text:
XARANSE 26
Muxu na muxu xa malan banxie masuxuma di ?
Ala xili sɛniyɛnxi sɛbɛxi Yehowah xa Seedee xa malan banxie birin ma. Muxu naa fɛntɛnma, muxu naa masuxuma ki fanɲi ra, barima naa tide na muxu bɛ. Kankan nɔma naa masuxude ki fanɲi ra.
Birin nɔma na yailande a yɛtɛ kan ɲanige ra malanɲi na ba a ra. malanɲi na gɛ, Yehowah xa Seedee na yailanma nɛ. Lɔxun keren ma, e na birin makɔma nɛ. Danxaniyatɔɛe ɲama xunmati keren nun danxaniyatɔɛ ɲama malie keren nan na walie xun malanma, kɛɛdi luma nɛ e yira alako e xa a kolon wali lan a xa raba ki naxɛ. Kankan nɔma a gbe wali sugandide : naa makɔfe, naa maxafe, naa mafurukufe, xube bafe gbonɲie ma, xa na mu ara gbonɲie dɔxɔ ki yailanfe, xandɛ maxafe, wundɛrie nun naadɛe mafurukufe, ɲogee wɔlife xa na mu ara tande makɔfe. Ɲɛ keren bun ma, xi keren sugandixi na walie birin rabafe ra. Dimɛe fan nɔma forie malide alako e fan xa a kolon a e lan e xa muxu xa salide banxie binya e masuxu ki fanɲi ra. — Lɔnnila 5:1, TMN.
Muxu see yailama. Ɲɛ yoo ɲɛ, muxu na muxu xa malan banxie yire birin matoma. Na ma, muxu na muxu xa malan banxie nun se naxee birin na a kui masuma a fanɲi ra alako e naxa kana, na nan a niyama muxu mu depansi fufafu rabama (Mangɛe xa taruxui II 24:13 ; 34:10, TMN). Malan banxi naxan fɛntɛnxi a man masuxuxi a fanɲi ra nan na Ala batude yati ra. Xa won na won gbe raso na walie rabafe ra, won na won ma xanunteya yati nan masenma Yehowah bɛ anun muxu a batuma dɛn naxɛ (Zabur 122:1, TMN). Na seedeɲɔxɔya nan bama muxu dɔxɔ booree bɛ. — Korinti II 6:3.
Munfe ra won mu lan won xa won ma salide banxie rabolo ?
Muxu xa malan banxie masuxi di ?
Xa I WAMA I XA KOLOƝI XUN MASAFE
MALAƝIE
Nanse dangima Yehowah xa Seedee xa malaɲie ma ?
Wo a mato muxu Ala batuma ki naxɛ.


c: text/html

text:
Chorus Tomorrow, only tomorrow Sadio, I'll pay tomorrow Sadio jon te i fe Ousmane ko ka bi fe Ka bi fe koniete ka le te sigi Sadio jon te i fe Malien ko ko u bi fe Ko u bi fe ko ni e te ko ulu te sigi Mogo ma taa folo kanaa Saya ma son nene ma An sayakera nene balidi Chorus 2x Tomorrow, only tomorrow Sadio, I'll pay tomorrow Sadio jon te i fe Fatoumata ko o ka bi fe Ka bi fe kono ete ka le te sigi Sadio jon te i fe BâOumou ko ka bi fe Ka bi fe ko ni ete ka le te sigi Mogo ma taa folo kanaa Saya ma son nene ma An ma taa folo kanaa Saya ma son nene ma An sayakera nene balidi Chorus 2x Tomorrow, see you tomorrow Sadio, see you tomorrow Mogo ma taa folo kanaa Saya ma son nene ma An ma taa folo kanaa Saya ma son nene ma An sayakera nene balidi Sadio, see you tomorrow (2x)
Coro domani, solo domani Sadio, pagherò domani Sadio Jon te i fe Ousmane ko ka bi fe Ka bi fe koniete ka le te Sigi Sadio Jon te i fe Malien ko ko u bi fe Ko u bi fe ko ni e te ko Ulu te Sigi Mogo ma TAA Folo Kanaa Saya ma figlio nene ma An sayakera nene balidi chorus 2x domani, solo domani Sadio, pagherò domani Sadio Jon te i fe Fatoumata ko o ka bi fe Ka bi fe Kono ete ka le TE Sigi Sadio jon te i fe BâOumou ko ka bi fe Ka bi fe ko ni ete ka le te Sigi Mogo ma TAA Folo Kanaa Saya ma figlio nene ma un mA TAA Folo Kanaa Saya ma figlio nene ma An sayakera nene balidi chorus 2x domani, ci vediamo domani Sadio, ci vediamo domani Mogo ma TAA Folo Kanaa Saya ma figlio nene ma un mA TAA Folo Kanaa Saya ma figlio nene ma An sayakera nene balidi Sadio, ci vediamo domani (2x)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
TILAYƆRƆ 3
Gɛlɛyaw bɛ ɲɛnabɔ cogo di?
“Aw ka ɲɔgɔn kanu kosɛbɛ, k’a masɔrɔ kanuya bɛ jurumu caman caman datugu.”
Ni aw fila y’a daminɛ ka ɲɛnamaya kɛ ɲɔgɔn fɛ, gɛlɛya suguya caman bɛna aw sɔrɔ. Ka d’a kan, aw hakilinataw tɛ kelen ye, aw dusukunnataw tɛ kelen ye ani aw ka ɲɛnamaya ko kɛtaw tɛ kelen ye. Walima o gɛlɛyaw sababu bɛ se ka kɛ kow ye, minnu bɛ bɔ yɔrɔ wɛrɛw la ani ko balilenw bɛ se ka aw sɔrɔ.
Laala o tiɲɛ tɛna diya aw ye, nka Bibulu ladilikanw b’a to an ka gɛlɛyaw kunbɛn. (Matiyu 5:
1 A’YE KUMA GƐLƐYA KAN
BIBULU BƐ NIN DE FƆ: ‘Fɛn bɛɛ ni a waati . . . kuma ni a tuma.’ (Waajulikɛla 3:
Hali n’a y’a sɔrɔ k’i ma sɔn i furuɲɔgɔn ta ma, i dusu madalen to, wa kana ɲinɛ abada k’i ka kanuya n’i ka bonya jira i furuɲɔgon na. (Kolosekaw 4:6) A ɲini joona ka fura sɔrɔ gɛlɛyaw la ni o bɛ se ka kɛ ani fana i kana kumaɲɔgɔnya tigɛ aw ni ɲɔngɔn cɛ.
I BƐ SE KA MIN KƐ:
Waati bɛnnen ɲini walasa ka kuma gɛlɛyaw kan
Ni e de ka kan ka lamɛnni kɛ i jija i kana i furunɔgɔn ka kuma tigɛ. I fana ka kuma waati bɛna se
2 LAMƐNNI ANI FAMUYALI KƐ
BIBULU BƐ NIN DE FƆ: “Aw ka ɲɔgɔn kanu i n’a fɔ balimaw. Aw ka ɲɔgɔn dan ɲɔgɔn bonyali la.” (Romɛkaw 12:10) I ka lamɛnnikɛ cogo nafa ka bon kosɛbɛ. A ɲini ka i furuɲɔgɔn hakilinata faamu ‘hinɛ . . . ni majigin’ kɔnɔ. (1 Piɛrɛ 3:8; Yakuba 1:
I BƐ SE KA MIN KƐ:
Taa a fɛ ka lamɛnni kɛ ni hakilimaya ye, hali n’a y’a sɔrɔ i tulo bɛ min na o mandi i ye
A ɲini k’a faamu a b’a fɛ ka min fɔ a ka kumafɔta kɔnɔna na. I furuɲɔgɔn kɛcogoya ni a kumacogo jate minɛ
3 AN KA KOLATIGƐTAW WALEYA
BIBULU BƐ NIN DE FƆ: “Nafa bɛ baara sifa bɛɛ la, nka kuma gansan bɛ kɔli lase mɔgɔw ma.” (Ntalenw 14:23) Ka bɛnkan ɲuman sɔrɔ o dɔrɔn tɛ bɔli kɛ. Nka aw fila mana ko min latigɛ aw ka kan ka o waleya. O tɛ se ka kɛ fo aw ka baaraba ni cɛsiribaw kɛ, nka aw bɛn’a ye ko kunba bɛ o kɛli la. (Ntalenw 10:4) Ni aw bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ, aw bɛna “ tɔnɔ ɲuman sɔrɔ” aw ka baaraba kɛli la.
I BƐ SE KA MIN KƐ:
Aw bɛɛ kelenkelen k’a latigɛ aw bɛna min kɛ walasa ka aw ka gɛlɛyaw ɲɛnabɔ
Tuma kelen kelen na , aw ye ɲɛtaga minnu kɛ aw ye jateminɛ kɛ olu kan


text:
Maɲininkali 7
Kitabu yé walidjiya kuma djuma fɔla ka bɛn anna télélu ma ?
« Siya di wuli siya gbɛdɛ kan ma. Mansaya do di wuli dogbɛdɛ kanma. [...] Wolu bɛɛ ye tɔrɔya damina le di »
(Matiyu 24:7, 8).
« Wuya kela siyaman di wuli, ka mɔɔ siyaman nafili. Kojuukɛ di wara kojuuya. Wo le kosɔn, mɔɔ siyaman tɛ Alla ni a mɔɔɲɔɔlu kanin kosɛbɛ butun »
(Matiyu 24:11, 12).
« Alu ba kele kôlu ni kele kibarô men tuma men, alu kana silan. A fere te, fô wô yé ke, kono waati laban ma sé folo »
(Marki 13:7).
« Dugu yereyere balu di ke. Konko fitina di dôn, ni dyankarô fitina di ke dinkira dôlu do. Silan kôlu ni togomaséré balu di yé san ma »
(Luku 21:11).
« Kɔni alu yé a lɔn kô télé labanlu dɔ, wati gbɛlɛnlu di na, mɛnlu ɲabɔ kagbɛlɛ. Kamasɔrɔn mɔɔlu di kɛ mɔɔ ɲangbôlu di, wôdi kaninbalu di, yɛrɛ tɔɔ bɔlalu di, yɛrɛ talalu di, tanama kuma fɔlalu di, sɔrɔnba kuma minabalilu di, kô ɲuma lɔn balilu di, télénbalilu di, dénbaya kaninbalilu di, sɔsɔli kɛlalu di, tɔɔ tiɲɛlalu di, yɛrɛ minabalilu di, mɔɔ fadimanlu di, kôɲuma gbôyani mɛnlu ɲɛ, djanfa sidilalu di, yɛrɛ sawô kɛlalu di, yɛrɛ boɲalalu di, ɲanladiya ka di mɛnlu ɲɛ ka tɛmin Alla la kô kan, Élu yé a yirala kô élu yé silanna Alla ɲɛ, kɔni élu yé élu banna ala sébaya ma »
(Timoté II 3:1-5, TMN).


text:
Kalansen 7
Ala ka Masaya ye mun ye?
1. Ala ka Masaya ye mun ye?
Ala ka Masaya ye gofɛrɛnɛman ye min bɛ sankolo la. A bɛna bila gofɛrɛnɛman tɔw bɛɛ nɔ na ani o gofɛrɛnɛman sababu fɛ, Ala sago bɛna kɛ dugukolo ani sankolo la. Kibaru min bɛ Ala ka Masaya kan, o ye kibaru duman ye. Hadamadenw sagonata min ye ka gofɛrɛnɛman ɲumanw sɔrɔ, sɔɔni Ala ka Masaya bɛna o jɔyɔrɔ fa. O gofɛrɛnɛman bɛna dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ fara ɲɔgɔn kan kelenya kɔnɔ.
Masaya ka kan ni Masakɛ ye. Jehova ye a denkɛ, Yesu Krista de sugandi walasa k’a kɛ a ka Masaya Masakɛ ye.
2. Mun na Yesu de ye Masakɛ ye min ka kan?
Ala Denkɛ ye masakɛ ye min ka kan ka d’a kan a kaɲi wa tilennenya kow ka di a ye. (Yuhana 1:
3. Jɔni bɛna mara kɛ ni Yesu ye?
Jamakulu min bɛ wele ko “senumaw”, olu bɛna mara kɛ ni Yesu ye sankolo la. (Daniɛl 7:
Mɔgɔ hakɛ jumɛn bɛ taa sankolo la? Yesu bɛ u wele ko “sagakulunin”. (Luka 12:32) U bɛɛ faralen ɲɔgɔn kan u hakɛ ye 144 000 ye, u bɛna dugukolo mara ni Yesu ye.
4. Tuma min na Yesu ye mara daminɛ mun kɛra?
Ala ka Masaya ye mara daminɛ san 1914. * Yesu Masakɛlama ye baara fɔlɔ min kɛ o ye ka Sitanɛ ni a ka mɛlɛkɛ juguw kerun dugukolo kan. O la Sitanɛ diminnenba jiginna wa a y’a daminɛ ka dugukolo yɔrɔ bɛɛ ɲagami. (Jirali 12:
5. Ala ka Masaya bɛ ka baara jumɛn kɛ?
Waajuli baara sababu fɛ diɲɛ bɛɛ kɔnɔ, Ala ka Masaya bɛ ka jamaba fara ɲɔgɔn kan ka bɔ siyaw bɛɛ kɔnɔ. Mɔgɔ majigilen miliyɔn caman de bɛ ka kɛ Yesu ka mara denw ye. Ala ka Masaya bɛna o mɔgɔw lakana, waati min na a bɛna nin diɲɛ jugu halaki. O la ni i b’a fɛ ka nafa sɔrɔ ka bɔ Ala ka Masaya la i ka kan k’a ɲini ka kɛ mara den ye min bɛ Yesu kan minɛ.
San 1 000 kɔnɔna na, Masaya bɛna Ala kuntilenna fɔlɔ waleya ka ɲɛsin hadamadenw ma. Dugukolo bɛɛ bɛna kɛ Alijɛnɛ ye. O kɔ Yesu bɛ Masaya segin a Fa ma. (1 Kɔrɛntekaw 15:24-
^ dak. 12 Walasa ka kunnafoni sɔrHS.1ɔ Bibulu ka kiraya kuma waleyali kan san 1914, Bibulu bɛ mun de fɔ tigitigi? gafe ɲɛ 215-
Walasa ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ
Bibulu bɛ mun de fɔ tigitigi ?
Yala an bɛ “laban donw” na wa?
JƆNI DE BƐ JEHOVA SAGO KƐ BI?
Jehova Seerew bɛ u ka waajulibaara labɛn cogo di?
Yesu ye ɲɛjiralan min di k’a to dugukolo kan, an bɛ tugu o kɔ. A ka waajuli kɛcogya dɔw tun ye jumɛn ye?


text:
Kongo ka Bɛjɛfanga Fasojamana
Kongo ka Bɛjɛfanga Fasojamana (Franse: République démocratique du Congo) kuntaalasuruyala Kongo BF, kɔrɔlen a bɛ wele Kongo Yɛrɛta Dugu, Belgik Kongo, Kongo-Leopoldville, Kongo-Kinshasa ani Zayir ye jamana lafɛnsennen sabanan ye Afrika kɔnɔ. Alnayasɔrɔ a sigilen Cɛma Afrika Un dugumayɔrɔ, manto in ka sɔrɔko ani sigiyɔrɔ dabelen kataa Worodugu Afrika ma sabu a ye tɔnden ye Worodugu Afrika Yiriliwa Jɛkulu (SADC) la. A bɛ danbɔ ni Cɛma Afrika Fasojamana ye ani Sudan saheli fɛ, Uganda, Rwanda, ani Burundi kɔrɔn fɛ, Zanbia ani Angola worodugu fɛ, Kongo ka Fasojamana tlebi fɛ, a faralen kabɔ Tanzania la ni Dala Tankanika ye kɔrɔn fɛ. Jamana nubɔlen ka bla Atlantik kɔgɔjidankan na ni kilomɛtrɛ (bamɛtrɛ) binani fɛnsen ye Muanda yɔrɔ la ani kilomɛtrɛ kɔnɔntɔn da jenya Kongo ba la min bɛ bɔn Gine ka Jikori la. Kongo kɔrɔ "Donso" min dilanna kabɔ bakongo kabila la minu sigilen Kongo babolo fɛ.


text:
Karansén 1
Kibaro ɲumanlu yé mun di ?
1. Alla yé kibaro djuma laséla an ma ?
Alla yé afɛ mɔɔlu yé hɛrɛ sɔrɔn élula dunuɲan latɛ rɔ dukolo kan. A ka dukolo dan ani fén mɛn bɛɛ yé a kan, kamasɔrɔn mɔɔnifinlu diyani a ɲɛ. A tɛna mɛnna butun, Alla di mɔɔ bɛɛ la dunuɲan mafalin a ɲuman di. Kô mɛnlu bɛɛ yé nala mɔɔnifinlu la tɔrɔyalu di, a di wôlu bɔ élu kan. — Mɛn karan Irmiya 29:11, Traduction du monde nouveau.
Djamana sii la mansalu ma sé djuya, djankarô ni wô tɛ saaya bɔla an kan. Kɔni Alla yé kibaro ɲuman laséla an ma : a tɛ mɛnna butun, Alla di djamanalu la mansayalu mafalin a yɛrɛ kani la Mansaya di. Mɛnlu di kɛ ala Mansaya wô kɔrɔ, wôlu di djusu suma ni kɛndɛya sɔrɔn. — Mɛn karan Isaiya 25:8 ; 33:24, TMN ; Daniyɛli 2:44, TMN.
2. Munna tɔnɔ baa yé kibaro ɲuman la bii ?
Tɔrɔya tɛna banna, fo ni Alla ka mɔɔ djulu bɔ dukolo kan tuma mɛn na (Zefaniya 2:3, TMN). Wô kɛtɔ wati djuma ? Kôdju mɛnlu yé kɛla dunuɲan kɔnɔ bii, Kitabu tun bara wôlu ɲafɔ. Kôdju wôlu yé a yirala kô Alla la madɛmɛnli tuma bara suduɲa. — Mɛn karan Timoté II 3:1-5.
3. An kakan ka mun kɛ ?
An kakan ka Kitabu karan kôsa an ɲé Alla lɔn. Kitabu yé Alla la diyaɲɛ sɛbɛ lanani lé di an ma. A yé hɛrɛ sɔrɔn ɲan yirala an na bii ; habadan nimaya sɔrɔntɔ ɲan mɛn dukolo kan, ka wô fanan yira an na. Tumadôn, dôlu tɛna sɛwala ila Kitabu makaranɲa kô rɔ. Nimaya dôn kafusa wô di ! Mɔɔ sii la kô kana a kɛ, i yé Kitabu makaranɲa daboloka. — Mɛn karan Talilu 29:25, TMN ; Lankɛnɛmaya 14:6, 7.
Dô la ila lɔnniya kan
Kitabu makaranɲa damina gbansan
An ɲé Kitabu makaranɲala mun kôsɔn ?
Kitabu yé mɔɔ miliyɔn siaman madɛmɛnna dunuɲan kɔnɔ ka dunuɲan maɲininkali gbɛlɛnlu djabililu sɔrɔn. I yé afɛ ka kɛ wôlu dô di ?


text:
ƝƐFƆLI FARANKANW
Ala tɔgɔ: A fɔli ani a kɔrɔ ye min ye
I ka Bibulu kɔnɔ, Zaburu 83:19 bayɛlɛmalen bɛ cogo jumɛn na? Bibulu min bɛ wɛlɛ tubabukan na ko Les Saintes Écritures — Traduction du monde nouveau bɛ nin tɛmɛsira fɔ ko: “Walisa u k’a dɔn ko e min tɔgɔ ko Jehova, ko i kelenpe ye kɔrɔtalenba ye dugukolo bɛɛ kunna.” Bibulu caman ye o bayɛlɛmali ɲɔgɔnna de kɛ. Nka, Bibulu bayɛlɛmalen wɛrɛw ye Jehova tɔgɔ bɔ Bibulu kɔnɔ, k’a falen ni mankutuw ye i ko “Matigi” walima “Min bɛ yen badaa”. Mun de ka kan ka kɛ nin tɛmɛsira kɔnɔ? Yala mankutu de b’a kɔnɔ wa, walima Jehova tɔgɔ?
יהוה
Min bɛ nin tɛmɛsira kɔnɔ, tɔgɔ de don. Heburukan fɔlɔ la, Bibulu fanba sɛbɛnna o min na, Ala tɔgɔ jɛlen kelenpe dɔrɔn de bɛ yen. יהוה (YHWH) de tun sɛbɛnnen bɛ Heburukan siginidenw la. Angilɛkan walima tubabukan na, o bɛ bɛn “Jehovah” de ma tuma caman na. Yala o tɔgɔ nin bɛ sɔrɔ o Bibulu tɛmɛsira kelen dɔrɔn de kɔnɔ wa? Ayi. An b’o sɔrɔ siɲɛ 7 000 ɲɔgɔnna fɔlɔ Heburusɛbɛnniw kɔnɔ.
Mun na nafa bɛ Ala tɔgɔ la? Yesu Krisita ye delili kɛcogo min jira an na, an ka o lajɛ. A b’a daminɛ nin cogo la: “An Fa min bɛ sankolo la, i tɔgɔ ka saniya.” (Matiyu 6:9) Kɔfɛ, Yesu ye Ala deli ko: “Fa, i tɔgɔ bonya.” Ala y’a jaabi k’a to sankolo la, ko: “Ne y’a bonya, ne n’a bonya ko kura.” (Yuhana 12:28) A jɛlen don ko nafaba de bɛ Ala tɔgɔ la. N’a bɛ ten, mun na bayɛlɛmalikɛla dɔw ye o tɔgɔ in bɔ u ka Bibulu bayɛlɛmalenw kɔnɔ ani k’a falen ni mankutuw ye?
A bɛ i n’a fɔ kun fila de bɛ o la. A fɔlɔ, mɔgɔ caman ko o tɔgɔ man kan ka fɔ, bawo bi mɔgɔ tɛ Ala tɔgɔ fɔcogo dɔn i ko a tun bɛ fɔ cogo min na fɔlɔ-fɔlɔ. Fɔlɔ Heburukan tun bɛ sɛbɛn k’a sɔrɔ dafalenw t’a la. O la sa, mɔgɔ si tɛ se k’a fɔ tigitigi bi ko Bibulu sɛbɛnna waati min na, o mɔgɔw tun bɛ YHWH fɔ cogo min na. Nka, yala o ka kan k’an bali ka Ala tɔgɔ fɔ wa? Bibulu sɛbɛnna tuma min na, Yesu tɔgɔ tun bɛ fɔ ko Yéshoua walima laala Yehoshoua; mɔgɔ si tɛ se ka o fɔcogo yɛrɛ fɔ. O bɛɛ n’a ta, diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la bi, u bɛ baara kɛ ni Yesu tɔgɔ suguw ye minnu fɔcogo tɛ kelen ye. Bɛɛ bɛ a fɔ ka kɛɲɛ ni a ka kan ye. Mɔgɔw tɛ siga k’a tɔgɔ fɔ k’a sabu kɛ k’u t’a dɔn cogo min na san kɛmɛ fɔlɔ mɔgɔw tun b’a fɔ cogo min na. O cogo kelen na fana, n’i taara dugu jan dɔ la, i bɛ se k’a sɔrɔ ko i tɔgɔ fɔcogo i ka kan na ani o mɔgɔw bɛn’a fɔ cogo min na u ka kan na, olu tɛna kɛ kelen ye. O la sa, ikomi Ala tɔgɔ tun bɛ fɔ cogo min na fɔlɔ ni o dɔnnen tɛ tigitigi, o tɛ kun ye walisa Ala tɔgɔ kana fɔ.
U bɛ kun filanan min fɔ walisa ka Ala tɔgɔ bɔ Bibulu kɔnɔ, o bɛ bɔ Yahutuw ka laada kɔrɔ dɔ de la. Yahutu caman minnu ye dannabaw ye, olu fɛ Ala tɔgɔ man kan ka fɔ abada. A bɛ se ka kɛ ko o dannaya sinsinnen don Bibulu sariya waleya kojuguyali de kan, min b’a fɔ ko: “I kana Matigi i ka Ala tɔgɔ fɔ fu, k’a masɔrɔ min bɛ Ala tɔgɔ fɔ fu, Matigi tɛna o tigi ɲankatabali to.”—Ekisode 20:7.
O sariya tun bɛ mɔgɔ bali ka Ala tɔgɔ fɔ fu. Nka ka Ala tɔgɔ fɔ ni bonya ye, yala o tun bɛ mɔgɔ bali ka o kɛ wa? Abada. Minnu ye Heburukan Bibulu sɛbɛn (n’o ye “Layidu Kɔrɔ” ye,) olu bɛɛ tun ye mɔgɔ kantigiw ye. Ala tun ye sariya minnu di Israɛlkaw ma fɔlɔ, u tun bɛ olu bɛɛ sirataama. O bɛ n’a ta, u tun bɛ Ala tɔgɔ fɔ tuma caman. Misali la, u y’a bila Zaburuw fan caman na. Jamakulu bɛɛ lajɛlen tun bɛ o dɔnkili da ni kanba ye walisa ka Ala bato. Jehova Ala yɛrɛ y’a ɲini a batobagaw fɛ u ka a tɔgɔ fɔ, wa kantigiw ye o kɛ. (Joɛl 2:32; Kɛwalew 2:21) O de la sa, bi Krecɛnw tɛ sigasiga ka Ala tɔgɔ fɔ ni bonya ye, i ko, siga t’a la, Yesu tun b’a kɛ cogo min na.—Yuhana 17:26.
U kɛlen ka Ala tɔgɔ falen mankutuw la, Bibulu bayɛlɛmanikɛlaw ye filiba de kɛ. U kɛlen ka o kɛ, a kɛra mɔgɔw kɔnɔ ko Ala ka jan an na, wa ko an tɛ se k’a dɔn tigitigi. K’a sɔrɔ Bibulu bɛ dusu don hadamadenw kɔnɔ u ka “kɛ Matigi teriw ye.” (Zaburu 25:14) E ka miiri i teri sɛbɛ dɔ la. Yala i bɛna gɛrɛ a la n’a y’a sɔrɔ i ma a ɲini abada ka i teri tɔgɔ dɔn wa? O cogo kelen na, mɔgɔw bɛ se ka gɛrɛ kosɛbɛ Ala la cogo jumɛn na, n’a y’a sɔrɔ u tɛ Ala tɔgɔ dɔn, n’o ye Jehova ye? Ka fara o kan, mɔgɔ minnu tɛ Ala tɔgɔ fɔ, olu fana tɛ se ka Ala tɔgɔ dakabana kɔrɔ dɔn. Ala tɔgɔ kɔrɔ ye mun ye?
Ala yɛrɛ y’a tɔgɔ kɔrɔ fɔ Musa ye n’o ye a ka baarakɛla kantigi dɔ ye. Musa y’a ɲini tuma min na ka Ala tɔgɔ dɔn, Jehova y’a jaabi ko: “Min bɛ, ne don.” (Ekisode 3:14) Rotherham Bibulu (Angilɛkan) bɛ nin kumaw bayɛlɛma ko: “A ka di Ne ye ka kɛ min ye, ne bɛ kɛ o ye.” O la sa, Jehova mago bɛ fɛn o fɛn na walisa k’a sagonataw tiimɛ, a bɛ se ka kɛ o ye.
A ka kɛ ko a ka di i ye ka kɛ fɛn o fɛn ye, i bɛ se ka kɛ o ye. E bɛna mun kɛ i yɛrɛ teriw ye? N’i teri kelen banana kosɛbɛ, i bɛ se ka kɛ dɔkɔtɔrɔ ɲuman ye walisa k’a kɛnɛya. Ni wariko gɛlɛya bɛ i teri dɔ wɛrɛ la, i bɛ se ka kɛ nafolotigi bololabilalen ye, ka i teri dɛmɛ. Nka, tiɲɛ na, i bɛ se ka kɛ min ye, dan bɛ o la. Dan bɛ an bɛɛ la. Ikomi i bɛ ka Bibulu kalan, a bɛna bala i la k’a dɔn cogo min na Jehova mago bɛ fɛn o fɛn na walisa k’a ka layiduw tiimɛ, a bɛ se ka kɛ o ye. Wa, a kadi Ala ye ka baara kɛ n’a fanga ye mɔgɔw kama minnu b’a kanu. (2 Tilew kibaru 16:9) Mɔgɔ minnu tɛ Jehova tɔgɔ dɔn, Jehova jogo ɲumanba nin bɛ olu mɔgɔw jɛ.
O la sa, Jehova tɔgɔ ka kan ka ye Bibulu kɔnɔ. K’a tɔgɔ kɔrɔ dɔn ani ka to k’a fɔ an ka bato la, o b’an dɛmɛ kosɛbɛ ka gɛrɛ an sankolola Fa Jehova la.*
* Walisa ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ Ala tɔgɔ kan, a kɔrɔ ye min ye ani kun minnu na an ka kan k’a tɔgɔ fɔ an ka bato la, gafenin min tɔgɔ tubabukan na ko Le nom divin qui demeure à jamais (o kɔrɔ ye Ala tɔgɔ min bɛ to badaa), o lajɛ. A dilanna Jehova Seerew fɛ.


text:
Mali: Codice Postale (CAP) in altre importanti città
Bamako - Sikasso - Mopti - Kayes - Gao - Ségou - Koutiala - Markala - Timbuctù - Kolokani - Koulikoro - Kidal - Kati - Bougouni - Banamba - Bafoulabé - Kokofata - Djénné - Taoudenni - Ségou - Sagalo - Béléko-Soba - Bandiagara - Araouane - Yorosso - Kolondiéba - Kinmparana - Kangaba - Sokolo - San - Ntossoni - Ngodila - Inékar - Diongaga - Diondiori - Dinangorou - Dili - Diéramana - Diéna - Diéli - Djidié - Diébé - Diboli - Dianké - Diankabou - Dianguirdé - Diangouté Kamara - Diamou - Dialoubé - Diallassagou - Dialakoro - Dialafara - Diakourouna - Diafarabé - Diabigué - Dia - Dényékoro - Dinbéla - Débéré - Débéla - Débéla - Danfa - Dandéresso - Dala - Daka Fifo - Daféla - Dabiya - Daban - Boura - Boundjigiré - Boula - Bougoula - Bougoula - Bougaribaya - Boudofo - Bouara - Bowara - Borko - Boni - Bonégué


text:
1Yesu ya se Zhude fiige ki ni, Bɛtilɛhɛmu ni, saannaa Hɛrᴐdi caŋa ɲii ni. Wu nizexhᴐgᴐ ki na, a wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ pii di ba na y`iri Kilɛ-nᴐhᴐ na, na nᴐ Zheruzalɛmu ni. 2A p'i yegeŋɛ pye na: "Yawutuu wo saan we w'a se nimɛ ge, mii wu wa wɛ? W`ee ya wu wᴐrᴐ ɲa, na w`ee yaha Kilɛ-nᴐhᴐ ke na, na ba di ba wu pɛlɛ." 3Ba saannaa Hɛrᴐdi ya yee logo wɛ, a l'i wu ɲaha wᴐ fo xuuni, na fara Zheruzalɛmu shɛɛn bɛɛri na. 4A Hɛrᴐdi di saraya ɲaha shᴐᴐnrivɛɛ ɲuŋᴐfɛɛ, ni saliya karamᴐgᴐlᴐᴐ pu bɛɛri pinnɛ, na pu yege na: "Kirisa wemu wu ɲɛ Saan ni Izirayɛli wo Shᴐvᴐᴐ wu ge, mii wu d'a yaa na se wɛ?" 5A p'i wu ɲᴐ shᴐ na: "Zhude fiige ki ni Bɛtilɛhɛmu kulo li ni, bani Kilɛ tudunmᴐ w'a li ka na: 6'Mu Bɛtilɛhɛmu we wu wa Zhude fiige ki ni ge, mu wa Zhude fanha kulogoo ki bɛɛri nifɛnhɛfɛnhɛnɛ_ɛ dɛ, bani ɲuŋᴐfᴐgbᴐ wa na ba foro mu ni, wee na ba wu shi Izirayɛli wu naha."' 7Lee kadugo na a Hɛrᴐdi di wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ pu ŋmᴐhᴐ yiri, na pu yege xuuni, lee wᴐrᴐ li ɲaduun wu keree na. 8Na xhᴐ na pu tun kari Bɛtilɛhɛmu ni, na jo: "Yi shɛ le pubinnɛ le sha xuuni. Yi bu shɛ li ɲa, yi ba yi jo na mu, kᴐnhᴐ na bɛ di shɛ li pɛlɛ." 9Ba wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ p'a saan wu jomᴐ pu logo wɛ, na gari. P'a wᴐrᴐ lemu ɲa na pu yaha Kilɛ-nᴐhᴐ ki na ge, a lee wᴐrᴐ l'i doro pu ɲaha na, fo na shɛ nᴐ pubinnɛ li xuu wu ni, na yere wee xuu wu ɲuɲᴐ na. 10Wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ p'a lee wᴐrᴐ li ɲa tuun wemu ni ge, na funŋᴐ taan xuuni. 11Ba p'a j'e puga ki ni wɛ, na pubinnɛ le, ni li nu Mariyama ɲa. A p'i nuguro sin, na pubinnɛ li pɛlɛ, na pu yɛrɛyɛ ɲᴐ mugi, na pubinnɛ li kan sanni, ni pɛrɛwa yaŋmuyᴐ ya bɛ, yee ɲɛ nudanga yawurere, ni nudanga s`inmɛ pemu ɲɛ na mire ge. 12Lee kadugo na, a Kilɛ di pu kaala ŋmunᴐgᴐ ni na pu ganha bu guri zhɛ Hɛrᴐdi y'iri wɛ. A p'i gari pu fiige ni koo latii ni. 13Wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ pu nigaraga na a Kilɛ wo mɛlɛkɛ wa di wuyɛ shɛ Yusufu na ŋmunᴐgᴐ ni, na wu pye: "Y`iri, m'a baa kari ni pya wu ni wu nu wu ni Misira ni, m'a shɛ diin w`a fo di ba shɛ jo ni ma ni tuun wemu ni, bani Hɛrᴐdi na ba pya wu shaa di gbo." 14A Yusufu di y`iri kee piinuŋᴐ ki ni, na baa ni pya wu ni wu nu wu ni, na kari Misira ni. 15A p'i shɛ diin w`a fo na shɛ Hɛrᴐdi pye w'a xu. Kee keree k'a pye, kᴐnhᴐ Kafᴐᴐ Kilɛ ya jomᴐ pemu jo wu tudunmᴐ wu ɲᴐ ni ge, pee ɲᴐ di fa na: "Nɛ na ja wu yiri yeege Misira fiige ki ni." 16Hɛrᴐdi ya li ɲa na wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ p'a wu ɲᴐ faanna ge, a wu luu di y`iri xuuni. A wu sipyii tun kari na pu Bɛtilɛhɛmu ni wu t`aan kulogoo ki funabiire ti bɛɛri gbo, temu ti ɲɛ ti yee sanha doro shuun t`aan wɛ ge, wᴐrᴐᴐ cɛvɛɛ p'a tuun wemu shɛ ge, na bɛ ni wee ni. 17Wee tuun wu ni Kilɛ tudunmᴐᴐ Zheremi bi yemu jo ge, a yee ɲᴐ di fa. Wu bi jo na: 18"Sipyii ya mɛhɛɛ logo na foro Arama koomᴐ pu ni: Xuguŋᴐᴐ ni sipyaa. Arasɛli w'a wu nᴐhᴐpiire yamɛhɛɛ suu. Pu ya wu fɛhɛŋɛ ta kᴐnhᴐ wu luu di ɲiŋɛ wɛ, bani p'a xu xᴐ." 19Hɛrᴐdi nixhugo na a Kilɛ wo mɛlɛkɛ wa di wuyɛ shɛ Yusufu na ŋmunᴐgᴐ ni, na wu yaha Misira fiige ki ni. 20A wee mɛlɛkɛ wu jo: "Y`iri m'a guri ni pya wu ni wu nu wu ni Izirayɛli fiige ki ni, bani piimu pu bi pya wu shaa di gbo ge, pee ya xu." 21A Yusufu di y`iri, na guri ni pya wu ni wu nu wu ni Izirayɛli fiige ki ni. 22W'a logo na Arikilasi w'a tiin wu to Hɛrᴐdi wu tatɛɛngɛ ki ni, na pye Zhude fiige ki saan ge, a Yusufu di fya wu ya sᴐᴐ na shɛ w`a wɛ. A Kilɛ di wu funŋᴐ to ŋmunᴐgᴐ ni, na wu shɛ Galile fiige ki ni. 23A wu shɛ diin kulo la ni w`a lemu mɛgɛ ki ɲɛ na Nazarɛti ge, kᴐnhᴐ Kilɛ tudunmᴐᴐ pu bi yemu jo na Yesu na ba yiri Nazarɛti shɛn ge, yee ɲᴐ di fa.
Copyrighted Material
Learn More


text:
XARANSE 14
Kawandilae xaranɲi mundu sɔtɔxi ?
Xaranɲi naxan fatanxi kawandi wali ra, findixi fe hagigɛ nan na Yehowah xa Seedee bɛ. Xaranɲi naxan na a xatima, fima waxati birin kawandilae ma naxee wama Ala xa Mangɛya kawandife anun naxee wama e xa e xa “ wali rakamali. ” — Timote II 4:5.
Kawandilae xa xaranɲi. Ɲɛ keren dangi xanbi e xa kawandi wali kui, a findi ginɛ ra ba xa na mu xamɛ, e nɔma e xili sɛbɛde na xaranɲi ma naxan buma han xi senni, na xaranɲi nɔma rabade danxaniyatɔɛ ɲama malande naxan masoxi e ra. Na xaranɲi rabama alako e xa kawandilae mali e xa nɔ e masode Yehowah ra, alako e man xa e xa kolonɲi xun masa na kawandi wali kui anun e man xa tunnabɛxi na kawandi wali tinxinxi kui.
Ala xa Mangɛya kawandilae xa xaranɲi. Na xaranɲi naxan buma kike firin, rabama alako kawandilae naxee na lɔɔnila ra anun naxee nɔma kelide e xɔɲi alako e xa siga kawandi ti bɔxi gbɛtɛ kui kawandila mu gbo dɛn naxɛ, e xa nɔ e xa kolonɲi xun masade. E a falama : “ n tan nan ya n xani ! ” Alako e xa bira Isa kawandila xungbe fɔxɔ ra naxan ɲɔndɔn mu sɔtɔxi sinde bɔxi ma (Esayi 6:8, TMN ; Yaya 7:29). E nu keli e xɔɲi e siga yire makuye, e lan e xa e xa fe rabaki masara. Naamuɲi, ɲɛmɛ nun sogefure lɛri anun donsee mu luma alo naxee na e xɔɲi e darixi naxee ra. E lan e xa xui gbɛtɛ matinkan. Na xaranɲi muxu ngaxakerenɲi naxee mu futixi anun naxee bara futi kelife ɲɛ 23 han 65, malima alako e xa fe rabaki gbɛtɛ ndee matinkan e xayi luma naxee ma e xa kawandi wali kui anun lɔɔni naxee nɔma a niyade Yehowah xa xun so xa nɔ e yuside.
Gileadi xa Kitaabui xaranɲi. Eburu xui “ Gileadi ” “ Se xungbe nan a ra naxan seedeɲɔxɔya bama ”. Kabi e sa Gileadi xaranɲi daa ɲɛ 1943, mixi 8 000 nun a n dee, naxee bara na xaranɲi raba, nan xanixi yire gbɛtɛ alo kawandilae naxee kelixi a farima alako e xa siga kawandi ti “ han duniɲa danɲi ” (Xɛɛrae xa taruxui 13:47). Na kawandilae naxee na xaranɲi rabaxi to fa Pérou, danxaniyatɔɛ ɲama malande mu nu na naa. Yakɔsi danxaniyatɔɛ ɲama malande 1 000 nun a n de nan na naa. Muxu xa kawandilae naxee kilixi a farima to kawandi wali fɔlɔ Japon, Yehowah xa Seedee 10 nan nu na naa. Yakɔsi e xasabi na mixi 200 000 nan na. Gileadi xaranɲi naxan buma kike suli, fatanxi Kitaabui xa xaranɲi yati nan na. Naxee na kawandila ra naxan na a xatima anun kawandila naxan kelixi a farima na longorie kui, naxee na muxu xa buro xungbe kui xa na mu naxee na circonscription xunmati ra, maxilixi na xaranɲi tilinxi ma alako e xa e mali na wali raɲɛrɛde duniɲa yire birin.
Kawandilae xa munafanɲi na nanse ra ?
Nde nɔma xaranɲi naxan fatanxi Ala xa Mangɛya xibaaru kawandi rabade ?


text:
KAA YE 10
Yesu Yɛɛ A Wolo A Wati Gbi
Kɔ bi wolo bi lebla ma a wati gbi hinda bɛbɛngɔ mia?— Tɛnga lɔ na ii bɛbɛni. Bi kɔɔ lɔ kɛ Yesu woloilɔ Jɛhova ma kɛ ngi lebla?— Tɔmasei na i kɛni a gbɔɔ bi ma kɔ bi wolo bi lebla ma sia bɛ tɛnga lɔ na ii bɛbɛni. Mu kaa wue lɛ kɔlongɔ ji ma.
Pɛiŋ Yesu aa ya wa ndunyi ji hu, i yɛ ngi Kɛkɛ gama lɔ ngelegohu. Kɛɛ ngi lebla ti yɛɛ gbɔma ndunyi ji hu. Ti biyei mia yɛla a Josɛfi tia Mɛɛli. Bi kɔɔ lɔ sia ti ye woteni a ngi lebla?—
Ji Yesu yɛ ngelegohu, Jɛhova ngi lɛvui wumbui lɔ kɛ i punga Mɛɛli hu kɔ i ngi le ndunyi ji ma. Kabande hinda mia Jɛhova pieni! Yesu lolailɔ Mɛɛli gui hu sia lee a wue la a ndenga yepekeisia. Ngawu taalu leengɔ woma, ti Yesu leilɔ. Pii ji huwue mia Mɛɛli tia ngi hini Josɛfi ti woteni a Yesu lebla ndunyi ji hu.
Ji Yesu guni a fo 12, i hinda wueilɔ na a kɛ kɛ ngi longɔ wa a ngi Kɛkɛ, Jɛhova. Ji wueilɔ ji Yesu tia ngi lebla ti lini tewemahu gomi hu Jelusalɛm. Ji ti yɛ yamama ti ye tahu, Josɛfi tia Mɛɛli tii Yesu lɔni ti lia. Bi kɔɔ lɔ mia i yɛ na?—
Gbɛva mia Yesu yɛ Ngewɔ hɛ wɛlei bu?
Josɛfi tia Mɛɛli ti yamailɔ gbɔma a pimɛ Jɛlusalɛm kɔ ti Yesu gɔkoi. Tii gui ta ngi lɔ, na ti lii nyani lɔ wa. Kɛɛ jii sawa leengɔ woma, ti Yesu lɔilɔ Ngewɔ hɛ wɛlei bu. Bi kɔɔ lɔ gbɛva mia Yesu yɛ Ngewɔ hɛ wɛlei bu?— Gbɛva see, na mia a gu i kaa wue na kɔlongɔ ngi kɛkɛ ma, Jɛhova. Ngi longɔ a Jɛhova tao ngi longɔ yɛla i kaa wue kɔlongɔ ngi ma, tao i ngi liima hindei wue. Sia bɛ i lakpani, i wote a hindo, i yɛɛ tuŋ a wolo Jɛhova ma. Yesu woloilɔ sia bɛ ii yɛ bɛbɛni tao sia bɛ i yɛ kɔɔ lɔ kɛ a mɔnɛ lɔ. Kɛɛ Yesu woloilɔ Josɛfi bɛ ma tia Mɛɛli?— Baibui ndeilɔ yɛ i woloilɔ ti ma.
Gbɔɔ ba kaa kɔlongɔ Yesu ma?— Kungɔ bi wolo bi lebla ma, sia bɛ tɛnga lɔ na ii bɛbɛni. Ba na wue lɔ?—
BAIBU WUI JISIA GAA BI BAIBUI HU
Luuk 1:30-35; 2:45-52
Ɛfɛsubla 6:1
Hiibrublɛisia 5:8


text:
Karansén 11
An ɲé Kitabu la sariyalu tɔnɔ sɔrɔnna di ?
1. Fo ka adamadénlu tamaɲan yira élu la : munna ?
An Dalimansa hankili tɛmini an hankili la. An hami yé a la, ikômi Fa mɛn yé ala dénbaya kaninla. A ma an dan sa an yé to an yɛrɛ bolo ma (Irmiya 10:23, TMN). Dén mɛsɛnilu makô yé élu sɔrɔnbalu la ɲamɛn, kôsa wôlu yé élu tamaɲan yira élu la, an fanan makô yé Alla la wô ɲan lé, kôsa a yé an tamaɲan yira an na (Isaiya 48:17, 18, TMN). Sariya siyaman yé Kitabu kɔnɔ, Alla la fén dini yé mɛnlu di, mɛnlu yé an tamaɲan yira la an na. — Mɛn karan Timoté II 3:16.
Yahuwa la sariyalu ni ala lalililu yé hɛrɛ sɔrɔn ɲan yirala an na bii, ka ban ka habadan nimaya sɔrɔn ɲan fanan yira an na. Alla kélén pé lé kakan ka an tamaɲan yira an na, baa alélé ka an dan. — Mɛn karan Zaburu 19:7, 11, TMN ; Lankɛnɛmaya 4:11.
2. Kitabu la sariyalu yé mun di ?
Kitabu la tuɲa ɲanama dôlu yé Alla diyana kô yirala an na kô siyaman dɔ. Sariya kɔni yé latamala kô kélén pé lé rɔ (Sariya filana 22:8, TMN). Ni an ɲé afɛ ka Kitabu la sariyalu ni ala tuɲa ɲanamalu latamaɲan lɔn kô dôlu rɔ, an kakan ka an miri (Talilu 2:10-12, TMN). Tɔmaséréya rɔ, Kitabu yé a yirala kô nimaya yé Alla la fén dini lé di. Tuɲa ɲanama wô di anna kôkɛɲan yira anna bara diya rɔ, lu ma ani an ba kɛ borifénlu laborila. A di an lɔ an djantola an yɛrɛ ni dôôlu rɔ. — Mɛn karan Kɛwalilu 17:28.
3. Sariya fila djuma gbɛlɛman sariya tɔlu bɛɛ di ?
Isa ka sariya fila yira, mɛnlu gbɛlɛman a tɔ bɛɛ di. A fɔlɔ yé adamadénlu la dunuɲan kun lé yirala : ka Alla lɔn, ka a kanin ani ka a bato dɛnkɛnɛya rɔ. An kakan ka an djanto sariya wô rɔ anna dunuɲan latɛ bɛɛ rɔ (Talilu 3:6, TMN). Sariya wô yé tola mɛnlu djusu rɔ, wôlu di Alla la diɲɔya sɔrɔn, ani hɛrɛ bɛrɛbɛrɛ, ani habadan nimaya. — Mɛn karan Matiyu 22:36-38.
Sariya filana disé bɛn ladônna an ni an mɔɔɲɔlu tɛ (Kôrɛnte kalu I 13:4-7). Alla yé mɔɔlu maminala ɲamɛn, an kakan ka élu mamina wô ɲan lé ni an ɲé afɛ ka sariya filana wô latama. — Mɛn karan Matiyu 7:12 ; 22:39, 40.
4. An ɲé Kitabu la sariyalu tɔnɔ sɔrɔnna di ?
Kitabu la sariyalu yé dénbayalu makaranɲala bɛn ni diyaɲɛ sɔrɔn ɲan ma (Kolɔsu kalu 3:12-14). A yé dénbayalu la kandala fanan sariya gbɛlɛn dô la : fudu ma kan ka saa. — Mɛn karan Zenɛzi 2:24, TMN.
Ni an tola Kitabu la sariyalu kɔ, an disé ka an bolofénlu ni an miriyalu lakanda. Tɔmaséréya rɔ, baradén téléninlu ni baarala bɛrɛbɛrɛlu, mɛnlu yé Kitabu la sariyalu latamala, wôlu lé diyani baara kuntiilu ɲɛ (Talilu 10:4, 26, TMN ; Hébrelu 13:18). Alla kumankan yé a yirala an na fanan kô an kakan ka wasa an bolofénlu la, ka Alla la diɲɔya kanin ka tɛmi fén tɔ bɛɛ kan. — Mɛn karan Matiyu 6:24, 25, 33 ; Timoté I 6:8-10.
Kitabu la sariyalu yé anna kɛndɛya lakandala (Talilu 14:30 ; 22:24, 25, TMN). Tɔmaséréya rɔ, Alla la sariya mɛn yé dɔlɔtɔya kan, wô latama di an lakanda djankarô djuulu ni mantɔrɔlu ma (Talilu 23:20, TMN). Yahuwa bara tɔn sii dɔlɔ min dannatamin ma (Zaburu 104:15, TMN ; Kôrɛnte kalu I 6:10). Tɔnɔ baa yé Alla la sariyalu la, élu yé anna kôkɛɲan ni an miriya lakɔrɔsi ɲan yirala an na (Zaburu 119:97-100, TMN). Kɔni kristakɔka bɛrɛlu tɛ ala sariyalu latamala élu yɛrɛ makô gbansan ma. Élu yé sariya wôlu latamala Yahuwa mabuɲa kan lé ma. — Mɛn karan Matiyu 5:14-16.
Dô la ila lɔnniya kan
DJÔNLU YÉ AN DI ?
Kitabu makaranɲa damina
Kitabu kɔnɔ kôlu makaranɲa gbansan i diyana yɔrɔ ni i diyana wati la.


text:
Liberia
Liberia madɔnnen Liberia ka Fasojamana, ye jamana ye Afrika ka tlebi dankan na, a bɛ danbɔ ni Sera Leon, Gine, Kote D’Ivoire ani Atlantik Kɔgɔji. Liberia ye tudugu ye min fiɲɛ (taksu) ka kalan, sanji bɛna kawula wati ani harmatan fiɲɛ jalan tlema fɛ. Liberia kɔgɔjibolo ye jiritu ye, tumamin dugu gerekanna ye jiritu warowarolen ye, min dayelen fuga kan ani bin jalanw. Kabii san 1989, Liberia kɛra wilikajɔ dugu ye min sereyara duguden kɛlɛ fla la. Liberia Duguden Kɛlɛ Fɔlɔ (1989 – 1996) ani Liberia Duguden Kɛlɛ Flanan (1999-2003) ye mɔgɔ bakɛmɛ caman b’u sigiyɔrɔ ka jamana sɔrɔ dafiri. Liberia tɔgɔ bɛ kɔrɔyalikɛ “hɔrɔnya” tumamin farafin kanhɔrɔnyalenw ani jɔnw siginna ka na Liberia san 1822, ka jamana in sigi san 1847 ni Keleyalen Duguw (US) ka Fanga ka dɛmɛ ye, kasɔrɔ ka kabila kura sintin min bɛ wele Ameriko-Liberiakaw. Nin kabila kura in nali ye gɛrɛntɛ jubɔ u ni kabila ba taniwɔrɔ tɔw cɛ.
Antropolojy ɲiniw y’a jira ko Liberia yɔrɔ sigili wati surun ye 12an kɛmɛda, adɔla ka kɔn o ɲɛ. Manden kanfɔlaw sigira kataa tlebifɛ, min ye kabila fitini caman jagoya k’u sigi kɔrɔnfɛ ka digi Atlantik Kwaji kan. Deyiw, Basaw, Kruw, Golaw ani Gisiw jatelen nabaa fɔlɔw fɛ. Nin tamaasegin farala Tlebi Sudan Mali Mansamara bini na san 1375 ani kɔfɛ san 1591 ni Songai Mansamara wilili. Ka fara, gerekanyɔrɔ sɛgɛnna cencentaama bolo, o ye sigibaaw jagoya ka yɛlɛma Pepper Coast babolo ɲiginen na. Nin sigibaa kuraw naara ni uka ɲɛdɔnw ye inafɔ kɔri parata, gesedan, nɛgɛbaara, malo ni ɲɔ sɛnɛ, ani sigi ni marataabolo cakɛdaw kabɔ Mali ani Songai Mansamara la.
Manew ka yɔrɔ in minali ma mɛn, Vai kabila mɔgɔw fana naara u sigi Grand Cape Mount yɔrɔ la. Vai kabila tun ye Mali Mansamara dɔ ye minu jagoyara ka boli mansamara yurulen kɔ tanninaninan kɛmɛda wati kɔnɔ. U y’a suganti k’u sigi kɔgɔjibolo yɔrɔw la. Kru kabila y’u banamini Vai ka sigi u sigiyɔrɔ la. Manew ani Kruw ka jɛ sera ka Vai ka taama wɛrɛw bali yɔrɔ in na, nka Vai tora Grand Cape Mount yɔrɔ la min ye bii Robertsport dugu ye.
Kɔgɔji dala mɔgɔw ye kurunw dilan ka jago daminɛ ni Tlebi Farafinw ye kataa Kape verdo kabla Sanu Dankan na. Kɔfɛ, Eropa julaw ye karajago sifayaw donɲwanakɛ ni dugudenw ye, tumadɔ u b’uka kuruw siri dankan na. Tumamin Kru ye julaya sigi sen kan ni Eropa ye, uka jago tun sinsinnen daminɛ la jɔntan karajagow kan, nka taalen ɲɛ u y’u sen don ni barika ye Farafin jɔn jago la. Kru surugaw y’u sigiyɔrɔ bila ka taa baara kɛ jiriforow la ani sojobaara sarama la. A dɔw yɛrɛ ye baara kɛ Suez and Panama bajalanw sennin baara la.
Kabila wɛrɛ min dɔnnen yɔrɔ in na bɛ wele Glebo. Glebow genna ka b’u sigiyɔrɔ Manew doni senfɛ, u taara u sigi jidala min ye bii Liberia ye.


text:
Xaranse 7
Nanse Ala xa Mangɛya ra ?
1. Nanse Ala xa Mangɛya ra ?
Ala xa Mangɛya mangasanɲi nan a ra naxan sabatixi koore. A fama nɛ yi duniɲa mangasanɲi birin tide tongode a Ala waxɔnfe rakamali koore ra anun bɔxi ma. Xibaaru fanɲi n de nan na ki ! A gbe mu luxi, Ala xa Mangɛya xa adamadie waxɔnfe birin rakamali a xa mangasanɲi saabui ra. A lanɲi sama nɛ daali birin tagi duniɲa ma. — Daniyɛli 2:44, TMN ; Matiyu 6:9, 10 ; 24:14 xaran.
Mangɛ lan a xa lu mangɛ taa. Na Mangɛya xunma, Yehowah bara Isa findi mangɛ ra. — Waxayi 11:15 xaran.
2. Munfe ra Isa nan sugandixi na mangɛ ra ?
Isa nan findixi na Mangɛ ra barima a fan a man nu fe fanɲi nan xun magerema (Yaya 1:14). Safe na fari, sɛnbɛ yati na a bɛ adamadie malife ra, ba a luma koore nɛ a bɔxi yaamari. A to keli faxɛ ma, a naxa te koore a a magoro Yehowah yirefanɲi ma han na sa a findima mangɛ ra tɛmui naxɛ (Eburu 10:12, 13). A donxɔɛ ra, Ala naxa sɛnbɛ so a yi alako a xa duniɲa yaamari. — Daniyɛli 7:13, 14, TMN xaran.
3. Isa nun nde fama duniɲa yaamaride ?
“ Tinxin mixie ” n dee mayegetixi nɛ won yama alako e na faxa e xa te koore Isa malide nan Mangɛya ra (Daniyɛli 7:27, TMN). Na tinxin mixie singe naxee sungandi findi Isa xa xɛɛrae nan na. Na xanbi Yehowah naxa tinxintɔɛ gbɛtɛe sa e xunma, xamɛe nun ginɛe, han to lɔxɔɛ. Alo Isa, e fama nɛ rakelide faxɛ ma. — Yaya 14:1-3 ; Korinti I 15:42-44, TMN xaran.
Mixi yeri tema koore ? Isa nee xili sa nɛ “ xuruse gɔɔrɛ lanma ” (Luki 12:32). E xasabi findima mixi wulu keren wulu tongo naani nun naani (144 000). Nee nun Isa nan fama bɔxi yaamaride. — Waxayi 14:1 xaran.
4. Nanse raba Isa to a xa yaamari fɔlɔ ?
Ala xa Mangɛya a xa wali fɔlɔxi kabi ɲɛ wulu keren kɛmɛ solomanani nun fu nun naani (1914) *. Isa xa kɛwali singe findi Sentanɛ nun a xa ɲinnɛe wolife nan na bɔxi ma. Na xɔnɛ kui, Sentanɛ fe ɲaaxie rabama duniɲa yire birin (Waxayi 12:7-10, 12). Kabi na raba, adamadie xa tɔɔrɛ xun bara masa ki fanɲi ra. Geree, kaamɛ, fure, nun bɔxi sɛrɛnfe na na “ tɔnxuma ” yama naxan a masenma a na Mangɛya fama duniɲa fe birin rasuxude. — Luki 21:7, 10, 11, 31 xaran.
5. Ala xa Mangɛya nanse raba fe ?
Duniɲa kawandi wali xa saabui ra, Ala xa Mangɛya bara lanɲi sa ɲama gbegbe tagi kelife si birin ma. Danxaniyatɔɛ wulu wulu nan findixi Isa xa mixie ra. Ala xa Mangɛya e ratangama nɛ a nɛ fama yi duniɲa fe birin sɔntɔde. Naxee wama lufe na Mangɛya bun ma e lanma e xa Isa xui suxu. — Waxayi 7:9, 14, 16, 17 xaran.
Na ɲɛ wulu keren (1 000) bun ma, na Mangɛya fama nɛ Ala ɲanige singe rakamalide adamadie bɛ. Bɔxi birin findima nɛ ariyanna ra. A donxɔɛ ra, Isa Mangɛya ragbilenma nɛ Ala ma (Korinti I 15:24-26). Mixi na a xɔli wo ma wo xa Ala xa Mangɛya fe fala naxan bɛ ? — Zabur 37:10, 11, 29, TMN xaran.
^ § 12 Xa wo wama kolonɲi sɔtɔfe Kitaabui xa masenɲi ma fatan fe ɲɛ wulu keren kɛmɛ solomanani nun fu nun nani (1914) ma, wo yi buki mato : Kitaabui nanse yati masenma ? Lengba kɛmɛ firin nun fu nun sulu (215) han kɛmɛ firin nun fu nun solomasaxan (218).
Xa I WAMA I XA KOLOƝI XUN MASAFE
NDE YEHOWAH WAXƆNFE RABAMA TO ?
Muxu xa xibaaru fanɲi kawandife raɲɛrɛki na di ?
Muxu biraxi Isa xa misaali nan fɔxɔ ra a to nu na bɔxi ma. Yi kawandi wali kɛɲa gbɛtɛ mundu na ?


text:
KARANSÉN 7
I yé silanna wati dôlu rɔ ni i kélén tola ?
Dénkɛɛ fitini nin mafɛnɛ foto kan. A silanni kamasɔrɔn a kélén lé, i yé wô lakɔrɔsila ? Kô suu wô bara ilé fanan masɔrɔn ? — Kô suu wô yé mɔɔ bɛɛ masɔrɔnna. Kitabu yé Yahuwa diɲɔn dôlu la kô fɔla, mɛnlu silanna wati dôlu la kamasɔrɔn élu kélén tola. Mɔɔ wôlu kélén tɔɔ tɛrɛ kô Éli. An ɲé dô la anna lɔnniya kan ka bɛn ala kôkɛɲan ma.
Éli ka ala dunuɲan latɛ kɛ Isirayɛli djamana lé kɔnɔ. Wô kɔ, san siyaman tɛmila djani Isa yé sɔrɔn. Isirayɛli mansa Ahabe tun tɛ Alla bɛrɛ, Yahuwa, batola. Ahabe ni a muso Zɛzabɛle tun yé wuya alla, Baal, lé batola. Wô rɔ mɔɔ siyaman ka wuya alla wô bato damina Isirayɛli djamana kɔnɔ. Zɛzabɛle djuyani baa lé tɛrɛ, a tun yé afɛ ka Yahuwa batolaalu bɛɛ faa, hali Éli ! I ka a lɔn Éli ka mun kɛ ? —
Éli ka a bori ! A wala pôn wula kɔnɔ ka a dôkun fara-wô dô kɔnɔ. Ilé ɲanan a ka wô kɛ munna ? — A tun silanni lé. Kɔni Éli tun ma kan ka silan. Munna ? Kamasɔrɔn, a tun ka a lɔn kô Yahuwa tun disé a madɛmɛnna. Yahuwa tun bara a fanka yira Éli la. Lôn dô Yahuwa ka Éli la sali djabi, ka taa labɔ sankolo dɔ, ka a ladji duu ma. Wô rɔ, Yahuwa tun disé Éli madɛmɛnna kɔtunu !
Éli tun yé fara-wô kɔnɔ tuma mɛn, Yahuwa ka kuman a ɲɛ, ka a maɲinika kô : « I yé mun kɛla yan dɔ ? » Éli ka a djabi kô : « N kélén pé lé toni i batolaalu rɔ. N kélén pé lé, n dôn silanni n faa kô la. » A tɛrɛ Éli kɔnɔ kô élu tun bara Yahuwa batolaa tɔlu bɛɛ faa. Kɔni Yahuwa ka a fɔ Éli ɲɛ kô : « Ɛ-ɛn dé ! Tuɲa tɛ wô di. Mɔɔ 7 000 gbɛrɛ yé yén, mɛnlu fanan yé n batola. I djidja. Baara siyaman yé n bolo n yé afɛ i yé mɛnlu kɛ n ɲɛ ! » Ilé ɲanan, kuman wô diyala Éli ɲɛ ? —
Kô mɛn séla Éli ma, wô yé mun yirala i la ? — I kana a fɔ kô i kélén pé lé toni, i dôn kana silan. Diɲɔnlu yé i bolo, ilé ni Yahuwa diyani mɛnlu ɲɛ. Wô fanan kɔ fanka baa yé Yahuwa la, a dôn dina i madɛmɛn tuma bɛɛ la ! I bara a lɔn mɛn kɛ kô i kélén tɛ tola habadan mumɛ, i sɛwani wô rɔ ? —
MƐNLU KARAN ILA KITABU KƆNƆ
Mansalu I 19:3-18, TMN
Zaburu 145:18, TMN
Piyɛri I 5:9


text:
Karansén 23
An ɲé anna sɛbɛlu labɔla kan siyaman rɔ di ?
An ɲé sɛbɛ labɔla kan 700 ni kɔ kɔnɔ, kôsa an ɲé sé “ kibaro ɲuman ” laséla “ siiyalu bɛɛ ni bɔnsɔnlu bɛɛ ni kanlu bɛɛ ani mɔɔ siifalu bɛɛ ma ” (Lankɛnɛmaya 14:6). An ɲé baara baa wô kɛla di ? Sɛbɛ kɛlalu la dɛkuru ni kannatɛmila 3300 lé yé an madɛmɛnna baara wô rɔ dunuɲan fan bɛɛ rɔ. Élu bɛɛ yé Yahuwa la Sérélu lé di.
An ɲé anna sɛbɛlu kɛla anglɛ kan lé rɔ munun. Baara bôn baa la, sɛbɛ kɛlalu ɲɛlamɔɔlu yé baara mɛn bɛɛ kɛla, Kunnasiilu yé élu djantola wôlu rɔ. Sɛbɛ kɛla dôlu yé baara bôn baa la, dôlu fanan yé filiyali gbɛrɛlu la. Sɛbɛ kɛlalu ɲɛlamɔɔlu lé yé élu djantola sɛbɛ kɛla kélén kélénna bɛɛ la baara rɔ. Anna sɛbɛlu diyani bɛɛ ɲɛ, kamasɔrɔn anna sɛbɛ kɛlalu yé dunuɲan fan bɛɛ lé rɔ.
An ɲé sɛbɛ wô lawala kannatɛmilalu ma. Sɛbɛ kɛlalu ɲɛlamɔɔlu bara ban sɛbɛ kɛla anglɛ kan rɔ, élu di a yira Kunnasiilu la. Ni wôlu sɔnna alé sɛbɛ labɔ kô ma, élu di sɛbɛ wô lawa kannatɛmilalu ma dunuɲan fan bɛɛ rɔ. Wôlu di sɛbɛ wô lasé élula kanlu rɔ, ka a fɛsɛfɛsɛ, ka ban ka a karan. Élu yé élu lɔdjala kôsa élu yé “ tuɲa sɛbɛ kuman télénni rɔ. ” — Ekleziyasi 12:10, TMN.
Ɔrdinatɛrilu yé anna baara lakaliyala. Ɔrdinatɛrilu tɛ sé baarala sɛbɛ kɛlalu ni kannatɛmilalu nɔɔ rɔ. Kɔni kuman kɔrɔfɔ fén ani kô kɔrɔ ɲini fén mɛnlu yé alé ɔrdinatɛrilu kɔnɔ, wôlu yé anna baara lakaliyala. Yahuwa la Sérélu bara kan siyaman latɛmi fén dô labɛn, fén wô tɔɔ lé MEPS. Fén wô yé sɛbɛ labɔla kan kɛmɛ siyaman rɔ, ka fotolu bila sɛbɛ kɔnɔ, ka ban ka a kɛ a sɛbɛlama di.
Hali mɔɔ siyaman tɛ kan mɛnlu fɔla, an ɲé an sé kô bɛɛ kɛla ka sɛbɛ labɔ kan wôlu rɔ. Munna ? Kamasɔrɔn Yahuwa diyana kô lé wô di. “ A lɔɔ yé a la kô mɔɔ bɛɛ yé kisi, ka sé tuɲa lɔnna ”. — Timoté I 2:3, 4.
An ɲé anna sɛbɛlu kɛla di ?
Munna an ɲé anna sɛbɛlu labɔla kan siyaman rɔ ?


text:
Bakrunba Sokɔnɔ Karajago
Bakrunba Sokɔnɔ Karajago (BSK) walima Bakrunba Sokɔnɔ Sɔrɔ (BSS) [Ingliz: GDP (Gross Domestic Products) or GDI (Gross Domestic Income), Franse: PIB (Produits Intérieurs Brutes) ye sumanfen ye min be faso sɔrɔ ani dlanfenw jate ka kɛɲɛ jamana do ka sɔrɔko ma. BSK donnen inafo sugu kima ka ben karajago labannen bɛɛ ma ani ca kɛlenw jamana kɔnɔ wati furance dɔ kɔnɔ ( akacala san kɔnɔ).
Foroba famuyacogo labonba walasa ka (BSK) suman ani k’a famuya ye musakabo sira.
BSK = makoɲe + bakrunba nafololabugun + fanga ka musakabo + (laboliw – ladonniw) walima
BSK = M+ N + F + (B-D).
Sɔrokɔdonna Keynes ka jatela danfara ka sigi makoɲe kuma la min be tila ka ke fan fla ye: kɛɲɛreye makoɲe ani foroba ca (walima fanga ) ka musakabo. Nafa fla min be makoɲe tila la ye bonbasɔrɔkodon ta sira fe ye:
Kɛɲɛreye makoɲe : o ye haminko lakoloma ye lafiya sɔrɔkodon na.


text:
Yesu ka ɲɛnamaya kofɔlen bɛ Bibulu kɔnɔ cogo min na, yala o ye tiɲɛ ye wa?
Bibulu bɛ jaabi min di
Bibulu sɛbɛnbaga dɔ min tɔgɔ ko Luka, o kumana tan cogo la ka ɲɛsin Yesu ka ɲɛnamaya kow ma: “
Ko minnu bɛɛ kɛra kabini u daminɛ tuma, ne fana ye sɛgɛsɛgɛli kɛ olu ko la kosɛbɛ.”—Luka 1:3.
Yesu ka ɲɛnamaya tariku min bɛ wele ko kibaru duman ni o sɛbɛnna a ka waati mɔgɔw fɛ ni olu ye—Matiyu, Marka, Luka, ani Yuhana ye, mɔgɔ dɔw b’a fɔ ko yɛlɛmaw donna o tarikuw la an san kɛmɛ naaninan na.
Wa o n’a ta bɛɛ, Yuhana ka sɛbɛn kɔrɔ fan dɔ sɔrɔla Misira an san kɛmɛ 20nan daminɛ na. A welela Papyrus Ryland 457 (P52) ani a mara la John Rylands ka bibiliyotɛki la, Manchester, Angiletɛri. Sisan Bibuluw Yuhana 18:31-33, 37, 38 kumaw bɛ bɛn o sɛbɛn kɔnɔkumaw ma.
O sɛbɛn in de ye sɛbɛn ye min kodɔnnen don ni o ka kɔrɔ ni krecɛn Gɛrɛkikan Sɛbɛnniw bɛɛ ye. Tariku dɔnbaga caman dalen bɛ a la ko o sɛbɛn in sɛbɛnna san 125 K.L., ni o bɛ bɛn san mugan ni duuru ɲɔgɔn ma a fɔlɔ fɔlɔ bɔlen kɔ. Yuhana ka sɛbɛn kɔrɔ fan dɔ min sɔrɔla, o kɔnɔkumaw ni minnu sɛbɛnna a kɔfɛ kɔnɔkumaw bɛɛ ye kelen ye ka ban.


text:
Ala waxɔnfe na nanse ra ?
Ala wama adamadie xa kisi abadan sɔtɔ sɛɛwɛ nun lanɲi kui ariyana kui bɔxi ma !
Wo a ma nɛ “ na mu nɔma rabade ! ” Kɔnɔ Kitaabui bara a masen a na nɔma rabade Ala xa Mangɛya saabui ra. Ala wama adamadi birin xa kolonɲi sɔtɔ a waxɔnfe nun a xa Mangɛya ma. — Zabur 37:11, 29, Traduction du monde nouveau ; Esayi 9:7, TMN.
Ala wama won ma fe fanɲi nan xɔn.
Denbaya kanɲi wama a xadie xa fe fanɲi nan xɔn. Ala fan wama won xa lu hɛɛri kui naki nɛ abadan (Esayi 48:17, 18, TMN). A bara layidi tongo : a “ naxee a waxɔnfe rabama, e kisima nɛ abadan. ” — Yaya I 2:17.
Ala wama won xa ɲɛrɛ a xa sɛriyɛe nan ma.
Kitaabui bara a masen a won Daali Mangɛ waxɔnfe nan ara a xa won na xaran “ a xa sɛriyɛe ma, ” alako won xa ɲɛrɛ a xa “ kira tinxinxi ma ”. (Esayi 2:2, 3, TMN.) A bara “ mixie sugandi sie yama, a xili sama naxee xun ma ”, alako a waxɔnfe xa kolon duniɲa birin ma. — Xɛɛrae xa taruxui 15:14.
Ala wama won xa a batu lanɲi kui.
Diinɛ yati mu ɲama taxun ma ; kɔnɔ e lanxi xanunteya yati nan kui (Yaya 13:35). To, nde adamadie raxaran ma Ala batufe ra lanɲi kui ? Wo na yaabi mato yi buki kui.


text:
LƐSIN 5
Samiɛl Bin Kɔntinyu fɔ Du Wetin Rayt
Frɔm we Samiɛl bin smɔl, i bin de liv ɛn wok na Jiova in Os. Yu no aw Samiɛl go de na Gɔd in Os? Bifo wi tɔk bɔt dat, lɛ wi tɔk bɔt in mama we nem Ana.
I bin dɔn te we Ana want pikin, bɔt i nɔ bin ebul bɔn. So i bin de pre to Jiova ɛn beg am fɔ mek i ɛp am. I bin prɔmis Jiova se if i bɔn bɔy pikin, i go sɛn am fɔ go de ɛn wok na In Os. Jiova bin ansa in prea, ɛn i bin bɔn bɔy pikin. I gi di pikin nem Samiɛl. So we Samiɛl bin ol lɛk tri ɔ 4 ia so, Ana bin kɛr am go na Gɔd in Os fɔ mek i go sav Gɔd de, jɔs lɛk aw i bin dɔn prɔmis.
Ilay na bin di ay prist na Gɔd in Os. In tu bɔy pikin dɛn sɛf bin de wok de. Mɛmba se, Gɔd in Os na di say we pipul dɛn bin de wɔship Gɔd, ɛn pipul dɛn fɔ du gud tin dɛn de. Bɔt Ilay in pikin dɛn bin de du bad bad tin dɛn. Samiɛl bin de si wetin dɛn de du. Yu tink se Samiɛl bin de du bad tin dɛn lɛk aw Ilay in pikin dɛn bin de du?— Nɔ, i bin kɔntinyu fɔ du wetin rayt, jɔs lɛk aw in mama ɛn papa bin dɔn tich am.
Wetin yu tink se Ilay bin fɔ dɔn du to in tu bɔy pikin dɛn?— I bin fɔ dɔn pɔnish. I nɔ bin fɔ dɔn alaw dɛn fɔ wok na Gɔd in Os. Bɔt Ilay nɔ bin du dat. So dis bin mek Jiova vɛks pan in ɛn in tu bɔy pikin dɛn. Jiova bin disayd se i go pɔnish dɛn.
Wan nɛt we Samiɛl bin de slip, i yɛri sɔmbɔdi de kɔl am. Di pɔsin se: ‘Samiɛl!’ Samiɛl rɔn go to Ilay, bɔt Ilay tɛl am se: ‘A nɔ kɔl yu o!’ Dis bin apin tu tɛm bak. Afta i apin di tɔd tɛm, Ilay tɛl Samiɛl se if i yɛri di vɔys igen, lɛ i tɔk se: ‘Duya Jiova, tɔk, a de lisin.’ So na dat Samiɛl bin du. Jiova tɛl Samiɛl se: ‘Tɛl Ilay se a gɛt fɔ kam pɔnish in ɛn in famili fɔ di bad tin dɛn we dɛn dɔn du.’ Yu tink se i bin izi fɔ mek Samiɛl tɛl Ilay dis mɛsej?— Nɔ, i nɔ bin izi. Bɔt pan ɔl we Samiɛl bin de fred, i bin du wetin Jiova bin tɛl am fɔ du. Wetin Jiova bin tɔk, bin apin. Dɛn bin kil Ilay in tu bɔy pikin dɛn, ɛn Ilay insɛf bin day.
Samiɛl na fayn ɛgzampul fɔ wi. I bin de du wetin rayt pan ɔl we i bin de si ɔda pipul dɛn de du wetin bad. We yu, yu go tan lɛk Samiɛl we bin kɔntinyu fɔ du wetin rayt? If yu du dat, yu go mek Jiova ɛn yu mama ɛn papa gladi.
RID DƐN SKRIPCHƆ YA NA YU BAYBUL
Fɔs Samiɛl 2:22-26; 3:1-21


text:
KARANSÉN 5
Samuyɛle tola kô télénni lé kɛla
Samuyɛle tɛrɛ baarala fanibôn lé kɔnɔ kabi a dénni tuma, mɔɔlu tɛrɛ wala Yahuwa batola yén dɔ lé. I ka a lɔn Samuyɛle séla fanibôn kɔnɔ ɲamɛn ? An ɲé dô la anna lɔnniya kan munun ka bɛn Samuyɛle bamuso, Hanna, la kôkɛɲan ma.
A mɛnna, Hanna tɛrɛ afɛ ka dén sɔrɔn kɔni a tun tɛ sé dén sɔrɔnna. Wô kôsɔn a ka Yahuwa matara ka ban ka a madiya, kôsa wô yé a madɛmɛn. A ka layiri ta kô ni a ka dénkɛɛ sɔrɔn a tun di a lawa fanibôn na, dénkɛɛ wô tun di to fanibôn na ka to baarala yén kɔnɔ. Yahuwa ka ala matarali lamɛn, Hanna ka dénkɛɛ sɔrɔn. A ka dénkɛɛ wô tɔɔ la kô Samuyɛle. Samuyɛle ka san saba ni wô tɛ san nani ɲɔn sɔrɔn tuma mɛn, Hanna ka a lawa fanibôn na kôsa a yé Alla la baara kɛ yén dɔ, yoo a ka layiri ta ɲamɛn kan.
Éli tɛrɛ sarakalaséla kuntiibaa lé di fanibôn kɔnɔ. A dénkɛɛ fila tɛrɛ baarala a dafɛ yén dɔ. I hankili to a dɔ kô, fanibôn tɛrɛ Alla bato bôn lé di, mɔɔlu tun kakan ka kôɲuman lé kɛ yén dɔ. Kɔni Éli dénkɛɛlu tɛrɛ kôdju siyaman kɛla yén dɔ. Samuyɛle ka élula kôdju wôlu yé. Samuyɛle ka kôdju kɛ yoo Éli dénkɛɛlu ka a kɛ ɲamɛn ? — Wô kuman tɛ, a tola kô télénni lé kɛla, yoo a sɔrɔnbalu tun ka a karan ɲamɛn.
Ilé ɲanan, Éli tun kakan ka mun kɛ a dénkɛɛ fila wôlu la ? A tun kakan ka sariya la élu kan. A tun makan butun ka sɔn a dénlu la baara ma Alla la bôn kɔnɔ. Kɔni Éli ma wô kɛ, wô kôsɔn Yahuwa mɔnɛla kôdjuya alé ni a dénkɛɛ fila bɛɛ ma. Yahuwa ka a fɔ kô a di sariya la élu kan.
Suu dô rɔ, Samuyɛle tɛrɛ sinɔ rɔ, mɔɔ dô ka a kili kô : « Samuyɛle ! » A ka a bori ka wa Éli dafɛ, kɔni Éli ka fɔ a ɲɛ kô : « N né ma i kili. » Kilili wô kɛla kɔtunu haan suɲa fila. Kilili sabana kɛni kɔ, Éli ka a fɔ Samuyɛle ɲɛ kô, ni a ka kilili wô lamɛn kɔtunu a yé a fɔ kô : « Yahuwa kuman n ɲɛ, n tolomalɔni i la. » Samuyɛle dôn ka wô lé kɛ. Yahuwa ka a fɔ Samuyɛle ɲɛ kô : « A fɔ Éli ɲɛ kô n dina sariya la ala dénbaya kan, élula kôdjulu kôsɔn. » Ilé ɲanan, kuman wô lasé kô nɔyani tɛrɛ Samuyɛle ma ? — Kô nɔyani tun tɛ wô di. Samuyɛle silanni tɛrɛ, kɔni Yahuwa ka a fɔ a ɲɛ kô a yé mɛn kɛ, a ka wô lé kɛ. Yahuwa ka mɛn fɔ wô kɛla tuɲa di. Éli dénkɛɛ fila wôlu faala, Éli fanan saala.
Samuyɛle yé tɔmaséré ɲuman lé di an ɲɛ. A tɛrɛ mɔɔlu yéla kôdju kɛla, kɔni a ka kô télénni lé kɛ. Ilé dôn ? I dina kɛ yoo Samuyɛle, ka to kô télénni kɛla ? Ni i ka wô kɛ, i di Yahuwa ni i sɔrɔnbalu lasɛwa.
MƐNLU KARAN ILA KITABU KƆNƆ
Samuyɛle I 2:22-26 ; 3:1-21, TMN


text:
Paroles de la chanson Kele par Fatoumata Diawara
Proposer une correction des paroles de "Kele"
Paroles de la chanson Kele par Fatoumata DiawaraNi n’ye n’miri ne bè kasila
Dounia Dounia kèlè ma
Ni n’ye n’miri ne bè kasi waa
Dounia Dounia kèlè ma
N’bè n’sarala wolonaw la ha fo an ka bèn ka kè kelen ye
Ka min fò wolona bèrèw ye an ka bèn ka kè kelen ye
Kèlè le ye sinjima fila farala
Kèlè le ye balema fila farala (x2)
Chorus
Bi kèlè in kèlè in kèlè in (x4)
N’bè min fò wolonaw ye fo an ka bèn ka kè kelen ye
Ka min fò jama nyèmaw yee hé fo an ka bèn ka kè kelen ye
Kèlè le ye sinjima fila farala
Kèlè le ye balema fila farala
Kèlè le ye sinjima fila farala
Kèlè le ye wolona fila farala
Ko n’aaaaaaaw bènna han
N’ko n’aaaw bènna ka kè kelen ye
An ka bèn ka kè kelen ye, ka kè kelen ye sunguruniw ye
An ka bèn ka kè kelen ye, ka kè kelen ye an wolonaw ye
Kèlè le ye sinjima fila farala
Kèlè le ye balema fila farala


text:
Komore gun
Komor (Arabukan: جزر القمر Juzur al-Qumur), madɔnnen Komor ka Faraɳɔkan (franse: Union des Comores, Arabukan: الاتحاد القمري al-Ittihad al-Qumuryy) ye jigun manto ye India Kɔgɔji kɔnɔ a sigilen Afrika dankan kɔrɔyanfan, Mozanbik Bajalan, saheliyanfan, Madagaskar saheliyanfan ani Mozanbik sahelikɔrɔ niɳɔcɛ. Jamana lasuruman Komor la ye Mozanbik ye, Tanzania, Madagaskar ani Seshele. Jamana don min bɛ Arabu Badenyajuru bɛ jamanaw worodugu. Ni 1862 km2 (ka Mayotte sen t'a la), Komor ye jamana Afrika manto lafitini sabanan ye fensen taboloma. Ni jamanaden min jatelen mɔgɔ 798000, Afrika manto lafitini wɔrɔnan don - alinayasɔrɔ k'a jamanadenw jɔsɔ bɛ sanfɛ Afrika kɔnɔ. A tɔgɔ minera Arabukan daɳɛ la qamar (kalo). A ye faaba Mɔrɔni.


text:
KARANSÉN 10
Isa kɔni fanmadjini tɛrɛ
I sɔrɔnbalu kumankan mina kô gbɛlɛman i ma wati dôlu la ? — Wô gbɛlɛman wati dôlu la. I ka a lɔn kô Isa fanmadjini tɛrɛ Yahuwa ni a sɔrɔnbalu ɲɛ ? — Ala tɔmaséré disé i madɛmɛnna i yé i fanmadji i sɔrɔnbalu ɲɛ hali ni wô gbɛlɛman i bolo. An ɲé dô la anna lɔnniya kan ka bɛn ala kôkɛɲan ma.
Djani Isa yé na dukolo kan, a tun yé sankolo lé dɔ a Fa Yahuwa dafɛ. Kɔni a tɛrɛ dukolo kan tuma mɛn na, a sɔrɔnbalu tɛrɛ yén. Élu tɔɔ tɛrɛ kô Yusufu ni Mariyamu. I ka a lɔn élu kɛla a sɔrɔnbalu di ɲamɛn ma ? —
Yahuwa ka Isa la dunuɲan latɛmi Mariyamu kɔnɔ rɔ, kôsa Isa yé sɔrɔn dén di ka ala dunuɲan latɛ kɛ dukolo kan. Wô tɛrɛ kaba kô lé di ! A buɲala a na kɔnɔ rɔ yoo dén tɔlu yé buɲala élu na kɔnɔ rɔ ɲamɛn ma. Karô kɔnɔdɔ ɲɔn tɛmini kɔ, Isa sɔrɔnna. Mariyamu ni a kɛɛ Yusufu kɛla Isa sɔrɔnbalu di wô ɲalé dukolo kan.
Isa ka san 12 sɔrɔn tuma mɛn, a ka kô dô kɛ mɛn yé a yirala kô a Fa Yahuwa diyani tɛrɛ a ɲɛ kôsɛbɛ. Wô kɛla Isa ni a sɔrɔnbalu tɛrɛ tama djan dô kɛla tuma mɛn na ka wa Jerusalɛmu Taminnkunna Sali kɛ diya. Élu tɛrɛ élu kɔsɛla tuma mɛn élu bara, Yusufu ni Mariyamu tun tɛ Isa yéla. I ka a lɔn a tun yé yɔrɔ mɛn ? —
Munna Isa tun yé Alla siibôn na ?
Yusufu ni Mariyamu ka élu kɔsɛ Jerusalɛmu, ka Isa ɲini yɔrɔ bɛɛ rɔ. Élu hamini baa lé tɛrɛ kamasɔrɔn élu tun tɛ a yéla. Kɔni télé saba tɛmini kɔ, élu ka a yé Alla siibôn na ! I ka a lɔn Isa tun yé mun kɛla Alla siibôn na ? — A tun ka a lɔn kô a tun disé a Fa Yahuwa la lɔnniya sɔrɔnna yén dɔ lé. Kamasɔrɔn Yahuwa diyani tɛrɛ a ɲɛ, a tun yé afɛ ka a diyana kô lɔn. Ka a damina a dénni tuma la haan a kɛla kamérén di tuma mɛn na, Isa ka Yahuwa kumankan mina hali ni wô tun gbɛlɛman a ma, hali ni a tun kakan ka tɔrɔ Yahuwa kumankan mina kô rɔ. Isa ka Yusufu ni Mariyamu fanan kumankan mina ? — Ɔ-ɔn, Kitabu yé a yirala kô a ka élu kumankan mina.
Isa la tɔmaséré disé mun yirala i la ? — I kakan ka i sɔrɔnbalu kumankan mina, hali ni a gbɛlɛman i ma. I dina wô kɛ ? —
MƐNLU KARAN ILA KITABU KƆNƆ
Luke 1:30-35; 2:45-52
Éfɛze kalu 6:1
Hébrelu 5:8


text:
Pack EMOTIONS
Packs EMOTIONS Soirée (7.49€)
HustlerTV - Spice Platinium Cinéma - XXL - XXX Xtreme - Dorcel TV
Offre à la carte : Toute la soirée de 22H00 à 05H00
Packs EMOTIONS (14.99€)
HustlerTV - Spice Platinium Cinéma - XXL - XXX Xtreme - Dorcel TV
jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi jimou tchi
Bonjour , avant de poster, veuillez vous assurer d'avoir pris connaissance des règles.
X
Quatre consignes avant de réagir :
- Rester dans le cadre de l'article. Pour des discussions plus générales, vous pouvez utiliser nos forums.
- Développer son argumentation. Les messages dont le seul but est de mettre de l'huile sur le feu seront modifiés ou effacés sans préavis par la rédaction.
- Respecter les acteurs de l'informatique et les autres lecteurs. Les messages agressifs, vulgaires, haineux, etc. seront modifiés ou effacés sans préavis par la rédaction.
- Pour toute remarque concernant une faute dans l'article, merci de nous contacter exclusivement par le formulaire "signaler une erreur" lors de la sélection du texte de l'article (les commentaires portants sur ce sujet seront systématiquement supprimés).
Vous devez créer un compte Freezone et être connecté afin de pouvoir poster un commentaire.


text:
Maana 2nan: Nakɔ cɛɲumanba
E KA dugukolo filɛ yan yɔrɔ la. A fɛnw bɛɛ cɛ ka ɲi. E ka bin, filɛruw, jiriw ani baganw bɛɛ lajɛ. Yala i bɛ se ka sama ni warabaw jira wa?
Nin nakɔ cɛɲumanba nana cogo di? An k’a lajɛ ɲɔgɔn fɛ Ala ye dugukolo labɛn an kosɔn cogo min na.
Ala y’a daminɛ ka binkɛnɛ falen dugukolo yɔrɔ bɛɛ la. A ye fɛn falentaw, jirininw ni jiriw sugu bɛɛ da. O falenfɛn ninnu bɛɛ bɛ dugukolo cɛɲɛ. Nka, u ma da o dɔrɔn kama. U caman bɛ den, an bɛ u denw dun minnu ka di kosɛbɛ.
O kɔfɛ, Ala ye jɛgɛw da walisa u ka nɔn ji la. A ye kɔnɔninw da walisa u ka pan sankolo la. A ye wuluw, jakumaw ani sow da ani bagan belebelew ni bagan misɛnninw. Bagan sugu jumɛnw bɛ i ka yɔrɔ la? Yala an man kan ka nisɔndiya ko Ala ye o fɛnw bɛɛ da an kosɔn wa?
A laban na, Ala ye dugukolo yɔrɔ dɔ dilan k’o kɛ yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen ye. A ye o yɔrɔ wele ko Edɛn nakɔ. O nakɔ fɛnw bɛɛ tun dafalen bɛ. A fɛnw bɛɛ tun cɛ ka ɲi. Ala tun b’a fɛ dugukolo kuuru bɛɛ ka kɛ i ko nin nakɔ cɛɲumanba min dilanna ale fɛ.
Nka, e ka nakɔ ja lajɛ ko kura. Ala y’a ye ko fɛn dɔ tun bɛ nakɔ jɛ. E b’a dɔn o ye min ye wa? An k’o lajɛ ɲɔgɔn fɛ.
Jenɛse 1:11-25; 2:8, 9.
Ɲininkaliw
- Ala ye dugukolo labɛn cogo jumɛn na walisa a ka kɛ an ka so ye?
- Ala ye bagan sugu camanba da. Olu dɔw fɔ. (Ja lajɛ.)
- Mun na Edɛn nakɔ tun ye yɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen ye ?
- Ala tun b’a fɛ dugukolo kuuru bɛɛ ka kɛ i ko mun?
Ɲininkali wɛrɛw
- Jenɛse 1:11-25 kalan.
Dali don sabanan na, Ala ye fɛn jumɛnw da? (Jen. 1:12)
Dali don naaninan kɔnɔna na, mun kɛra? (Jen. 1:16)
Don duurunan ni don wɔɔrɔnan na, Ala ye bagan jumɛnw da? (Jen. 1:20, 21, 25)
- Jenɛse 2:8, 9 kalan.
Ala tun ye jiri fila turu nakɔ kɔnɔ minnu tun tɛ jiri gansanw ye. O jiri sifa tun ye jumen ye, wa u tun bɛ mun taamasyɛn?


text:
TILAYƆRƆBA TAN NI NAANINAN
I bɛ se ka min kɛ walisa denbaya kɔnɔmɔgɔw bɛɛ ka hɛrɛ sɔrɔ
Cɛ ka kan ka mun kɛ walisa ka kɛ furucɛ ɲuman ye?
Furumuso bɛ se k’a jɔyɔrɔ fa ka ɲɛ cogo jumɛn na walisa ka kɛ furumuso ɲuman ye?
Ka kɛ bangebaga ɲuman ye, o kɔrɔ ye mun ye?
Denmisɛnw bɛ se ka u ta kɛ cogo jumɛn na walisa bɛɛ ka hɛrɛ sɔrɔ so kɔnɔ?
JEHOVA ALA b’a fɛ i ka hɛrɛ sɔrɔ I ka denbaya kɔnɔ. A ka kuma kɔnɔ, n’o ye Bibulu ye, a ye laadilikanw di denbaya kɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ma. Ala b’a fɛ denbaya kɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka jɔyɔrɔ min fa so kɔnɔ, a ye o ɲɛfɔ. Ni denbaya kɔnɔmɔgɔw b’u jɔyɔrɔ fa ka kɛɲɛ ni Ala ka laadilikanw ye, o bɛ hɛrɛ lase denbaya kɔnɔmɔgɔw bɛɛ ma. Yesu y’a fɔ ko: “Minnu bɛ Ala ka kuma lamɛn k’a kɛ, olu ye dubadenw de ye!”—Luka 11:28.
2 Denbaya ka hɛrɛ bɛ bɔ min na kɛrɛnkɛrɛnnenya la, o ye ka sɔn a ma ko Jehova de ye denbaya ju sigibaga ye. Yesu ye ale de wele ko “an Fa.” (Matiyu 6:9) Denbaya o denbaya bɛ dugukolo kan, olu bɛɛ bɛ yen an sankolola Fa de barika la. O la sa, ale de b’a dɔn tigitigi fɛn min ka kan ka kɛ walisa denbaya kɔnɔmɔgɔw ka hɛrɛ sɔrɔ. (Efesekaw 3:14, 15) Bibulu dun bɛ mun fɔ denbaya kɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ jɔyɔrɔ ko la?
ALA DE YE DENBAYA JU SIGIBAGA YE
3 Jehova ye cɛ fɔlɔ Hadama ani muso fɔlɔ Hawa da, ka tila ka u di ɲɔgɔn ma i ko furucɛ ani furumuso. A y’u bila dugukolo yɔrɔ cɛɲumanba dɔ la, n’o tun ye alijinɛ ye, min tɔgɔ ye ko Edɛn nakɔ. A tilala k’a fɔ u ye k’u ka denw sɔrɔ. Jehova ko: “Aw ka bange ka caya ka dugukolo fa.” (Jenɛse 1:26-28; 2:18, 21-24) Hadama ni Hawa ka ko tɛ kuma dɔrɔn ye mɔgɔw bɛ min fɔ. Nsiirin fana tɛ, bawo Jenɛse bɛ min fɔ denbaya daminɛcogo kan, Yesu y’o sɛmɛntiya. (Matiyu 19:4, 5) Hali n’an bɛ gɛlɛya caman sɔrɔ, ani ko Ala tun b’a fɛ hadamaden ka diɲɛlatigɛ ka kɛ cogo min na, a tɛ o cogo la bi, o bɛɛ n’a ta, an k’a lajɛ kun min na denbaya kɔnɔmɔgɔw bɛ se ka hɛrɛ sɔrɔ.
4 Ala b’a ka kanuya jira cogo min na, ni denbaya kɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ bɛ o cogo ladege, o bɛ se k’a to denbaya kɔnɔmɔgɔw bɛɛ bɛ hɛrɛ sɔrɔ. (Efesekaw 5:1, 2) Nka, ikomi an tɛ se ka Ala ye, an dun bɛ se k’a ladege cogo jumɛn na? An bɛ se k’a dɔn Jehova b’a ka kow kɛ cogo min na bawo a y’a Denkɛ fɔlɔ ci ka bɔ sankolo la ka na dugukolo kan. (Yuhana 1:14, 18) A Denkɛ Yesu Krisita tun bɛ dugukolo kan tuma min na, o ye a sankolola Fa ladege ka ɲɛ kosɛbɛ, fo Yesu yeli ni a lamɛnni tun bɛ i n’a fɔ ni e tun bɛ Jehova kɛrɛ fɛ, k’a lamɛn. (Yuhana 14:9) O la sa, Yesu ye kanuya min jira, n’an y’o dɔn, k’o ladege, an kelen-kelen bɛɛ bɛ se ka dɔ fara denbaya ka hɛrɛ kan.
YESU YE MISALI ƝUMAN JIRA FURUCƐW LA
5 Bibulu b’a fɔ ko furucɛw ka kan ka u musow minɛ i ko Yesu ye a ka kalandenw minɛ cogo min na. An k’a lajɛ Bibulu bɛ min fɔ o ko la “Cɛw, a’ ye aw musow kanu, i ko Krisita ye egilisi kanu ka a yɛrɛ di a kosɔn cogo min na…O cogo la cɛw fana ka kan ka u musow kanu i ko u yɛrɛw farikolow. Min bɛ a muso kanu, o bɛ a yɛrɛkun kanu. Mɔgɔ si ma a yɛrɛ farisogo koniya abada, nka a b’a balo k’i janto a la, i ko Krisita fana b’a kɛ egilisi ye cogo min na.”—Anw de ye daɲɛw sɛbɛn k’a jɛgɛn; Efesekaw 5:23, 25-29.
6 Yesu ye a ka jɛkulu kalandenw kanu cogo min na, o cogo fɛ, a ye misali dafalen jira furucɛw la. Yesu tun ye “olu kanu fo a laban,” ka a ka ɲɛnamaya di saraka ye u kosɔn, k’a sɔrɔ u tun ye mɔgɔ dafabaliw ye. (Yuhana 13:1; 15:13) O cogo kelen na, Bibulu b’a fɔ k’a gɛlɛya furucɛw ma ko u ka taa a fɛ ka u ‘musow kanu, u kana juguya u ma.’ (Kolosekaw 3:19) Mun bɛ se ka furucɛ dɛmɛ ka tugu o laadilikan na, kɛrɛnkɛrɛnenya la n’a muso ye hakilintanyako dɔ kɛ waati min na? A hakili ka kan ka taa a yɛrɛ ka filiw la, ani a yɛrɛ ka kan ka min kɛ walisa Ala ka yafa a ma. A ka kan ka mun kɛ? A ka kan ka yafa mɔgɔw ma minnu ye a hakɛ ta, wa a muso sen bɛ o la. A jɛlen don ko muso fana ka kan ka yafa. (Matiyu 6:12, 14, 15) I ɲɛ b’a la kun min na dɔw y’a fɔ ko furuɲɔgɔn minnu bɛ yafa ɲɔgɔn ma, ko hɛrɛ bɛ o furu kɔnɔ wa?
7 Furucɛw ka kan ka a kɔlɔsi fana ko Yesu tun bɛ bonya jira a ka kalandenw na tuma bɛɛ. U dan tun ye min ye, ani u mago tun bɛ fɛn minnu na, Yesu tun bɛ jateminɛ kɛ o kow kan. Misali la, u sɛgɛnna tuma min na, a y’a fɔ u ye ko: “A’ ye na an ka taa kungo kɔnɔ yɔrɔ dɔ la an dan na walisa aw ka lafiya dɔɔnin.” (Marka 6:30-32) Musow fana ka kan ni bonya ye, ani ko u cɛw ka u janto u la. Bibulu bɛ u jira i ko “minɛn min barika ka dɔgɔ.” A b’a gɛlɛya furucɛw ma ko u ka u “bonya.” Mun na? Bawo furucɛw ni furumusow ye “ɲɛnamaya nilifɛn ciyɛntaɲɔgɔnw ye.” (1 Piɛrɛ 3:7) Furucɛw ka kan ka u hakili to a la ko fɛn min b’a to mɔgɔ dɔ ka ko ka bon Jehova bolo, o tɛ ko o tigi ye cɛ walima muso ye, nka o ye o tigi ka kantigiya de ye.—Zaburu 101:6.
8 Bibulu b’a fɔ ko furucɛ “min bɛ a muso kanu, o bɛ a yɛrɛkun kanu.” A bɛ ten, katuguni Yesu y’a fɔ ko cɛ ni a muso “tɛ fila ye tun, fɔ kelen.” (Anw de ye daɲɛ sɛbɛn k’a jɛgɛn; Matiyu 19:6) O la sa, cɛnimusoya ka kan ka tɛmɛ furucɛ ni furumuso dɔrɔn de cɛ. (Ntalenw 5:15-21; Heburuw 13:4) U bɛ se ka o kɛ ni u bɛ hami fɔlɔ u furuɲɔgɔn mago la.(1 Kɔrɛntekaw 7:3-5) Nin kuma nafa ka bon kosɛbɛ ko: “Mɔgɔ si ma a yɛrɛ farisogo koniya abada, nka a b’a balo k’i janto a la.” Furucɛw ka kan ka u musow kanu i ko u bɛ u yɛrɛ kanu cogo min na, k’u hakili to a la fana ko u ka kan ka jɔ u ka wale kɔrɔ u kuntigi Yesu Krisita ɲɛkɔrɔ.—Anw de ye daɲɛw sɛbɛn k’a jɛgɛn; Efesekaw 5:29; 1 Kɔrɛntekaw 11:3.
9 Ciden Paul kumana ‘Krisita Yesu ka kanuya’ kan. (Filipekaw 1:8) Kanuya min tun bɛ Yesu la, o tun ye jogo ɲuman ye min bɛ mɔgɔ dusu suma. O jogo ɲuman de diyara muso caman ye minnu kɛra a ka kalandenw ye. (Yuhana 20:1, 11-13, 16) Furumusow fana magoba bɛ u cɛw ka kanuya la.
MISALI MIN ƝƐSINNA FURUMUSOW MA
10 Denbaya ye jɛkulu sugu dɔ de ye. Walisa o ka baara kɛ ka ɲɛ, fo kuntigi de ka kɛ a la. Hali Kuntigi bɛ Yesu la, a bɛ kolo min ye. “Krisita kuntigi ye Ala de ye” i ko “muso kuntigi y’a cɛ ye” cogo min na. (1 Kɔrɛntekaw 11:3) Yesu kololi min kɛra Ala ka kuntigiya kɔrɔ, o ye misaliba ye bawo kuntigi bɛ an bɛɛ la.
11 Cɛw dafalen tɛ, u bɛ fili. Tuma caman na fana, u tɛ dutigiw ye minnu bɛ misali ɲuman jira u ka kuntigiya kɛcogo fɛ. O la sa, furumuso ka kan ka mun kɛ? A man kan ka a furucɛ mafiɲɛya, walima k’a ɲini ka kuntigiya kɛ a nɔ na. A bɛna a to a hakili la ko dususuma ni sabali de nafa ka bon kosɛbɛ Ala ɲɛ na. (1 Piɛrɛ 3:4) Ni a bɛ miiri o cogo la, a bɛna nɔgɔya a bolo ka kolo a cɛ ye i ko Ala b’a fɛ cogo min na, hali ni a ka gɛlɛn tuma minnu na. Ka fara o kan, Bibulu b’a fɔ ko: “Muso fana ka a cɛ bonya.” (Efesekaw 5:33) Nka ni cɛ dun ma sɔn Krisita la i ko a Kuntigi, muso ka kan ka mun kɛ? Bibulu bɛ furumusow laadi ko: “Musow, a’ ye kolo aw cɛw ye, walisa ni u dɔw ma Ala ka kuma kan minɛ, olu ka sɔn ka dannaya kɛ aw taama cogo kosɔn ni kuma tɛ, k’a masɔrɔ aw taama cogo senuma ni bonyali ye, u bɛ o filɛ.”—Anw de ye daɲɛ sɛbɛn k’a jɛgɛn; 1 Piɛrɛ 3:1,2.
12 Ni Furumuso cɛ kɛra dannabaga ye wo, walima ni a ma k’a ye wo, n’u ka hakilila tɛ kelen ye, a k’a ka hakilila jira ni bonya ye, o tɛ dɔgɔyali ye a cɛ ma. I b’a sɔrɔ muso hakilila tilennen don, ani ko o bɛ se ka denbaya kuuru bɛɛ nafa ni a y’a lamɛn. Don dɔ, Saran y’a hakilila jira gɛlɛya dɔ ɲɛnabɔcogo ɲuman kan min tun bɛ Ibrahima ka denbaya kɔnɔ. Ibrahima tun ma sɔn o ma, nka Ala y’a fɔ a ye ko: “Saran bɛ min fɔ i ye, i ka sɔn o bɛɛ ma. ” (Jenɛse 21:9-12) Ni cɛ ye ko min latigɛ a laban na, ni o tɛ Ala ka sariya sɔsɔ, muso b’a jira ko a kololen don a cɛ ye, ni a bɛ sɔn o ma.—Kɛwalew 5:29; Efesekaw 5:24.
13 Ni muso y’a jɔyɔrɔ fa, a bɛ se ka na ni nafa caman ye denbaya kɔnɔ. Misali la, Bibulu b’a jira ko muso furulenw “ka u cɛw ni u denw kanu, ko u ka kɛ muso hakilimanw jɛlenw ye, ko u ka kɛ so kɔnɔ baarakɛlaw ye, ka kɛ hinɛmaw ye, ka kolo u yɛrɛw cɛw ye.” (Tite 2:4, 5) Muso walima denba min bɛ ten, o bɛna a ka denbaya kɔnɔmɔgɔw ka kanuya n’u ka bonya sɔrɔ, ka taa a fɛ. (Ntalenw 31:10, 28) Ikomi furu ye mɔgɔ dafabali fila ka jɛ ye, o la sa, kow bɛ se ka juguya kosɛbɛ fo ka na ni farali walima furusa ye. Bibulu b’a yamaruya farali ka kɛ ko dɔw la. Nka, farali tɛ manamanako ye, bawo Bibulu b’a fɔ ko: “Muso kana fara a cɛ la…Cɛ fana kana a muso bila.” (1 Kɔrɛntekaw 7:10, 11) Ni mɔgɔ furulen yɛ jɛnɛya kɛ, Bibulu kɔnɔ, o ko kelenpe dɔrɔn de la furusa yamaruyalen bɛ.—Matiyu 19:9.
MISALI ƝUMANBA JIRALA BANGEBAGAW LA
14 Yesu ye denmisɛnw minɛ cogo min na, o cogo fɛ, a ye misali ɲumanba jira bangebagaw la. Tuma min na mɔgɔw y’a ɲini ka denmisɛnw bali walisa u ka gɛrɛ Yesu la, a ko: “A’ y’a to denmisɛnw ka na ne ma, aw kana u bali.” O kɔfɛ, Bibulu b’a fɔ ko a ye “denmisɛnw ta a kɔnkɔn na, ka a bolow da u kan ka dubaw kɛ u ye.” (Marka 10:13-16) Ikomi Yesu ye waati ta denmisɛnw kama, yala aw man kan ka o ɲɔgɔn kɛ ni aw denkɛw ni aw denmusow ye wa? U mago tɛ aw ka waati dɔɔnin dɔrɔn na dɛ, u mago bɛ aw ka waati fanba de la. Aw ka kan ka waati ta ka u kalan, bawo Jehova b’a ɲini bangebagaw fɛ u ka o de kɛ.—Dutɛrɔnɔmɛ 6:4-9.
15 Ikomi nin diɲɛ bɛ ka juguya ka taa a fɛ, denmisɛnw mago bɛ bangebagaw la minnu bɛ u tanga mɔgɔw ma minnu b’a ɲini ka kojugu kɛ u la, i n’a fɔ minnu bɛ bin u kan, cɛnimusoya sira la. Yesu ye a ka kalanden minnu lakana, a y’u wele ni mandiya ye ko “denmisɛnw.” Yesu minɛna tuma min na, ni a ni fagali tun man jan, a ye fɛɛrɛ kɛ walisa u ka kalandenw to ka taa. (Yuhana 13:33; 18:7-9) N’i ye dentigi ye, i ka kan ka u kɔlɔsi walisa k’a dɔn Sitanɛ b’a ɲini cogo min na ka kojugu kɛ i ka denmisenw na. I ka kan ka kɔn ka u lasɔmi Sitanɛ ka fɛɛrɛjuguw ko la.* (1 Piɛrɛ 5:8) Ko minnu bɛ se ka kɛ farati ye denmisɛnw bolo u farikolo ta fan fɛ, u ka alako ta fan fɛ ani u ka jogoɲumanya ta fan fɛ, o faratiw ma deli ka bonya i ko a ka bon bi cogo min na.
16 Yesu sara don min na, o su, Yesu ka kalandenw ye ɲɔgɔn sɔsɔ walisa k’a dɔn, jɔni de ye mɔgɔba ye ka tɛmɛ tɔw bɛɛ kan olu cɛ ma. Yesu ma dimin u kɔrɔ. Nka, a ka kumaw fɛ ani a kɛcogo fɛ, a taara a fɛ ni kanuya ye ka u ni u hakili jira ɲɔgɔn na. (Luka 22:24-27; Yuhana 13:3-8) N’i ye dentigi ye, yala i ɲɛ b’a la i bɛ se ka Yesu ladege cogo min na, n’i bɛ ka i den kolo wa? Tiɲɛ don ko u mago bɛ kololi la, nka u ka kan ka kolo ‘ni hakili ye’ n’o ye ka o kɛ hakɛ bɛnnen na. O man kan ka kɛ abada ni dusubɔ ye. I tɛna kumaw fɔ minnu bɛ mɔgɔ jogin i ko “tɛlɛ da duman.”. (Jeremi 30:11; Ntalenw 12:18) I ka kan k’i den kolo cogo la min b’a to den yɛrɛ bɛna a ye kɔfɛ ko o tun bɛnnen don.—Efesekaw 6:4; Heburuw 12:9-11.
A YE MISALI ƝUMAN JIRA DENMISƐNW NA
17 Yala denmisɛnw bɛ se ka fɛn dɔ kalan ka bɔ Yesu yɔrɔ wa? Ɔwɔ, u bɛ se ka fɛn dɔ kalan ka bɔ a yɔrɔ. Yesu y’a jira a taamacogo fɛ, denmisɛnw ka kan k’u bangebagaw kan minɛ cogo min na. A ko: “Ne Fa ye ne kalan cogo min na, ne bɛ nin kow fɔ ka kɛɲɛ ni o de ye.” A y’a fɔ ka fara a kan ko: “Ne b’a diyaɲeko kɛ tuma bɛɛ.” (Yuhana 8:28, 29) Yesu tun kololen bɛ a sankolola Fa ye. Bibulu b’a fɔ denmisɛnw ye ko u ka u bangebagaw kan minɛ. (Efesekaw 6:1-3) Hali ni Yesu tun ye mɔgɔ dafalen ye, a ka denmisɛnya kɔnɔna na, a ye a bangebagaw Yusufu ni Mariyama kan minɛ, olu minnu tun ye hadamaden dafabaliw ye. Siga t’a la, ko o y’a to Yesu ka sokɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ye hɛrɛ sɔrɔ.—Luka 2:4, 5, 51, 52.
18 Yala denmisɛnw ɲɛ b’a la cogo minnu fɛ u bɛ se ka kɛ i n’a fɔ Yesu, ka u bangebagaw nisɔndiya wa? Tiɲɛ don ko tuma dɔw la a bɛ se ka gɛlɛya denmisɛnw bolo ka u bangebagaw kan minɛ, nka Ala b’a fɛ u ka o kɛ. (Ntalenw 1:8; 6:20) Yesu ye a sankolola Fa kan minɛ tuma bɛɛ, hali ko gɛlɛnw na. Don dɔ, Ala sago tun don Yesu ka ko dɔ kɛ min tun ka gɛlɛn kɛrɛnkɛrɛnnenya la. Yesu y’a fɔ ko: “I ka nin tɔɔrɔ jifilen [ko wajibiyalen] mabɔ ne la.” Nka, Ala tun ye min ɲini Yesu fɛ, a ye o kɛ, bawo a tun b’a dɔn ko min ka fisa kosɛbɛ, a Fa tun bɛ o dɔn. (Luka 22:42) Ni denmisɛnw bɛ kanminɛli dege, u bɛna u bangebagaw ni u sankolola Fa nisɔndiya kosɛbɛ.#—Ntalenw 23:22-25.
19 Sendonbaga ye Yesu kɔrɔbɔ. An bɛ se ka da a la ko a bɛna denmisɛnw fana kɔrɔbɔ walisa u ka kojugu kɛ. (Matiyu 4:1-10) O la sa, a bɛ se ka tɛmɛ denmisenw lamini mɔgɔw fɛ, a ka gɛlɛn u ma ka ban minnu bolo. O la sa, a nafa ka bon kosɛbɛ denmisɛnw kana u jɛɲɔgɔnw kɛ mɔgɔw ye minnu bɛ kojugu kɛ. (1 Kɔrɛntekaw 15:33) Yakuba denmuso Dina y’a jɛɲɔgɔnw kɛ mɔgɔw ye minnu tun tɛ Jehova bato. O nana ni bɔnɛ caman ye. (Jenɛse 34:1, 2) Ni denbaya kɔnɔmɔgɔ dɔ ye jɛnɛya kɛ, o bɛ se ka denbaya kɔnɔmɔgɔ tɔw tɔɔrɔ cogo min na, e ka miiri o la.—Ntalenw 17:21, 25.
DENBAYA KA HƐRE GUNDO YE MIN YE
20 Denbaya ka kunkow bɛ ɲɛnabɔ nɔgɔya la ni u bɛ Bibulu ka laadilikanw sirataama ka tɛmɛ n’u tɛ a sirataama. Tiɲɛ na, Bibulu ka laadilikan sirataamani de ye denbaya ka hɛrɛ gundo ye. O la sa, Furucɛw, aw ka aw muso kanu, ka u minɛ i ko Yesu ye a ka jɛkulu minɛ cogo min na. Furumusow, aw ka sɔn aw cɛw ka kuntigiya ma. Muso kisɛ min ka ko ɲɛfɔlen bɛ Ntalenw 31:10-31 na, aw ka o ladege. Bangebagaw, aw ka aw denw kolo. (Ntalenw 22:6) Denfaw, aw ‘ka aw yɛrɛ ka so mara koɲuman.’ (1 Timote 3:4, 5; 5:8) Ani denmisɛnw, aw ka aw bangebagaw kan minɛ. (Kolosekaw 3:20) Denbaya kɔnɔmɔgɔ si dafalen tɛ, bawo u bɛɛ bɛ fili. O la sa, aw ka kɛ mɔgɔ majiginnenw ye: Aw ka yafa ɲini nɔgɔn fɛ.
21 Tiɲɛ na, kunnafoni jɔnjɔnw de bɛ Bibulu kɔnɔ ka ɲɛsin denbaya ka hɛrɛ ma. Ka fara o kan, Bibulu bɛ kuma fana Ala ka diɲɛ kura ni alijinɛ kan min bɛna sigi dugukolo kan yan, n’o bɛna fa Jehova batobagaw la minnu bɛɛ bɛ hɛrɛ la. (Jirali 21:3, 4) O ye dakabanakow ye dɛ minnu b’an ɲɛ! Kunnafoni minnu bɛ sɔrɔ Ala ka kuma kɔnɔ, n’o ye Bibulu ye, n’an bɛ tugu olu la, kabini sisan, an ka denbaya bɛ se ka hɛrɛ sɔrɔ.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Cɛw ka kan ka u musow kanu i ko u yɛrɛ farikolo.—Efesekaw 5:25-29.
- Furumusow ka kan k’u ka denbaya kanu, ani k’u furucɛw bonya.—Tite 2:4, 5.
- Bangebagaw ka kan k’u denw kanu, k’u kalan ani k’u lakana.—Duterɔnɔmɛ 6:4-9.
- Denmisɛnw ka kan k’u bangebagaw kan minɛ.—Efesekaw 6:1-3.
* Dɛmɛ bɛ sɔrɔ denw lakanani ko la, gafe kɔnɔ min tɔgɔ ye tubabukan na ko Écoute Le Grand Enseignant (O kɔrɔ ye ko i tulo majɔ karamɔgɔba ka kumaw la), a Tilayɔrɔba 32nan na. O gafe dilanna Jehova Seerew de fɛ.
# Ni den fa walima a ba y’a ɲini a fɛ a ka ko dɔ kɛ min bɛ Ala ka sariya sɔsɔ, o ko kelenpe de la a bɛnnen don den ka u kan bila.—Kɛwalew 5:29.
Ɲininkaliw
1. Denbaya ka hɛrɛ gundo ye mun ye?
2. An ka kan ka sɔn mun de ma walisa denbaya kɔnɔmɔgɔw ka hɛrɛ sɔrɔ?
3. Hadamadenw ka denbaya daminɛna cogo min na, Bibulu bɛ o ɲɛfɔ cogo jumɛn na? Ani mun na an dalen b’a la ko Bibulu bɛ min fɔ o ko la, k’o ye tiɲɛ ye?
4. (a) Denbaya kɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ bɛ se ka a ta kɛ cogo jumɛn na walisa denbaya ka hɛrɛ sɔrɔ? (b) Mun na a nafa ka bon denbaya ka hɛrɛ sɔrɔlila ka Yesu ka ɲɛnamaya kɛcogo kalan k’o dɔn?
5, 6. (a) Yesu ye jɛkulu minɛ cogo min na, mun na o cogo fɛ, a ye misali ɲuman jira furucɛw la? (b) Mun ka kan ka kɛ walasa ka jurumu yafa sɔrɔ?
7. Yesu tun bɛ a janto mun ma, ani o bɛ misali jumɛn di furucɛw ma?
8. (a) Furucɛ “min bɛ a muso kanu, o bɛ a yɛrɛ kanu” cogo jumɛn na? (b) Ka kɛ “kelen” ye, o kɔrɔ ye mun ye furucɛ ni a muso bolo?
9. Yesu jogo ɲuman jumɛn de fɔlen bɛ Filipekaw 1:8 na? Mun na furucɛw ka kan ka o jogo ɲumanw jira u kɛcogo fɛ u musow fan fɛ?
10. Sira jumɛn fɛ Yesu ye misali ye furumusow fɛ?
11. Muso kɛcogo ka kan ka kɛ mun ye a furucɛ fan fɛ? O bɛ se ka mun kɛ a cɛ la?
12. Muso ka a hakililaw jira ni bonya ye, mun na o tɛ kojugu ye?
13. (a) Tite 2:4, 5 bɛ dusu don muso furulenw kɔnɔ u ka mun kɛ? (b) Bibulu bɛ mun fɔ farali ni furusa kan.
14. Yesu ye denmisɛnw minɛ cogo jumɛn na? Denmisɛnw mago bɛ mun de la ka bɔ u bangebagaw yɔrɔ?
15. Bangebagaw bɛ se ka mun kɛ walisa ka u denw lakana?
16. Yesu ye a ka kalandenw ka dafabaliyako ɲɛnabɔ cogo min na, bangebagaw bɛ se ka mun kalan o fɛ?
17. Sira jumɛn fɛ, Yesu ye misali ɲuman jira denmisɛnw na?
18. Mun na Yesu ye a sankolola Fa kan minɛ tuma bɛɛ? Jɔni de nisɔn ka di ni denmisɛnw bɛ u bangebagaw kan minɛ?
19. (a) Sitanɛ bɛ denmisɛnw kɔrɔbɔ cogo jumɛn na? (b) Ni denmisɛnw kɛcogo man ɲi, o bɛ se ka mun kɛ u bangebagaw la?
20. Denbaya kɔnɔmɔgɔ kelen-kelen bɛɛ ka kan ka mun kɛ walisa denbaya ka hɛrɛ sɔrɔ?
21. Dakabanako jumɛnw b’an ɲɛ? An ka denbaya bɛ se ka hɛrɛ sɔrɔ kabini sisan cogo jumɛn na?
Walasa ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ
JƆNI DE BƐ JEHOVA SAGO KƐ BI?
Denbaya ka kalan, o ye mun ye?
A ɲini k’a dɔn o bɛ se k’i dɛmɛ cogo min na i ka gɛrɛ Ala la ani ka i ka denbaya ka jɛɲɔgɔnya kologɛlɛya.


text:
Maana 32nan: Tɔɔrɔko 10
E KA jaw lajɛ. Jehova ye tɔɔrɔko minnu bin Misira jamana kan, ja kelen-kelen bɛɛ bɛ o tɔɔrɔko dɔ jira. Ja fɔlɔ la, i ɲɛ bɛ Aron de la ka baji gosi ni a ka bere ye. O baji tɔgɔ ye ko Nil. Aron ye o kɛ tuma min na, baji yɛlɛmana ka kɛ joli ye. Jɛgɛw sara. Ji tolila, k’a kasa bɔ.
O kɔfɛ, Jehova y’a kɛ ntoriw bɔra Nil ji la, ka na sow kɔnɔ. Ntoriw tun bɛ yɔrɔ bɛɛ la. Nburu tun bɛ jeni yɔrɔ minnu na, ani nburu tun bɛ jeni minɛn minnu kɔnɔ, ntoriw donna o yɔrɔw bɛɛ la. Hali mɔgɔ bɛ da dalan minnu kan, ntoriw tun bɛ o yɔrɔw bɛɛ la fana. Ntoriw sara tuma min na, Misirakaw ye u ton ɲɔgɔn kan, k’u kɛ ton belebelew ye. U tolila, ka jamana yɔrɔ bɛɛ kɛ kasa goman ye.
Aron tilala ka dugukolo buguri gosi ni a ka bere ye. O buguri yɛlɛmana ka kɛ sosow ye minnu tun bɛ mɔgɔw kin. Sosow kɛra tɔɔrɔko sabanan ye min binna Misira jamana kan.
Tɔɔrɔko tɔw ye Misirakaw dɔrɔn de sɔrɔ. U ma Israɛlkaw sɔrɔ. Tɔɔrɔko naaninan kɛra dimɔgɔ belebelew ye minnu camanba tun bɛ don ɲɔgɔn fɛ Misirakaw ka sow kɔnɔ. Tɔɔrɔko duurunan binna baganw de kan. Misirakaw ka misiw, u ka sagaw ni u ka ba caman sara o la.
O kɔfɛ, Musa ni Aron ye bugurinjɛ ta k’a fili sanfɛ. O kɛra sumuni belebelew ye minnu bɔra mɔgɔw ni baganw na. O kɛra tɔɔrɔko wɔɔrɔnan ye.
O kɔfɛ, Musa ye a bolo kɔrɔta sanfɛ tuma min na, Jehova ye sanpɛrɛnkanw bɔ, ka sanbɛlɛ lana. O sanbɛlɛ jugu ɲɔgɔn tun ma deli ka bin Misira jamana kan.
Tɔɔrɔko seginnan kɛra ntɔn camanba ye. Ntɔnw tun ma deli ka caya abada ka o ɲɔgɔn bɔ Misira. Sanbɛlɛ tun ma fɛn minnu tiɲɛ, ntɔnw ye o fɛnw bɛɛ dun.
Tɔɔrɔko kɔnɔntɔnnan kɛra dibi ye. Tile saba kɔnɔ, dibi kuruba kɛra jamana yɔrɔ bɛɛ la. Nka Israɛlkaw tun sigilen bɛ yɔrɔ minnu na, yeelen tun bɛ o yɔrɔw dɔrɔn de la.
O bɛɛ kɔfɛ, Ala y’a fɔ a ka mɔgɔw ye ko u ka bakɔrɔnin san kelen, walima sagajigi san kelen faga, ka o joli seri-seri u ka soda sanfɛ. O la sa, ni Ala ka mɛlɛkɛ bɛna tɛmɛ tuma min na Misira jamana yɔrɔ bɛɛ la, ni a ye joli ye soda minnu sanfɛ, a tɛna mɔgɔ si faga o sow kɔnɔ. Nka, ni a ma joli ye soda minnu sanfɛ, a bɛna hadamadenw ani baganw den fɔlɔ faga o sow kɔnɔ. O de kɛra tɔɔrɔko tannan ye.
O tɔɔrɔko tannan kɔfɛ, Faraon y’a fɔ Israɛlkaw ye ko u ka taa ka bɔ a ka jamana kɔnɔ. O tuma y’a sɔrɔ Ala ka jamakulu bɛɛ tun labɛnnen don taali kama. O don yɛrɛ la, Israɛlkaw bɔra Misira, ka u ka taama daminɛ ka taa.
Ekisode tilayɔrɔba 7 ka na 12 la.
Ɲininkaliw
- Jehova ye tɔɔrɔko fɔlɔ, filanan ni sabanan minnu bin Misirakaw kan, jaw lajɛ k’olu fɔ.
- Danfara jumɛn bɛ o tɔɔrɔko saba ni tɔɔrɔko tɔw cɛ?
- Tɔɔrɔko naaninan, duurunan ni wɔɔrɔnan tun ye mun ye?
- Tɔɔrɔko wolonwulanan, seginnan ni kɔnɔntɔnnan ɲɛfɔ.
- Jehova y’a fɔ Israɛlkaw ye u ka mun kɛ sani tɔɔrɔko tannan ka kɛ?
- Tɔɔrɔko tannan tun ye mun ye, wa mun kɛra o kɔfɛ?
Ɲininkali wɛrɛw
- Ekisode 7:19- 8:23 kalan.
Jehova ye kabako fila minnu kɛ, hali ni Misira dɔnnikɛlaw sera ka olu ɲɔgɔn kɛ, u wajibiyara ka sɔn mun ma tɔɔrɔko sabanan kɛlen kɔ? (Ek. 8:14, 15; Mat. 12:24-28)
Tɔɔrɔko naaninan y’a jira cogo di ko se bɛ Jehova ye ka a ka mɔgɔw lakana? Ka o ko dɔn, o bɛna Jehova ka jamakulu bila ka mun miiri “tɔɔrɔba” kofɔlen waati la? (Ek. 8:22, 23; Jir. 7:13, 14; 2 Til. 16:9)
- Ekisode 8:24; 9:3, 6, 10, 11, 14, 16, 23-25; ni 10:13-15, 21-23 kalan.
Tɔɔrɔko tan ye kulu fila jumɛn jira? O b’an bila ka mun miiri bi o kulu fila ko la? (Ek. 8:6, 14, 15; 9:14)
Kun min na Jehova ma Sitanɛ faga hali bi, Ekisode 9:16 b’an dɛmɛ ka o faamu cogo di? (Rom. 9:21, 22)
- Ekisode 12:21-32 kalan.
Tɛmɛnkan y’a to mɔgɔ caman sera ka kisi cogo di? Tɛmɛnkan tun bɛ mun fana kofɔ? (Ek. 12:21-23; Yuh. 1:29; Rom. 5:18, 19, 21; 1 Kɔr. 5:7)


text:
TILAYƆRƆBA TAN NI KELENNAN
Mun na Ala y’a to tɔɔrɔ ka kɛ?
Tɔɔrɔ minnu bɛ diɲɛ kɔnɔ, yala Ala nɔ don wa?
Eden nakɔ kɔnɔ, ɲininkali jumɛn de lawulila?
Hadamadenw ye tɔɔrɔ minnu sɔrɔ, Ala bɛna olu bɛɛ bɔ yen cogo jumɛn na?
KƐLƐ juguba dɔ kɛlen kɔfɛ jamana dɔ la, kɛlɛ tun bɛ yɔrɔ min na, muso ni den ba caman de fagara. O mɔgɔw bɛɛ suw donna dingɛba kelen kɔnɔ. Kuruwa fitinin caman kɛra ka o yɔrɔ lamini. A tun sɛbɛnnen bɛ o kuruwa kelen-kelen bɛɛ kan ko: “Mun na?” Tuma dɔ la, o ye ɲininkali ye min bɛ mɔgɔw dusukasi, dusukasi min ka bon kosɛbɛ. Ni kɛlɛ ni kasaara kɛra, walima ni u banana, walima ni u diyanyemɔgɔ dɔ sara, k’a sɔrɔ u diyanyemɔgɔw ma fosi kɛ, ni u ka duw cira, walima ni sira wɛrɛw fɛ tɔɔrɔw lasera u ma minnu ka bon fo a tɛ se ka fɔ, mɔgɔw bɛ u yɛrɛ ɲininka o la ni ɲɛnasisi ye. U b’a fɛ k’a dɔn mun na o bɔnɛ sugu binna u kan.
2 Mun na Ala y’a to tɔɔrɔ ka kɛ? Ni Ala ye sebɛɛtigi ye ani ni kanuya ni hakilitigiya b’a la ani ni a tilennen don, mun na dugukolo falen bɛ juguya ni tilenbaliya la? Yala i delila k’i yɛrɛ ɲininka o kow la wa?
3 Ni mɔgɔ b’a yɛrɛ ɲininka mun na Ala y’a to tɔɔrɔ ka kɛ, yala o ye baasi ye wa? Dɔw bɛ siran k’u yɛrɛ ɲininka o ko suguw la walisa o kɔrɔ kana kɛ ko u ye mɔgɔw ye minnu ka dannaya man bon walima ko u ye mɔgɔw ye minnu bɛ bonyabaliya jira Ala fan fɛ. Nka, n’i bɛ Bibulu kalan, i bɛna a ye ko mɔgɔ minnu tun ye alaɲɛsiranbagaw ni kantigiw ye Ala fan fɛ, olu ye u yɛrɛ ɲininka o ko suguw la. Misali la, kira Habakuk ye Jehova ɲininka ko: “Mun na i bɛ tilenbaliya jira ne la ka kɛ tilenbaliya seere ye? Tɔɔrɔ kow ni fariya kow dagalen bɛ ne da la. Kɛlɛ kow bɛ pɛrɛn, sɔsɔli bɛ wuli fan bɛɛ.”—Habakuk 1:3.
4 Yala Jehova ye kira Habakuk kɔrɔfɔ bawo a ye o ɲininkali suguw kɛ wa? Ayi, nka a ye ko wɛrɛ de kɛ. Habakuk y’o kuma minnu fɔ a ka kɔnɔnajɛya kɔnɔ, Ala y’a to o kumaw ka sɛbɛn Bibulu kɔnɔ. Ala y’a dɛmɛ fana a ka faamuyali jɛlen sɔrɔ kosɛbɛ o ko la, ka a ka dannaya barika bonya. Jehova b’a fɛ ka o ko ɲɔgɔn de kɛ i ye. I kana ɲinɛ ko Bibulu b’a fɔ ko “a bɛ a janto aw la.” (1 Piɛrɛ 5:7) Ala bɛ juguya koniya ani juguya bɛ na ni tɔɔrɔ minnu ye, a bɛ olu bɛɛ lajɛlen koniya ka tɛmɛ hadamadenw sifaya bɛɛ kan. (Esayi 55:8, 9) Ni a bɛ o cogo la, mun dun kosɔn tɔɔrɔ ka bon nin cogo la diɲɛ kɔnɔ?
MUN NA TƆƆRƆ KA BON NIN COGO LA DIƝƐ KƆNƆ
5 Diinɛ caman kɔnɔmɔgɔw taara u ka diinɛ ɲɛmɔgɔw ni u ka diinɛ karamɔgɔw ma k’u ɲininka mun na tɔɔrɔ ka bon nin cogo la diɲɛ kɔnɔ. Tuma caman na, u ka jaabi kɛra ko Ala sago don. U y’a fɔ fana ko o ko tun bɛna kɛ, kasaaraw sen bɛ o kow la, Ala de ye olu bɛɛ latigɛ a mɛnna. A fɔra mɔgɔ caman ye ko Ala ka siraw tɛ se ka dɔn, walima ko Ala de bɛ saya lase mɔgɔw ma, hali denmisɛnninw ma, walisa o denmisɛnninw ka kɛ sankolo la ale kɛrɛ fɛ. Nka, i ko an y’a ye ka tɛmɛ cogo min na, Jehova Ala tɛ kojugu sababu ye abada. Bibulu b’a fɔ ko: “Ala ni kojugukɛlaw cɛ ka jan, Sebaayabɛɛtigi ni tilenbaliya cɛ ka jan.”—Job 34:10.
6 Yala i b’a dɔn mun na mɔgɔ caman bɛ fili ka Ala jalaki k’ale de ye tɔɔrɔko bɛɛ sababu ye diɲɛ kɔnɔ wa? Tuma caman na, u bɛ Sebaayabɛɛtigi Ala jalaki bawo olu fɛ, ale de ye nin diɲɛ kuntigi ye. U tɛ tiɲɛ dɔ dɔn min ka nɔgɔn, nka ni a nafa ka bon, ni Bibulu bɛ o fɔ. O tiɲɛ ye ko nin diɲɛ kuntigi yɛrɛ-yɛrɛ ye Sitanɛ-Sendonbaga de ye. I ye o kalan nin gafe Tilayɔrɔba 3nan na.
7 Bibulu b’a fɔ k’a jɛya ko: “Diɲɛ bɛɛ bɛ Sitanɛ fanga kɔrɔ.” (1 Yuhana 5:19) N’i miirila o la, yala o kuma jɛlen tɛ wa? Mɛlɛkɛ jugu min bɛ “dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ lafili,” nin diɲɛ bɛ o jogo de jira. (Jirali 12:9) Sitanɛ ye koniyali ni lafilili ani nijuguya de ye. O kosɔn, diɲɛ min bɛ a ka fanga kɔrɔ, o falen don koniyali ni lafilili ani nijuguya la. Kun minnu na tɔɔrɔ ka bon diɲɛ kɔnɔ nin cogo la, olu dɔ la kelen de ye o ye.
8 Kun filanan min na tɔɔrɔ ka bon nin cogo la diɲɛ kɔnɔ, o ye ko hadamadenw kɛra mɔgɔ dafabaliw ni jurumutɔw ye kabini murutili min kɛra Edɛn nakɔ kɔnɔ. O ko ɲɛfɔra nin gafe Tilayɔrɔba 3nan na. Hadamaden jurumutɔw ka teli ka kɛlɛ kɛ kuntigiya kama, wa o bɛ laban kɛlɛw la ani mɔgɔ dɔw tɔɔrɔli la. (Waajulikɛla 4:1; 8:9) Kun sabanan min na tɔɔrɔ ka bon diɲɛ kɔnɔ, o ye ko “Waati ni ko cunnen bɛ bɛɛ sɔrɔ.” (Waajulikɛla 9:11, NW) An bɛ diɲɛ de kɔnɔ min kuntigi tɛ Jehova ye walisa a k’an lakana. O la sa, mɔgɔw bɛ se ka bɔnɛ sɔrɔ k’a sababu kɛ u tun bɛ yɔrɔ jugu la ani waati la fana min tun bɛnnen tɛ.
9 K’a dɔn ko Ala tɛ tɔɔrɔ sababu ye, o b’an hakili sigi. A tɛ kɛlɛw, kojugu ani mɔgɔ tɔɔrɔ sababu ye. Kasaara minnu bɛ kɛ i n’a fɔ dugukoloyɛrɛyɛrɛw ani o ɲɔgɔnnaw, ni o kow ye ɲankata lase mɔgɔw ma, a tɛ olu fana sababu ye. O n’a ta bɛɛ, an mago bɛ k’a dɔn kun min na Jehova y’a to nin tɔɔrɔw bɛɛ ka kɛ. Ni a ye sebaayabɛɛtigi ye, se b’a ye ka tɔɔrɔ ban. Nka, mun dun y’a to a t’a ka setigiya kɛ ka tɔɔrɔ ban? An bɛ kanubaga Ala min dɔn, kun ɲɛnama ka kan ka sɔrɔ a bolo n’o kosɔn a y’a to tɔɔrɔ ka kɛ.—1 Yuhana 4:8.
KOBA DƆ WULILA
10 Walisa k’a dɔn kun min na Ala y’a to tɔɔrɔ ka kɛ, fo an ka na waati la tɔɔrɔ daminɛna min na. Tuma min na Sitanɛ ye Hadama ni Hawa su u ka Jehova kan bila, koɲɛba dɔ wulila. Sitanɛ ma siga don Jehova ka fanga la. Sitanɛ yɛrɛ b’a dɔn ko dan tɛ Jehova ka fanga la. K’a fɔ ko Jehova de ka kan ka mara kɛ, a ye o de sɔsɔ. Sitanɛ kɛlen ka Ala kɛ nkalontigɛla ye min b’a ka mɔgɔ maralenw jɛn fɛn ɲumanw na, Sitanɛ ye Jehova kɛ masakɛjugu ye. (Jenɛse 3:2-5) Sitanɛ ye hadamadenw bila k’a miiri ko a tun bɛna fisaya u ma kosɛbɛ ni Ala tun tɛ ka u mara. O cogo la, Sitanɛ ye Jehova ka masabaya kɛlɛ, n’o ye ko Jehova de ka kan ka mara kɛ.
11 Hadama ni Hawa murutira Jehova ma. U ye min kɛ, o kɔrɔ tun ye k’a fɔ ko: ‘An mago tɛ Jehova ka kuntigiya la. An yɛrɛ bɛ se k’a latigɛ an yɛrɛ ye ko min ka ɲi ani ko min man ɲi.’ Jehova tun bɛna se ka o ko ɲɛnabɔ cogo jumɛn na? Cogo kelen jumɛn de la Jehova tun bɛna se k’a jira a ka danfɛn hakilimaalamaw bɛɛ la ko nin danfɛn murutilenw tun jo t’a la, ko tiɲɛ na ale ka ko kɛcogo de ka fisa hadamadenw ma ni ko kɛcogo tɔw bɛɛ ye? Mɔgɔ dɔw bɛ se k’a fɔ ko Ala tun ka kan dɔrɔn ka o danfɛn murutilenw faga, ka dɔ wɛrɛw da. Nka, Jehova tun y’a jira ko a sagonata ye ko dugukolo ka fa Hadama ni Hawa de bɔsɔnw la. A tun b’a fɛ Hadama ni Hawa bɔsɔnw de ka ɲɛnamaya kɛ alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan yan. (Jenɛse 1:28) Jehova bɛ a sagonata tiimɛ tuma bɛɛ. (Esayi 55:10, 11) Ka fara o kan, ni Jehova tun ye mɔgɔ murutilenw halaki Edɛn nakɔ kɔnɔ, o tun tɛna koɲɛ ɲɛnabɔ min tun wulila walisa k’a dɔn ni Jehova de ka kan ka mara kɛ.
12 An ka misali dɔ ta. A ka kɛ ko lakɔli karamɔgɔ dɔ y’a jira a ka lakɔlidenw na jate gɛlɛn dɔ bɛ kɛ cogo min na. Lakɔliden dɔ min hakili ka di, nka ni a murutilen don, o y’a fɔ ko lakɔli karamɔgɔ ka jate kɛcogo man ɲi, ko a tɛ se fosi la. O lakɔliden kelen y’i balan ko ale b’a dɔn o jate gɛlɛn bɛ se ka kɛ cogo bɛɛ la fisama min na. Lakɔliden dɔw bolo, a jo don. Olu fana nana muruti. Lakɔli karamɔgɔ ka kan ka mun kɛ? Ni a ye lakɔliden murutilenw gɛn ka bɔ klasi kɔnɔ, o bɛna mun kɛ lakɔliden tɔw la? Yala u tɛna miiri ko u kalandenɲɔgɔn ani minnu farala a kan, olu jo don wa? O ko bɛ se k’a to lakɔliden tɔw bɛɛ bɛ bonya bɔ lakɔli karamɔgɔ kan, ka miiri ko a siranna lakɔliden kana a jira ko a jo tɛ. Nka, lakɔli karamɔgɔ bɛ se fana k’a to lakɔliden murutilen k’a jira klasi kɔnɔmɔgɔw la a bɛna o jate kɛ cogo min na.
13 Jehova y’a kɛ i ko karamɔgɔ y’a kɛ cogo min na. I kana ɲinɛ ko mɔgɔ minnu murutira Edɛn nakɔ kɔnɔ, olu dɔrɔn ka ko tun tɛ. Mɛlɛkɛ miliyɔn caman tun bɛ ka o ko filɛ. (Job 38:7; Daniɛl 7:10) Jehova ye o murutiliko ɲɛnabɔ cogo min na, o ye koba kɛ o mɛlɛkɛ ninnu na ani kɔfɛ, danfɛn hakilimaalama bɛɛ la. O la sa, Jehova ye mun kɛ? A y’a to Sitanɛ k’a jira a bɛna mara kɛ hadamadenw kunna cogo min na. Ala y’a to fana hadamadenw k’u yɛrɛ mara Sitanɛ ka kuntigiya kɔrɔ.
14 Ni an seginna ka na an ka misali la, lakɔli karamɔgɔ b’a dɔn ko lakɔliden murutilen ni lakɔliden minnu tugura a kɔ, olu tun jo tɛ. Nka, a tun b’a dɔn fana ko ni a y’a to u bɛ min miiri u ka se k’a ɲini k’o jira, o bɛna klasi kɔnɔmɔgɔw bɛɛ lajɛlen nafa. Ni lakɔliden murutilenw ma se k’o kɛ, lakɔliden minnu bɛ tiɲɛ fɛ, olu bɛna a ye ko lakɔli karamɔgɔ kelenpe dɔrɔn de bɛ se ka klasi kɔnɔmɔgɔw ɲɛminɛ. O kɔfɛ, ni lakɔli karamɔgɔ ye lakɔliden murutilenw bɛɛ gɛn, klasi kɔnɔmɔgɔw bɛna a faamu kun min na a ye o kɛ. O cogo kelen na, Jehova b’a dɔn ko ni a ye Sitanɛ ni Hadama ni Hawa to yen u ka se k’a jira u bɛ se ka min kɛ ni ale tɛ, o tun bɛna mɔgɔ kɔnɔnajɛlenw bɛɛ ni mɛlɛkɛw dɛmɛ u k’a ye ko Sitanɛ ni mɔgɔ murutilenw bɛɛ kɛɲɛna pewu ani ko hadamadenw tɛ se ka u yɛrɛ mara. U bɛna nin tiɲɛ faamu min dɔnniya nafa ka bon kosɛbɛ i n’a fɔ Jeremi tun ye o faamu cogo min na a mɛnna. O ye ko: “O Jehova, ne y’a dɔn ko mɔgɔ ka sira tɛ a yɛrɛ bolo. Mɔgɔ min bɛ taama, o tɛ se ka a yɛrɛ sen da yɔrɔ ko ɲɛnabɔ.”—Jeremi 10:23, BS.
MUN NA JEHOVA MƐNNA SEN NA?
15 Nka, mun na Jehova y’a to tɔɔrɔ ka kɛ fo ka mɛn nin cogo la? Mun na a ma kojuguw bali? An ka misali kɔnɔna na, fɛn fila bɛ yen lakɔli karamɔgɔ tun tɛna minnu kɛ. An ka o fɛnw lajɛ. A fɔlɔ ye ko lakɔli karamɔgɔ tun tɛna lakɔliden bali ka a ka daliluw jira. A filanan ye ko lakɔli karamɔgɔ tun tɛna lakɔliden dɛmɛ a ka ɲɛfɔliw la. O cogo kelen na fana, fɛn fila tun bɛ yen Jehova tun tɛna fosi to o k’a bila ka o fɛnw kɛ. O fɛn fɔlɔ ye ko a ma Sitanɛ bali ale ni minnu taara a fan fɛ, u k’a ɲini k’a jira ko u jo don. O kosɔn, fo Ala tun k’a to waati ka tɛmɛ. San ba caman de tɛmɛna hadamadenw ka tariku kɔnɔ, ni olu y’a to hadamadenw ye u yɛrɛ mara cogo caman fɛ walima u ye hadamaden gofɛrɛnaman sugu caman lajɛ. U ye ɲɛtaa sɔrɔ dɔnniya sira la ani ko wɛrɛw la, nka tilenbaliya, faantanya, kojugu ani kɛlɛw juguyara ka taa a fɛ. A jirala sisan kɔni ko hadamaden ka yɛrɛ-mara ma ɲɛ a bolo.
16 A filanan ye ko Jehova ma Sitanɛ dɛmɛ ka nin diɲɛ in mara. Misali la, ni Ala tun ye kojugubaw bali, yala tiɲɛ na a tun tɛna mɔgɔ murutilenw dɛmɛ u ka ko la wa? Yala Ala tun tɛna mɔgɔw bila ka miiri ko hadamadenw bɛ se ka u yɛrɛ mara k’a sɔrɔ bɔnɛ ma bɔ o la wa? Ni Jehova tun ye o ko sugu kɛ, a sen tun bɛna sɔrɔ nkalon la. ‘Ala dun tɛ se ka nkalon tigɛ.’—Heburuw 6:18.
17 Bɔnɛko minnu bɛɛ bɔra murutili la Ala kama, n’o murutili kɛra a mɛnna, o kow dun bɛna kɛ cogo di? An ka kan k’a to an hakili la ko Jehova ye sebaaya bɛɛ tigi ye. O la sa, hadamadenw ye tɔɔrɔ minnu bɛɛ sɔrɔ, Jehovah bɛ se k’olu labɛn, wa a bɛna o kɛ. I ko an y’a ye ka tɛmɛ cogo min na, hadamadenw ye tiɲɛni minnu lase dugukolo ma, Ala bɛna o tiɲɛniw bɛɛ labɛn ka dugukolo yɛlɛma k’a kɛ alijinɛ ye. Tɔɔrɔ minnu sɔrɔla jurumu sababu fɛ, o bɛɛ bɛna bɔ yen ka da an ka dannaya kan Yesu ka kunmabɔ saraka la. Saya ye fagaliba min lase mɔgɔw ma, olu bɛɛ bɛna ban lakununni sababu fɛ. O la sa, Ala bɛna Yesu kɛ baarakɛminɛn ye walisa ka “Sitanɛ ka kɛwalew tiɲɛ.” (1 Yuhana 3:8) Jehova bɛna o ko bɛɛ kɛ waati bɛnnen na tigitigi. An bɛ se ka nisɔndiya ko a ma kɔn ka o kɛ, bawo a ka muɲuni y’a to an sera ka tiɲɛ dɔn ani ka a bato. (2 Piɛrɛ 3:9, 10) Yan ni o don cɛ, Ala bɛ batobaga sɛbɛw ɲini na ni timinandiyaba ye. Tɔɔrɔ sugu o sugu bɛ se ka se u ma nin diɲɛ ɲagaminnen kɔnɔ, a bɛ u dɛmɛ fana walisa u ka se ka olu bɛɛ kun.—Yuhana 4:23; 1 Kɔrɛntekaw 10:13.
18 Dɔw bɛ se ka u yɛrɛ ɲininka ko: Ni Ala tun ye Hadama ni Hawa da cogo la min b’a to u tun kana se ka muruti a ma, yala o tun tɛna kɛ sababu ye ka nin tɔɔrɔ bɛɛ bali wa? Walisa ka o ɲininkali jaabi, i ka kan ka i hakili to nilifɛn ɲumanba dɔ la Jehova ye o min di i ma.
ALA YE NILIFƐN MIN KƐ I YE, I BENA BAARA KƐ NI O YE COGO DI?
19 I ko a tun ɲɛfɔra cogo min na Tilayɔrɔba 5nan na, Hadamadenw dara walasa u ka ko sugandi u yɛrɛ ye. E yɛrɛ fɛ, yala o ye nilifɛn ye min nafa ka bon tiɲɛ na wa? Ala ye baganw da minnu ka ca fo u hakɛ dɔnnen tɛ. U hakilintanlama de bɛ kow kɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la, bawo u tɛ se ka kojugu ni koɲuman latigɛ. Mɔgɔ ye masin dɔw dilan minnu bɛ se ka bɔ u nɔ na, nka o masinw ka ci kelen-kelen bɛɛ donnen bɛ u la. Yala a tun bɛna diya an ye ni Ala tun y’an da o cogo la wa? Ayi. An nisɔjiyalen don ka se k’an ka kow sugandi an yɛrɛ ye, i n’a fɔ an b’a fɛ ka kɛ mɔgɔ sugu min ye, an b’a fɛ ka tugu sira min kɔ an ka diɲɛlatigɛ la walima an bɛ teriya don ni mɔgɔ sugu minnu ye ani o ko ɲɔgɔnna caman wɛrɛw. Ka se ka kow kɛ i ko a ka di an ye cogo min na fo ka se hakɛ dɔ ma, o ka di an ye tiɲɛ na, wa Ala b’a fɛ an ka o se de sɔrɔ.
20 Jehova tɛ nafa don bato la min bɛ kɛ diyagoya la. (2 Kɔrɛntekaw 9:7) An ka misali dɔ ta. Mun de bɛna diya kosɛbɛ bangebaga ye: Den k’a ka waleɲumandɔn jira katuguni a diyagoyara ka o kɛ, walima den k’a bɔ a yɛrɛ dusukun na ten ka o fɔ a bangebaga ye? O la sa, a nafa ka bon i ka miiri nin na: Se min bɛ i ye walisa e yɛrɛ k’a sugandi i b’a fɛ ka min kɛ, ni Jehova ye o se di i ma, i bɛna baara kɛ ni o ye cogo jumɛn na? Sitanɛ ni Hadama ni Hawa ye baara jugumanba de kɛ n’o ye, mɔgɔ tun ma sigi ni min ye. U banna Jehova Ala la. E dun? I bɛna baara sugu jumɛn kɛ ni o se ye?
21 Cogo b’i bolo ka baara bɛɛ la ɲuman kɛ ni o nilifɛn ɲumanba ye min ye ka ko sugandi i yɛrɛ ye. I bɛ se ka fara mɔgɔ miliyɔn caman kan minnu y’a sugandi ka kɛ Jehova fan fɛ walima minnu y’a sugandi ka Jehova ka ko kɔkɔrɔdon. U ye Ala nisɔndiya bawo u ye u ta kɛ k’a jira ko Sitanɛ ye nkalontigɛla ye, ani ko a ka kuntigiya tiɲɛniko maloya boɲɛna. (Ntalenw 27:11) E fana bɛ se ka o ɲɔgɔn kɛ, n’i b’a latigɛ ka sira ɲuman ta i ka diɲɛlatigɛ kɔnɔ. O bɛna ɲɛfɔ tilayɔrɔba nata la.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Tɔɔrɔ minnu bɛ diɲɛ kɔnɔ, Ala tɛ olu sababu ye.—Job 34:10.
- Ikomi Jehova de ka kan ka mara kɛ, Sitanɛ ye o sɔsɔ tuma min na, a ye Ala kɛ nkalontigɛla ye, ko a b’a ka mɔgɔ maralenw jɛn fɛn ɲumanw na.—Jenɛse 3:2-5.
- Jehova Denkɛ Masiya min ye Ala ka Masaya Kuntigi ye, Jehova bɛna o kɛ baarakɛminɛn ye walisa ka hadamadenw ka tɔɔrɔ bɛɛ bɔ yen pewu ani ka u nɔw dilan.—1 Yuhana 3:8.
Ɲininkaliw
1, 2. Tɔɔrɔ sugu jumɛnw de bɛ mɔgɔw da la bi, ani o tɔɔrɔw ye mɔgɔ caman bila k’u yɛrɛ ɲininka ɲininkali jumɛnw na?
3, 4. (a) Mun b’a jira ko ka i yɛrɛ ɲininka mun na Ala y’a to tɔɔrɔ ka kɛ, o tɛ baasi ye? (b) Jehova dusukunnata ye mun ye ka ɲɛsin juguya ni tɔɔrɔko ma?
5. Kun jumɛnw dira tuma caman na hadamaden ka tɔɔrɔko la? Nka, Bibulu bɛ mun de fɔ?
6. Mun na mɔgɔ caman bɛ fili ka Ala jalaki k’ale de ye tɔɔrɔ ko bɛɛ sababu ye diɲɛ kɔnɔ?
7, 8. (a) Diɲɛ bɛ a kuntigi jogo jira cogo jumɛn na? (b) Hadamaden ka dafabaliya ani “waati ni ko cunnen bɛ bɛɛ sɔrɔ” minkɛ, o bɛ se ka na ni tɔɔrɔ ye mɔgɔw ma cogo jumɛn na?
9. Mun na an bɛ se ka da a la ko kun ɲɛnama bɛ Jehova bolo n’o kosɔn a y’a to tɔɔrɔ ka kɛ?
10. Sitanɛ ye mun de sɔsɔ? A ye o sɔsɔ cogo jumɛn na?
11. Mun na Jehova ma mɔgɔ murutilenw halaki dɔrɔn Eden nakɔ kɔnɔ?
12, 13. Kun min na Jehova y’a to Sitanɛ ka kɛ nin diɲɛ kuntigi ye ani kun min na a y’a to hadamadenw ka u yɛrɛ mara, misali dɔ di o kan.
14. Jehova y’a latigɛ minkɛ ka hadamadenw to u ka u yɛrɛ mara, nafa jumɛn tun bɛna bɔ o la?
15, 16. (a) Mun na Jehova y’a to tɔɔrɔ ka kɛ fo ka mɛn nin cogo la? (b) Mun na Jehova tɛ kow bali i n’a fɔ kojugubaw?
17, 18. Tɔɔrɔ minnu bɔra hadamadenw ka mara la ani minnu bɔra Sitanɛ ka walew la, Jehova bɛna mun kɛ o tɔɔrɔkow bɛɛ la?
19. Jehovah ye nilifɛn nafamaba jumɛn kɛ an ye? Mun na o ka kan ka kɛ koba ye an bolo?
20, 21. Se min bɛ an ye walisa an yɛrɛ k’a sugandi an b’a fɛ ka min kɛ, ni Jehova ye o se di an ma, an bɛ se ka baara bɛɛ la nafama kɛ ni o ye cogo jumɛn na? Mun na o de ka kan ka kɛ an ŋaniya ye?


text:
+5 DUKLA naša FOREVER!!! (DuklaTN)
+5 Tak dufam že to tak bude . Pekný den (Mascot)
+5 lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee (Cvikla )
-5 Kamo mas to len za ten profil, nie za to ze som slovanista ale za to ze si radsej donho napis nieco co podpori tvoj team a nie to co uraza team iný... (Deividson.)
+5 vdaka ... vraciam ... (Ruzombercan)
+5 +5 ti patri,vsimam tvoje prispevky a vzdy pises k veci a velmi dobre! Len tak dalej :) (Sedko NR)
+5 diki...aku pozicaj taku vrat...dufam ze aj vy vykonostne nabuducu sezonu stupnete;) (Peet.eS)
+5 dalsi trencan na HP (Citron14)
+5 fans detroitu a maja hossu ma plus 5 (Waldes99)
-5 Sranda musi bit. Nebr si to zle ☺☻ (Poiree)
+5 "Stručne o sebe" mas velmi pekne napisane°) (Paaali)
+5 sak my Trencania musime drzat spolu :-)) (MatusCakTrenciansky)
+5 nepoznam ta ale newadi presne tak za duklu (Slinco11)
+5 Na revanš!!! (NKTS)
+5 neviem kto si ale dam ti za pat, nech mas dobre vysvedcenie :) (Matthew)
+5 na oplátku,šefe (Leomessi)
+5 :DDDza duklu:DDD (Dukláčka)
+5 porazime,neboj :D (Julo)
+5 :D (Ludinka)
+5 fanusik trencina ako ma byt, keby takych bolo :) o vsetkom ma prehlad a chodi aj na zapasy (Trencanec)
+5 Tak za ten verš jedine pät' :D (Jaroslav-TN)
+5 Tak aby si mal tu karmu. (Cepo38)
+5 červeno-žltá je naša farba... (Duklatrencinforever)


text:
XARANSE 21
Nanse Betɛli ra ?
Eburu xui, i na mɛ Betɛli “ Ala xa banxi ” nan ara. (Fɔlɔɛ 28:17, 19, masenɲi yi lengba bunma, TMN.) Na xili nan saxi Yehowah xa Seedee xa walide banxie xun duniɲa yire birin, kawandi wali xun malanxi naa nɛ. Kabi muxu xa walide banxi xungbe naxan dɔxɔxi États-Unis (New York), Xunmati xaxilima sugandixi, filiyalie naxee na duniɲa yire birin, xa wali xun matoma. Naxee walima na filiyalie kui findima “ Betɛli denbayae nan na ”. Alo denbayae, naxee na na Betɛlie kui, lu ma yire keren nɛ, e dɛge yire keren e man Kitaabui xaran yire keren lanɲi kui. — Zabur 133:1, TMN.
Yire nan ara mixie walima dɛn naxɛ e bɔɲɛ fixɛ ra. Betɛlie kui Yehowah xa Seedee, ginɛ nun xamɛ, e yɛtɛ kan waxɔnfe luma na e Ala nun a xa Mangɛya waxɔnfe singe raba (Matiyu 6:33). E sese sare mu fima, kɔnɔ banxi tongoma e bɛ, e e dɛgema e man e malima e xa fee xunxurie xa fe ra. Birin xa wali na naa, a findi kuri sofe ra, dɛgede yayilanfe ra, kɛɛdi rafalafe ra xa na mu buki fate rafalafe ra, banxi kui yayilanfe, dugi xafe, masinie yayilanfe anun fe gbɛtɛe.
Yire nan a ra mixie walima dɛn naxɛ alako kawandi wali xa sɔnɛya. Betɛlie xa wali gbengbenɲi findixi nɔndi naxan fatanxi Kitaabui rakolonfe nan na alako birin xa nɔ na nɔndi kolonde. Wo yi buki naxan xaranfe findixi misaali keren nan na. A rafalaxi Xunmati xaxilima sugandixi xa yaamari nan bun ma, intɛrnɛti luti saabui ra, e rasanba ma xui madangie ma naxee na duniɲa yire birin, e e yailanma mafure ra masinie ma naxee na Betɛli gbegbe kui, e na gɛ e xanima danxaniyatɔɛ ɲama malande 110 000 ma. Na wali birin kui “ Betɛli denbayae ” maliya fima yi wali xungbe ma naxan tide gbo a birin bɛ : xibaaru fanɲi kawandife. — Maraki 13:10.
Nde na Betɛli walikɛe ra, e sare fima ?
Betɛlie wali tide mundu rabama ?


text:
Umetungwa Nyakato - Mwanza, tarehe Apr 26, 2013
Wafahamishe wengine juu ya wimbo
Hu u ni mwa ka wa Ju bi le i, Hu u ni mwa ka wa Ju bi le i Ju bi le i, ya Pa ro ki a ye tu. Tu u nga ne so te kwa pa mo ja, tu a dhi mi she mwa ka wa Ju bi le i ya Pa ro kia ye tu ya Nya ka to. Ni mwa ka u li o fa dhi li wa, ni mwa ka wa u pa ta ni sho, ni mwa ka wa ku m ru di a Mu ngu na ku i ma ri sha i ma ni ye tu, kwe nye ju mu i ya ze tu na fa mi li a ze tu, kwa ma ji to le o ye tu, ya u je nzi wa ka ni sa, kwa pa mo ja ka ma fa mi li a mo ja ye nye ku ja li na ku wa ji bi ka; Ju bi le i Nya ka to, Ma tu nda ya U mi si o na ri, U i ji li sha ji na I ma ni.


text:
La ila ilalao Mahamadou rassoulilaï Mahamadou rassoulilaï Sébé Alla yé, sélé Allah yé... sé Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé, yé sé Sébé Alla yé, n'ko sébé Allah yé sé Sé mibi néyé Sé mibi iléyé Allah kodi iléda Ni mi-bi iléla Ni mi-bé néla Allah kohodo anougou la Sé mibi iléyé N'ko sé mibé n'néyé Massa ko oni annougoula
N'ko sébé Allah yé, sébé Alla yé sé Sébé Allah yé, sébé Allah yé sé Sébé Allah yé sé, sébé Allah yé sé, sé, sé Sébé Allah yé sé, sébé Allah yé sé Séri séri, n'gouyé séri n'téri Séri séri Allah dari n'téri


text:
FAN 4
Élu ka élu tolomalɔ Sétana la— mun bɔra wô rɔ ?
Bemba Adama ni Mahawa ma Alla kumakan mina. Élu saala wolé rɔ. Damina 3:6, 23, NW
Mahawa ka a tolomalɔ saa kumakan na, a ka yiridén wô dô damu. Kɔfɛ, a ka dô di bemba Adama ma, wô fana ka dô damu.
Élu ka kôdju lé kɛ, hakɛ lé tɛrɛ wôdi. Wô kosɔn, Alla ka élu gbɛn Aridjana kɔnɔ.
Dunuɲa gbɛlɛya daminala élu ni élu dénlu ma. Bemba Adama ni Mahawa kɔrɔyala ka ban ka sa. Élu ka élu kɔsɛ banku rɔ. Élu la dunuɲa danna.
Banku nii tɛ a rɔ ɲamɛma suulu fana nii tɛ élu rɔ wô ɲalé. Damina 3:19, NW
An ɲé saala kamasɔrɔn bemba Adama ni Mahawa bɔnsɔnlu lé an di. Mɔɔ mɛnnu saani wôlu tɛ foye kalama, élu tɛ kô ɲayéla. — Ekleziyasi 9:5,10, NW.
Yahuwa ma adamadénlu dan saya kanma. A tɛna mɛna butun, Yahuwa di na suulu lawili nimaya kanma. Ni élu ka élu tolomalɔ Alla la, élu di habadan nimaya sɔrɔn.


text:
Jɛnselekenaani Wariko Kondo
Jɛnselekenaani Wariko Kondo (Ingliz: International Monetary Fund) Franse: Fonds Monétaire International) ye jɛnselekenaani jɛkulu ye min bɛ kɔlɔshilikɛ dunia nafoloko taabolo la ka kɛɲɛ ni sɔrɔkodɔnba bolodaw ye tɔnden jamanaw kɔnɔ. A bɛ dɛmɛ lase krenkrenneya la jamanaw ma minu bɛ gɛlɛya kɔnɔ falen hakɛ ani sarali jatigɛ taboloma. A bɛ nafoloko dɛmɛkɛ aka tɔndenw ye min b'a kɛ jurudonna ye jigitigɛ tuma. A dagayɔrɛ Washinton Dugu ye, USA.
Jɛnselekenaani Wariko Kondo sintira san 1944 walasa falenni hakɛw baasigi ani ka dɛmɛkɛ ka ɲɛshin jɛn sarali taabolo ma. JWk tɔnden ye jamana 185 ye.