ye. U fàra o fàra ɲɔgɔn kan o kɛnɛ suguw kan, Tàra ɲɔgɔn tùn ka dɔgɔ u ‘tu la dɔnkilida la. A kan tùn ka di wa ladilikanw tùn bɛ Sɔrɔ a ka dɔnkili dalenw na kà Sago tɔw ta kan. Taalen 'ɲɛ, a flanw Nàna kàla Turu a ka ŋanaya la. A n'a ka denmisɛnninya bɛɛ, u bɛ To k'a Weele ɲɛnajɛ-kɛyɔrɔw la i n'a fɔ kɔɲɔw, bolokoliw ani laadalaɲɛnajɛ wɛrɛw.
Yanni Tàra bɛ Se furu ma, o y'a Sɔrɔ a Kɛra màa lakodɔnnenba ye yen k'a sababu Kɛ a ka dɔnkiliko ye. A Nàna kana Furu cɛ dɔ ma ko Mɔzɔn Tangara. A ye den fla Sɔrɔ o 'bolo "Femu ni Mɔzɔn". Tàra donnen 'furu la, Ala y'a Kɛ a cὲ ma Kɛ kogɛlɛn-tigi ye. A ma Tàra kà dɔnkilida Kɔn don kelen ʃi. Nka Tàra ka dɔnkiliko yankan ka Walankata kà Bɔ Molodo bamaanna ni k'a Kɛ màa lakodɔnnen ye jàmana fàn tan ni naani bɛɛ la, o Kɛra 1964-1965 sàn na. O sàn na, rajomali tùn Taara duguw laadalaɲɛnajɛ dɔ la yen. A don kofɔlen in na rajomali cakɛla min tùn bɛ Weele ko Bele So, o tùn b'a cidenkulu la. O ɲɛnajɛw sèn fɛ musomannin dɔnkilidala wɔɔrɔ Sugandira k'u Blà kà mɔgɔw Laɲɛnajɛ. O don Tàra ye bɛɛ Lakabakoya, ‘kɛrɛnkɛrɛnnenya la rajomali cidenkulu min Taara a baaraw la yen. A ka dɔnkili min Dònna olu fɛ o donnin kamà o Kɛra "Sanu nɛgɛnin" ye. Wa o de Kɛra sababu ye fana a ka Lakodɔn hali jamana kɔ kan. A ka o dɔnkili in kɔrɔko tùn ye mɔgɔ caman Blà k'a Bìsigiya k'a ‘kan bɛ o waati jamana màsakɛ ma. Cyɛn dòn, mɔgɔ minnu ye fàngadafiri Kɛ nowanburukalo tle 19, 1968 sàn, olu tùn y'a ka nin fɔlisen in Tà kà Dòn mɔgɔw kan u ka fàngaɲini waati la walasa k'a Kɛ Modibo Keyta mangoyalan ye. Nka 'Ala Ko 'cyɛn, Tàra tùn m'a Da mɔgɔlaɲini kamà. A ka o dɔnkili in na, a tùn bɛ ladilikandi de la. A tùn b'a F'a 'kɔnɔ ko: "I Kɛra sanu nɛgɛnin ye o, i Kɛra wari nɛgɛnin ye o, ko màa b'i tle de Kɛ jyɛn na, ko nka màa kelen Tle tɛ Se kà jyɛn Laban".
Tàra Bwaarɛ ka dɔnkili dàn tùn tɛ o ye. A ka dɔnkili wɛrԑw bɛ yen minnu yankan ni sanu nɛgɛnin ta bɛ Taa i n'a fɔ: Tònsonin, Garan, Màa ʃi kùnkontan tɛ ani Ntubannin.
Tàra Bwaarɛ Fatura k'a ʃi To sàn 39 na. A Kɛra a jiginni dɔ sèn fɛ Лɔnɔ kɛnɛyasoba la kà Kɛɲɛ ni zuwɛnkalo tle 3 ye, 1974 sàn.
Walasa kà bonyamasegin Kɛ Tàra ye, yɔrɔba dɔ Jɔra Лɔnɔ ni musow ka ko caman bɛ Kɛ yen, o yɔrɔ in tɔgɔ Dar'a la.
Blàdon : 2016-06-11 Yɛlɛmako laban : 2017-01-08


text:
Ibrahim Bubakar Keyta
Bangeli, kàlanko
Ibrahim Bubakar Keyta Bangera 1945 sàn Kucala.
A ye cemakalanso minnu Ke olu ye Janson-de-Sailly (Paris) ani Askia Mohamed (Bamakɔ) ye. A ye kandɔn-sannakalanso Ke Libi. O kɔ a ye Taara Panthéon-Sorbonne ni IHRIC sannakalansow la.
A ye sannakalan jàlaw Sɔrɔ politikiko siratige la.
A ka kaàlanw temenen kɔ a Kera ɲininikela ni karamɔgɔ ye Tolbiac sannakalanso la Paris. A nàlen Mali la a Kera FED kɔnseye ye. A fana Kera TDHF baɲumaketɔn ɲemaa ye.
Politikiko
Ibrahim Bubakar Keyta tun ye ADEMA-PASJ kelece farin dɔ ye. A Tora o la fo ka N’a Ke o ɲemaa n’o tun ye Alfa Umar Konare ye dankan ye walasa ka Jama Лini o ye 1992 sàn kalo 4nan ni 5nan jamanatigisigi kan ma. Alfa sigilen ye Ibrahim Bubakar Keyta k’a ka jamanakunkakow koqenabɔla ye. 2012 sàn na Ibrahim Kera Mali Lasigiden ye Kɔnɔwari, Gabɔn, Burukina Fàso ani Nizer jamanaw la.
1993 a Kera jamanakunkankos qenabɔli setigi ye. Kalo damadɔ o kɔ fe Alfa y’a Ke setigiw ɲemaa ye 1994 sàn kalo 2nan tle 4. A y’o jɔyɔrɔ in Ke fo 2000 sàn. O kɔ a Kera ADEMA-PASJ ɲemaa ye.
Jamanatigi-sigikura surunyalen 2002 sàn a ye setigiw ɲemaaya ani parti ɲemaaya Bla 2000 sàn kelen in sabu a tun b’a Fe k’a kan Bɔ o nɔ fe walasa ka Alfa Nɔnabla. O la sa a ye ADEMA-PASJ Bla n’a nɔ fe jama ye ka Sɔrɔ ka RPM Sinti a Kera min ɲemaa ye 2001 sàn zuwenkalo la.
2002 sàn a Kera cebɔ ye jamanatigikalata la. O kàlata in tako fɔlɔ la a Kera maa 3nan ye Sumayila Sise ni Amadu Tumani Ture kɔ.
O la wàsadenkalataw temenen kɔ, a Kera wàsadenw ɲemaa ye tuguni.
Jamatigikalataw
Cebɔ 2002 sàn na
Ibrahim Bubakar Keyta ye maa 329. 149 ni 21, 15% de Sɔrɔ kàlata kùnfɔlɔ la 2002 sàn 4nan tle 28.
O la a Fàrala Amadu Tumani Ture kan kàlata kùnflanan na. Ale de Kera jamanatigi ye o la sa ni 65,01% ye mekalo tle 12 don 2002 sàn.
Cebɔ 2007 sàn na
Ibrahim Bubakar Keyta Sìgira RPM ɲemaaya la u ka laajereba 2nan sen fe 2007 sàn zanwuyekalo tle 28.
O kelen a Kera Attfanga sinamatɔn mɔgɔ ye.
Kalata kùnfɔlɔ temenen a ye 19,15% Sɔrɔ n’o y’a To a Kera mɔgɔ flanan ye Amadu Tumani Ture Kɔ. ATT de Sìgira tuguni jamana kùn na hali a ma se kɔnflanan ko la o la blen.
O kelen Ibrahim Bubakar Fàrala fangasinamatɔn mɔgɔw kan tun n’olu tun ye Ceblen Drame,Bakari Sangare ani Sumeyli Bubey Mayga ye.
Cebɔ 2013 sàn na
2011 sàn kalo 7nan tle 26 Ibrahim Bubakar Keyta Kera RPM cebɔ ye 2012 sàn jamanatigisigi kan ma min Labanna ka Ce ka Bla 2013 sàn na.
2011 sàn kalo 10nan tle 29 partipoliki 9 MIRIA,UMP, FAMA, RDR, RJD, PDM, PSDM, PSO ani CD Fàrala RPM kan.
Kalata Nàna Ke 2013 sàn. A kera maa fɔlɔ ye kàlata kùnfɔlɔ la. O kelen kàlata tɔ Nàna To a ni Sumayla Sise ce kàlata kùnflanan na 2013 sànutikalo tle 11. Kabi o dugu Jera Sumayila Sise n’a ka denbaya Wulila ka Taa Ibrahim Bubakar Keyta Fo f’a ka so k’a Jira ka Fɔ ko cyena a ye ale Dan.
Jaabi yere-yere Nàna Bɔ 2013 sàn utikalo tle 15. Ibrahim Bukakar ye maa 77,6% Sɔrɔ, Sumayla ta tùn ye maa 22,4% ye.
O la sa Ibrahim Bubakar Keyta y’a Kali sannkiriso la 2013 sàn setanburukalo tle 4 Bamakɔ ka Sɔrɔ ka Ke jamanatigi ye.
Blàdon : 2017-03-24 Yɛlɛmako laban : 2017-03-25


text:
Ziiriinda > 2016 04 01
'Surukuba ni 'sonsannin ka jɛgɛko
Don dɔ, 'suruguba tɛmɛtɔ sonsannin ka so kɔ fɛ, a nun Dònna jɛgɛ jirannen kasa la. A y'i Fara ka Dòn o fɛ yen paraw! A Taar'i Jɔ sonsan kɛrɛ fɛ ni k'i Kanto:
- N dɔgɔ sonsan, i ni ɲwaantuma.
Yanni sonsannin k'a ka fòli Laminɛ a Ko:
- E ye nin jɛgɛ kɛnɛ in Bɔ min?
Sonsannin y'i Kanto a ma:
- N kɔrɔ 'suruku, e b'a fɛ ka nin jɛgɛ ninnu bɔyɔrɔ Dɔn wa?
- Ɛɛ kosɛbɛ kɛ. E ta o ye mun ɲininkali ye? suruku 'kan bɛ tèn.
'Sònsannin fana y'i Kant'o la:
- Ee n kɔrɔ Yafa n ma. Jɛgɛ ninnu sɔrɔyɔrɔ dɔnni kɔ̀ni tɛ 'baasi ye. Ni sinin sɔgɔmadonon ye kasikan fɔlɔ Kɛ, i ka Nà. N bɛ Taa a yɔrɔ Jìra i la.
- N'i Ko tèn, 'Surukuba 'kan bɛ tèn.
'Bɛn Kɛr'o kan minkɛ, 'suruguba Taar'a ka so ni ka Taa i Sìgi k'i ɲɛ Bɛn tle ma k'o Maflɛ o k'o Maflɛ. Tle bìnnen a Kɔrɔtɔra fajiri seli la. 'Suruguba Nàna mun Kɛ? Dononkɔrɔ belebele dɔ tùn b'a 'bolo, o bugulen kogo kan, a wulila ka T'i bolo Dòn o 'kɔrɔ k'o disiyanfan Bisibisi. O fana ye kanɲɛ kelen Kɛ ko:
- Kɔrrɔ!
'Suruguba ko dònonkɔrɔ in ma ko:
- N 'kan tɛ kɔrrɔ ma. Dùgujɛda ta de ko dòn.
O kɛlen, a y'i bolo Sàma ka Bɔ dononkɔrɔ ‘kɔrɔ ni k'a Cì a kɔ la ko tuyi! Dononkɔrɔ fana ko:
- Kaayi kaayi kaa-kaka kayi kayi kaayi!
'Suruguba Ko:
- N 'kan tɛ nìn ma. Dùgujɛda ta de ko dòn.
'Suruguba ye fɛn bɛɛ Kɛ sa nkà donon in ma kulekan wɛrɛ Bɔ kayi kayi 'kɔ. 'Suruguba fana Taara faloba dɔ Tà ka n'o Kɛ dononkɔrɔ kɔ la ko tuyi! Donon Sinna k'i Da ka Sɛrɛkɛ-sɛrɛkɛ ni ka Sà tèn.
N y'o Tà yɔrɔ min, n y'o Blà yen.
Blàdon : 2016-05-11 Yɛlɛmako laban : 2016-05-11


text:
Jankola kita
Dugu yɔrɔfɔli
Jankola kita fana ye 'dugu ye min bɛ Kayi marabolo fɛ. A ka galotigidugu ye "Bɛnkadi Fuɲa" ye. A bɛ kita kolomi de fɛ. A ni Kita cɛ jànya ye bam 25 ye. Nk'a ni galotigidugu ta ye bam 9 ye. Kita de fana ye duguba ye yenJankola kita ni min ka surun. Kodokonin bɛ Jankola Kita ni kɔrɔn 'cɛ ni bam 5 ɲɔgɔn ye. A tlebinyanfan na Ba bɛ yen ni Bam 5 ye. Bɛrɛda b'a ni kɛɲɛka 'cɛ ni bam 9. Wòroduguyanfan fɛ sa, Ba bɛ yen ni 5 yen.
Dugu tɔgɔko
Tɔgɔ fla tɛ Jankola kita la, nkà weelecogo fla kɔni b'a la. A bɛ Weele "Jankola kita" walima "Kita jankola". Kùnnafoni kɛrɛnkɛrɛnnen min Sɔrɔla dugu in tɔgɔko la o de ye ko a tɔgɔ Dara a tu tigɛbaa de la n'o ye "Sidiba janko Tunkara" ye.
Dugu marabaako
Laadala-dugutigiya de bɛ yenkaw fɛ yen. Yen dugutigiya bɛ Nà kɔrɔyakunda nkà o fana na den de bɛ Sìgi fà nɔ na. O b'a Jira ko a ko bɛɛ tolen bɛ kìn kelen ni du kelen ka bolo de kàn. Yen dugutigi tɛ Bɔ dugutigiya la foyi kama fo n'a Kɛra saya ye. Ni yen dugutigi Banna u bɛ sàn kelen de Kɛ ka sɔrɔ ka kura Sìgi a nɔ na. Sidiba jankola Tunkara tùn ye tùn ye donso ye. A fana Nàna yen nɔ o sababu in de la ni ka sɔrɔ ka na sɛnɛ Fàra a 'boloda la. Màsakɛya waatiw la, jankola kita tùn bɛ Mara Kita màsakɛw fɛ. Mɔgɔ min bɛ Jankola kita 'kùn na dugutigiya la bì, o ye Sekuba Tunkara ye. Wasamankanjan Tunkara, Kabinɛ Tunkara, ɲamankan Fofana ye yen dugutigi kɔrɔw ye.
Dugu bònya
jankola kita tɛ duguba ye. Yen mɔgɔw tɛ Tɛmɛ 1000 kàn.
Dugu siyako
Màrakaw ni kàkɔlɔw ni màninkaw ni fulaw ye yen siyaw ye. Yen jàmuw ye Tunkara, Fofana, Keyita, Tarawele, Kulubali ani Sise ye. Sinankunya bɛ Tɛmɛ yen Tunkaraw ni lamini Kamaralaka bɛɛ 'cɛ. Furu bɛ Tɛmɛ bɛɛ ni ɲɔgɔn 'cɛ yen. Bamanankan ni maninkakan ani fulfulde de bɛ Fɔ yen. Nka min bɛ Fɔ 'fòrobaya la o ye maninkakan ye.
Dugu baarako
Sɛnɛ bɛ Kɛ yen kosɛbɛ. O siratigɛ la, u bɛ keninke, saɲɔn, kàba, malo, tiga, tiganinkuru, ɲimikala, gajaba, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kurubaa, danan, bɛnɛ, dà, kɔɔri, mangoro, sɔmɔ, fòroto, jaba, tamati, nkɔyɔ, gan, nanaye ʃù, ɲugu ani melɔn Sɛnɛ. O kɔ fɛ, u bɛ baganmara fana Kɛ. Yen bagan marata dɔw ye: Bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin ye. Jɛgɛmara fana bɛ Kɛ yen. O mɔnikɛminɛw ye jɔ ye. Jago siratigɛ la yenkaw bɛ sɛnɛfɛn-feerew ni baganfeere ani bololafɛndlata-feere ye. Bololafɛndla dɔw bɛ Kɛ yen. olu la, kalakadla ni ŋununda ni segereda ni dabadla ni kurundla ni bɔgɔdagadla ani kolondla. O bɛɛ tɛmɛnen 'kɔ donsoya fana bɛ sɛbɛkɔrɔ Kɛ yen.
Dugu fɛɛrɛko
Jankola kitakaw ka kungosogo fàlifɛɛrɛ ye: Marifa, fɛlɛbɔ, basaminɛ-nɛgɛ, jakumaminɛ-nɛgɛ ani wosen ye. Nkà u bɛ manabɛlɛ, ntɛnfɛrɛ, wɔlɔjuru, dingɛ tigɛli ka wɔlɔfan Blà o la buturu ani bafe Tà u ka kɔnɔw minɛni na. U bɛ misiden Dabɔ ni ncɔlɔ ye. U b'u ka misi murutilenw Minɛ ni jonbori walima a Nɛgɛni ni dumunifɛn ye walima k'a bagan masina Koron ka Dòn yɔrɔnin dɔ la.
Dugu yiriwaliko
Лɔʃimansin, pɔnpekɔlɔn, jabaranin, kɔɔrisugu, moto, kalalikɛmansin, tlebarika-walan, sɛnɛkɛmansin ani kɛneyaso ye jankola kitakaw ka ko kura nàlenw ye. CMDT fana bɛ yen. A ka ɲɛtaa ɲɛsinnen bɛ sɛnɛ ni sannifeere ma.
Dugu kàlanko
Kàlanko la, duguman-dakunfan fɔlɔ dɔrɔn de bɛ yen ani denmarayɔrɔ 2. O Dabɔra 2015 sàn. Yen lakɔlikalan da minɛni ni sisan 'cɛ a bɛ sàn wɔɔrɔ Bɔ. Morikalan de Dònna jankola kita nkà an bɛ bì min na lakɔlikalan de fanga ka bòn yen bì.
Dugu batoko
Silamɛya de yenkaw ka diinɛ fangaman ye. Misiri kelen de b'u fɛ yen. Yen silamɛya dònbaa ye Mamadu Keyita ye. O ni bì 'cɛ bɛ sàn 130 ɲɔgɔn Bɔ. Nkà an bɛ bì min na, kerecyɛnya Binna ka Dòn u fɛ sisan. Jankola kitakaw tnɛ ye soɲani ni kɛlɛ ye. Yen dugu dasiri ye kuruson ye.
Dugu ɲenajeko
Yenkaw ka ɲɛnajɛlakow ye kɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni denkundiw ni tɔnɲɛnajɛw ni sankunbɛnw ani laadalakow ye. U ka fɔlifɛnw ye jenbe ni gita ani bàra. O kɔ fɛ, ntolantan fana bɛ Kɛ yen. U ka ɲɛnajɛw kɛyɔrɔ ye "Bara" ye.
Dugu kungoko
Dàla, ba, fàla ni jɛ bɛ yen. O Jisigiyɔrɔ yɔrɔ ninnu na, manɔgɔ, ntɛbɛn, saalen, samu, kɔnkɔn, zeku, zara, wùlujɛgɛ, sajɛgɛ, nàna, baman, ntigin, bilinkìtin, dodò, kalaka, bàma, kaana, kooro, koorokaara, mali ani tawu bɛ Sɔrɔ yen. Yen jiri suguya ka Ca yen kungo 'kɔnɔ i n'a fɔ jala, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, ntɔngɛ, zɛrɛninjɛ, nkalama, sunsun. Kungosogo minnu ka Teli ka Sɔrɔ yen olu ye: Dànkala, nkorongo, kungo-kami, minɛn, nkolonin, warabilen, miniɲan, tentannin, wɔlɔ, baninkɔnɔ ani tonkajɔ ye.Yen kungodaw Flɛ: Kɔninfara, banbafara, An bara bugudanin ani kaɲakuru. Kuluba kelen b'u fɛ yen ko "kaɲakuru".
Dugu Kaburudoko
Kaburudon sàba de bɛ Jankola kitakaw fɛ yen.Nkà kɔrɔ wɛrɛ t'a la yɔrɔjanyako 'kɔ.
Dugu waatiko
Yen waatiw fàlen-fàlen cogo Flɛ: ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà, n'o Bɔra yen, tlema bɛ sɔrɔ ka Nà. Yen funtenin hakɛ sanandan ye 35 ye ni k'a nɛnɛ hakɛ dugumandan Kɛ 15.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
'Kabakomayɔrɔ minnu bɛ yen olu ye: Kuruson ani sirason.
Blàdon : 2017-08-07 Yɛlɛmako laban : 2017-08-10


text:
Tabarakɔ
Dugu yɔrɔfɔli
Tabarakɔ Bɛ Sikaso marabolo fɛ, Sikaso kolomi la, Gɔ̀nkaso galoda la ani Kilela kafoda la. A n’a ka kubedugu cɛ Ye bam 30 ye ni k’a ni galotigi-dugu cɛ Kɛ bam 6 ye. A ni duguba min ka surun o Ye Sikasso ye. A n’o cɛ jànya Ye bam 36 ye.
Dugu minnu kɛlen dòn ka Tabarakɔ Lamini olu Flɛ : De B’a kɔrɔn fɛ, Jànso B’a tlebin fɛ, Siramana B’a ni kɛɲɛka ‘cɛ ni kà Gɔ̀nkaso K’a ni worodugu ‘cɛ.
Dugu tɔgɔko
Kabi Tabarakɔ tu Tigɛra fo ka Nà Blà bì la, a ma Weele tɔgɔ wɛrɛ la. ‘Kùnnafoni fana ma Sɔrɔ a tɔgɔ sɔrɔcogo kan an Bɛ dòn min na i ko bì.
Dugu dugutigiya
Tabarakɔ sìgibaa Bɔra Yanfolila. Laadala-dugutigiko de Bɛ dugu la. Dugutigiya Bɛ kìn kelen ka bolo kan ani a bɛ Nà kɔrɔyakunda. Dugutigi ntanyali dɔrɔn de bɛ Nà ni dugutigi-yɛlɛma ye. Kamanɔn Bangali de Bɛ dugutigiya la bì. Dugutigi kɔrɔ dɔw Ye Kɔncɛ ni Mɛgɛnuru Bangali ye.
Dugu bònya
Tabarakɔ B’a sìgiyɔrɔ fɔlɔ la halibi. An ma fen Sɔrɔ kà Fɔ a bònya kan.
Dugu siyako
Senɛfɔw, flaw, dɔgɔnɔw ani Miɲankaw de Bɛ Tabarakɔ. Jamu min Bɛ yen o Ye Bangali ye. Sinankunya B’o ni Konate ‘cɛ. Furusira Bɛ Tabarakɔ kìnw ni ɲɔgɔn ‘cɛ a n’a ni dugu wɛrɛw ‘cɛ.
Kanko siratigɛ la, shɛnara, bamanankan ani flakan de bɛ Fɔ Tabarakɔ nka shɛnara de fɔli ka ca.
Dugu baarako
Baarako siratigɛ la, sὲnɛ bɛ Kɛ kosɛbɛ Tabarakɔ ka Tɛmɛ baara bɛɛ kan. Sὲnɛfɛn dɔw Flɛ : kàba, malo, tiga, tiganinkuru, woso, je, bàra, ʃɔ ani kɔɔri. Sὲnɛ kɛrɛ fɛ, nakɔbaara fana bɛ Kɛ. Nakɔjiri dɔw Flɛ : mangoro, lenburu, manje, namasa ani sɔmɔ. Nakɔlafɛn dɔw Ye : tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù ani gan.
Ka Fàra sὲnɛ ni nakɔbaara kan, Tabarakɔkaw cɛsirilen dòn baganmara fana na. Bagan marata dɔw Ye misi, bà, saga, fàli, wùlu ani jakuma ye. Kami, tonkɔnɔ, jὲnɛntubanni ani ʃɛ Ye kamanmafɛn marata dɔw ye. Mɔni fana bɛ K’u fɛ kɔ̀ la. O mɔni kɛminɛnw Ye jɔ ni dɔli ye. Baara fɔlen ninnu kɔ fɛ, jago fana bɛ Kɛ Tabarakɔ. A sugu Ye sibiri ye. O Bɛɛ kɔ fɛ, tabarakɔkaw bɛ bololabaara ni donsoya fana Kɛ. Bolalabaara kɛta dɔw ye ŋununda, sìgilandla ani sansaradla ye. Numuyabaaraw la, u bɛ dàba, misidaba ani wotorodla Kɛ.
Dugu fὲɛrɛko
Kungosogow fàgali la, fὲɛrɛ caman Bɛ tabarakɔkaw ‘bolo. Olu dɔw Flɛ : marifa, bese ani waraminɛ-nɛgɛ. Fὲɛrɛ minnu Bɛ yen kungokɔnɔw fàgali la olu Ye: manabɛlɛ, ntɛnfɛrɛ, wɔ̀lɔjuru, furabulu samani ka wɔ̀lɔ Minɛ a fan kan ani buturu. Fɛn minnu bɛ Kɛ sokɔnɔfɛnw minɛni la, olu Flɛ: Jonbori, ka bagan masina nɛgɛn ka Dòn a koronyɔrɔ la walima k’a Gɛn kà Minɛ. Лɛlakegunyako minnu bɛ Kɛ dugu fɛ olu Ye ncankoroda ni fìnisɔgɔ ye.
Dugu yiriwaliko
Yiriwaliko siratigɛ la, nin ko kura kofɔtaw Dònna Tabarakɔ dugu ‘kɔnɔ : pɔnpekɔlɔn, jabaranin, kɔɔrisugu, mɔbili, moto, kuran, jibanbe, kalalikɛ-mansin ani sὲnɛkɛ-mansin. Baɲuman-kɛtɔn min Bɛ yen o Ye « Save the children » ye. Ale ka yiriwalisira Ye kàlanko ye.
Dugu kàlanko
Kàlanko la, Lakɔlikàlanso naani Bɛ Tabarakɔ (forobata fla ani dugu ta fla). Sànkɔnɔtɔn-kàlan de bɛ Kɛ kàlanso fɔlen ninnu bɛɛ la. Lakɔlikàlan kɔ fɛ, balikukàlan fana bɛ Kɛ Tabarakɔ. Ale kɛyɔrɔ kelen de Bɛ yen. Kà fàra nin bɛɛ kan , denmarayɔrɔ kelen fana Bɛ dugu ‘kɔnɔ. Kàlan fɔlen ninnu na, lakɔlikàlan de fɔlɔ Dònna dugu ‘kɔnɔ w’ale fana de fanga ka bòn ka sago tɔw bɛɛ kan.
Lakɔlikàlan ‘sababu la, tabarakɔka dɔw Kɛra jɔyɔrɔ-tigiw ye. Salifu Bangali B’o la. Ale Kɛra galotigiseere « conseiller municipal » ye. O sìgiyɔrɔ Ye Tabarakɔ ye. O kɔ fɛ, Madu Bangali fana Bɛ yen. Ale Kɛra ‘kiiritigɛla ye ni k’a sìgiyɔrɔ Bɛn Tunbutu ma.
Dugu batoko
Silamɛya, Kerecɛnya ani bamananya de Bɛ Tabarakɔ. Silamɛya dònbaa tɔgɔ Ye Isa Tarawele ye. Eglisi kelen ni misiri gansan kelen Bɛ dugu ‘kɔnɔ. ‘Jumamisiri tɛ yen fɔlɔ. Dugu dasiri Ye fàli ye.
Dugu ɲɛnajɛkow
Dugu tlonkɛcogo kɔrɔ dɔ Ye tɛgɛrɛtlon ye. Лɛnajɛlako ninnu bɛ Kɛ tabarakɔkaw fɛ an Bɛ dòn min na i ko bì olu ye: kɔɲɔ, denkundi, seliw, sanyɛlɛmaw, sankunbɛn, laadalkow ani tɔnɲɛnajɛw. Лɛnajɛ fɔlen ninnu fɔliminɛnw Ye : flen , fle, buru, bàra, bala ani dunun.
Farikolo-ɲɛnajɛ minnu bɛ Kɛ yen olu ye ntolatan ni nɛgɛsoboli ye. Dugu ɲɛnajɛw kɛyɔrɔ Ye fὲrɛ de ye,
Dugu kungoko
Kɔ̀ fla Bɛ Tabarakɔ. Jɛgɛ minnu bɛ Minɛ kɔ̀ ninnu na olu dɔw Ye : manɔgɔ, saalen, ntɛbɛn, samu, kɔnkɔn, talaka, dodò ani zeku. Kaana ni koorokaara fana bɛ Sɔrɔ kɔ̀ fla ninnu na.
Tabarakɔ kungojiri dɔw Ye : jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, balazan, sunsun, woo, ani zɛkɛnɛ.
Nin kungofɛn kofɔta ninnu bɛ Sɔrɔ Tabarakɔ kungo ‘kɔnɔ: sinɛni, warablèn, miniɲan, dànkalan, duga, kungo kami, wɔ̀lɔ, bunun, tònkanjɔ ani bàla. Dugu kungoda Ye fla ye : disinagan ani sanikɔrɔ.
Dugu kaburudoko
Tabarakɔ kaburudo Ye fla ye. Kelen Ye mɔgɔkɔrɔbaw ta ye, kelen Ye denmisɛnw ta ye. U Bɛ dugu ni kɛɲɛka ‘cɛ.
Dugu waatiko
Waati minnu bɛ Fɔ ɲɔgɔn ‘kɔ Tabarakɔ olu Ye: samiɲɛ, kawulɛ ani tlema.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
‘Kabakoma-yɔrɔ te Tabarakɔ.
Blàdon : 2017-04-17 Yɛlɛmako laban : 2017-04-29


text:
Finzansun ɲɛfɔli
Finzansun ye jiriba ye. Kɛrɛnkɛrɛnneya la Mali la, a ka c'a la mɔgɔw tɛ 'ba Dòn a Turuli la. O de sababu y'a To finzanforo Ye man di. A kelen keleninw minnu bɛ Falen yɔrɔw la tèn, n'u Mɔna musow bɛ to k'a kɔnɔnakisɛnin Bɔ. O kisɛnin in na, bùnin jɛma dɔ b'o la, u b'o Wɔrɔ k'a Laja ni k'a mugu Bɔ. O mugu min Flɛ o ye, o fana ye nafɛn ɲanamanba ye. N'i y'a K'i ka na na a b'a dya sankɔrɔ Tà kosɛbɛ.
Finzansun Finzanden Finzan mɔnen
Finzan bɔlen a fàra 'kɔnɔ
Blàdon : 2016-08-06 Yɛlɛmako laban : 2016-08-06


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with mor in gn.
Moradougou, Moramoria, Morebaya, Morebaya, Moregbado, Moregbadou, Moreguebedou, Morekaniya, Moreya, Mori Moussaya, Moria, Moria, Moria, Moria, Moria, Moria, Moriadi, Moriani, Moribadian, Moribadougou, Moribadougou, Moribadougou, Moribadougou, Moribafindougou, Moribaya, Moribaya, Moribayah, Moribeya, Moribeya Saba, Moribouedougou, Moridinnpi, Moridougou, Morifadougou, Morifadougou, Morifindougou, Morifinya, Morigba, Morigbadougou, Morigbadougou, Morigbadougou, Morigouedougou, Moriguedougou, Morikenieba, Morimandougou, Morinimaya, Morisadougou, Morisanako, Morissimandougou, Morissiria, Moriya, Moriya, Moriyagbe, Moriyakhori, Morobagassou, Morodou, Morodougou, Morola Fara, Moromi, Moroumsala, Moroya, Mortordji,
ADS


text:
About
Dinandougou is a commune in the Cercle of Koulikoro in the Koulikoro Region of south-western Mali. The principal town lies at Kenenkoun and it has 28 villages: Banancoro, Bakolé, Bougoukoro, Bouramabougou, Dinan-Marka, Dinan-Bamanan, Diaguinébougou, Diecoungo, Dioni, Doubala, Donéguébougou, Fatiambougou, Gossigo, Goundando, Kakoulé, Kaliabougou, Kamani, Kassa, Mamadibougou, Ourongo, Sassila, Sirimou, Tamato, Tiécourabougou-Est, Tiécorurabougou-Ouest, Tieconungo, Tidiani-Tourébougou, and Tierkéla. As of 2005 the commune had a population of 17841.


text:
Лani
Nin kera ce dɔ ye min tɔgɔ tùn ye Sibiri ye. A Wulila ka Bɔ màsabugu la k’a be na baara ɲini golodugu la. Tle tan ni duuru a be yaala la ʃiyɔrɔkola. A tùn b’i Da sugu kɔnɔga-kɔrɔlaw la.Wari min tùn b’a kùn a y’o Dun ka ban. A dònfini bԑԑ Nàna Ban pew. Aa !! ko in Nàna Sibiri kɔnɔ Gàn, A Tora tèn a t’a Dɔn a bɛ min Kɛ. Sibiri Nàna Dòn donnita la, hali o yԑrԑ la, a tùn be warinin min sɔrɔ o fana t’a Balo. Kɔngɔ ni sege ye Sibiri Fàsa fo k’a Halaki. Sibiri ye Sàn fila K’o la. O waati, tuma dɔw la denmisԑnninw be Bòli a nɔfe u b’a fɔ:
fatɔ fatɔ.... U tùn b’a Bon ni gɔngɔrɔw ye Sibiri be Bòli k’i Dogo. A b’I Kanto :
-E Ala ne ye mun ke ? I te Hine ne la wa? I te here dɔ Ke n ye wa?
Aa !! Sibiri Лaanina ka ɲani. Don dɔ la, a ni cekɔrɔba dɔ Bԑnna o y’a Ye min kԑ, a hine y’o Mine o y’a Weele k’a Ladi k’a ka Segin a fàso la, k’a ka Taa cikedugukolo dɔ Лini ni ka ci Kԑ k’a ka k’a ka hԑrԑsɔrɔsira ɲuman y’o de ye.
O Fɔ cԑkɔrɔba fԑ, Sibiri Taar’i Sìgi k’i miiri, ko bari o de bԑ ɲɔ Kԑ dlɔ ye. Hakilina caman Nàna a ma minnu ye cԑkɔrɔba ka kumaw Sɔn ‘ji la. Ɔ, o min Kɛra sa, A Seginna ka Nà masadugu la tun. A nàlen, a m'a Лɛsin foyi wɛrɛ ma sɛnɛ 'kɔ. A Nàna taari kelen ni tla Dàn tiga la, ka taari fla ni tla Dàn kàba la, ka taari kelen Dàn ʃɔ̀ la ani taari tlancɛ Dàn je la. A y'o fòro ninnu Baara kà Лὲ, fo mɔgɔw tɛmɛtɔ tùn bɛ Kabakoya, w'a a yere Nisɔndyara a ka dànnifɛnw wuliko la haali. Aa! ɲɔtigɛ Nàna Kɛ Sibiri y'i tɛgɛ Da balo kan fo ka feereta caman Blà o kɛrɛ fɛ. O kɛlen, a y'a ka balo Bɔ a la ni k'a tɔ Feere ka bagan caman Sàn ka dagabannaso kelen Jɔ ka sɔrɔ ka muso kelen Furu. Sibiri kɛlen Flɛ bànna ye sàn fla 'kɔnɔ tèn. O kɛlen, a tùn bɛ to ka denmisɛnninw Ladi k'u ka dɔ Bɔ tunŋalataa la k'u ka dugukolo Labaara ko bari dugukolo tɛ màa Nɛgɛ.
N y'a Tà yɔrɔ min, n y'a Blà yen.
Blàdon : 2017-04-06 Yɛlɛmako laban : 2017-04-06


text:
Dɔnkili >
Ali Farka Ture
Ali Farka Ture Bangera 1939 sàn kalo 10nan tle 31 Kano. O ye dugu ye min ni ba joliba ce ka surun ɲɔgɔn na. A be Tumutu fe, a n’o ce ye bam 65 ɲɔgɔn ye. A bangera du kɔnɔ min ye Arma n’o ye kɔrɔbɔrɔw ye. A fat un ye finitigi ye. Ale de Sàra jyen keleba 2nan waati la. O kelen a somɔgɔw Nan’u Sìgi Лafunke min ni Tumutu ce ye bam 250 ye. A ma Dòn kàlan na a tun be tle bee Ban fòro kɔnɔ baara la. O la sa, a Nan’a Лesin fɔliko ma kerenkerennenya la fɔlikeminenw ninnu : gurkel, njarka, fle ani nkɔnin juru naani.
1956 sàn a tun be Fodebe Keyta ka ɲenaje kene kan n’o min ye dɔnkilidala ye Lagine. Nka o bee la mɔbilibolila tun don. A ni Amadu Anpate Ba ye ɲɔgɔn Sɔrɔ. A ye laadalafɔliw Лeɲini ale de fe.
1960 sàn Ali Farka y’a ka fɔlijekulu fɔlɔ Sìgi sen kan min tɔgɔ ye « Troupe 117 » a ni min fana tun bee ta ɲenajew la Mali fan bee.
1968 sàn a Bɔra farafinna kɔ kan nin sen in k’a Taa yere Sɔrɔ Sofia Bulgari jamana kan jen seko ni dɔnko ɲenajeba dɔ kene kan.
1970 sàn a Dònna Rajo Mali ka fɔlikekejekulu la. A tun ye fɔliko dɔnbaa ye o rajoso in na.
1973 sàn o fɔlijekulu in Nana Cì kunnasigifanga fe. O kelen Ali Farka ye solo dɔnkilida Damine. A be Taa ɲenajew la farafinna tlenbinyafan jamanaw la.
A ka dɔnkili fɔlɔ n’o ye Farka ye, o Bɔra 1976 sàn.
1980 sànw kɔnɔ na na, a bɔli caman Ke jamana kɔ kan ka Taa Erɔpjamanaw, Zapɔn, Etazini jamana na. O kɔ fe a ni Taj Mahal Jera ka The Source Bɔ 1991 sàn. A ka dɔnkili min be Wele ko Talking Timbuktu n’a ni Ry Kuder (Ameriki gitarifɔla dɔ) y’o Bɔ ɲɔgɔn fe, o de y’a To a ye sanga Sɔrɔ jyen kɔnɔ kosebe.
1996 sàn Rajo Mali dɔnkili Bɔr’a fe sɔnŋay, fulfulde ani tamashek la.
1997 sàn Ali Farka y’a Jira k’a Fɔ k’a b’a Fe k’a Лesin sene ma a ka dugu la. A ka miiriya fɔlɔ tun ye ka jipɔnpew Sìgi ji samani ka ma ka Bɔ ba joliba ji walankata ka ma forow la.
O kɔ fe a ye dɔnkili dɔ Bɔ min tɔgɔ ye Лanfunke. O dɔnkili in kɔnɔ na na dɔ,kili caman be yen minnu Sinsinnen be sene, kàlan ani sariya kan.
2005 sàn Ali Farka Ture ni Tumani Jabaate ye In the Heart of the Moon dɔnkili Bɔ. A ye jala sɔrɔ o dɔnkili in na 2006 sàn.
Ali Farka Ture Sàra 2006 sàn kalo 3nan tle 7 don sɔgɔma Bamakɔ. Bon de tun b’a kabi waati jan.
A ka dɔnkili bɔlenw
· 1976 : Farka, Special « Biennale du Mali »
· 1978 : Biennale
· 1979 : Ali Touré Farka
· 1980 : Ali Toure dit Farka
· 1984 : Ali Farka Toure (Red)
· 1988 : Ali Farka Toure (Green)
· 1989 : Ali Farka nToure
· 1990 : African Blues
· 1991 : The River
· 1994 : Talking Timbuktu
· 1999 : Nianfunke
· 2006 : Savane
A ni mɔgɔ werew ka dɔnkili bɔlenw
· 1993 : The Source, a ni Taj Mahal
· 2002 : Mississipi to Mali, a ni Corey Haris
· 2005 : In the Heart of the Moon, a ni Tumani Jabaate ni Ry Cooder
· 2010 : Ali and Toumani, a ni Tuamani Jabaate
kùnnafoni bɔyɔrɔ
- Tout du Mali
Blàdon : 2017-04-09 Yɛlɛmako laban : 2017-04-10


text:
Mumɛ >
Mali ka yɛrɛmahɔrɔnya sàn 55nan: sorasiw fɔlɔ y'u ta jansali Kɛ kalo 1lɔ tle 20 don
Mali fìnitigiw jansali don min bɛ Лɛnamaya sàn o sàn kalo fɔlɔ tle mugannan don na, o dὸn Bԑnna arabadon ma, 2016 sàn. Laadalako la, baarabla Kɛra jamana fàn tan ni naani bɛɛ la. Kɛnɛbaw Sìgira Bamakɔ ani marabolo dɔw la, rajoso caman fana ye jɛmukanw Kɛ ka Kɛɲɛ ni a hukumu ye. Kɔrɔnfԑla gԑlԑyaw Kԑra barodakunba ye mɔgɔw ‘da sìgiw, ni jԑmukanw ‘sèn fɛ. Taasibla ni 'bonyamasegin Kɛra ka ɲɛsin fìnitigiw ma, minnu ni Tora Mali kùnmabɔli la.
Blàdon : 2016-01-21 Yɛlɛmako laban : 2016-12-07


text:
Yɔ̀ɔla
Dugu yɔ̀rɔfɔli
Kulukɔrɔ marabolo la, galoda dɔ bɛ joyila kolomi 'kɔnɔ n'o ye "Geɲɛka" ye, Yɔ̀ɔla b'o ka mara 'kɔnɔ. Yɔ̀ɔla n'a ka o galotigi-dugu cɛ jànya tɛ Tɛmɛ bam 4 kan, nka min y'a ni Joyila cɛ ye o kɔni bɛ Taa 40 na. Nka ka Bɔ Yɔ̀ɔla ka Taa Kulukɔrɔ yɛrɛ, o ye 88 ye. Werekela bɛ Yɔ̀ɔla ni kɔrɔn 'cɛ ni bam 5 ye, tlebin fɛ, Misango bɛ yen ni bam 8 ɲɔgɔn ye, a kɛɲɛkayanfanfɛla la, Bàlan bɛ yen ni bam kelen ni murumurunin ye, wòroduguyanfan fɛ sa, Ncinina bɛ yen ni bam 3 ye. Nka nin bɛɛ la, Yɔ̀ɔla ni yen lamini duguba min ka surun o ye Faana ye bari u ni ɲɔgɔncɛ tɛ Tɛmɛ bam 4 kan.
Dugu tɔgɔko
Yɔ̀ɔla tɔgɔ sɔrɔcogo tɛ kiliʃilako ye, bari a Dara yen tu tigɛbaa de la. O tɔgɔ de tùn Yɔ̀la ye. A Taara yen tu Tigɛ cikɛ de sababuya la. Nka ale yɛrɛ Bɔra yɔrɔ min na o ye mande ye.
Dugu marabaako
Dugutigiya min bɛ Yɔ̀ɔla kaw fɛ yen, o ye laadalata ye. U ka o dugutigiya in na, dugutisigi bɛ Kɛ kɔrɔyakunda de. Wa fɛn wɛrɛ fana tԑ yen dugutigi Bɔ a ka dugutigiya la n'a Bɔra saya la. Ɔ, nka ni Ala y'a Kɛ ko dugutigi kɔrɔ Ntanyanna u bɛ kalo sàba de Kɛ ka sɔrɔ ka kura Sìgi o nɔ na. Dugutigi caman Tɛmɛna Yɔ̀ɔla kùn na i n'a fɔ Bamija, Banegesɔn, Badoma, Yɔladɔ, Yɔlacɛjugu, Yɔladasinɛ, Yɔlasinɛ, Dawuda ani Matɛfili. Yɔ̀ɔla Màrala segu masakɛw de fɛ màsakɛya waatiw la.
Dugu bònya
Kìn ncinin duuru de bɛ Yɔ̀ɔla , sidibela, numuna, daɲɔnna, kasunbugu ani marakaw ka yɔrɔ. Dugu min dòn a sigi kɛnɛ man bòn tèn.
Dugu siyako
Bamananw ni marakaw ni fulaw de bɛ Yɔ̀ɔla . Yen jàmuw ye konatɛ, tarawele, sanɔgɔ, kulubali, kumarɛ, tuure, daɲɔ, sidibe, bari, sal, magasa, gaku ani jara. Sinankunya bɛ yen konatɛw ni kulubaliw 'cɛ, a fana bɛ jaraw ni tarawelew 'cɛ. 'Tnɛ tɛ 'fàn ni 'fàn 'cɛ, a tɛ 'kìn ni 'kìn 'cɛ, a tɛ 'du ni 'du 'cɛ wa a tɛ hali 'dugu ni 'dugu 'cɛ yen furuko siratigɛ la. Bamanankan ni fulfulde ani soninke de bɛ Fɔ yen nka min bɛ Fɔ 'fòrobaya la o ye bamanankan ye.
Dugu baarako
Yɔ̀ɔlakaw b'u bɛrɛdigi baara min kan o ye sɛnɛ ye. U bɛ sɛnɛfɛn caman Sɛnɛ i n'a fɔ keninke, sunna, saɲɔn, sàba, malo, tiga, tiganinkuru, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, bɛnɛ, soza, dà ani kɔɔri. Nakɔlabaaw fana ɲɔɲɛlenba b'u fɛ yen. U ka nakɔw 'kɔnɔ, u bɛ jiriba dɔw Turu i n'a fɔ mangoro, lenburu, buyakgi, manje, namasa, ntɔmɔnɔ ani sɔmɔ. Yen nafɛn sɛnɛta ye jabibi, fòronto, jaba, ɲugu, tamati, nkɔyɔ, salati, ʃù, pɔmitɛri, gan, kɔnkɔn, nanaye, melɔn, sira ani karɔti ye. Yɔ̀ɔlakaw bɛ bagan dɔw Màra. Olu ye Bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin ye. U bɛ jago min Kɛ o bɛ butigifeerew ni sɛnɛfɛn-feerew ni jiridenfeerew ni baganjagow ani bololafɛndlata-feerew (numuyabaaraw) de kan kosɛbɛ. ŋununda, sìgilandla, kalakadla, sansaradla, dabadla, gɛngɛrɛdla ani bilalidla (dlan), ninnu fana ye bololabaara misɛnninw u bɛ minnu Kɛ u sèn 'kɔrɔ.
Dugu fɛɛrɛko
Yɔ̀ɔlakaw bɛ kɔnɔminɛ Kɛ ni fɛɛrɛ minnu ye olu ye manabɛlɛ ni wɔlɔjuru dali ye. Marafa y'u ka kungosogobaw fàali fɛɛrɛwla ɲuman ye. U bɛ misiden dabɔ ni ncɔlɔ ye. U bɛ dugukɔnɔ-bagan murutilenw Minɛ ni jonborifli, koronka-minɛ walima nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye). Finisɔgɔ bɛ K'ɛ yen.
Dugu yiriwaliko
Ko kura caman bɛ Sɔrɔ Yɔ̀ɔla bì yiriwa siratigɛ la. Olu la, ɲɔʃimansin, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikɛkɛmansin, pɔnpekɔlɔn , sènfɛjuru ani moto b'a la. Pezeer ni page ɲɛtaa de ye baɲumankɛtɔnw ye minnu sèn Dònna Yɔ̀ɔla ka yiriwa la. U ka ɲɛtaa tùn ɲɛsinnen bɛ dugumɔgɔ kàlanni ani u degeli la baara wɛrɛw la.
Dugu kàlanko
Blonkɔnɔkalan ni balikukalan kɛli Mɛnna 'sèn na Yɔ̀ɔla . O kɔ fɛ lakɔlikalan Nàna yen 2000 sàn. U ka o lakɔli in ye fòrobata ye, dugumadakun fàn fɔlɔ kàlanso dòn, sàn wɔɔrɔkalanw de bɛ K'a 'kɔnɔ. U ka kàlanden fɔlɔ minnu bɛ ka Se ka dɔɔnin dɔɔnin K'u yɛrɛ ye bì, o dɔ ye salimatu tarawele o Kɛra musojiginna ye gwaanakaw fɛ yen ani Seku sidibe o fana Kɛra lakɔlikaramɔgɔ ye Yɔ̀ɔla kaw yɛrɛ fɛ yen. nka kɔsalanin in na, nkosɛbɛnni-kàlan fana Dònna Yɔ̀ɔla ka Kɛɲɛ ni 2012 sàn ye. U ka kàlankofɔlen ninnu bɛɛ la min Kɔnna ka Dòn yen o ye balikukalan ye nka min yanga ka bòn yen bì o ye lakɔlikalan ye.
Dugu batoko
Misiri kelen de bɛ Yɔ̀ɔla . Wa n'a Bɔra silamɛya-diinɛ na, diinɛ wɛrɛ tɛ Yɔ̀ɔla . Madu konatɛ ni ʃaaka kumare de ye yen diinɛ dòbaaw ye. Yɔ̀ɔla tnɛw ye galafin ani kalakarbleni ye.
Dugu ɲenajeko
Kɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni denkundiw ni tɔnɲɛnajɛw ni ntolatan ani laadalakow ye yenkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka fɔlifɛnw ye dunun ni gita ni jenbe ni bari ni buru ni ntamannin ni bala ani flen ye. U ka ɲɛnajɛyɔrɔ y'u ka dugu foroba-kɛnɛba ye.
Dugu kungoko
Jisigiyɔrɔ dɔw bɛ Yɔ̀ɔla i n'a fɔ kɔ, dàla, fàla ani jɛ. A yɔrɔ ninnu na, manɔgɔ de bɛ Sɔrɔ yen ka Sago jɛgɛ suguya bɛɛ kan. Tuma dɔw la koorow ni kaanaw ani koorokaaraw fana bɛ Sɔrɔ a yɔrɔ ninnu na. Jilafɛn ninnu bɔlen 'kɔ yen, Jiri suguya caman fana bɛ Sɔrɔ yen kungo 'kɔnɔ i n'a fɔ jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama danga sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, bàro, ɲama, gunjɛ, pɔpɔ, nten ani ntomi. Miniɲan, dànkala, nkorongo, kungo-kami, wɔlɔ, gunnajɛ, baninkɔnɔ, warabilen, bàla ani ntomisan ye kungosogow ye minnu ka teli ka Sɔrɔ yen. Kungoda minnu bɛ Yɔ̀ɔla , u tɔgɔw Flɛ: Tasɔbala kungo, baana kungo ani ŋolabɛlɛ. Kuluba kelen de b'u fɛ yen u b'o Weele ko tasɔbala fara.
Dugu Kaburudoko
Kaburudon sàba de bɛ Yɔ̀ɔla kaw fɛ yen, kelen bɛ tlebin na, kelen bɛ wòrodugu la ni ka kelen Kɛ kɛɲɛka la.
Dugu waatiko
Yen waatiw fàlen-fàlen cogo Flɛ: ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà, n'o Bɔra yen, tlema bɛ sɔrɔ ka Nà.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ 'fɛn tɛ Yɔ̀ɔla ko màa bɛ Se ka Taa i ɲɛ Da min kan.
Blàdon : 2017-04-20 Yɛlɛmako laban : 2017-08-11


text:
Dɔnniya >
Dorokoli
Лɛfɔli
Dorokoli Лɛfɔra Introduction à la lexicologie, sémantique et morphologie (2008, ɲ.217) kɔnɔ Aliz Lehmann ani Franswaz Martɛn-Bɛrtɛ fɛ tan: "la composition consiste à former un mot en assemblant deux ou plusieurs mots" - dorokoli ye daɲɛ kelen dlali ye ni daɲɛ kelen wali daɲɛ caman farali ye ɲɔgɔn kan. Ni dorokoli Bolila daɲɛ minnu kan, a bɛ daɲɛ min Di o bɛ Weele ko daɲɛ dorokolen. David Cristal ka gafe sɛbɛnnen The Cambridge's Encyclopedia of the English Language (1994, ɲ.129) ye daɲɛ dorokolen Лɛfɔ k'a Kɛ nin ye: "a compound is a unit of vocabulary which consists of more than one lexical stem" - daɲɛ dorokolen ye daɲɛ ye min kɔnɔ-kumaden ka ca ni daɲɛ-kumaden kelen ye. Bamanankan sariyasun (1997, ɲ.46) fana bɛ daɲɛ dorokolen Лɛfɔ nin cogo in na tan: "daɲɛ dorokolen ye daɲɛ fla wali damadɔ kafolen ye ɲɔgɔn na ka daɲɛ kura Bange".
Dorokoli ye daɲɛ-dlacogo barikamaba ye bamanankan na. Лininiw y'a Jira an na ko bamanankan gafe duuru o duuru, minnu daɲɛ mumɛ bɛ t'i Jɔ 93 975 la, ko daɲɛ 9,478% ye dorokolenw ye ninka 4,115% Kɛ bɔnnaw ye (kalanfoori-sɛbɛn, Isiyaka Baalo, 2012).
A. Daɲɛ dorokocogo
Daɲɛ dorokolen kɔnɔ daɲɛ-kumaden bɛ Dabɔ fla la ka Se Fɔ tan ani kɔ ma bamanankan na.
Misali:
Daɲɛ dorokolen kumaden flama
dugutigi (Ng.B, ɲ...) = dugu + tigi
kɛlɛmasa (Ŋ.T, ɲ...) = kɛlɛ + masa
sanudaba (W.S, ɲ...) = sanu + daba
daɲɛ dorokolen kumaden sabama
dugujɛkan (Ŋ.T, ɲ...) = dugu + jɛ + kan
sigiyɔrɔyɛlɛma (W.S, ɲ...) = sigi + yɔrɔ + yɛlɛma
Fìnikominɛn (C.B, ɲ...) = fini + ko + minɛn
Daɲɛ dorokolen kumaden naanima
maakuntigɛmuru (Ŋ.T, ɲ.10) = maa + kun + tigɛ + muru
musokɔrɔsigiyɔrɔ (Ŋ.T, ɲ.82) = muso + kɔrɔ + sigi + yɔrɔ
sofakuntigi (W.S, ɲ.31) = so + fa + kun + tigi
daɲɛ dorokolen kumaden seeginma
misimusokunkolojeniyɔrɔbarokan (jama) = misi + muso + kun + kolo + jeni + yɔrɔ + baro + kan.
B. Daɲɛ dorokolen kumadenw tɔgɔko
Daɲɛ dorokolen kumadenw nacogo ɲɔgɔn kɔ bɛ na ni danfara donni ye u ɲɛci la daɲɛ kɔnɔ. Лɛci fla ɲɔgɔn b'u Danfara ka Bɔ ɲɔgɔn ma. Kumaden kelen bɛ miiriya tɔgɔ bakuuruba jɔyɔrɔ Fa ninka kelentɔ Kɛ ka miiriya danfarali jɔyɔrɔ Fa. A ɲɛci flaw taalan ye ɲɔgɔn ye. O la, kumaden sugu fla minnu bɛ Kɛ daɲɛ dorokolenw kɔnɔ jɔyɔrɔko siratigɛ la o ye bakuurutɔgɔ ni danfaratɔgɔ ye. Gafe min tɔgɔ ye ko Bamanankan mabɛn (2006, ɲ.131) kɔnɔ, a Fɔra bakuurutɔgɔ ma ko daɲɛ dorokolen nimayɔrɔ.
Misali:
hɔrɔnmuso = hɔrɔn (danfaratɔgɔ) + muso (bakuurutɔgɔ) muso bɛɛ ye muso ye nka muso bɛɛ tɛ hɔrɔnmuso ye, bari baramuso ni furumuso bɛ yen barri furumuso bɛ yen
dugutigi = dugu (danfaratɔgɔ) + tigi (bakuurutɔgɔ) tigi bɛɛ ye tigi ye nka tigi bɛɛ tɛ dugutigi ye bari waritigi bɛ yen
siigiyɔrɔ = sigi (danfaratɔgɔ) + yɔrɔ (bakuurutɔgɔ) yɔrɔ bɛɛ ye yɔrɔ ye nka yɔrɔ bɛɛ tɛ sigiyɔrɔ ye, bari dayɔrɔ ni jɔyɔrɔ bɛ yen.
C. Daɲɛ dorokolen bɔcogo ɲɔgɔn da fɛ
An b'aw Ladɔnniya ko daɲɛw dorokocogo sariya ye tɔgɔ jɔnjɔn blali ye daɲɛ laban na bamanankan na.
Misali: dibisogo ani sogodibi kan tɛ fɛn kelen ma. A daɲɛ fla bɛɛ kɔnɔ-kumadenw ye fla-fla ye wa kumaden kelen minnu bɛ fɔlɔ kɔnɔ o kelenw de bɛ flanan kɔnɔ. A kumadenw sigicogo ka Fɔ ɲɔgɔn kɔ o kɔni tɛ kelen ye. Dibisogo ye sogo dɔ tɔgɔ ye ninka sogodibi Kɛ dibi dɔ tɔgɔ ye. I b'a Ye nin misaliw la ko kumaden labanw de ye kuma kan bɛ min ma ye.
Misali:
serimalo (malo sugu dɔ)
maloseri (seri sugu dɔ)
ɲɔmugu (mugu sugu dɔ)
muguɲɔ (ɲɔ sugu dɔ)
sonɛgɛ (nɛgɛ sugu dɔ)
nɛgɛso (so sugu dɔ)
Dorokolen dɔw kumaden fɔlɔ Ye kuma kan bɛ min ma ye: jakumawara, sanuhɔrɔn…
D. Daɲɛ tonnen
O Ye daɲejuru ye min fla walima caman bɛ Fɔ ka fɛn kelen Kofɔ k’a sɔrɔ u tɛ Sɛbɛn ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na u kanhakɛ cogoya fɛ. N’i y’u Sɛbɛn k’u Nɔrɔ o dorokolen bɛ fɛn wɛrɛ Kofɔ min ni u dorokobali kɔrɔ tɛ kelen ye. N’i y’a fan kelen Fɔ k’a tɔ To o tɛ a bɛɛ fɔli ɲɔgɔn fɛ kɔrɔ Jira.
Misali :
E. Daɲɛ dorokolen kɔrɔdɔn
Daɲɛ dorokolenw bɛ Don kɔrɔ minɛn minnu kɔnɔ k'u Suma ka Bɛn miiriya ma olu bɛ Walawala an fɛ yan. O minɛn ninnu bɛ i ko muulu n'i bɛ miiriya tɔgɔda-sababuw don a kɔnɔ i ko bɔgɔ kɛnɛ bɛ Don tufabɔnnan kɔnɔ cogo min na. Bɔgɔ tufaden bɔlen bɛ Kɛ ka sow Jɔ cogo min na, miiriya kura minɛnw donnen tɔgɔdon-minɛn kɔnɔ o bɛ tɔgɔ ɲumanw Dla minnu bɛ Bɛn u miiriyaw weeletɔgɔ hakika ma. An bɛ daɲɛ dorokolen kelen pe Ta k'o tɔgɔdon-minɛn Jira walasa an bɛ Tɛmɛ n'o fɛɛrɛ kelenw ye ko kuraw tɔgɔ dali la. O daɲɛ tɔmɔnen Bɛnna misidaba ma.
An bɛ ɲininkali Kɛ misidaba tɔgɔ Dara o minɛn kura in na cogo di? Yala n'a Fɔra mɔgɔ min ye ko misidaba hali ni a ma Deli ka minɛn in Ye a ɲɛ na a b'a Faamu wa? Yala ni mɔgɔ min ye o minɛn ɲɔgɔn dɔ Ye a bɛ Se ka tɔgɔ Da o la ni misidaba ta dacogo faamuya ye wa?
Ni ɲininkali fla ninnu jaabi ye ko awɔ o b'a Jira ko tɔgɔ kura dalen Bɛnna sababa ma. N'u jaabi Kɛra ayi ye, o kɔrɔ ye ko fɛn kura tɔgɔ dalen ma Faamu.
misidaba = misi + daba
Daɲɛ dorokocogo: tɔgɔ + tɔgɔ Farala ɲɔgɔn kan ka tɔgɔ kelen Di.
Tɔgɔ nalen fɔlɔ (misi) ye danfaratɔgɔ ye
Tɔgɔ laban nalen (daba) ye bakuurutɔgɔ ye
Tɔgɔ in bɛ Dala minɛn min na o tɔgɔda-sababu dɔw Flɛ:
- minɛn in ɲɛci ni an bolominɛn dɔ ta bɛɛ ye kelen ye min bɛ Weele an fɛ ko daba. A n'o bɔlen tɛ ɲɔgɔn fɛ nka u ɲɛci ye kelen ye.
- minɛn in bɛ Sama misiw fɛ k'a ɲɛci Waleya, o waleyabaa ni an bolodaba kɔrɔ ta tɛ kelen ye.
bakuurutɔgɔ = daba
danfaratɔgɔ = misi
misali kumasen = misi bɛ Da daba min na k'a Sama.
Mabɛn fɛɛrɛ = baara waleyabaa + baara waleyaminɛn kan ka minɛn tɔgɔ Da.
kɔrɔko tɔgɔdon-minɛn = A ye baara waleyabaa ye min bɛ baara waleyaminɛn B Bla waleyali la
Tɔgɔdon-minɛn sugu ka ca. Miiriya kelen bɛ Se ka caman Sɔrɔ. Лɛnawolomani de bɛ Kɛ o la ni min y'i Dya k'o Ta.
Walasa tɔgɔdon-minɛnko ka Faamu a ɲɛ bɛrɛbɛrɛ ma, an bɛ a misali damadɔ Di fransɛkan ni anglɛkan ni bamanankan na. Fransɛkan na a bɛ Weele ko matrice. Anglɛkan na, a bɛ Weele ko matrix. O la, an b'an wasa Don
ACCT (1985, ɲ.63) ka gafe bɔlen Guide de reccherche en lexicographie et terminologie kɔnɔmisali dɔw la.
A ka c'a la, miiriya minnu bɛ tɔgɔ dali sababuya fɛn kura la ni dorokoli fɛɛrɛ ye olu ye:
- Fɛn kura ɲɛci/mago (kumaden dɔ ka kan ka Sɔrɔ dorokolen kɔnɔ min bɛ fɛn kura ɲɛci Kofɔ: wugufara, jiminfara ):
- Fɛn kura fanw tɔgɔ (kumaden dɔ ka kan ka Sɔrɔ dorokolen kɔnɔ min bɛ fɛn kura fan dɔ tɔgɔ Jira)
- Fɛn kura Dlara yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen min kama (kumaden ka kan Sɔrɔ dorokolen na min bɛ mɔgɔ Sɔmi a bɛ mago ɲɛ yɔrɔ min na)
- Fɛn kura dlalen bɛ fɛn min kɔnɔ wali fɛn min b'a kɔnɔ (kumaden dɔ ka ka k'a Jira fɛn kura yankan b'a To a bɛ Don fɛn min kɔnɔ wali fɛn min bɛ Don a kɔnɔ)
- Fɛn kura Dlara ni bɔgɔ sugu min ye (kumaden dɔ ka kan ka Sɔrɔ dorokolen na min bɛ mɔgɔ hakili Lajigin minɛn in sogo ye fɛn kelen min ye: n'a sogo ye jiri ye, mana, nɛgɛ, fara, ...).
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2017-02-26


text:
Distance
distance calculator for the cities begins with dji in cm.
Djibao, Djibe, Djiberou, Djibilogoua, Djibire, Djida, Djidat, Djiddel, Djiddel Assoulay, Djidere Balol, Djidere Saoudjo, Djidjoma, Djifi, Djiguilim, Djiguimi, Djilbe Gana, Djim, Djimbou, Djime, Djimeita, Djimeta, Djimeta, Djimeta, Djimeta, Djimi, Djimi, Djimli, Djimtilo, Djimvoum, Djinabalam, Djindi Zamay, Djindong, Djing, Djingbe, Djingliya, Djingue, Djinibaiti, Djiomghouo, Djione, Djiongwo, Djire, Djireib, Djireib II, Djirladje, Djitcha,
ADS


text:
Ziirinda > 2016 05 19
Warablen ni hadamaden ka bɔɲɔgɔnya
Don dɔ de Kɛra, warablen Taar'i Jɔ Maŋala ma k'ale b'a fɛ kà Yɛlɛma kà Kɛ mɔgɔninfin ye. Maŋala Ko a ma k'ale Sɔ̀nna ko nkà yala a bɛ Se kà To so datugulen 'kɔnɔ ka tle kɛmɛ Kɛ wa?
Warablen ye Maŋala Jaabi k'ale bɛ Se k'o Kɛ faasi, ko walayi k'ale bɛ Se. Maŋala ko o tuma na k'o tɛ baasi ye.
O Kɛlen sa, Maŋala fana ma fla Kɛ dɛ, a Sinna kà warablen Minɛ k'a Datugu so 'kɔnɔ i n'a fɔ u Bɛnn'a kan cogo min na. Warablen Tora so 'kɔnɔ fo tle tan o cogo la. Kalo kelen, kalo sàba fo kà Taa Se tle bi kɔnɔntɔn ni kɔnɔntɔn ʃu ma tèn. Warablen Nàn'i kùn Da so in fɔlɔwo dɔ la o ʃu kelen i na. A ye jyɛn dumunifɛn duman bɛɛ dɔ Ye kɛnɛ ma: mangorow, namasaw, fiɲɛ duman, kabanɔgɔw tigɛ-tigɛcogo ɲuman, yeelen bɛ fàn bɛɛ, fiɲɛ duman nɛɛmanin bɛ fàn bɛɛ. Patisankana, warablen ɲɛ Da olu kan, fà Karila a la. A Ko:
- Ee maŋala, aa, o tuma na ne totɔ tɛ yan dɛ!
O fɔ a fɛ o n'a kà da Kari kà Bɔ o ʃi ma Kɔrɔya ʃi ye. A bɔlen a y'i Kɛ jiriw kan kà jiridenw Kari-kari, a b'i Pan fiɲɛ duman nɛɛmanin na. O daamu datɔ a y'a Kanto::
- I m'a Dɔn ko jyɛn ka Di, bɛɛ b'i Dya yan. Ɔɔ, ko ne da tugulen ka To so 'kɔnɔ, n sɛbɛkɔrɔ tɛ!
O kɛlen sa, maŋala fana ye warablen Blà cɛ ma. A ma Kɛ mɔgɔninfin ye blen wa a ma Kɛ 'kungokɔnɔfɛn tɔw ye kosɛbɛ.
N y'a Ta yɔrɔ min n y'a Blà yen.
Blàdon : 2016-05-19 Yɛlɛmako laban : 2016-07-07