text: 1Nba, n ya a lamɔɛn ko yɛlɛnya su do ye wo tɛma hali Alla-lɔnbɛlɛnu ti sɔn min sifa ma. Anu tɛrɛna ko le wo la n bolo. Anu ko mɔgɛ donubɛ a na-sena-musi ye kila. 2Wo wasinɛ nfenna worɔ? A fisa nun, wo ni don diyi rɔ miliyɛ bolo. Ado mɔgɛ min bara ko-sifa wo ma, wo ni wo gben wo kurun tɔ! 3Nba, hali n sa wo fɛ Kɔrɛnti soe burɔ, n bi wo fɛ nyɔ n yisi rɔ. Hali n sa wo fɛ nyɔ, n bara ban ko-yogoma-kɛlɛ wola kiti tɛgɛla Mari Yisa tɔgɔ rɔ. Wo wa wo ladɛn kan-tina-kelen tumɛ min, n bi wo fɛ nyɔ n yisi rɔ. Ma Mari Yisa baraka rɔ, wo tenbi ladɛn kun na, 5wo ni ko-yogoma-kɛlɛ wo don Setanɛ bolo. Wo ni wo ma alako hali Setanɛ wa a fɛrɛ-bɔnkɛ tinya, Mari Yisa wa na lunyɛ min, a niyi si kisi. 6Wola wasinteyɛ ma bɛn mumɛ! Wo ma a lɔn ko ni mɔgɔ kelen tora hakɛ kɛla wo tɛma, tɔrɛ si nyɛnsɛn wo bɛɛ tɛma, wa? Wo ya kumɛ wo lɔn ko, “Biredi-yɛlɛ-fan doni si a ma, biredi wo bɛɛ ni yɛlɛ.” 7Wa ko-yogoma-kɛlɛ wo gben wo tɛma. Wo si ma iko biredi-yɛlɛ-fan sa dɛgɛ min tɔ wo rɔ. Ado ni hakɛ sifa sa wo tɛma, wole ara ban mala iko yɛlɛ-fan sa dɛgɛ min tɔ. Kirasiti ara ban mala sarakɛ la nun. Mata saga-dan le ale la mata Kanan-Ko-Ladiyɛ rɔ. 8Ma ni mala ladiyɛ wo kɛ a kilɛ fɛ. Ma kana a kɛ hakɛ anubɛ wunduyogoyɛ la ma bolo min manɛ iko biredi-yɛlɛ-fan. Ma ni a kɛ sɛninyɛ anubɛ tonyɛ la min manɛ iko biredi-yɛlɛ-fen sa dɛgɛ min tɔ. 9N ya kɛdi sɛbɛ wo ma nun ko wo kana sɔn-yogoma-tiginu ma wo ko-ladan-nyɔgɛ la. 10Nba, n ma wo sɛbɛ ka a tɛgɛ Alla-batobɛlɛnuna ko la minnu bi yɛlɛnyɛ kɛla. N ma a sɛbɛ wasabɛlɛnu anubɛ kankannu anubɛ bɛsi-kɔlɛnuna ko la. Ni wo le, fɔ ni wo bɔra duninya kɛ rɔ feu! 11N bi min ma nun, wo le ko ni yɛlan le, ni wasabɛlɛ le, ni bɛsi-kɔlɛ le, ni min bi nafigiyɛ kɛla, ni min baan-minyɛ kun na, ni kankan le -- ni mɔgɛ wo ye a fɔla ko wo na kelen nyɔgɛ le ale la dɛnkɛninyɛ rɔ, wo kana wo bole layigi miran kelen tɔ lefan wo mɔgɔ sufanu fɛ. 12Ka mɔgɔ gbɛrɛnu kiti, nta wɔli ma wo la! Alla le si wonu kiti. Ka kiti tɛgɛ wo nyɔgɔn tɛma chɔchi burɔ, wota wɔlɛ le wo la. Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Wo ni ko-yogoma-kɛlɛnu nabɔ wo tɛma.”


c: text/html

text: 1Sem cêgê menba, Jésu naɲ bay tôri ôrji si bô yagê kaw bay uwôgeji blé hen naɲ sa merê ta, kurôŋ li bay tôri menba, bay pôy sa kaw bay ka hen wuray ôm. 2Kiriɲa Parisiɲêɲê gel hen iyôŋ menba, bay kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Wô mi a bay tôm ré li aŋga tôô to Moyis jô lê naɲ sa merê ta a hen ba?» 3Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Na ken dêŋse kwôli aŋga kelma Dabid na li kiriɲa kurôŋ na liji naɲ ɓiɲé kari hen né ba? 4Ôbi na si bô iyéy Emen a, aɲ pô mapa wo bay tibiɲ Emen wo na yi gengiɲ sarji ré hen. Mapa bi wo hen tôô tona na ɗi biɲ na bay bê kwôbe mera hen ômji . 5Laba na ken dêŋse kwôlo tôô to Moyis na kôl iyôŋ ba: ‹Kwôni ré li jé naɲ sa sa merê ta ré hen né ba?› Menba, bay bê kwôbe ka li jé woji bô iyéy Emen a naɲ sa sa merê ta hen ba kwôlê ɓu sarji ré men . 6Niɲba, en kelêŋge, aŋga gôliɲ iyéy Emen hen na, yi na ya. 7Hena ré kené hôn bô kwôlo liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹En gey na wo kené bô tu ɲa to megêrŋge ɗiba na bê kwôbe wo naɲ lari hen né .› Hen ba ré kené perê ɓiɲé ka kwôlê wôni ɓu sarji ré hen né. 8Wôsa nôbi Kema Gawra a na Kelma sa sa merê ta.» 9Kiriɲa Jésu ɗi kiriɲ bay ka hen aɲ ô aɲ menba, ô bô iyéy daɲare toji to pôni a. 10Kiriɲ bay ka hen na, gawra wo pôni wo kôbri ma ɗebu ya men. Menba, Parisiɲêɲê eŋgere Jésu iyôŋ ba: «Berarê kwôni sa merê ta a ba dô hari ba?» Bay eŋgereri hen iyôŋ bi ciré uwôli kwôlê sari a. 11Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «I a perêrŋge a hen a demaŋne tori ré pôn aɲ kuriɲ bô iyom a sa merê ta aɲ ôbi a erê sa ô ayêre ta ré ba? 12A hen ba, gawra gôliɲ demaŋne ré ba? Iyôŋ ba lê derê sa merê ta a kôba tôô tona jôô lê ré men.» 13Menba, Jésu kôliɲ gawra bi wo hen iyôŋ ba: «Jé kôm.» Menba, ôbi ay kôbri ta aɲ kôbri bi wo hen hô berare môɲ megari hen iyôŋ hôriɲ. 14Menba, Parisiɲêɲê siji nô aɲ ô erméji kwôlê sa aŋga ciré lê aɲa ciré deriɲ Jésu. 15Jésu hôn wo bay ré gey deréri menba, ôbi ɗi kiriɲ bay ka hen aɲ ô ta, menba, ɓiɲé kwône ô tôri a aɲ ôbi berare bay ômɲare kêm. 16Menba, ôbi ɓaŋji dô bi bay ré li bi bay ré hôn wo ré na nôbi ré pa pa. 17Aɲ bi kwôlo ôbi kibi Emen Esay na kôl hen na, ariri ré liɲ, ôbi na kôl iyôŋ ba: 18«Emen kôl iyôŋ ba: ‹Geléŋge, na mana wuɲê wo en dôri bi a na men, en piri men, wo yen dôren sari a men. Na bé tunun a ba naɲ ɗi aɲ ôbi a kelê kwôli lê aŋgaɲê kaɲ derôre biɲ tô yê ɓiɲé kêm men. 19Ôbi a nàɲ náɲ kwôni ré men, a ulê gura ré men, kwôni a toyé tôri kaŋ ta tô geré ré men. 20Ôbi a biyê gusera wo laɲ niɲ hen né men, a barê lampa to eŋge jêê hen né a men, kwôy wo aŋgaɲ derôre a eŋgiɲ kiriɲ. 21Aɲ tô yê ɓiɲé kêm a biɲ bôrji sari a .› » 22Kiriɲ bay ka hen na, bay eraɲ naɲ gawra wo tunu to habiɲ yi bôri a aɲ liri ôbi gel kiriɲ né men, iyêl kwôlê ré a men, menba, Jésu berari aɲ ôbi iyêl men, gel kiriɲ a men. 23Ɓiɲé kêm ka ɗebu ya hen na, harê liji menba, bay kôl iyôŋ ba: «Ôbi na kuŋga kelma Dabid ré ba?» 24Kiriɲa Parisiɲêɲê toy hen iyôŋ menba, bay kôl iyôŋ ba: «Jésu dage tunu to habiɲ na naɲ néé wo Béyêljébul woɲ ôbi sa tunu to habiɲ hen.» 25Jésu hôn ermé woji kêm niɲ menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Hena ɓiɲé ka bô emê iyére to pôn a ré sêɲji ba, bô emê bi wo hen, a mêniɲ men, hena ɓiɲé ka sa iyére a pôn ley tô baliyare a ley a ré sêɲji ba hende a yé sem né men. 26A hena Sidan ré dage yiri gaŋ ba, emê iyére tori a soderiɲ, a hena ré na hen iyôŋ ba, emê iyére tori a yé kwôy hare ba? 27A hena nôbi ené dage tunu to habiɲ naɲ néé wo Béyêljébul ba, bay tôrŋge kenbay ba, dage tunu to habiɲ na naɲ néé wo i men ba? Na bi wo hen a aŋga bay tôrŋge bay ka hen li men hen a gelé wo kwôlê woŋge ré tiri ré hen. 28A hena ré na naɲ néé wo Tini Emen a ené dagiɲ tunu to habiɲ hende to hen ba, emê iyére to Emen era kwôy uɲéŋge niɲ. 29Men, kwôni a lê iyeŋ a ré sé bô iyé ôbi néé a aɲ pôriɲ aŋgari baa ɓeréri harê tumô ba? Ôbi a harêri tumô pa dem aɲa ré ɗiɲ yiri pôriɲ aŋgari tô. 30Iyôŋ ba, kwôni wo na naɲ en ré ba na ôbi baren men, kwôni woɲ ôbi dayê sa are naɲ en ré ba na ôbi userérji men. 31Na tôri bi wo hen a, ené kelêŋge, têriɲ kêm naɲ tiiré hare kêm na, Emen a ɗé bôri jalê sa bay lêre a, niɲba, kwôni wo tiiré Tunu toɲ hendi bô bôrê na, Emen a ɗé bôri jalê sari a ré kwôy. 32Men, kwôni wo kôl kwôlo habiɲ gengiɲ san nôbi Kema Gawra ba, Emen a ɗé bôri jalê sari a tô, niɲba, kwo kôl kwôlo habiɲ gengiɲ sa Tunu toɲ hendi bô bôrê na, Emen a ɗé bôri jalê sari a haw hen ré men, tôre to cêgê ré a men.» 33«Kiriɲ ka pôni a ba ken kôl gurô wo hen ré dô men, yêri ré dô a men. Men kwo pôni ken kôl gurô wo pôni ré habiɲ men, yêri ré habiɲ a men. Wôsa na yê gurô a lê a jeré hôniɲ derêri naɲ habrêri. 34Kenbay ka ken yi môɲ jênêre iyôŋ men ken habiɲ tiri a men hen ka kelê Kwôlo Dôri na si iyeŋ ba? Wôsa na aŋga wôn bô gawra dema ré si kibri a hen tô. 35Gawra wo dôri siɲ na naɲ aŋgari ka dôri men, kwo habiɲ kôba siɲ na naɲ aŋga ka habiɲ men. 36Ôbi a, ené kelêŋge Wulê woɲ jerê kwôlê a na, kwôlê woɲ iyôŋ a tôŋ wo ɓiɲé na kilêrê hen na, bay a derê tôri ta lêm lêm. 37Aɲ na kwôlo si kem a a bay ré dôriɲ kwôlê sam a men, na kwo si kem a a bay ré ɓurem a men.» 38Bay derê tô tôô to Emen ka pôni naɲ Parisiɲêɲê eŋgeriɲ Jésu iyôŋ ba: «Kelma, nini gey bi jeré li aŋgaɲ gelé bi niɲa gelé dema niné hônem.» 39Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ɓiɲé kaɲ bay bô habrê ka haw hen men, bay belé cêgeriji biɲ Emen hen kôba kôl ciré gey gelé men ɗê? Ka baɲ na naɲ aŋgaɲ gelé ka ôbi kibi Emen Jonas bi wo hen mera ɗiba ka gelé ka ɗaŋgi kani ré kwôy. 40Môɲ kwo Jonas na li sa subu yoyre men, sa subu tu tare a men bô kuyê a hen na, nôbi Kema Gawra kôba na lê sa subu yoyre men, sa subu tu tare a men bô kamɲê a hen iyôŋ men. 41Sa jerê kwôlê a na, ɓiɲé ka Ninibé a ulêji kwôlê sa ɓiɲé bay ka haw hen wôsa bay dô tô têriɲ lêriji ta sa kibi béré wo Jonas uwôl a. Aɲ kwo na ba hô ɗê Jonas aɲ tô. 42Men, Wulê woɲ jerê kwôlê a na, tôlômne to Séba a hena aɲ a ulê kwôlê sa gawrê ka haw hen wôsa hende hena na kelaŋ aɲ era na wô toyé gwosoy kwôlê woɲ tu melênê wo Salomôn. Niɲba, nà ná, kwôni wo gôliɲ Salomôn aɲ hen kôba nà ya.» 43Jésu hô kôl iyôŋ ba: «Kiriɲa tunu to habiɲ séɲ bô kwôni a na, hende kayrê derô gwôlê woge kiriɲ kaɲ derê bul, hena hende ré uwoɲ ré na, 44hende erem kôl iyôŋ ba: ‹Na herê kiriɲ ka na en soɲ ya hen gelé sôŋ.› Kiriɲa tunu hende to hen hera aɲa ré uwôɲ kiriɲ bay ka hen yi seŋge men, sél dô men, are kêm yi naɲ kiniji a men na, 45hende hô ô pera tunu to habiɲ to ɗaŋgi jurgem to habiɲ ɗê aɲ sa jôgiɲ naɲ tu. Bay siji bô kiriɲ bay ka hen aɲ môrji ya aɲ gawra bi wo hen na, yiri habiɲ ɗê kwo tumô aɲ tô. Kwo ɓiɲé ka haw hen kôba a yé na hen iyôŋ hende to hen men.» 46Kiriɲa Jésu iyêl naɲ kwônê ɓiɲé ba ya tô menba, yori naɲ yênêri saji ɗebu nô hen aɲ gey bi ciré iyêlê naɲ ɗi. [ 47Menba, kwôni wo pôni kôli iyôŋ ba: «Ju toy, yom naɲ yênên ɗibiji nô hen ya aɲ bay gey ciré iyêlê naɲ ju.»] 48Menba, Jésu hô kôliɲ gawra bi wo hen sara iyôŋ ba: «Na i a na yon men, na si i a na yênên men ba?» 49Menba, ôbi ay kôbri gel sa bay tôri a aɲ kôl iyôŋ ba: «Gel, na yon naɲ yênên a na. 50Wôsa i i wo li bô geyé wo Iban wo mô derômaraŋ a hen na, ôbi a na, yênen men, yêren men, yon a men hen.»

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Am niɛ koro bo ya Si Nyɛmɛ fa koro ya barasu a. Nyini dɛɛ ti, ye i fere ya ka i nbaam n a, i ti nahɔrɛ ka ya ti i nbaam wɔ. Durunya n nufɔm si má ya Si Nyɛmɛ, nyini dɛɛ ti, ye bu si má ka ya ti i nbaam n a. 2M ninbaa koroowam, kisa ya ti Nyɛmɛ nbaam wɔ, na Nyɛmɛ nya yi kere má ya kabo ya bá ti barasu, ama, ya si ka Yesu bá baari, ya tí kabo i ti n wɔ, dama ya ŋú i kabo i ti barasu. 3Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i la tama ka i bá yo kabo Yesu ti ni, i bita i ŋu casi, kabo Yesu ti casi ni. 4Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo satiɛ, i mi ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n ketefɔ ɔ, dama satiɛyo ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kete wɔ. 5Am si ka Yesu baari durunya n nu, ka i ba yi satiɛ bo i wo ya ŋu n wɔ, ama, yiri ni i tii la má satiɛ be. 6Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i wo ni Yesu, koro suyo má satiɛ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i toko yo satiɛ, nyini kere ka, wɔ nya ŋu má i lɛɛ, na i mi kaaki si má i. 7M nbaam, má am ma be dadaka am. Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo sakpa, Nyɛmɛ de i ka i mi yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, kabo Yesu ti ni. 8Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo satiɛ, i mi ti Sitana dɛɛ sɔnɔ ɔ, dama fite durunya n bumboori n kɛrɛ ye Sitana n yoori satiɛ a. Deke bo i ti na Nyɛmɛ Wa n baari durunya n nu la ka, i ba yo Sitana n juma ŋgbɛɛn wɔ. 9Sɔnɔ kɛrɛ bo i ti Nyɛmɛ wa koro suyo má satiɛ, dama Nyɛmɛ woowa n wo i mi dɔ, na Nyɛmɛ ti i Si n dɛɛ ti, i koro suyo má satiɛ. 10Deke bo ya fa si minɛm bo bu ti Nyɛmɛ nbaam, ni bo bu ti Sitana n nbaam n la ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i yo má sakpa, wara sɔnɔ kɛrɛ bo i koro má i niwa, i mi ti má Nyɛmɛ wa. 11Jɔrɛ n bo am tiiri i saŋga bo am boori i bu suuri Yesu su n la ka, am ma ya koro ya beŋgum. 12Má am ma ya yo ka Keen, bo i yo ti Sitana dɛɛ wa ni, na i kuunri i niɛma ni. Nzu ti ye i kuunri i niɛma n a? I sayoowa ti má kpa n dɛɛ ti, na i niɛma n dɛɛ n ti kpa n ti. 13Nyini ti, m ninbaam, nzɛn durunya n nufɔm kpɔ am ka am yo sakpa n dɛɛ ti, má am ma i yo am alekutura. 14Kabo yɛrɛ koro ya ninbaam n ti, nyini ma ya si ka ya fite yiwee n nu anya ŋgɔɔ nahɔrɛ su a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro má i niwa toko wo yiwee nu wɔ lɛɛ. 15Sɔnɔ kɛrɛ bo i kpɔ i niwa ti sɔnɔ kunfɔ ɔ Nyɛmɛ dɔ. Am si ka sɔnɔ kɛrɛ bo i kun sɔnɔ la má ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. 16Yesu deeri ya dɛɛ jinaabiri wɔ, na wɔ tɔ i ŋgɔɔ awu ama ya, nyini ma ya fa si kabo koro ti barasu a. Nyini ti, wɔ yo daka ka ya gusu tɔ ya ŋgɔɔ ma ya ninbaam, haari nzɛn i yo yiwee mmɔɔ. 17Sɔnɔ kɛrɛ bo i la neŋge, na i ŋu ka i niwa wo yaari nu, na i si má i aŋunfɔ ka i buka i, Nyɛmɛ koro wo má i mi n ahore su lɛɛ. 18M nbaam, má am ma ya jɔjɔɔwa n ŋgumi kere ka ya la koro, ama, am ma ya sayoowa kere ka ya koro ya ninbaam nahɔrɛ su. 19Nyini ma ya fa si ka ya su nahɔrɛ n su a, na i ma ya la ahoresi Nyɛmɛ dɔ a, 20na nzɛn ya sunsunni maari ya ka ya yo satiɛ, ya si ka Nyɛmɛ tara ya sunsunni ni, na i kaaki si deke n kɛrɛ. 21Nyini ti, m ninbaa koroowam, nzɛn ya sunsunni ase má ya ka ya yo satiɛ, ya la ahoresi Nyɛmɛ dɔ lɛɛ. 22Na deke kɛrɛ bo ya sereeri i, ya nya i wɔ, dama ya de nɔaniɛ maawa n bo Nyɛmɛ fa maari ya ni, na ya yo sa bo i sun i nu. 23Nɔaniɛ maawa n bo Nyɛmɛ fa maari ya n la ka, ya yo i Wa Yesu Kristo yarada, na ya koro ya ninbaam ni, kabo wɔ se ya ni. 24Sɔnɔ kɛrɛ bo i deeri Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam n wo ni Nyɛmɛ, na Nyɛmɛ mmɔɔ wo ni i mi ni. Awiɛwiɛ Casi n bo wɔ fa ama ya ni, ma ya si ka Nyɛmɛ wo ni yɛrɛ a.


text: 1Ka tete, ba saathɛ ba sɔkɔ hu gbalite beŋ yama haŋ: Naa wɔ tha yɛnti ndɛ ni wuyɔhɔi. 2Kɛrɛ ba saathɛ ba na dunia baŋ ba thiŋɛ iŋ ŋabɛi, ayɔhɔ ba wɔ o wɔ niyɔ iŋ wɔtɔ nama gbeeŋ, awa e yɛrɛmɛ o yɛrɛmɛ niyɔ iŋ wandama. 3Awa bayɛnti woŋ ndɛ kiŋ ba tikitande mutaayi iŋ wɔtɔ nama nɔŋ bayɛnti, awa woyɛrɛmɛ woŋ hɛlɛŋ wundɛ kiŋ ba tikitande mutaayi iŋ wandama nɔŋ yɛrɛmɛ woyento, ti bindɛ biye bi kiŋ ba thɛbinande ŋafiyo. 4Yɛrɛmɛ woyɛntɔi kutɛ ba kɛriŋiyɛ kɔtɔ kukɛnama koŋ; wandama woŋ na ba kɛriŋiyɛ kuŋ. Nanthe hɛlɛŋ nɛŋ wowathe woŋ, wundɛ ka ba niyɔ bakɛrɛŋ wo ka kɔtɔ nama koŋ; yɛrɛmɛ nama woŋ na ba kɛriŋiyɛ kuŋ. 5Baŋ baŋintande. Mɛnɛ beŋ kiŋ ba wuŋ niya ba malɔkɔ mathurɔi haliko na beŋ dunkune malɔkɔ makendeŋ ka kuraminɛ, beŋ kiŋ ba huŋ yenke niyɔ hunthe. Kɛrɛ naa beŋ daŋinande malɔkɔ mabɛina, tikitandeŋ hɛlɛŋ mutaayi. Mbɛ saabu, beŋ punketa kɛriŋiyɛ yɛthɛ bakendeŋ, ka lɔkɔ babɛina Sithani sa kutu hɛɛra ba bena thiikita. 6Yaŋ kɔŋ bena tepe haŋ haŋ. Wuŋ ka ye na yamari na yaŋ bena ni, kɛrɛ tepe huna bena ba beŋ be yɛthi ba beŋ ba niya. 7Yaathi, yaŋ kɔŋ nde thimo ba beŋ niyɔ fooma nɔŋ na yaŋ na. Kɛrɛ wɔ o wɔ ndɛ kiŋ iŋ munkii nama muthɔɔkɔ ŋaye ka Masaala; woŋ dunkuno munkii munthe muthɔɔkɔ, woŋ dunkuno munkii muhɛna. 8Ka bi be yɛnti beŋ iŋ bi be yɛntɔ beŋ, iŋ ka bagbokorani beŋ, yaŋ kɔŋ tɛpi na wu kiŋ wuyɔhɔi ba bi be tha yɛnti maa bi be tha yɛnta, bindɛ niyɔ bakirɛŋ nɔŋ na yaŋ na. 9Kɛrɛ mɛnɛ bindɛ sa punku kɛriŋiyɛ ŋafiyo ŋakɛnamɛŋ ŋaŋ, ayɔhɔ ba bindɛ yɛnta maa ba bindɛ yento adaŋande ba bindɛ kɔ kaa kaŋ ŋaakuwo iŋ kufiyo ku ka yɛrɛmɛ maa ku ka wathe. 10Biya biyɛntɛ beŋ iŋ biyɛntɔi beŋ, yaŋ kɔŋ bindɛ ni yamari, kɛrɛ yamari niŋ kutɛ ye, yamari na wo ŋaye ka Mariki woŋ. Wɔ yɛrɛmɛ wo yɛntɔi bɛiŋ pɛyɛŋ wandama na. 11Kɛrɛ mɛnɛ wundɛ ni wuŋ, yɔkɔŋ wundɛ be nɛŋ dɔŋɔ wu ka wathe. Mɛnɛ huŋ kutɛ, yɔkɔŋ wundɛ be duu ka wandama. Awa bayɛnti woŋ nɛnɛ, wundɛ ka ba baŋina wɔtɔ nama hali. 12Ka bi pɛyɛ beŋ, yaŋ kɔŋ nda gbonkiyiyɔkɔ; wuŋ ka ye na yamari na wo ŋaye ka Mariki woŋ. Mɛnɛ balanɛya niyɔi iŋ yɛrɛmɛ wo ka iŋ lanɛya ka Mariki woŋ, kɛrɛ e yɛrɛmɛ wobɛina thimo ba dɔŋɔ iŋ wathe wo niyɛ lanɛya woŋ, wɔ wathe wo niyɛ lanɛya woŋ ka ba niŋ baŋina. 13Awa mɛnɛ wɔ yɛrɛmɛ wo niyɛ lanɛya ka Mariki woŋ yento nde nda iŋ wathe wo be ni lanɛya ka Mariki woŋ, awa e wathe wobɛina thimo ba dɔŋɔ iŋ wundɛ, yɛrɛmɛ woŋ ka ba niŋ baŋina. 14Ba wathe wo be ni lanɛya woŋ kɔŋ punku yeroko iŋ Masaala saathɛ ba niyɔ namɛŋ ka tha banthe haŋ. Nɛna hɛlɛŋ yɛrɛmɛ wo be ni lanɛya woŋ; ndɛ kɔŋ punku yeroko iŋ Masaala ba niyɔ nama ka tha banthe haŋ iŋ wathe wo niyɛ lanɛya woŋ. Mɛnɛ wuŋ tha nɛŋ niyɔ, mpati bikɛnamɛŋ beŋ bi kɔŋ niyɔ nɔŋ mpati bi ka biya bi be kɔthɔ Masaala na beŋ. Kɛrɛ na bindɛ ka tha banthe, mpati namɛŋ beŋ bi kɔŋ punku yeroko iŋ Masaala. 15Kɛrɛ, mɛnɛ wo be ni lanɛya ka Kraist woŋ yɛthi ba baŋina wo iŋ lanɛya baŋ woŋ, baŋ niŋ pindi. Ka lɔkɔ babɛina wo iŋ lanɛya baŋ woŋ kiŋ iŋ mayoho ba yɛnta maa ba yento. Ba Masaala thiye mina ba mathɛbɛ. 16Yindo wɔ yɛrɛmɛ woyɛntɔi wo niyɛ lanɛya woŋ, nama yi kothiye gbeeŋ ba dɔma na yi sa ni kisi wanda na? Maa, yindo wathe woyɛntɛ wo niyɛ lanɛya woŋ, ba dɔma na yi tha ni yɛrɛmɛ nda kisi? 17Wɔ o wɔ dɔŋɔiŋ nɔŋ na nde wundɛ ka lɔkɔ ba thiye niŋ Masaala, baa kɛna deŋe wundɛ niŋ. Yamari woŋ baŋ ndɛ na yaŋ thanani ka makɔmandeŋ ma ka balanɛyani beŋ maŋ fooma. 18Mɛnɛ wɔ thiyɔi ka bintɔni nama yɛrɔkɔi kuthiyi ku ka Masaala koŋ, wundɛ ka ba gbɛriŋina ba puuthuwa mathɔmpini mabɛina ka kɔtɔ nama koŋ; mɛnɛ wɔ be hɛ thiyɔ ka bintɔni nama yɛrɔkɔi kuthiyi ku ka Masaala koŋ, wundɛ ka ba dɔma na yɔkɔŋ wundɛ thiyo ka bintɔni nama. 19Bɛyi bakolo kutɛ ba thiyo ka bintɔni nda maa ba thana thiyo ka bintɔni nda. Bɛyi bakolo baŋ bɛna ba putiyɔ yamariŋ bi ka Masaala beŋ. 20Wɔ o wɔ pɛyɔiŋ nɔŋ na nde wundɛ ka malɔkɔ ma yɛrɔkɔi wundɛ kuthiyi ku ka Masaala koŋ. 21E waayi na nde yi Masaala si yina thiyi? Mɛnɛ nɛna huŋ, pɛyɔ nɛŋ. Kɛrɛ mɛnɛ hɛɛra see yi ba sikiyɔkɔ kɔɔrɔ, niye bɛŋ wali. 22Baa waayi wo thankɛ thiyo iŋ Mariki woŋ, kɔɔrɔ wo ka Mariki woŋ na. Nanthe hɛlɛŋ ba kɔɔrɔ wo thankɛ thiyo iŋ Kraist; waayi wo ka Kraist na wundɛ. 23Masaala boye bena mɔlɔŋ bakahɛ; bɛna baŋ sikinɔkɔ mbaayiŋ bi ka biyamɛti. 24Mbɛndaŋ beŋ, nama o nama na nde yi Masaala si yina thiyi, pɛyɔ nɛŋ e yi niyɔ mabohinande iŋ Masaala. 25Ba saathɛ ba hu gbalite beŋ yama haŋ ba bɛthɛŋ bi be hɛ yɛntɔ beŋ, yaŋ tha kutu yamari ŋaye ka Mariki woŋ ba huŋ. Kɛrɛ yaŋ kɔŋ bena tepe hu ka thukuma niŋ haŋ nɔŋ wɔ yɔhɔi ba niyo lanɛya saathɛ ba na kutiye niŋ Masaala. 26Ba saathɛ ba ka wukahɛ wuhɛ wuŋ, yaŋ kɔŋ simɔkɔ ba wuŋ niyɔ kuhita ba wɔ thana yɛnta. 27E yi yente nda? Awa mɛnɛ yi yente nda, ba yɔli ba niŋ baŋina. E yi yenteta hɛ? Awa ba nda yɔli ba yɛnta. 28Kɛrɛ mɛnɛ yi yente nda, yi tha ni hakɛ yo. Awa mɛnɛ yɛrɛmɛ wo be hɛ yɛntɔ yento, wundɛ tha ni hakɛ yo. Kɛrɛ yɔla na yaŋ yɔli ba bena niya kisi ŋaye ka thɔrɔ ba tima o tima ba bena pɛnki saathɛ ba ka yɛnta maa ka yento. 29Ba bena tepe nagberekethe, mbɛndaŋ beŋ, malɔkɔ mapɛyɛ maŋ boyeta nda, awa there nda hɛ, bi yɛntɛ beŋ bi dɔŋɔiŋ nɔŋ bindɛ tha nde yɛnti. 30Bi bereŋ beŋ bi dɔŋɔiŋ nɔŋ bindɛ berineta; bi hɛthi beŋ bi dɔŋɔiŋ nɔŋ bindɛ hetheta; bi boyɛ munki beŋ bi dɔŋɔiŋ nɔŋ bindɛ kutɛ biyɛ muŋ; 31bi deethi kɛɛ ba ka dunia baŋ baŋ beŋ bi dɔŋɔiŋ nɔŋ bindɛ kooyeta ka deethuwa bɛŋ. Baa ka tete, na kooye dunia baŋ na, wuŋ sa nda nambi ba kɔŋ daŋande. 32Yaŋ kiŋ ba bena fuŋunuwa maŋaye ka kuyaagba. Wɔ wo be yɛnti woŋ ndɛ kiŋ tima o tima ka yaagba ba wali ba ka Mariki woŋ baŋ, baa wundɛ thimoŋ ba yehina Mariki woŋ thukuma. 33Kɛrɛ wɔ yɛntɛ kiŋ nthuŋ ka niya yaagba ba bɛyiniŋ ba ka dunia baŋ baŋ, baa wundɛ kiŋ ba yehina wɔtɔ nama na thukuma, 34awa ka lɔkɔ babɛina wundɛ kiŋ ka yɔsando ŋawaŋ ŋaye. Wɔ yɛrɛmɛ wo be yɛntɔ maa wo be kɔthɔ bɛyi ba ka biyɛthɛŋ kiŋ hɔkɔŋ nagbɛti ka yaagba wo ka niya wali ba ka Mariki woŋ baŋ, baa wundɛ thimoŋ ba dunkuna yɛthɛ bakɛnama baŋ fooma ka Masaala, kɔtɔ nama koŋ mɛnɛ yina nama woŋ. Kɛrɛ yɛrɛmɛ wo yɛntɔi ndɛ kiŋ ka niyɔkɔ yaagba ba bɛyiniŋ ba ka dunia baŋ baŋ baa wundɛ thimoŋ ba yehina wandama na thukuma. 35Yaŋ gbonkoi bɛyiniŋ baŋ baŋ, wuŋ ka na ba bena kahine, kɛrɛ yaŋ thimoŋ ba bena mase, iŋ na beŋ niye bɛyi o bɛyi ka gboŋa bakɛnama nɔŋ na beŋ ba bɛŋ niye, iŋ na beŋ dunkuneke wubunthu nayalaŋ ka wali ba ka Mariki woŋ baŋ e bɛyi o bɛyi thana niyɔ ba bena pindi. 36Ba sɔkɔ hu ka biya bi dɛɛnkɛ ba kuyɛntande, kɛrɛ e bindɛ thikipa masiyi ba thana yɛntande, mɛnɛ wɔ wathe woŋ kutɔkɔi ba dɔma na wundɛ bohe niya wu ba thɔyande ka woyɛrɛmɛ woŋ, awa mɛnɛ kufiyo nama koŋ ku kiŋ tindɛ kutɔɔkɛ-tɔɔkɛ, e wundɛ kutɔkɔ ba dɔma na kiŋ nda ba bi be yɛntande, bi yɛntandeŋ, haliko wu be niyɔ nɔŋ na thimo wundɛ na. Wuŋ, wuŋ ka iŋ hakɛ hali. 37Kɛrɛ, mɛnɛ wowathe woŋ tha pithita, kɛrɛ e huŋ dɛnkiyɔkɔ ka thukuma ba thana yɛntande e punka kɛriŋiyɛ yɛthɛ nama, ndɛ ni wuyɔhɔi ba niŋ thana yɛnta. 38Huna wɔ wathe wo yɛntɛ, wundɛ ni wuyɔhɔi; kɛrɛ wo tha yɛnti woŋ yame niya wuyɔhɔi. 39Wɔ yɛrɛmɛ wo yɛntɔi wundɛ ka ka yɛthɛ nama hanimaa wandama kiŋ ka dunia baŋ. Kɛrɛ, mɛnɛ wandama tuku, wundɛ pɛyɛ ka yɛthɛ nama awa kiŋ iŋ mayoho ba yento iŋ wathe o wathe wo thimo wundɛ wo niyɛ lanɛya ka Kraist. 40Kɛrɛ ndɛ kɔŋ yaŋ niyɔ iŋ mayehitɔkɔ mɛnɛ wundɛ tha yɛnta. Wuŋ, masimɔkɔ niŋ maŋ mɛna, awa yaŋ niyeŋ lanɛya ba dɔma na yaŋ gbeeŋ yaŋ kiŋ iŋ Yina wo ka Masaala woŋ.


text: 1Sulen-Tele tenbira tumɛ min, Mariyama, Magadala kɛ anubɛ Yemesi na Mariyama anubɛ Salomi, wonu ya fen-suma-diyamɛ san alako nun anu ni ta a kɛ Yisa furi ma. 2Lɛhɛrɛ subaga dɛ ma, sun-tele-fɛran kɔni, anu tara kanbɛ dɛ la. 3Anu bi tala tumɛ min, anu ya anu nyɔgɔn manyinika ko, “Yon si farɛ makuru-kurun ka a bɔ kanbɛ dɛ la ma ye?” 4Nba, anu ya anu yɛ layɛlɛ nyɔ rɔ tumɛ min, anu ya a taran, fara-belebele wo makuru-kurunnɛ ka bɔ kanbɛ dɛ la. 5Woletɔ anu donta kanbɛ burɔ. Duruki gbɛ bilanɛ fonike do kan na, anu ya wo yen siginɛ a bolo-nyimɛ wara la. Anu kawara kati! 6Ale fonike ko, “Wo kana kawa. Wo ye Yisa, Nasarɛti kɛ le nyinina min gbangbanta kɔlɔma ma nun. Kɔnɔ a sa yan. A la ara wuli! Anu ya a sa kan min, wo le kɛ la. Wa a mafɛlɛn. 7Nba, wo ta a fɔ ala karan dannu ye anubɛ Pita fanan ko a ye tala Kalili wo yarɔ. Wo si a yen nyɔ rɔ iko a ya a fɔ wo ye nya min.” 8Kɛ lamɔɛn anu bolo, anu burimatoe bɔra kanbɛ dɛ la, anu bi yɛrɛyɛrɛna kilan bolo. Anu ma fenfen fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ye bawo anu kilannɛ. [ 9Yisa wulita tumɛ min ka bɔ furinu tɛma Lɛhɛrɛ sɔgɔma, a bɔra gbɛ rɔ Mariyama Magadala kɛ fɔlɔn ye, a ya nyina wɔrɔnfilɛ gben min fɛ kɔni. 10Wo tara a fɔ a ta-nyɔgɛnu ye. A ya a taran, wonu bi dila. 11Nba, anu ya kumɛ wo lamɔɛn tumɛ min ko Yisa ye a kɛndɛ la ado a ara a yen, anu ma la a la. 12Wo kɔma, Yisa bɔra gbɛ rɔ nya gbɛrɛ ma mɔgɔ fila ye, wo tumɛ anu bi kilɛ la. 13Anu sɛgira ka wo fɔ anu ta-nyɔgɛnu ye kɔnɔ wonu fanan ma la a la. 14A laban, Yisa bɔra gbɛ rɔ karan den tan-ni-kelan ye, anu bi anu de-nyinina tumɛ min. A ya anu makuma anuna dɛnkɛninyabɛlitayɛ anubɛ anuna tolo-gbɛlɛyɛla ko la bawo minnu ya a nimɛ yen, anu ma la wonuna sereyɛ la. 15A ya a fɔ anu ye ko, “Wo ta duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ ka kibara-nyimɛ lake mɔgɛ bɛɛ ma. 16Min ba dɛnkɛninya ka batasi, wo si kisi. Kɔnɔ min ti dɛnkɛninya, wo si halaki. 17Tamasere-sɛnbɛmɛ kɛnu si taran dɛnkɛninya-mɔgɛnu fɛ. Anu si nyinɛnu gben n tɔgɛ rɔ. Anu si kan gbɛrɛnu fɔ. 18Anu ba duguma-fan bira, wo ti anu madumɛ. Ni anu ya faga-fan min, a ti ko ma anu na. Anu ba anu bole sa kirayatoenu kuma, wonu si kɛndɛya.” 19Mari Yisa banta kumala anu ye tumɛ min, a layɛlɛta Arinyɛni tɔ ka a mayigi Alla kɔɛn nyimɛ rɔ. 20Karan dannu tara kawandilɛ bɔ tinɛ kan tinɛ bɛɛ rɔ. Mari taranta anu fɛ ka tamasere-sɛnbɛmɛnu di anu ma minnu si a mayira ko anuna kawandilɛ, tonyɛ le.]


text:
ÃDUNIYA KULU BƆRƆ DAAMA BEIYANIYOM
SENNI ZIIGO
Ka simma nna buricinitɛrɛ ka n bɔrɔ ŋwɛnɛ iyaali bei nna daama duuri ka bɔrɔ fɔ su hini ka hoŋu n sɛ ya bara bɔŋɔ duuri nna laakari kaniyom ãduniya kuna,
Ka simma nna ka bɔrɔ daama duuri bara hɛi fɔ ka sariya hima a ma cɛruma ka bɔrɔ mɔrani nna tilaasi guruje nna mɛiyom bɛrɛkɛtɛ nna kwɛnɛ bɔrɔ futu,
Ka simma nna naanɛ ka ãduniya zamaa sariya nyâ dam daama duuri ga buricinitɛrɛ nna bɔrɔ jirima bɔŋɔ nna kwɛnɛ daama ka a gono weibɔrɔ nna harubɔrɔ ciyom afɔ gonouom kuna,
Ka simma nna ka binɛ a hima gɔ rɔkasinɛ hɛnnɔ ma gono ganna nna ganna ŋmaaniyo binni n hãnu kulu mɔɔjinɛ kweiyom dirɔu ga,
Ka simma nna ka ãduniya zamaa diya mariga beeri, tabataniyom mɛɛfo ceejiyom ka n baa ãduniya ganna zamaa kulu ma tɔ daama duuri hini ga nna a zaamani safu ŋwaani ŋwaani ka n damyom nna daama duuri ko ga a jirimani ko beiyom tɔntɔni ceeji a bɔŋɔ,
Ka simma nna ka ãduniya zamaa marga beeri tutu ka nŋayo ba mɛɛ cinɛyo kulu cii kawa bɔrɔ ŋwɛnɛ ãduniya daama duuri hini ga,
Ka simma nna ka mɛɛcinɛyo cimaniyo ya ba nam daama duuri gweiyo ma dira dei-dei,
ãduniya zamaa marigã beiyani bɔrɔ ŋwɛnɛ daama duuri ãdininya kuna gwei cirici ka a hima zaamani an kokari kǎ ci tɛɛntɛ n ŋmaarɛ ba mani za couyom hini kuna beiyom ceejiyom, ga, bɔrɔ kulu ma mɛɛ cinɛ di ci a ŋwɛnɛ ganna zamaayom kulu mɔ ma duwa ka geeri tila cirici wɔ ga. Za ganna ŋmaani ŋmaaniyom kuna hali an to ãduniya zama kulu.
ASARIYA SINTE (1)
Aduniya kuna n gu ibuna damayo hɛi nɔ dei-dei nn daama nna n burucinitɛrɛ fɔ, n lasabu nna laakari ya nam nn mɔ huro cɛrɛ kuna nyanze tɛrɛ bɔŋɔɔ.
ASARIYA HINKANTƐ (2)
Baa mɛi hima a ma gonna daama nna bɔŋɔɔ mɛiyom zaŋa ka daama bei beiyaniyom mɛɛ cinɛ na a siriyani dimi fisɔu yo ma sii. A sii nna n ma ci wɔ nɔ gaa kwaarɛ wɔ nɔ gaa bii wɔ nɔ weibɔrɔ wɔ nɔ harubɔrɔ.
A sii nna cinɛ fisɔuyom; a sii nna adiini fisɔuyom a binɛ sii nna siyasa fisɔuyom.
ASARIYA HINZANTƐ (3)
Bɔrɔ kulu gonna hunayom nna bɔŋɔɔ mɛiyom nna bɔŋɔɔ naanɛyom daama.
ASARIYA TAACINTƐ (4)
Bɔrɔ fɔ na hima an ci bɔrɔ fɔ sɛ tam dee binɛ n ma mɔɔriya bɛrɛkɛtɛ. A ganna nɔ n hoŋu tamtɛrɛ nna mɔɔriyayom bɛrɛkɛtɛ ba hini fɔ ga.
ASARIYA GUNTƐ (5)
N su bɔrɔ fɔ wahalani, n su ga cɛɛnani n binɛ su ga kamani.
ASARIYA IDDUNTƐ (6)
Sariya ganna baa mani bɔrɔ gono a hima an saria ganna.
ASARIYA IYENTƐ (7)
Iri kulu afɔ sariya mɔjinɛ ya nɔ binɛ sariya di gu iri kulu cɛruma.
ASARIYA AIYAAKUNTƐ (8)
Batumɛ gono bamɛi sɛ ɖɛɛ bɔrɔ na sariya daali n ma cɛɛ goosi sariyayo di mɔjinɛ ka yii ko beiyom.
ASARIYA ƐGANTƐ (9)
Hini sii bɔrɔ fɔ sɛ a ma hacinɛ dii ka daabu ɔu a ma gɛi, dee binɛ a ma kaa kwaara ka na cii taalifɔ bɔŋɔ.
ASARIYA WEINTƐ (10)
Hini gono bamɛi sɛ an goosi cɛ; goosi ka a ba hini ka a nɔ cimi ɔu a ma tãgarani a daama nna a tilasi bɔ̃ŋɔ.
ASARIYA WEICINIFƆNTƐ (11)
- Ba n taali damyom nga se goosi ma a ciba n faaba kwɛ yo mɔjinɛ n ma du ka n ci taali kwɛ.
- A sii na n ma bɔrɔ nɔ taali daa fɔ bɔŋɔ ka sariya dom na a jisi. Ya nɔ binɛ hãŋa gunguyom ka a bisa sasariya sii. Sariya zaka ya hima hãŋa gunguyom.
ASARIYA WEICINI HINKANTƐ (12)
Bɔrɔ fɔ su mɛɛ dam bɔrɔ fuu senni kuna bɛrɛkɛtɛ.Ya nɔ binɛ bɔrɔ fɔ sii nna a ma haŋasinɛ jirima zobu. Sariya bamɛi cɛruma nna alaamari zaŋa yayo.
ASARIYA WEICINI HINZANTƐ (13)
- Daama gono bamɛi sɛ a ma kwei nuŋu ka a baa kulu.
- A ma gɔrɔ kwaara ka a sawayom a sɛ a ma tunu saa ka a binɛ baa.
ASARIYA WEICINI TAACINTƐ (14)
- Bamɛi ka sanani na n gaari n kwaara kuna daama gono n sɛ n ma gana kwaara ŋwaani ka hini ceeji n ma n ta yoo.
- Daama di su go n daabu dee a bara nna bɔrɔ wii ɔu binɛ daa bɛrɛkɛtɛ fɔ yo ka ãduniya zamaa mariga beeri hoŋu.
ASARIYA WEICINI GUNTƐ (15)
- Bamɛi kulu hima a ma gonna dimi.
- N su hini ka hoŋu bɔrɔ sɛ a dimi takii bɔŋɔ.
Asariya weicini iduntɛ (16)
- Dee bɔrɔ kǎ tɔ balaga a sii nna ma dimi nna adiini fisɔu wei nna haru sɛ domi daama fɔ di nɔ n kulu gonna za n hiije waati hali n fefeiyom saa.
- N su hini ka hiije hɔu ka a na ci nna n bɔrɔ hinka kulu bakasinɛ.
- Iyaali ya bara zaamani safu ci cirici a ganna nɔ gominanti ga a cɛruma.
Asariya weicini iyentɛ (17)
- Bamɛi, n bɔŋɔ̌ fɔ nɔ, noo zamaa nɔ, daama gono wɔ gonna duuri.
- A sii n ma bɔrɔ gaŋa a duuri takii bɔŋɔ.
Asariya weicini iyaakuntɛ (18)
Bamɛi kulu gonna daama lasabu, ga, diayom kuna nna adiini ganayom ga n binɛ ba hini ka baaru n bɔŋɔ fɔ ɔu noo zamaa ko ga loo zaŋa ka a sawa noo sɛ.
Asariya weicini ɛgantɛ (19)
Bamɛi kulu gonna lasabu nna senni daama. A sɛ ganna nɔ bɔrɔ su ba hɛifɔ senni ɔu lasabu ko dirigoyom hɛi ka a binɛ ba senni kulu hini ka sei ba mani.
Asariya warankantɛ (20)
- Bamɛi kulu gonna kummayom nna igwe kuna gonoyom daama.
- N su bɔrɔ tilasi igwɛ fɔ kuna wuroyom.
Asariya waranka cinifɔntɛ (21)
- Bamɛi gonna daama a ma wuro a kwaara senni kuna a bɔŋɔ ɔu a barani ka a fisɔu.
- Bamɛi kulu afɔ bɔŋɔ gonna daama a ma gwei tɛ a kwaara gominanti sɛ.
- Hɛi ka zamaa zaa ya bara kwaara yiiko. Zaayom di mo bara ka nna a tɛtɛ biri.
Asariya waranka cini hinkantɛ (22)
Ni ka kulu n gono zamaa kuna hima nɔ n ma gonna zamaa di naanɛ daama. A ma du kǒ bara n bukaata mǒ biyayom zaa almani nna taadayo daama duuri hini ga hɛiyo wɔ kulu nna kwaara zaama gaabi nna binɛ gɔrɔ ka sinɛ hɛinnɔ kwarayo ŋwɛnɛ alkawali hini ga. Ka simma nna zaŋa ka mɛtɛ yaasi kwaara fɔ fɔ na ŋwɛnɛ almani siriyani.
Asariya waranka cini hinzantɛ (23)
- Bamɛi gonna daama a ma gwei ka ǎ baa fisɔu. Ya nɔ binɛ n ga a cɛruma nna gwei zaŋɛi.
- Bamɛi munaafinsi baasi gonna gwei ka n tɛ banayom daama.
- Ni ka n gwei tɛ kulu gonna banayom dei-dei daama ka a ba tɔ ni n ma n ŋwɛnɛ iyaali kɔtɔ nna bɛɛrɛ bɔŋɔ.
- Bamɛi gonna daama a ma gweiteeriyo zogi taayom igwɛ safu jisi a binɛ ba hini ka a bɔŋɔ dam a fɔ ŋwaani ku na a bɔŋɔ bukaata fansayom ganna.
Asariya waranka cini taacintɛ (24)
Bamɛi gonna gwei hinanzobu nna hɔɔrɛ daama gwei kɛiyaniyom zaka nna gwei hinanzobu kuna banayom saa nna saa.
Asariya waranka cini guntɛ (25)
- Bamɛi gonna jisiri daama ka a ba hini ko ga ŋwɛnɛ alaafia nna a iyaali kulu cɛruma nna, zaa ŋwaari, taafɛ, fuu nna baabuyom. Dee a bara sariti ya du ni ɔu binɛ gwei ya sara musiiba ya na n zeeri, zeenɛ nɔ, dee binɛ arooba fɔ ka a na ci n saabu a bara tilasi n ma duwa tɛɛ mako daama.
- Wei kunu kweiyo, koo ŋwɛɛrayo gonna tɛɛmako nna kulayom daama. Koo kulu ka nna hɛi hiije bɔŋɔ, ka du ka nam nŋa ka n hɛi hiije si bɔŋɔ nn kulu gonna kulayom daama.
Asariya waranka cini iduntɛ (26)
- Bamɛi gonna couyom daama. Couyom di ma du ka bara tilasi faala bɔŋɔ za coubugu cɛɛnɛ ka kwei sasa wantɛyo kammɛ gwei dendeniyom coubugu nŋa cɛrɛ hima n ma feeri bamani. Coubugu beeri n ma nŋa feeri nuŋu ka a hima.
- Couyom di ma bara hɛifɔ ka a mɔɔ feeriyom nna jiri ma nufi daama duuri hini ga a ma ci saabu suuru nna kwaasitɛrɛ ma tɛɛ dimiyo nna adiiniyo binni laakari kaniyom nna wadaata ma tɛ bamɛi sɛ.
- Nyaa nna baabɛ gonna daama n ma couyo ka n baa fisɔu n kõyo sɛ.
Asariya waranka cini iyentɛ (27)
- Bɔrɔ kulu gonna daama a ma wuro a dimi taada kuna ka a hukumsi.
- Bamɛi gonna daama taadayo kuna a ma a kaayom taago liiba ŋwaa; tila kaayom nɔ, ɔu hɔɔrɛ taagɔ.
Asariya waranka cini iyaakuntɛ (28)
Bɔrɔ kulu gonna daama a ma tɛ hɛi ka kwaara nna kwaara binni, nuŋu birijiyom ma si. Laakari kaniyom nna bɔŋɔ mɛiyom mo gono zaŋa ka nna beiyani bɔrɔ ãduniya daama tila kuna a ma duka bara mɔɔriyantɛ.
Asariya waranka cini ɛgantɛ (29)
- Bɔrɔ gonna tilasiyo zamani ka kuna a gono. Zamani di ka kuna a fɔlɔnku bɔrɔ tɛrɛ nna a jirima hini ka tɛ.
- A daama nna a bɔŋɔ mɛiyom looyom kuna nɔ sariya tikitɛ a sɛ a ma duwa ko bɔrɔ cinniyo daama nna n bɔŋɔ mɛiyom bei n sɛ. Macɛrɛsɛ mo gono bamɛi sɛ.
- N su ba hini ka daama nna bɔŋɔ mɛiyo di loo ka na cii zaŋa ka yaasi ãduniyakwaara diyayo marigayom na a jisi.
Asariya waranzantɛ (30)
Beiyaniyom wɔ looyom ga siriya fɔ sii ka a ba nam kwaara fɔ su safu fɔ dee binɛ bɔrɔ ma tunu ka kɔɔnɛ ko ceeji gãnna zamaa ma daama duuri nna bɔŋɔ mɛiyom di ka n dam tila kuna saabu.


text: 1Yênên kaɲê, Emen na ay tôri ɗiré béna are bay ka kêm hen. Mega wo hen iyôŋ na, na peléŋge aŋga habiɲ kêm ka yerna hen aɲ men, ka yi tununa hen aɲ a men, aɲ na kemnaɲge tini Emen aɲ na yiɲ ɓiɲé kari yôd a men. 2Belêŋge bôrŋge béni men kamaŋ, nini liɲ kwôni ani ka habiɲ né men, nini bobré kwôni ré men, nini laserê kwôni eŋgiɲ aŋgari ré a men. 3En kôl hen iyôŋ ené ɗiɲ kwôlê sarŋge a ré, wôsa ken hôn wo na en kôl ené peréŋge hen. Aɲ hena niné mô tu geɲ, niné ma kôba, ani ka a karêni naɲ ken ba, naɲ. 4Wôsa en béŋge bôn yôd men, yen yén damaŋ wô sarŋge a men. Perê gusiɲ to en geliɲ a na, ken dôben ibiyare bôn a damaŋ aɲ yen dôren gaɲ. 5Kiriɲa nini sa Maséduwan a na, kini derê bul woni naɲ yôd, wôsa kwôlê yéré si na si na. Ɓiɲé nayriɲ naɲ ni aɲ bôrni kôba, yi lôm né a men. 6Niɲba, kiriɲa yerni iléni na, Emen woɲ ôbi dôbiɲ ɓiɲé ka mô bô gusiɲ a ibiyare bôrji a hen, a béni néérni hôriɲ naɲ sa wo Tit. 7Wôsa na saari a béni néérni mera ré, niɲba, kwôlo ôbi derêni kôba, béni néérni a men, ôbi kelêni iyôŋ ba, kené dôbri ibiyare bôri a damaŋ men, kené gey gelenare men, bôrŋge ré tarêŋge wô aŋga habiɲ ka kené li hen men, kené gey jerê san kôbi bay baaren a a men, aɲ kiriɲa en toy hen iyôŋ na, yen dôren damaŋ a. 8En hôn wo magtubu to na en li béŋge tumô hen na, ré li bôrŋge ré mêne, niɲba, nôbi ba, bôn mêne ré. Bôn réé mênê wôsa na en hôn wo magtubu hende to hen ré lê aɲ bôrŋge ré mêne sem, 9niɲba, haw hen yen dôren sa magtubu to na en li béŋge hen. En li yi derê na wô wo magtubu hende to hen li bôrŋge mêne hen ré niɲba, bôrŋge bi wo mêne hen na, li aɲ ken ɗi tô têriɲ toŋge baa. Iyôŋ ba, Emen a geyé bi bôrŋge ré mêne hen iyôŋ bi kené ɗiɲ tô têriɲ toŋge baa. Aɲ na habrê a na niné lêŋge hen né. 10Wôsa bôrŋge wo Emen li aɲ mêne hen na, li aɲ ken bul cêgerŋge biɲ têriɲ toŋge aɲ gôliɲ naɲ ken aɲ ɓarêri naɲ niɲ, niɲba, bô mênê wo sa terare a nà ná, na kwo ôriɲ naɲ ken kibi temare a. 11Aɲ bôrŋge bi wo mêne hen na, na Emen a geyé aɲ haw hen na yerŋge kariɲ aɲ li bôrŋge mêne men, ulêŋge suné aɲ ken ôriɲ doy gelenare men, ôbi béŋge yi gwa bi kené liɲ aŋgaɲ derôre men, ken ôriɲ doy halê ôbi lêre are bay ka hen men, gel wo kebreŋge ré bô kwôlê bi wo kêm hen a ré men. 12Na ôbi á, hena na ené li magtubu hende to hen béŋge ba, na wô ôbi lê habrê bi wo hen né men, na wô kwo bôri na mêne wô kibi kwôlê bi wo hen, hen né men, niɲba, na wo kené hôn wo tumô Emen a ba, ken li aŋga nini kelêŋge kené li hen naɲ yi gwa. 13Haw hen na, bôrni kuriɲ tôŋ niɲ men, bôrni jal mera ré, niɲba, yerni derêni damaŋ a kiriɲa nini toy wo yi Tit ré dôri wôsa kené jal bôri. 14Kiriɲa na en jé Tit iyére toŋge a na, en ay kebreŋge gaɲ tumôri a kiriɲa ôbi ô gelé menba, na tiri a men. Nini kelêŋge na tu kwôlê kwôy kwôy, men, kebreŋge bi wo nini ay tumô Tit a hen kôba, na tiri a men, aɲ yi mega bi wo na nini kôliɲ hen iyôŋ. 15Wôsa kiriɲa ôbi ô biɲ iyére toŋge a na, ken biri kwôlê men, ken ɓiri yerŋge a naɲ dôbê sa men, aɲ kiriɲa ôbi erem sara na, yiri dôri sarŋge a. 16Yen dôren gaɲ wôsa en hôn wo kené na gawrê ka ené bê bôn sarŋge a.


c: application/xml

text:
DUNUƝA BƐNMAKAN KA A BƐN
Adamadenɲa Lasabati ni a la wuriki Sariyalu ma
KALAMA DANTƐƐLI
Bani fabadenɲa tɔmasere le ye, hɔrɔya ni telen ani jususuma di dunuɲa dɔ,
Bani adamaya lasabati lɔnbaliya ni a la gboyaɲɛ le nanin benkanni di mɛn ka mɔɔlu lamuriti, ka kɛ sababu di fana ka mɔɔlu kunna fulen, ka alu lɔ hɔrɔya ɲinina ka alu bɔ misikinaya dɔ,
Bani adamaya lakanda ye wajibi le di, fo jamana ye kɛ jamana dafani le di sariya bolo ma, wole ye a kɛla mɔɔlu tɛ muriti ka don jɛdɛ makadan waa la,
Bani jamanalu la tɛɛbɛn ni alu la kaninteya ye fen ne di mɛn kakan ka sɛnbɛnteya,
Bani jamana mɛnnu ye "ONU" dɛkuruba kɔnɔ, wolu bara alu kan di ko alu di adamaden nakadan, ka a lawuriki ka ban ka cɛ ni muno lakaɲa ko bɛɛ dɔ,
Bani alu bara alu kan di fana, ko alu di adamaya lafasa, ka adamaden la hɔrɔya dafa sila bɛɛ kan,
Bani, bɛɛ bɛnni miriya kelen ma, ka a lɔ adamaya lasabati ma, wo ye wajibi le di bɛɛ ɲɛ, walako miriya wo ye se lataamala sila bɛɛ kan, "ONU" gbaraba bara a kandi: ko adamaden lakanda sariya ɲin bara kɛ dunuɲa bɛɛ ye wajibi di, sa bɛɛ ye a to i hankili la, ka i tɛsidi, ka mɔɔlu karan a la, ka alu jodon a la, ka a latinma jamanala tɛ.
Sariya 1
Adamadennu bɛɛ sɔdɔnɲa kakan, hɔrɔya dɔ, fabadenɲa dɔ ani sariya ta fan dɔ. Hankili ni sɔnɔmɛ ye alu bɛɛ ma, a kakan wo dɔ alu ye bakelenɲa sila lataaman alu ɲɔɔn tɛ.
Sariya 2 nan
Mɔɔ kelen kelenna bɛɛ ni adamaden lakadan sariya kakan, i kɛda mɔɔ suusu di, i sii tɛ mafɛnɛ nna, i fadikolo tɛ mafɛnɛnna, i kan tɛ mafɛnɛnna, i la dina tɛ mafɛnɛnna, i la jamana mara hankili tɛ mafɛnɛnna, i sɔdɔndiya tɛ mafɛnɛnna.
Ani fana jamanalu suuya tɛ danbɔla ka a bɛn sariya wolu ma, alu mara hankili kɛda a suusu di, alu ma kɛ jamanalu hɔrɔyani di, alu kɛda mara suusu kɔnɔ.
Sariya 3 nan
Adamaden kelen kelenna bɛɛ nii kakan ka lakanda, ka a la hɔrɔya lakanda, ka a kun nakanda.
Sariya 4 nan
Mɔɔ si makan ka kɛ jɔn di, ka kɛ bolokɔnɔ mɔɔ di, jɔnɲa ni jɔnsan sila bɛɛ bara latɔn.
Sariya 5 nan
Jankankata suusu ma kan ka sii mɔɔ la min di se fɛ siila a la adamadenɲa la, ka a kunnajii.
Sariya 6 nan
Adamaden kelen kelenna bɛɛ la mɔɔya ka kan ka lɔn a ɲɛ sariya kunda bɛɛ la, a kɛda fanfan di.
Sariya 7 nan
Mɔɔ bɛɛ ka kan sariya ɲa kɔdɔ, a ka kan fanan bɛɛ ye mabɛn ɲa kelen ma sariya bolo. Mɔɔ makan ka lafisaya mɔɔ di ka bɛn sariya ɲin lataamanɲa ma.
Sariya 8 nan
Mɔɔ bɛɛ di se i makasila i la jamana sariya bonnu la ni bila kɛda i la tɔɲɛli sila ma, ni wo tɛ sariya sila ma.
Sariya 9 nan
Mɔɔ si tɛ se minala ten, ka a don kaso la hamantɛ ka gbɛn a la jamana kɔnɔ ni kun tɛ a la.
Sariya 10 nan
A wajibiyani, adamaden na ko ye kɛ ko hakika di, ka a lankɛnɛmaya kitibon na telen kɔnɔma, ka a jo ni a jalaki danfaranbɔ.
Sariya 11 nan
Mɔɔ mɔɔ na a midada sika la sariya bolo ma, a ka kan ne ka jate fɔlɔ ko a sɔn tɛ a dɔ, han kiti ye a jalaki lankɛnɛmaya.
Mɔɔ mɔɔ na a midada sariya kɔdɔ bolo ma, sariya kuda sila ma kan ka lɔ a ma. Ani fana a la midali fanka ma kan ka tanbi sariya kɔdɔ jate la.
Sariya 12 nan
Mɔɔ ma kan ka a bila a mɔɔ ɲɔɔ la kolu dɔ ten; ka bɔ a la denbaya kolu ma, a la gbundu sɛbɛlu, ka wa sii a la lukɔnɔ kolu la. A ma kan ka a dantiɲɛn, a ma kan ka a suma gboya. Sariya ka kan ka bɛɛ lakanda ko suu wolu ma.
Sariya 13 nan
Taa ni seyi dahani bɛɛ ye jamana kɔnɔ. Jamana yɔrɔ yɔrɔ fana ka i diya, i dise i siila yen.
Mɔɔ kɛɛ di se ka bɔ jamana kɔnɔ, a kɛda a fabada di, a kɛda jamana gbɛdɛ di, ka ban ka a kɔsɛyi.
Sariya 14 nan
Dannatanbikolu kɔdɔ, bɛɛ di se i kun karifadiya ɲinina jamana gbɛdɛ dɔ, i don ma kan ka jɛn a la.
Ni sariya lɔnin tɛ mɔɔ ma, mɔɔ mɛn na a la jamana sariya tiɲɛnna ka a bori.
Sariya 15 nan
Mɔɔ bɛɛ ka kan ka kɛ jamana dɔ jamanaden di.
Mɔɔ si tɛ se ha jɛn a la jamana denɲa la, i don di se fanan jamana gbɛdɛ denɲa sɔdɔnna.
Sariya 16 nan
Ni alu sii seda a ma, kamarennu ni den musolu di se fudula ɲɔɔn ma, siɲɔɔya tɛ a dɔ, dina ko tɛ a dɔ. Alu bɛɛ kakan sariya ɲa kɔdɔ ko bɛɛ dɔ, fudu bolo ma.
Fudu tɛ sidi alu tɛ fo alu fila bɛɛ ba bɛn a ma.
Denbaya le ye jama tɛfɛden di. Wo dɔ, a kakan ka lakanda jamana bolo.
Sariya 17 nan
Mɔɔ mɔɔ, a kɛda a kelen na, a kɛda jama dɔ, a di se ka a ta sɔdɔn.
Mɔɔ si bolo fen ma kan ka mina a la fanka bolo ma.
Sariya 18 nan
Hankili lamiri, sɔnɔmɛ lamiri ani dina lawasanin bɛɛ ye. I di se ka i diyananta ta dinalu dɔ, ka a silalu lataama.
Sariya 19 nan
A lawasanin bɛɛ ye ka a miriya jida, fɔli dɔ, sɛbɛli dɔ, ka hankili ɲinin fan bɛɛ, sila bɛɛ fɛ. Ko si ma kan ka kɛ mɔɔ la wo si dɔ.
Sariya 20 nan
A lawasani bɛɛ ye ba ɲɔɔn nadɛɛ, kuna dɔ, kɛwɛli dɔ mɛn ni janfa sila tɛ kelen di.
Mɔɔ tɛ se karabala ka ladon dɛɛ dɔ, dɛɛ min man di a ɲɛ.
Sariya 21 nan
Jamanaden bɛɛ di se kɛla jamana kantii di, a yɛdɛkani walal a la mɔɔ suwandini.
Jamanaden bɛɛ kakan jamana baarakundalu dɔ bolo kelen ma.
Jamana kantiilu fanka siini jamana den na lannaya le ma; jamanadennu ye alu sawo yidala wote ni wote le, ka ala lannaya mɔɔlu suwandi telen ni sariya dɔ.
Sariya 22 nan
Jamana bɛɛ kakan ka jamanadennu lakanda ɲa kelen ma. Sɔdɔn sila fɛ, dariya sila fɛ, lɔnni sila fɛ, lakandali wo ye bɔla jamana boloko le dɔ ani a ye min sɔdɔnna ani jamana gbɛdɛlu la baaraɲɔɔya dɔ.
Sariya 23 nan
Bɛɛ kakan ka baara sɔdɔn, ka baara kɛ sɔnɔya dɔ, baara mɛn duman i ɲɛ; bɛɛ kakan ka latanka baaratanɲa ma jamana kɔnɔ.
Baara mɛnnu jate kakan, wolu kakan ka sara ɲa kelen ne ma a kɛbaalu ye.
Baara kakan ka sara sɔdɔn, sara mɛn di baarala ni a la denbaya balo hali a ma dɛsɛ.
Baaralalu la ɲɔɔn nakafo dahani alu ye, alu la munanfan makadan sila fɛ.
Sariya 24 nan
Ɲɔɔɲɔnni ni ɲanatɛ wajibiyani baarala bɛɛ ye, mɛn ni sara tɛɛ tɛ kelen di.
Sariya 25 nan
Se wajibiyani bɛɛ ye, se mɛn di ani a la denbaya daha, ka alu kisi kɔnkɔn ma, ka alu dafiyabɔ, ka lau jiya, ka alu dandan ani ka alu musakalu ɲa. Ni jankaro ni baaratanɲa ani misikinaya latɛɛ suusu seda i ma, i kakan ka makadan.
Denbatii ni a den kakan ka madɛmɛn; den sɔdɔnda fudu dɔ, a ma sɔdɔn fudu dɔ, a bɛɛ kakan.
Sariya 26 nan
Kakan wajibiyani bɛɛ ye, a don ma kan ka sara katɛrɛ karan saara fɔlɔ ni a filanan ma. Karan saara fɔlɔ ye wajibi le di bɛɛ ye. Baara makaran ka kan ka aalawanka. Bɛɛ ka kan ka karan saara naaninan masɔdɔn tɛɛ sidi bolo le ma.
Karan ka kan ka mɔɔ llawanka, ha a la mɔɔya lasabati, ka a la hɔrɔya lawasa. A kakan ka kɛ sababu di ka ɲɔɔn nagboyaɲɛ boloka, ka hina ni teriɲɔɔya ladon dunuɲa dɔ, siyalu tɛ, dinalu tɛ, ka "ONU" dɛɛkuruba madɛmɛn bɛn nadonna dunuɲa kɔnɔ.
A dahani denbatiilu ye ka alu den bila karan na, karan mɛn duman alu ye.
Sariya 27 nan
A wajibiyani bɛɛ ye ka tɛrɛ i la jamana lɔnniko bɛɛ dɔ han ka a tɔnɔ sɔdɔn.
Bɛɛ la baara tɔnɔ kakan ka lakanda, a kɛda sɛbɛ di, a kɛda lɔnni suusu di.
Sariya 28 nan
A dahani jamana bɛɛ ye ka bɔ sila di, sila mɛn di sariya ɲinnu lakanda ka kɛ kunnafulen di adamadennu ma.
Sariya 29 nan
Bolo kɔyinin kelen tɛ bɛrɛ ta, wo dɔ, bɛɛ kakan ka kolo i la jama.
Jamana dafani dɔ, ɛbɛɛ kakan ka to sariya le kɔ walako i kana bila dolu tɔɲɛ dɔ.
Sariya ɲinnu kakan ka lataaman "ONU" dɛɛkuruba la miriya le kan. A makan ka llataaman miriya gbɛdɛ kan.
Sariya 30 nan
Dalilu si tɛ mɔɔ bolo, a tɛ jamana bolo, ka bɔ sila di, sila mɛn di sariyaba ɲinnu tiɲɛn.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Tampulma
- Piili ti ni tɛɛnɛ nɔ tima nibinsa funɛ sɛm sɛmsɛm bɛgimnɛ.
- Nibinsa funɛ siiu aa kaali awa tel pulim digi funɛ nyɛn nha bar yɛli ni baa yir un Babilɔn chen, a fun kani pulim ti ni.
- Saha naa ba fun kani chen, ba fun ŋɔ dɔŋ ni, "Ma nyɛ ya sa dɛ ziŋziŋi o la dugli buudaha. Ya kpa chaŋgbaŋa kpoka awa chɛl a sa, ka ta kpa awa tɛ a saali."
- Ba fun bu ŋɔ dɔŋ ni, "Lalaknɔ ma nyɛ ya sa tɔha, a sa dɛ ziŋziŋi o la dugli buudaha, chen ni ya zi nyɛ ya titi wa sɔnu, a ta wa waligi dɔŋ ni ali tɛɛnɛ nɔ ni."
- Doonee Koosa funɛ na chenani baa kaa sa tɔha ti awa dɛ ziŋziŋi ti chen.
- O fun lisi o bambi ni, "Lalaknɔ nar naa kote tum ba tum naa aku ba sɛm bɛgim daha. Ba wɛ maga bar piili ha nɛɛnɛ. Saha wau ba zi koti ya chenani ba daŋni.
- Ma nyɛ yaa la, a la kpa ba sɛm ta a lagmi dɔŋ ni ba koti a vɛɛ nu dɔŋ sɛma."
- Chendaha Koosa funɛ pusi bau ali dɔŋ ni ba fun gil dɛ ti saali kaa su tɛɛnɛ maga.
- Tɔha ti sɔn funɛ ya Babɛl, chen biksi di doonee Koosa fun waligi nibinsa sɛma a kurgi dɔŋ ni. Doonee o fun vɛɛn pusi ba a su tɛɛnɛ nɔ maga.
Source: The Bible in Tampulma language. Wycliffe Bible Translators Inc., 1999.
Contributed by Wolfgang Kuhl


text:
© 1996 – 2009 The Office of the High Commissioner for Human Rights
This HTML version prepared by the UDHR in Unicode project, http://www.unicode.org/udhr.
K’a d’a kan ko dine hɔrɔnɲa ni tilennenɲa ni lafiya sintin ye hadamaden bɛɛ danbe dɔnni n’u josiraw danmakɛɲneni ye,
K’a d’a kan ko hadamaden josiraw n’u kɔnni kɛra dannajuguya caman sababu ye minnu bɛ maaya ɲugun, ani ko hadamaden haju bɛɛ la gɛlɛnman ye de ka diɲe kura dabali min den si tɛ bali k’a hakilila fɔ nink’a dannasira batu, min den bɛɛ tangalen bɛ bagabagali ni ɲani ma,
K’a d’a kan ko a tɛ ɲɛ fo hadamaden josiraw ka lakana sariyabatufanga de fe yaasa muruti kana kɛ mɔgɔ ma jagoya ye tɔɲɔn ni degun kanma,
K’a d’a kan ko kanu jiidili ka kan ka kɔkɔrɔdon kabilaw ni ɲɔgɔn cɛ,
K’a d’a kan ko Diɲe kabilatɔn y’a ɲaniya dantigɛ kokura, kabilaw Bɛnkansɛbɛn kɔnɔ, ko ale sirilen bɛ hadamaden josira bɛrɛw la, hadamaden danbe n’a kiimɛ na, cɛ ni muso josiraw kɛɲɛni na, ani ko a b’a cɛsire maaya ka taa ɲe, diɲɛnatigɛ ka nɔgɔya hɔrɔnɲa jiidilen kɔnɔ,
K’a d’a kan ko tɔndenjamana bɛɛ y’a kandi ko a bɛ fara Kabilatɔn kan ka hadamaden josiraw n’a ka hɔrɔnɲa bɛrɛ lakana ani k’u waleya diɲe bɛɛ kɔnɔ,
K’a d’a kan ko fɔlen tɛ se ka tiimɛ a ɲɛ ma ni bɛn ma kɛ josiraw ni hɔrɔnɲa faamucogo kan,
Tɔn ɲɛjama y’a kanbɔ
Hadamaden josiraw dantigɛkan in ka kɛ diɲɛ fasojama n’a kabila bɛɛ kuntilenna ye, yaasa a ka basigi mɔgɔ kelen-kelen bɛɛ hakili la, ani maaya labɛnbolo bɛɛ kɔnɔ, u k’u cɛsiri kalan ni ladamuni fɛ ka josira ni hɔrɔɲasira ninnu batuli jiidi, ka fɛɛrɛ tigɛ faso kɔnɔ n’a kɔn kan ka sira ninnu jateli n’u waleyali nɛmɛnɛmɛ tiimɛ diɲɛ bɛɛ, tɔndenjamanaw yɛrɛ kɔnɔmɔgɔw fɛ, ani u ka marajamanw kɔnɔmɔgɔw fɛ.
Hadamaden bɛɛ danmakɛɲɛnen bɛ bange, danbe ni josira la. Hakili ni taasi b’u bɛɛ la, wa u ka kan ka badenɲasira de waleya u ni ɲɔgɔn cɛ.
Bɛɛ ka kan josira ni hɔrɔnɲasira dantigɛlen ninnu bɛɛ la, wolomali fan si t’a la, janko siyawoloma, fari jɛya n’a finɲa, cɛya ni musoya, kan, diinɛ, politikisira ni miirisira jan o jan, fasowoloma ni sɛrɛwoloma, sɔrɔ ni bonda ni jɔyɔrɔwoloma fan o fan.
Wa mɔgɔ tɛ minɛ i bɔyɔrɔ ma, o dabolo mana kɛ fɛn o fɛn ye politiki ni sariya la ani diɲɛ kɔnɔ: o ka kɛ jamana wali dugukolo yɛrɛmahɔrɔn ye, wali kalifafen, wali maralen, wali dankari bɛ min ka setigiya la,
Hadamaden bɛɛ ka kan ni kisi ni tanga ni hɔrɔɲa ye.
Mɔgɔ si tɛ kɛ jɔn ye, wali bolokɔnɔmɔgɔ. Jɔnɲa ni jɔnjago jan o jan kɔnnen don.
Mɔgɔ si ni man kan ka ɲangata ; dannajuguya ɲangini wali danbelakari ɲagagini man kan ka da i kan.
Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni jateli ye sariya fɛ yɔrɔ bɛɛ.
Bɛɛ ka kan sariya la, bɛɛ ka kan ni lakanani ye sariya fɛ Bɛɛ ka kan ka kisi fisamanciyawalew ma minnu bɛ dankari kɛ Dantigɛkan in na, ani mɔgɔlaɲiniwale fɛn o fɛn bɛ na n’o ɲɔgɔn fisamanciya ye.
Bɛɛ jo don k’i siri jamana sariyabolo ɲumanw na k’i josira bɛrɛw dankariwlew kɛlɛ, i josira minnu sɛmɛntiyalen bɛ jamana Sariyabaju fɛ.
Bin man kan ka kɛ mɔgɔ si kan k’i minɛ, k’i datugu, wali k’i gɛn dugu la.
Bɛɛ jo bɛ k’i fɛla da kɛnɛ kan kiirida tilennen bagabagabali kɔrɔ, a ka jo ni jalaki bɔ ɲɔgɔn na n’a ma kɛ ni mɔgɔlawoloma ye.
1. Ko mana da mɔgɔ la, i tɛ minɛ sɔntigi ye fo kiiri k’i jalaki bange kɛnɛ kan i lapasalisira bɛɛ tiimɛnen kɔ.
2. Mɔgɔ te ɲangi k’a da kɛwale wali fili kan kɛwaati y’a sɔrɔ si tɛ jamana kɔnɔ wali jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ min b’o jate ko jugu ye. Wa ɲangili fana te da i kan ka tɛmɛn min tun bɛ sen na kan ko jugu kɛtuma na.
Bin tɛ se ka kɛ mɔgɔ kan ka don i gundo la, i ka dukɔnɔkow la, i siso kɔnɔ an’i ka gundosɛbɛnw na, wali ka dankari kɛ i tɔgɔ ni danbe la. Sariya ka kan ka bɛɛ tanga o binkanni ni dankari sugu ma.
1. Bɛɛ ka kan ni taa-ninka-segin ye i fɛrɛ ma, ani i sigiyɔrɔ sugandili jamana kɔnɔ.
2. Mɔgɔ tɛ bali ka bɔ i ka jamana wali jamana wɛrɛ kono, ka tila ka segin i ka jamana kɔnɔ.
1. Bɛɛ jo don ka bɔ mafiɲɛya kɔrɔ ka taga i kun kalifa yɔrɔ wɛrɛ, wa o jamana wɛrɛ man kan k’i jɛ kalifayɔrɔ la.
2. I man kan n’o josira ye n’i nɔminɛkun ye ko jugu kɛli de ye jaati forobasariya la walima kɛwale minnu bɛ Kabilatɔn kuntilenna n’a daliluw sɔsɔ.
1. Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni kabilaya ye.
2. Bin tɛ kɛ mɔgɔ si kan k’i jɛ kabilaya la, wali k’i bali ka kabilaya falen.
1. Cɛ ni muso si mana se furu ye, siyako t’o la, kabilako t’o la, diinɛko t’o la, u ka kan ni furu ni denbaya ye. U danma ka kan josira la furu dontuma n’a kuntagala kɔnɔ ani a sali kɛnɛ kan.
2. Furu tɛ se ka siri ni cɛ ni muso ma diɲɛ n’a ye faasi.
3. [missing]
1. I kelen na o, jɛ kɔnɔ o, mɔgɔ bɛɛ ka kan ni tɔgɔlafɛntigiya ye.
2. Bin tɛ se ka kɛ mɔgɔ kan k’i tɔgɔlafɛn minɛ i la.
Bɛɛ b’i yɛrɛ ye miirisira ni taasi ni diinɛko la; o jo b’i yamaruya ka diinɛ n’i dannako falen, ani k’u waleya i kelen na wali i n’i jenɔgɔnw, kɛnɛ kan wali dunduguma na, kalan ni matarafali ni batu sen fɛ.
Bɛɛ sago bɛ i miiriya la, ani i kakilila jirali; o la i tɛ bagabaga k’a da i miiriya kan, wa i jo bɛ ka miiriya ni kibaruyaw ɲini ani k’u gansi fo jamana fo jamana, jɛnsɛnnifɛɛrɛ sugu bɛɛ la.
1. Bɛɛ sago bɛ ka jɛ dilan, ka ɲɔgɔɲew kɛ.
2. Mɔgɔ tɛ jagoya ka don jɛ la.
1. Bɛɛ ka kan in jɔyɔrɔ ye i faso koɲɛw ɲɛkun na, i yɛrɛkun wali i dungɔlamɔgɔ sugandilen fɛ.
2. Bɛɛ ka kan ni jɔyɔrɔ ye, ɲɛnawoloma t’a la, i ka jamana forobabaaraw la.
3. Jamana dungɔ de ye forobafanga daga; a dungɔ ka kan ka jira kalada jɛlenw sen fɛ, bɛɛ ka kan forobakalada minnu na, gundo la wali o ɲɔgɔnna siraw la minnu bɛ sagolasugandili tiimɛ.
Bɛɛ ye maaya den ye minkɛ, bɛɛ ka kan ni ɲɛsuma ye maaya kɔnɔ ; jamana ka magan ni jamanaw cɛ ɲɔgɔndɛmɛn ka kan ka kɛ sababu ye, jamana sariya n’a seko hukumu kɔnɔ, ka bɛɛ josira tiimɛ sɔrɔ ni diɲɛnatigɛ ni faamuya siratigɛ la, danbe ni mɔgɔ bɛrɛya yiriwali tɛ taa o minnu kɔ.
1. Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni baara ye, baaracogo ɲuman in baara nafaman; bɛɛ ka kan ka tanga baarantaɲa ma.
2. Baaraw mana kɛɲɛ, saraw ka kan ka kɛɲɛ ; mɔgɔ ma bɔ mɔgɔ la, bɛɛ ka kan o la.
3. Mɔgɔ o mɔgɔ n’i bɛ baara la, i ka kan ni sara sɛbɛ ye min bɛ i n’i ka denbaya sutura hadamadeɲa na, ani maaya lakanasira tɔ fɛn o fɛn n’a kun bɛ.
4. Bɛɛ jo bɛ ka mɔgɔ wɛrɛw fara i kan ka kaaratɔnw dilan, wali ka don baaratɔnw na, yaasa k’i nafasiraw makara.
Bɛɛ ka kan i lafiɲɛ ni ɲɛnajɛ ye, ani baarawaati dannen hakɛ la, ani waati ni waati sɛgɛnnabɔ min tɛ sara la.
1. Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni sɔrɔ ye diɲɛnatigɛ la min bɛ kɛnɛya ni hɛɛrɛ sabati i n’i ka denbaya ye, i ko balo, fɛɛrɛbɔ, siso, furakɛli, ani maaya dɛmɛnsira gɛlɛnw; i ka kan ni dɛmɛn ye baarantaɲa ni bana ni dɛsɛ ni firiya ni kɔrɔ kɔnɔ, o n’a ɲɔgɔnna baanmako mana kɛ sababu ye k’i ka diɲɛnatigɛ sɔrɔsiraw tiɲe.
2. Bange ni deɲa ka kan ni dɛmɛn ni ladonni kɛrɛnkɛrɛnnen ye. Den o den, a kɛra furu den ye o, a ma kɛ furu den ye o, bɛɛ ka kan lakanacogo kelen na maaya kɔnɔ.
1. Mɔgɔ bɛɛ ka kan ni kalan ye. Sara man kan ka bɔ kalan na, kalanbaju kɔni na fiyew. Kalanbaju ye bɛɛ ma wajibi ye. Fɛɛrɛkalan ni baarakalan ka kan ka forobaya; kalandakunba ka kan ka labila bɛɛ ye, fisamanciya t’a la, mɔgɔ o mɔgɔ n’i y’a sarati dafa.
2. Ladamuni ka kan ka ɲesin mɔgɔ bɛrɛya yiriwali ma, hadamaden josiraw matarafali ni hɔrɔɲa bajuw sinsinni . A ka kan ka faamuya ni sabali ni teriya ɲɔgɔya kabilaw ni sibolow ni diinɛkulu bɛɛ ni ɲɔgɔn cɛ, ani ka Diɲɛ kabilatɔn ka lafiya basigiwalew yiriwa.
3. Bangebagaw fɔlɔ de sago bɛ u denw ladamucogo sugandili la.
1. A bɛ bɛɛ sago la k’i nindon jama ka faamuyasiraw la, ka bɔ masiriw nunma, k’i nindon dɔnniya yiriwawalew la ani ka bɔ a hɛɛrɛ nunma.
2. Bɛɛ tɔgɔ n’i ka nafa ka kan ka lakana i ka dɔnko ni sɛbɛnko ni masiriko baara kɛlenw na.
Bɛɛ jo bɛ k’a ɲini labɛn ka kɛ maaya la ani jamanaw cɛ la, min b’a to josira ni hɔrɔnɲa baju minnu dantigɛlen filɛ Dantigɛkan in kɔnɔ, olu ka sira sɔrɔ a ɲɛ ma.
1. I ka hadamadenɲa yiriwali sirilen be maaya jɛkulu min na, o ka ci b’i kan.
2. Dan si tɛ josira taama ni hɔrɔnɲa tɔnɔbɔ la, fo sariya ka dan sigilen minnu kun ye ka tɔw josiraw ni hɔrɔɲasiraw gasi sigi, ani tilennenɲa ni basigi ni jama ka hɛɛrɛ tɛe taga wajibi minnu kɔ sariyafanga kɔnɔ ka olu tiimɛ.
3. O jow ni hɔrɔnɲasira ninnu tɛ boli cogo si la min be Kabilatɔn kuntilennaw n’a daliluw kota.
Jɔyɔrɔ fɛn o fɛn dantigɛlen ye nin Dantigɛkan in kɔnɔ, Fanga wali jɛkulu wali mɔgɔ kelen sijo tɛ k’o minɛ yamaruya ye ka sira taama, wali ka walekɛ, min kun ye hadamaden josira ni hɔrɔnɲasira jiralen ninnu tiɲɛni ye.


text: 1Ka makɔmande ma ka balanɛyani beŋ maŋ ka Antiyɔkɔ banabiŋ mɛnɛ bathananini bi kiŋ nde kɛndɛ: Banabasi, Simiɔŋ wo dɔma wɔ bɔlɛ woŋ, Lusiyɔsi wo ŋaye ka Sairini woŋ, Maneaŋ wo dinko ka tha banthe iŋ Hɛrɔdi wo bayaha woŋ, mɛnɛ Sɔli. 2Naa nde bindɛ ni Mariki woŋ kubatho e bindɛ kɔ bɔha suŋ, Yina wo ka Masaala woŋ tepe kɛnamɛŋ, na “Fuŋuniyaŋ nuŋ Banabasi na mɛnɛ Sɔli haliko bi be ni wali ba thiyiyɛ yaŋ bindɛ baŋ.” 3Naa thanki bindɛ bɔha suŋ baŋ e bindɛ niya kuraminɛ koŋ, bindɛ tute Banabasi na mɛnɛ Sɔli thɛnkɔ e bindɛ bindɛ ŋinda. 4Banabasi mɛnɛ Sɔli ŋindo iŋ Yina wo ka Masaala woŋ, awa bindɛ fuŋ biyasi namɛŋ haŋ e bindɛ kaa ka Silusiya, mɛti ba ka kuthuhu koŋ baŋ. Bindɛ fuŋ kɛndɛ iŋ gbe bamandiŋ ba kaa ka thiki humandiŋ hu ka Saipurɔsi. 5Naa biyande bindɛ ka mɛti ba ka Salamisi ka Saipurɔsi, bindɛ ni kɛndɛ kɛwandi thampa tha ka Masaala thaŋ ka bankɛŋ bathuŋuyande ba ka biYusu beŋ baŋ. Bi kiŋ nde iŋ Yɔni Maki ba bindɛ mase wali baŋ. 6Bindɛ kɛriŋande fooma ka kuyɛkɛŋ ku ka Saipurɔsi koŋ ba kaa ka mɛti ba ka Pefɔsi, awa kɛna penke bindɛ bamɛni wunthe wo dɔma na Bari-Yisɔs. WoYu na nde wundɛ wo dɔmɔkɔy ba wundɛ niyɔ banabi. 7Wundɛ kiŋ nde nyathiki wo ka bayaha wo ka kuyɛkɛŋ kubɛina, wo dɔma Sayiyɔsi Pɔlɔsi woŋ, wɔ na nde wo iŋ kele humandiŋ. Bayaha woŋ thiyi Banabasi na mɛnɛ Sɔli ba bindɛ si kɔɔ ka kɔtɔkɔy kɛnama, bɛyi bahɛna kutɛ wundɛ thimoŋ nde ba yuyɛ thampa tha ka Masaala thaŋ. 8Bamɛni wo dɔma Bara-Yisɔs woŋ wundɛ na hɛlɛŋ dɔma Ɛlimasi ka huKiriki haŋ. Ɛlimasi woŋ baŋ kɔɔyɛ ba sɔkinɔkɔ Sɔli na mɛnɛ Banabasi, awa wundɛ yole nde ti punke wundɛ na sa bayaha woŋ niye kulanɛya. 9Awa Sɔli, wo hɛlɛŋ dɔma Pɔli woŋ, kiŋ nde wo thiŋo iŋ Yina wo ka Masaala woŋ, ndɛ dethe niŋ natiiŋ 10e niŋ tepe, na “Yindo hati ka Wayi Womandiŋ woŋ. Hadeŋ na yi wo ka bɛy yo bɛy bayɔhɔy. Yindo iŋ maniyɔyŋ manɛnɔy fooma. E yi sa pɛyi sikinuwande nɔndi ba ka Masaala baŋ? 11Bɛna yɔnkɔ hu ka Mariki woŋ haŋ hu kɔŋ sɔkinɔkɔ yina. Yi kɔŋ mankɔ thaaya hɛ, awa yi sa nda kutu waŋ ba kafay woŋ baŋ ba malɔkɔ.” Ka thagbɛmgbɛŋ thabɛina Ɛlimasi kutɔkɔy natiyi awa wundɛ mankɔy thaaya. Wundɛ bohe deethuwa wo niŋ bohi kugbeke ba niŋ kata. 12Naa thanki bayaha woŋ kuta ba thankɛ niyɔ ka bamɛni woŋ baŋ, wundɛ ni kulanɛya huseri hu yuye wundɛ ba Masaala haŋ awa wundɛ ni thakaba wumandiŋ ba mathanani ma yuye wundɛ ba Mariki woŋ maŋ. 13Pɔli mɛnɛ bintɔni nama beŋ thuhande maŋaye ka Pefɔsi e bindɛ kaa ka Pɛrɛka, ka bompi wo ka Pamfiliya, ka peye Yɔni Maki bindɛ e wundɛ duwa ka Yɛrusalɛmi ka. 14Bindɛ key maŋaye ka Pɛrɛka e bindɛ biyande ka Antiyɔkɔ ba ka kuyɛkɛŋ ku ka Pisidiya, awa ka Malɔkɔ Mahemuwe maŋ, bindɛ key dɔŋɔ ka banka bathuŋuyande ba ka biYusu beŋ baŋ. 15Naa thanki biya beŋ niya karaŋ maŋaye ka Siraŋ ba ka Musa baŋ mɛnɛ magbaliŋ ma ka banabiŋ beŋ maŋ, bayahɛŋ bi ka banka bathuŋuyande baŋ beŋ fuŋuŋ wɔ wunthe ba bindɛ ka tepe, na “Mbɛndaŋ, miŋ thimoŋ ba beŋ gbonkitiyande biya beŋ beŋ baŋ mɛnɛ beŋ kiŋ iŋ huseri ba bindɛ haliko ba bindɛ niya kuthɔnthɔ.” 16Pɔli ŋaye ka kɔɔ e wundɛ pɛmpiŋina thɛnkɔ nama thaŋ e sɛsuwa ba gbonkiya magbonkoy maŋ maŋ baŋ, na “Biyaŋ biIsirɛli mɛnɛ siyani bahɛna baŋ fooma bendo ni Masaala na kubatho beŋ, poniyaŋ nuŋ kuiha! 17Masaala wo biya bi ka Isirɛli beŋ ni kubatho woŋ thanki nde yɛtha mbembɛŋ ntuŋ beŋ awa e wundɛ bindɛ niya siya bamandiŋ ka lɔkɔ ba nde bindɛ ka kuyɛkɛŋ ku ka Iyipiti koŋ. Masaala fuŋutu bindɛ ka sɛmbɛ nama baŋ maŋaye ka Iyipiti. 18Awa mɔlɔŋ ba thaninɛŋ kɔnthɔ kanaŋ wundɛ kiŋ iŋ bindɛ ka wula baŋ e wundɛ kɔ niya bindɛ muyuŋ. 19Wundɛ ni ba siyani bahɛna basɔŋ-baye baŋ teetuwo, awa e wundɛ dunkuna kuyɛkɛŋ namɛŋ ku dɔma na Kenaŋ koŋ ka biya nama beŋ, haliko bindɛ be kuŋ biyɔ. 20Bɛyiniŋ baŋ baŋ fooma niyɔy ka malɔkɔ ma ka thaninɛŋ kɛmɛ kanaŋ e kɔnthɔ kasɔhi. “Naa daŋande wuŋ kɛndɛ Masaala yɛthiyɛ bindɛ bakɔnsɔŋɔni haaŋ yɔkɔŋ malɔkɔ ma ka banabi woŋ Samɛli. 21Awa naa thɔnthɔŋɔŋ bindɛ ba gbaku, Masaala yɛthiyɛ bindɛ Sɔli na, hati ka Kiisi woŋ, ŋaye ka bɔnsɔŋ ba ka Bɛnyamiŋ baŋ ba niyɔ gbaku wokɛnamɛŋ ba thaninɛŋ kɔnthɔ kanaŋ. 22Naa kanite Masaala Sɔli na hugbakine haŋ, Masaala yɛthi Dauda na ba niyɔ gbaku namɛŋ. Huna tepe Masaala, na ‘Yaŋ kute ba dɔma na Dauda, hati ka Yɛsi woŋ, ndɛ na thimo yaŋ woŋ siiya, awa wundɛ kɔŋ ni bɛyiniŋ fooma ba thimo yaŋ ba wundɛ niya.’ 23Dauda na nde mbemba wo ka Yisɔs woŋ, awa Yisɔs wobɛina na ni Masaala Banikisi woŋ ba biya bi ka Isirɛli beŋ, nɔŋ na ni nde nthɔŋ Masaala lahiri na. 24Yisɔs tha nde niye sesuwe wali nama baŋ, Yɔni ni kɛwandi ka biya bi ka Isirɛli beŋ fooma ba bi be sikiŋ sɔkɔrɔ hakɛŋ namɛŋ baŋ e bindɛ biyo biye hu ka Masaala haŋ. 25Naa Yɔni see ka thankina wali nama baŋ, wundɛ tepe biya beŋ, na ‘Nama siyuwe beŋ ba yaŋ? Yaŋ kutɛ wɔ wo beŋ yumbu woŋ do. Kɛrɛ ponaŋ kuiha! Wundɛ yemeŋ yama mahɛŋ; yaŋ sisandeta hintiŋ nthɔŋ ba pɛɛka nkalɛŋ ki ka dagbalɛŋ nama baŋ kiŋ.’ ” 26Pɔli key ka kɔtɔkɔy ba dɔma, na “Biyaŋ bi ka Isirɛli, bendo dɔŋ Ebrahim na beŋ na mbemba wokendeŋ na, mɛnɛ bendo siyani bahɛna ba ni Masaala na kubatho beŋ baŋ dondo: Kɛntuŋ kɛna ŋindo huseri hu ni kisi baŋ haŋ gbeeŋ! 27Biya fooma bi ka Yɛrusalɛmi mɛnɛ bayahɛŋ namɛŋ beŋ tha nde ŋee Yisɔs na ba wundɛ niyɔ Banikisi woŋ, maa ba hakiyando thaseriŋ tha ka banabiŋ beŋ tha bindɛ ni karaŋ timo tima thaŋ ka Malɔkɔ Mahemuwe maŋ. Kɛrɛ bindɛ ni ba thaseriŋ tha ka banabiŋ beŋ thaŋ niyɔ nɔndi maŋaye ka thonkine Yisɔs na haŋ. 28Hali na niyɔy nde wuŋ na bindɛ tha kutu bɛyi bagbeeŋ ba tɛŋɛ wundɛ ba koro, bindɛ thɔnthɔŋɔŋ nde Pailɛti na ba wundɛ be kɔra. 29Naa thanki bindɛ niya bɛy yo bɛy ba tepe magbali ma ka Masaala maŋ ba wundɛ, bindɛ thathaŋ niŋ ka kuyeŋ koŋ e bindɛ niŋ ka thiya ka yoma haŋ. 30Kɛrɛ Masaala ŋayaŋ niŋ ka tuka haŋ, 31awa ba malɔkɔiŋ mabɔyɛ wundɛ tɔŋinɔkɔy ka bindɛ bi nde kaande iŋ wundɛ beŋ ka Kalili haaŋ ka Yɛrusalɛmi. Bindɛ fooma bi kiŋ nda maseriŋ ba wundɛ ka biya bi ka Isirɛli beŋ. 32Bɛna miŋ kiŋ dondo fooma ba bena sisiyɛ Huseri Huyɔhɔy haŋ: Bɛyi ba thanki Masaala niya lahiri ka mbembɛŋ bikɛntuŋ beŋ ba bindɛ niyiyɛ, wundɛ thanki mina bɛŋ niyiyɛ, mindo mpati bikɛnamɛŋ beŋ, maŋaye ka ŋayina Yisɔs na ka tuka haŋ e wundɛ niŋ dunkune sii. Nɔŋ na gbalo nde wuŋ na ka Kuiŋa kuŋaye koŋ, na ‘Yina hati wokiyaŋ woŋ; Ka hɛ yaŋ niyɔy Fanda!’ 34Wuŋ baŋ wuna tepe Masaala ba niŋ ŋayina ka tuka haŋ, awa wundɛ sa tuunu ka yoma haŋ: ‘Yaŋ kɔŋ yina thiyiyɛ thaduba tha sa thanki, tha ni nde yaŋ lahiri thaŋ ka Dauda.’ 35Nɔŋ na tepe hɛlɛŋ wundɛ na ka magbali mahɛna maŋ, na ‘Yi sa mɛyi ba bawali wokɛnda womɛthɛ woŋ tuunuwa ka yoma haŋ.’ 36Dauda ni nde wali ba dɛɛnki nde Masaala ba wundɛ niya baŋ ka yamana bakɛnama baŋ, awa wundɛ tuka e wundɛ mankuwo ka mankuwo nde mbembɛŋ nama beŋ kɛ, e kɔtɔ nama koŋ tuunuwa ka yoma haŋ. 37Kɛrɛ wuŋ, wuŋ tha niyɔ ka wunthe wo ŋayaŋ Masaala ka tuka haŋ woŋ. 38Yaŋ thimoŋ ba beŋ kɔthɔ, bendo mbɛndaŋ beŋ, ba dɔma na huseri hu ka peniyo hakɛŋ baŋ haŋ, hu niya kɛwandi kendeŋ haŋ ba Yisɔs, ba dɔma na wɔ yo wɔ wo niyɛ niŋ lanɛya wundɛ kɔŋ pɛniya hakɛŋ ba sa Siraŋ ba ka Musa baŋ niŋ punku pɛniyɛ. 40Bɛna niyaŋ kuthɛgbɛ haliko hu tepe nde banabiŋ beŋ haŋ hu be tha bena niyɔ, na 41‘Dethaŋ, bendo bahɛthiŋ bɛy beŋ! Beŋ kɔŋ ni kukabanɛ e beŋ tuka! Bɛyiniŋ ba yaŋ see ka niya baŋ ka yamana ndeŋ baŋ, beŋ sa bɛŋ ni lanɛya, hali na wɔ na methine bena bɛŋ!’ ” 42Naa Pɔli iŋ Banabasi fuŋ ka banka bathuŋuyande baŋ, biya beŋ thiyi bindɛ ba hɛlɛŋ bindɛ saa ka Malɔkɔ Mahemuwe mamantheŋ maŋ ba si ndinta kaa ka kɔtɔkɔy ba thaninuwa biya beŋ bɛyiniŋ baŋ baŋ. 43Pɔli iŋ Banabasi yemo iŋ biYusu bibɔyɛ mɛnɛ biya binɔndi ka siyani bahɛna baŋ bi sikiyɔkɔy nde ka dina wo ka biYusu beŋ woŋ. Baseriŋ bithɔɔkɔ beŋ gbonkitiyande biya beŋ e bindɛ bindɛ kahina thathukuma ba bi be key ka kɔtɔkɔy ba piteke makutiyɛ ma ka Masaala maŋ. 44Ka Malɔkɔ Mahemuwe mamantheŋ maŋ, biya bibɔyɛ ka mɛti ka see ba si yuyɛ huseri hu ka Mariki woŋ haŋ. 45Naa kute biYusu beŋ sɛthɛ baŋ, bindɛ niyɔy hunaŋ wumandiŋ awa e bindɛ gbonkiya wunɛnɔy ma sɔkinɔkɔ bɛyiniŋ ba Pɔli gbonkoy baŋ awa e bindɛ niŋ yaka. 46Kɛrɛ Pɔli iŋ Banabasi yame ntiŋ gbonkiya iŋ thunka. Bindɛ tepe, na “Wuŋ asisande beŋ ba yenke tepo thampa tha ka Masaala thaŋ, kɛrɛ na baŋaŋ beŋ huŋ e beŋ kuta ba dɔma na beŋ sisandeta ba kuta sii ba kɔy yo kɔy, miŋ kɔŋ bena pɛyɛŋ e miŋ kaa ka siyani bahɛna baŋ, 47baa yamari baŋ baŋ bɛna dunkune nde mina Mariki woŋ: Mariki woŋ tepe nde, na ‘Yaŋ thanki nde yina yehinuwa ba yi be niyɔ mumɔɔli ba siyani bahɛna baŋ, iŋ ba niyɔ gboŋa ba ka kisi baŋ ba kafay woŋ fooma.’ ” 48Naa yuye huŋ siyani bahɛna baŋ, bindɛ fooma yehitɔkɔy e bindɛ gbuŋunuwa thampa tha ka Mariki woŋ thaŋ awa bi thankɛ yetho beŋ ba kuta sii ba kɔy yo kɔy baŋ, bindɛ see ni kulanɛya. 49Awa thampa tha ka Masaala thaŋ gbanthande fooma ka kufɛŋ kubɛina. 50Kɛrɛ biYusu beŋ see hɛŋɛti bayahɛŋ bi ka mɛti baŋ beŋ iŋ yɛrɛmɛŋ bi ka siyani bahɛna baŋ bi iŋ makooyeŋ ma ŋatɛ ka thinthi bi ni Masaala na kubatho beŋ. Kɛna thɛrɛŋ bindɛ ba niya Pɔli iŋ Banabasi na thɔrɔ e bindɛ kantha bindɛ ka kufɛŋ kubɛina. 51Awa kɛna konki baseriŋ bithɔɔkɔ beŋ kuligbi ku ka ŋananka namɛŋ ŋaŋ koŋ ba wu be niyɔ maseri ma sɔkinɔkɔ bindɛ, e bindɛ kaa ka mɛti ba ka Ikoniɔmi. 52Bakarandeni bi ka Antiyɔkɔ beŋ yehitɔkɔy wumandiŋ awa e bindɛ niyɔ iŋ Yina wo ka Masaala woŋ.


text: 1«Emê iyére to derômaraŋ a yi némiɲ môɲ ôbi iyéy yagê tiɲaɗor wo jô kiriɲ ô wogé ɓiɲé bi ré ô liri jé iyôŋ. 2Bay biɲ naɲ bay jé kari bay ka hen mega wulê pôn ba, ré na naɲ selé pôn a men, menba, ôbi biji bay ô bô yagê haji niɲ. 3Tare uwoy dê menba, ôbi si tu wolé menba, gel ɓiɲé kaɲ bay wogé jé ka ɗaŋgi ka uwoɲji jé ré aɲ môrji seŋge ɗéɲ iyôŋ hen. 4Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: ‹Erêŋge tô megêrŋge bay jé a yaŋ aɲ na sa têbêŋge naɲ tô geréri.› 5Menba, bay ô tô megêrji bay jé a haji niɲ. Ôbi iyéy yagê bi wo hen hô so nô naɲ tu tare men, tare to bôy kôbre a men menba, ôbi uwôɲ ɓiɲé menba, kôlji na mega wo ré kôliɲ ka tumô hen iyôŋ men. 6Kiriɲa ôbi hô so naɲ perare burgôm menba, ôbi uwôɲ ɓiɲé ka pôni ka môrji seŋge ɗéɲ iyôŋ menba, ôbi eŋgeriji iyôŋ ba: ‹Wô mi a kené ô lê jé kemnêŋ né ba?› 7Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: ‹Nini uwôɲ jé ré aɲa niné ɗebiɲ seŋge hen.› Menba, ôbi hô uwôlji sara iyôŋ ba: ‹Erêŋge bô tiɲaɗor tiɲê.› » 8«Kiriɲa tare ta kuriɲ niɲ menba, ôbi iyéy tiɲaɗor hende to hen uwôga mana wori woɲ ôbi berê sa jé hen, bi ré uwôgaji aɲ ré têbiji ayiɲ tô sa ka ré sa cêgê kwôy saɲ sa ka ré sa tô kiriɲ a. 9Ɓiɲé ka ré era bô yagê perare burgôm hen kôba bay têbiji selé pôn pôn. 10Ka ré era tô kiriɲ hen na, erem mega wo ciré uɲé ɗê ka ré sa tu tare hen, niɲba, bay têbiji na selé pôn pôn hende to hen men. 11Kiriɲa bay uwôɲ selé pôn pôn hen iyôŋ menba, bôrji mêne sa ôbi iyéy tiɲaɗor a. 12Aɲ bay kôl iyôŋ ba: ‹Kamaŋ ka era cêgê hen li jé na tare pôn nêŋ hare menba, ju têbiji némiɲ naɲ nibay ka niné era tô kiriɲ aɲ tare uwoyéni men, nini merêne damaŋ a men hen ba?› 13Menba, ôbi uwôliɲ kwo pôni sara iyôŋ ba: ‹Melaɲnen, nôbi en lêm habiɲ né, wôsa nana biɲ sara wo ené têbêŋge tu tare pôn ba selé ré selé pôn pôn ré ba? 14Eŋge selé tom to pôn hen aɲ ju ô erê wom ham niɲ. Kwo era cêgê hen kôba, na biri na selé pôn môɲ kwo en bem hen iyôŋ men. 15Aŋga en gey lê naɲ ari uɲéren ba na liɲ né ba? Wô mi a jeré li terbére sa aŋga dôri ka en li hen ba? 16Na ôbi á, ka era cêgê ré yé bay tumô men, bay tumô a yé bay cêgê men hen.› » 17Kiriɲa Jésu ô ɗiré erê Jérusalêm a naɲ bay tôri ka môj kibi wôô hen menba, ôbi kôlji geré iyôŋ ba: 18«Ken toy, nana erêŋge na Jérusalêm a hen, aɲ bay a ɓeren nôbi Kema Gawra biɲ damné kaɲ bay bê kwôbe men, bay derê tô tôô to Emen a men, aɲ bay a ɗén kwôlê woɲ temare san a. 19Men, bay a nôgen biɲ ɓiɲé ka na Jubɲê ré hen men, bay a ayren men, bay a sên naɲ tinêre men, bay a ɓéren sa gurô tagelê aɲ na ma aɲ sa wôô, subu tori menba, na jê sé kamɲê.» 20Yoo kam Jébédé era ligi Jésu a naɲ kamne aɲ hende cubu gubare tumôri a aɲ eŋgereri kwôlê. 21Menba, ôbi kôle iyôŋ ba: «Me gey na mi ba?» Menba, hende uwôli sara iyôŋ ba: «Kamnen ka wôô na na, en gey bi kwo pôn ré sa mô sa kôm woɲ gusurô a men, kwo pôn ré sa mô sa kôm woɲ maa a men bô emê iyére tom a.» 22Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Aŋga ken eŋgere hen ba, ken hôn dô bi ba? Ka nêmê yê kam kaɲ bô emê ka na yê hen ba?» Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Niɲa nêmê yê seŋge.» 23Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Ka yê kam kaɲ bô emê ka na yê hen haŋge, niɲba, kwoɲ merê sa kôbi woɲ gusurô a men, kwoɲ ma a a men na, na nôbi a gengé ré, niɲba, na Iban a gengé kiriɲ wô ɓiɲé kari ka ôbi na ɓu sa têrji niɲ hen.» 24Kiriɲa bay tôri ka ba môj hen toy kwôlê bi wo hen menba, bôrji tarji sa megêrji bay ka wôô hen. 25Menba, Jésu uwôgeji ɗa kwari a aɲ kôlji iyôŋ ba: «Ken toy, kilmé ka sa terare a na ôm sa ɓiɲé kaji men, ɓiɲé ka damné kôba gôliɲ sarji a men. 26Niɲba, kenbay ba bi yi hen iyôŋ perêrŋge a ré. Perêrŋge a hen aɲa kwôni ré gey yé kwo dami ba, bi yi mana woŋge men, 27kwo gey yé kwo tumô ba, bi yi lema woŋge men. 28Na hen iyôŋ a, nôbi Kema Gawra ené era sa terare a na, na wo ɓiɲé ré yi manê kaɲê ré, niɲba, na wô yé mana woji men, ayê yen biɲ temare têbiɲ sa ɓiɲé ka kwôni a men.» 29Kiriɲa Jésu naɲ bay tôri ɗi Jériko aɲ ô ta menba, kwônê ɓiɲé kôbe tôri. 30Bay tu tiɲ wôô mô bêŋgê geré aɲ toy wo ré na Jésu a ré erê hen, menba, bay kôl kaŋ a iyôŋ ba: «Bô tu ɲa toni men, Kelma, kuŋga kelma Dabid.» 31Kwônê ɓiɲé nayji aɲ kôlji ré wôm tôŋ, menba, bay hô kôl naɲ néérji a iyôŋ ba: «Bô tu ɲa toni men, Kelma, kuŋga kelma Dabid.» 32Menba, Jésu ɗebu tôŋ, aɲ uwôgaji aɲ kôlji iyôŋ ba: «Na mi a kené gey bi ené li béŋge ba?» 33Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Kelma, niné gey gelé kiriɲ.» 34Menba, Jésu bô tu ɲa toji aɲ hebe tirji aɲ kiriɲ bay ka hen na, bay gel kiriɲ sél aɲ ô tôri a.


text: 1Kuu ma unu gɔ waajibi laa ye, ɛju konɛ tolo. Kokanran, mu kuu iyebe lee, Inɛw Baŋa mu bɛrɛ sɔɔ jugɔmu lee sɔɔ nɛ wɛwɛɛdɔn. 2Mu Kirisito jaŋu ii turu igii wɔun. Nɛɛ anranguju pɛli naisigɛ dɔwaai, wo goju womɔ nɛ yatobe ma, tobele ma, Ama igii wɔɔ laa ye, mu inɔn, kaa woi jeɲaa, ginsɛsai alagala taaniye go baa uni. 3Ainɛ kɔɔi jeɲaa, alujɛnɛ nɛ baa uni ga mu igii wɔun. Kaa wo goju womɔ le bee ma, kole bele ma mu inɔn. Amai sai wogɔ jugɔjɛ. 4Konɛ wo sɔɔ inɛ pilemu ye sɔɔ bɛɛlɛ, sɔɔ aŋa dɛi gaa ɛgaabe. 5Inɛ kɔɔ tunmɔ dɛi mu kuu ma uhunɔdɔn. Kaa kuu ma le yɛbɛlɛ ma kijɛ tagarajɛ dɛi laa ye, mu kuu ma unɔidolɔn. 6Mu kuu ma unɔ ibɛɛ wɔun ye, mui bomɔginɛi gɛiyɛɛlɛ. Sabu mu narain sɔɔdɔn. Kaa inɛ turu mu nɛ sɔɔ wo iyejɛ lee, wo ɛgɛjɛ lee dɛi sigɛ mui bojodo ma liliyɛ dɛi, mu wogɔ kanraindolɔn. 7Kaa kɔɔ wooi nɛ kijɛ sigɛ naa sigɛ mu bɛrɛ jugɔmi kɔɔbe dɛi maa kuu ulo le joi ye biyɛnɔu ga, jijii turu goju ma nɛ digɛraa bojaaɲu. Jijii wogɔ, Setanu titiyainɛi biyaa, maa kuu ulo le joi ye biyɛnɔu ga mui ɔɲɔmɔuwɔ. 8Kubɔ taanu mu Inɛw Baŋa bɛrɛ gɛnyaan, ɔɲɛ kɔɔ mu le wageniyɛnmɔ gun. 9Wo mu le saa: «Nɛɛma ma gɔ ui baa. Sabu gɔnrɔn ma paŋa gɔ, yɛbɛlɛ nɛ iyemɔjɛ.» Kɔɔi biyaa ye, Kirisito gɔnrɔn gɔ mu nɛ toiyo ga, yɛbɛlɛ ma dɛi sigɛ le mu kuu ma uhunɔdɔn. 10Kodigɛu, Kirisito dɛi yɛbɛlɛi ma, kuusugo sɔɔ ma, nau ma, tɔɔɲɔ ma, kinɛ ɔɲɛ sɔɔ ma mu bɛrɛ dɔwaai ye, kinɛ ma ahaajɛ. Sabu waaru mui yɛbiliyaajɛ, paŋa waaru mu sɛɛ gɔ woi. 11Mu bomɔginɛi biyaaun. Kaa ei mui biyɛmaa kaaru. Sabu boi ɛju ma sɔɔ sɔɔnw gɔ ei biyɛun dagaa. Halu mui kijɛ kanmai laa kanran, Yesu jaŋu unrunw tiyaaɲu sigɛbei ga kowɔin kɔɔbei kijɛ nɛ dɔɔlu mu kanrun wɔlɔ. 12Mui Yesu jaŋu ii tiyaaɲui ga birɛ le jugɔmɔjɛ gɔbe puu logoro ebe nɛ muyɔn tɔgu puu le tagaraabɛin. Sɛɛrɛ taanrinyɛn lee, yarabirɛ lee, taanrinyɛn lee wogɔ tagurin. 13Dɔɔ ma e bɛrɛ duurɔlun mu kanrun gɔi laa go, Ama inɛw mɔɔnu wajunw kijɛ bɛin e bɛɛlu gɔ ingei? Teitai laa wogɔ mui yaabu kanrain. 14Yɛnɛi, kubɔ taaniye e bɛrɛ mu wɛɛido dɛi, mu mui yegeraa wɔun. Nimɛ kanran dɔɔ ma e bɛrɛ duurɔidolɔn. Sabu mu numɔ ebe kijɛi dɛnɛɛlɔn, ei dɛnɛjɔn. Unrunw, bei naranw kai dɛi kijɛ mɔɔnɔɔnɛ, kaa, unrunw naranw gɔbei, unrunw gɔ kai dɛi kijɛ mɔɔnɔɲu. 15Kunrin, mu kai kinrun ebe dɛi numɔ ma kijɛ puu kinɛ ɛɛli le obodɔn. Mu mui kanran ohobodɔn. Mu kɔɔ gin’ ei ibɛɛ mu wɔnu, e mui gaai ibɛlai biyɛdei ma? 16E ajubaa yɛnaa ye, maa dɔɔ ma e bɛrɛ duurɔlun narain, kaa maa inɛ soŋɔi digɛu sosoŋɔ ma le ei bɛi gɛɛjɛi. 17Inɛw e bɛrɛ mu tii gɔbe le mu ei punaa kayaabɔn ma? 18Mu Titei gɛnyaan, e bɛrɛ yaa gun. Iyaa emɛ bainɛ gɔi wo le digɛraa tiyaabɔn. Tite ei punaa kayaabe ma? Wo lee, mu lee, birɛ emɛ gɔ ajubu turu gɔ le birɛnɛ ma? Yoiyaara emɛ bana gɔ turu laa ma? 19Emaa giru ebe nɛ, anrin baa kuu emɛ nɛ narain obouwɔin ma ga e ajubauwɔi. Kaa, emɛ Kirisito le pagu turu go Ama giru nɛ sɔɔuwɔin. Koyɛ, ba unrunw ibɛ mabe, ebaa paŋa bɛɛ gai sɔɔɲu. 20Waaru e bɛrɛ mu dɔwaajɛ, bana mu dɛnɛjɛ gin’ e yinwɔlɔi tɛmɛdɔn ma liyɛuwɔn. E kanran bana e dɛnɛɛlɛ gin’ mu biyɛdɔn ma liyɛuwɔn. Logoro ebe nɛ jai lee, ele lee, kinɛ ingelemu lee, tunmɔ tɛmurun sɔɔ lee, boi yamulu lee, jaara lee, kuu ulo lee, oju sɛlɛ birɛ lee tɛtɛmɛdɔn ma liyɛuwɔn. 21Mu e bɛrɛ wiyaa dɔwaaun ye, Ama, giru ebe nɛ pilemu ye mu bɛrɛ dɔgɔ wo taguru ye, giru nɛ baa inɛw hakɛ kanrin gɔbe logoro nɛ joo, kanran lɔgɔgu bemɛ lee, sala bemɛ lee, kuu sɛlɛ birɛ bemɛ lee dɛi ajubuduli bɛɛnɛ giye, kuu bemɛ nɛ mu bɛrɛ pii pipiimɔ ma liyɛuwɔn.


text: 1Nyini sin, na Yesu akpiɛ akɔ Galili kunma kpiri n bo bu kaaki fere i ka Tiberiya n buekun dɔ. 2Nyini saŋga, wɔ ka kaan, na Yudafɔm di bu Butara cɛɛnkpiri ni. Na jama beberebe asu i su, dama ba ŋu kabo wɔ yo alekutura sam atuntun tukpakifɔm na ba nya laifiɛ ni. Na Yesu ni i susufɔm n afun akɔ atana buka be su. 5Na Yesu atu i tii aniɛ aŋu ka jama beberebe suba i dɔ, na wɔ bisa Filipu ka, “Ya nya diire nifansu wɔ, na ya to ma ahin minɛm kɛrɛ a?” 6Yiri mmɔɔ ni i tii si kabo i yó barasu, ama, i subo Filipu kunnu na i niɛ wɔ. 7Na Filipu ase i ka, “Haari nzɛn ya faari ŋwaa beberebe toori diire maari bu, i jú má bo bu kɛrɛ koro nya kan kan di.” 8Na i susufɔm kun bo bu fere i ka Andere, na i gɔrɔ la Simon Petoro n ase Yesu ka, 9”Gbɛfɛnɛ kaan be wo ya nu fɛn, i bita kpɔnɔ nnu ni jombaa nnyɔ, ama, i koro ju má ahin minɛm kɛrɛ.” 10Wura mɔnɛ sunnu bɛrɛ, na Yesu ase i susufɔm ka, “Am ma minɛm kɛrɛ tantana wura n su.” Na ba ma minɛm kɛrɛ atantana. Nbiɛsɔm ŋgumi kɔ yasuuri minɛ akpii nnu wɔ. 11Na Yesu afa kpɔnɔ n na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ kpakpaaki i nu ama minɛm bo bu tantana ni, na wɔ kaaki afa jombaa n ayo i sɔ, na bu kɛrɛ anya kabo bu koro. 12Bu kɛrɛ diiri na bu kunnu yiiri ni, na wɔ se i susufɔm n ka, “Am tiɛntiɛn sinsin n bo ba di i na wɔ ka n nɔɔ. Má am ma be ka ŋgbɛɛn.” 13Na ba tiɛntiɛn kpɔnɔ sinsin n bo ba di i na wɔ ka n nɔɔ, na wɔ yi kandiɛ buru ni nnyɔ. 14Minɛm n ŋuuri nyini alekutura sa n bo Yesu yoori ni, na ba se ka, “Nahɔrɛ, ahin sɔnɔ n ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n bo bu seeri ka i bá durunya n nu n a.” 15Yesu faari nu ka bu koro ka bu tara i faŋga, na bu fa i yo bu fɛmɛ n dɛɛ ti, na wɔ yasu afite bu nu yiri ŋgumi, akɔ buka n su. 16I naasɔ saŋga, na Yesu susufɔm n ajura akɔ kunma kpiri n nu, 17na ba kɔ awura lee nu ka bu kaaki kpiɛ kɔ Kapɛnam miɛ kpiri n nu. Ale aba asan kɛrɛ, na Yesu nya ba má bu dɔ, 18na aŋuma sukpiɛ faŋga su, na nzue nyama gusu suyasu. 19Nyini saŋga ni, i susufɔm n wo nzue n su akɔ aju kunma kpiri n afiɛn, na ba ŋu Yesu ka i nati nzue n su suba dodo lee ni, na sɛrɛ ati bu. 20Na Yesu ase bu ka, “Mini a, má am ma sɛrɛ ti am.” 21Na ba ma wɔ wura lee n nu. Jinaabiri n nu bɛrɛ, na ba ju deke bo bu sukɔ ni. 22Alecin na jama n bo bu kaari kunma kpiri n buekun dɔ n afa nu ka lee kun n kpein woori kunma n su anuma n a. Na ba si nu ka Yesu susufɔm n ŋgumi wuraari lee n nu kɔɔri a, ama, yiri mmɔɔ ni i tii awura má nu. 23Na lee nbem afite miɛ n bo bu fere i ka Tiberiya n aba aju kunma n nɔɔ su, fa dodo deke bo Yesu sereeri Nyɛmɛ gɔɔri kpɔnɔ n su maari minɛm na bu diiri ni. 24Na jama n aniɛ, ba ŋu má Yesu ni i susufɔm n bɛrɛ, nyini ti, na ba wura leem n nu akɔ Kapɛnam kɔ suniɛniɛ Yesu busu. 25Minɛm n kɔ ŋuuri Yesu kunma kpiri n buekun dɔ ni, na ba bisa i ka, “Ya Kerefɔ, saŋga bɔnɔ ye a baari fɛn a?” 26Na wɔ se bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, má alekutura sam bo m yoori bu n ti ye am suniɛniɛ m busu a, ama, kabo m maari am diire na am kunnu ayi n dɛɛ ti a. 27Má am ma am nyunu boro diire bo i saaki n busu, ama, am ma am nyunu boro diire bo i wie má, na i ma ŋgɔɔ bo i la má awieeri n busu. Mini Adamande Wa ni má am nyini diire n a, dama mini ŋgumi, ye m Si Nyɛmɛ ase m nyaari akere ka m ti i dɛɛ a.” 28Na ba bisa i ka, “Ya yo sɛ koro yo juma n bo Nyɛmɛ koro ka ya yo i n a?” 29Na Yesu abɔ bu nu ka, “Juma n bo Nyɛmɛ koro ka am yo i n la ka, am yo mini bo wɔ sunma m yarada.” 30Na ba bisa i ka, “Ye a yó nzu alekutura sa kere ya, na ya ŋu i na ya yo u yarada? A yó sa bɔnɔ ɔ? 31Dama saŋga bo ya nam yo woori boro kpantain nu ni, bu diiri diire be bo bu fere i ka mana n wɔ. Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu lɛɛ, ka yiri maari bu diire n bo i fite aŋgoro ye bu diiri a.” 32Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, má Moyisi yo maari nyini diire n bo i fite aŋgoro n a, ama, m Si Nyɛmɛ maari am diire n bo i fite aŋgoro nahɔrɛ su a. 33Dama diire n bo Nyɛmɛ ma n la bo i fite aŋgoro, na i ba ma durunya n nufɔm ŋgɔɔ ni.” 34Na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, ŋka a ma ya nyini diire n saŋga kɛrɛ.” 35Na Yesu ase bu ka, “Mini ti diire n bo i ma ŋgɔɔ n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i ba m dɔ, ahɔɛ ti má i mi, na sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, nzuehɔɛ ti má i mi kun. 36Ama, ma se am, haari ni bo am aŋu m n kɛrɛ, am suyo má m yarada. 37Sɔnɔ kɛrɛ bo m Si fa i maari m, i bá m dɔ, na wɔrɔ kɛrɛ bo a ba m dɔ, m kéte má u fieo. 38Dama ma fite má aŋgoro aba má ka m ba yo m dɛɛ koroowa, ama, m baari ka m ba yo Nyɛmɛ bo wɔ sunma m dɛɛ koroowa a. 39Yiri n bo wɔ sunma m dɛɛ koroowa la ka, minɛm kɛrɛ bo wɔ fa ama m ni, má m ma bu be mmɔɔ mini, ama, i koro ka m teŋge bu kɛrɛ jina cɛɛn na bu nya ŋgɔɔ. 40Dama m Si koroowa la ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋu mini i Wa n na i yo m yarada, i mi nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri, na m téŋge i jina cɛɛn.” 41I seeri ka yiri ti diire n bo wɔ fite aŋgoro aba n dɛɛ ti, na minɛm ni suŋuŋuti i. 42Na ba se ka, “Má Yosefu wa Yesu n lɛɛ? Ya si i si ni i ni kɛrɛ e. Ye i baari sɛ, ye i ŋa i fiteeri aŋgoro baari a?” 43Na Yesu ase bu ka, “Má am ŋuŋuti am ŋuŋu nu. 44Be koro ba má m dɔ, má ka m Si Nyɛmɛ bo wɔ sunma m ni, acin i mi adodo m, na m téŋge i mi jina cɛɛn. 45Kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm yo kɛrɛɛri lɛɛ, ka, ‘Nyɛmɛ kére sɔnɔ kɛrɛ nyaari a.’ Na sɔnɔ kɛrɛ bo i ti Nyɛmɛ kereewa n na i siiri nu, i mi bá m dɔ. 46Nyini kere má ka be adu mɔ aŋu Nyɛmɛ wɔ lɛɛ, má ka mini ŋgumi bo m fite m Si Nyɛmɛ dɔ n aŋu i a. 47Nahɔrɛ ye m suse am n a, ka sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, i la ŋgɔɔ bo i la má awieeri. 48Mini ti diire n bo i ma ŋgɔɔ n a. 49Am nam yo diiri diire n bo bu fere i ka mana n boro kpantain nu, ama, na ba wu. 50Ama, ahin diire n ti diire barasu be bo i fite aŋgoro wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i diiri i, i wú má. 51Mini ti diire n bo wɔ fite aŋgoro aba, na i ma ŋgɔɔ n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di ahin diire ni, i nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri. Diire n bo m má n la m ŋuniɛmbaa ni, bo m fá ma durunya n nufɔm, na bu nyá ŋgɔɔ ni.” 52Yesu seeri sɔ ni, na yaa ati bu, na bu suse akuruwa bu ŋuŋu nu ka, “Ahin sɔnɔ ni yo sɛ koro fa i ŋuniɛ ma ya na ya di a?” 53Na Yesu ase bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, má ka am di mini Adamande Wa n ŋuniɛmbaa ni, na am nu m dɛɛ mbunja ni, ambɛrɛ ni am tii la má ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni. 54Sɔnɔ kɛrɛ bo i di m dɛɛ ŋuniɛmbaa ni, na i nu m mbunja ni, i mi la ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni, na m téŋge i mi jina cɛɛn. 55Dama m dɛɛ ŋuniɛmbaa ni, ti deke bo i ti diire nahɔrɛ su a, na m mbunja n ti deke bo i ti nuuwa nahɔrɛ su a. 56Sɔnɔ kɛrɛ bo i di m dɛɛ ŋuniɛmbaa ni, na i nu m mbunja ni, i mi wo ni mini, na mini gusu wo ni yiri lɛɛ. 57Yiri m Si bo i ma ŋgɔɔ ni sunmaari m a, i dɛɛ ti, ye m la ŋgɔɔ a, sɔ ye sɔnɔ kɛrɛ bo i di m ŋuniɛmbaa ni, mini dɛɛ ti, ye i nyá ŋgɔɔ a. 58Ahin ni ti diire n bo wɔ fite aŋgoro aba n a, i ti má ka diire n bo am nam yo diiri na i sin na bu wuuri ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di ahin diire ni, i nyá ŋgɔɔ n bo i la má awieeri.” 59Yesu kereeri nyini kereewa n kɛrɛ saŋga bo i wo Kapɛnam bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ nu n wɔ. 60Yesu susufɔm dɔŋgu tiiri i jɔjɔɔwa n sɔ ni, na ba se ka, “Ahin kereewa n ti kekereke. Ŋma koro de i a?” 61Na Yesu afa nu ka bu suŋuŋuti fa kɔ i kereewa n su, na wɔ se bu ka, “Ahin jɔjɔɔwa n dɛɛ ti ye am koro ka am kaaki am sin n a? 62Ye nzɛn má am ŋu ka mini Adamande Wa n sukaaki sufun kɔ aŋgoro, deke bo m fite baari ni, má am se sɛ wɔ lɛɛ? 63Awiɛwiɛ Casi ni ma minɛ ŋgɔɔ a. Adamande yiko be koro ma má ŋgɔɔ. Nɔaniɛ n bo ma jɔjɔ akere am ni, yiri ma am nya Awiɛwiɛ Casi n bo i ma ŋgɔɔ n a. 64Ama, am be n mmɔɔ ada má m ŋu.” Má pui ti, fite saŋga bo Yesu boori i juma n bu ni, ye i si bo bu yo má i yarada n a, ni sɔnɔ n bo i bá tɔ i ni. 65Na wɔ se bu ka, “Nyini dɛɛ ti ye ma se am ka be wo má bɛrɛ bo i koro ba m dɔ, má ka m Si ama atin ka i mi yo m susufɔ.” 66I seeri sɔ n sin, na i susufɔm dɔŋgu akaaki ayaki i ka bu su má i su kun. 67Na wɔ bisa i susufɔ buru ni nnyɔm ni ka, “Ambɛrɛ gusu koro ka am kaaki yaki m wɔ fan?” 68Na Simon Petoro abɔ i nu ka, “M Mibiɛ, ya kɔ́ ŋma dɔ a? Wɔrɔ ti sɔnɔ n bo i la nɔaniɛ n bo i ma ŋgɔɔ n bo i la má awieeri n a. 69Ye ya yo u yarada, na ya si ka wɔrɔ ti sɔnɔ casi n bo a fite Nyɛmɛ dɔ n a.” 70Na Yesu abɔ nu ka, “M ŋa am buru ni nnyɔ ye m yiiri am e, má sɔ? Ama, am nu kun ti Sitana sɔnɔ ɔ.” 71I jɔjɔ niiri Yudasi wɔ, Simon Isikariyoti wa ni. Yiri Yudasi tiiri buru ni nnyɔm ni kun wɔ, ama, yiri bá tɔ Yesu n a.


text: 1Tiriyante wo rɔ, subaga dɛ ma, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ kɛmɔgɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ mɔgɔ ba toe bɛɛ ya anu nyɔgɔn nadɛn ka sɔn Yisa faga koe ma. Anu ya Yisa kiri ka ta a don Pailɛti bolo. 2Pailɛti ya a manyinika ko, “Yahudiyanuna mansɛ le ile la, wa?” Yisa ya a yabi ko, “Ɔn, a ye iko i wara a fɔ nya min.” 3Saraka-masɔla-wɛnu ya ko-yogomɛ siyaman fɔ Yisala ko la, 4woletɔ Pailɛti ya a manyinika tun ko, “I ti anu yabi? Anu bara minnu fɔ ila ko la, i sa wonu namɔɛnna?” 5Yisa ma sɔn hali ka kuma kelen fɔ tun. Wo le ya a ma, Pailɛti kawara kati! 6Kanan-Ko-Ladiya woo wa ke, mɔgɛnu ba Pailɛti manyinika yelela-mɔgɛ minna ko la, a duruta wo kelen bolokala anu ye. 7Wo wati ya a taran, kei min tɔgɛ Barabasi, wo ye yele la. Wo ya murutiyɛ kɛ ka mɔgɛnu faga murutiyɛ wo rɔ. 8Nyama ladɛnta tumɛ min, anu ya Pailɛti madiya ko a duruta min kɛla anu ye, a ni wo kɛ anu ye. 9Pailɛti ya anu manyinika ko, “Wo ye a fɛ, n ni Yahudiyanuna mansɛ boloka wo ye, wa?” 10A ya a lɔn serr, ko saraka-masɔla-wɛnu bara Yisa don a bolo keliyɛ lela ko la. 11Kɔnɔ saraka-masɔla-wɛnu ya nyama hɛnkili labila ko a ni Barabasi boloka anu ye. 12Pailɛti kumara nyama ye tun ko, “Nba, wo ye min kelela Yahudiyanuna mansɛ, wo ye a fɛ, n ni nfen ma wo la worɔ?” 13Anu sɔnkɔra tun ko, “A gbangban kɔlɔma ma!” 14Kɔnɔ Pailɛti ya anu manyinika ko, “A ya ko-yogomɛ nyamintan kɛ?” Anu sɔnkɔra ha ka a dan natenbi ko, “A gbangban kɔlɔma ma!” 15Pailɛti ye a fɛ ka nyama hɛnɛ, woletɔ a ya Barabasi boloka anu ye. A ya a ma, ala kɛlɛ dannu ya Yisa gbesi ka a don anu bolo ko anu ni a gbangban kɔlɔma ma. 16Kɛlɛ dannu tara Yisa la kun tigila kata burɔ. Anu ya anu ta-nyɔgɛ kɛlɛ dan kele ka anu nadɛn. 17Anu ya duruku-yan kara-fin-damɛ don Yisa kan na ka wɔnɛ ma mansaya-fulɛ la a ye ka wo don a kunyɛ la. 18Anu wulita a mayɛlɛnna a kɔndɔn tinɛ. Anu ko, “Yahudiyanuna mansɛ, alamɛ i mɛra!” 19Anu ya a gbesi a kunyɛ rɔ kɔlɔma la ka anu nɔgɔ-yi kɛ a ma. Anu ya anu nyɛnkin a kɔrɔ ka a ma iko anu bi a gbiliyala. 20Anu banta a mayɛlɛnna tumɛ min, anu ya duruku-yan kara-fin-damɛ wo bɔ a kan na ka a nyɛrɛta fanɛnu don a ma tun. Anu tara a la a gbangban tinɛ kɔlɔma ma. 21Anu bi tala tumɛ min, anu bɛnta kei do la min tɔgɛ Saimon, Sairini kɛ le. A bɔmatoe sɛnɛ rɔ nun ka ta soe. Kɛlɛ dannu ya a fɔrɔsɛ Yisa faga kɔlɔma bi-koe la. (Saimon wo, Alɛsanda anubɛ Rufasi fa le kɔni.) 22Anu tara Yisa la ha kan tinɛ min tɔgɔ Kalakata. Wo kɔrɛ le ko, “Kun Kole ye Kan Min.” 23Fan min tɔgɛ mira, anu ya wonubɛ gbɛɛ yabasan ka a di Yisa ma kɔnɔ a ma sɔn a minna. 24Wo kɔma, anu ya a gbangban kɔlɔma ma. Anu ya korɔn lakɛ ka ala durukinu tatala anu nyɔgɔn tɛma. 25Anu ya a gbangban kɔlɔma ma sun-tele-wati (9 am). 26Anu ya a yiliki min na, anu ya wo sɛbɛ walan ma ko, “Yahudiyanuna Mansɛ.” 27Minnu bi buila mɔgɛnu ma ka anuna bolo-fannu bi, anu ya wo filɛ gbangban kɔlɔmanu ma Yisa tɔnkɔnnu tɔ, kelen a bolo nyimɛ rɔ, kelen a maran rɔ. [ 28Allata kitabu kanbalita wo rɔ ko, “A kofura ko-yogoma-kɛlɛnu ma.”] 29Mɔgɔ tenbimatoenu ya anu kunyɛ radɔn Yisa ma ka a lafɛya. Anu ko, “Ile. I ko i si Alla Bato Bɔn wayan ka a sɔ tun tele sawa kɔrɔ, 30nba, yigi ka bɔ kɔlɔma ma gbɛ! I ni i nyɛrɛ kisi!” 31Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu fanan ya Yisa mayɛlɛn wo nya na le ka a fɔ anu nyɔgɔn ye ko, “A ya donu kisi kɔnɔ a ti ke a nyɛrɛ lakisila! 32Ma ni Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ, Isirɛla mansɛ yen yigila kaka ka bɔ kɔlɔma ma. Ado ni wo mara, ma si la a la!” Mɔgɔ filɛ minnu gbangbanta kɔlɔma ma a tɔnkɔnnu tɔ, wonu fanan ya a lafɛya. 33Tele latelan, pinpi burunta nyamanɛ wo bɛɛ kuma ha hawa sawa. 34Tele-makimɛ-wati (3 pm), Yisa gbele-gbelenta kan ba la. A ko, “Iloyi, Iloyi, lama sabakatani?” Wo kɔrɛ le, “Nta Alla, nta Alla, i wara n boloka nfenna?” 35Mɔgɛ donu sɔnɛ nyɔ, wonu ya a kan lamɔɛn. Anu ko, “Wa wo tole masɔ. A ye Nɛbi Ilaya kelela!” 36Mɔgɔ kelen ya sefuna-fuyi bi. A burimatoe tara a layigi gbɛɛ kunayanɛ rɔ ka wo don kɔlɔma-sungban la. A ya a layɛlɛ ka a bɛn Yisa dɛ ma ko a ni a kan lakimɛ. A ko, “A makɔni! Ma ni a yen ni Nɛbi Ilaya si a layigi ka a bɔ kɔlɔma ma!” 37Yisa ya a kan labɔ tun bɛrɛkɛ ka a niyi-laban lafɛ. 38Nba, yorolan min dunnɛ Alla Bato Bɔn tɛma, wo farata fila la ka a dabira a kuma ha a kɔrɔ. 39Kɛlɛ-den-kun-tigi min sɔnɛ kɔlɔma da kɔrɔ nun, Yisa gbele-gbelenta nya min a niyi bɔ tinɛ, wo ya wo yen. A ko, “Allatalata dan nyɛrɛ le kɛ la nun serr!” 40Musi donu sɔnɛ wula-yan la ka a mafɛlɛn. Salomi anubɛ Mariyama, Magadala kɛ anubɛ Mariyama, Yemesi dɔgɔma anubɛ Yusufu na kɔni, wonu bi anu tɛma. 41Yisa ye Kalili sigisɔn rɔ tumɛ min, anu ya a dɛnbɛ kati! Musu gbɛrɛ siyaman fanan bi nyɔ nun minnu bilanɛ a fɛ ha Yerusalɛm. 42Nyima wurɛ le nun, anu tabɛn-wati Sulen-Telela ko la, 43Yusufu, Arimatiya kɛ nara. Yahudiya mɔgɔ ba le nun min gbiliyanɛ kati! A ye Allala mansayɛ makɔnɔna. Ale Yusufu ya a yisi ragbɛlɛya ka ta Pailɛti wara ko anu ni Yisa furi don a bolo. 44Pailɛti ya a lamɔɛn tumɛ min ko Yisa fagara yona, a kawara. A ya kɛlɛ-den-kun-tigi wo kele ka a manyinika ni Yisa niyi ara ban bɔla. 45Kɛlɛ-den-kun-tigi banta a dantɛgɛla Pailɛti ye tumɛ min, a ya a fɔ Yusufu ye ko a ni Yisa furi bi. 46Yusufu nara linɛn-kura-kurɛ la a bolo ka a furi layigi kɔlɔma ma ka a kasankɛ. Anu ya kanbɛ min sin nun kuru-faganɛ rɔ, anu ya a sa nyɔ burɔ. Wo kɔma, a ya fara-belebele makuru-kurun ka a sa kanbɛ wo dɛ la. 47Mariyama, Magadala kɛ anubɛ Mariyama, Yusufu na kɔni, wonu bi a mafɛlɛnna nun alako anu ni Yisa sa tinɛ lɔn.


text: 1Kirasiti ara ma hɔrɔya feu! Wo ara hɔrɔya min kɛ, wo ni wola hɔrɔyɛ bira gben! Wo kana sɔn ko Nɛbi Musata tɔn kitabu ni wo ma yɔɔn la tun! 2Wa wo tole laka! Nde, Pɔli le ye kɛ fɔla wo ye. Ni wo sɔnta Yahudiyanuna kemininya-koe ma, Kirasiti ya min ma wo ye, wo ti ko-wo-ko nyinya wo ma tun! 3N bi a fɔla wo ye tun ka a gbɛ feu! Min ba sɔn Yahudiyanuta kemininyɛ ma, a fɛrɛ sa fɔ a ni Nɛbi Musata tɔn kitabu mumɛ bɛɛ bira. 4Wole minnu bi wo rayala ka telen Alla ye tɔn-birɛ fɛ, wo ara wotɛ bɔ Kirasiti wara-koe rɔ feu! Wo sa Allata hinɛ kɔrɔ tun. 5Male min tonɛ Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ, Alla ara fan min lanyiri kiri, ma gbarannɛ ma nyɛrɛ la wo bɛɛ-sɔrɔn-koe la. A ya lanyiri wo kiri anu ye minnu telennɛ a ye dɛnkɛninyɛ fɛ. 6Ado ni ma lara Yisa Kirasiti la, ma kemininyanɛ anubɛ ma kemininyabɛlɛ, kelen de wonu na. Min kolo, wo le mala dɛnkɛninyɛ min si a ma, keninteyɛ ni to ma tɛma. 7Wola dɛnkɛninyɛ ye tala yarɔ nun a kin na! Ado ni min ya wo kunyɛ bɔ tonyɛ wo kɔrɔ, wo ma ko-nyimɛ kɛ. 8Alla min ya wo kele hɔrɔyɛ ma, wo ma mɔgɛ wo sɔ de! Wo ni wo yɛ lakalan! 9Iko anu bi a fɔla nya min, “Biredi-yɛlɛ-fan doni si a ma, biredi wo bɛɛ ni yɛlɛ.” 10Kɔnɔ Maritɛ le wole la. N lanɛ wole la feu! Wo ti bila mɔgɔ gbɛrɛta karan fɛ tun fɔ nde ara wo karan min na. Ado min bi wo tɔrɔla, a mara mɔgɔ wo mɔgɔ la, Alla si wo tigi tɔrɔ. 11N na kelen nyɔgɛnu, wa nta tɔrɔyɛ mafɛlɛn. N sa kawandili bɔla ko fɔ mɔgɛnu ni kemininya kɔnɔ ha bi, anu bi n tɔrɔla. N bi Kirasiti faga koe min kawandili bɔla, ni n ya kemininya-koe sa wo kuma nun, wo ti Yahudiyanu tɔrɔ. 12A sɔgɛ ye n na, minnu bi wo kɔndɔfilila, wonu kana dan kemininya-koe ma dɔrɔn. Anu ni anu nyɛrɛ ma tɛgannu na feu! 13N na kelen nyɔgɛnu, wo keleta hɔrɔyɛ le ma kɔnɔ wola hɔrɔyɛ kana ma masigima koe la wo fɛrɛ-natanu ma-tinɛ. Min fisa, wo ni to wo nyɔgɔn dɛnbɛna keninteyɛ rɔ. 14Ado tɔn bɛɛ kuri le tɔn kelan kɛ la ko, “I ni i sigi-nyɔgɛ keni iko i nyɛrɛ.” 15Kɔnɔ ni wo tora ko ladanna iko sogo-feremɛnu ka wo nyɔgɔn madumɛ ka wo nyɔgɔn dɔn, feda worɔ, wo ni a ma wo fɛrɛma, ni wo ma, wo si wo nyɔgɔn kasara pɔ! 16N bi min ma, wo le kɛ la. Ni wo bilara Allata Ni Sɛnimɛ fɛ, wo ti wo fɛrɛ-bɔnkɛ diyana koenu kɛ worɔ. 17Ma fɛrɛ-bɔnkɛ ye min fɛ, anubɛ Allata Ni Sɛnimɛ ye min fɛ, kelen ma wonu na. Wonu bi anu nyɔgɔn kɛlɛla wati bɛɛ. Wo ye a fɛ ka min kɛ, wo ti ke wo kɛla. 18Ado ni wo tora bilala ata Ni Sɛnimɛ fɛ, wo sa Nɛbi Musata tɔn kitabu kɔrɔ tun. 19Fɛrɛ-bɔnku-nata ye nya min, wo lɔn koe ma gbɛlɛ! A ye minnu kɛla, wo le kɛnu na, sɔn-yogoyɛ wo, miriya-yogomɛ wo, milibɛlitaya-koe wo, 20bɛsi-kɔɛ wo, anubɛ suwagayɛ. Gboyanayɛ anubɛ nyɔgɔn-kɛlɛ ti ban anu tɛma. Anu bi anu nyɔgɔn makeliyala ka diminya anu nyɔgɔn ma ka anu miri anu nyɛrɛ dɔrɔn ma. Hali anu kurɔn ladɛnnɛ, anu ta si nyɛnsɛn kɛlɛ-tɛgɛ-koe la. 21Anu sa nyinina ko-nyima woo ma anu bɔnuna ko la. Anu manɛ gbɛɛtoenu na. Anu bi anu fɛrɛ-bɔnku-natanu denu wasala tolon! Anu bi ko sufa wo bɛɛ mala. N bi a fɔla wo ye tun ko minnu bi ko sufa wo bɛɛ kɛla, wonu ti Allala mansayɛ sɔrɔn muk! 22Kɔnɔ Allata Ni Sɛnimɛ si wo labila min na, wo le kɛnu na, keninteyɛ wo, sewɛ wo, yisi-kimɛ wo, munyɛ wo, dinyɛ wo, nyimayɛ wo, lanayɛ wo, 23famayigi wo, anubɛ nyɛrɛ-birɛ. Tɔn sa ko sufa wonu ma. 24Wole min bara ma Kirasiti Yisatɛ la, wo ara wo sɔn-yogomɛ anubɛ nata bɛɛ faga. 25Allata Ni Sɛnimɛ ara ni-kurɛ di ma ma min kɛ, a fɛrɛ sa fɔ ma ni to ala sɛnbɛ kɔrɔ. 26Ma kana wasi. Ma kana ma nyɔgɔn nadiminya. Ma kana ma nyɔgɔn makeliya.


text: 1Ɲyɛ ka Yesu ná u cyelempyiibii si nɔ baŋi kùŋke na, wani Gadara shiinbii ɲyɛ. 2Yesu à tîg'a fworo bakwɔɔge e ke, ka jínacyanŋi wà si ntíl'a fworo fanɲyi i, maa mpa u ɲùŋɔ bɛ̂. 3Uru nàŋi mpyi na shùun fanɲyi i. Sùpya sàha mpyi na sì n‑jà u pwɔ mɛ, u mpyi maha u yapwoyi puni kwùun, ali yɔ̀rɔyi. 4Tooyi niɲyahay'e, pi mpyi maha u cwôre, marii u tooyi ná u cyeyi pwu ná yɔ̀rɔy'e. Ŋka u mpyi maha yire puni kyɛɛge. Sùpyire puni fành'à pa ɲcyɛ́rɛ u e, maa u ɲya, maa u yaha wani. 5Pìlaga bâra canŋa na, nàŋi mpyi maha ɲaare fanɲyi i, marii dùru ɲaɲyi ɲuŋ'i, marii ŋkwúuli, marii uye kúuli na fwóroge kafaayi na. 6Mà u yaha puru na, u à tɛ̀ɛn tatɔɔnge e maa Yesu ɲya, maa fê a pa niŋkure sín u taan. 7Maa jwo fànha na: «Yesu, Kileŋi nìɲyi wuŋi Jyaŋi, ɲaha shi ku ɲyɛ wuu ná mu shwɔhɔl'e yɛ? Mii na mu ɲáare, Kile kurugo, ma hà kawaa pyi na na mà dɛ!» 8U à puru jwo, ɲaha kurugo yɛ Yesu mpyi a jínaŋi pyi na u fworo u e. 9Ka Yesu si nàŋi yíbe u mɛge na, ka u u jwo: «Mii mɛge ɲyɛ Shinɲyahara, ɲaha na yɛ wuu à ɲyaha.» 10Ɲyɛ ka jínacyanŋi si Yesu ɲáare fànha na na u àha pire kɔ̀re ɲjige lire kùluni i mɛ. 11Ɲyɛ lir'à caakurumbwɔhɔ ta ku u lyî ɲaŋke kà numpɛngɛ na wani. 12Ka jínabii si Yesu ɲáare sèl'e, na u pire yaha pire pi sà jyè kuru caakuruŋke e. 13Ka u u ɲɛɛ. Ka pi i fworo nàŋi i maa sà jyè caabil'e. Lir'à pyi ke, ka caabii si sùrug'a yîri ɲaŋke numpɛnge na mà cwo cwo baŋi i. Pi mpyi a caalii kampwɔhii shuunni (2.000) kwɔ̀, ka pi puni si ŋkwôro lwɔhe e. 14Ka caabii kàanmucyafeebii si fê a kàr'a sà a yi yu kànhe ná sishwɔnbugure puni i. Ka sùpyire si mpa lire kani wíi. 15Pi à nɔ Yesu na ke, ka pi i nàŋi ɲya, ŋge e jínabii mpyi ke, u à tɛ̀ɛn u taan. Vàanɲyi na mpyi u na, u mpyi a tɛ̀ɛn tanuge e, ka pi i fyá. 16Nde l'à jínacyanŋi ná caabii ta ke, mpiimu pi à lire ɲya ke, ka pire si sà a li yu na ntùuli sùpyir'á, fworoŋkanni na jínabil'à fworo nàŋi i maa jyè caabil'e ke. 17Sùpyir'à puru jwumpe lógo ke, ka pi i wá na Yesu ɲáare sèl'e na u fworo pire kùluni i. 18Yesu niɲjyiŋi bakwɔɔge e, nàŋi i jínabii mpyi ke, ka uru si u ɲáare sèl'e s'a ŋkɛ̀ɛge ná u e. 19Ŋka Yesu ɲyɛ a ɲɛɛ mɛ, maa jwo: «Núru, ma a sì pyɛngɛ, kabwooni Kafooŋi Kile ɲùɲaare wuŋ'à pyi mu á ke, ma a sà lire yyaha jwo ma pyɛngɛ shiinbil'á.» 20Ka nàŋi si ŋkàre, nde Yesu à pyi u á ke, mà sà a yire yu na mâre Dekapoli kùluni i. Lir'à sùpyire puni kàkyanhala. 21Yesu à núr'a baŋi jyiil'a kɛ̂ɛnŋɛ kùŋke sanŋke na ná bakwɔɔge e. U à fworo ke, ka shinɲyahara si mpa u kwûulo. Mà u yaha kuru cyage e, 22ka Kile Jwumpe kàlambage ɲùŋufooŋi wà si nɔ wani, u mɛge mpyi Zharusi. U à Yesu ɲya ke, maa niŋkure sín u taan, 23maa u ɲáare sèl'e: «Maye sanŋi yaha, mii pworoŋi wá na kuro caa, pa ma cyeyi taha u na, bà u si mpyi si ɲcùuŋɔ mɛ.» 24Ka Yesu si yîr'a kàre ná u e, ka shinɲyahara si ntaha u fye e fo na u fwòoŋi. 25Tire sùpyire shwɔhɔl'e ceeŋi wà mpyi wani, yyee kɛ ná shuunni funŋ'i, lùwuliŋkwombaayi mpyi u na. 26U mpyi a kànha wempyiini taan, u cyeyaare mpyi a kwɔ̀, u à shà wempyii niɲyahamii yyére, ŋka pà ɲyɛ a sàa fworo yampe e mɛ, fo pu na nâare. 27U à Yesu kyaa lógo ke, ka u u mpa sùpyire shwɔhɔl'e Yesu kàntugo yyére, maa bwɔ̀n u vàanɲyi na. 28U mpyi na yu uye funŋ'i: «Mii aha bú jà a bwɔ̀n u vàanɲyi na, mii sí n‑cùuŋɔ.» 29U à bwɔ̀n Yesu vàanɲyi na ke, ka lùwuliŋkwombaayi si ntíl'a kwɔ̀, ka u u li cè uye e na ur'à cùuŋɔ. 30Ka Yesu si ntíl'a li cè uye e na fànhe kà à fworo ur'e, maa yyaha kɛ̂ɛnŋ'a le sùpyire e, maa jwo: «Jofoo u à bwɔ̀n mii vàanɲyi na yɛ?» 31Ka u cyelempyiibii si u pyi: «Mu ɲyii na ɲyɛ nte sùpyire puni na, t'à mu fɛnrɛ kàmpanɲyi puni na, maa núru na yíbili na jo u à bwɔ̀n mu na yɛ?» 32Lire ná li wuuni mú i, ka Yesu si wá na wíi na mâre sùpyire shwɔhɔl'e, ŋge u à bwɔ̀n u na ke, si uru cè. 33Ceeŋi u mpyi a bwɔ̀n u na ke, ur'à fyá fo na ɲcyɛ̂ɛnni, nde l'à u ta ke, u à lire cè, ka u u mpa niŋkure sín Yesu yyaha na, maa sèeŋi puni jwo u á. 34Ka Yesu si u pyi: «Na pworo, mu dániyaŋ'à mu shwɔ mpe yampe na, ta sì yyeɲiŋke ná fɛrɛmpe e.» 35Mà u yaha puru jwumpe na, pìl'à yîri ɲùŋufooŋi Zharusi pyɛnge e mà pa yi jwo Zharusi á: «Kile wuuni na wá à nɔ mu pworoŋi na. Ma hà núru cyelentuŋi yaha u uye kànha u a ma mɛ.» 36Ŋka Yesu ɲyɛ a puru jwumpe lwɔ́ a wíi mɛ, maa yi jwo nàŋ'á: «Ma hà raa fyáge mɛ, dá mii na kanna.» 37Ka pi i yîri na ŋkɛ̀ɛge Kile Jwumpe kàlambage ɲùŋufooŋi yyére. Yesu ɲyɛ a ɲɛɛ sùpyaŋi wabɛrɛ u kuni bínni ná ur'e mɛ, fo Pyɛri ná Yakuba ná u cìnmpworonaŋi Yuhana. 38Pi à nɔ ɲùŋufooŋi pyɛnge e ke, ka Yesu si shinɲyahara ɲya ti i ɲyàha na wùruge tiye e, marii myahigii súu marii kwuuyi wàa. 39U à jyè ke, ka u u pi pyi: «Ɲaha kurugo yii na tùpyaagii wàa marii myahigii súu yɛ? Pyàŋi ɲyɛ a kwû mɛ, u na ŋwúuni!» 40Ka pi i wá na ɲcyàhali u na. Ka u u pi yige ntàani na. Bage e pyàŋi mpyi a sínni ke, ka u u jyè wani ná pyàŋi sifeebii ná u cyelempyiibii taanreŋi i. 41Maa pyàŋi buwuŋi cû u cyɛge na, maa yi jwo u á pi shɛɛnre e: «Talita kumi!» Lire ɲwɔhe ku ɲyɛ: «Mii pworoŋi, ta núru, yîri!» 42Kuru cyage mujye e, ka pùcwoŋi si yîri na ɲaare, u mpyi yyee kɛ ná shuunni. Ka lire si sàa pi puni kàkyanhala. 43Ka Yesu si yi jwo a waha pi á na pi àha ŋkwɔ̀ wà yaha u nde kani cè mɛ, maa pi pyi na pi ɲjyì kan u á.


text: 1Mii cìnmpyiibii, mii à li cè na ɲje mii na yu yii á ke, yii à yi cè a kwɔ̀, ɲaha na yɛ yii à saliyaŋi karigii cè. Yii à li cè na sùpyaŋi ká mpyi shì na, lire e saliyaŋi fànhe maha mpyi u na. 2Yyecyeenɛ na, ceeŋi u ɲyɛ nàmbage e ke, mà u pooŋi yaha shì na, saliyaŋi maha pi pwɔ piye na. Ŋka nɔ̀ŋi ká ŋkwû, saliyaŋi fànhe saha ɲyɛ ceeŋi na nɔ̀ŋi kàmpanŋa na mɛ. 3Ɲyɛ mà u pooŋi yaha shì na, u aha ŋkàre nɔ̀ŋi wabɛr'á, u à jacwɔrɔ pyi. Ŋka u pooŋi ká ŋkwû, saliyaŋi saha ɲyɛ u ɲuŋ'i mɛ, u aha ŋkàre nɔ̀ŋi wabɛr'á, u ɲyɛ a jacwɔrɔ pyi mɛ. 4Mii cìnmpyiibii, amuni yii wuuni mú ɲyɛ. Li mpyi mu à jwo Musa Saliyaŋi u mpyi yii pooŋi. Ŋka numɛ, l'à pyi mu à jwo yii à kwû ná Kirisita e. Lire e ke yii pooŋi fànhe saha ɲyɛ yii na mɛ. Yii na ɲyɛ nɔ̀ŋi wabɛr'á ŋgemu u à ɲɛ̀ a fworo kwùŋi i ke. Lir'à pyi bà yii si mpyi s'a kacɛnŋii pyi s'a Kile pêre mɛ. 5Yii li cè na tèni i wuu mpyi na wuu ɲyii karigii pyi ke, Musa Saliyaŋi mpyi a wuu ɲyii karigii nimpegigii lage pyi k'à wuu yaha kapegigii na, ɲcyiimu ná Saliyaŋi mpyi a kàntugo wà yiy'á ke. Lire mpyi a wuu le kwùŋi kuni i. 6Numɛ wuu à fworo Musa Saliyaŋi bilere e, ɲaha kurugo yɛ wuu mpyi uru ŋgemu cye e kasujyii fiige ke, wuu à kwû uru kàmpanŋke na. Saliyaŋi nizemɛŋi u ɲyɛ ke, wuu mpyi maha ɲcaa s'a ɲaare s'a ntàanni ná ur'e, ŋka numɛ, Kile Munaani à fànhe kan wuu á, wuu u ɲaare ɲaaraŋkanna nivɔnnɔ na. 7Ɲyɛ mpe funŋke e, ɲaha mii la ɲyɛ si jwo yɛ? Musa Saliyaŋi na ɲyɛ kapii la? Mà byanhara bá la! Saliyaŋi u à mii pyi mii à kapiini cè. Uru baare e, mii mpyi na sì n‑cè na ɲyipɛɛnni na ɲyɛ kapii mɛ. Ɲje y'à jwo Saliyaŋi i na: «Ma hà ma supyiɲɛɛŋi cyeyaage ɲyipɛɛn pyi mɛ» yire y'à mii pyi mii à li cè kapii. 8Ɲyɛ Saliyaŋi à pyi kaɲuŋɔ mà kapegigii mpyiŋi lage tîrige mii funŋ'i pyiŋkannigii niɲyahagii na. Ɲaha na yɛ Saliyaŋi kàmpyi u ɲyɛ mɛ, wuu mpyi na sí wuu kapegigii cè mɛ. 9Tèni l'e, mii mpyi a Saliyaŋi cè mɛ, ŋka tèni i u à cyêe mii na ke, ka mii i nta a cè na mii na kapegigii pyi, 10na mii laage mpyi a tɔɔn Kile na. Lire e Saliyaŋi u mpyi a yaa u shìŋi niŋkwombaaŋi kuni le mii taan ke, u à kwùŋi kuni le mii taan. 11Kapegigii mpyiŋi lage ku ɲyɛ mii i ke, kur'à mii wurugo, maa mii pyi mii à kwû Saliyaŋi cye kurugo. 12Ɲyɛ Saliyaŋi à fworo Kile e, ɲje y'à jwo u e ke, yire mú à tíi, maa ɲwɔ. 13Lire e ke yaage k'à ɲwɔ ke, kuru k'à pyi kaɲuŋɔ si mii bò la? Mà byanhara bá la! Ŋka kuru yaag'à pyi kaɲuŋɔ mà kapegigii mpyiŋi lage pêe mii funŋ'i, ka lire si mii pyi mii à kwû. Lir'à pyi mii si li cè na mii kapyiiŋkii ɲyɛ a tíi mɛ. Mii aha ɲcè na mii à Kile Saliyaŋi kuni yaha, mii maha ɲcè na mii sɔ̀nŋɔre ɲyɛ a sàa ɲwɔ mɛ. 14Sèeŋi na, wuu à li cè na Saliyaŋi à yîri Kile yyére, ŋka mii na ɲyɛ sùpya, ŋgemu fànha k'à cyɛ́rɛ ke. Mii na ɲyɛ mu à jwo biliwe kapegigii mpyiŋi kàmpanŋke na. 15Ɲaha na yɛ nde mii na mpyi ke, mii ɲyɛ na lire yyaha cìni mɛ. Nde l'à táan mii á ke, mii ɲyɛ na lire pyi mɛ, nde l'à pɛn mii á ke, lire mii maha mpyi. 16Ɲyɛ nde l'à pɛn mii á ke, ná lire mii maha mpyi, lire e ke, mii à li cè na Saliyaŋi à ɲwɔ. 17Ŋka mii fànha ɲyɛ naye na mɛ, ɲaha na yɛ kapegigii mpyiŋi lage ku ɲyɛ mii i ke, kuru ku maha mii yaha li na. 18Mii à li cè na kacɛnŋkii mpyiŋi fànha ɲyɛ mii i mɛ. Sèeŋi na, mii la maha mpyi s'a katiigii pyi, ŋka mii maha jà mɛ. 19Kacɛnŋkii mii la maha mpyi s'a mpyi ke, mii ɲyɛ na jìni na cyire pyi mɛ fo kapegigii, cyire lage sí ɲyɛ mii na mɛ. 20Nde l'à pɛn mii á ke, mii aha a lire pyi, lir'à li cyêe na mii fànha ɲyɛ naye na mɛ, ŋka kapegigii mpyiŋi sɔ̀nŋɔre ti ɲyɛ mii i ke, tire fànhe ku ɲyɛ mii na. 21Mii à nde kani kàanmucya naye e, tère o tère e mii la ɲyɛ s'a kacɛnŋii pyi ke, kapiini mpyiŋi lage ku maha mii ta. 22Kile Saliyaŋi kyal'à sàa táan mii á. 23Ŋka mii maha kani labɛrɛ fànha ɲya naye na, ndemu li ɲyɛ li ɲyɛ mii ɲyii wuuni mɛ. Lire li maha mii yaha kapegigii mpyiŋi na, mii a sì mpyi cyi biliwe. 24Ei! Mii wuun'à kɛ̀ɛge dɛ! Mii sɔ̀nŋɔpeere ti sí kwùŋi nɔ mii na ke, jofoo u sí mii shwɔ tire na yɛ? 25Wuu Kile kêe, ɲaha na yɛ wuu Kafooŋi Yesu Kirisita à wuu shwɔ. Ɲyɛ mii la na ɲyɛ s'a Kile Saliyaŋi kurigii ɲaare, ŋka kapegigii mpyiŋi lage kurugo, mii ɲyɛ a jà a li pyi mɛ.


text: 1Yehe ho keema Aron la a dayɔɔhe la Israeldoma wa poan lɛm ho mea na, te ba dena sogorɛ la poan malemadoma tona bɔ'ɔra mam: Aron la a dayɔɔhe Nadab la Abihu la Eleazar la Itamar. 2Dekɛ tan soma kpa' toolom fusonɔ bagɛ ho keema Aron. 3Yele nɛresɛba woo te mam bo ba futo tooma bo'olom la te ba dekɛ ba bo'olom la kpa' toolom futo bagɛ Aron te a dɛna malemadaana. 4Fuseto te ba wan pɛ' bo en dela funiho eŋɛ tanɛ peka la a yɛɛra baha nyɔn'ɔn zuo la fugiriga n yɛɛre baha duma zuo la fuwoko te ba wogɛ ko la nu'uhe la zuvɔnka la sɛganɛ. 5Ba wan bo ba sanlema guno la gun sɔbele pɔɔnhegɔ la gun mɔlɔgɔ la gun mɔle mɛŋka la tanɛ peelega. 6Te bama te n bo ba futotooma bo'olom wan dekɛ sanlema guno la gun sɔbele pɔɔnhegɔ la gun mɔlɔgɔ la gun mɔle mɛŋka la tanɛ peelega zan'an pɛ' fugiriga. 7pɛ' tama pagelɛ bɔgɔrɔ la zuo te ko nu'uhe tama la tana ga'ara taaba bilam. 8Guno seto kpa' golɛ enŋa ko zuo wan dela sanlema guno mea la guno sɔbele pɔɔnhegɔ la gun mɔlega la gun mɔle mɛŋka la tanpeelega mea la. 9Dekɛ kugu ponpɔnrɔsabelega kerehɛ kugulama ayi', golehɛ Israel dayɔɔhe la yu'ura eŋɛ a zuo. 10Golehɛ a dayɔɔhe seyoobe yu'ura eŋɛ kugure deyema zuo, ge golehɛ seyoobe la me yu'ura eŋɛ gugure deyema la me zuo, golehɛ doohe ban dɔgɛ ba tagalɛ taaba se'em la. 11Golehɛ Israel dayɔɔhe la yu'ura eŋɛ kugulama ayi' wa zuo, ge dekɛ sanlema kure banhe, dekɛ kuga wa ferɛ se poan, 12dekɛ a kɛn'ɛhɛ fuo la bɔgɔrɔ zuo tanɛ la poan, te a paga bilam tɛɛnha en, te Aron ziira kena Na'ayenɛ nɛŋa na, tɛɛnha Na'ayenɛ Israel kɔma wa yele. 13Dekɛ sanlema kure ga'arehe, 14ge dekɛ sanlema kure zotɔ toyi', dekɛ zotɔ la toŋe ga'arehe la. 15Ge bama te n bo ba futo tooma bo'olom wan pɛ' gankerɛ nyɔn'ɔn funiho eŋɛ tanɛ peka la n ne yɛ bahɛ nyɔn'ɔn zuo wo ba maalɛ fugiriga n yɛɛre baha duma zuo la se'em la. Dekɛ sanlema guno, gun sɔbele pɔɔnhegɔ, la gun mɔlɔgɔ, la gun mɔle mɛŋka, tanɛ peelega finfiinhe lagom taaba pɛ' funiho wa. 16Yunre tanɛ la boyi', pɛ' funiho la, te bo dɛna mɔkɔ, te bo yaleŋa dɛna tabatɛ, te bo woko me dɛna tabatɛ. 17Te ba nya dekɛ sanlenkuga la tagalɛ taaba sugumnɔɔren bonaahe tanɛ la zuo sige na, kuga atan' se'a n tagalɛ taaba yia la dela mɔlebagenɛ tagala mɔlɔdɔɔnrɔ nya tagala zenzagemɔlegɔ. 18Kugu se'a atan' n tagalɛ taaba sugumnɔɔren boyi' la me dela kugu dɛnlemadɛntɔ tagala poonhogɔ tagela beheŋa kugure. 19Kugu se'a atan' n tagalɛ taaba sugumnɔɔren botan' la dela kugu dɛnlemadɛnpoohogɔ tagela kugu ponpɔnra nya tagala kugumɔlɔgɔ. 20Kugu se'a atan' n tagalɛ taaba sugumnɔɔren bonaahe la dela kugu peele tagela ponpɔnrɔsabelega nya tagala am kugure. Ge dekɛ sanlema kure banhe dekɛ kuga wa ferɛ se poan. 21Kuga la zan'an dela kugu pia la ayi', ŋma lama lama, te ba golehɛ Israel dayɔɔhe pia la seyi' la la yu'ura eŋɛ a zuo. 22Kure sanlema zɔntɔ te to ane baanlehe baanlehe wo guno la nyɛɛre baha nyɔn'ɔn funiho zuo la. 23Ge dekɛ sanlema kure banhe seyi' ga' nyɔn'ɔn funiho la poan. 24Nya dekɛ sanlema zɔntɔ la n ane wo guno la tuhe sanlema banhe seyi' la nɔya ayi' la poan funiho la zuo, 25te zɔntɔ toyi' la nɔya wan dekɛ tuhe banhe seyi' la nɔya la poan, gi de tara te de paga fugiriga zuo la kaŋkaŋe. 26Te ba wan kure sanlema banhe seyi', dekɛ ba gorɛ funiho la kenkɛlehe n boe fugiriga la. 27Kure sanlema banhe seyi', dekɛ se ga' fuo la bɔgɔrɔ tana la teŋa bɔba na, 28nya dekɛ funiho la banhe la, ta ga' la fugiriga la banhe la n ga' ko bɔgɔrɔ tana la poan la banhe la, te la gin' funiho la tara te de da ka lɔrɔgera. 29Saŋa woo, Aron n wan ziira Israel dayɔɔhe wa gankerɛ funiho la poan a nyɔn'ɔn zuo kɛn'ɛra Saraa la poan na tɛɛnha Na'ayenɛ se'em n bala. 30Dekɛ Urim la Tumim n wone taaba eŋɛ bini, te a bɔna Aron nyɔn'ɔn zuo, saŋsɛka woo te a yɛ'a Na'ayenɛ zen'an na. Saŋa woo, Aron n wan ziira Israel buuri wa gankerɛ a nyɔn'ɔn zuo kena Na'ayenɛ nɛŋan na se'em n bala. 31Dekɛ guno n de sɔbele pɔɔnhegɔ wogɛ pɛ' fuwoko seko n de sɔbele pɔɔnhegɔ la. 32De wan ŋmaɛ zuo tuhega zen'an la wo fukanra zuo tuhega zen'an n ne ŋmaɛ se'em la, nya kpa' zuo tuhega zen'an la kae, te la da ta'an aanhegɛ. 33Fukona mea teŋa na kpamehegɔ zen'an la, dekɛ guno n de sɔbele pɔɔnhegɔ la gun mɔlɔ la gun mɔle mɛŋka pɛ' *pomegranate yule, ge dekɛ sanlema loma la me pɛ' yule mu'uro la teŋasoka kae fuo la. 34Pɛ' loma la yule lɛm guno *pomegranate woo kae fuo la teŋa kpamehegɔ zen'an la zan'an. 35Aron han ne bɔna mam sogorɛ la poan, tona bɔ'ɔra mam, a ne yɛ fukoŋɔ, a han kɛn' mam Saraa la poan ha tona, loma wan ŋmɛ'ɛra baha na, a han le yehe yia bɔ'ɔ la poan na, loma la wan ŋmɛ'ɛra la bala mea pa'ala te a ka ki. 36Dekɛ sanlema kure bonlamehega, te ho golɛ ka te Na'ayenɛ Ma'an Denɛ, 37ge dekɛ guŋo n de sɔbele pɔɔnhegɔ pɛ' ka lamenɛ zuvɔnka la nɛŋa tontɔɔ. 38Aron ne vuge zuvɔnka wa, te golehegɔ wa bɔna a nɛŋa tontɔɔ, Israel buuri wa han ta tue la se'ere ba kaanbegɔ bo'olom la poan, Aron n wan zi tuudenɛ. Aron ne vuge golehegɔ wa a gbe'ere zuo, te la bahɛ te Na'ayenɛ zɔta ba ninbɔn'ɔn. 39Dekɛ tanɛ n de peelega pɛ' fuseko n ne yɛ tagalɛ yia fuo la, ge dekɛ peelega bala mea zuvɔnka la, ge dekɛ fupinho kpa' golɛ tan peelega deyema poan, te denɛ dɛna sɛganɛ. 40Pɛ' fupeelo la sɛgana la zuvɔngɔhe, yɛɛlɛ Aron dayɔɔhe la me. Pɛ' lɔgɔtona wa te to dɛna na'ahegɔ la soŋa bo ba. 41To han pɛ' ba'ahɛ, ho dekɛ to bagɛ Aron, la a dayɔɔhe wa, sɔ' ba la kaam, te ba dɛna malemadoma tona bɔ'ɔra mam. 42Dekɛ tan peelega pɛ' kuregerehe te ba segelɛ poan, te ba iŋa zen'an da nyɛta, se ze'ele ba sea zuo wa'ana paɛ ba duma beene. 43Aron la a dayɔɔhe wa han ne yɛ'a kɛn'ɛra Sogorɛ la poan na, bii kaanbegɔ daka la Saraa la poan ha te ba kaanbɛ mam, ba sɛnga kurehe sena wa poan ha, han dagana bala ba wan tare ganleŋɔ wa'an ba mɛhe zuo na, te ko ko' ba. Toondena wa wan dɛna la Aron, la a yaahe buuri se'a n wan wa'an pooren na la, wan yɛɛra tona bɔ'ɔra mam yɛ'ɛha.


text:
Halo 4 . I am beyond happy.
In fact, I've been working on a review for it. Wanna read? Here it is:
Click here to see the hidden message (It might contain spoilers)
Weeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee!
Anyone got a good second word?
_________________
I am a Star Wars fan. That doesn't mean that I hate or love Jar Jar. That doesn't mean I hate or love Lucas, or agree or disagree 100% with him. That doesn't mean I prefer the PT over the OT, or vice versa. That doesn't mean I hate the EU, or even love all of it (or even read all of it). These are not prerequisites. Being a man is not a prerequisite. Being a geek is not a prerequisite. The only prerequisite is that I love something about Star Wars. I am a Star Wars fan.