text:
Karansén 3
Kibaro ɲuman mɛnlu yé Kitabu kɔnɔ, wôlu farani Alla lé la ?
1. Djôn yé Kitabu tii di ?
Yahuwa lé yé Kitabu tii di. Alla ka ala dɛnkɛnɛya mɔɔlu binani (40) suwandi, wôlu lé ka Kitabu sɛbɛ. Mɔɔ wôlu la sɛbɛ biwɔrɔ ni wɔrɔ (66) lé lani ɲɔn kan ka kɛ Kitabu di. Nabilaye Musa lé ka a damina, a ka sɛbɛ lôlu (5) lé sɛbɛ ; kabi san wa saba san kɛmɛ lôlu (3 500) ni kɔ. Kéladén Yohana lé ka sɛbɛ laban sɛbɛ, kabi san wa kélén san kɛmɛ kɔnɔndɔ (1 900) ni kɔ. Kibaro ɲuman yé Kitabu kɔnɔ mɛn yé a yirala kô mɔɔ siyaman di habadan nimaya sɔrɔn dukolo kan (Zaburu 37:29, TMN). Kitabu sɛbɛlalu ka djôn miriya sɛbɛ ? Alla ka a miriya ɲafɔ Kitabu sɛbɛlalu ɲɛ ala nii saniman sabu rɔ (Samuyɛle II 23:2, TMN). Wô rɔ, élu ma élu yɛrɛ miriya sɛbɛ, élu ka Alla miriya lé sɛbɛ. — Mɛn karan Timoté II 3:16 ; Piyɛri II 1:20, 21.
2. An ɲé lala a la di kô Kitabu farani Alla lé la ?
An ka a lɔn kô Kitabu farani Alla lé la baa, Kitabu yé kô natalu ɲafɔla. Wô sé tɛ mɔɔnifin bolo (Zozuwé 23:14, TMN). Wô sé yé Alla kélén pé lé bolo kamasɔrɔn alélé yé Sé bɛɛ tii di. — Mɛn karan Isaiya 42:9 ; 46:10, TMN.
Sɛbɛ mɛn farani Alla la wô ma kan ka bɔ sɛbɛ tɔlu la, Kitabu dôn yé tén né. Kitabu djaté wa siyaman lé yé latara mɔɔlu ma kan kɛmɛ nani kan bilôlu (450) ni kɔ kɔnɔ. Kitabu ka kɔrɔ, kɔni sɔsɔli tɛ Kitabu ni kô lɔnɲa tɛ. Wô fanan kɔ, sɔsɔli tɛ a sɛbɛlalu tɛ. * Kitabu yé Alla la kanintéya yirala an na. Fanka yé Kitabu la ka mɔɔlu la dunuɲan mafalin a ɲuman di. Mɛn tɛmini wô bɛɛ la, an Dalimansa, mɛn yé Sé bɛɛ tii di, wô tɛ sɔnna a Kumankan mafalin kô ma. Mɔɔ siyaman lani a la kô Kitabu yé Alla Kumankan lé di kô wôlu lé kôsɔn. — Mɛn karan Tesalonike kalu I 2:13.
3. Kitabu yé mun ɲafɔla ?
Kibaro ɲumanlu lé yé Kitabu kɔnɔ. Kibaro wôlu yé a yirala kô, miriya ɲuman baa yé Alla la ka bɛn mɔɔnifinlu ma. Aridjana tununla ɲamɛn dunuɲan damina rɔ, Kitabu yé wô yirala an na, ani Alla kɛtɔ dukolo mafalinna Aridjana di ɲamɛn. — Mɛn karan Lankɛnɛmaya 21:4, 5.
Sariya ni lalili siyaman yé Kitabu kɔnɔ mɛnlu yé an madɛmɛnna an ɲé hɛrɛ sɔrɔn. Alla ka kôɲuman kɛlalu ni kôdju kɛlalu sara ɲamɛn fɔlɔ rɔ, Kitabu yé wô yirala an na. Élula tɔmaséré wôlu yé Alla la kôkɛɲan yirala an na. Wô rɔ, Kitabu disé i madɛmɛnna i yé Alla lɔn. I disé Alla la diɲɔnya sɔrɔnna ɲamɛn, Kitabu di wô yira i la. — Mɛn karan Zaburu 19:7, 11, TMN ; Zaki 2:23 ; 4:8.
4. I disé Kitabu ɲayéla di ?
Sɛbɛ mɛn di i madɛmɛn i yé sé Kitabu ɲayéla ni i ka a karan ikômi Isa tɛrɛ a kɛla ɲamɛn. A tun yé suralu lala ɲɔn ma ka “ wôlu kɔrɔ fɔ ”. — Mɛn karan Luku 24:27, 45.
Kibaro ɲuman mɛnlu farani Alla la, wôlu lamɛn duman ka tɛmi fén bɛɛ la. Kɔni dôlu makô tɛ wô rɔ, dôlu yɛrɛ yé mɔnɛla wô rɔ. Mɔɔ sii kana i djusu tɛ. Djigi mɛn yé i bolo ka bɛn habadan nimaya ma, i tɛ sé wô sɔrɔnna fo ni i ka Alla la kôkɛɲanlu makaranɲa. — Mɛn karan Yohana 17:3.
^ § 7 Un livre pour tous (Sɛbɛ mɛn lanani bɛɛ ma) karan.


c: text/html

text:
KALANSEN 18
An balima minnu bɛ degun an bɛ olu dɛmɛ cogo di?
Ni kasaara kɛra yɔrɔ min na, an bɛ an labɛn o yɔrɔnin bɛɛ walasa Jehova Seere minnu bɛ yen, ni tiɲɛni donna u kun, ka taa olu dɛmɛ. O cɛsiri bɛ an ka kanuya sɛbɛ de jira ka ɲɛsin an balimaw ma. ( Yuhana 13:
An bɛ wari di. San kɛmɛ fɔlɔ la, Antiose krecɛnw ye wari bila ka taa di Jude jamana balimaw ma, ka d’a kan kɔngɔba tun bɛ olu kan. (Kɛwalew 11:
An bɛ dɛmɛ kɛ kasaara kɛyɔrɔ la. Diinɛ maakɔrɔ minnu bɛ kasaara kɛnɛ kan, olu bɛ a ɲini k’a dɔn ni fɛn ma jɛkulu mɔgɔ si sɔrɔ. Kulu dɔ bɛ sigi dɛmɛ kama, o bɛ dɛmɛ kow ɲɛnabɔ, o dɛmɛ bɛ se ka kɛ dɛmɛ ye kɛnɛya ta fan fɛ, dumuni ko, ji ɲuman sɔrɔli, fini kow walima siyɔrɔ ko ta fan fɛ. Seere caman min bɛ se baara kɛrɛnkɛrɛnnen dɔw la, olu b’a bɔ u yɛrɛ la ka wari bɔ u yɛrɛ kun ka taa o yɔrɔw la walasa ka u sen don dɛmɛ la walima ka mɔgɔw ka sow ni masaya so tiɲɛnenw dilan. Ka d’a kan an faralen bɛ ɲɔgɔn kan ani an delilen don ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ, an bɛ fara ɲɔgɔn kan yɔrɔ ni kelen ni a mago bɛ yen. An bɛ ko ɲuman kɛ “an balima dannabaaw” ye nka ni a bɛ se ka kɛ fana, an bɛ mɔgɔ wɛrɛw dɛmɛ u mana kɛ diinɛ o diinɛ la.
An bɛ mɔgɔw dɛmɛ ni Bibulu ye ani ka dusu tiɲɛnenw dɛmɛ. Kasaara ye mɔgɔ minnu sɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnenyala, olu mago bɛ dusu saalo la. O waatiw kɔnɔna na, an bɛ fanga sɔrɔ ka bɔ Jehova yɔrɔ, o min ye “dusu saaloli bɛɛ tigi Ala ye.” (2 Kɔrɛntekaw 1:
Mun b’a to ni kasaara kɛra, an bɛ se ka fara ɲɔgɔn kan yɔrɔ ni kelen?
Kasaara ye mɔgɔ minnu sɔrɔ, an bɛ olu dusu saalo cogo di?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Karansén 14
Munna Alla yé mɔɔlu ladɛnna a diyana kô kɛ kan ma ?
1. Munna Alla ka Isirayɛli bɔnsɔnlu ladɛn ka élu kɛ ala djamana di ?
Alla ka nabilaye Ibrayima bɔnsɔnlu ladɛn ka élu kɛ djamana di, ka ban ka sariyalu di élu ma. A ka djamana wô tɔɔ la kô “ Bana Isirayɛli ” ka élu kɛ a batolaa bɛrɛlu ni a Kumankan lamaralalu di (Zaburu 147:19, 20, TMN). Wô rɔ, Isirayɛli tun disé djamana bɛɛ madɛmɛnna Alla bato kô rɔ. — Mɛn karan Zenɛzi 22:18, TMN.
Yahuwa ka Isirayɛli bɔnsɔnlu suwandi ka élu kɛ ala sérélu di. Élula taliku yé a yira an na kô tɔnɔ yé Alla la sariyalu latama kô la (Sariya filana 4:6, TMN). Élula sabu rɔ, mɔɔ gbɛrɛlu tun disé ka Alla lɔn. — Mɛn karan Isaiya 43:10, 12, TMN.
2. Munna Isa la karandénlu ka élu ladɛn Alla diyana kô kɛ kan ma ?
Isirayɛli ma to Alla la diyaɲɛ rɔ, wô kôsɔn, Yahuwa ka a ban élu rɔ, ka élu mafalin Kristakɔkalu la kafuɲɔhɔya di (Matiyu 21:43 ; 23:37, 38). Bii, Kristakɔka bɛrɛlu lé yé Isirayɛli bɔnsɔnlu nɔɔ rɔ Yahuwa la séréya rɔ. — Mɛn karan Kɛwalilu 15:14, 17.
Isa ka ala karandénlu ladɛn kôsa élu yé wa ka mɔɔlu kɛ ala karandénlu di djamana bɛɛ rɔ (Matiyu 10:7, 11 ; 24:14 ; 28:19, 20). Dunuɲan laban mɛn rɔ, kawandili wô gbani baa lé. A fɔlɔma lé nin di, Yahuwa yé mɔɔ waa siyaman ta djamana suu bɛɛ rɔ, ka élu ladɛn diina bɛrɛ rɔ (Lankɛnɛmaya 7:9, 10). Kristakɔka bɛrɛlu ladɛnni mɔɔlu djusu lɔ kô ni élu madɛmɛn kan ma. Dukolo fan bɛɛ rɔ, élu bɛɛ yé Kitabu la lɔnniya kélén lé makaranɲala. — Mɛn karan Hébrelu 10:24, 25.
3. Yahuwa la Sérélu la dɛkuru daminala di ?
San wa kélén san kɛmɛ sén ani san biwôrônfilana (1870) kɔrɔ, Kitabu makaranɲalalu la dɛkurunin dô ka tuɲa siyaman yé Kitabu kɔnɔ, mɔɔlu tun bara ɲina mɛnlu ma. Élu ka a ɲayé mɛn kɛ kô Isa ka Kristakɔkalu la kafuɲɔhɔya ladɛn kawandili kɛ kan lé ma, élu fanan ka kawandili damina djamana bɛɛ rɔ. San wa kélén san kɛmɛ kɔnɔndɔ ani san bisaba ni kélénna (1931) kɔrɔ, élu ka élu yɛrɛ tɔɔ la Yahuwa la Sérélu. — Mɛn karan Kɛwalilu 1:8 ; 2:1, 4 ; 5:42.
4. Yahuwa la Sérélu la ladɛn yé di ?
Isa saani kɔ, Kristakɔkalu la kafuɲɔhɔya djɛnsɛnni tɛrɛ djamana siyaman kɔnɔ ; kunansiilu lé tun yé élu tamaɲan yirala élu la. Kunnasii wôlu lani tɛrɛ a la kô Isa lé yé élula kafuɲɔhɔya Kuntii di (Kɛwalilu 16:4, 5). Dunuɲan fan bɛɛ rɔ bii, Kunnasiilu lé yé Yahuwa la Sérélu tamaɲan yira la élu la. Yahuwa la Sérélu la bara bônlu kɔnɔ, élu yé Kitabu makaranɲa sɛbɛlu labɛnna, kan kɛmɛ wɔrɔ (600) ni kɔ kɔnɔ, ka ban ka sɛbɛ wôlu latara dunuɲan fan bɛɛ rɔ. Kunnasii wôlu lé yé élu djantola baara wôlu bɛɛ rɔ. Élu yé Kitabu la lalililu laséla kafuɲɔhɔya wa kɛmɛ (100 000) ni kɔ bɛɛ ma wô ɲan lé dukolo bɛɛ kan, ka ban ka élu tamaɲan yira élu la. Kɛɛ mɛnlu bara sɔn ɲuman dôlu kamali, wôlu lé yé kɛla kɛmɔɔbalu di kafuɲɔhɔya wôlu kɔnɔ. Kɛmɔɔba wôlu yé élu djantola Alla la kuru rɔ. — Mɛn karan Piyɛri I 5:2, 3.
Yahuwa la Sérélu ladɛnni kibaro ɲuman lasé kan lé ma ani ka mɔɔlu kɛ Isa la karandénlu di. Isa la kéladénlu tɛrɛ kawandili kɛla ɲamɛn, Yahuwa la Sérélu yé kawandili kɛla wô ɲan lé, ka wa bôn kélén kéléna bɛɛ la (Kɛwalilu 20:20). Mɛnlu yé afɛ ka tuɲa lɔn, an ɲé wôlu makaranɲala Kitabu ma. Kɔni Yahuwa la Sérélu tɛ diina ladɛn gbansan di. An ɲé dénbaya lé di mɛn diyani a Kuntii ɲɛ. Anna badénmaya wô rɔ, an ɲé an djantola an ɲɔn dɔ (Tesalonike kalu II 1:3). Yahuwa batolaalu ladɛnni kôsa élu yé a diyana kô kɛ, ka ban ka mɔɔlu madɛmɛn, wô lé yé élu kɛla mɔɔ sɛwanilu di élula dénbaya rɔ dukolo kan. — Mɛn karan Zaburu 33:12, TMN ; Kɛwalilu 20:35.
Dô la ila lɔnniya kan
DJÔNLU YÉ YAHUWA DIYANAN KÔ KƐLA BII ?
Mɔɔ suu djuma yé Yahuwa la Sérélu di ?
Ilé ka mɔɔ djéli lɔn mɛnlu yé Yahuwa la Sérélu di ? I ka anna kô djuma lɔn a ɲan yɛrɛyɛrɛ ?


text:
Gine
Gine, Lagine madɔnnen Gine ka Fasojamana (Franse: République de Guinée), ye jamana ye Tlebi Afrika, a dɔnnen kɔrɔlen Franse Gine. Gine dugukolo kɛcogo kɔkurulen, a banbannen Atlantik Kɔgɔji kan, gerekanna lasamanen kataa kɔrɔn ka munun worodugu. Sigiyɔrɔ bɛ danbɔ ni Gine Bisau ani Senegal saheli fɛ, Mali saheli ani saheli-kɔrɔn; a gerekanna bɛ danbɔ ni Cote D'Ivoire worodugu-kɔrɔn, Liberia kataa worodugu, ani Sera Leon kataa kɔrɔnfɛ kun tlebi. Jibow daminɛyɔrɔ don min bɛ talikɛ Joliba (Nijer), Senegal ani Gambia baw la. Tumadɔ Gine bɛ wele "Gine-Kɔnakry" (Kɔnakry kɛli a faaba (kube) ye) walasa k'a danfara ni Gine-Bisau ye. Dugukolo lakafolen bii Gine la, tun ye mansamara damadɔ fandɔ ye, ka daminɛ ni "Gana Mansamara" ye min sintinra masurunya la san 900 KB (Krista Bangelen). Soso faamamara tugura o la taniflanan ani tanisabanan kɛmɛdaw kɔnɔ. Mali Mansamara sɔrɔla ka jamana in don aka mara kɔnɔ Kirina Kɛlɛ senfɛ san 1235 (tanifla bisabaniduru), nka a fanga nara ban dɔni-dɔni yɛrɛdama kɛlɛ taboloma. Ni wolora jamana cili la. A nɔlablaw lafangama tun ye Songhai jamana ye min boɲara ka kɛ Songhai Mansamara ye. Fɔkanna, aka nafolotigiya tɛmɛra mansamaraw la minu kɔnna a ɲɛ. Nka a fana bina yɛrɛdama-kɛlɛ kɔnɔ ka laban ka kɛ duguden kɛlɛ ye ka sɔrɔ ka bin Tondibi Kɛlɛ san 1591.
O kɔlɔlɔ kcra bilisaɲami ye fokase Slameya Fanga sigili ma tanisheginan kɛmɛda kɔnɔ, ka na ni basigi ye jamana kɔnɔ. Waati la, yɛlɛmali nafama kɛra Fula Silamɛw na n'uw sigi Jalonkaw fɛ kulukan Jamanɛ yɔrɔ la jona kɛmɛda tanisheginan kɔnɔ, ka na Futa togo fara Jalon Jamane kan ko Futa-jalon.


text:
Gabon
Gabon ye jamana ye tlebi cɛma Afrika min bɛ dancɛ tla ni Cɛmajan (Equator) Gine (Franse : Guinée Equatoriale), Kamerun, Kongo-Brazaville, ani Gine ka Jikori (gulf). Faaba ani a duguw labonba ye Libreville ye. Kabini aka yɛrɛta ka bɔ Frans bolo, Uti tle 17 san 1960, Fasojamana in marala jamanakuntigi fla fɛ. Jona 1990w (kalancogo : tanikɔnɔtɔnan bikɔnɔntɔnw) la, Gabon ye tɔncaman taabolo boloda ani bɛjɛfanga sariyabaju kura da min bɛ kɛ sabu ye ka kalafli jɛlɛn baaraw sabati ani ka fanga cakɛda caman yɛlɛma. Gabon jamanden ye fitini ye min ka dɔgɔ ni mɔgɔ milion fla ye, aka dugujukɔrɔ nafolo labɔlen. Kɔkan kɛnyɛrɛye nafololabugun ye Gabon dɛmɛ ka kɛ yɔrɔ in la jamana hɛrɛma dɔ ye ni HYT (Hadamaden Yiriwa Tamasere) lakɔrɔtalen ye (Engliz : Human Development Index [HDI], Franse : Indice de Développement Humain [IDH]) Farafina kɔnɔ


text:
Maana 12nan: Mɔgɔw ye sankansojanba jɔ
SAN caman tɛmɛna. Nuhun denkɛw ye den caman sɔrɔ. Olu denw fana kɔrɔbayara ka den caman wɛrɛw sɔrɔ. A ma mɛn mɔgɔ cayara kosɛbɛ dugukolo kan.
O mɔgɔw la, Nuhun tulomasama dɔ tun bɛ yen min tɔgɔ ye ko Nimrɔd. Donsokɛ tun don. A tun ka jugu kosɛbɛ. A tun bɛ mɔgɔw ni baganw faga. Nimrɔd ye a yɛrɛ kɛ fana masakɛ ye walisa ka tɔw mara. Nimrɔd tun ko man di Ala ye.
O waati la, mɔgɔ bɛɛ tun bɛ kan kelen de fɔ. Nimrɔd tun b’a fɛ mɔgɔw ka to ɲɔgɔn kan, walisa a ka se k’u mara. I b’a dɔn a ye min kɛ wa? A y’a fɔ mɔgɔw ye k’u ka dugu sigi, ani ka sankansojanba jɔ a kɔnɔ. E ka u lajɛ birikidilan na ja kan yan.
O sankansojanba jɔli ma diya Jehova Ala ye. Ala tun b’a fɛ mɔgɔw ka jɛnsɛn, ka taa sigi dugukolo yɔrɔ bɛɛ la. Nka, o mɔgɔw ko: ‘Aw ye na, an ka dugu sigi ka sankansojanba jɔ min kundama bɛ se fo sankolo la. O la sa, an na tɔgɔba sɔrɔ.’ O mɔgɔw tun t’a fɛ ka Ala bonya, u tun b’a fɛ ka bonya da u yɛrɛ de kan.
O kosɔn, Ala y’u ka sankansojanba jɔli dabila. I b’a dɔn a ye min kɛ wa? Yɔrɔnin kelen a y’a kɛ mɔgɔw ye kanw fɔ minnu tɛ kelen ye. U tun tɛ kan kelen fɔ tun. Sankansojanba jɔbagaw tun tɛ ka ɲɔgɔn ka kuma faamuya bilen. O de y’a to u ka dugu welela ko Babɛl walima Babilonɛ, o min kɔrɔ ye ko ‘ɲagami.’
O la sa, mɔgɔw y’a daminɛ ka Babɛl dugu bila, walisa ka taa sigi yɔrɔ wɛrɛw la. Minnu tun bɛ kan kelen fɔ, olu taara sigi ɲɔgɔn fɛ dugukolo yɔrɔ wɛrɛw la.
Jenɛse 10:1, 8-10; 11:1-9.
Ɲininkaliw
- Nimrɔd tun ye jɔni ye, yala a tun ko ka di Ala ye wa?
- Ja kan yan, mun na mɔgɔw bɛ ka biriki dilan?
- Mun na sankansojanba jɔli ma diya Jehova ye?
- Ala ye mun kɛ walisa sankansojanba jɔli ka dabila?
- O dugu welela cogo di? O tɔgɔ kɔrɔ ye mun ye?
- Ala ye mɔgɔw ka kanw ɲagami tuma min na, u ye mun kɛ?
Ɲininkali wɛrɛw
- Jenɛse 10:1, 8-10 kalan.
Nimrɔd y’a jira ko jogo jugu jumɛnw bɛ ale la? O bɛ an lasɔmi cogo di? (Nt. 3:31)
- Jenɛse 11:1-9 kalan.
Mɔgɔ minnu ye sankansojanba jɔ, olu ŋaniya tun ye mun ye? Mun na a jɔli tun tɛ se ka taa ɲɛ? (Jen. 11:4; Nt. 16:18; Yuhana 5:44)


text:
K
Kisi, Southern Bible
The Kisi, Southern Audio Drama New Testament (BSL) is a unique presentation of the Audio Bible with approximately 180 different characters and a digitally recorded sound track with full sound effects. For a list of other available languages go to our website at http://FaithComesByHearing.com. The mission of Faith Comes By Hearing is to bring His Church together and make disciples from every nation, tribe, language, and people: to give every person the opportunity to listen completely through ...
L
Ladilikanw (1): kisi kabo tasuma ma
Fin woro ni moko mi kera Ola ibe do aridjine kono ibe kisi tasuma ma, ka allah don ani ka tuku aka niamariya ko, ka tien don ka abara, ka gallon don ka iyoro madjanyan ala, ka yoro djanya kabo dien denya ma, ka lahara don ka barake minbe ikisi lahara, dusukun fura be finduru la.
K
Kira ka tabolo lamon la( kisi ni nema ba kan)
Tubi ye munye, Tubi fusamatiyaw, Tubi saratiw,Tubi nafaw, lasuli kata tubi ma yani sunkalo tie.
L
Ladilikanw (5): Nuhu ka ladilikan - kisi ni nema ba kan - a den ye
Nuhu ka ladilikan – kisi ni nema ba kan- a den ye : allah ko suman ka tia ya afo ko: "lailaha ila lahu", allah kelenmbakatiya kuma kan do,afo ko: "subhanalahi wa bihamdihi" , siran filani kafo ya nien, filani kafo ya bato la abe iko posoni dumini na, siran yere boyan nie, yere bonya ye ka ban tien na ani ka mokow dokoya , hadama den ka imiri idamine tioko ani ilanban tioko .
S
Souratoul Bakara koro (83-90)
Allah ka lahidu Bani Israila kaw ye, Bani Israila kaw dansako Thidew kan, Bani Israila kaw ka kuma Nabiyuma ye – kisi Ni nema Ba kan- Bani Israila kaw ka kira Nankari.
S
Souratoul Bakara koro (196-197)
Aye hidji ni umura dafa allah ye, ni moko mi bali la hidji ni umuara dafali la O kiti ka kiti, alakira kundi li – kisi ni nema baye – " hudeyibiya" san , fidiya lagnini , hadiyu lagnini, aye siran allah nien aka allah ka niamriya kanw labato, aye aw yoro ma djanyan aka bali li kow la.
S
Souratoul Bakara koro (146-153)
Yahudiyaw ni nasoraw be kira ka kira ya don iko ube udenw don tokominan – kisi ni neema ba kan – udow be tiyin doko kasoro ube a don, mindjikina ikan - kira- odeye tiyin ye kabo allah yoro, kira I niesi koron ma ikera yoro wo yoro, ani aw silamew, Muminiw aye deme yini allah fe aw ka ko bela.
S
Souratoul Bakara koro (124-129)
Allah ye ibrahima – kisi nema ba kan -ladjarabi, Toyonli kelaw teke niemoko ye, allah ye alkaba ke mokow farayoro ye nioko kan ani U mafa yoro ye, ani hidji ni Umra keyoro ye , Ibrahima ka duwaou makah ye, Ibrahima ni Ismaila ka alkaba djoli ani uka duwaou ni allah niesira ya ye.
T
Tonyonli
1- Yinmbila, allah ye tonyonli haramuya ayere kan, aye a haramuya aka djonw ni nionkon tie, allah kira – kisi ni nema bakan- ka mansirani kabo tonyonli man, ni walanda djoyoro wala wala li mokow ye.2- Gninikaliw tonyonli kan: muna ni walanda sukantira, walasa mokow be lafia ni basiki soro uka sikidala, walasa tonyonli kolo low ka don bela djelen fe .3- Tonyonli ye muye: ka finbila yoro la ani mi mankan, niefoli wasalen ni kunkan.4- Toyonli misaliyaw dusukuna siri la, ani kumakanw na, ani bar ...


text:
KALANSEN 23
An ka gafew bɛ sɛbɛn ani k’u bayɛlɛma cogo di?
Walasa ka se ka “Kibaru Duman” fɔ “dugukolo kan mɔgɔw ye, siyaw bɛɛ ni bɔnsɔnw bɛɛ ni kanw bɛɛ ani mɔgɔ sifaw bɛɛ” ye, an bɛ gafew bɔ kan 700 de la. (Jirali 14:
An ka sɛbɛn bɛ dilan angilɛ kan de la. Jehova Seerew ka Jɛkulu sigiyɔrɔba kɔnɔ, baarada min ka baara ye ka sɛbɛnni kɛ, Ɲɛmɔgɔ kulu bɛ o baarada ɲɛminɛ. Sɛbɛnnikɛlaw minnu bɛ Jɛkulu sigiyɔrɔba kɔnɔ ani filiali dɔw kɔnɔ, o baarada de bɛ olu ka baara ɲɛminɛ. Sɛbɛnnikɛ ekipu kɔnɔ diɲɛ bɛɛ mɔgɔ dɔ bɛ yen, o b’a to baara bɛ kɛ barokunw kan minnu ka di mɔgɔ sugu bɛɛ ye.
O angilɛ sɛbɛn in bɛ sɔrɔ ka ci bayɛlɛmalikɛlaw ma. Baara kɛlen kɔ sɛbɛn in kan ani sɔn mana kɛ a ma, sɛbɛn in bɛ bila ka taa diɲɛ fan bɛɛ ordinatɛri fɛ k’a di an ka bayɛlɛmalikɛlaw ma, ni olu ye ekipuw ye, olu bɛ sɔrɔ ka sɛbɛn in bayɛlɛma, ni u tila la o la, u bɛ segin k’a lajɛ ni fili ma kɛ a kɔnɔ ani u bɛ labɛnniw kɛ u ka bayɛlɛmaliw kan. U bɛ u jija ka “tiɲɛ kumaw fɔ ka jɛya” ka kɛɲɛ ni angilɛ kɔrɔ yɛrɛ yɛrɛ ye u ka kan na.
Ordinatɛriw b’a to baara bɛ teliya. Ordinatɛri tɛ se ka bila sɛbɛnnikɛlaw walima bayɛlɛmalikɛlaw nɔ na. Nka, dikitiɔnɛri ani ɲininikɛ minɛnw minnu b’a kɔnɔ walasa bayɛlɛmali ka nɔgɔya, o bɛ baara teliya. Ka fara o kan, ordinatɛri kɔnɔ, Jehova Seerew ye baarakɛ minɛn dɔ dilan ni o ye (MEPS) ye, o b’a to baara bɛ se ka kɛ sɛbɛn kan, kan kɛmɛ ni kɔ la, ka jaw fara sɛbɛn ninnu kan ani ka u dilan walasa u ka se ka bɔ iko gafew.
Mun na an bɛ nin cɛsiriba kɛ, hali k’a sɔrɔ kan dɔw bɛ yen, mɔgɔ ba damadɔ de bɛ olu kanw fɔ? An b’o kɛ ka d’a kan Jehova sago ye “mɔgɔw bɛɛ ka kisi ka se ka tiɲɛ dɔn.”
An ka gafew bɛ sɛbɛn cogo di?
Mun na an bɛ an ka gafew bayɛlɛma nin kan camanba ninnu na?


text:
Ɛntɛrinɛti
Ɛntɛrinɛti (Internet)
Diŋɛba minnun bɛ farafina jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ ani farafinna ni jamana tɔw ni ɲɔgɔn cɛ, n’hakili la, o dɔ ye kanko ye. Ni jamanaw mɔgɔw tɛ ɲɔgɔn ka fɔta mɛn, gɛlɛyaba bɛ don ɲɔgɔn faamuyaliko la k’a sababu kɛ kanw bilali gɛlɛya ye ɲɔgɔn na.
N’hakili la nɔgɔyaba bɛna don o gɛlɛya ninnun na k’a sababu kɛ ɛntɛrinɛti ye, bawo kanbayɛlɛma jɛkulu caman bɛ ɛntɛrinɛti kan sisan i n’a fɔ Maneno ani Global Voices, minnun haminankoba dɔ ye dibi farali ye ka bɔ kanw ni ɲɔgɔn cɛ.
Ola, ni Bamanankan fana bila la ɛntɛrinɛti kan, n’hakili la, o ye dibi dɔ faralen ye ka bɔ ani kan tɔw cɛ, bawo, an na se ka kan dɔw bayɛlɛm’an ka kan na walasa ka jɛn kibaruyaw sɔrɔ. [1]
A ka kan an k'an ka sugon dɔw hakilina ɲuman bila senkan yanni an k'an miiri u la ten k'u bila ka tɛmɛ. Yali a ma se an k'an ka togodala mɔgɔw sen don kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya tɛkinolozi kuraw la wa? Sira bɛɛ kan o jaabi ye ɔwɔ ye bawo a na kɛ sababu ye u ka kunnafoni sɔrɔ, ka kunnafoni di, ka kumaɲɔgɔnya kɛ ka hakilinaw falen falen ani k'u seko ni dɔnkow jira mɔgɔ wɛrɛw la. [2]


text:
TILAYƆRƆBA TAN NI SABANAN
Ɲɛnamaya bɛ Ala bolo cogo min na
Ɲɛnamaya bɛ Ala bolo cogo jumɛn na?
Ala bɛ mun miiri kɔnɔtiɲɛ ko la?
An b’a jira cogo jumɛn na ko an bɛ ɲɛnamaya bonya?
“JEHOVA ye Ala” ye tiɲɛ na, “Ala ɲɛnama” don. Kira Jeremi de y’o fɔ. (Jeremi 10:10, BS) Ka fara o kan, Jehova Ala de ye fɛn ɲɛnama bɛɛ Dabaga ye. Danfɛn minnu bɛ sankolo la, olu y’a fɔ a ma ko: “E de ye fɛn bɛɛ dabaa ye, u bɛ, ani u dara ka kɛɲɛ ni i sago ye.” (Jirali 4:11) Ala tanuni dɔnkili dɔ la, Masakɛ Dawuda y’a fɔ ko: “Ɲɛnamaya ji boyi bɛ sɔrɔ e de fɛ.” (Zaburu 36:10) O la sa, ɲɛnamaya ye nilifɛn ye ka bɔ Ala yɔrɔ.
2 Jehova de fana b’an ka ɲɛnamaya kɔkɔrɔdon. (Kɛwalew 17:28) An bɛ dumuni min kɛ, ani an bɛ ji min min, ani an bɛ fiɲɛ min sama, ale de ye olu bɛɛ di an ma. An bɛ ka balo dugukolo min kan, ale de fana ye o di an ma. (Kɛwalew 14:15-17) Jehova ye o fɛnw da cogo la min bɛ an ka ɲɛnamaya diya an bolo. Nka, walisa an ka ɲɛnamaya diyabɔ koɲuman, fo an ka kalan kɛ walisa ka Ala ka sariyaw dɔn ani ka tugu olu la.—Esayi 48:17, 18.
A JIRA KO I BƐ ƝƐNAMAYA BONYA
3 A mana kɛ an ka ɲɛnamaya ye wo, walima mɔgɔ wɛrɛw ta ye wo, Ala b’a fɛ an ka ɲɛnamaya bonya. An ka misali dɔ ta min kɛra Hadama ni Hawa ka waati la. U denkɛ Kaɛn tun diminna kosɛbɛ a dɔgɔkɛ Abɛl kɔrɔ. Jehova y’a fɔ Kaɛn ye ko a ka dimin bɛ se k’a bila ka jurumuba kɛ. Nka, Kaɛn ma o kuma jate. A ‘wulila a dɔgɔkɛ Abɛl kama ka a faga.’ (Jenɛse 4:3-8) Jehova ye Kaɛn ɲangi a dɔgɔkɛ fagali ko la.—Jenɛse 4:9-11.
4 San kɛmɛ caman tɛmɛnen kɔfɛ, Jehova ye sariyaw di Israɛlkaw ma walisa k’u dɛmɛ u k’a bato cogo bɛnnen na. Ikomi o sariyaw dira kira Musa sababu fɛ, o kosɔn, o sariyaw welela tuma dɔw la ko Musa ka sariya. O sariya yɔrɔ dɔ y’a fɔ ko: “I kana mɔgɔ faga.” (Dutɛrɔnɔmɛ 5:17) O y’a jira Israɛlkaw la ko Ala bɛ nafaba don hadamaden ka ɲɛnamaya la, ani ko an fana ka kan ka nafaba don an mɔgɔɲɔgɔnw ka ɲɛnamaya la.
5 Den min b’a ba kɔnɔ, o ka ɲɛnamaya ko dun bɛ cogo di? Ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye, ka kɛ sababu ye ka den faga a ba wolonugu la, o ye kojuguba ye min man kan ka kɛ. Tiɲɛ na, hali o ɲɛnamaya sugu nafa ka bon kosɛbɛ Jehova bolo. (Ekisode 21:22, 23; Zaburuw 127:3) O ko b’a jira ko kɔnɔtiɲɛ man ɲi.
6 Walisa ka ɲɛnamaya bonya, fo an ka miiri cogo bɛnnen na fana an mɔgɔɲɔgɔnw ko la. Bibulu b’a fɔ ko: “Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a balima koniya, o ye mɔgɔfagala de ye. Aw y’a dɔn ko ɲɛnamaya banbali tolen tɛ mɔgɔfagala si kɔnɔ abada.” (1 Yuhana 3:15) N’an b’a fɛ ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, an ka kan ka an mɔgɔɲɔgɔn koniya bɛɛ bɔ an dusukun na, bawo koniya de ye farinya sababu ye tuma caman na. (1 Yuhana 3:11, 12) A nafa ka bon kosɛbɛ an k’a dege ka ɲɔgɔn kanu.
AN B’A JIRA KO AN BƐ ƝƐNAMAYA BONYA
- Ni den min bɛ a ba kɔnɔ, n’an ma o faga
- N’an bɛ an delinako nɔgɔlenw dabila.
- N’an bɛ an mɔgɔɲɔgɔn koniya bɛɛ bɔ an dusukun na
7 An bɛ se ka bonya jira an yɛrɛ ka ɲɛnamaya ko la cogo di? An bɛ min ye ka caya, o ye ko mɔgɔ t’a fɛ ka sa. Nka, dɔw bɛ u ka ɲɛnamaya bila farati la u diyanyeko kosɔn. Misali la, mɔgɔ caman bɛ sigarɛti min walima ka dɔrɔgu ta walisa ka nisɔndiya sɔrɔ. O fɛn suguw bɛ farikolo bana, wa tuma caman na, u bɛ kɛ sababu ye ka u faga. Mɔgɔ min b’a kɛ a delinako ye ka sigarɛti min walima ka dɔrɔgu ta, o tigi tɛ ɲɛnamaya jate fɛn senuma ye. O ko suguw ye fɛn nɔgɔlenw de ye Ala ɲɛkɔrɔ. (Romɛkaw 6:19; 12:1; 2 Kɔrɛntekaw 7:1) Walisa an ka Ala bato cogo bɛnnen na, fo an ka o ko suguw dabila. Hali ni o kow dabilali bɛ se ka kɛ ko gɛlɛnba ye an bolo, an mago bɛ dɛmɛ min na walisa ka se k’olu dabila, Jehova bɛ se ka o dɛmɛ lase an ma. An b’an jija minkɛ k’an ka ɲɛnamaya minɛ i ko nilifɛn nafamaba min bɔra Ala yɔrɔ, a bɛ nafaba don o la kosɛbɛ.
8 N’an bɛ ɲɛnamaya bonya, an bɛna an kɔlɔsi kow la minnu bɛ mɔgɔ ka ɲɛnamaya bila farati la. An tɛna kɛ mɔgɔ ye min bɛ i jan bɔ kow la ka kojugu lase mɔgɔ wɛrɛw ma. An tɛna kɛ mɔgɔw ye fana minnu bɛ u ka ɲɛnamaya bila farati la u diyanyeko dɔrɔn kosɔn walima yɛrɛjatigɛ dɔrɔn kosɔn. An bɛna an ɲɛmajɔ n’an bɛ ka mobili boli. Farikolo ɲɛnajɛ minnu bɛ mɔgɔ jogin, walima minnu bɛ mɔgɔ faga, ani farati bɛ minnu na fana, an tɛna olu kɛ. (Zaburu 11:5) Ala tun ye sariya minnu di Israɛlkaw ma, o kelen tun b’a fɔ ko: “Ni i ye so kura jɔ, i ka a kan kun lamini ni kogo ye walisa mɔgɔ kana bin ka bɔ a san fɛ, o kana kɛ i nɔ ye ka hakɛ lase i ka so ma.” (Dutɛrɔnɔmɛ 22:8) Ka kɛɲɛ ni sariyakolo ye min bɛ o sariya kɔnɔ, an ka kan ka an janto a la walisa fɛn minnu bɛ an ka so la, i n’a fɔ a yɛlɛnyɛlɛnnan, o fɛnw ka to cogo ɲuman na, walisa olu kosɔn, mɔgɔ si kana keleku ka bin, ka jogin. Ni mobili bɛ i bolo, i ka da a la ko i bɛ se k’a boli k’a sɔrɔ farati t’a la. I kana a to i ka so walima i ka mobili ka kɛ fɛn faratilen ye e yɛrɛ bolo walima mɔgɔ wɛrɛw bolo.
9 An dun bɛ se ka mun fɔ bonya ko la ka ɲɛsin baganw ka ɲɛnamaya ma? Bagan fana ka ɲɛnamaya ye fɛn senuma ye Dabaga bolo. Ala y’a to an ka baganw faga walisa k’an balo, ka u kɛ an ka fini ye walima k’an yɛrɛ lakana farati ma. (Jenɛse 3:21; 9:3; Ekisode 21:28) Nka, ka juguya baganw ma, walima k’u faga tulonkɛ dɔrɔn kama, o man ɲi. O bɛ bonyabaliyaba de jira ka ɲɛsin ɲɛnamaya ka senuya ma.—Ntalenw 12:10.
A JIRA KO I BƐ JOLI BONYA
10 Kaɛn kɛlen k’a dɔgɔkɛ Abɛl faga, o kɔfɛ, Jehova y’a fɔ Kaɛn ye ko: “Ka i dɔgɔkɛ joli to duguma, a pɛrɛnkan bɛ se ne ma.” (Jenɛse 4:10) Tuma min na Ala kumana Abɛl joli kan, a tun kan bɛ a ka ɲɛnamaya de ma. Kaɛn tun ye Abɛl bɔnɛ a ka ɲɛnamaya la. O la sa, Kaɛn tun ka kan ka ɲangi. A tun bɛ i n’a fɔ ni Abɛl joli walima a ka ɲɛnamaya tun bɛ ka pɛrɛnkan bɔ ka taa Jehova ma walisa a ka kiri tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. Jɛɲɔgɔnya min bɛ ɲɛnamaya ni joli cɛ, o jirala kokura sanjiba kɔfɛ, Nuhun ka waati la. Sani sanjiba tun ka na, hadamadenw tun bɛ balo ni jiridenw ni sɛnɛfɛnw ye. Sanjiba kɔfɛ, Jehova y’a fɔ Nuhun n’a denw ye ko: “Fɛn ɲɛnama lamagataw bɛɛ na kɛ aw ka dumunifɛn ye, Ne ye u bɛɛ di aw ma, i ko ne ye suman di aw ma cogo min na.” Nka, Ala ye dan dɔ sigi o la. A ko: “Sogo ni a ɲɛnamaya, o kɔrɔ ni a joli bɛ a la, aw kana o dun.” (Jenɛse 1:29; 9:3, 4) A jɛlen don ko Jehova ye jɛɲɔgɔnya surunman kɛ danfɛn ka ɲɛnamaya ni a joli cɛ.
11 An b’a jira ko an bɛ joli bonya, n’an tɛ a dun. Jehova tun ye Sariya min di Israɛlkaw ma, o kɔnɔna na, a tun ye ci fɔ u ye ko: “Ni Israɛl bɔnsɔn mɔgɔ o mɔgɔ…bɛ sogo wala kɔnɔ dunta sɔrɔ donsoya la, a ka o fɛn joli bɔn duguma ka a datugu ni buguri ye…Ne y’a fɔ Israɛl bɔnsɔn ye, ko u kana dafɛn si joli dun.” (Levitike 17:13, 14) Ala ye o ci min fɔ ko mɔgɔ kana joli dun, o tun dira Nuhun fɔlɔ de ma. O kɛra san kɛmɛ segin ɲɔgɔn sani Ala tun ka sariya di Musa ma. O la sa, ci min tun fɔra Nuhun ye, o tun bɛ sen na halisa Musa ka waati la. O ko tun bɛ Jehova bolo cogo min na, o tun jɛlen don. O ye ko a batobagaw tun bɛ se ka baganw sogo dun, nka u tun tɛ baganw joli dun. U tun ka kan ka u joli bɔn duguma—k’a jira o cogo la ko u bɛ danfɛn ka ɲɛnamaya segin Ala ma.
12 O cikan kelen de bɛ Krecɛnw kun kan. San kɛmɛ fɔlɔ la Yesu Krisita nalen kɔ, cidenw ani cɛ wɛrɛ minnu tun bɛ ɲɛmɔgɔya la Yesu ka kalandenw cɛ la, olu ye ɲɔgɔn lajɛ walisa k’a latigɛ Krecɛn jɛkulu bɛɛ lajɛlen ka kan ka tugu cikan minnu na. U bɛnna min kan, o tun ye nin de ye: “A diyara Ni [“Hakili,” LK] Senu ani an fana ye, ko an kana doni wɛrɛ da aw kan, fɔ nin ko wajibiyalenw: Aw kana bolisɔn sogo dun, wala joli, wala fɛn kan cɔrinnen sogo [min joli tora a la]. Aw ka aw yɛrɛw tanga kakalaya ma.” (Kɛwalew 15:28, 29; 21:25) O la sa, an ka kan ka an yɛrɛ tanga ‘joli ma.’ Ala ɲɛ kɔrɔ, n’an b’an yɛrɛ tanga joli ma, o nafa ka bon i n’a fɔ n’an b’an yɛrɛ tanga bolibato ni kakalaya ma cogo min na.
13 Ci min fɔra ko an k’an yɛrɛ tanga joli ma, yala ka joli don mɔgɔ la, o sen bɛ o la wa? Ɔwɔ. An ka misali dɔ ta: A ka kɛ ko dɔkɔtɔrɔ y’a fɔ i ye ko i k’i yɛrɛ tanga dɔlɔmafɛnw ma. Yala o kɔrɔ ye dɔrɔn ko i man kan ka dɔlɔmafɛnw min, nka ko i bɛ se ka o don i jolisira fɛ wa? Cogo si la. O cogo kelen na, k’i yɛrɛ tanga joli ma, o kɔrɔ ye ko i tɛ o don i farikolo la sira si fɛ. O la sa, cikan min ye ko an k’an yɛrɛ tanga joli ma, o kɔrɔ ye ko an man kan k’a to mɔgɔ si ka joli don an farikolo la cogo si la.
14 Ni Krecɛn dɔ joginko juguyara, walima n’a ka kan ka opere ko gɛlɛnba dɔ la dun, mun bɛ kɛ? An k’a kɛ ko dɔkɔtɔrɔ y’a fɔ a ye ko joli ka kan ka don a la, n’o tɛ, a bɛ sa. A jɛlen don ko Krecɛn t’a fɛ ka sa. O kosɔn, walisa ka a ka ɲɛnamaya lakana, Ala ye o fɛn nafamaba min di a ma, a bɛna sɔn furakɛlicogow la joli tɛ minnu na. O la sa, a bɛna furakɛli cogow ɲini minnu bɛ sɔrɔ, wa a bɛna sɔn furakɛlicogo sugu caman na, joli tɛ minnu na.
15 Yala Krecɛn bɛna Ala ka sariya sɔsɔ walisa ka to ɲɛnamaya la waati dɔɔnin dɔrɔn kɔnɔ nin diɲɛ in kɔnɔ wa? Yesu y’a fɔ ko: “Mɔgɔ min b’a fɛ k’a yɛrɛ ni [walima a ka ɲɛnamaya] kisi, o na bɔnɛ a la, nka min bɛ bɔnɛ a ni la ne kosɔn, o de na a ni sɔrɔ.” (Matiyu 16:25) An t’a fɛ ka sa. Nka, n’an b’a ɲini k’an ka sisan ɲɛnamaya kisi an kɛtɔ ka Ala ka sariya sɔsɔ, o bɛna kɛ farati ye min bɛ se k’a to an bɛ bɔnɛ ɲɛnamaya banbali la. A bɛnnen don an dalen ka to Ala ka sariya la. An ka da a la tigitigi ko n’an sara k’a sababu kɛ fɛn o fɛn ye, an ka Ɲɛnamaya-Dibaga hakili bɛna jigin an na sulakunun tuma na, ka ɲɛnamaya segin an ma kokura, o min ye nilifɛn nafamaba ye.—Yuhana 5:28, 29; Heburuw 11:6.
16 Bi, Ala batobaga kantigiw jɔlen b’a kan tigitigi ka tugu a ka ci fɔlen na min ɲɛsinnen bɛ joli ma. U tɛna joli dun cogoya si fɛ. U tɛna sɔn fana joli la furakɛli hukumu kɔnɔ*. U dalen b’a la ko joli Dabaga b’a dɔn fɛn min ka fisa an ma kosɛbɛ. Yala i fana dalen bɛ o de la wa?
JOLI BƐ TA KO BƐNNEN KELENPE MIN KOSƆN
17 Joli bɛ ta ko bɛnnen kelenpe min kosɔn, Musa ka Sariya y’i sinsin o kan. Jehova tun ye batosira min wajibiya Israɛlkaw kan, a ye nin ci fɔ o la, ko: “K’a masɔrɔ dafɛn bɛɛ ɲɛnamaya bɛ a joli la. Ne ye yamaruya di aw ma aw ka jurumu kafari ni joli ye sarakabɔlan kan, sabu ni bɛ joli la, o de kosɔn a bɛ jurumu kafari.” (Levitike 17:11) Ni Israɛlkaw tun ye jurumu kɛ, u tun bɛ jurumu yafa sɔrɔ n’u ye bagan kɛ saraka ye k’a joli dɔ kɛ finiso sarakabɔlan kan, walima o kɔfɛ, sarakabɔlan kan tuma min na Alabatosoba jɔra. Joli bɛ ta ko bɛnnen kelenpe min kosɔn, o tun ye ka o kɛ saraka ye.
18 Krecɛn lakikaw tɛ Musa ka sariya kɔrɔ. O kosɔn u tɛ baganw kɛ sarakaw ye, ka u joli kɛ sarakabɔlan kan. (Heburuw 10:1) Nka, joli min tun bɛ kɛ sarakabɔlan kan fɔlɔ la, o tun bɛ Ala Denkɛ, Yesu Krisita ka saraka de kofɔ, o saraka min nafa ka bon fo a tɛ se ka fɔ. I ko an y’a kalan cogo min na nin gafe Tilayɔrɔba 5nan na, Yesu y’a ka hadamaden ɲɛnamaya di an kosɔn, a kɛlen k’a to a joli ka bɔn i ko saraka. O kɔfɛ, a yɛlɛnna sankolo la, wa siɲɛ kelenpe, a tɛ min kɛ tun, a y’a joli bɔnnen nafa jira Ala la. (Heburuw 9:11, 12) O kɛra sababu ye walisa an ka jurumuw ka yafa ani ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔli da yɛlɛn an ye. (Matiyu 20:28; Yuhana 3:16) Yesu joli tara ka kɛ o ko kɛrɛnkɛrɛnnen min ye, o nafa bonyara kosɛbɛ. (1 Piɛrɛ 1:18, 19) O la sa, Yesu joli bɔnni ye jɔyɔrɔ min fa, ka da o la, o kelenpe de sababu fɛ an bɛ se ka kisi.
19 An bɛ se ka Jehova Ala waleɲumandɔn kosɛbɛ bawo a ye ɲɛnamaya di an ma ni kanuya ye. Yala o man kan k’an bila an k’a fɔ mɔgɔw ye ko an bɛ se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, an ka dannaya kosɔn Yesu ka saraka la wa? N’an bɛ hami an mɔgɔɲɔgɔnw ka ɲɛnamaya ko la, i n’a fɔ Ala, o bɛna an bila ka nin kuma fɔ u ye ni timinandiya ye. (Ezekiɛl 3:17-21) Ikomi o ye baara ye min b’an kan, n’an b’an timinandiya o la, an fana bɛna se k’a fɔ i ko ciden Paul y’a fɔ cogo min na ko: “Mɔgɔ si joli hakɛ tɛ ne kan, k’a masɔrɔ ne ye Ala sago bɛɛ fɔ aw ye, ne ma foyi dogo aw la.” (Kɛwalew 20:26, 27) N’an bɛ Ala n’a sagonata kuma fɔ an mɔgɔɲɔgɔnw ye, o ye cogo ɲuman dɔ de ye, an b’a jira min fɛ ko an bɛ ɲɛnamaya ni joli bonya.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Ɲɛnamaya ye nilifɛn ye ka bɔ Ala yɔrɔ.—Zaburuw 36:10; Jirali 4:11.
- Kɔnɔtiɲɛ man ɲi, bawo den min bɛ a ba kɔnɔ n’o ma wolo fɔlɔ, o ka ɲɛnamaya ye fɛn nafamaba ye Ala bolo.—Ekisode 21:22, 23; Zaburuw 127:3.
- An bɛ ɲɛnamaya bonya, n’an tɛ o bila farati la ani n’an tɛ joli dun.—Dutɛrɔnɔmɛ 5:17; Kɛwalew 15:28, 29.
* Walisa ka kunnafoniw sɔrɔ furakɛlicogow kan, joli tɛ don mɔgɔ la minnu na, gafenin lajɛ min dilanna Jehova Seerew fɛ, n’a tɔgɔ ye tubabukan na ko Comment le sang peut-il vous sauver la vie ? (n’o kɔrɔ ye ko joli bɛ se ka i ka ɲɛnamaya kisi cogo jumɛn na?), o ɲɛ 13nan fo 17nan na.
Ɲininkaliw
1. Jɔni de ye fɛn ɲɛnamaw bɛɛ da?
2. Ala ye mun kɛ walisa k’an ka ɲɛnamaya kɔkɔrɔdon?
3. Ala ye mun miiri Abɛl fagali ko la?
4. Ɲɛnamaya ka kan ka kɛ an bolo cogo min na, Ala sinsinna o kan cogo jumɛn na Musa ka sariya kɔnɔ?
5. An ka kan ka mun miiri kɔnɔtiɲɛ ko la?
6. Mun na an man kan k’an mɔgɔɲɔgɔn koniya?
7. Ko minnu b’a jira ko an tɛ ɲɛnamaya bonya, olu dɔw ye jumɛnw ye?
8. Mun na a ka kan ka kɛ an haminanko ye tuma bɛɛ ko farati kana kɛ an ka ko si la?
9. N’an bɛ ɲɛnamaya bonya, an bɛna baganw minɛ cogo jumɛn na?
10. Ala y’a jira cogo jumɛn na ko jɛɲɔgɔnya bɛ ɲɛnamaya ni joli cɛ?
11. Kabini Nuhun ka waati la, Ala m’a daga mɔgɔ ka mun kɛ ni joli ye?
12. San kɛmɛ fɔlɔ la Yesu Krisita nalen kɔ, cikan jumɛn de dira hakili senu fɛ, ni o bɛ sen na an ka waati la halisa?
13. Ci min fɔra ko an k’an yɛrɛ tanga joli ma, ka joli don mɔgɔ la, o sen bɛ o la cogo di? Misali di o kan.
14, 15. Ni dɔkɔtɔrɔw y’a fɔ ko joli ka kan ka don Krecɛn dɔ la, a bɛna mun kɛ? A bɛna o kɛ kun jumɛn de la?
16. Ala batobagaw jɔlen bɛ mun de kan tigitigi joli ko la?
17. Fɔlɔ la, Israɛl jamana na, Jehova Ala jɛnna n’a ye joli tun ka ta ko bɛnnen kelenpe jumɛn kosɔn?
18. An bɛ se ka nafa ni koduman jumɛnw de sɔrɔ Yesu joli bɔnni kosɔn?
19. An ka kan ka mun kɛ walisa ‘mɔgɔ si joli hakɛ kana kɛ an kan’?


text:
ƝININKALI 2
Mun na ne bɛ jɔrɔ ne farikolo cogoya la?
I BƐNA MUN KƐ?
I hakili jagabɔ nin ko in kan: Julia mana a yɛrɛ lajɛ dumare la, a bɛ fɛn o fɛn ye, o ye ko a ka bon de. A bɛ a fɔ ko, “fo dɔ ka bɔ ne ka bonya la,” hali k’a sɔrɔ a somɔgɔw ni a teriw b’a fɔ a ye ko “e man bon koyi.”
Kɔsa in na, Julia ye fɛɛrɛ gɛlɛnw tigɛ walasa ka “kilo fila bɔ a bonya la”, a bolo a tun ka kan ka fɛn o fɛn kɛ o la, o tun ye ka dumuniba kɛli jɔ tile damadɔ . . .
Ni i delila ka hami i yecogo la iko Julia, i bɛna mun de kɛ?
WAATI TA KA I HAKILI JAGABƆ!
Ka jɔrɔ i farikolo kɛcogo la, o tɛ ko jugu ye. Tiɲɛna, Bibulu bɛ tanuli kumaw fɔ ka ɲɛsin muso caman ni cɛ caman yecogo kan, ni olu dɔw ye Saran, Rasɛl, Abigali, Yusufu ani Dawuda ye. Bibulu bɛ a pereperelatigɛ yɛrɛ ko muso dɔ min tɔgɔ tun ye Abisag ye ko o “cɛ tun ka ɲi kosɛbɛ.”—1 Masakɛw 1:4.
Nka ni i ye a ta sira wɛrɛ fɛ, funankɛ caman bɛ hami kojugu u farikolo yecogo ko la. Wa o bɛ se ka na ni gɛlɛya caman ye. An ka jateminɛ kɛ ɲinini kɛlen dɔw kan:
Ɲinini dɔ sen fɛ, npogotigi 58 % ɲininkali bilala minnu na, olu y’a fɔ ko u ka bon kosɛbɛ k’a sɔrɔ npogotigi 17 % dɔrɔn de tun ka bon olu cɛ la.
Ɲinini wɛrɛ sen fɛ, ɲininkali bilala muso minnu na, 45 % de bolo olu ka bon kosɛbɛ k’a sɔrɔ tiɲɛna u fasalenba tun don!
K’a ɲini ka fasa sira bɛɛ fɛ, o kɛra sababu ye ka bana dɔ lase funankɛ dɔw ma a bɛ fɔ min ma ko anorexie ni o ye bana ye min bɛ na ni basigi baliya ye dumuni ko ta fan fɛ, fo u bɛ kɛ mɔgɔw ye vitamini tɛ minnu fari la.
Ni anorexie bana bɛ i la walima ni gɛlɛya wɛrɛ bɛ i la dumuniko ta fan fɛ, dɛmɛ ɲini. O kɛli daminɛ i kɛtɔ ka o ɲɛfɔ i bangebaga dɔ la kelen ye walima mɔgɔkɔrɔba dɔ ye i dalen bɛ min na. Bibulu b’a fɔ ko: “Teri sɛbɛ bɛ mɔgɔ kanu tuma bɛɛ, a bɛ kɛ i balimakɛ ye tɔɔrɔ waati la.”—Ntalenw 17:17.
I BƐ SE KA NAFA DON I YƐRƐ LA COGO ƝUMAN MIN FƐ!
Tiɲɛ na, i ye mɔgɔ sugu min ye i kɔnɔ, o de b’a jira ni i cɛ ka ɲi walima ni i cɛ ma ɲi. An ka jateminɛ kɛ masakɛ Dawuda denkɛ Absalɔm kan. Bibulu b’a fɔ ko:
“Mɔgɔ si tun tɛ Israɛl bɔnsɔn cɛma min bɛ Absalɔm bɔ cɛɲɛ la. . . . Fiɲɛ si tun t’a la.”—2 Samuɛl 14:25.
Hali k’a sɔrɔ a tun cɛ ka ɲi, o funankɛ tun falen bɛ kuncɛbaya la, ka fara jɔyɔrɔ ɲini ani janfa kan! O de kama Bibulu tɛ kuma ɲuman fɔ a kan, nka a b’a jira i n’a fɔ janfaci ŋana, ko koniya ni mɔgɔfaga tun ka di a ye.
Bibulu bɛ nin laadilikan di an ma kun jɔnjɔn kosɔn:
Aw “ka jogo kura don aw la”.—Kolosekaw 3:10.
“Aw ka masirili kana kɛ kɔkanna masirili ye . . . , nka aw ka masirili ka kɛ kɔnɔna masirili dogolen ye.”—1 Piɛrɛ 3:3, 4.
Hali n’a y’a sɔrɔ ko k’a ɲini ka i yɛrɛ cɛ ɲɛ o tɛ ko jugu ye, i ye mɔgɔ sugu min ye i kɔnɔ o de nafa ka bon ka tɛmɛn farikolo yecogo kan. A mɛn o mɛn, jogo minnu bɛ i la alako ta fan fɛ olu de bɛna kɛ sababu ye mɔgɔw ka sama i nɔfɛ ka tɛmɛn farikolo kɔgɔlenba kan walima farikolo tigɛko ɲuman kan! Npogotiginin dɔ min tɔgɔ ko Phylicia y’a fɔ ko, “ni i cɛ ka ɲi, mɔgɔw bɛ i jateminɛ joona, nka i ye mɔgɔ sugu min ye i kɔnɔ ani i jogow, olu de ye fɛnw ye mɔgɔw bɛ u hakili to minnu na kosɛbɛ.”
JATEMINƐ KƐ I FARIKOLO KƐCOGOYA KAN
Yala i bɛ maloya tuma caman na, i farikolo kɛcogoya kosɔn wa?
Yala i bɛ miiri ka operasiyɔn kɛ walasa ka i farikolo kɛcogo ɲɛ walima ka dumuni régime gɛlɛn kɛ walasa ka farikolo fiɲɛ dɔ ladilan wa?
Ni se tun bɛ i ye, i tun bɛna mun de falen i farikolo la? (I ka jaabi sugandi.)
I JANYA
I BONYA
I KUNSIGI
I FARIKOLO TIGƐCOGO
I ƝƐDA
I FARI KULƐRI
Ni i ye ɲininkali fɔlɔ fila ninnu jaabi ni ɔwɔ ye ani ni i ye jaabi saba walima ka tɛmɛn o kan sugandi ɲininkali sabanan la, i ka i hakili jagabɔ nin kan: A ka ca a la ko mɔgɔ tɔw tɛna i ye iko i yɛrɛ bɛ k’i yɛrɛ ye yecogo jugu min na tan. A ka nɔgɔn an ka hami kojugu an farikolo yecogo la ani ka jɔrɔnanko caman lase an ma.—1 Samuɛl 16:7.


text:
Karansén 18
Mantɔrɔ yé an badénma mɛnlu kan, an ɲé wôlu madɛmɛnna di ?
Ni mantɔrɔ dô ka Yahuwa la Séré dôlu masɔrɔn, élu di élu ladɛn djôna wôlu madɛmɛn kan ma. Dɛmɛnli suu wô yé a yirala kô kanintéya bɛrɛbɛrɛ lé yé an ni an badénmalu tɛma (Yohana 13:34, 35 ; Yohana I 3:17, 18). An ɲé anna dɛmɛnli wôlu kɛla di ?
An ɲé wôdi bɔla. Kɔnkɔ baa tɛrɛ Judé djamana kɔnɔ tuma mɛn, kristakɔka mɛnlu tɛrɛ Antiyose, wôlu ka wôdi bɔ ka a lawa élu badénmalu ma (Kɛwalilu 11:27-30). An fanan ba a mɛn kô mantɔrɔ dô bara an badénmalu masɔrɔn, an di wôdi bɔ ni wô tɛ an di an bolofénlu ladɛn ka élu madɛmɛn. — Kôrɛnte kalu II 8:13-15.
Anna dɛmɛnli yé élu makô ɲala. Mantɔrɔ ba kɛ yɔrɔ dô rɔ, yén kɛmɔɔbalu di fɛrɛ bɛɛ kɛ kôsa élu yé a lɔn ni foye ma kɛ kafuɲɔhɔya mɔɔ dô la, ka ban ka bɛɛ diya lɔn. Dɛmɛnli dɛkuru dô di damuninfén latara, ani djii sanima ani basii. Yahuwa la Séré siyaman di élu yɛrɛ la wôdi ta ka wa yɔrɔ wôlu rɔ. Bôn ani karanbôn mɛnlu tiɲɛni, élu di wôlu labɛn. Anna dɛmɛnli lakaliyani kamasɔrɔn bɛn yé an tɛ. “ An ni mɛnlu sidini ɲɔn na dɛnkɛnɛya rɔ ” an ɲé wôlu madɛmɛnna. Kɔni mɛnlu fanan yé diina gbɛrɛlu rɔ, an ɲé wôlu fanan madɛmɛnna ni a fɛrɛ kɛla an bolo. — Galate kalu 6:10.
An ɲé mɔɔlu djusu lasumala Kitabu kɔnɔ kumanlu la. Mantɔrɔ yé mɔɔ mɛn kan, wô tii makô yé djusu suma lé la. Wati suu wô rɔ, an ɲé fanka sɔrɔnna Yahuwa lé fɛ kamasɔrɔn alélé yé “ djusu suma bɛɛ tii ” di (Kôrɛnte kalu II 1:3, 4). An sɛwani Kitabu la layirilu yirala mɔɔ tɔrɔni wôlu la. An ɲé a fɔla élu ɲɛ kô a tɛna mɛnna butun, Alla la Mansaya di dan sii mantɔrɔlu, dimin ani tɔrɔyalu la. — Lankɛnɛmaya 21:4.
Ni mantɔrɔ dô kɛla, munna Yahuwa la Sérélu la dɛmɛnli lakaliyani ?
Mɛnlu yé kisila mantɔrɔlu rɔ, an disé wôlu djusu lasumala di ?


text:
Maana 115nan: Alijinɛ kura dugukolo kan
E KA nin jiri janmanjanw lajɛ. Filɛruw fana cɛ ka ɲi kosɛbɛ. Nin kulujanw fana lajɛ. Yala nin yɔrɔ cɛ man ɲi wa? E k’a lajɛ minan bɛ ka dumuni kɛ cogo min na cɛnin tɛgɛ kɔnɔ. E ka warabaw ani sow lajɛ minnu bɛ bin na. Yala i t’a fɛ ka sigi nin yɔrɔ cɛɲi sugu la wa?
Ala b’a fɛ i ka ɲɛnamaya kɛ kudayi alijinɛ kɔnɔ, dugukolo kan yan. Tɔɔrɔ minnu bɛ mɔgɔw kan bi, a t’a fɛ i ka o tɔɔrɔ si sɔrɔ. Mɔgɔ minnu bɛna sigi alijinɛ kura kɔnɔ, Bibulu ye nin layidu ta olu ye ko: ‘Ala na kɛ u fɛ. Saya tɛna kɛ tun wala kasikan wala dimi. Fɛn kɔrɔw tɛmɛna.’
Yesu bɛna fɛɛrɛ tigɛ walasa dugukolo ka yɛlɛma ka ɲɛ nin cogo la. I b’a dɔn o bɛna kɛ tuma min na wa? O bɛna kɛ tuma min na Yesu bɛna kojugu ni mɔgɔjugu bɛɛ bɔ yen. I hakili jigin, Yesu tun bɛ dugukolo kan tuma min na, a ye bana sugu bɛɛ kɛnɛya, ka suw lakunun yɛrɛ. Yesu tun ye o kow kɛ walisa k’a jira, a bɛna min kɛ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la, tuma min na a bɛna kɛ Ala ka masaya masakɛ ye.
E ka miiri a bɛna kɛ dakabanako min ye ka kɛ alijinɛ kura kɔnɔ, dugukolo kan! Yesu ani a ye mɔgɔ minnu sugandi, u bɛna kuntigiya kɛ ɲɔgɔn fɛ sankolo la. O kuntigi ninnu bɛna u mago don dugukolo-kan-mɔgɔw kelen-kelen na walisa bɛɛ lajɛlen ka hɛrɛ sɔrɔ. An k’a lajɛ an ka kan ka min kɛ walisa Ala ka ɲɛnamaya banbali di an ma a ka alijinɛ kura kɔnɔ.
Jirali 21:3, 4; 5:9, 10; 14:1-3.
Ɲininkaliw
- Bibulu b’a jira ko an bɛna hɛrɛ jumɛnw dɔn alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan yan?
- Mɔgɔ minnu bɛna sigi Alijinɛ kɔnɔ, Bibulu ye layidu jumɛn ta olu ye?
- Waati jumɛn na Yesu bɛna a hakili to a la walisa nin dakabana yɛlɛma ka kɛ?
- Yesu tun bɛ dugukolo kan tuma min na, a ye mun kɛ walisa k’a jira ale bɛna min kɛ ni a kɛra Ala ka Masaya Masakɛ ye tuma min na?
- Yesu ani mɔgɔ minnu bɛna kuntigiya kɛ ɲɔngɔn fɛ sankolo la, tuma min na u bɛ dugukolo mara, u bɛna u magɔ don mun de la?
Ɲininkali wɛrɛw
- I ka Jirali 5:9, 10 kalan.
Mun na an bɛ se ka da a la ko mɔgɔ minnu bɛna dugukolo mara san ba kelen kɔnɔ, olu bɛna kɛ masakɛw ni sarakalasebagaw ye minnu ka ɲi ani minnu bɛ hinɛ? (Ef. 4:20-24; 1 Pi. 1:7; 3:8; 5:6-10)
- I ka Jirali 14:1-3 kalan.
Ni a fɔra ko Fa tɔgɔ ani Sagaden tɔgɔ sɛbɛnnen bɛ mɔgɔ 144 000 ten kan, o kɔrɔ ye mun ye? (1 Kɔr. 3:23; 2 Tim. 2:19; Jir. 3:12)


text:
TILAYƆRƆBA KƆNƆNTƆNNAN
Yala an bɛ “laban donw” na wa?
Bibulu y’a fɔ ko ko jumɛnw bɛna kɛ an ka waati la?
Ala ka kuma y’a fɔ ko mɔgɔw bɛna kɛ mɔgɔ sugu jumɛnw ye “laban donw” na?
Bibulu y’a fɔ ko koɲuman jumɛnw bɛna kɛ “laban donw” na?
YALA i delila ka kibaruw lamɛn tele la ka tila k’i yɛrɛ ɲininka ko: ‘diɲɛ bɛ ka taa min?’ Kasaaraw bɛ cun mɔgɔw kan, an ma sigi ni minnu ye, fo mɔgɔ si tɛ se ka kɔn k’a fɔ ko minnu bɛna kɛ sini. (Yakuba 4:4) Jehova kɔni b’a dɔn fɛn min bɛna kɛ sini. (Esayi 46:10) Ala ka Kuma, n’o ye Bibulu ye, o y’a fɔ a mɛnna ko kojuguw bɛna kɛ an ka waati la. Nka o dɔrɔn tɛ, ko dakabanakow fana bɛna kɛ sɔɔni.
2 Yesu Krisita kumana Ala ka Masaya kan, o min bɛna juguya ban, ka dugukolo kɛ alijinɛ ye. (Luka 4:43) Ala ka Masaya tun bɛna na tuma min na, mɔgɔw tun b’a fɛ ka o dɔn. Yesu ka kalandenw y’a ɲininka kɛrɛnkɛrɛnnenya la ko: Mun “na kɛ i nali taamashyɛn ye, ani diɲɛ laban taamashyɛn ye?” (Matiyu 24:3) A ka jaabi kɔnɔna na, Yesu y’a fɔ u ye ko Jehova kelenpe de b’a dɔn tigitigi nin diɲɛ bɛna ban tuma min na. (Matiyu 24:36) Ko minnu tun bɛna kɛ dugukolo kan sani Ala ka Masaya ka hɛrɛ lakika sigi hadamadenw ye ani ka tɔɔrɔ bɛɛ bɔ u kan, Yesu tun ye olu fɔ. A ye o ko minnu fɔ, olu dun de bɛ ka kɛ sisan.
3 Sani an ka kow lajɛ minnu b’a jira ko an bɛ “diɲɛ laban” na, an ka kuma kɛlɛ dɔ kan, hadamaden si ma se ka min ye. O kɛlɛ kɛra sankolo la, n’o ye yɔrɔ yebali ye. O kɛlɛ kɔ kɛra min ye, o bɛ an kun kan.
KƐLƐ DƆ KƐRA SANKOLO LA
4 Nin gafe tilayɔrɔba tɛmɛnnen y’a jira ko Yesu Krisita kɛra masakɛ ye sankolo la san 1914. (Daniɛl 7:13, 14) O kɔfɛ dɔrɔn, Yesu ye wale kɛ. Bibulu b’a fɔ ko “Kɛlɛ kɛra sankolo la. Misɛl [n’o ye Yesu tɔgɔ dɔ ye] ni a ka mɛlɛkɛw ye o dragon [Sitanɛ-Sendonbaga] kɛlɛ. Dragon fana ni a ka mɛlɛkɛw ye kɛlɛ kɛ.”* Sitanɛ n’a ka mɛlɛkɛjuguw, n’olu ye jinɛw ye, u ma se sɔrɔ kɛlɛ la. U gɛnna ka bɔ sankolo la ka na dugukolo fan fɛ. Ala ka mɛlɛkɛ kantigiw nisɔndiyara ko Sitanɛ n’a ka jinɛw gɛnna ka bɔ sankolo la. Nka, hadamaden minnu bɛ dugukolo kan, olu ma se ka nisɔndiya i n’a fɔ mɛlɛkɛ minnu bɛ sankolo la, bawo Bibulu tun y’a fɔ ko: “Bɔnɛ bɛ dugukolo…ye, k’a masɔrɔ Sitanɛ jiginna ka taa aw yɔrɔ. A diminnenba don, katuguni a y’a dɔn ko a ka waati tɔ man jan tun.”—Jirali 12:7, 9, 12.
5 Kɛlɛ min kɛra sankolo la, a lajɛ koɲuman o kɔ kɛra min ye. Sitanɛ ka dimin kɔnɔ, a bɛna bɔnɛ lase dugukolo-kan-mɔgɔw ma. I ko i bɛna a ye cogo min na, an bɛ ka an ka ɲɛnamaya kɛ o bɔnɛ waati kɔnɔna de la. Nka, a bɛna kɛ waati surun dɔrɔn de ye bawo Jirali kitabu ko “waati tɔ man jan tun.” Sitanɛ yɛrɛ bɛ o dɔn. Bibulu b’a fɔ o waati de ma ko “laban donw.” (2 Timote 3:1) An nisɔndiyalen don kosɛbɛ k’a dɔn ko yan ni dɔɔnin cɛ, Ala bɛna Sitanɛ ka fanga bɔ yen pewu dugukolo kan. Ko minnu fɔra Bibulu kɔnɔ, n’olu tun bɛna kɛ an ka waati la, an ka olu dɔw lajɛ. O kow bɛn’a jira an na ko an bɛ laban donw na ani ko yan ni dɔɔnin cɛ, Ala ka Masaya bɛna hɛrɛ banbali lase Jehova kanubagaw ma. Yesu kumana taamasyɛn min kan, n’o tun bɛna kɛ an ka waati la, an ka fɔlɔ ka o taamasyɛn kɔnɔfɛn naani lajɛ.
KOBA MINNU BƐ KƐ LABAN DONW NA
6“Siya dɔ na wuli siya dɔ wɛrɛ kama. Masaya dɔ na wuli masaya dɔ wɛrɛ kama.” (Matiyu 24:7) San kɛmɛ tɛmɛnen kɔnɔna na, mɔgɔ miliyɔn caman de fagara k’a sababu kɛ kɛlɛ ye. Angilɛw ka tarikusɛbɛnna dɔ y’a sɛbɛn ko: “Hadamadenw ka tariku sɛbɛnnen kɔnɔna na, k’a taa san 1900 na fo san 2000 la, o jolibɔn cayara kosɛbɛ ka tɛmɛ san tɔw kan minnu y’a kɔn…O sanw kɔnɔna na, a bɛ i ko kɛlɛ kɛra don o don dugukolo yɔrɔ dɔ la. A ka dɔgɔ kɛlɛ ma kɛ don min na.” Baarakɛda min tɔgɔ ye ko Worldwatch Institute, o y’a fɔ ko: “San kɛmɛ [minnu dara san 1900 kan], o sanw kɔnɔ, mɔgɔ minnu bɔnɛna u ni na kɛlɛw la, olu hakɛ cayara siɲɛ saba ka tɛmɛ mɔgɔw hakɛ kan minnu fagara kɛlɛw bɛɛ lajɛlen na minnu kɛra k’a ta san kɛmɛ fɔlɔ la Krisita nalen kɔ ka na a bila san 1899 na.” K’a ta san 1914 la, mɔgɔ minnu fagara k’a sababu kɛ kɛlɛw ye, olu ka ca ni mɔgɔ miliyɔn 100 ye. Ni an diyanyemɔgɔ dɔ sara kɛlɛ la, o bɛ an dusukasi kosɛbɛ. Nka an ka miiri o dusukasi ɲɔgɔn sigiyɔrɔma miliyɔn caman na.
7“Kɔngɔbaw…na kɛ.” (Matiyu 24:7) Ɲininikɛlaw y’a jira ko a san 30 ɲɔgɔn de filɛ nin ye ko san o san suma hakɛ cayara kosɛbɛ. O bɛɛ n’a ta kɔngɔbaw bɛ yen halisa, bawo mɔgɔ caman ka wari tɛ u bɔ ka se ka suma san walima ka yɔrɔ san ka se k’o sɛnɛ. Faantan jamanaw la, mɔgɔ miliyari kelen ni kɔ de diyagoyalen bɛ ka balo ni wari 650 F CFA ɲɔgɔn ye don o don, walima ni wari ye min tɛ o bɔ. U fanba bɛ ka balo kɔngɔ kɔnɔ tuma bɛɛ. L’Organisation mondiale de la santé, n’o ye diɲɛ bɛɛ ka kɛnɛyako tɔn ye, o y’a jateminɛ k’a ye ko den miliyɔn duuru ni kɔ de bɛ sa san o san kɔngɔ kosɔn.
8“Dugukolo yɛrɛyɛrɛbaw na kɛ.” (Luka 21:11) Ka kɛɲɛ ni jateminɛ kɛlen dɔ ye min tɔgɔ ye ko U.S Geological Survey, k’a ta san 1990 dɔrɔn na, dugukoloyɛrɛyɛrɛ minnu barika bonyana fo ka se ka sankansobaw tiɲɛ ani ka dugukolo pɛrɛn, olu bɛ taa 17 ɲɔgɔn na san o san. Dugukoloyɛrɛyɛrɛ minnu barika bonyana kosɛbɛ fo ka se ka sankansobaw tiɲɛ bɔgɔbɔgɔ, a bɛ i ko olu kɛra san o san. Jateminɛ kɛlen wɛrɛ y’a fɔ ko: “San kɛmɛ laban minnu tɛmɛna, olu kɔnɔna na, dugukoloyɛrɛyɛrɛw ye mɔgɔ ba kɛmɛ caman faga. K’a sɔrɔ hadamadenw ye dɔ fara u ka dɔnniya ni u ka fɛɛrɛw kan ani u ka masin dilannenw kan, o fɛnw bɛɛ lajɛlen ye dɔɔnin dɔrɔn de bɔ mɔgɔ fagalenw hakɛ la dugukoloyɛrɛyɛrɛw fɛ.”
9“Fiɲɛbanaw…na kɛ.” (Luka 21:11) Hali ni hadamadenw taara ɲɛ kosɛbɛ banaw furakɛli ni u kunbɛnni na, o bɛɛ n’a ta, bana kɔrɔw ni bana kuraw bɛ ka hadamadenw tɔɔrɔ. Kunnafoni sɛbɛn dɔ y’a jira ko bana 20 minnu dɔnnen don kosɛbɛ, sɔgɔsɔgɔninjɛ ni sumaya ani kunfilanintu sen bɛ o banaw la, olu nana caya san tan laban ninnu kɔnɔna na. Bana sugu dɔw furakɛli bɛ gɛlɛyara ka taa a fɛ ni furaw ye. Ka fara o kan, bana kura 30 ɲɔgɔn de bɔra. Fura ma sɔrɔ u dɔw la, wa u bɛ mɔgɔ faga.
MƆGƆW BƐNA KƐ MƆGƆ SUGU JUMƐNW YE LABAN DONW NA
10 Ko minnu tun ka kan ka kɛ diɲɛ kɔnɔ, Bibulu ma dan a jirali dɔrɔn ma. A y’a fɔ fana ko laban donw na, hadamadenw ka ɲɛnamaya kɛcogo bɛna yɛlɛma. Hadamaden fanba tun bɛna kɛ cogo min na, ciden Paul tun y’o fɔ. An b’a kalan 2 Timote 3:1-5 na ko: “Laban donw na, waati gɛlɛnw na kɛ.” Paul y’a fɔ ko mɔgɔw bɛna kɛ
- U yɛrɛw fɛ
- Nafolo negetɔw
- Bangebaa kan bilabaaw
- Fitiriwalew
- Hinɛntanw
- Yɛrɛminɛbaliw
- Farinmaw
- Ɲɛnajɛ kow ka di minnu ye ka tɛmɛn Ala ko kan
- Ala sira kɔkanna kow taamabaaw, nka u banna a ka sebaaya ma
11 Yala mɔgɔw bɛ ten i ka kin na wa? Siga t’o la. Yɔrɔ bɛɛ la, i bɛ mɔgɔw sɔrɔ jogojugu bɛ minnu na. O b’a jira ko sɔɔni Ala bɛna wale kɛ, bawo Bibulu b’a fɔ ko: “Hali ni mɔgɔ juguw nugura i ko bin, ni tilenbaliya kɛbaaw ye feere bɔ, u na halaki ka ban.”—Zaburu 92:8.
KOƝUMAN MINNU BƐ KA KƐ LABAN DONW NA
12 A jɛlen don ko laban donw falen bɛ bɔnɛw na, i ko Bibulu tun y’a fɔ tigitigi cogo min na. Nka, nin diɲɛ ɲagaminen na, koɲumanw bɛ ka kɛ Jehova batobagaw fɛ.
13 Daniɛl ka kitabu kɔnɔ, n’o ye Bibulu kɔnɔ kitabu dɔ ye, o y’a fɔ ko: “Dɔnniya [lakika] kow na caya.” O bɛna kɛ tuma jumɛn na? O bɛna kɛ “laban tuma” na. (Anw de ye daɲɛw sɛbɛn k’a jɛgɛn; Daniɛl 12:4, BS) Kɛrɛnkɛrɛnnenya la, kabini san 1914, mɔgɔ minnu tun b’a fɛ tiɲɛ na ka baara kɛ Jehova ye, Jehova ye olu dɛmɛ u ka faamuyali ka bonya Bibulu kan. Dɔ farala u ka faamuyali kan ka taa a fɛ nin tiɲɛ nafamaw ko la: Ala tɔgɔ ani a sagonata, Yesu Krisita ka kunmabɔ saraka, mɔgɔ salenw cogoya ani su lakununni. Ka fara o kan, Jehova batobagaw y’a kalan u bɛ se ka u ka ɲɛnamaya kɛ cogo min na walisa o ka hɛrɛ lase u ma ani o ka kɛ tanuli ye ka taa Ala ma. Ala ka Masaya ka baara bɛna kɛ min ye ani a bɛna kow latilen cogo min na dugukolo kan, u ye faamuyali jɛlen sɔrɔ o fɛnw fana kan. U bɛ mun kɛ ni o dɔnniya ye? O ɲininkali b’an lase kirayakuma dɔ wɛrɛ ma min bɛ ka tiimɛ nin laban donw na.
14 Yesu ka kirayakuma kɔnɔ “diɲɛ laban” kan, a y’a fɔ ko “Nin Kibaru Duman waajuli na kɛ diɲɛ yɔrɔw bɛɛ la sankolo masaya ko la.” (Anw de ye daɲɛw sɛbɛn k’a jɛgɛn; Matiyu 24:3, 14) Dugukolo yɔrɔ bɛɛ la, jamana 230 ni kɔ kɔnɔ, ani kanw na minnu ka ca ni 400 ye, Masaya Kibaru Duman waajuli bɛ ka kɛ. O kibaru duman kɔnɔ, a ɲɛfɔra o Masaya ye min ye, a bɛna min kɛ ani an bɛna dugawuw sɔrɔ cogo min na ka bɔ a yɔrɔ. Jehova Seere miliyɔn caman de bɛ ka Kibaru Duman waajuli kɛ ni timinandiya ye. U bɛ bɔ “siyaw bɛɛ ni bɔnsɔnw bɛɛ ni mɔgɔ sifaw bɛɛ ni kanw bɛɛ la.” (Jirali 7:9) Jehova Seerew bɛ Bibulukalan kɛ mɔgɔ miliyɔn caman kun fu, o mɔgɔw yɛrɛw ka so kɔnɔ, bawo o mɔgɔw b’a fɛ k’a dɔn Bibulu bɛ min fɔ tigitigi. O ko b’a jira ko Yesu ka kirayakuma tiimɛli ye kabako ye bawo Yesu tun y’a fɔ Krecɛn lakikaw ko la ko “mɔgɔw bɛɛ na aw koniya.”—Luka 21:17
I BƐNA MUN KƐ?
15 Ikomi Bibulu kirayakuma caman de bɛ ka tiimɛ an ka waati la, yala i ma sɔn a ma ko an bɛ laban donw na wa? Ni kibaru duman waajuli kɛra ka se hakɛ ma min ye Jehova sago ye, siga t’a la ko “laban” bɛna se. (Matiyu 24:14) “Laban” ye waati ye, min kɔnɔna na Ala bɛna kojugu ban pewu ka bɔ dugukolo kan. Mɔgɔ minnu b’a dabɔ a kama ka Jehova kɛlɛ, Jehova bɛna Yesu ni mɛlɛkɛ setigibaw kɛ baarakɛminɛnw ye ka o mɔgɔw bɛɛ halaki. (2 Tesalonikekaw 1:6-9) Sitanɛ n’a ka jinɛw tɛna mɔgɔw lafili tun. O kɔfɛ, Ala ka Masaya bɛna hɛrɛ camanba lase mɔgɔw ma minnu sɔnna a ka kuntigiya tilennen ma.—Jirali 20:1-3; 21:3-5.
16 Ikomi Sitanɛ ka diɲɛ in laban surunyara, a ka ɲi k’an yɛrɛ ɲininka ko: ‘Ne ka kan ka mun de kɛ?’ Hakilitigiyako don ka dɔ fara an ka dɔnniya kan ka taa a fɛ Jehova ni a ka ko wajibiyalenw ko la ka ɲɛsin an ma. (Yuhana 17:3) I ka kɛ Bibulu kalanden sɛbɛ ye. A kɛ i delinako ye ka i fara tuma bɛɛ mɔgɔw kan minnu b’a ɲini ka Jehova sago kɛ. (Heburuw 10:24, 25) Jehova Ala ye dɔnniyaba min bila mɔgɔw ka bila la dugukolo yɔrɔ bɛɛ la, i ka o dɔnniya sɔrɔ. Yɛlɛmaw kɛ minnu ka kan i ka ɲɛnamaya kɛcogo la walisa Ala ka sɔn i la.—Yakuba 4:8.
17 Yesu y’a fɔ ko mɔgɔ fanba tɛna sɔn kow la, minnu b’a jira ko an bɛ laban donw na. Mɔgɔjuguw halakili bɛna cun. A bɛna kɛ waati la, mɔgɔw sigilen tɛ ni min ye. A bɛna bala mɔgɔ fanba la i n’a fɔ nson bɛ bala mɔgɔ la cogo min na su fɛ. (1 Tesalonikekaw 5:2) Yesu y’a ka kalandenw lasɔmi ko: “Ko minnu tun bɛ kɛ Nuhun tile la, olu na kɛ Mɔgɔ Denkɛ na donw fana la. Sani sanjiba ka na, mɔgɔw tun bɛ dumuni kɛ, ka minni kɛ, ka musow furu, ka u denw di furu la, fo Nuhun donna kurun kɔnɔ don min na. U tun tɛ miiri foyi la fo sanjiba nana don min na ka taa n’u bɛɛ ye. Mɔgɔ Denkɛ bɛ na don min na, a na kɛ o cogo la.”—Matiyu 24:37-39.
18 O de kosɔn Yesu y’a fɔ a lamɛnbagaw ye ko: “A’ ye aw yɛrɛw kɔlɔsi, walisa aw dusuw kana degun ni nugumaya ni dɔlɔtɔya ani nin diɲɛ hami kow ye, fo o don bɛna bala aw la, i n’a fɔ sogo bɛ minɛ jan na cogo min na, katuguni o don na dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ sɔrɔ. Nka a’ ye to aw ɲɛ na ka Ala deli tuma bɛɛ la, walisa aw ka barika sɔrɔ ka kisi o ko nataw bɛɛ ma, ani aw ka se ka jɔ Mɔgɔ Denkɛ ɲɛ kɔrɔ.” (Luka 21:34-36) O ye hakilitigiyako de ye ka Yesu ka kumaw ta sɛbɛ ye. Mun na? Bawo Jehova Ala ani “Mɔgɔ Denkɛ” Yesu Krisita bɛ sɔn mɔgɔ minnu na, jigiya bɛ olu de ye ka kisi tuma min na Yesu Krisita bɛna Sitanɛ ka diɲɛ halaki. Jigiya bɛ olu de ye fana ka ɲɛnamaya kɛ kudayi dakabana diɲɛ kura kɔnɔ min ka surun kosɛbɛ.—Yuhana 3:16; 2 Piɛrɛ 3:13.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Diɲɛ laban taamasyɛn ye kɛlɛbaw, kɔngɔbaw, dugukoloyɛrɛyɛrɛw ani fiɲɛbanaw ye.—Matiyu 24:7; Luka 21:11.
- Laban donw na, mɔgɔ caman bɛ u yɛrɛw fɛ, u ye nafolo negetɔw ye ani ɲɛnajɛkow ka di u ye, nka u tɛ Ala kanu.—2 Timote 3:1-5.
- Nin laban donw na, Masaya Kibaru Duman waajuli bɛ ka kɛ diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la.—Matiyu 24:14.
* Walisa ka kunnafoniw sɔrɔ minnu b’a jira ko Misɛl ye Yesu tɔgɔ dɔ wɛrɛ ye, i ka Ɲɛfɔli farankanw lajɛ.
Ɲininkaliw
1. An bɛ se ka kunnafoni sɔrɔ min siniko kan?
2, 3. Yesu ka kalandenw y’a ɲininka mun de la? A ye o jaabi cogo jumɛn na?
4, 5. (a) Yesu sigira ka kɛ masakɛ ye tuma min na, o kɔfɛ dɔrɔn mun kɛra sankolo la? (b) Ka kɛɲɛ ni Jirali 12:12 ye, kɛlɛ min kɛra sankolo la, o kɔ tun bɛna kɛ mun ye?
6, 7. Yesu ye kuma minnu fɔ kɛlɛw ni kɔngɔbaw ko la, olu bɛ ka tiimɛ cogo jumɛn na bi?
8, 9. Mun b’a jira ko Yesu ye kirayakuma minnu fɔ dugukoloyɛrɛyɛrɛbaw ni fiɲɛbanaw ko la, k’olu bɛ ka tiimɛ?
10. 2 Timote 3:1-5 y’a fɔ ko fɛn jumɛnw tun bɛna mɔgɔw faranfasiya, n’an tun bɛna o ye bi?
11. Fɛn min bɛna mɔgɔjuguw sɔrɔ, Zaburu 92:8 bɛ o jira cogo jumɛn na?
12, 13. “Laban donw” na, “dɔnniya [lakika] kow na caya” cogo jumɛn na?
14. Masaya Kibaru Duman waajuli bɛ ka kɛ fo ka se hakɛ jumɛn ma bi? Jɔni de bɛ ka o waajuli kɛ?
15. (a) Yala i dalen b’a la ko an bɛ laban donw na wa? Mun na? (b) Mɔgɔ minnu bɛ Jehova kɛlɛ ani mɔgɔ minnu bɛ sɔn Ala ka Masaya kuntigiya ma, “laban” kɔrɔ bɛna kɛ mun ye olu bolo?
16. E yɛrɛ fɛ, hakilitigiyako don i ka mun kɛ?
17. Mun na mɔgɔjuguw halakili bɛna bala mɔgɔ fanba la?
18. An ka kan ka Yesu ka lasɔminikan jumɛn ta an sɛbɛ la?
Walasa ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ
BIBULUKALAN POROGARAMU
Mun na an ka kan ka Bibulu kalan?
Bibulu ye ɲɛnamaya ɲininkaliw bɛɛ la nafamaw jaabiw di mɔgɔ miliyɔn caman ma diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la. Yala i b’a fɛ i ka kɛ o mɔgɔw cɛma wa?


text:
Dɔnniyagafeba
Dɔnniyagafeba, ɔnsiklopedi (encyclopédie) ye gafe dannaselen ye min be tali kɛ kunnafoni dɔnniya bolofaran bɛɛ kan. Dɔnniyagafeba tilalen ka kɛ sɛbɛnfɛnw ye. Sɛbɛnfɛn kelen bɛ kuma kun kelen bɛɛ kan. A ka cala, sɛbɛnfɛnw tondonen abajada cogoya lam gafe kelen kɔnɔ walima gafe caman min sirilen fin hakɛ donta la. Wikipedia ye ɔnsikopedi misɛliya do ye.
Tuɲena, ansikopedi kun ye ka dɔnniya jensenen lakafo dunia kɔnɔ; k'a tabolo labɔlen sigi sen kan mɔgɔw ye an ni bɛ sigi la, k'a dɔnniya latɛmɛ mɔgɔw minu bɛna an kɔ, walasa kɛmɛda tɛmɛlen baara ka na kɛ fu kɛmɛda nataaw ye. Ani mukɔsɔn, an ka sinin ɲasigiw na kalan koɲuman, ka jogo ɲuman sɔrɔ ani ka balo nilafiya kɔnɔ. A mankan a ka sa kasɔrɔ an ma nafa lase hadamadenya ma.


text: Bamako - Koulouba - Sogonafing - Badalabougou - Hamdallaye - Sikoroni - Samé - Lafiabougou - Lassa - Ie Lido - Nkomi - Djikoroni - Koulouniko - Daoudabougou - Sogoniko - Bankoni - Magnambougou - Sabalibougou - Dialakorodji - Sokorodji - Nafadji Dioumanzana - Dounting - Talikbougou - Korofina - Sirakoro - Faladié - Sébéninkoro - Sananko Farako - Missabougou - Niamakoro - Kalaban Koura - Boulkassoumbougou - Sotouba - Kalaban Koro - Diakoni - Soulémanbougou - Kondiambougou - Tyènguiéla - Ntékédo Samassébougou - Ouadougou Sikoro - Tyèmanko - Titibougou - Grinkoumbé - Yirimandio - Kalabambougou - Sananfara - Ntékédo Sirakoro - Kolonda - Kolébabougou - Falaninko


text:
M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali
Informations sur l'upload
Tous les liens sont Interchangeables: vous pouvez prendre chaque partie d'un hébergeur différent pour télécharger plusieurs fichiers en parallèle.
Liens de téléchargement
Être notifié d'une mise à jour de l'article
M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali DVDRiP, télécharger M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali, downlaod M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali, télécharger M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali gratuitement, M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali uptobox, M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali 1fichier, M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali uploaded, M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali free, M, Toumani Diabaté & Sidiki Diabaté-Lamomali VF Vostfr


text:
NDƆMI YE 95
Kɛyi Na Yesu Yɛ A Nunga Gaa La
FOO yia ma, Yesu ndeilɔ kena yia ma kɛ kungɔ i lo a ngi heinyɔi. Kɛ ye kini ngi mɔlinga yɛɛ: ‘Ye mia nya heinyɔi le?’ Kɛɛ Yesu yɛ kɔɔ lɔ na yɛ ngi nɛmahu. I yɛɛ kini ji nɛmahu kɛ nasia ti tia tieni leni hinda yiakpe, tao ti ngewɔvɛi gbambi yiakpi ma, tia mia ngi heinyɔisia a tie. Kɛɛ mu tɔ lɛ na Yesu ndeni ngi ma.
Wati lɛnga, Yesu yɛ a ndɔmi lɔ gbua kɔ i nunga gaa. Na mia i pieni ji kini ji ngi mɔlini. I ndɔmi gbuailɔ kɔlongɔ Juumɔ yia ma tia Sameliamui. Mu yɛ kaa wuenga kɛ Juubleisia gboto ma tii yɛ loni a Sameliableisia. Yesu ye ndɔmi gbuailɔ naa yɛɛ:
Foo yia ma, Juumɔ yia gbuailɔ Jelusalɛm a li Jɛlikɔ. Ji i yɛ li ma, humabla ti gbundɛilɔ ngi ma, ti ngi navui kpɛlɛ gbua ngi yeya kɛ ti lewenga haŋ i lo kulo i haa.
Na woma, Juubleisia ti jaagbuamɔ yia leeilɔ a ye pili na. Bi kɔɔ lɔ gbɔɔ i pieni ji i ye kini ji lɔni laani? I ngi magbukpuilɔ i lee a kakei yepekei ma we. Na woma, Livaimɔ yia leeilɔ a ye pili na, ta bɛ ji i kini ji lɔni, ii looni gbɔ va ngi ma. Bia ti lɔ ma pisoi ji hu ti lima mia pili hu.
Kɛɛ bia numui ji lɔ ma kini ji gama ti ngi leweni? Sameliamui mia. Sia lee bi tɔ ma la pisoi ji hu, Sameliamui ji hali wuilɔ kini ji gbaamisia ya, kɛ i ya a ngie hinda yia mia ta gu ti ngi mahugbe na haŋ i lo hu i bawo.
Ji Yesu kpɔyɔni a ndɔmi ji gbua la, i ndeilɔ naa kini na ma yɛ ngi mɔlini yɛɛ: ‘Numu sawei jisia lia, ye mia bi giingɔ la kɛni kɛ ngi heinyɔi mia a kini na ti ngi leweni, Saagbuamui, Liivaimui ɔɔ Sameliamui?’
Kɛ kini kpɛmbonga yɛɛ: ‘Sameliamui mia, gbɛva see ta mia gbɔni kini na ma ti ngi leweni.’
Kɛ Yesu ndenga ngi ma yɛɛ: ‘Tɔnya mia bi ndenga. Fale li bi na nyikɔ wue.’
Bi gohunɛingɔ ii le kɛyi na ma Yesu yɛ a nunga gaa la? A tɔnya, mu wolonga na ma Yesu ndeni Baibui hu, mua hinda gboto gaa lɔ.
Luuk 10:25-37.


text:
XARANSE 12
pɔlu xɛɛra, maaginɛ xa di, wakili
Won yi sagatala xa fe n de matinkan naxan a sɔxɔ rakisi. Na sagatala sɔxɔ nu na Pɔlu nan na. Muxu mu a xili kolon, kɔnɔ muxu a kolon a, a fe n de rabaxi nɛ naxan a masen a a nu wakili. A xɔli i ma i xa a kolon a naxan raba ? —
Pɔlu nu na geeli Darisalamu. E a suxu nɛ barima a nu Isa xa fe falama. Kɔnɔ mixi ɲaaxi n dee nu naa Pɔlu nu raɲaaxu naxee ma, na ma e naxa lan a ma alako e xa fe ɲaaxi raba a ra. E naxa a fala : « Won xa wɔyɛn sɔɔri mangɛ bɛ alako a xa a fala a xa sɔɔrie bɛ e xa Pɔlu xani kiitisae xa banxi kui, won na won nɔxunma nɛ Pɔlu nɛ dangima won na faxa ! »
Pɔlu maaginɛ xa di naxa na yanfɛ kolon. A nanse raba ? A naxa siga geeli, a naxa na birin yaba Pɔlu bɛ. Mafure mafure Pɔlu naxa a fala a maaginɛ xadi bɛ a xa na yanfɛ fe fala sɔɔri mangɛ bɛ. I tan bɛ, fe xurudi nan nu na ki Pɔlu maaginɛ xa di bɛ a xa na fe birin fala sɔɔri mangɛ bɛ ? — Ade barima na sɔɔri mangɛ nu na kuntigi belebele nan na. Kɔnɔ Pɔlu maaginɛ xa di naxa wakili a fa wɔyɛn na sɔɔri mangɛ bɛ.
Sɔɔri mangɛ nu a kolon a nu lan a xa naxan yati raba. A naxa sɔɔri 500 xili alako e xa Pɔlu ratanga ! A naxa a fala e bɛ e xa Pɔlu xanin han Sesare na kɔɛ ra. Pɔlu nii ratanga nɛ na yanfɛ ma ? — Iyo, na mixi ɲaaxie mu nɔ a suxude ! E xa yanfɛ xun naxa rakana.
Yi taruxui nanse masenma i bɛ ? — I fan nɔma wakilide alo Pɔlu maaginɛ xa di. Won xayi na limaniya ma won nɛ Yehowah xa fe falama boree bɛ. Limaniya kui i tunnabɛxima nɛ Yehowah xa fe falade ? — Xa i na raba, I nɔma mixi n de rakiside.
YI XARAN I XA KITAABUI KUI
Xɛɛrae xa taruxui 23:12-24
Matiyu 24:14 ; 28:18-20
Timote I 4:16


text:
December 01, 2009
Hallie Theison by Abbey
Download at Garden Of Shadows
23 comments:
I was wondering about her as well. She's adorable.ReplyDelete
She's so cute! :DReplyDelete
She will be my new model :)
- AnonymousDecember 1, 2009 at 5:59 PM
She's adorable! Btw, Savio updated his blog.ReplyDelete
- AnonymousDecember 1, 2009 at 6:17 PM
aww i love her!ReplyDelete
- AnonymousDecember 1, 2009 at 6:31 PM
WeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeReplyDelete
She is such a cutie. :)ReplyDelete
- cecesaun1December 1, 2009 at 6:55 PM
How adorable!!! Such a sweet face!!ReplyDelete
- AnonymousDecember 1, 2009 at 7:04 PM
au natural. niceReplyDelete
Aw, she's cute!ReplyDelete
- AnonymousDecember 1, 2009 at 8:43 PM
MAKES ME HORNYYYYYYYYYYYYYReplyDelete
- AnonymousDecember 2, 2009 at 2:10 AM
I love her! so cute . I saw her in CFFReplyDelete
- AnonymousDecember 2, 2009 at 2:22 AM
so cuteReplyDelete
She wasn't in CFF..:)ReplyDelete
- AnonymousDecember 2, 2009 at 11:18 AM
I post this all the time! Can someone plz tell me where the eyes are fromReplyDelete
- AnonymousDecember 2, 2009 at 12:00 PM
she's so cuuuuteReplyDelete
- NightlightDecember 2, 2009 at 5:34 PM
Eyes (default replacemente) are made by me :)ReplyDelete
Nightlight's eyes -> http://www.digitalperversion.net/gardenofshadows/index.php?PHPSESSID=lpl0llcsnc8fkq3k5136gll564&topic=13297.0
Hope it helps..
- AnonymousDecember 2, 2009 at 8:01 PM
what is cff?ReplyDelete
- AnonymousDecember 2, 2009 at 9:01 PM
"MAKES ME HORNYYYYYYYYYYYYY"ReplyDelete
omg I lol'd so much.
- AnonymousDecember 2, 2009 at 11:59 PM
^ don't feed the trolls, fuckerReplyDelete
- AnonymousDecember 4, 2009 at 3:38 PM
Thank you Nightlight!ReplyDelete
- AnonymousDecember 4, 2009 at 3:46 PM
she looks like she has downsReplyDelete
Yess! I've been wanting her in my game for so long!ReplyDelete
- AnonymousMarch 30, 2010 at 1:30 AM
lmfao omg im dying of lolsReplyDelete


text:
Karansén 6
Djigi djuma yé mɔɔ saanilu ɲɛ ?
1. Kibaro ɲuman yé mun di ka bɛn mɔɔ saanilu la kô ma ?
Isa tun yé dukolo kan tuma mɛn, a téri kɛɛ dô tɛrɛ Betani sô kɔnɔ, Jerusalɛmu dafɛ. Wô tɔɔ tɛrɛ kô Lazare. Lôn dô Lazare saala. Télé nani tɛmini, Isa séla yén. Isa ni Lazare badén musolu, Marte ni Mari, wala ala kaburu da la. Yén lafala djama la djôna. Marte ni Mari ka Isa yé Lazare lawulila. I ma a lɔn kô élu sɛwani baa lé tɛrɛ ? — Mɛn karan Yohana 11:21-24, 38-44.
Marte tun ka kibaro ɲuman lɔn ka bɛn mɔɔ saanilu la kô ma. A tun ka a lɔn kô Yahuwa dina nimaya di mɔɔ saanilu ma kɔtunu. — Mɛn karan Ayuba 14:14, 15, TMN.
2. Ni an saala, mun yé an masɔrɔnna ?
Mɔɔnifinlu danni banku lé la (Zenɛzi 2:7 ; 3:19, TMN). Nii tɛ an dɔ. Ni an saala, fén sii tɛ bɔla an dɔ. An ɲé saala tuma mɛn, anna miriya bɛɛ yé danna wô tuma lé. Wô lé kôsɔn, Lazare ma sé foye ɲafɔla ka bɛn ala saaya la kô ma, kamasɔrɔn mɔɔ saanilu tɛ foye ɲayéla. — Mɛn karan Zaburu 146:4, TMN ; Ekleziyasi 9:5, 6, 10, TMN.
Ilé ɲanan, Alla yé mɔɔ saani dôlu djéninna djahanama taa kɔnɔ ? Bani Kitabu yé a yirala kô mɔɔ saanilu tɛ foye ɲayéla, wô yé a yirala kô mɔɔlu yé mɛn fɔla ka bɛn djahanama la kô ma, wô yé wuya baa lé di mɛn yé Alla tɔɔ tiɲɛla. Mɔɔlu djénin kô tɛ Alla miriya rɔ, miriya suu wô yɛrɛ yé a djusu tɔrɔla. — Mɛn karan Irmiya 7:31, TMN.
3. Mɔɔ saanilu disé kumanla an fɛ ?
Mɔɔ saanilu tɛ sé kumanla, élu dôn tɛ kuman lamɛnna (Zaburu 115:17, TMN). Kɔni mɛlɛka djuu dôlu lé yé élu yɛrɛ kɛla mɔɔ saanilu di ka kuman mɔɔnifinlu fɛ (Piyɛri II 2:4). Yahuwa bara tɔn sii mɔɔ saanilu maɲininka kô ma. — Mɛn karan Sariya filana 18:10, 11, TMN.
4. Djônlu dina lawuli ?
Mɔɔ saani siyaman dina nimaya sɔrɔn kɔtunu dukolo kan. Hali mɔɔ dôlu, mɛnlu tun ma Alla lɔn, mɛnlu tun yé kôdju kɛla, wôlu dina lawuli. — Mɛn karan Luku 23:43 ; Kɛwalilu 24:15.
Mɔɔ mɛnlu lawulitɔ, wôlu dina tuɲa makaranɲa ka bɛn Alla la kô ma, ka a yira, fanmadjiya rɔ, kô élu dɛnkɛnɛyani Isa ma (Lankɛnɛmaya 20:11-13). Mɛnlu di kô ɲuman kɛ, wôlu di habadan nimaya sɔrɔn dukolo kan. — Mɛn karan Yohana 5:28, 29.
5. Lawulili yé mun yirala an na ka bɛn Yahuwa la kôkɛɲan ma ?
Djigi yé mɔɔ saanilu ɲɛ, kamasɔrɔn Alla ka a Dén kɛɛ lana dukolo kan kôsa wô yé saa anna kô rɔ. Wô rɔ lawulili yé Alla la diyaɲɛ ni ala nɛma yirala an na. Mɔɔ saanilu ba nimaya sɔrɔn kɔtunu dukolo kan, i di kɛ afɛ ka djôn yé wôlu rɔ ? — Mɛn karan Yohana 3:16 ; Rome kalu 6:23.


text:
Mun bɛ saya kɔfɛ?
Bibulu bɛ jaabi min di
Bibulu b’a fɔ ko: “Mɔgɔ ɲɛnamaw kɔni b’a dɔn ko u bɛ sa nka mɔgɔ salenw tɛ foyi dɔn.” (Waajulikɛla 9:5; Zaburu 146:4) O la, ni an sara, an tɛ ɲɛnamaya la tun. Mɔgɔ salenw tɛ se ka miiri, ka wale kɛ, walima u tɛ bɔ foyi kalama.
“I na kɔsegin buguri la”
Ni an sara fɛn min bɛ kɛ, Ala ye o ɲɛfɔ tuma min na a kumana cɛ fɔlɔ Hadama fɛ. Ikomi Hadama ye kanbilali kɛ, Ala y’a fɔ a ye ko: “I ye buguri ye, i na kɔsegin buguri la.” (Jenɛse 3:19) Sani Ala ka Hadama “dila dugukolo buguri la”, Hadama tun tɛ yen. (Jenɛse 2:7) O cogo kelen na, tuma min na Hadama sara, a kɔseginna buguri la wa a ye ɲɛnamaya dabila.
O kelen de fana bɛ kɛ mɔgɔw la minnu bɛ sa bi. Bibulu kumana hadamdenw ni baganw ko la tan cogo la: “U bɛɛ bɔra buguri la, u bɛɛ na kɔsegin buguri la.”
Saya tɛ fɛn bɛɛ laban ye jagoya la
Tuma caman, Bibulu bɛ saya sanga ni sunɔgɔ ye. (Zaburu 13:3, MN; Yuhana 11:11-14; Kɛwalew 7:60, MN) Mɔgɔ min sunɔgɔlenba don, o tigi tɛ bɔ fɛnw kalama minnu bɛ kɛ a kɛrɛfɛ. O cogo kelen na, mɔgɔ salenw tɛ foyi kalama. O n’a ta bɛɛ, Bibulu b’a fɔ ko Ala bɛ se ka mɔgɔ salenw lakunun, iko mɔgɔ sunugɔbatɔ bɛ lakunun cogo min na ani ka ɲɛnamaya di u ma kokura. (Job 14:13-15) Ala bɛna mɔgɔ minnu suw lakunun, saya tɛ fɛn bɛɛ laban ye olu bolo.


text:
Karansén 2
Djôn yé Alla di ?
1. Munna an kakan ka Alla bato ?
Alla bɛrɛbɛrɛ lé ka fén bɛɛ dan. Damina tɛ ala nimaya la, laban fanan tɛ a la (Zaburu 90:2, TMN). Kibaro ɲuman mɛnlu yé Kitabu kɔnɔ, wôlu farani Alla lé la (Timoté I 1:11). An kakan ka Alla kélén pé lé bato, kamasɔrɔn alélé ka nimaya di an ma. — Mɛn karan Lankɛnɛmaya 4:11.
2. Alla la kôkɛɲan yé di ?
Mɔɔ sii ma Alla yé munu, kamasɔrɔn a yé Nii lé di. Wô kɔrɔ lé kô ala nimaya tɛmini an ta la (Yohana 1:18 ; 4:24). Kɔni an disé ala kôkɛɲan lɔnna ni an ka ala dalifénlu lakɔrɔsi. A tɔmaséré dô lé nin di : yiridén ɲumanlu siyayani ɲamɛn dukolo kan, wôlu yé ala diyaɲɛ ni ala hankilimaya yirala an na. Sankolo warani ɲamɛn, wô yé a fanka yirala an na. — Mɛn karan Rome kalu 1:20.
An ba Kitabu karan, an di Alla la kôkɛɲan lɔn kôsɛbɛ. Tɔmaséréya rɔ, Kitabu yé Alla diyana kôlu ni a gbôyana kôlu yirala an na ; ani Alla ka mɔɔ ɲumanlu ni mɔɔ djuulu mina ɲamɛn fɔlɔ rɔ. — Mɛn karan Zaburu 103:7-10, TMN.
3. Alla tɔɔ di ?
Alla kô Kitabu kɔnɔ : “ N né lé Yahuwa di. N tɔɔ lé wô di, n dôn tɛna n na gbiliya dila mɔɔ sii ma. ” (Isaiya 42:8, TMN). Alla yé matɔɔla tɔɔ siyaman la, kɔni a tɔɔ bɛrɛbɛrɛ yé kélén lé di, tɔɔ wô lé yé : Yahuwa di. Tɔɔ wô sɛbɛni Kitabu kɔnɔ suɲa wa wôrônfila (7 000). Mɔɔ siyaman tɛ Alla kilila a tɔɔ la. Kɔni Kitabu yé a yirala an na kô, an ɲé Alla mabuɲala ni an ka a kili a tɔɔ la. Fɔlɔ rɔ, Yahuwa batolaalu tɛrɛ a kilila a tɔɔ la, élu tun ba kɛ a batola ani élula dunuɲan latɛ bɛɛ rɔ. — Mɛn karan Bɔli 3:15, TMN ; Matiyu 22:37, 38.
4. Anna kô hami yé Yahuwa la ?
An ɲé tɔrɔya baa mɛnlu yéla, wôlu yé a yirala kô Yahuwa hamini tɛ an na ? Dôlu ɲanan, Alla yé tɔrɔya lala an kan kôsa a yé anna télénbaya mafɛnɛn. Kɔni tuɲa tɛ wô di. — Mɛn karan Zaki 1:13.
Alla bara buɲan di an ma kô, an yɛrɛ yé anna dunuɲan latama ɲan suwandi. Hɔrɔya mɛn dini an ma Alla bato kô rɔ, kô ɲuman lé tɛ wô di (Zozuwé 24:15, TMN) ? Kɔni mɔɔ siyaman yé kôdju lé suwandila, wô lé yé tɔrɔya lala mɔɔnifinlu kan. Djuya wôlu yé djusu kasii lé di Yahuwa ɲɛ. — Mɛn karan Zenɛzi 6:5, 6, TMN.
Anna kô hamiya yé Yahuwa la. A yé afɛ an ɲé sɛwa sɔrɔn anna dunuɲan latɛ rɔ. A tɛna mɛnna butun a dina tɔrɔya bɔ dukolo kan, mɔɔ mɛnlu yé tɔrɔya lala dôôlu kan a di wôlu halaki. Djô yɛrɛyɛrɛ yé Alla bolo ka sɔn tɔrɔya ma watinin dɔ. Sɛbɛ mɛn fan sénna (8) di Alla la djô wôlu yira an na. — Mɛn karan Piyɛri II 2:9 ; 3:7, 13.
5. An ɲé an madônna Alla la di ?
Yahuwa yé afɛ an ɲé an madôn a la, ka kuman a fɛ matarali rɔ. A hamini an kélén kélénna bɛɛ la kô ma (Zaburu 65:2 ; 145:18, TMN). Wô lɔɔ baa lé a la ka djafa an ma. Hali an ma sé a diyana kôlu kɛla tuma bɛɛ, a yé an sé kôlu yéla, an ɲé mɛnlu kɛla kôsa an ɲé diya a ɲɛ. Wô rɔ hali hakɛ yé an na, an disé an madônna Alla la ka diyaɲɛ to an tɛma. — Mɛn karan Zaburu 103:12-14, TMN ; Zaki 4:8.
Yahuwa bara nimaya di an ma, wô kôsɔn, an kakan ka a kanin ka tɛmi mɔɔ tɔ bɛɛ la (Marki 12:30). Ni i tola lɔnni ɲinila ka bɛn Alla la kô ma, ikômi a yɛrɛ kani yé afɛ ɲamɛn, i di ila diyaɲɛ yira a la, wô di i madôn a la habadan mumɛ. — Mɛn karan Timoté I 2:4 ; Yohana I 5:3.


text:
KALANSEN 14
Masaya min bɛna dugukolo bɛɛ mara
Yala i b’a dɔn an bɛ ka kuma masaya min kan wa?
Masaya bɛɛ ni a masakɛ don. Wa masakɛ bɛ mara kɛ a ka jamana kɔnɔ mɔgɔw de kunna. Yala e b’a dɔn jɔni ye Ala ka Masaya masakɛ ye wa?
Mun de bɛna diya e ye ka tɛmɛ fɛn bɛɛ kan alijinɛ kɔnɔ?
An bɛna kɛ nisɔndiyaba la! Alijinɛ kɔnɔ, mɔgɔw tɛna kɛlɛ kɛ walima ka taa kɛlɛ la bilen. Mɔgɔw bɛɛ bɛna ɲɔgɔn kanu. Maa si tɛna bana walima ka sa. Fiyɛntɔw bɛna yeli kɛ, tulogerenw bɛna mɛnni kɛ, ani minnu tɛ se ka taama olu bɛna se ka boli ani ka panpan. Dumuni bɛna mɔgɔw bɛɛ labɔ. Baganw bɛna kɛ teriw ye u yɛrɛ dama ni ɲɔgɔn cɛ ani u bɛna kɛ an teriw ye. Mɔgɔ minnu sara olu bɛna segin ɲɛnamaya la. Cɛ ni muso caman, i bɔra ka minnu dɔn nin gafenin sababu la i n’a fo Rebɛka, Rahab, Dawuda ani Eli, bɛna segin ɲɛnamaya la fana! Yala a ka di i ye ka olu ye ni u seginna ɲɛnamaya la wa?
Jehova bɛ i kanu ani a b’a fɛ i ka kɛ nisɔndiya la. Ni i taara a fɛ k’a ɲini ka Jehova dɔn ani ka a kan minɛ, i bɛna se ka ɲɛnamaya kɛ badaa alijinɛ cɛɲumanba kɔnɔ! Yala o de ka di i ye wa?
TƐMƐSIRAW KALAN I KA BIBULU KƆNƆ
Esayi 2:4; 11:
6- 9; 25:8; 33:24; 35: 5, 6
Yuhana 5:
28, 29; 17:3
Walasa ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ
Bibulu maanaw Gafe


text:
ƝININKALI 5
Ne bɛ se ka mun kɛ ni mɔgɔ bilalen bɛ ne kɔ lakɔli la?
I BƐNA MUN KƐ?
I hakili jagabɔ nin ko in kan: Thomas t’a fɛ ka taa lakɔli la bi. A t’a fɛ ka taa sini fana. A yɛrɛ t’a fɛ ka taa lakɔli la tuguni. O ko kɛli nege donna a la a bɛ kalo saba bɔ sisan, waati min na a terikɛw ye a daminɛ ka ŋunuŋunukan kolonw jɛnsɛn a ko la. O kɔ u ye tɔgɔw da a la. Tuma dɔw la yɛrɛ, dɔ bɛ i tugu ka gosi a la walasa ka a ka kayew bin, ka tila k’a kɛ iko a ma a dabɔ a kama, walima kulu dɔ cɛla, mɔgɔ kelen bɛ a ɲɔni a kɔfɛ, wa ni Thomas ye i yɛlɛma a tɛ a dɔn mɔgɔ min ye o kɛ. Wa kunu yɛrɛ, mɔgɔw bilala a kɔ cogoya sugu wɛrɛ la, u ye bagabagali kuma ci a ma intɛrinɛti fɛ . . .
Ni e de tun ye Thomas ye, e tun bɛna a kɛ cogo di?
WAATI TA KA I HAKILI JAGABƆ!
Kana miiri ko se foyi tɛ i ye! Tiɲɛ yɛrɛ la, mɔgɔ min bɛ bila i kɔ i bɛ se ka se sɔrɔ o kan, k’a sɔrɔ i ma kɛlɛ kɛ a fɛ. O bɛ se ka kɛ cogo di?
KANA A JIRA KO O BƐ NƆ BILA I LA. Bibulu b’a fɔ ko: “Hakilintan bɛ a ka diminya jɛnsɛn kɛnɛma, nka hakilitigi bɛ sabali ka diminya cɔngɔ a sen kɔrɔ.” (Ntalenw 29:11) Ni i y’a kɛ iko foyi ma kɛ, hali k’a sɔrɔ a digilen bɛ i la kɔnɔna na, mɔgɔ minnu bilalen bɛ i kɔ olu bɛ laban ka i to yen.
KANA I TA JURU SARA. Bibulu b’a fɔ ko: “Aw kana mɔgɔ si ka ko jugu sara ni ko jugu ye.” (Romɛkaw 12:17) Ka a ɲini ka i ta juru sara, o bɛ kow juguya ka taa a fɛ.
I CƐ JANYA KUNKOW MA. Bibulu b’a fɔ ko: “Mɔgɔ kegun bɛ ko jugu natɔ ye ka i yɛrɛ dogo o la”. (Ntalenw 22:3) Ka kɛɲɛ ni i seko ye, i yɛrɛ tanga mɔgɔw ma minnu bɛ bila i kɔ ani faratimakow ma.
U DABALI BAN NI I KA JAABI YE. Bibulu b’a fɔ ko: “Kuma ɲuman bɛ diminya mada”. (Ntalenw 15:1) Kow ta ni tulonkɛ ye. Misali la, mɔgɔ min bilalen bɛ i kɔ ni o y’a fɔ, ko i ka bon, i kamankun yanga dɔrɔn k’a fɔ ko “i ma nkalon tigɛ wa ni a ka di i ye, ne bɛ se ka kilo damadɔ feere i ma yɛrɛ!”
TAA KA BƆ O YƆRƆ LA. “Ka i makun, o bɛ a jira ko i basigilen don wa ko mɔgɔ min bilalen bɛ i kɔ, ko i fanga ka bon ni o ta ye,” Nora min si bɛ san 19 la de ye o fɔ. “O b’a jira fana ko e bɛ se ka i yɛrɛ minɛ, mɔgɔ min bilalen bɛ i kɔ o dun tɛ se ka o kɛ.”—2 Timote 2:24.
BAARA KƐ WALASA I KA DA I YƐRƐ LA KA TAA A FƐ. Mɔgɔ minnu bɛ bila mɔgɔw kɔ, olu bɛ mɔgɔw jateminɛ minnu ma da u yɛrɛ la ani minnu t’a ɲini ka u yɛrɛ lafasa. Mɔgɔ minnu bɛ bila mɔgɔw kɔ, olu caman bɛ o kɛli dabila ni u ye a ye ko u tɛ ka se ka se sɔrɔ i kan.
KO MIN BƐ KA KƐ I LA O ƝƐFƆ MƆGƆ DƆ YE. Lakɔli karamɔgɔ kɔrɔ dɔ ye nin laadilikan di: “Mɔgɔ bilalen bɛ mɔgɔ o mɔgɔ kɔ, ne bɛ dusu don olu kɔnɔ olu ka taa o ɲɛfɔ mɔgɔ dɔ ye. O de ye o ko ɲɛnabɔ cogo bɛɛ la ɲuman ye, o bɛ se fana ka mɔgɔ wɛrɛ tanga o ko ɲɔgɔn ma.”


text:
TILAYƆRƆBA WƆƆRƆNAN
Mɔgɔ salenw bɛ min?
Mun b’an sɔrɔ n’an sara?
Mun na an bɛ sa?
Ka tiɲɛ dɔn saya ko la, yala o bɛna an dusu saalo wa?
A BƐ san ba caman bɔ sisan ko mɔgɔw bɛ ka miiri o ɲininkaliw la. Ɲininkali nafamaw don. An mana kɛ mɔgɔ o mɔgɔ ye, an sigiyɔrɔ mana kɛ fan o fan ye, o ɲininkaliw jaabi bɛ an bɛɛ de kun kan.
2 Yesu Krisita ka kunmabɔ saraka ye ɲɛnamaya banbali sira dayɛlɛ an ye cogo min na, an y’o ye tilayɔrɔba tɛmɛnen na. An y’a kalan fana ko Bibulu ka kirayakuma b’a jira ko waati bɛna kɛ “saya tɛna kɛ tun”. (Jirali 21:4) Nka, sani o waati ka se, an bɛɛ bɛ sa. Masakɛ hakilitigi Solomani y’a fɔ ko “Mɔgɔ ɲɛnamaw kɔni b’a dɔn ko u bɛ sa.” (Waajulikɛla 9:5) An bɛɛ b’a ɲini ka si jan sɔrɔ, n’a bɛ se ka kɛ. O bɛɛ n’a ta, an b’an yɛrɛ ɲininka ko: Mun b’an sɔrɔ n’an sara?
3 N’an diyanyemɔgɔw banna, an bɛ u su kasi. Laala, an b’an yɛrɛ ɲininka ko: ‘U kɛra cogo di? Yala u bɛ ka tɔɔrɔ wa? Yala u bɛ ka an kɔlɔsi wa? Yala an bɛ se k’u dɛmɛ wa? Yala an bɛna u ye tuguni don dɔ wa?’ Diinɛ minnu bɛ diɲɛ kɔnɔ, olu bɛ jaabi minnu di o ɲininkaliw la, o jaabiw tɛ kelen ye. Diinɛ dɔw la, mɔgɔw b’a fɔ ko n’i ye koɲuman kɛ i ka diɲɛlatigɛ kɔnɔ, n’i sara tuma min na, i bɛ taa sankolo la. Nka n’i ye kojugu kɛ, n’i sara, i bɛna jeni yɔrɔ dɔ la i bɛna tɔɔrɔ kosɛbɛ yɔrɔ min na. Diinɛ dɔ wɛrɛw la, mɔgɔw b’a fɔ ko n’i sara i bɛ taa hakilimaaw ka yɔrɔ la i bɛnbaw fɛ. Diinɛ dɔw fana b’a fɔ ko ni mɔgɔ sara a bɛ taa dugu jukɔrɔ walisa kiri ka tigɛ a kan. O kɔfɛ, a hakili bɛ bange kokura farikolo dɔ wɛrɛ la. A bɛ taa a fɛ a ka ɲɛnamaya la o cogo la.
4 Kuma koloma kelen de bɛ o diinɛ kelen-kelen bɛɛ lajɛlen na. O ye ko ni mɔgɔ sara, farikolo yɔrɔ dɔ bɛ yen min tɛ sa. Kabini fɔlɔ-fɔlɔ fo ka n’a bila bi la, diinɛ caman b’a fɔ ko cogo dɔ la an bɛ balo kudayi, ko an bɛ taa a fɛ ka yeli kɛ, ka mɛnni kɛ ani ka miiri. Yala o bɛ se ka kɛ wa? E k’a lajɛ, an kunkolosɛmɛ dɔrɔn ka baara de b’a to an bɛ se ka fɛn mɛn, ka fɛn ye ani ka miiri fɛn na. Nka, n’an sara, an kunkolosɛmɛ ka baara bɛ jɔ. Ni kunkolosɛmɛ tɛ, an tɛ se tuguni ka foyi mara an kɔnɔ, ka yeli kɛ, ka mɛnni kɛ, walima ka an hakili jigi foyi la.
MUN BƐ MƆGƆ SƆRƆ TIGITIGI N’A SARA?
5 Fɛn min bɛ mɔgɔ sɔrɔ tigitigi n’a sara, o tɛ ko dogolen ye Jehova bolo, ale min ye kunkolosɛmɛ da. A bɛ tiɲɛ dɔn. A ka Kuma kɔnɔ, n’o ye Bibulu ye, a y’a ɲɛfɔ suw cogoya ye min ye. Bibulu bɛ min fɔ a jɛlen don. A b’a fɔ ko: Ni mɔgɔ sara, a tɛ yen tun. Saya ni ɲɛnamaya kɔdonnen don ɲɔgɔn na. Mɔgɔ salen tɛ yeli kɛ, a tɛ mɛnni kɛ, a tɛ miiri fana. N’an farikolo sara, an yɔrɔ si tɛ to min ma sa. Ni walima hakili* tɛ an na min tɛ se ka sa.
6 Solomani kɛlen kɔfɛ k’a kɔlɔsi ko ɲɛnamaw de b’a dɔn ko u na sa, a y’a sɛbɛn ko: “Mɔgɔ salenw tɛ foyi dɔn.” A ye fɛn wɛrɛ fɔ ka fara o kuma koloma kan min ye tiɲɛ ye. A y’a jira ko mɔgɔ min sara, o tɛ se ka mɔgɔ kanu walima ka mɔgɔ koniya. A ko “baara wala miirili wala hakilitigiya wala dɔnniya tɛ lahara [“kaburu kɔnɔ,” NW].” (Anw de ye daɲɛ sɛbɛn k’a jɛgɛn; Waajulikɛla 9:5, 6, 10) Zaburu 146:4 fana b’a fɔ ko ni mɔgɔ sara, “a ka miirili kow bɛ ban.” An ye nimafɛn sataw de ye. An tɛ ɲɛnamaya la bilen , an farikolo salen kɔfɛ. An ka ɲɛnamaya bɛ i ko busi tamɛnɛ. Ni an ye busi faga, a tamɛnɛ tɛ taa yɔrɔ si la. A tɛ yen tun, a sara, wa o y’a bannen ye.
YESU YE MIN FƆ SAYA KO LA
7 Yesu Krisita kumana mɔgɔ salen cogoya kan. A kumana o kan Lazarɛ ko la, a dɔnbaga sɛbɛ dɔ nka min tun banna. Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: “An terikɛ Lazarɛ sunɔgɔra.” A tun bɛ a ka kalandenw kɔnɔ ko Yesu tun b’a fɛ k’a fɔ ko Lazarɛ bɛ sunɔgɔ la walisa a ka se ka kɛnɛya ka bɔ a ka bana la. Nka, Yesu tun t’a fɛ ka o fɔ. Yesu y’a ɲɛfɔ u ye ko: “Lazarɛ sara.” (Yuhana 11:11-14) A kɔlɔsi ko Yesu ka kuma kɔnɔna na, a ye saya sanga sunɔgɔ ni lafiya ma. Lazarɛ tun tɛ sankolo la. A tun tɛ jahanama tasuma kalamanba dɔ la fana. Lazarɛ tun ma taa mɛlɛkɛw walima a bɛnbaw nɔ fɛ u ka yɔrɔ la. A ma segin ɲɛnamaya la kokura i ko hadamaden wɛrɛ. Lazarɛ salen tun bɛ k’a lafiya, i n’a fɔ ni mɔgɔ bɛ k’a lafiya cogo min na sunɔgɔba dɔ kɔnɔna na, nka a tɛ sugo min na. Bibulu tɛmɛsira wɛrɛw bɛ saya ni sunɔgɔ suma ɲɔgɔn na. Misali la, tuma min na Etiɛni bonna ni kabakurun ye ka faga, Bibulu b’a fɔ ko “a sunɔgɔra.” (Kɛwalew 7:60, BS) O cogo kelen na, ciden Paul y’a sɛbɛn a ka waati mɔgɔ dɔw ko la, ko u “sunɔgɔra.”—1 Kɔrɛntekaw 15:6.
8 A daminɛ na, yala Ala sagonata tun ye ko mɔgɔw ka sa wa? Cogoya si la. Jehova tun ye hadamadenw da walisa u ka ɲɛnamaya kɛ kudayi dugukolo kan. I ko an y’a kalan kaban nin gafe kɔnɔ cogo min na, Ala ye cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ bila alijinɛ dakabana dɔ kɔnɔ. A tun ye kɛnɛya dafalen di u ma. Jehova tun ye ɲuman dɔrɔn de ŋaniya u ye. Bangebaga minnu bɛ u denw kanu, yali olu dɔ la kelen b’a fɛ u denw ka kɔrɔ, ka sɛgɛn ani ka saya dɔn wa? Ayi. Jehova tun bɛ a denw kanu. A tun b’a fɛ u ka hɛrɛ banbali sɔrɔ dugukolo kan. Bibulu b’a fɔ hadamadenw ko la ko: “A [Jehova] ye badaa miirili kɛ mɔgɔ dusukun na.” (Waajulikɛla 3:11) Ala ye an da ka ɲɛnamaya banbali nege don an na. A ye fɛɛrɛw tigɛ fana walisa ka o nege wasa.
MUN NA HADAMADENW BƐ SA
9 N’a bɛ o cogo la, mun na hadamadenw dun bɛ sa? Walisa ka o jaabi sɔrɔ, fo an k’a lajɛ ko min kɛra tuma min na cɛ kelen ni muso kelen dɔrɔn tun bɛ dugukolo kan. Bibulu b’a fɔ ko: “Jiri o jiri cɛ ka ɲi, ni dumuni bɛ sɔrɔ a la, Matigi Ala ye olu sifa bɛɛ falen ka bɔ duguma.” (Jenɛse 2:9) Nka, Jehova tun ye dan dɔ sigi o jiriw ko la. Jehova y’a fɔ Hadama ye ko: I “bɛ se ka nakɔtu la jiridenw bɛɛ dun, nka i kana ko ɲuman ni ko jugu dɔnniya jiriden dun. Ni i ye o den dun don min na, i na sa dɛ.” (Jenɛse 2:16, 17) A tun man gɛlɛn ka tugu o ci fɔlen na. Jiri caman wɛrɛw tun bɛ yen Hadama ni Hawa tun bɛ se ka minnu denw dun. Nka, ci fɔlen tun bɛ cogo kɛrɛnkɛrɛnnen di Hadama ni Hawa ma u k’a jira ko u tun bɛ Ala waleɲumandɔn, Ale min ye fɛn bɛɛ di u ma, ɲɛnamaya dafalen sen b’a la. Ni u tun tugura Ala ka ci fɔlen na, u tun bɛna a jira ko Ala min ye u Fa ye sankolo la, u bɛ bonya da a ka kuntigiya kan, ani ko a bɛ u ɲɛminɛ ni kanuya ye cogo min na, u bɛ sɔn o ma.
10 Nka, dusukasiko don ko cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ y’a latigɛ ka Jehova kan bila. Sitanɛ ye sa dɔ kɛ baarakɛminɛn ye, ka Hawa ɲininka ko: “Tiɲɛ la, Ala y’a fɔ ko aw kana nakɔtu la jiridenw bɛɛ dun wa?” Hawa y’a jaabi ko: “An bɛ se ka nakɔtu la jiridenw bɛɛ dun. Nka jiri min bɛ nakɔtu cɛmancɛ la, Ala ko an kana o den dun, an kana maga o la. N’o kɛra, an na sa.”—Jenɛse 3:1-3.
11 Sitanɛ ko: “Aw tɛna sa dɛ. Ala y’a dɔn ko ni aw ye o jiriden dun don min na, aw ɲɛw na yɛlɛ, aw na kɛ i ko Ala, ka ko ɲuman ni ko jugu dɔn.” (Jenɛse 3:4, 5). Sitanɛ tun bɛ min fɛ, o ye ko Hawa ka da a la ko ni a ye o jiriden dun, a bɛna nafa sɔrɔ o la. Sitanɛ ka fɔ la, fɛn min ka ɲi ani fɛn min man ɲi, Hawa tun bɛ se k’o latigɛ a yɛrɛ ye. Fɛn min fana tun ka di a ye, a tun bɛ se k’o kɛ. Sitanɛ y’a da Jehova la fana ko Jehova ye nkalon tigɛ tuma min na a kumana kow kan minnu bɛna Hadama ni Hawa sɔrɔ, ni u ye jiriden dun. Hawa dara Sitanɛ la. O la sa, a ye jiriden dɔ kari, k’a dun. A tilala ka o dɔ di a cɛ ma, o fana y’a dun. Hadama ni Hawa ma wale kɛ kodɔnbaliya kɔnɔ. U tun b’a dɔn tigitigi ko Ala ko u kana ko min kɛ, u tun bɛ ka o ko de kɛ. O kosɔn, Hadama ni Hawa ye jiriden dun tuma min na, u y’a dabɔ a kama tigitigi ka Ala ka ci fɔlen kɛlɛ. O ci fɔlen dun tun ka nɔgɔn. A tun tilennen bɛ fana. O kɛwale fɛ, u ye u Fa mafiɲɛya min bɛ sankolo la. U ma a ka kuntigiya jate fana. K’an Dabaga ɲuman mafiɲɛya o cogo sugu la, o dun tɛ se ka yafa.
12 An ka misali dɔ ta. A ka kɛ ko i ye i denkɛ walima i denmuso lamɔ, k’a ladon ka ɲɛ. Kɔfɛ, a tilala ka i kan bila cogo la min b’a jira ko a tɛ bonya si da i kan, walima ko kanuya si t’a la ka ɲɛsin i ma. Yala o tɛna i dusu kasi kosɛbɛ wa? Jehova dusu kasira kosɛbɛ cogo min na tuma min na Hadama ni Hawa fila bɛɛ ye sira ta min y’a kɛlɛ, e ka miiri o la.
13 Ikomi Hadama ni Hawa ye Jehova kan bila, kun si tun tɛ Jehova bolo bilen ka u to ɲɛnamaya la kudayi. U sara tigitigi i ko Ala tun y’a fɔ u ye cogo min na. Hadama ni Hawa tɛ yen tun. Olu ma taa sigi yɔrɔ si i ko hakilimaaw. An bɛ o dɔn, bawo Jehova kɛlen kɔfɛ ka Hadama ɲininka a k’a ɲɛfɔ mun na a y’a kan bila, Jehova ko: “I…[bɛna] kɔsegin dugukolo la…katuguni i bɔra o la. I ye buguri ye, i na kɔsegin buguri la.” (Jenɛse 3:19) Ala tun ye Hadama da ni dugukolo buguri ye. (Jenɛse 2:7) O ɲɛ, Hadama tun tɛ yen. O la sa, Ala y’a fɔ tuma min na ko Hadama bɛna kɔsegin buguri la, A tun bɛ k’a jira ko Hadama bɛna kɔsegin ntanya la. Hadama dara ni buguri min ye, ni tun tɛ o la. Hadama tun bɛna segin o cogoya kelen na, ni tun tɛna kɛ a la.
14 Bi tun bɛ se ka Hadama ni Hawa sɔrɔ ɲɛnamaya la. Nka, u sara bawo u y’a latigɛ ka Ala kan bila, ka jurumu kɛ o cogo la. Kun min na an bɛ sa, o ye ko Hadama y’a ka jurumutɔya ni saya lase a bɔnsɔnw bɛɛ ma. (Romɛkaw 5:12) O jurumu bɛ i ko banajugu min bɛ sɔrɔ ciyɛn ye. Mɔgɔ si tɛ se ka kisi a ma. Saya min kɛra o jurumu kɔ ye, o ye danga de ye an bolo. Saya ye an jugu de ye, an ɲin tɛ. (1 Kɔrɛntekaw 15:26) An bɛ se ka Jehova waleɲumandɔn kosɛbɛ, bawo a ye kunmabɔsara di walisa ka an bɔ o jugu bolo min ka jugu kosɛbɛ.
KA TIƝƐ DƆN SAYA KO LA, O B’AN DUSU SAALO
15 Bibulu bɛ min fɔ mɔgɔ salen cogoya kan, o bɛ mɔgɔ dusu saalo. I ko an y’a ye ka tɛmɛ cogo min na, mɔgɔ salenw tɛ tɔɔrɔ, u tɛ dusukasi dɔn. Kun si t’an bolo ka siran u ɲɛ, bawo u tɛ se ka kojugu kɛ an na. U mago tɛ an ka dɛmɛ na. U tɛ se fana k’an dɛmɛ. An tɛ se ka kuma u fɛ. U tɛ se ka kuma an fɛ. Diinɛ ɲɛmɔgɔ caman b’a fɔ, nka tiɲɛ tɛ, ko olu bɛ se ka mɔgɔ salenw dɛmɛ. Mɔgɔ minnu bɛ da o diinɛ ɲɛmɔgɔw la, u bɛ wari di u ma. Nka, n’an bɛ tiɲɛ dɔn saya ko la, o b’an lakana walisa an kana lafili mɔgɔw fɛ minnu bɛ o nkalon suguw fɔ.
16 Bibulu bɛ min fɔ mɔgɔ salenw ko la, yala i ka diinɛ fana bɛ o de fɔ wa? Diinɛ fanba tɛ o fɔ. Mun na? Bawo Sitanɛ jɔyɔrɔ bonyana kosɛbɛ u ka kalansiraw la. Sitanɛ bɛ diinɛ nkalonma kɛ baarakɛminɛn ye walisa ka mɔgɔw bila u ka da a la ko u farikolo salen kɔfɛ, u bɛna taa a fɛ ka ɲɛnamaya kɛ hakililamaaw ka yɔrɔ la. O ye nkalon dɔ de ye, Sitanɛ bɛ min fara nkalon dɔ wɛrɛw kan walisa ka mɔgɔw kunnatiɲɛ k’u bɔ Jehova kɔ. Cogo jumɛn na?
17 I ko an y’a ye ka tɛmɛ cogo min na, diinɛ dɔw b’a fɔ ko ni mɔgɔ ye kojugu kɛ a ka diɲɛlatigɛ kɔnɔna na, n’a sara, a bɛ taa jahanama tasuma la, ka to tɔɔrɔ la yen badaa-badaa. O kalansira ye fɛn ye min bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ. Jehova ye kanuya Ala de ye. A tɛna mɔgɔw tɔɔrɔ o cogo la abada. (1 Yuhana 4:8) Ni cɛ dɔ y’a den ɲangi a kɛtɔ k’a den tɛgɛw bila tasuma na, bawo den y’a kan bila, e bɛna mun miiri o cɛ ko la? Yala i bɛna o cɛ bonya wa? Yala o mɔgɔ sugu dɔnni yɛrɛ bɛna diya i ye wa? Cogo si la. A ka ca a la ko o tigi bɛna kɛ i bolo mɔgɔ nijuguba ye. O cogo kelen na, Sitanɛ b’a fɛ an k’a bila an kun na ko Jehova bɛ mɔgɔw tɔɔrɔ tasuma la san miliyari caman kɔnɔ.
18 Sitanɛ ye diinɛ dɔw kɛ baarakɛminɛn ye fana walisa ka mɔgɔw kalan ko ni mɔgɔ sara, a bɛ kɛ hakilimaa ye, ɲɛnamaw ka kan ka min bonya, k’a bato. Ka kɛɲɛ ni o kalansira ye, mɔgɔ minnu sara, olu bɛ se ka kɛ an teriw ye, se bɛ minnu ye kosɛbɛ. Walima u bɛ se ka kɛ an juguw ye, an ka kan ka siran minnu ɲɛ kosɛbɛ. Mɔgɔ caman bɛ da o kalan nkalonma la. U bɛ siran mɔgɔ salenw ɲɛ. O kosɔn, u bɛ u bonya, k’u bato. Nka, Bibulu b’a fɔ ko mɔgɔ salen bɛ sunɔgɔ la, ko an ka kan ka Jehova, Ala sɛbɛ kelenpe de bato, o min ye an Dabaga ni fɛn ɲumanw bɛɛ Dibaga ye.—Jirali 4:11.
19 N’i bɛ tiɲɛ dɔn mɔgɔ salenw ko la, o b’i lakana walisa i kana lafili diinɛw ka kalansira nkalonmaw fɛ. O b’i dɛmɛ fana ka Bibulu ka kalansira wɛrɛw faamu. Misali la, n’i y’a dɔn ko ni mɔgɔ sara a tɛ taa hakilimaaw ka yɔrɔ la, Ala ye layidu min ta ka ɲɛnamaya banbali di mɔgɔw ma alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan yan, o bɛ kɛ fɛn ye i bolo min nafa ka bon kosɛbɛ.
20 Mɔgɔ tilennen Job y’a fɔ a mɛnna, ko: “Ni mɔgɔ salen…bɛ se ka kunun tun, ne jigi tun na sigi”. (Job 14:14) Yala mɔgɔ min sunɔgɔra saya la, o bɛ se ka segin ɲɛnamaya la kokura wa? Bibulu bɛ min fɔ o ko la, o bɛ an dusu saalo kosɛbɛ. Tilayɔrɔba nata bɛna o ɲɛfɔ.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Mɔgɔ salenw tɛ yeli kɛ, u tɛ mɛnni kɛ, u tɛ miiri.—Waajulikɛla 9:5.
- Mɔgɔ salenw bɛ ka u lafiyɛn; u tɛ ka tɔɔrɔ.—Yuhana 11:11.
- An bɛ sa bawo an ye Hadama ka jurumu sɔrɔ ciyɛn ye.—Romɛkaw 5:12.
* Walisa ka kunnafoni sɔrɔ “Ni” ani “Hakili” daɲɛw kɔrɔ kan, i ka Ɲɛfɔli farankanw lajɛ.
Ɲininkaliw
1-3. Mɔgɔw bɛ ɲininkali jumɛnw kɛ saya ko la? Diinɛw bɛ jaabi jumɛnw di o ɲininkaliw la?
4. Ka ɲɛsin saya ko ma, kalansira koloma kelen de bɛ diinɛ caman na. O kalansira ye jumɛn ye?
5, 6. Bibulu bɛ mun de fɔ mɔgɔ salen cogoya kan?
7. Yesu ye saya ni mun suma ɲɔgɔn na?
8. An b’a dɔn cogo jumɛn na ko Ala sogonata tun tɛ hadamadenw ka sa?
9. Jehova tun ye ci jumɛn fɔ Hadama ye, n’o tun bɛ dan sigi a ka ko kɛtaw la? Mun na a tun man gɛlɛn ka tugu o ci fɔlen na?
10, 11. (a) Cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ ye Ala kan bila cogo jumɛn na? (b) Mun na Hadama ni Hawa ka kanbilali tun ye kojuguba de ye?
12. Tuma min na Hadama ni Hawa ye sira ta min bɛ Jehova kɛlɛ, o ye min kɛ Jehova la, mun bɛ se k’an dɛmɛ k’o faamu?
13. Jehova y’a fɔ ko mun tun bɛna Hadama sɔrɔ n’a sara? O kɔrɔ ye mun ye?
14. Mun na an bɛ sa?
15. Mun na a bɛ mɔgɔ dusu saalo ka tiɲɛ dɔn saya ko la?
16. Jɔni jɔyɔrɔ bonyana kosɛbɛ diinɛ caman ka kalansiraw la? Cogo jumɛn na?
17. K’a fɔ mɔgɔw ye ko Jehova bɛ mɔgɔ tɔɔrɔ jahanama tasuma na kudayi, mun na o bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ?
18. Bato min bɛ kɛ mɔgɔ salenw ye, o sinsinnen bɛ diinɛw ka kalansira nkalonma jumɛn kan?
19. N’an ye tiɲɛ dɔn mɔgɔ salenw ko la, o b’an dɛmɛ ka Bibulu ka kalansira wɛrɛ min faamu, o ye jumɛn ye?
20. An bɛna ɲininkali jumɛn jaabi tilayɔrɔba nata kɔnɔ?


text:
KALANSEN 21
Betɛli ye mun ye?
Heburu kan na, betɛli kɔrɔ ko “Ala ka so”. (Jenɛse 28:17, 19) Tɔgɔ don, min bɛ sow jira minnu bɛ sɔrɔ diɲɛ yɔrɔ caman na, ni u kɔnɔnaw na Jehova Seerew bɛ u ka waajulibaara labɛn ani k’a kɔkɔrɔdon. Kabini jɛkulu sigiyɔrɔsoba ni o bɛ Ameriki, Ɲɛmɔgɔ kulu bɛ tɔn bolofaraw ni o ye filialiw ye minnu bɛ sɔrɔ jamana caman kɔnɔ ka baara ɲɛminɛ. Mɔgɔ minnu bɛ baara kɛ o filialiw kɔnɔ olu de ye Betɛli denbaya ye. I n’a fɔ denbaya, Betɛli kɔnɔ mɔgɔw bɛ ɲɛnamaya kɛ ɲɔgɔn kan, u bɛ dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ, ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ ani ka Bibulu kalan kelenya kɔnɔ.
Yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen don yɛrɛ di bɛ se ka kɛ yɔrɔ min na denbayaba kelen kɔnɔ. Betɛliw bɛɛ kɔnɔ, krecɛn cɛw ni krecɛn musow, bɛ u ka waati bɛɛ di walasa ka Ala sago kɛ ani ka masaya koɲɛw lataa ɲɛ. (Matiyu 6:33) U si saralen tɛ, nka siyɔrɔ ani dumuni bɛ di u bɛɛ ma ani dɛmɛ dɔ bɛ kɛ u ye ka kɛɲɛ ni u yɛrɛbakun ka musakaw ye. Baara dɔ bɛ u bɛɛ bolo, a kɛra bureau kɔnɔ na ye, gabugu kɔnɔ na, dumini kɛyɔrɔ, gafew dilan yɔrɔ, sokɔnɔna labɛnni, finikoyɔrɔ, yɔrɔw dilanni ani fɛn wɛrɛw.
Yɔrɔ don baaraba bɛ kɛ yɔrɔ min na walasa ka waajuli kɔkɔrɔdon. Betɛli bɛɛ kuntilenna fɔlɔ ye ka Bibulu tiɲɛw lase mɔgɔ caman ma. Nin gafe in ye o misali dɔ ye. A sɛbɛnna Ɲɛmɔgɔ kulu ka ɲɛminɛ de kɔnɔ, a bilala ordinatɛri fɛ ka taa di bayɛlɛmalikɛla ekipuw ma diɲɛ bɛɛ kɔnɔ, a sɔrɔ la ka bɔ iko gafew Betɛli machiniw kɔnɔ minnu fanga ka bon kosɛbɛ ni u bɛ wele ko imprimantiw, o kɔ a bɛ bila ka taa jɛkulu 110 000 ni kɔ la. Nin baara ninnu kelen o kelen min nafa ka bon — kibaru duman waajuli kɛli la, Betɛli ka denbaya b’a ka dɛmɛba di o baara ma.
Jɔni de bɛ baara kɛ Betɛliw la, yala u saralen don wa?
Betɛli kelen o kelen bɛ baaraba jumɛn de kɔkɔrɔdon?


text:
The duo produces music that mixes traditional Mali sound with rock guitars, Syrian violins, Cuban trumpets, Egyptian ney, Colombian trombones, Indian tablas and Dogon percussion. All these elements put together have been referred to as "Afro-blues".
In 2004 they put out an acclaimed album produced by Manu Chao.
In 2006 they were acknowledged with BBC Radio 3 Awards for World Music in the two categories: Africa and Album of the Year (for the "Dimanche à Bamako" release).
www.amadou-mariam.com
by Amadou & Mariam
Gnidjougouya angana Gnidjougouya ké gnogonna
Gnidjougouya magni mogossi kana
Gnidjougouya kidjagné mogola
Gnidjougouya angana Gnidjougouya ké gnogonna
Gnidjougouya mogossi kana
Gnidjougouya kidjagné mogo déla
Néfayo fo gnéna ko kana Gnidjougouya kessa
Nébayo fo né yé koné kana Gnidjougouya kessa
Koroya fo né yé konkana Gnidjougouya kessa
N'dogo nou yo fo gnéna koneka Gnidjougouya kessa
Gnidjougouya
Gnidjougouya
Nebayo fo né yé kognana Gnidjougouya kessa
Nebayo fo né yé kognana Gnidjougouya kessa
Koroya fo né yé konekana Gnidjougouya kessa
N'dogo nou yo fo gnéna koné kana Gnidjougouya kessa
N'terouya fo gnéyé konékana Gnidjougouya ke mogola
Gnidjougouya magné mogossikane
Gnidjougouya ki djagné mogola
Gnidjougouya mounou beka Gnidjougouya ke gnogona
Ayé sabali mogossi kané Gnidjougouya ki djagné mogola
Gnidjougouya angana Gnidjougouya ké gnogo na nété oké
mogossi kana
Gnidjougouya ké idjagna mogo déla
Gnidjougouya
Gnidjougouya sigui gnogo gna la Gnidjougouya tesson
Gnidjougouya
Gnidjougouya
Teriya la Gnidjougouya magni
Alité gni moussou Gnidjougouya tesson
Gnidjougouya
Sigui nogouyala Gnidjougouya magni
Gnidjougouya
Alifa dé gnala Gnidjougouya tesson
Gnidjougouya
Gnidjougouya
Mounoum béka Gnidjougouya ké gnogona
Gnidjougouya
Ayé sabali mogossi kana Gnidjougouya ki djagné mogola
Gnidjougouya
Gnidjougouya angana Gnidjougouya ké gnonona
Gnidjougouya magni mogossi kana oud ki djagné mogola
Lyrics © SONY ATV MUSIC PUBLISHING
Lyrics Licensed & Provided by LyricFind african mali world chillout ethnic


text:
Banlieuz'art songs
-
Syli[lyrics + video]Intro: N’barin match bara fôlô gô Kono courant nan mouna yiki Syli wonama tin korè moukha nou wâ wô guéni wonama tin korè moukha nou wâ wô winni winni, winni, moun khâ gnalâkhin Yandi Syli wonama tin korè moukha nou wâ wô guéni wonama tin korè moukha nou wâ wô winni mou ... [read more ...]
-
Gôrôdjèdhen[lyrics ]Intro : Gô gô gô gô gôrôdjèdhen, gôrôdjèdhen Gô gô gô gô gôrôdjèdhen Refrain : Moun mâguiné bârâ gnon tindé Khi wâmâ khon ma fo i cola ra mini Moun mâguiné bârâ khônôdé Khi wâmâ khon ma fo i cola ra mini Khi sa wâmâ khôn ma fâ cola ra Khai sa wâmâ akh ... [read more ...]
-
Sètima[lyrics + video]Refrain : Sètima, sètima Nâkhé noun sètima Né nan ni sètima N’ni dôkhô bôré nan ma Nakhé nou irâ tanguâma hahaha Nééé ni râ tantan mâ Né ni râ sèwâmâ hahaha Eta nira tantan mâ hahaha Né nan noun na isètima Texte 1 : N’finkâri noun power sô nakhé gnira Y ... [read more ...]
-
Assingué[lyrics + video]Intro: Assingué, nondi nan singué soma N’ta nâ fâlâ, à nondi noun woulé nondi nan singué soma Refrain: Assingué, fébirin fôlè lankhi a singué nan ma A fô ikha fôlônè afôlôdé A fô ikha fôlônè afôlôdé forcé (2 fois) Texte 1: Mieux vaut commencer au départ Si tu ... [read more ...]
-
Kômâ Bouran Ma[lyrics + video]Banlieuz’art – kômâ bouran ma Intro : Iyâti diméra étôbéma bama Egnan méma gnakhoun ma nabiassi gbâloé ma Refrain : Wâdhougôl kô wéli wô kômâ kô wéli wô kômâ kômâ bouran mâ Wâdhougôl kô wéli wô kômâ kô wéli wô kômâ kô wéli wô kômâ Wâdhougôl k ... [read more ...]
-
Salan Salan[lyrics + video]Refrain : Salan salan Bénoun ikhâ gbalan gbalan Kâtânè I gbangban lan Dance hall khira khan Petit Nabi Ifân khasso fare tagui Ikhi ma bî Texte 1: Loutti tonguo N’fankha tonguo I tougan ma N’fan tougan ma Tounè boun ma Lâches-moi les couilles Je dois enchanter Mon public ... [read more ...]


text:
Récupérer des canettes de bière
Vous allez pouvoir jouer au jeu récupérer des canettes de bière, un des meilleurs jeux de plate forme !
Un jeu d'aventure dans lequel vous devrez explorer différents niveaux tout en récoltant des canettes de bière. Récoltez-les toutes afin de passer au niveau suivant (et accessoirement, afin d'avoir une bouée à la place du ventre... :-) ).
Ce jeu a été un joué par 10205 autres joueurs et possède une note de 4.2 sur 5.
Commentaires et Solution pour le jeu récupérer des canettes de bière
- Invité
aime si toa ossi ta joué o jeu
- Invité
le tunning paimpolais les gars
- Invité
mdr j'adore les 8.6
- Invité
elle est belle j aime jai gagné
- Invité
solution : quand vous avez terminer de recuperer les canette de biere vous allez tous droit et ca va vous emmenez au prochain niveau
- Invité
punese on fait qoi apres hain
- Invité
j'aime bien ce jeu mais elles sont embétante les boules de feu
- Invité
jouable pa trop mauvais
- Invité
eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeew
- Invité
wub:tres coul mais un peu pelant.
- Invité
ses trop bien ce jeu ses de la bal!
- Invité
ben moi jtrove ke c trop fastoche:-(et sa crain kan c trop fastoche:-(
- Invité
:wub:jadore se jeux il péte tro
- Invité
il cartonne ce jeu il est trop bien tchao a tous et ALLEZ SOCHAUX


text:
Bɛsɛ Yehofan Seeda Diobu: berà sa sãa?
Sa sãawa bwese tuku dabinun tɔmbu, sa wee saa tem baamɛren di ma sa barum nɛnɛnka gerumɔ. Adama ka mɛ, sa nɔɔ tia sãa, sa ka gãa teenu naa gire. Ye n sun nɛni n gãanu kpuro kere, yera: sa kĩ su Yehofa bɛɛrɛ wɛ̃, Gusunɔ win min di Bibeli wee, ma U sãa gãanu kpuron Taka Kowo. Sa kookari mɔ̀ su ka Yesu Kirisi saari, sa maa nuku dobu mɔ too ma ba sun soku Kirisigibu. Bɛsɛn baawure u ra baadomma saa dendi u ka tɔmbu somi bu ka Bibeli ka Gusunɔn Bandu gia. Sa seeda dimɔ ǹ kun mɛ sa gari gerumɔ Yehofa Gusunɔ ka Win Bandu sɔɔ, yen sɔ̃na ba sun sokumɔ Yehofan Seeda Diobu.
A bɛsɛn intɛɛnɛtin ayeru bero. A Bibeli gario ka barum nge werakurun saka intɛɛnɛti sɔɔ. A yɛ̃ru sosio bɛsɛ ka bɛsɛn naanɛ dokebu sɔɔ.


text:
FAN 3
Alu disé kôlu ɲabɔla di
« Mɛn kabôn a bɛɛ di, alu yé ɲɔn kanin kôsɛbɛ, kamasɔrɔn kanintéya di hakɛ siyaman ɲan matunun. » (Piyɛri I 4:8).
Ilé ni i fuduɲɔn ba alula dunuɲan latɛ damina ɲɔn fɛ, kô siyaman di dôn alu tɛ. Kamasɔrɔn alu kɔnɔ rɔ kôlu, ni alula dunuɲan yéɲan tɛ kélén di. Ni wô tɛ kô dôlu disé bɔla kɛnɛma ka dôn alula dénbaya rɔ, kô dôlu fanan disé alu tɛrɛla tén gbansan.
An tɛ sé kô dôlu matankala kɔni Kitabu yé an lalila kôsa an ɲé anna kôlu ɲabɔ (Matiyu 5:23, 24). Alu disé alula kôlu ɲabɔla a ɲuman la ni alu ka Kitabu la sariyalu latama.
1 KÔ DÔ BA DÔN ALU TƐ, ALU YÉ BARO KA BƐN KÔ WÔ MA
KITABU YÉ MƐN FƆLA : « Kuman tuma » yé yén (Ekleziyasi 3:1, 7, BS). Kô dô ba dôn alu tɛ, alu yé tuma dô ta ka baro ka bɛn kô wô ma. Miriya mɛn yé i la ka bɛn kô wô ma, wô ɲayira i fuduɲɔn la a ɲuman la. A ba kɛ ɲan-ô-ɲan, « tuɲa fɔ » i fuduɲɔn ɲɛ (Éfɛze kalu 4:25). Hali i ba mɔnɛ baa kɛ, i kana sɔn kɛlɛ ma. Kɛlɛ disé bɔla kô mɛn rɔ, kuman mafaani disé kɛla sabu di ka kô wô ɲabɔ djusu suma rɔ (Talilu 15:4 ; 26:20, BS).
Hali ni i sɛwani tɛ, to ɲumaya sila kan. I kana ɲina i fuduɲɔn kanin kô ni a mabuɲa kô ma (Kolɔsu kalu 4:6). Alu yé alu lɔdja ka kôlu ɲabɔ djônadjôna. Alu dôn kana dôn dakudu rɔ (Éfɛze kalu 4:26).
ALU DISÉ KA MƐN KƐ :
Alu yé wati ɲuman djaté ka baro kôlu ɲabɔ kan ma
Ni ilélé kakan ka i tolomalɔ, i kana kuman latɛ dôô da rɔ. Ilé fanan kuman wati di sé
2 I TOLOMALƆ KA KÔLU ƝAYÉ
KITABU YÉ MƐN FƆLA : « Alu yé diya ɲɔn ɲɛ badénya kanintéya rɔ, alu yé kɛ mɔɔ fɔlɔlu di alu ɲɔn mabuɲa kô rɔ » (Rome kalu 12:10). I tolomalɔɲan yé kô baa lé di. I lɔdja ka i fuduɲɔn miriya lɔn, « kininkinin » ni « fanmadji » rɔ (Piyɛri I 3:8 ; Zaki 1:19). I kana a kɛ yoo i yé i tolomalɔla ka a tɛrɛ i tɛ i tolomalɔla. Tuma dôlu la yɛrɛ, i bolo bɔ ila baara rɔ ka i tolomalɔ i fuduɲɔn la. Ni wô tɛ, a fɔ i fuduɲɔn ɲɛ kô a yé a to alu yé baro ka bɛn kô wô ma kɔɔfɛ. Ni i ka i miri kô i fuduɲɔn yé i dɛnɲɔn lé di, kô a tɛ i djuu di, i di fɛrɛ bɛɛ kɛ kôsa « i djusu kana bɔ djôna » (Ekleziyasi 7:9, BS).
ALU DISÉ KA MƐN KƐ :
I fuduɲɔn ba kɛ kumanla i fɛ, i tolomalɔ a la a ɲuman la, hali ni a yé mɛn fɔla, wô ma di i ɲɛ
Kumanlu kɔrɔ ɲinin. I fuduɲɔn kumanɲan ni a kumankan kɛɲan lakɔrɔsi
3 ALU BA KÔ MƐN LATƐ, ALU YÉ ALU LƆDJA KA WÔ KƐ
KITABU YÉ MƐN FƆLA : « Nafa yé baara bɛɛ la, kɔni kuman gbansan di mɔɔ bila dɛsɛ la drɔn » (Talilu 14:23, BS). Alu ba bɛn kô ɲabɔɲan ɲuman dô ma, wô gbansan tɛ kô wô ɲabɔla. Alu ba kô mɛn latɛ, alu kakan ka alu lɔdja ka wô kɛ. Tumadôn, wô yé baara baa lé di mɛn gbɛlɛman, kɔni alu ba wô kɛ, alu di wô barayi sɔrɔn (Talilu 10:4, BS). Ni alu ka baara ɲɔn fɛ yoo dɛnɲɔnlu, alu « di tɔnɔ ɲuman sɔrɔn » alula baara rɔ (Ekleziyasi 4:9, BS).
ALU DISÉ KA MƐN KƐ :
Alu kélén kélénna di mɛn kɛ kôsa alu yé alula kôlu ɲabɔ, alu yé wô ɲayira ɲɔn la
Alu yé to a mafɛnɛla ni kôlu yé wala ɲɛ