text: 1Haw hen na, na iyêlê mega wo ené gal iyôŋ niɲba, ken ɗén na iyêlê. 2En li terbére sarŋge a, terbére hende to en li sarŋge a hen na, hena na ligi Emen a. Wôsa ken yi môɲ môni temale to en môɲne wô biɲ Krist wo na ôbi gusôre pôn nêŋ iyôŋ hen. 3Niɲba mega wo Êb na ɗi kalaw na lamiɲne naɲ gwosore tori hen na, en hare wô wo kwôni ma ré belé ermé woŋge aɲ yerŋge wo ken ɗi yi Krist a naɲ bôô pôn yôd hen ma kené ɗéɲ hen iyôŋ men. 4En kôl hen iyôŋ wôsa hena ôbi gelé kwôlê woɲ benare ré era sa geléŋge kwôlê ba, ken ɗiri derêŋge a men. Kwôlo ɓiɲé bay ka hen dô gengiɲ sa Jésu hen na, biɲ naɲ kwoni ré men, tunu to bay kelêŋge kwôle hen na, na Tunu to ken uwôɲ hen né men, Kwôlo Dôri wo bay derêŋge hen kôba, na kwo na nini derêŋge hen né a men. Hen iyôŋ hari kôba, ken dôbiɲ marŋge toyiɲ a men. 5Ken bô mega wo bay ré na bay jé ka damné niɲba, bay ɗên naɲ ani kani ré. 6Na tiri, keben neŋlé môɲ kwoji iyôŋ né hari niɲba, kwo gengiɲ sa henê are na, en hôn men, aɲ en geléŋge sél têê kwône naɲ geré wo gay gay a men. 7Kwôlo Dôri wo Emen wo na en diirêŋge hen ba, na en eŋgeréŋge ani kani ba? Na en dôbe san aɲ bi kenbay kené yiɲ ɓiɲé hen ba, na en li habiɲ ba? 8Kiriɲa na en liɲ jé perêrŋge a hen na, na églis to ɗaŋné a na ben are ɗiba, na na kenbay ré. Aɲ yi mega wo ené pera aŋga ɓiɲé ka ɗaŋné sa liɲ jé béŋge iyôŋ. 9Kiriɲa na en liɲ jé perêrŋge a hen na, are na naɲen kôba, na en eŋgeréŋge ani ré aɲ na na bay ayê bôô ka Maséduwan a na ben aŋga na naɲen bay ka hen. Wulê bi wo hen na, na en dôyrêŋge wô ani ka ré naɲen bay ka hen né men, na eŋgeréŋge ani ré niɲ kwôy a men. 10Naɲ tu kwôlê wo Krist wo yi bôn a nà ná, kwôni wo sa emê iyére to Akay a nà wo a jôren dê deŋgôn wô kwôlo en kôl hen ba, naɲ. 11En li hen iyôŋ hen ba, en geyéŋge na geyé ré ba? Na iyôŋ né, wôsa Emen hôn wo ené peréŋge. 12Are bay ka en li hen na, na lê hen iyôŋ iyôŋ aɲ bi bay jé kaɲ bay benare bay ka hen ré uwôɲ kini dê deŋgôrji wo ciré li jé mega nibay iyôŋ men né. 13Ɓiɲé bay ka hen na, na bay jé kaɲ tiri ré men, bay kôl kwôlê woɲ tiri gengiɲ sa jé woji bi wo hen né men, bay li yirji môɲ ciré na bay jé ka Krist iyôŋ a men. 14Bi deŋgôrŋge téŋge sa are bay ka bay li a hen né. Wôsa Sidan bi kôba, nêm belé yiri mega ɗiré na mana wo derômaraŋ a wo na kiriɲ ka peraŋgi hen. 15Iyôŋ ba, bay jé kari ka bul yirji mega ciré na bay jé ka Emen kaɲ tiri hen na, ken ɗi deŋgôrŋge téŋge ré, niɲba, sa to cêgê kelôg a hen na, Emen a sa jerê kwôlê sa jé lêreji bi wo hen a. 16En hô kelêŋge bi kwôni bôren mega ôbi galê iyôŋ né. Réba hena kené bôren mega ené na ôbi galê iyôŋ kôba, ɗénge bi na dê deŋgôn dê men. 17Na tiri, na Kelma a ben tôô a ené kôliɲ kwôlê bi wo hen né, wôsa kiriɲa en di deŋgôn ba, en iyêl na mega ôbi galê iyôŋ. 18Ɓiɲé kwôni di deŋgôrji naɲ aŋga sa terare a nà, iyôŋ ba, na lê môɲ kwoji iyôŋ men. 19Kenbay ken kôl kené na bay tu melênê menba, wô mi a, kené ɗi bay galê derêŋge kwôlê ba? 20Men, yerŋge derêŋge sa ɓiɲé ka lêŋge mega limé kaji iyôŋ men, ken ɗiji bay emêŋge men, lamêŋge men, dô turŋge men, sê tô marŋge a men. 21Henaŋ ken gey bi ené li na hen iyôŋ men nêê? Niɲba, nôbi ba néén yôŋ, a ené liɲ môɲ kwoji hen iyôŋ men ba? Iyôŋ ba, ken ɗi bôrŋge jal san a aɲ na iyêlê môɲ ôbi galê iyôŋ haw hen men, na dê deŋgôn naɲ aŋga ɓiɲé diɲ deŋgôrji hen men. 22Bay di deŋgôrji wô wo ciré na Hébre ba, nôbi kôba, ena Hébre men. Bay kôl ciré na kam Israyêl ba, nôbi kôba, ena kema Israyêl men. Bay na kwôŋgê Abraham ba, nôbi kôba, ena kuŋga Abraham men, 23bay kôl ciré na manê ka Krist ba, nôbi kôba, ena mana wori men aɲ en li jé gôlji aɲ sôŋ. En iyêl môɲ san ré naɲ iyôŋ, en li jé ɗêji kêm men, en yi daŋgay gôlji men, bay sên damaŋ gôlji men, en mô kibi temare a têê kwône gôlji a men. 24Damné ka Jubɲê pôren têê bay. Ôbi wo têê bay hen na, bay yêmnen kibi sera tôre subu kibi deŋgêse deŋgêse. 25Damné ka Rômêɲê kôba, sênji naɲ kwore têê subu men, ɓiɲé gôben naɲ jerew têê pôn men, bato heriɲ naɲ en kam a têê subu aɲ kwo têê pôn na, en li yoyre pôn men, tu tare pôn men bô kam a. 26Kergare hende to en erê kêm hen na, en kuriɲ kibi temare a bô cér a men, en kuriɲ kibi temare a kôbi bay gemsare a men, en kuriɲ kibi temare a kôbi yênên kaɲ Jub men, ka na Jubɲê ré hen a men. Kiriɲ kêm ka en ô ya hen na, en kuriɲ kibi temare a, ré na derô ira, bô kalmê, bô cér a, naɲ yênên kaɲ bay benare hen kôba, en kuriɲ na kibi temare a. 27En li jé damaŋ môɲ ené ma iyôŋ. Sa to pôni a ba, en uwôɲ kini yé kum né men, en ɓu bôn iyêre sa kurôŋ wo lên hen men, sa kam ka dên hen a men. Sa to pôni a, en ba emê are men, kelanê dên damaŋ men, bargay ka ené dôbe kôba, naɲ a men. 28Gusiɲ to ɗaŋgi kwône lêreren ya niɲba, na derê kwôliji kêm né men, aŋga ɓu bôn ba, na églisɲê kêm mera wôsa en sun kwôliji sa pôn pôn. 29Hena kwôni ré iya ba, nôbi kôba, en bô môɲ ené iya hen iyôŋ men, hena kwôni ré kuriɲ ba, bôn taren damaŋ. 30Hena bay ré li aɲ en di deŋgôn ba, en di na naɲ iya wuɲê bi wo hen. 31Emen Iba Kelma wona Jésu hôn wo ené kôl na kwôlê woɲ tiri. Bi hini emê yi wô sari kwôy kwôy. 32Kiriɲa na en baɲ Damas a na, kelma wo bô emê iyére to kelma wo dami Aretas ay tôô biɲ ɓiɲé kari ɗebu kibi geré pôn pôn wo haba woɲ gerem wo bay ay sa iyére a hen aɲ bi bay ré ɓuren. 33Niɲba, bay ayê bôô uwôlen bô gway a aɲ, bay ha gaŋne ya aɲ herben nô cêgi haba si tu tulmô kiriɲ ka pôni aɲ en giiri gôl.


c: text/html

text: 1Naɲ sa demas tô kiriɲ cud wo kiriɲ baa hendu ɗurum ɗurum tô menba, Mari to Magdala ô sa kamɲê. Menba, hende gel kulmaŋ keram wo bay na ligiɲ kibi kamɲê hen gerŋgiɲ yi wolé. 2Hende ge ô uɲé Simô Piyêr naɲ ôbi tô Jésu wo pôni wo Jésu geyri gaɲ hen aɲ kôlji iyôŋ ba: «Bay dô Kelma kamɲê ôriɲ aɲê aɲ nini hôn kiriɲ ka bay uwôli ya hen né.» 3Piyêr naɲ ôbi tô Jésu wo pôni bi wo hen siji gerji ô sa kamɲê. 4Menba, bay gerji wô ɓem niɲba, ôbi tôri wo pôni bi wo hen ge gôliɲ Piyêr aɲ biɲ sa kamɲê tumô. 5Ôbi deŋge tôŋ kôbe bô kamɲê menba, gel na kibi bargay ka bay na lêgeriɲ Jésu hen, a yé tôŋ mera. Niɲba, ôbi si bô kamɲê ré. 6Simô Piyêr wo guro cêgeri a tôŋ tôŋ hen sa menba, si bô kamɲê menba, gel na kibi bargay a yé tôŋ mera. 7Men, bargay ka bay na lêgeriɲ sa Jésu hen, lêgeriɲ yi wolé piniji ɗiba, yi naɲ ka bay na lêgeriɲ yiri hen né. 8Menba, ôbi tô Jésu wo ré guro sa tumô hen si bô kamɲê aɲ gel menba, ôbi bi bôri sara. 9Wôsa kwôlo na liɲ bô magtubu to Emen a wo Jésu ré jê sé kamɲê hen na, kwôy saɲ wulê bi wo hen na, bay tôri na hôn ré tô tô. 10Menba, bay tô Jésu bay ka wôô hen bilji hô iɲ. 11Niɲba, Mari ɗebe nô kibi kamɲê sôm. Kiriɲa hende sôm ɗibiɲ iyôŋ menba, deŋge tôŋ ɲél bô kamɲê. 12Menba, hende gel manê ka derômaraŋ a wôô ka tôbe bargay ka bôri môrji kiriɲ ka bay na uwôliɲ Jésu ya hen, kwo pôn si sari men, kwo pôn si cêbêri men. 13Menba, bay kôle iyôŋ ba: «Iyore, wô mi a meré sôm ba?» Menba, hende uwôlji sara iyôŋ ba: «Wôsa bay dô temay Kelma wuɲê aɲ en hôn kiriɲ ka bay uwôli ya hen né.» 14Kiriɲa hende kôl hen iyôŋ menba, bare cêgere menba, gel Jésu ɗebe hen niɲba, hende hôn wo ré na Jésu ré. 15Menba, Jésu kôle iyôŋ ba: «Iyore wô mi a meré sôm ba? Mu woge na i ba?» Menba, hende kôl yaŋ ba, ré na ôbi gemé kini banê gurô bi wo hen menba, hende kôli iyôŋ ba: «Gawra, hena ré na jôbi a ré ayêri ôriɲ wolé ba, ju kôlen na erê ô ayêri.» 16Menba, Jésu uwôgere: «Mari», menba, hende bul aɲ uwôgeri: «Raboni», naɲ kibi hébre bôri na ôbi geliɲ ɓiɲé are. 17Menba, Jésu kôle iyôŋ ba: «Heben né wôsa en ô ta ligi Iban a ré tô. Niɲba, ô mu ô uɲé yênên aɲ mu kôlji iyôŋ ba, ené erê ta ligi Iban a wo na Ibareŋge kenbay men, ligi Emen wuɲê a wo na Emen woŋge kenbay men hen.» 18Menba, Mari to Magdala ô kôliɲ bay tô Jésu wo teré gelo Kelma aɲ hende kôlji kwôlo ôbi ré kelare hen. 19Perare to demas hende to hen na, bay tôri daɲji mô bô ira aɲ legeji kermiɲ dô sarji a, wôsa bay hariɲ Jubɲê. Menba, Jésu so ɗebe derôrji a aɲ kôlji iyôŋ ba: «Bi bô jalê wo Emen baa naɲ ken.» 20Kiriɲa ôbi kôl hen iyôŋ menba, ôbi gelji hôlmê iyare to kôbri men, kwa bôri a men. Kiriɲa bay tôri gili hen iyôŋ menba, yirji dôrji damaŋ. 21Menba, Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Bi bô jalê baa ré ken. Mega wo Iban na joon hen na, nôbi kôba, en jéŋge men.» 22Kiriɲa ôbi kôl hen iyôŋ kô niɲ menba, ôbi dô bul wo dami sarji a aɲ kôlji iyôŋ ba: «Eŋgéŋge Tunu toɲ hendi bô bôrê. 23Ɓiɲé ka ka ɗé bôrŋge jalê sa têriɲ toji a hen na, Emen kôba, a ɗé bôri jalê sa têriɲ toji a men, ka ken ɗi bôrŋge jal têriɲ toji a ré hen na, Emen kôba, a ɗé bôri jalê sa têriɲ toji a ré men.» 24Tomas ôbi tôri wo pôni perê ka môj kibi wôô wo bay uwôgeri Kerma hen ré naɲ kiriɲa Jésu ré siɲ sa megêri a hen. 25Tô megêri ka baa hen kôli iyôŋ ba: «Nini gel Kelma.» Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Hena ené gel kôbri wo bay na di naɲ pôndé hen né men, hena ené dôbe kôben hôlmê iyare to kôbri a hen ré men, hena ené dôbe kôben kwa kabrêri ka bay na cubu naɲ dargaw hen né a men na, na bê bôn sara ré kwôy.» 26Wulê marge cêgê menba, bay tô Jésu hô daɲji bô ira menba, Tomas naɲ ci niɲ. Kermiɲ ligiriɲ ta menba, Jésu so ɗebe derôrji a aɲ kôl iyôŋ ba: «Bi bô jalê baa ré ken.» 27Menba, ôbi kôliɲ Tomas iyôŋ ba: «Eraɲ naɲ kôbem nà aɲ ju hamiɲ hôlmê iyare to kôben a men, usoɲ naɲ kôm nà aɲ ju hamiɲ hôlmê iyare to kwa kabrên a hen a men, aɲ ju ɗi narê kwôlê wom baa aɲ ju bi bôm sara.» 28Menba, Tomas uwôli sara iyôŋ ba: «Kelma wuɲê, Emen wuɲê.» 29Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Na wô gelé wo ju gelen hen aɲa jeré bi bôm sara hen. Niɲba, ɓiɲé ka gelen né aɲ bi bôrji san a hen na, yirji a dôrji.» 30Jésu hô li aŋgaɲ giɲê ka gay gay kwône a tu bay tôri a niɲba, kwôliji kôliɲ bô magtubu a na ré. 31Niɲba, are bay ka hen liɲ bô magtubu a hen iyôŋ, bi kené bi bôrŋge sara mega wo Jésu ré na Krist Kema Emen aɲ hena kené bi bôrŋge sari a ba, kené môriɲ tu geɲ sa kibri.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yênên, nini gey kelêŋge kwôli aŋga bay ayê bôô ka Maséduwan li hen. Are bay ka hen na, gel bô derê wo Emen wo yi bôrji a hen. 2Bay geliɲ gusiɲ damaŋ haji, niɲba, yirji dôrji, nimré liji haji, niɲba, bay bi are damaŋ naɲ bô baliyare. 3Bay hena naɲ bôrji a ré bi aŋgaji bay ka hen, aɲ i i ba, bi gengiɲ sa nééri nééri men, ɗê sa nééri a men wôsa na aŋga en gel naɲ tun. 4Bay uwôlêni bi niné ɗiji geré bi cibay kôba, ciré lê baliyare naɲ bay ayê bôô ka Jérusalêm a men. 5Men, aŋga bay li hen na, ɗê sa ka nini genge hen aɲ men, bay ay yirji biɲ Kelma Jésu tumô aɲ naɲ bô geyé wo Emen na, bay ay yirji béni nibay men. 6Kenbay ba, Tit na wôge are iyére toŋge a tumô niɲ. Na ôbi á, niné gey bi ôbi ré hô ô deré kibi jé wo dôri wo ôbi na li perêrŋge a hen. 7Kena bay uɲé sa are bay ka kêm hen a: tô ayê bôô a men, sa gwosoy kwôli kelêrŋge a men, sa henê are kaŋge a men, sa yerŋge wo gwaŋge yôôd hen men, sa peré wo ken peréni hen a men. Iyôŋ ba, nini gey bi kené yi bay uɲé sa ari bé a a men. 8Kwôlo en kôl hen na, na tôô a ené ay béŋge hen né, niɲba, en kôl kwôli yi gwa wo megêrŋge hen iyôŋ bi ené gelé na ba, kené pur megêrŋge tiri naɲ bôô pôn haŋge ba? 9Men, ken hôn derê wo Kelma wona Jésu Krist ôbi wo are kêm yi kôbri a, niɲba, ôbi na li yiri ôbi nimré wô sarŋge, ôbi li are bay ka hen iyôŋ aɲ hô yiɲ ôbi nimré aɲ bi kenbay kené hô yiɲ bay uɲé tu Emen a. 10Iyôŋ ba, na kelêŋge kwôlo en erem gengiɲ sa kwôlê bi wo hen hen. Elê wo di jô hen na, na na kenbay a na geyé wôgê are tumô aɲ kenbay a ayê tôri tumô tiri a men. Iyôŋ ba, dô wo kené duu kibi ari wôgê kaŋge bay ka hen. 11Deréŋge kibri naɲ yi derê mega wo na ken ayiɲ tô gengéri hen iyôŋ. Aɲ aŋga ken uwôɲ kôbreŋge a a kené bi. 12Wôsa hena kené biɲ Emen aŋga ken uwôɲ hen naɲ yi derê na, Emen a geyé, niɲba, hena ani ré naɲ kôbreŋge ba, Emen a geyé kené biri môj môj ré. 13En gey na wo kené biɲ megêrŋge ari uɲé kaŋge kêm aɲ bi bay ré môriɲ dô aɲ kenbay dema kené baɲ naɲ nimrére ré, niɲba, en gey na wo kené némiɲ ɗi. 14Haw hen wo are kôbreŋge a dê hen na, ken biɲ ka are naɲji hen men. Aɲ tôre to cêgê hena bay ré sa ôriɲ kôbriji a dê men ba, bay a hô sa béŋge men tô. 15Aɲ a yé mega wo na liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo na pô kwô wo bay uwôgeri man hen mê ba, ôm gôli ré men, ka pô dê hen kôba, ôm yêji ré men, aɲ i i ba, uwôɲ ôm nêmni nêmni .» 16Mega wo nini li naɲ ken hen iyôŋ na, Tit kôba, gey lê naɲ ken damaŋ hen iyôŋ men. Na Emen a biri ermé bi wo hen aɲ nini liɲ Emen bi wo hen dosé wô ermé wo dôri wo ôbi biri hen. 17Ôbi ba, bi kwôlê sa jé wo na nini jéri hen. Niɲba, ca kôba, ôbi erem gaɲ ɗiré erê iyére toŋge a. 18Nini bi gawra wo pôni ô naɲ ɗi ya. Gawra bi wo hen na, bay ayê bôô kêm ay kibri wôsa ôbi uwôl béré Kwôlo Dôri biji. 19Na ôbi wo hen mera a niné jéri hen ré, niɲba, na églisɲê kêm a dôôri bi ré ô naɲ ni, wô jegêni wôgê are. Jé wo dôri bi wo hen, a ulê hini emê sa Kelma a men, gel wo niné gey lê naɲ ɓiɲé a men. 20Lari wo nini uwôɲ na, mê gaɲ aɲ nini gem dô ɗiba, nini gey bi kwôni ré ulêni kwôlê sarni a kini céri a ré. 21Nini woge wô lê aŋga dôri tu Emen a mera ré, niɲba, tu gawrê a men. 22Men, nini jé yênini wo pôni naɲ kamaŋ ka wôô hen, na gawra wo nini kôbri gaɲ aɲ nini hôn wo ôbi ré ay yiri biɲ jé wo Emen. Aɲ haw hen kôba, ôbi li jé damaŋ wôsa ôbi bi bôri sarŋge a. 23Tit ba, na megan ôbi jé wo nini li jé ɓem aɲ bi niné liɲ naɲ ken men, kamaŋ ka wôô ka biri hen na, na églisɲê a jéji iyére toŋge a. Jé bi wo hen na, uwôl hini emê sa Krist a. 24Peréŋge ɓiɲé bay ka hen damaŋ, aɲ kiriɲa églis to jéji hen toy hen iyôŋ na, bay a henê wo kebreŋge wo niné ay tirji a hen na, ré na tiri.


text:
Dugukolo tun bɛ di mɔgɔ ma togodaw la dugutigi n’a ka kankɔrɔsigiw fɛ. O laada tun yedondon kelen ni woro ye. O bɛɛ tun bɛ kɛ ni faamuya ni bɛn ye.
Bi, n kɛlen ka dancɛjiralanw turu ye ka taa fan bɛɛ kungo kɔnɔ Bamakɔ ni Segu cɛ, n ye yɛrɛ ɲininka walasa k’a dɔn togodala mɔgɔw bɛ na sigiyɔrɔ sɔrɔ yɔrɔ min na san nataw kɔnɔ. Togodalasigi tɛ taa dugukolotigiya kɔ walasa ka sɛnɛ kɛ ani ka baganw mara. Bi bi in na, ɲininkali ka kan ka kɛ n’a y’a sɔrɔ togodalamɔgɔ dɔw bɛ na sɛnɛkɛyɔrɔ sɔrɔ san fila nata in na. I n’a fɔ jaw b’a jir’aw la cogo min na, soninw jɔli ani dancɛjiralanw turuli kungo kɔnɔ fan bɛɛ, o ye tamasiyɛnw ye walasa k’a jira k’o yɔrɔw bɛɛ feerela waritigi dɔ ma. Sɛnɛkɛyɔrɔw bɛɛ bɛ ka feere.
O dugukolofeereko in na togodaw la, dabaliw ka kan ka tigɛ walasa don nataw la, kɔngɔ kana na duguw daw kɔnkɔ k’a sababu kɛ sɛnɛkɛyɔrɔ ntanya ye.
Sɛnɛkɛla bɛ se ka balo a ka foro sɔrɔ la sɛnɛ fira fɛ, nk’a tɛ se abada k’a ka du balo n’a ka foro feerelen wari ye.


text: 1Sãa daarun womu ge Dafidi u kua. U nɛɛ, Gusunɔ Isireliban Yinni ù kun daa ka sun wãa, wara u koo sun kɔ̃su. Isireliba bu wureo bu gere bu nɛɛ, 2- 4sanam mɛ tɔn kɔ̃sobun mɔru ya seewa, ma ba sun seesi, Yinni Gusunɔ ù kun daa ka sun wãa, ba koo sun mwɛ wasiru, kpa bu sun wukiri nge nim mɛ mu kokumɔ daa toraɔ. 5Nim kure damgina nu koo sun taare. 6Sa Yinni Gusunɔ siara, domi u ǹ dere bɛsɛn yibɛrɛba bu sun nɔɔ bɛri. 7U dera bɛsɛn hunde ya kisira saa taan di nge gunɔ. Taa ya kasikira ma sa yara. 8Yinni Gusunɔwa u sãa bɛsɛn faaba kowo. Wiya u wɔllu ka tem taka kua.


text: 1Ma Isireliba kpuro ba Samuɛlin gari nua. Sɔ̃ɔ teeru Isireliba ba yara bu ka Filisitiba tabu wɔri ma ba ben sansani gira Ebɛni Esɛɛn bɔkuɔ. Filisiti be, ba maa wãa Afɛki gia. 2Miya ba ben tabu tɛria ba dɔɔ bu ka Isireliba yinna. Saa yè sɔɔ ba sannɔ wɔrina ma Filisitiba ba Isireliba kamia ba bu go dabi dabinu nge tɔmbu nɔrɔbun suba nnɛn saka (4.000) tabu gberu mi. 3Ye Isireliba ba wura ben sansaniɔ, yera ben guro gurobu ba gerua ba nɛɛ, mba n kua gisɔ, Gusunɔ u ka dera Filisitiba ba sun kamia. I de su da su Gusunɔn woodan kpakororu tama Silon di ta n wãa bɛsɛn suunu sɔɔ, kpa tu sun wɔra bɛsɛn yibɛrɛban nɔman di. 4Ma tɔn be, ba gabu gɔra Siloɔ, ma ba ka bu Gusunɔ wɔllu ka tem Yinnin woodan kpakoro te naa. Ten wɔllɔwa Yinni Gusunɔ u ra tii sɔ̃ɔsi wɔllun kɔ̃sobun weenasibun suunu sɔɔ. Ma Elin bii tɔn durɔbu yiru, Hofini ka Finɛɛsi ba kpakoro te yɔ̃sirima. 5Sanam mɛ ba ka kpakoro te tura Isireliban sansani mi, ma be kpuro ba seewa ba kuuki mɔ̀ sere tem mu yĩirimɔ. 6Ye Filisitiba ba wure ni nua, ba nɛɛ, mban sɔ̃na Heberu be, ba wure mɛ, ben sansaniɔ. 7Ma ba ra nua ma Yinni Gusunɔn woodan kpakorora ta tunuma mi. Yera bɛrum bu mwa ba nɛɛ, Gusunɔ u dua Heberuban sansaniɔ. Gbera sun di. Yenin bweseru raa sari. 8Gbera sun di. Wara koo sun wɔra Gusunɔ damgii winin nɔman di. Wiya u Egibitigibu nɔni swãa bwese bweseka doke sere ka gbaburɔ. 9Yen sɔ̃, i wɔrugɔru koowo kpa i tɔn durɔ kom sɔ̃ɔsi, bɛɛ Filisitiba, kpa i ku ra ko ben yobu, nge mɛ ba raa gasɔ kua bɛɛn yobu. I tɔn durɔ kom sɔ̃ɔsio kpa i ka bu sanna. 10Ma Filisitiba ba Isireliba tabu wɔri ba kamia. Yera Isireli be kpuro ba duki sua. Ben baawure dɔɔ win kuru gia. Ben be ba gu taa bi sɔɔ dɔma te, ba kuawa tɔnu nɔrɔbun suba tɛna (30.000). 11Ma Filisitiba ba Gusunɔn woodan kpakororu mwa. Miya Elin bii tɔn durɔbu yiru ye, Hofini ka Finɛɛsi ba gu. 12Dɔma tera, durɔ goo wi u sãa Bɛnyamɛɛn bweseru u duka yara tabu sansani min di u da Siloɔ. N deema u win yaberu gɛ̃ɛka u tua wisi win wirɔ u ka win nuku sankiranu sɔ̃ɔsi. 13- 15Ma u dua wuuɔ u wuugibu tabun labaari sɔ̃ɔwa. Ma wuu giru ge kpuron tɔmba seewa ba wuri mɔ̀. N deema Eli u tɔkɔ kua u wɔ̃ɔ wunɔbu yiru sari mɔ. Win nɔni kun dam mɔ. U ǹ maa yam waamɔ sãa sãa. Saa ye, u sɔ̃ kitarɔ u swaa mɛɛra, domi win bwɛ̃ra kun kpunɛ Gusunɔn woodan kpakoro ten sɔ̃. Ye u wuri yi nua, ma u nɛɛ, mban sɔ̃na ba wuri mɔ̀ mɛ. Ma durɔ wi, u duka da win mi, u ka nùn sɔ̃ ye n koora. 16Ma u nùn sɔ̃ɔwa u nɛɛ, na weewa tabu gberun di. Gisɔra na yarima min di. Ma Eli u nùn bikia u nɛɛ, amɔna n kua, nɛn bii. 17Ma u wisa u nɛɛ, Isireliba ba duki sua Filisitiban wuswaan di. Tɔn be ba go mi ba dabi. Mɛya maa wunɛn bibu yiru ye, Hofini ka Finɛɛsi, ba gu. Ma Filisitiba ba Yinni Gusunɔn woodan kpakororu mwa. 18Saa yè sɔɔ Eli u nua ba Gusunɔn woodan kpakororu mwa, yera u wɔruma win kitarun di gbaru gbara gambon bɔkuɔ. Win wĩi suma bɔɔra ma u gu, domi u tɔkɔ kua, u maa kpã. Wɔ̃ɔ weeruwa Eli wi, u kua Isireliban kparo. 19Saa ye sɔɔ, Elin bii Finɛɛsin kurɔ u gura mɔ. Win marubu maa turuku kua. Saa ye u nua ba Gusunɔn woodan kpakororu mwa, win dwaa tundo u maa gu, ka win durɔn tii, yera win nukura wuriribu torua, ma u yiira u mara. 20Yen biru u gɔɔ dɔɔ. Ye u wasikiramɔ, be ba nùn yɔ̃re saa ye u yiire, ba nùn sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, a ku bɛrum ko, wee, a bii tɔn durɔ mara. Adama u ǹ ben gari wure. U bu atafiiru kua. 21Ma u bii wi yĩsiru kã Ikabɔdu. Yĩsi ten tubusiana, Gusunɔ kun maa wãa Isireliban suunu sɔɔ. U nùn soka mɛ, yèn sɔ̃ ba bu Yinni Gusunɔn woodan kpakororu mwaari ka maa win dwaa tundo ka win durɔn gɔɔn sɔ̃. 22Ma u nɛɛ, Gusunɔ kun maa wãa Isireliban suunu sɔɔ. Domi yibɛrɛba ba win woodan kpakororu mwa.


text: 1Lunyɛ do, Yisa ye mɔgɛnu karanna Alla Bato Bɔn la. A ye kibara-nyimɛ kawandilɛ bɔla tumɛ min, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ kɛmɔgɛnu nara a wara. 2Anu ya a manyinika ko, “I ye koe kɛnu kɛla sɛnbɛ min na, wo fɔ ma ye! Yon ya sɛnbɛ kɛ di i ma?” 3Yisa ya anu yabi ko, “Nba, n ni wo manyinika ko kelen na. Wo ni wo fɔ n ye. 4Yɔnila batasi-sɛnbɛ, wo bɔra Alla le bolo, ka, mɔgɛnu?” 5Anu wulita anu nyɔgɔn sɔsɔla. Anu ko, “Ma si nfen fɔ? Ni ma ko, ‘A bɔra Alla le bolo,’ a si a fɔ ko, ‘Nfenna wo ma la Yɔni la?’ 6Kɔnɔ ni ma ko, ‘A bɔra mɔgɛ le bolo,’ nyama kɛ si ma mabon kuri la bawo anu lara a la ko nɛbi le ale Yɔni la nun.” 7Woletɔ anu ya Yisa yabi ko anu ma sɛnbɛ wo bɔ tinɛ lɔn. 8Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nba, nde fanan bi koe kɛnu kɛla sɛnbɛ min na, n ti wo fɔ wo ye.” 9Wo kɔma, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ mɔgɛnu ye. A ko, “Mɔgɛ do ya ki-fannu ki ka mɔgɛ donu sinka a la. A tara wati-yan bɔ nyamanɛ gbɛrɛkɛ rɔ. 10Anu gbɔɛ-keri-tumɛ kera tumɛ min, a ya ala wɔli kɛlɛ do sɔ anu ma ko anu ni atɛ di a ma. Kɔnɔ anu ya wɔli kɛlɛ wo gbesi ka a bolo lakolɔn lasɛgi. 11Wo kɔma, a ya wɔli kɛlɛ gbɛrɛ sɔ. Anu ya wo fanan gbesi ka a lamiliya bɛrɛkɛ, ka a bolo lakolɔn lasɛgi. 12A ya wɔli kɛla sawa nyɔgɔn sɔ anu bara. Anu ya wo madumɛ fanan ka a gben nyɔ rɔ. 13Wo kɔma, ki-fen-tigi ko, ‘N si nfen ma gbɛ? N si n diyana-dan sɔ anu bara. N lanɛ a la ko anu si wo gbiliya serr!’ 14Kɔnɔ anu ya wo yen tumɛ min, anu ya a fɔ anu nyɔgɛnu ye ko, ‘Ki-fen-tigila dan le kɛ la. Wo na, ma ni a faga. Ma si a bolo-fannu sɔrɔn worɔ!’ 15Woletɔ anu ya a gben ka bɔ ki-fannu tɛma ka a faga.” Yisa ya nyinikalɛ kɛ. A ko, “Ki-fen-tigi wo si nfen ma anu na worɔ? 16A si na ka anu faga ka ki-fannu sinka mɔgɔ gbɛrɛnu ma.” Mɔgɛnu ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, anu ko, “Alamɛ ma kisira wo ma!” 17Yisa ya anu mafɛlɛn sin, ka nyinikalɛ kɛ ko, “Allata kitabu kɛ kɔrɛ ye kama min ko, ‘Bon-sɔlɛnu ya anu ban kuri min na, wo le ara ma sɛbɛna-kuru-tɔnɔnamɛ la?’ 18Min ba bui kuri kɛ kuma, wo kolenu si kerikeri. Ado ni kuri kɛ buira min ma fanan, a si wo ramɔsɔkɔn.” 19Tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ saraka-masɔla-wɛnu ya anu taya wo wati rɔ ko anu ni Yisa bira bawo anu ya a lɔn ko a ya tili kɛ tɛgɛ anu denu denuna ko la. Kɔnɔ anu kilanta mɔgɛnu na. 20Woletɔ anu ya dɛdɛ rasa a ma. Anu ya mɔgɛ donu sɔ minnu si anu nyɛrɛ ma iko mɔgɔ-nyimɛnu. Anu ya wonu sɔ alako ka Yisa bira nyinikalɛnu fɛ. Woletɔ anu si ke ka a ladon Romu kun tigila fanka anubɛ sɛnbɛ kɔrɔ. 21Mɔgɛ kɛnu ya a fɔ a ye ko, “Karan-mɔgɔ, ma ya a lɔn ko i ye min fɔla anubɛ i ye mɔgɛnu karanna min na, wo telenta. Ma ya a lɔn ko i sa lafisayalɛ kɛla ado Alla ye a fɛ mɔgɛ ni min ma, i ye mɔgɛnu karanna wo la a kilɛ fɛ. 22Nba, i miriya ye kama? Ka duti sara Romu nyamanɛ kun tigi ma, wo telenta, ka, a sa wo nya?” 23Kɔnɔ Yisa ya anuna yanfɛ kɔrɛ yen. A ya a fɔ anu ye ko, 24“Wa wodi-mɛlan do yira n na.” Anu nara a la, a ko, “Yon yakɔrɛ anubɛ a tɔgɛ ye kɛ ma?” Anu ya a yabi ko, “Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba.” 25Wo le ya a to, Yisa ko, “Nba, wo le. Romu nyamanɛ kun tigitɛ ye min na, wo ni wo di ale ma. Allatɛ ye min na, wo ni wo di Alla ma.” 26Anu ma ke Yisa birala fenfen na mɔgɛnu yala. Ata yabilɛnu ya a ma, anu ya anu made ka kawa. 27Sadusi donu nara Yisa wara. (Wonu bi a fɔla ko mɔgɛnu ti wuli ka bɔ sayɛ rɔ.) Anu ya a manyinika ko, 28“Karan-mɔgɔ, Nɛbi Musa ya a sɛbɛ ko, ‘Ni kei fagara, a ma den to, a na kelen nyɔgɛ ni kɛɛ-musi wo bi alako wo ni dan sɔrɔn kei wo ye min fagara.’ 29Nba, na kelen nyɔgɛ kei wɔrɔnfila ye nyɔ nun. A fɔlɛ ya musi furu. A fagara. A ma den to. 30A fila nyɔgɛ ya a bi. Wo fanan fagara. 31A sawa nyɔgɛ fanan ya a bi. Anu mɔgɔ wɔrɔnfilɛ bɛɛ fagara wo nya na le. Anu fenfen ma den sɔrɔn. 32Wo kɔma, musi nyɛrɛ fagara. 33Nba, furinu ba wuli tumɛ min, a si ma yonna musi la anu tɛma? Ado a sigira le anu dama wara nun!” 34Yisa ya anu yabi ko, “Keinu bi musinu furula duninya kɛ rɔ 35kɔnɔ wati si na, lawuli koe bɛnnɛ minnu ma, wonu ti furi kiri wulɔn. 36Anu mani de iko melikanu. Anu ti faga. Allala dannu le wonu na bawo anu bara wuli ka bɔ sayɛ rɔ. 37Nɛbi Musa ya a lagbɛ feu, ko furinu si wuli ka anu niyi lafɛ. Ta-mɛlan ye kɔlɔma-mɛsɛ min tɔ, Musa ya wo sɛbɛ kan min, a ya Mari wara koe fɔ ko, ‘Iburayimata Alla le ale la anubɛ Isiyakata Alla anubɛ Yakobata Alla.’ 38Kɛ kɔrɛ le ko mɔgɔ-nimɛnuta Alla le ale la, furinuta ma bawo atɛnu bi anu niyi la.” 39Tɔn-karan-mɔgɛ donu kumara, anu ko, “Karan-mɔgɔ, i wara yabilɛ kɛ a kilɛ fɛ!” 40Ado anu ma sisi a manyinikala fenfen ma tun wo kɔma. 41Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Anu ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ si bɔ Dawuda bɔnsɔn rɔ. Wo si ma kama? 42Ado Yaburi kitabu rɔ, Dawuda nyɛrɛ ko, ‘Mari ya a fɔ nta Mari ye ko a ni a sigi a bolo-nyimama-kɔɛn wara la 43ha ale Mari ni a yogenu ma a kin-sɔ-tinɛ la.’ 44Dawuda ya a kele ko, ‘Mari.’ Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ si bɔ Dawuda bɔnsɔn rɔ kama worɔ?” 45Nyama bɛɛ ye anu tole masɔla Yisa la tumɛ min, a ya a fɔ ala karan dannu ye ko, 46“Wo ni a ma wo fɛrɛma tɔn-karan-mɔgɛnuna ko la. Yigi-ni-yɛlɛ di anu ye anuna duruku-yan-bɛnu bilanɛ anu kan na. A di anu ye fanan ko mɔgɛnu ni gbiliya-kɔndɔli di anu ma fere-kɛ-tina-wɛnu tɔ. Anu bi sigi-tina-nyimɛnu yabɔla Yahudiyanuna dina-bɔnnu na anubɛ kan-tina-nyimɛnu ladiyɛnu tɔ. 47Anu bi kɛɛ-musinu kensunyala ka anuna bɔnnu bi anu bolo, wo kɔma ka anu nyɛrɛ mayira madiyali-lafasayannɛnu fɛ! Anuna tɔrɔyɛ si yogoya bɛɛtɛ ko!”


text: 1Nɛgibu, bɛɛn tii i yɛ̃ ma bɛsɛn naaru bɛɛn mi ta ǹ kue kam. 2I yɛ̃ ma ba sun nɔni sɔ̃ɔwa ba sun tɔ̃ya kua Filipiɔ sa sere na bɛɛn mi. Ka mɛ, Gusunɔ sun wɔrugɔru wɛ̃ sa ka win Labaari gea kpara bɛɛn suunu sɔɔ, baa mɛ tɔn dabira sun yinari. 3Bɛsɛn waasu ya ǹ sãa torarun gari, ya ǹ maa mɛnnɛ ka bwisiku kɔ̃sunu ganu ǹ kun mɛ ka taki. 4Adama, nge mɛ Gusunɔ sun naanɛ kua u ka sun Labaari gea nɔmu sɔndia, nge mɛya sa ka ye kparamɔ. Sa ǹ ye mɔ̀ nge mɛ ya koo ka tɔmbu dore ma n kun mɔ Gusunɔ wi u bɛsɛn gɔ̃rusu wɛ̃ɛrimɔ. 5Domi bɛɛn tii i yɛ̃ sãa sãa ma sa ǹ bɛɛ kɔkura ka gari dure, sa ǹ maa waasu kue su ka bɛɛn gobi wan sɔ̃. Gusunɔwa sãa bɛsɛn seeda. 6Sa ǹ maa bɛɛrɛ kasu bɛɛn mi ǹ kun mɛ gabun mi, 7baa mɛ sa ko raa kpĩ su bɛɛ bɛsɛn dam sɔ̃ɔsi yèn sɔ̃ sa sãa Kirisin gɔrobu. Adama sa kuawa kpurɛ kpurɛ bɛɛn suunu sɔɔ nge mɛ bii mɛro ra win bibu nɔɔri. 8Yèn sɔ̃ sa bɛɛ kĩ gem gem sa raa sɔɔru sãa, n ǹ mɔ su ka bɛɛ Gusunɔn Labaari gea wɛ̃ tɔna, adama ka maa bɛsɛn tiin wãaru, domi bɛɛn kĩra sun nɛni. 9Bɛsɛgibu, i bɛsɛn sɔmburu ka bɛsɛn wahala yaaye ye sa wa. Sa sɔmburu kua sɔ̃ɔ sɔɔ ka wɔ̃kuru yèn sɔ̃ sa ǹ kĩ su bɛɛn goo gɔngɛrɛ ko sanam mɛ sa Gusunɔn Labaari gea kparamɔ bɛɛn suunu sɔɔ. 10Bɛɛya i sãa bɛsɛn seedagibu ka maa Gusunɔn tii, ma bɛsɛn daa ya dɛɛre bɛɛ naanɛ dokeobun wuswaaɔ, ya maa sãa dee dee, ya ǹ taarɛ gaa mɔ. 11I maa yɛ̃ ma sa ka bɛɛ kuawa nge mɛ tundo u ra ka win bibu ko. 12Sa bɛɛ dam kã, sa maa bɛɛn gɔ̃rusu yɛmiasia, sa maa bɛɛ suuru kana i n ka sĩimɔ nge mɛ n weenɛ Gusunɔn wuswaaɔ, wi u bɛɛ sokumɔ i n ka bɔnu mɔ win yiiko sɔɔ mi u bandu swĩi. 13Sa ra maa Gusunɔ siare baadomma yèn sɔ̃ sanam mɛ sa bɛɛ waasu kua i ǹ gari yi garisi tɔnugii, i yi wurawa ma yi sãa Gusunɔgii. Mɛya yi sãa ka gem, ma yi sɔmburu mɔ̀ bɛɛ naanɛ dokeobu sɔɔ. 14Nɛgibu, i ka Yesu Kirisin yigbɛnu weena ni nu sãa Gusunɔginu Yudeaɔ, domi i nɔni swãaru wa saa bɛɛn temgibun min di nge mɛ tɔn ben tii ba wa Yuuban min di. 15Yuu beya ba Yinni Yesu ka Gusunɔn sɔmɔbu go, ba maa sun nɔni sɔ̃ɔwa. Ben daa kun Gusunɔ wɛ̃re, ba maa ka tɔmbu kpuro yibɛrɛ tɛɛru nɛni. 16Ba mam yinamɔ su tɔn tukobu waasu kua bu ka faaba wa. Nge mɛya ben durum ya sosimɔ ya bandamɔ. Adama Gusunɔn mɔru ya den sakɛ fuke ben wirɔ. 17Nɛgibu, nge mɛ sa bɛɛ bia sɔ̃ɔ yiru wasi sɔɔ, n ǹ mɔ gɔ̃ru sɔɔ, sa bɛɛn bɛkɛ mɔ̀ gem gem sa sɛnde su ka bɛɛ wa. 18Sa kĩa su wurama bɛɛn mi. Nɛ Pɔlu na kasu nge nɔn yiru n ka na, adama Setam sun swaa ganua. 19Dɔma te Yinni Yesu koo wurama, mba n ko n sãa bɛsɛn yĩiyɔbu ka bɛsɛn nuku dobu, mba sa ko maa ka woo kana win wuswaaɔ ma n kun bɛɛ. 20Geema, bɛɛn sɔ̃na sa woo kanamɔ, sa maa nuku dobu mɔ.


text: 1Nyini minɛm bo bu yo yoori Nyɛmɛ yarada n sunnu, ba bara ayɛ ya, na bu niɛ kabo ya su Nyɛmɛ atin n su. Nyini ti, am ma yɛrɛ gusu yaki deke kɛrɛ bo i kanda ya na ya koro su má Nyɛmɛ ni, na ya yaki satiɛ n bo ya koro i agaya ni, na am ma ya fa anyumboro na ya su atin n bo i ti ye ni ka ya su i n su. 2Am ma ya suniɛ Yesu. Yiri ti ya mɔfɔ a, na i ma ya yo Nyɛmɛ yarada kabo wɔ yo daka ka ya yo ni. I yo diiri wahara baka jaanu n su, na ba wura i nyinsɛ, ama, haari ni nyini n kɛrɛ, i cɛcɛ awo má nu, dama i niɛ ŋuuri fiɛfiɛ n bo i bá di i ni, nyini ti, ye kisa, i tana Nyɛmɛ saa fɔmbɔrɔ su i fɛmɛya n nu n a. 3Am niɛ kabo i yo diiri wahara satiɛyofɔm saa nu, na ba koro má i jɔrɛ, na i laari mindi barasu a. Am su i su, adena má am ŋuniɛ yɔrɔki am. 4Kabo satiɛyofɔm kere am wuwuruwa na am mindi ni, am nya mindi ju má juubiri bo bu yi am ŋgɔɔ. 5Kabo am ti Nyɛmɛ nbaam na wɔ tu am fɔ asi am ahore ni, má am ma am wara afi nyini ni, bo i ŋa, “M wa, nzɛn Nyɛmɛ tu u fɔ, má a kete, nzɛn i cin u sui gusu a, má a ma u ŋuniɛ yɔrɔki u. 6Dama minɛm bo i koro bu n ye i tu bu fɔ a, na minɛm kɛrɛ bo wɔ fa bu ayo i nbaam ye i cin bu sui a.” 7Wahara n bo am sudi i ni, am mindi na am fa i ka am si sucin am sui a. Nyini sukere am ka am ti i nbaam wɔ lɛɛ, dama baa be wo má bɛrɛ bo i si cin má i sui. 8Nzɛn Nyɛmɛ acin má am sui kabo i cin bo bu ti i nbaam kɛrɛ sui ni, nyini la ka, am ti má i nbaam nahɔrɛ su, am ti ka soma nbaam wɔ lɛɛ. 9Ya sim bo bu wuuri ya ni, bu ba yo, bu cin ya sui wɔ, na ya ma bu jirima. Nzɛn i nya ti sɔ yiri, wɔ yo daka ya de ya Si Nyɛmɛ nɔaniɛ tara bu dɛɛ, adena ya nya ŋgɔɔ. 10Saŋga bo ya yo ti nbaatumam ni, ya sim yo cin ya sui saŋga kaan wɔ, kabo i ti ye ni ka bu yo ni, ama, Nyɛmɛ yiri cin ya sui, i yo i ni kpa dɛɛ ti wɔ, i koro ka ya nya i dɛɛ woowa n be wɔ. 11Saŋga kɛrɛ bo bu cin ya sui ni, i ti ka ya ahore ti saakiiwa a, i yo má ya fiɛ, ama, nyini n kɛrɛ sin, minɛm kɛrɛ bo Nyɛmɛ cin bu sui na bu si ka ba yo sa bo i kɔ má atin su, bu nya ahoreda na bu wo wo kpa. 12Nyini ti, má am ma am ŋuniɛ yɔrɔki am, ama, am ma am kpɛkpɛrɛ yo kenken. 13Am susu Nyɛmɛ atin n su, na am nya faŋga, adena má am gbaraki buka su. 14Am kɛrɛ boro am nyi na am tana laifiɛ ni sɔnɔ kɛrɛ, na am wo wo bo i ti casi, dama wɔrɔ kɛrɛ bo a ti má casi, a ŋú má Nyɛmɛ. 15Am si am ŋu sa, na má be fun Nyɛmɛ ahɔrɔma ni. Am kaaki si am ŋu sa, na má be fa sunsunni tiɛ be ba saaki minɛ dɔŋgu na bu kaaki bu sin bo Nyɛmɛ. 16Am si am ŋu sa, na má be sukpini nbaram, na má be gusu yo i ŋu ŋgbɛɛn na i cɛcɛ wo má Nyɛmɛ su nu, ka Esawu, bo diire dɛɛ ti na i tɔɔri i tiɛŋgu baawu kpiɛn jinaabiri maari i niɛma ni. 17I tɔɔri i baawu kpiɛn jinaabiri n dɛɛ sin, saŋga bo i seeri i si ka, i yo nyini kisi gɔ i ŋu ni, na i si akete, haari ni bo i sun ni nyunvuin ni, wɔ koro akaaki má deke n bo wɔ yo i n kun. 18Juubiri n bo am aba aju ni, i ti má deke bo am koro ŋu i, i ti má ka buka n bo Yisarelifɔm yo kɔ juuri su na bu fere i ka Sinayi ni. Bu kɔ juuri su ni, na ba ŋu ka i suje sin fofoe, na awosin awura dika n nu, na wɔ kata liim, na aŋuma akpisi dika ni. 19Na ba ti awiɛ ŋga ka i fita ni faŋga su, na ba ti akonvi ŋga ka i sujɔjɔ faŋga su. Bu tiiri akonvi ni ŋga sɔ ni, na bu seeri ni anyumboro ka bu koro má ka bu ti nyini jɔjɔɔwa n kun. 20Dama ba koro ade má nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ fa maari bu ni, i ŋa, haari nzɛn neŋgendɔrɛ be faari i ŋu kaanri buka ni, bu tu i yabuɛ bo kun i. 21Dekem bo bu ŋuuri bu buka n su n laari sɛrɛ agaya n dɛɛ ti, na Moyisi mmɔɔ ase ka, “Sɛrɛ ati m agaya, na m ŋuniɛ subobo m.” 22Ama, deke bo am aba aju ni, am aba aju buka n bo bu fere i ka Siyon ni su a, ni Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ miɛ kpiri ni, yiri la miɛ kpiri n bo bu fere i ka Yɛrusalem na i wo aŋgoro ni, dɔ ye Nyɛmɛ mɛrɛkɛ akpiim atiɛn bu nɔɔ ni ahorejɔ n a. 23Am aba jama n bo bu ti ka Nyɛmɛ nbaakpiɛnm, na ba kɛrɛ bu duma Nyɛmɛ dika n nu ni dɔ a. Am aba Nyɛmɛ dɔ, yiri bo i di sɔnɔ kɛrɛ jɔrɛ ni. Am aba dawafɔm woobiri ni, bɛrɛ bo bu yoori sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ na wɔ ma ba ti kabo i koro ka bu ti n wɔ. 24Am aba Yesu dɔ ɔ, yiri ti afiɛn dɔŋguyofɔ a, yiri ye wɔ fa sɛsɛsu fɔfɔrɛ n aba. I mbunja n bo wɔ fite agɔ ni, ayo ya casi a, i la kpɛrɛ tara Abɛli dɛɛ. 25Am si am ŋu sa, Nyɛmɛ sujɔjɔ am dɔ, má am kete i, dama saŋga bo i yo jɔjɔɔri Yisarelifɔm dɔ durunya n nu fɛn na bu keteeri ni, wɔ yaki má bu. Nyini ti, nzɛn i wo aŋgoro sujɔjɔ ya dɔ, na ya keteeri, ya yo sɛ koro fite nu a? 26Nyini saŋga, i konvi ŋgumi mmɔɔ ma asiɛn kpisi wɔ. Ama, kisa, wɔ se ka, “M kpísi asiɛn n ni aŋgoro n kɛrɛ kpekun buka su.” 27Kabo i seeri ka i kpísi i kpekun buka su n kere ka, deke n kɛrɛ bo wɔ yi bu ni, i bá kpisi yi bu, adena dekem bo be koro kpisi má bu n bá ka. 28Nyini ti, kabo Nyɛmɛ ama ya atin ka ya ni yiri saŋga di i fɛmɛya n bo be koro kpisi má i ni, am ma ya da i asi. Am ma ya kaaki da i asi, na ya bu i, na ya soro i ahore, na ya su i, kabo wɔ yo daka ka ya su i ni. 29Dama Nyɛmɛ bo ya su i n ti ka sin bo i di deke kɛrɛ bo i ti má kpa n wɔ.


text: 1Nyini saŋga na Romafɔm fɛmɛ kpiri n bo bu fere i ka Siza Agusito ni, ama nɔɔ ka bu kɛrɛ i minɛm kɛrɛ duma. 2Nyini saŋga ni tiiri ciciri su dɛɛ minɛm duma kɛrɛɛwa n ŋusu a. Nyini saŋga n ye sɔnɔ be bo bu fere i ka Kurenɔsi n ti Siriya awɔrɛ n nu gomina n a. 3Nyini ti, na deke bo sɔnɔ kɛrɛ wo na ba kɔ bu na miɛ su na bu kɔ kɛrɛ bu duma. 4Dɔ na Yosefu gusu afite Nazarɛti miɛ n bo i wo Galili awɔrɛ n nu ni, na i kɔ kɛrɛ i duma. I kɔɔri miɛ n bo bu fere i ka Bɛtilɛhɛm na i wo Yudiya awɔrɛ n nu wɔ, dɔ ye bu wuuri Fɛmɛ Davidi a. Yosefu ti Fɛmɛ Davidi dɛɛ busu nufɔ n ti ye i kɔɔri awɔrɛ n nu dɔ a. 5I ni Mariya bo ba fa ace i ni kɔɔri a. Nyini saŋga ni, Mariya bita nyinsɛ. 6Bu wo dɔ n na saŋga n aju bo Mariya wu baa. 7Ba nya má fofoe wɔfɔm daabiri n nu bo bu da. Nyini ti, na ba kɔ awura deke bo bu fa neŋgendɔrɛm wura, dɔ na wɔ wu i suŋguru baa, baabiɛsɔ. Na wɔ fa baa n apɔɔndi sanvuin nu, na wɔ fa i ada neŋgendɔrɛm diire diibiri alaka nu. 8Nbɔɛsasafɔm nbem wo nyini awɔrɛ n nu dɔ suniɛ bu nbɔɛm dika, kɔŋguɛ, 9na Micɛra n mɛrɛkɛ akaba atiɛ bu ŋu, na Micɛra n ama i wein ata abara ayɛ bu, na sɛrɛ ati bu agaya, 10ama, na mɛrɛkɛ n ase bu ka, “Má am ma sɛrɛ ti am. Ma ba ka m ba ma am labari kpa a. Nyini labari ni, yiri má minɛm kɛrɛ ahore jɔ agaya. 11Ahin kɔŋguɛ n nu bɛrɛ, ba wu am Tiidefɔ ni, Fɛmɛ Davidi bɔsu n nu, yiri ti Kristo n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i n a, am Mibiɛ ni. 12Deke bo i kere am na am sí nu n la ka, am kɔ́ ŋu ka ba fa i apɔɔndi sanvuin nu afa i ada neŋgendɔrɛm diire diibiri alaka nu.” 13Jinaabiri n nu bɛrɛ na mɛrɛkɛm beberebe akaba afite aŋgoro abuka nyini kun n su, na bu sukansi Nyɛmɛ, bu ŋa, 14”Kansi wo Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n dɔ. Na ahoreda wo minɛm bo bu wo asiɛŋgu fɛn n dɔ na Nyɛmɛ ahore ajɔ bu ŋu ni.” 15Saŋga bo mɛrɛkɛm n fiteeri bu dɔ kpieeri bu nyi kɔɔri aŋgoro ni, na nbɔɛsasafɔm ni ase bu ŋuŋu nu ka, “Am ma ya kɔ Bɛtilɛhɛm miɛ n nu na ya kɔ ŋu deke n bo wɔ yo na Micɛra n ayi akere ya ni.” 16Nyini ti, na ba kɔ ndende, na ba kɔ aŋu Mariya ni Yosefu, na ba ŋu baa n gusu ka i da neŋgendɔrɛm diire diibiri alaka n nu. 17Saŋga bo bu kɔ ŋuuri baa n ni, na ba kan nɔaniɛ n kɛrɛ bo mɛrɛkɛ n fa maari bu fa kɔ baa n ŋusu jɔrɛ n akere minɛm. 18Na minɛm kɛrɛ bo bu tiiri kabo nbɔɛsasafɔm seeri bu ni, n ayo alekutura. 19Na Mariya afa nyini sereya n kɛrɛ bo i yoori ni ase i ahore su. 20Na nbɔɛsasafɔm n akpie bu nyi akɔ bu nbɔɛm n bi, na bu sukansi Nyɛmɛ na bu subo tuntun i fa kɔ deke n kɛrɛ bo ba ŋu i na ba ti i n dɛɛ ti. Deke n kɛrɛ yoori kabo mɛrɛkɛ n seeri bu n wɔ. 21Saŋga bo lemɔcuɛ cɛɛn n ba juuri ni, na ba wura baa n kɛnkɛnnɛ, na ba tun i duma ka Yesu. Duma n bo mɛrɛkɛ n fa maari i ka, na i ni nyinsɛɛri i n lɛɛ. 22Na cɛɛn n aju bo Yosefu ni Mariya kɔ yo bu fin ŋmisi sayoowa kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n bo i fa maari Moyisi n kereeri ka bu yo ni. Nyini ti, na ba fa baa n akɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu na bu kɔ fa i wura Micɛra n saa nu. 23Kabo ba kɛrɛ i Micɛra n nɔaniɛ kpamaawa n nu ni, ba kɛrɛ ka, “Baabiɛsɔ kɛrɛ bo i ti i ni suŋguru baa, i ti ye ni ka bu fa i kɔ ma Micɛra ni, na i yó i dɛɛ.” 24Na ba kɔ ayo yoowa, kabo Micɛra n nɔaniɛ kpamaawa n akere ka bu yo i ni, bu faari bumbuku wara tiiwa nnyɔ yoori yoowa n a. 25Nyini saŋga ni, sɔnɔ be wo Yɛrusalem, bu fere i ka Simeyon. I yo ti sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ɔ, na i ti sɔnɔ bo i soro Nyɛmɛ, na i ŋminda fa kɔ saŋga bo Yisarelifɔm nya bu tiide n wɔ. Na Awiɛwiɛ Casi n wo i ŋu. 26Na Awiɛwiɛ Casi n ama wɔ si ka i wú má, má ka i nyumbaa aba aŋu Kristo ni, Tiidefɔ n bo Micɛra n ase ka i súnma i ni. 27Na Awiɛwiɛ Casi n ama Simeyon akɔ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu. Nyini saŋga n ye Yesu si ni i ni gusu afa i akɔ ka bu kɔ yo yoowa kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n akere ka bu yo n a. 28Simeyon ŋuuri baa n sɔ ni, na wɔ kaba ade baa ni i saa nu, na wɔ kansi Nyɛmɛ, i ŋa, 29”M Mibiɛ, u nɔaniɛ n bo a yo seeri m ni, ayo yiiwa, ma mini u akɔɔ n atin kisa na m fíte durunya n nu ni ahoreda. 30Dama kisa mini ni m tii nyumbaa aŋu Tiidefɔ ni, 31yiri ye a sɛsɛ i su, ye a ma minɛm kɛrɛ nyumbaa aŋu i a. 32Yiri ti wein n a, na i kére minɛm u atin ni, bɛrɛ bo bu ti má Yudafɔm ni, na i wúra Yisarelifɔm kpiri, bɛrɛ bo bu ti u dɛɛ minɛm ni.” 33Simeyon jɔjɔɔri baa n jɔrɛ sɔ ni, na i si ni i ni ayo alekutura. 34Na Simeyon asere Nyɛmɛ, na wɔ yo bu kisi. Na wɔ se baa n ni ka, “Ahin baa n ye Nyɛmɛ ayi i ka i má Yisarelifɔm dɔŋgu kpaasi, na dɔŋgu gusu yásu n a. Yiri yó deke bo i ti alekutura sa, na minɛm dɔŋgu bá kete i. 35Sɔ ye i bá yi bu asiri nu sunsunni tiɛm kɛrɛ fite fofoe nu a. Na yiri ti, u ahore sáaki agaya, kabo takobe kpiɛ sɔnɔ na i yo ya ni.” 36Nyini saŋga n nu nɔ ɔ, na bara be, i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ, na i gusu wo dɔ, na wɔ ba baa n bi. I duma la Anna, na bu fere i si ka Fanuwɛli, Aseri dɛɛ busu nufɔa. Bara n ti buke wɔ nahɔrɛ su, i jaari i hun, bu afɔ nso ye i kaari kunafɔ a. Nyini saŋga ni, i la afɔ aburamɔcuɛ ni nna. Wɔ kpaaki ayaki má Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni, i cici i nɔɔ sɔ ɔ, na i kɔ susere Nyɛmɛ, wiɛsu ni kɔŋguɛ. I ba juuri baa n bi ni, na wɔ da Nyɛmɛ asi na yiri gusu ajɔjɔ baa n jɔrɛ akere minɛm kɛrɛ bo bu ŋminda ka Nyɛmɛ sunma Tiidefɔ n na i de Yisarelifɔm tii ji ni. 39Saŋga bo Yosefu ni Mariya yoori yoowa n kɛrɛ bo Micɛra n nɔaniɛ kpamaawa n kere ka bu yo n wieeri ni, na ba kpie bu nyi akɔ bu bɔsu Nazarɛti bo i wo Galili awɔrɛ n nu ni. 40Na baa n anyi, na wɔ nya faŋga ni alecira, na Nyɛmɛ ahɔrɔma awo i dɔ agaya. 41Afɔ kɛrɛ afɔ, Yesu si ni i ni kɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu wɔ, na bu kɔ di Butara cɛɛnkpiri, bo bu di i na bu teŋge su kabo Nyɛmɛ yo deeri bu nam tii fiteeri Ijipitifɔm asiɛn su ni. 42Saŋga bo Yesu ba juuri afɔ buru ni nnyɔ ni, na ba kɔ na bu kɔ di cɛɛnkpiri n kabo bu yo afɔ kɛrɛ afɔ ni. 43Bu ba diiri cɛɛnkpiri n wieeri na bu sukpie bu nyi kɔ awuru ni, na Yesu yiri aka Yɛrusalem dɔ. I si ni i ni asi má ka wɔ ka dɔ. 44Bu sunsunni la ka i wo abeŋgu natiirifɔm n nu wɔ, nyini dɛɛ ti, bu wo kɔ su wɔ haari wiɛ kɔ sutɔ. Dɔ na ba bo i bu suniɛniɛ i, bu lamɔsim ni bu danfom nu. 45Ama, ba ŋu má i, na ba nya kpie bu nyi akɔ Yɛrusalem na bu kɔ niɛniɛ i. 46I lesan cɛɛn na ba kɔ aŋu ka i tana Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm afiɛn suso i sui, na i subisa bisaawam. 47Na minɛm bo bu tiiri i nɔaniɛ n kɛrɛ ayo alekutura, fa kɔ kabo i la si na i bɔ nɔaniɛ bisaawam nu barasu ni. 48Na saŋga bo i si ni i ni ba ŋuuri i n na ba miɛ, na i ni abisa i ka, “M wa, nzu ti ye a yo ya sɔ a? A ma mini ni u si ahore asaaki akɔ asin su, haari ya nati wo u niɛniɛ su.” 49Na wɔ se bu ka, “Nzu ti ye am nati niɛniɛ m busu a? Am si má ka wɔ yo daka ka m wo m Si awuru n nu wɔ?” 50Ama, ba ti má nɔaniɛ n bo i seeri bu nu n bu. 51Na Yesu asu bu su, na ba kpie bu nyi akɔ Nazarɛti miɛ n nu, na wɔ de bu nɔaniɛ. Na i ni afa nyini sam kɛrɛ ase i ahore su. 52Na Yesu sunyi, na i alecira subuka su, na i sayoowam susun Nyɛmɛ ni adamande kɛrɛ nu.


text: 1Kun-tigi-ba Ɔgasita min bi Romu nyamanɛ kun na, wo wati rɔ, a ya tɔn sigi ko ala nyamanita-mɔgɛ bɛɛ tɔgɛ ni sɛbɛ. 2Mɔgɛnu tɔgɔ sɛbɛ fɔlɛ kɛ ya a taran, Mansa Kuriniya siginɛ kun-tigiyɛ la Siriya nyamanɛ rɔ. 3Mɔgɛ bɛɛ tara anu nyɛrɛta soe burɔ anu tɔgɔ sɛbɛ tinɛ. 4Nba, Yusufu fanan bɔra Nasarɛti soe burɔ Kalili sigisɔn rɔ ka ta Yudiya soe do burɔ min tɔgɛ Bɛtalehɛm, Mansa Dawuda sɔrɔnta kan min. A tara nyɔ bawo Mansa Dawuda bɔnsɔn le ale fanan na. 5A tara a nyɛrɛ tɔgɔ sɛbɛ koe la anubɛ ala musu mabiranɛ, Mariyama, min kolomɛ. 6Anu bi Bɛtalehɛm soe burɔ tumɛ min, Mariyama mui-wati kera. 7A ya ala den kei fɔlɛ sɔrɔn kolo-fannu namara tinɛ burɔ bawo anu ma yiya tinɛ sɔrɔn sundan-yiya-bɔn la. A ya kurɛ minimini dan wo ma ka a sa kolo-fannu de-nyini tinɛ. 8Dan wo sɔrɔn suyi rɔ, saga-fɛ-biralɛ donu bi nyamanɛ wo rɔ minnu bi kila binyɛ rɔ anuna sagɛnu kandan tinɛ. 9Marita melika bɔra gbɛ rɔ anu ye. Marita waan malanta anu kuma. Anu kilanta kati! 10Melika ya a fɔ anu ye ko, “Wo kana kilan! N bara na kibara-nyimɛ la wo ye, min si ma sewa-belebele la mɔgɛ bɛɛ ye. 11Wo kisilɛ ara sɔrɔn suyi kɛ nyɛrɛ rɔ Mansa Dawuda halala soe burɔ. Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ le wo la, Mari kɔni! 12Wo si den pulan sanɛ taran kolo-fannu de-nyini tinɛ, kurɛ minimininɛ a ma. Tamasere le kɛ la wo ye.” 13Wati-kundunɛ wo kɔrɔ, Arinyɛnitɔ-melika siyaman bɔra gbɛ rɔ ka anu sɔ melika doi wo fɛ. Anu bi Alla tantola ko, 14“Gbiliyɛ ni ke Alla ye san kole rɔ pon! Minnu ya Alla hɛnɛ, yisi-kimɛ ni to wonu fɛ!” 15Melikanu bɔra anu fɛ tumɛ min ka sɛgi Arinyɛni tɔ, saga-fɛ-biralɛnu ya a fɔ anu nyɔgɔn ye ko, “Mari Alla ara min fɔ ma ye kɛ la, ma ta wona Bɛtalehɛm ka koe kɛ ragbɛ ma yɛ la.” 16Nba, anu tara tiriya! Anu ya Mariyama anubɛ Yusufu taran, den pulan sanɛ kolo-fannu de-nyini tinɛ. 17Melika ya min bɛɛ fɔ saga-fɛ-biralɛnu ye ka a bɛn dennɛ wo ma, wo yen anu bolo, anu ya wo rakaran a sɔrɔnnɛnu ye. 18Min bɛɛ ya saga-fɛ-biralɛnu dantɛgɛ-kan lamɔɛn, wonu kawara wo ma. 19Mariyama ya a hɛnkili to koe wo bɛɛ ko ka a miri anu ma bɛrɛkɛ! 20Saga-fɛ-biralɛnu sɛgira sewɛ la. Ka a tɛgɛ anu bara min namɔɛn anubɛ ka min yen, anu bi Alla tantola ka a gbiliya wo bɛɛla ko la. Iko melika ya a fɔ anu ye nya min, wo bɛɛ mara wo nya na le, yɔ! 21A tele segin nyɔgɛ, dennɛla kemininya tumɛ kera. Anu ya a tɔgɔ sa Yisa iko melika ya a fɔ a na ye nya min yanni a ni a buyi bi. 22Alla ya tɔn minnu di Nɛbi Musa ma sɛninya-koe ma, a wati kera ko Yusufu anubɛ Mariyama ni wo kɛ. Woletɔ anu tara dennɛ la Yerusalɛm ka a dantɛgɛ Mari Alla ma. 23Kɛ le sɛbɛnɛ Mari Allala tɔn rɔ ko, “Den kei sarɛ bɛɛ ni dantɛgɛ Mari Alla ma alako anu ni ma Allatɛ la.” 24Mari Allala tɔn ya a fɔ ko anu ni purulan fila bɔ, ni wo ma, kangbo den fila. Woletɔ a sɔrɔnnɛnu ya sarakɛ wo bɔ iko a sɛbɛnɛ Marita tɔn rɔ nya min. 25Mɔgɛ do ye Yerusalɛm soe burɔ nun min tɔgɛ Simiyɔn. Mɔgɔ-nyimɛ le, a telennɛ. A ye Isirɛlata kisi-koe makɔnɔna nun. Ado Allata Ni Sɛnimɛ ye a fɛ. 26A ara a lɔn Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ nun ko a ti faga fɔ a wa Mari Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ yen. 27Yisa sɔrɔnnɛnu nara Yisa la Alla Bato Bɔn la. Anu ya wo ma a ye iko a sɛbɛnɛ Allata tɔn rɔ nya min. Wo wati, Allata Ni Sɛnimɛ ya Simiyɔn ladon Alla Bato Bɔn la. 28Simiyɔn ya den pulan bi ka a sigi a kɔnkɔn rɔ ka baraka bira Alla ye ko, 29“N tigi Mari, i wara ila lanyiri latɔnbagaya bi. I wara sɔn ko nde, ila yɔɔn nɛ ni faga yisi-kimɛ rɔ. 30I wara kisi-koe min tabɛn mɔgɛ bɛɛ ye, n bara wo yen n yɛ la. 32I wara ila waan raka min si a ma, sibolo gbɛrɛnu ni ila kilɛ yen anubɛ ka gbiliyɛ di ita Isirɛla mɔgɛnu ma!” 33Simiyɔn ya min fɔ Yisa wara-koe rɔ, a na anubɛ a fa kawara wo koenu ma. 34Simiyɔn duwara anu ye ka a fɔ a na Mariyama ye ko, “Alla ara dennɛ kɛ yabɔ ka a ma tamasere la min si a ma, Isirɛla mɔgɔ siyaman si bui. Kɔnɔ a si ma kisi-koe la fanan mɔgɔ siyaman ye. Isirɛla mɔgɔ siyaman si anu ban a la. 35Kɛ si a ma, anuna gbundu koe si bɔ gbɛ rɔ. Ado ile, Mariyama si tɔrɔyɛ sɔrɔn iko anu ba i yisi sɔgɔ faan-da-diyamɛ la.” 36Nɛbi-musi do ye nyɔ nun, a tɔgɛ Anna. Fanuwɛlila dan le wo la ka bɔ Asɛra bɔnsɔn rɔ. Musu kɔrɔ ba le min bara san bi-segin ani san nani bɔ. A ya san wɔrɔnfila dɔrɔn kɛ kei-wara-sigi rɔ, yanni a ni ma kɛɛ-musi la. A ye Alla Bato Bɔn la tolon ka to Alla batola su-ni-tele madiyalɛ anubɛ sunyɛ rɔ. 38Wo wati, a nara ka baraka bira Alla ye. Min bɛɛ ye Alla makɔnɔna ko a ni na Yerusalɛm kunka tinɛ, a ya dennɛla ko fɔ wonu denu ye. 39Mari Allala tɔn ya min bɛɛ fɔ, anu banta wo dama mala tumɛ min, anu sɛgira anu barɛ Kalili sigisɔn rɔ, Nasarɛti soe kɔni. 40Yisa koloyara ka sɛnbɛ sɔrɔn. A hɛnkili diyara. Ado Allata duwɛ ye a fɛ. 41Yisa sɔrɔnnɛnu duruta tala Yerusalɛm san-bo-san Kanan-Ko-Ladiyɛ rɔ. 42Yisa ya san tan-ni-fila bɔ tumɛ min, anu tara ladiyɛ rɔ iko anu duruta a mala nya min. 43Ladiyɛ banta tumɛ min, anu bara wuli tala anu barɛ kɔnɔ Yisa tora Yerusalɛm. Kɔnɔ a sɔrɔnnɛnu ma wo lɔn. 44Anu miriya ko a ye ala mɔgɛnu tɛma, woletɔ anu tagamanta telen gben! Wo kɔma, anu burunta Yisa nyinina anu na kelen nyɔgɛnu anubɛ anu diyana-mɔgɛnu tɛma. 45Anu ma a yen min kɛ, anu sɛgira fɔɔ Yerusalɛm a nyini tinɛ. 46A tele sawa nyɔgɛ ma, anu ya a taran Alla Bato Bɔn la. A siginɛ Yahudiya karan-mɔgɛnu fɛ. A ye a tole masɔla anu na ka anu manyinika ko siyaman na. 47Min bɛɛ ya ala kirabɔ kan lamɔɛn, wonu kawara ala hɛnkilimayɛ anubɛ ala yabilɛnu ma. 48A sɔrɔnnɛnu ya a yen tumɛ min, anu fanan kawara. A na ya a fɔ a ye ko, “Nna dan, nfenna i ya kɛ ma ma la? Mabɛ i fa tɔrɔta i nyini tinɛ kati!” 49A ya anu yabi ko, “Wo ye n nyinina nfenna? Wo ma a lɔn, ba ko fɔ n ni to n Fala bɔn la?” 50Kɔnɔ a ya min fɔ anu ye, anu ma ban wo nya-yenna. 51Wo kɔma, Yisa sɛgira anu fɛ Nasarɛti soe burɔ. A tora nyɔ ka anuna kumɛ bira. A na ya koe kɛ bɛɛ lamara a yisi rɔ. 52Yisa koloyara. Ala hɛnkilimayɛ kuma-sara ka duwɛ sɔrɔn Alla anubɛ mɔgɛnu bolo.


text: 1Ambɛrɛ bo am wo Kristo jama n nu, na am ti nkpiɛnm ni, mini mmɔɔ ti Kristo jama n kpiɛn kun wɔ, ma ŋu kabo Kristo diiri wahara barasu ni, na m bá nya i dɛɛ jirima woowa n be, saŋga bo i bá fite fofoe nu. Nyini ti, m susere am jande wɔ, 2am niɛ Nyɛmɛ minɛm bo bu wo am dɔ n su, kabo bɔɛsasafɔ niɛ i nbɔɛm su barasu ni. Am niɛ bu dika nyunyumi, má ka bu miɛ am wɔ, ama, am koroyanu, dama Nyɛmɛ koro ka am yo i a, má am yo i ka ŋwaa kpini dɛɛ ti, ama, am yo i ka am nyunu aboro ka am yo i wɔ. 3Bɛrɛ n bo Nyɛmɛ afa bu ama am ka am niɛ bu su ni, má am miɛ bu ka am ti bu mibiɛm wɔ. Ama, am ma am sayoowa kɔ atin su, na bu ŋu i na bu sɔn am su. 4Nzɛn am yoori sɔ, cɛɛn bo bɔɛsasafɔ kpiɛn n bá fiteeri fofoe nu, am nyá aceeri bo i la má aŋusu na i wie má fieo ni. 5Ambɛrɛ gusu bo am nyunu nya ti má ni, am bu nkpiɛnm ni, na am de bu nɔaniɛ. Am kɛrɛ yo am ŋu kaan na am buka am beŋgu, dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nyɛmɛ kete kpirikorofɔm wɔ, ama, na i fa i ahɔrɔma n ma tarakam.” 6Nyini ti, am da am ŋu asiɛŋgu fa ma Nyɛmɛ yikofɔ ni, na saŋga n ba juuri, yiri wúra am kpiri a. 7Deke kɛrɛ bo i miɛ am, am fa tu Nyɛmɛ nyunu, dama yiri cɛcɛ wo am nu a. 8Am tara am ŋu saŋga kɛrɛ, má am fa am ŋu ji. Dama am kpɔfɔ Sitana ni, i sansan am kabo jara sansan ŋuundi koro sɔnɔ na i kpɛsɛ i n wɔ. 9Am yo Nyɛmɛ yarada jina kenken na am kete Sitana, dama am si ka am ninbaam bo bu wo durunya n kɛrɛ nu n gusu sudi wahara n bo am sudi i n be n wɔ. 10Nzɛn am diiri wahara saŋga kaan su, Nyɛmɛ sɛ́sɛ am su yo am dɔŋgu a, yiri má am jina kun su a, na i wúra am faŋga, na i kpáma am. Buka kɛrɛ fite yiri Nyɛmɛ dɔ a, Kristo dɛɛ ti ye wɔ fere am ka am bá nya i dɛɛ jirima woowa n bo i la má awieeri n be a. 11Yiri la yiko saŋga kɛrɛ a. Ami. 12Ya niwa Silivanusi, m si i ka i la dabuŋu am dɔ, yiri bukaari m ye ma kɛrɛ ahin kadasi kaan n sufa ma am n a, na am ahore si, na m ma am si ka jɔrɛ n bo ma kɛrɛ ama am ti Nyɛmɛ aceeri wɔ nahɔrɛ su, na am jina kenken. 13Kristo jamam bo Nyɛmɛ asaŋga ayi am ni bɛrɛ kɛrɛ, na bu wo Babilɔn miɛ kpiri n nu ni, ni m wa Marako kɛrɛ bisa am dɔŋgu. 14Am bisa am beŋgu dɔŋgu ni koro. Nyɛmɛ ma ambɛrɛ kɛrɛ bo am ti Kristo dɛɛm ni ahoreda.


text: 1Wara u wee Botisiran di ye ya wãa Edɔmun temɔ, u yabe swãaru sebua kom kom. Ma u sĩimɔ ka win dam kpuro, ka toro sindu. Yinni Gusunɔ u nɛɛ, nɛna na wee n ka siri dee dee. Na dam mɔ n ka nɛn tɔmbu faaba ko. 2Mban sɔ̃na wunɛn yãnu nu sɔ̃ri nge wi u resɛm gamamɔ. 3U wisa u nɛɛ, nɛ turowa na da na tɔmbu taaka nge resɛm. Bwesenu kpuro sɔɔ, baa tɔn turo u ǹ nɛ u man somi. Na bu taaka na kɔsuka ka mɔru, sere ben yɛm mu nɛn yãnu wisi nu disinu kua. 4Domi na gɔ̃ru doke n ka mɔru kɔsia. Tɔ̃ra maa tura n ka nɛn tɔmbu yakia. 5Na mɛɛra mɛɛra na biti soora. Na ǹ wa wi u koo man somi. Goo sari wi u koo man dam kɛ̃. Adama nɛn mɔru ya man dam sosia na ka nasara wa. 6Wee, na tɔmbu taaka ka mɔru. Ba burisina nge tam nɔrobu nɛn mɔrun sɔ̃. Ma na ben yɛm yari temɔ. 7Kon Yinni Gusunɔn durom mɛ u sun kua kpara, kpa n nùn tɔma ye u sun kuan sɔ̃. Kon win tɔn geerun gari gere te u bɛsɛ Isireliba sɔ̃ɔsi win wɔnwɔndu ka win kĩi bakarun saabu. 8U bwisika u nɛɛ, sa sãawa win tɔmbu, sa ǹ nùn tɔnu kandu kuammɛ. Yen sɔ̃na u sun faaba kua. 9Bɛsɛn wahala kpuro sɔɔ, u sun somi. N ǹ mɔ win gɔrado u sun faaba kua, win tiiwa u sun yakia win kĩru ka win wɔnwɔndun sɔ̃. Ma u sun nɔɔri saa yellun di. 10Adama sa nùn seesi sa win Hunde nuki sanka. Yen sɔ̃na u kua bɛsɛn yibɛrɛ ma u ka sun tabu kua. 11Ma sa Mɔwisin waati yaaya sa nɛɛ, mana Yinni Gusunɔ u wãa wi u ka bɛsɛ ka bɛsɛn wirugibu nim wɔ̃ku tɔbura. Mana u wãa, wi u dera win Hunde Dɛɛro u wãa bɛsɛn suunu sɔɔ. 12Ma u Mɔwisi kpara ka win dam bakam. U nim burana bɛsɛn wuswaaɔ u n ka yĩsi bɛɛrɛgiru yara sere ka baadommaɔ. 13U sun kpara nim bweru sɔɔ. Ma sa sĩa gbaburɔ nge dumi yi yi duki mɔ̀, sa ǹ sokure. 14Win Hunde u ka sun da sa wɛ̃ra nge mɛ yãa kparo u ra ka win yaa sabenu de wɔwaɔ. Nge mɛya u sun kpara u ka yĩsi bɛɛrɛgiru yara. 15Yinni Gusunɔ, a mɛɛrima saa wɔllun di mi wunɛn wãa yee dɛɛraru ka yiikogira wãa, kpa a wa ye ya sun mɔ̀. Mana wunɛn hania ka wunɛn dam mu wãa. Wee a sun wunɛn kĩru ka wunɛn wɔnwɔndu wunari. 16Adama wuna a sãa bɛsɛn baaba. Bɛsɛn yĩiyɔbu kun maa wãa bɛsɛn sikadoba sɔɔ. Baa Aburahamu ka Isireli bà kun sun wure, Yinni Gusunɔ, wuna a sãa bɛsɛn baaba, wunɛ wi a sun faaba kua saa yellun di. 17Yinni Gusunɔ, mban sɔ̃na a dera sa ka wunɛn swɛɛ tonda, ma bɛsɛn gɔ̃rusu bɔbia, sa ǹ maa nun nasie. A wurama bɛsɛn kĩrun sɔ̃ bɛsɛ be sa nun sãamɔ. Sa sãawa wunɛgibu saa yellun di. 18Wee, saa fiiko tɔnawa bɛsɛ wunɛn tɔn be a gɔsa, sa sina tem mɛ sɔɔ. Ma bɛsɛn yibɛrɛba ba wunɛn sãa yeru wɔri ba kɔsuka. 19Wee ya tɛ, mìn di sa sãa nge be a ǹ kpare, ka be ba ǹ wunɛn yĩsiru sɔɔwa. Yinni Gusunɔ, sa nun mara a wɔllu gĩa kpa a sarama. À n tunuma, guunu nu koo diiri bɛrum sɔ̃.


text: 1Iyôŋ ba, yênên, kenbay ka Emen uwôgêŋge aɲ kena kari hen na, ɗéŋge ermé woŋge yi sa Jésu a wo Emen jori bi ré yi dami wo damné kaɲ bay bê kwôbe wo gengiɲ sa ayê bôô wo nana kôl kwôli biɲ ɓiɲé hen. 2Jésu na kwo Emen na dôri wô jé woɲ bê kwôbe. Ôbi li jé wori naɲ bôô pôn mega wo Moyis kôba, na liɲ bô geyé wo Emen hen iyôŋ men, mega wo liɲ bô magtubu a iyôŋ ba Moyis ré na ôbi bôô pôn bô iyé Emen a kêm iyôŋ . 3Hini emê wo bay uwôl sa Jésu a hen gôliɲ kwo bay uwôl sa Moyis a. Wôsa ɓiɲé den na ôbi ɗé iyére ɗiba, kwôni den iyére yere sa pôn né. 4Iyére to yôŋ yôŋ kôba, naɲ ôbi ɗére ɗére, niɲba, ôbi ɗé are bay ka kêm hen na Emen pôn nêŋ hari. 5Ôbi a, Moyis na ré na ôbi jé wo li jé wori naɲ bôô pôn bô iyé Emen a kêm. Ôbi na na mana aɲ ré yé ôbi derê kwôli aŋga Emen réé kelê kwôliji men hen. 6Niɲba, Krist ba, na Kema Emen aɲ bô sa are bay ka kêm ka yi bô ira hen. Men, ôbi li jé wori bi wo hen naɲ bôô pôn a men. Nabay ɓiɲé kari kôba, nana yi môɲ iyére tori iyôŋ hena nana ɓu ayê bôô wona dô men, hena nana ɗi bôrna dô sa aŋga nana diɲ deŋgôrna hen a men. 7Na ôbi á, Tunu toɲ hendi bô bôrê ré kôl iyôŋ ba: «Hena kené toy tôô Emen kemnêŋ na, 8ken bi bôrŋge deŋgel mega wo môɲêrŋge na nariɲ kwôlê kibri a men, wulê wo bay na séliɲni derô gwôlê hen a men né. 9Wulê bi wo hen na, Emen na kôl iyôŋ ba: Môɲêrŋge na naren kwôlê men, na sélen a men, mês a sa aŋga dôri ka na en li biji bay na gel kwôy elê tôre pôrbu hen. 10Na ôbi á, ulê bôô wuɲê sarji a na haw hen ré kô niɲ. Aɲ en kôl iyôŋ ba: ‹Ɓiɲé bay ka hen ermé woji na kelaŋ naɲ en men, bay li aŋga en gey bi bay ré li hen né a men.› 11Na wô bi wo hen aɲa ené dusu yen naɲ bô tarê kôl iyôŋ ba: ‹Ɓiɲé bay ka hen a biɲji kini deré bul wo na en gey biji hen ré kwôy .› » 12Yênên, ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a wô wo kwôni perêrŋge a hen bô habrê naɲ kaɲê toyé kwôlê maa liri aɲ a derê yiri yi Emen woɲ ôbi merê tu geɲ a. 13Dôbiɲge ibiyare bôrŋge a naɲ wulê wulê wô wo Sidan maa lêŋge aɲ ka yé bay têriɲ men, bay bôô deŋgelé a men. Mega wo magtubu to Emen kôl: «Kemnêŋ» hen iyôŋ na, hena kwôlê bi wo hen ré kuriɲ marŋge a ba ya tô na, ken dôbiɲge ibiyare bôrŋge a. 14Hena nana bi bôrna dô sa Krist a mega wo nana biɲ bôrna sari a tumô hen iyôŋ na, nana ɓiɲé kari bay na tiri. 15Ôbi a, ré liɲ bô magtubu to Emen kôl iyôŋ ba: «Hena kené toy tôô Emen kemnêŋ na, ken ɗi bôrŋge deŋgel mega wo môɲêrŋge na nariɲ kwôlê kibri a men hen iyôŋ né .» 16Na ɓiɲé ka yôŋ a na toyé tôô Emen aɲa na ré biri kwôlê ré hen a men ba? Ɓiɲé bay ka hen kêm na, na ka Moyis na deraji soɲ Ejipt a hen. 17Na ka yôŋ aɲa bô Emen na ré tari sarji a kwôy li elê tôre pôrbu derô gwôlê hen ba? Na wô sa ka na li têriɲ aɲ na maji derô gwôlê a hen. 18Wulê bi wo hen na, na ɓiɲé ka yôŋ a Emen na ré dusu yiri kôl iyôŋ ba: «Bay a biɲ sa iyére to en ɓu sa têre wô biji bi bay ré dôriɲ bul ré kwôy» hen ba? Ôbi na kôl hen iyôŋ na wô sa bay narê kwôlê . 19Ôbi a, yênên, nana hôn mega wo ré na wô ayê bôô woji wo naɲ bi aɲa bay ré biɲ kini derê bul bi wo hen a ré hen.


text: 1Wo to, ń xa sanxulu kuto nin duguxulu kuto je, bawo sanxulu folo nin duguxulu folo tunnu sankota. Xooxojiyo nte je tugun. 2Ń xa gallu senumanŋo je, Yerusaleme kuto, a tun be jigixan xa bo sanŋo to, Ala bata. A x'é toben í xo maaɲo men x'é masiti a xe ɲen. 3Ń xa xumaxanba do me xa bo mansasigilanŋo dula xo: «Saasa Ala sigidula fele moxolu temo to! A si sigi i bata, i si ke a la moxolu ti. Ala fan si ke i bata, a si ke i la Ala ti. 4A si ɲajiyo bee fita x'a bo i ɲalu la. Saya me ke tugun, walla furexaso, walla xuure, walla tooro, bawo fen fololu sankota.» 5Men be siginin mansasigilanŋo xan xo: «A fele ń be fenŋo bee kela kuto ti.» Wo xo, a xo ń ɲen xo: «A safe, bawo ɲin xuma innu mu wulibalo nin tonɲa le ti.» 6A xo ń ɲen du xo: «A keta xa ban! Nte mu Alifa nin Omega le ti, damuto nin labanŋo. Mindoxo be men na, nte si nilamaya jiyo bodula jiyo di a ma a x'é min a la fu. 7Men je sinŋo soto, wo tigo si ɲin fen innu soto ke ti; nte si ke a la Ala ti, a si ke nte dinŋo ti. 8Men ken mu jiitolu nin lannayabalolu, nin ku haramuninkelalu, nin moxofaxalalu, nin jadolu, nin subaxolu, nin bolibatulalu, anin fanolu bee ti, wolu nidula be ta nin tinbiritiyo dalaba mananinŋo le to. Wo le mu saya fulananŋo ti.» 9Wo to, meleke woorowulo mennu nin tooroku felinfa woorowula labanŋolu be i bulu, wolu to kilin xumata ń ɲen x'a fo xo: «Na, ń si maaɲo yita í la, nin wo mu Saaxandinŋo musu ti.» 10Melekiyo taxata ń nima ti kuruba janjamanŋo do xan. A xa gallu senumanŋo yita nte la, Yerusaleme gallo, a tun be jigixan xa bo sanŋo to, Ala bata. 11A tun be manaxan Ala nooro fe. A keɲa tun be í xo kuru daxolenŋo do, a be í xo jasipekuro men be ŋelenxula. 12Tataba janjamanŋo tun b'a lamininnin. Dunda tan nin fula b'a la. Meleke tan nin fula be wo dundalu la. Banisirayila dinŋolu xabiile tan nin fulo toxolu tunnu be safenin wo dalu xan. 13Da saba be kotonŋo to, saba be sahelo, saba be banbugo, saba be tiliboyo. 14Gallo tato tun be siginin kuru tan nin fula xan, Saaxandinŋo la kiladin tan nin fulo toxolu be safenin mennu xan. 15Melekiyo men xumata nte ɲen, sumannilanŋo do tun be wo bulu, sanuguma le mu, walasa xa gallo nin a dalu nin a tato suman. 16Gallo boxo naano bee xa xan, a lo nin a xono bee kilin janɲa to. Melekiyo xa gallo suman a la guma la. A benta kilometere wulu fula nin keme naani le ma. A lo nin a xono nin a janɲa bee xa xan. 17A xa tato du suman. A janɲa benta nonxon ɲa keme nin tan naani nin naani le ma, hadamadinŋolu la sumannikelanŋo, melekiyo xa men ta. 18Tato tun be kenin jasipekuro la, gallo tun be kenin sanu yerewuluwo le la, men be í xo weere ɲuma. 19Gallo tato jusigilanŋolu tunnu be jangunin kuru daxolen sifa bee la. Jusigilan folo tun mu jasipekuro le ti, fulananŋo safirekuro, sabananŋo agatekuro, naaninanŋo emerodekuro, 20luulunanŋo onikisekuro, wooronanŋo saraduwanekuro, woorowulananŋo kirisolitekuro, saginanŋo berilikuro, xonontonanŋo topasekuro, tannanŋo kirisoparasekuro, tan nin kilinnanŋo yasentikuro, tan nin fulananŋo ametisitekuro. 21Dunda tan nin fulo tunnu mu xononkese daxolen tan nin fula le ti. Dunda wo dunda tun mu xononkese daxolen kilin ti. Gallo dakeno tun be kenin sanu yerewuluwo la, men be ŋelenxula í xo weero. 22Nte man Alabatusuba je wo gallo to, bawo Marigi Ala Sinŋobeetigo fan ne mu wo gallo Alabatusuba ti, ate nin Saaxandinŋo. 23Gallo maakuwo nte tilo la, walla xaro la, walasa x'a keneya, bawo Ala nooro b'a keneyanin, Saaxandinŋo le mu a lanpo ti. 24Siyalu si i taxama a keneya la, duguxulo mansaxelu nin i la naafulo si na a ma. 25A dundalu me taxun tilo to, bawo su nte nala kela non tugun. 26Siyalu nooro nin i bunɲa si taxa ti je. 27Fen noxonin si me dun je. Moxo wo moxo be ku haramuninŋo kela anin xa faniya fo, wo me dun je, fo men doronnu toxo be safenin Saaxandinŋo la nilamaya bukko xono.


text: 1Kɛlɛ anubɛ sɔsɔlɛ minnu bi wo tɛma, wonu bɔnɛ mi? Anu bɔnɛ wola natanu denu tɔ minnu bi kɛlɛla wo yisi rɔ. 2Fen-sɔgɛ ye wo birala kɔnɔ wo ti ke a sɔrɔnna min kɛ, woletɔ mɔgɔ-faga-sɔgɛ ye wo birala. Wo ye wola nata sala fannu kuma kɔnɔ wo ti ke anu sɔrɔnna min kɛ, wo ye kuma-gbondanɛnu fɔla ka wo nyɔgɔn kɛlɛ. Wo sa wonu sɔrɔnna bawo wo sa Alla tarala wonuna ko la. 3Ado wo wa Alla tara, wo ti a sɔrɔn bawo wo sɔndɔmɛ lafinnɛ. Wo ye fan tarala wo nyɛrɛ diyana koenu kɛ-koe le la dɔrɔn. 4Wole lanayabɛlɛnu, ka a fɔ ko ni duninya kɛ diyara mɔgɔ wo mɔgɔ ye, Alla yoge le wo tigi la, wo ma wo lɔn, wa? N ni a fɔ tun, mɔgɛ min bi mala duninya kɛ diyana-mɔgɛ la, wo si a nyɛrɛ ma Alla yoge la. 5Allala kitabu wa a fɔ ko, “Allala Ni Sɛnimɛ min siginɛ ma rɔ, a ye a fɛ, ma ni telen a kelen pe le ye,” wo kana wo miri ko a ara kuma-fuyi le fɔ wo la. 6Alla ye keninteyɛ min yirala ma la, wo sɛnbɛ kolo kati! Ado Allala kitabu ko, “Alla kɛlɛ-nyɔgɛ le mɔgɔ-wasinɛnu na kɔnɔ mɔgɛ min famayiginɛ, a si wonu kɔntɔ-diya.” 7Woletɔ wo ni wo famayigi Alla ye ka wo kan-kɔ sɔ Setanɛ la. Setanɛ si a buri wo kɔrɔ. 8Wo ni wo gbɛrɛn Alla ma. A si a gbɛrɛn wo ma. Hakɛ-tiginu, wo ni wo bole laku feu! Wole nafiginu, wo ni ko-yogomɛ bɔ wo sɔndɔmɛ rɔ feu! 9Wo ni nimisa ka a tɛgɛ wo ara ko-yogomɛ minnu kɛ. Wo ni wola yɛlan yɛlɛma di-kɛ la ka wola sewɛ yɛlɛma yisi-tinya la! 10Wo ni wo famayigi Alla ye. Ni min ya wo ma, a si wo mɔgɛ layɛlɛ. 11N na kelen nyɔgɛnu, wo kana wo nyɔgɔn mapandin ha ka wo nyɔgɔn yiliki. Ni wo ya wo ma, wo ye Alla leta tɔn mapandinna ka a yiliki. Ka a fɔ i si ke a fɔla ko, “Tɔn kɛ bɛnta, tɔn kɛ ma bɛn,” wo kiti-tɛgɛla ma ile la. Ado, ita wɔlɛ ye min na, wo le, ka tɔn wonu bira wo bolo filɛ la. 12Ale Alla kelan le tɔn dila ka kiti tɛgɛ. A kelen pe le si ke ka kisili anubɛ halakili kɛ. Yon bi ile la min si i hadama-den-nyɔgɛ yiliki? 13Nba, wo ni wo tole masɔ n kan la. Wole min ko, “Bi, ni wo ma, sina, ma si ta soe do rɔ yilaya kɛ tinɛ san kelen ka tɔnɔ-wɛ sɔrɔn.” 14Wo ma a lɔn defan, wo niyi si ma nya min sina! Wo mani de iko duri min si yigi ka watini bɔ, wo kɔma, a ni tunu yen! 15A fisa, wo ni a fɔ ko, “Ni Mari sɔnta, ma si kɛ ma, ni wo ma, ma si wo ma.” 16Kɔnɔ kaka, wo wasinɛ. Wo ye wo nyɛrɛ matɔgɔla. Ado nyɛrɛ-matɔgɔ-su wo yogo. 17Wa wo hɛnkili to kɛ ko. Ni mɔgɛ ya ko-nyimɛ-kɛ nya-lɔn kɔnɔ a ma a kɛ, hakɛ le wo la.


text: 1Ka tete miŋ kɔŋ nda see ka gbonkiya ba Ebrahim, mbemba ki ka siya bakɛntuŋ baŋ, iŋ ba niyɔy nde niŋ baŋ. 2Mɛnɛ wundɛ kuto nde iŋ Masaala nɔŋ wɔ thumbɛ saathɛ ba bɛyiniŋ ba ni nde wundɛ baŋ, wundɛ kɔŋ nde niyɔ iŋ bɛyiniŋ ba wundɛ gbuŋuneke. Kɛrɛ wundɛ ka na gbuŋuneke ka thaaya ka Masaala, 3baa magbali ma ka Masaala maŋ tepe, na “Ebrahim ni Masaala na lanɛya, awa ba saathɛ ba ka lanɛya babɛina nɛnɛ, Masaala yɛrɔkɔy niŋ nɔŋ wɔ thumbɛ.” 4Wɔ wo ni wali ndɛ kɔŋ thunkuna awa kuthunkuŋ nama koŋ sa detho nɔŋ munkii kɛrɛ ku kɔŋ detha nɔŋ ntha ki niyiyɛ wundɛ wali. 5Wɔ wo tha dekinteke wali ba wundɛ ni ba yehina Masaala na thukuma, kɛrɛ wundɛ dekinteke lanɛya nama baŋ ka Masaala wo dɔŋ wɔ woŋ na ndɛ ka iŋ mathonko, lanɛya bakɛnama baŋ bɛna Masaala sɛkɛthi ba niŋ yɛrɔkɔ nɔŋ wɔ thumbɛ. 6Haŋ haŋ huna nde Dauda siyi naa gbonkoy wundɛ ba mayehitɔkɔ ma ka wɔ wo yɛrɔkɔy Masaala nɔŋ wɔ thumbɛ, wuŋ ka ba saathɛ ba ka wali ba wundɛ ni ba yehina Masaala na thukuma, na 7“Biya bi iŋ mayehitɔkɔ bina bi thanki Masaala pɛniyɛ banɛnɔy bakɛnamɛŋ, bi thanki wundɛ puuthiyɛ hakɛŋ bikɛnamɛŋ. 8Wɔ wo iŋ mayehitɔkɔ na wo sa nda Masaala kɔsiniyɛ hakɛŋ bikɛnama ka thukuma.” 9E mayehitɔkɔ ma Dauda gbonkiyiyɛ maŋ maŋ nde ma kiŋ hɔkɔŋ nagbɛti ba bi thiyɔy ka bintɔni namɛŋ beŋ? Ade wuŋ ka nɛŋ. Ma kiŋ hali ba bi be thiyɔ ka bintɔni namɛŋ beŋ, baa miŋ thanki nda kuta ka magbali maŋ, na “Ebrahim ni Masaala na lanɛya, awa ba saathɛ ba ka lanɛya babɛina nɛnɛ, Masaala yɛrɔkɔy niŋ nɔŋ wɔ thumbɛ.” 10Tima niiye nde wuŋ? E wuŋ niyɔy nde saanuŋ Ebrahim ba thiyo ka bintɔni nama maa naa thanki nda wundɛ thiyo ka bintɔni nama? Wuŋ niyɔy nde saanuŋ wundɛ ba thiyo ka bintɔni nama; wuŋ ka naa thanki nda wundɛ thiyo ka bintɔni nama. 11Ebrahim manke thiyo ka bintɔni nama, awa thiyo ka bintɔni nama haŋ haŋ thɛnkɛy bɛna nde ba tɔŋina ba dɔma na saathɛ ba lanɛya bakɛnama baŋ Masaala yɛrɔkɔy niŋ nɔŋ wɔ thumbɛ saanuŋ wundɛ ka saa ka thiyo ka bintɔni nama. Huna Ebrahim ndɛ na mbemba wo ka biya fooma bi niyɛ lanɛya ka Masaala e bindɛ yeroko iŋ wundɛ nɔŋ biya bithumbɛ hali na be bindɛ thiya ka bintɔni namɛŋ na. 12Ndɛ kiŋ hɛlɛŋ mbemba wo ka bi thiyɔy ka bintɔni namɛŋ beŋ, bi tha hɔkɔŋ piteke thiyo ka bintɔni namɛŋ haŋ beŋ nagbɛti, kɛrɛ bi yemɛ lanɛya ba nde iŋ Ebrahim baŋ, mbemba ntuŋ woŋ, saanuŋ wundɛ ba thiyo ka bintɔni nama. 13Masaala ni nde Ebrahim na iŋ bɔnsɔŋ nama baŋ lahiri ba dɔma na bi kɔŋ biyɔ dunia baŋ. Masaala ni lahiri baŋ baŋ, wuŋ ka ba domo na ba na putiyɔy Ebrahim Siraŋ baŋ, kɛrɛ ba na niyɔy wuŋ ndɛ ni lanɛya e wundɛ yeroko iŋ Masaala nɔŋ wɔ thumbɛ. 14Huna mɛnɛ wu kiŋ ba dɔma na wu ni Masaala lahiri wuŋ kiŋ ba dunkuno ka biya bi putiyɔy Siraŋ baŋ beŋ, wuŋ niyɔy, wɔmɛti ni lanɛya ba gboŋ, awa Masaala ni lahiri ba gboŋ. 15Siraŋ baŋ bɛna sisɛ mathoŋ mɛnɛ kugbasaŋati ku ka Masaala koŋ; baa mɛnɛ Siraŋ ka nde, mathonko ma ka teetuwa Siraŋ sa nde niyɔ. 16Masaala ni nde lahiri woŋ, baa Ebrahim ni niŋ lanɛya, haliko lahiri wobɛina be punku ba kɔɔ wukahɛ nɔŋ munkii mu ka Masaala ka bɔnsɔŋ ba ka Ebrahim baŋ fooma, wuŋ ka hɔkɔŋ ka bi putiyɔy Siraŋ baŋ beŋ nagbɛti, kɛrɛ thiyitaŋ bi niyɛ lanɛya beŋ nɔŋ na ni Ebrahim lanɛya na, baa Ebrahim ndɛ na mbemba ntuŋ woŋ fooma, 17nɔŋ na tepe Masaala ka Ebrahim ka magbali nama maŋ na, na “Yaŋ ni yina mbemba ki ka siyani babɔyɛ.” Huna lahiri baŋ kɔɔyɛ wukahɛ ka kuwaŋ ku ka Masaala koŋ, wo ni Ebrahim lanɛya woŋ, Masaala wo ni ba bitukɛ beŋ thɔhɔ woŋ, wo ni yamari woŋ awa munki mu ka nɔŋ e muŋ niyɔ. 18Ebrahim ni Masaala na lanɛya e wundɛ yumba iŋ matute yima ba ba see, hali na niyɔy wuŋ kolo ka ba wundɛ yumbe ka gboŋa nɔŋ baŋ baŋ. Wundɛ see niyɔ “mbemba ki ka siyani babɔyɛ,” nɔŋ na tepe magbali ma ka Masaala maŋ na, na “Bɔnsɔŋ nda baŋ bɛ kɔŋ bɔyi nɔŋ sosɛŋ.” 19Wundɛ kiŋ nde nda ba thuriye thanina kɛmɛ wunthe, kɛrɛ lanɛya bakɛnama baŋ bakahɛ thuŋ, hali na wundɛ siyi ba kɔtɔ nama koŋ ku nde nda ku daŋande lɔkɔ koŋ na, awa wɔtɔ nama hɛlɛŋ Sera wo daŋande nde nda lɔkɔ ba ba bohe komisinɛ. 20Halisa wundɛ tha pɛyɛŋ lanɛya bakɛnama baŋ, awa wundɛ tha kikiŋ lahiri ba ka Masaala baŋ. Lanɛya nama baŋ ni ba wundɛ yama kaahuwa e dunkuna Masaala na kugbuŋunu. 21Wundɛ niyeŋ kulanɛya wukunthɛ ba dɔma na Masaala kɔŋ punku niya ba thanki wundɛ niya niŋ lahiri baŋ. 22Haŋ haŋ huna biyɛ Ebrahim “be yeroko iŋ Masaala nɔŋ wɔ thumbɛ” ba na ni nde wundɛ niŋ lanɛya. 23Thampɛŋ thaŋ thaŋ ba dɔma, na “Ndɛ yeroko nɔŋ wɔ thumbɛ,” thɛŋ tha nde hɔkɔŋ gbalo ba ndɛ wuthɔ. 24Thɛŋ gbalo nde hɛlɛŋ ba miŋ, mindo ba yeroko beŋ nɔŋ biya bithumbɛ, mindo niyɛ lanɛya beŋ ka wo ŋayinɛ nde Yisɔs na Mariki wokɛntuŋ woŋ ka tuka haŋ woŋ. 25Hakɛŋ ntuŋ baŋ ni ba wundɛ dunkuno e wundɛ koro, awa e ndɛ ŋayino ka tuka haŋ haliko ba niya ba miŋ detho nɔŋ biya bithumbɛ iŋ Masaala.


text: 1- 2Timɔte, wunɛ wi a kua nɛn bii yèn sɔ̃ a Yesu naanɛ doke, Gusunɔ Baaba ka Yesu Kirisi bɛsɛn Yinni bu nun durom ka wɔnwɔndu kua kpa bu nun alafia kɛ̃. Nɛ Pɔlu, Yesu Kirisin gɔro nge mɛ Gusunɔ bɛsɛn Faaba kowo ka Yesu Kirisi wi u sãa bɛsɛn yĩiyɔbu, ba man yiire, na nun tire teni kuammɛ. 3Tɛ̃, na kĩ a sina Efesuɔ nge mɛ na nun yiire sanam mɛ na dɔɔ Masedɔni gia kpa a bu yinari be ba sɔ̃ɔsi tukunu sɔ̃ɔsimɔ. 4A bu sɔ̃ɔwɔ bu ku raa ben laakari doke gari yi tɔmba seka sɔɔ, ka maa sikadoban yĩsa sɔɔ. Yeya ya sikirinɔsu seeyamɔ, ya ǹ maa Gusunɔn himba wuswaa daasiamɔ ye tɔnu ra gie ka naanɛ dokebu. 5Adama na yiire bi mɔ̀wa n ka bɛɛn kĩru seeya te ta wee saa gɔ̃ru ge ga dɛɛren di ka laakari taarɛ sarirugian di ka maa naanɛ doke kpikibun di. 6Wee, gaba gɛra saa gari yin min di ma ba kɔ̃ɔra sikirinɔ kamgisu sɔɔ. 7Ba kĩ ba n sãa Gusunɔn woodan keu sɔ̃ɔsiobu, adama ba ǹ ben tiin garin tubusianu yɛ̃ baa yi ba gerumɔ ka naanɛ baka. 8Ka mɛ, sa yɛ̃ ma wooda ya wã tɔnu ù n ye dendimɔ nge mɛ n weenɛ. 9Kpa u n yɛ̃ ma ba ǹ wooda kue gemgibun sɔ̃. Ba ye kuawa wooda sarobu ka mɛm nɔɔ sarirugibun sɔ̃, ka be ba ǹ Gusunɔn bɛɛrɛ yɛ̃, ka durumgibu, ka maa tɔn be ba ǹ Gusunɔ ka gãa dɛɛranun bɛɛrɛ yɛ̃, ka sere be ba ben tundobu ǹ kun mɛ ben mɛrobu goomɔ, ka maa tɔn gowobu gabu, 10ka maa sakara kowobu, ka tɔn durɔ be ba kɔ̃ɔ mɛnnamɔ ben tii tiinɛ, ka be ba tɔmbu gbɛnimɔ ba dɔramɔ, ka weesugibu, ka be ba weesu sɔɔ bɔ̃rumɔn sɔ̃, baayere kpuro gesi ye ya kun sãa sɔ̃ɔsi geeru. 11Sɔ̃ɔsi te, ta wãawa Labaari gea ye ba man nɔma bɛria sɔɔ. Gusunɔwa ya ka yã. Wiya u yiiko mɔ, u maa sãa domarun nuuru. 12Na Yesu Kirisi bɛsɛn Yinni siara wi u man dam kã n ka nɛn sɔmburu ko. Na saabu kua yèn sɔ̃ u man garisi naanɛgii ma u man gɔsa win sɔmburu sɔɔ, 13baa mɛ na ra raa nùn gari kam gerusi ma na nùn nɔni sɔ̃ɔwa ma nɛn mɔru ku ra n toma. Ka mɛ, u man wɔnwɔndu kua yèn sɔ̃ na ǹ yɛ̃ ye na mɔ̀, domi na ǹ daa naanɛ doke. 14Ma bɛsɛn Yinnin durom mu banda nɛ sɔɔ. U man naanɛ dokebu ka kĩru wɛ̃. 15Gari naanɛgii yi yi weenɛ i nɔma gãri i mwa mam mam yiya, Yesu Kirisi u na handunia sɔɔ u ka durumgibu faaba ko bè sɔɔ na sãa ben kpoko. 16Adama yenin sɔ̃na Gusunɔ u man wɔnwɔndu kua, kpa Yesu Kirisi u ka kpĩ u win suuru nɔru sarirugia sɔ̃ɔsi nɛ sɔɔ nɛ wi na sãa kpoko, kpa na n ka sãa yĩreru ben sɔ̃ be ba koo nùn naanɛ doke bu ka wãaru te ta ku ra kpe wa. 17Tɛ̃, Gusunɔ turo wi, sina boko wi u ko n wãa ka baadommaɔ, wi u kun gbimɔ, wi ba ǹ ka nɔni waare, wigia bɛɛrɛ ka yiiko sere ka baadommaɔ. Ami. 18Timɔte nɛn bii, na nun yiire bini mɔ̀ nge mɛ Gusunɔn sɔmɔbu ba raa gerua wunɛn sɔ̃. A de sɔmɔ ben gari yi, yi n sãa wunɛn tabu yãnu kpa a ka taa geebu ko 19a n naanɛ doke kpa wunɛn gɔ̃ru ga kun nun taarɛ wɛ̃ɛmɔ. Adama sibu gabu ba ǹ gɔ̃ru gen bweseru swaa sue, ma ba ben naanɛ dokebu kam koosia nge goo nimkuu ge ga nim diira. 20Tɔn be sɔɔra Himɛnɛ ka Alesandu ba wãa be na Setam nɔmu sɔndia bu ka gia ma n ǹ weenɛ bu Gusunɔ gari kam gerusi.


text: 1Te Na'ayenɛ yele mam yeti, Keŋɛ yagombaha daana zen'an ta da' dugula. Bahɛ te yizuto keendoma la, la malemadoma la basɛba doohe ho. 2Te ya yehe doohe Dogowɔnrema Nayaŋa la, sige Ben Hinom Bɔn'ɔn la poan ha, ta mɔɔlɛ yelese'a te mam tɔgɛ bo ho wa bo ba. 3Ta yele ba yeti, Yuda teŋa nadoma, la Yerusalem teŋa nɛreba wa, kelehe ya Na'ayenɛ yelehom wa. Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ la n de Israel Yenɛ la yeti, N yeti n tare la namehegɔ seko wa'an zen'kana wa poan na, te se'em woo n wom ko yele, a toba wan kɛla wii. 4Se'ere n sɔe la, nɛreba wa tamɛ mam yele mɛ, ge ganlom zen'an wa, doohe la ban kaanbere nyɔ'an bo'olom bɔ'ɔra yena n de saama bii ba sɔyaabdoma, bii Yuda teŋa nadoma ka tabelɛ mina teŋa wa poan la, la ban ka'ahɛ ziim sebo n ka tare taalɛ perɛ teŋkana wa poan la. 5Ge mɛ kaanbegɔ zen'an bo Baal bagarɛ la, nya tara ba dayɔɔhe te se dɛna nyɔ'an bo'olom te ba tara nyɔ'anra bɔ'ɔra Baal bagarɛ wa la, yelese'ere n ka tabelɛ wa'an mam potɛn'ɛrɛ poan na, bii mam ka tabelɛ ya'ɛ n nɔɔrɛ yele ba te ba eŋɛ n bala. 6Bala zuo, Na'ayenɛ yeti ya, mini ya te dabaherɛ la kene na, te nɛreba kan le yi zen'kana wa Topet bii Ben Hinom Bɔn'ɔn, ba wan yi'ira ka la Kɔrɔŋɔ Bɔn'ɔn. 7Zen'kana wa poan, te n wan sagom Yuda, la Yerusalem teŋhe potɛn'kanra la bahɛ. N wan dekɛ Yuda la Yerusalem eŋɛ ba diŋdoma la, la sɛba n eere ba kum la nu'uhen, te ba kɔrom ba, te ba iŋhe dɛna ziiro, la mɔen dunhe dia. 8N wan behɛ te teŋa lebege dabeem teŋa, ge dɛna kɛhega lɔkɔ, te se'em woo n dole tɔla wan lɔbera zuo, teŋa la sagaŋɔ la zuo. 9N wan bo ya diŋdoma la sunkanberɛ, te ba sogɛ gan'an gura ya teŋa la te ya dia ta ba'ahɛ, te ya koŋe yɛhega na, ge nya ɔbera ya dayɔɔhe, la ya pɔyɔɔhe, ya wan obe taaba, ya diŋdoma la n gan' gura ya te ya kan ta'an yehe na ɛ dia la zuo. 10Ge nya wɔnregɛ dugula la nɛra sɛba n doohe la hɔ, zɛ'a kɛleha ho la nɛŋan, 11ge yele ba yeti, Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ la yeti, N wan wɔnregɛ nɛreba wa, la teŋkana wa mɛ wo nɛra n wɔnregɛ yagom baherɛ la, te de kan le ta'an tabɛ se'em la. Ba wan zi kum na pin' Topet wa poan, te ko ta perɛ te fole kan le bɔna. 12Na'ayenɛ yeti, Mam n wan eŋɛ teŋkana wa nɛreba se'em n bala, n wan eŋɛ ka wo Topet la. 13Yerusalem teŋa yiya la, la Yuda teŋa nadoma yiya la wan seren lebege ana wo Topet wa, ta ta' la yire se'a poan te ba nyɔ'anra nyuŋo soŋɔ zun'uhe bɔ'ɔra ŋmarebibihe, ge kaanbera daam bo'olom bɔ'ɔra yena la woo wan lebege ana wo Topet wa. 14Yeremia n ta ze'ele Topet bɔn'ɔn la poan, zen'sɛka te Na'ayenɛ daa tom en te a daa nya keŋɛ ta tɔgɛ a nɔɔrɛ la poan lebe na la, a wa'ana kɛn' la Na'ayenɛ Yire la zenzaka la poan, yele nɛresɛba woo n boe bini la yeti, 15Pɛɛntɛɛnreba Na'ayenɛ la n de Israel Yenɛ la yeti ya, N yeti n tare la namehegɔ wa'an teŋa wa, la ka teŋbibihe se'ehe woo n kae ka bahɛ wa nɛreba zuo na. Se'ere n sɔe la, ba dela pobirega doma, ba kperɛ la toba te ba kan kelehe mam.


text: 1Yesu n daa ze'ele Yenɛ Yire la poan yɛha na la, a dɔlɔba la ayema daa yele en yeti, Pa'ala, behɛ kugu nyalema la deo nyalema wa! 2Yesu lebehe en yeti, Ho nyɛ' dekantɛ wa? Ba wan sagom dangoone wa. Ba wa ta gbi' ba zan'an bahɛ. 3Yesu n daa zin' la Olive Zoore la zen'en te ba nyɛta Yenɛ Yire la, te Peter la Yames la Yon la Andrew daa keŋɛ a zen'en ba ma'an ta yele en yeti, 4Yele to se'em ma'an te wana wa wan eŋɛ. Yele to sɛla n wan eŋɛ pa'alɛ te de daarɛ n paɛ. 5Yesu lebehe ba yeti, Mini ya, ge da bahɛ ya te se'em pan'ahɛ ya. 6Se'ere n sɔe la, nɛreba kekeko wan wa'ana dekɛ mam yu'urɛ tɔgɔra yɛta te, Mam dela Yesu, ge me pan'ahɛ nɛreba kekeko. 7Ya han ta wom zaba yɛla la zaba yelebibihe, da bahɛ ya te la daana ya. Te yele ana wan eŋɛ ge dagɛ la teŋa ba'ahegɔ n paɛ. 8Teŋa kayema nɛreba wan ta ihege zaberɛ la teŋa kayema nɛreba, te nadoma wan ta zabera la taaba. Teŋmiiŋɔ la kom wan bɔna teŋhe sese'ehe. Wana wa ane wo pɔka n virige la. 9Yamam me mina te ba wan ta nyɔkɛ ya keŋɛ zen'an te ba gankera nɛreba la. Ba wan ŋmɛ' ya zamehegɔ yiya poan. Ya wan ze'ele nadoma la kpɛ'ɛndoma nɛŋa tɔgɔra mam yɛla bɔ'ɔra ba. 10Ba wan mɔɔle mam yetɔgom bɔ'ɔra teŋhe woo ge te teŋa ba'ahegɔ daarɛ nya wan paɛ. 11Ba han nyɔkɛ ya tare keŋɛ zen'an te ba gankera nɛreba la, da fabele ya te ya wan ta yeti bo. La han ta eŋɛ bala yele ya yelese'ere woo Yenɛ Sea la dekɛ bo ya la. 12Sɔɔnrɔ wan ŋma' te ba ko' ba, ge te sɔdoma me eŋɛ ba kɔma bala mea. Kɔma wan zabera la ba sɔdoma, la ba madoma ge dekɛ ba ŋma' te ba ko' ba. 13Nɛra woo wan yaɛ ya mam zuo, ge se'em n sɛ' ze'ele yelemɛŋɛrɛ la poan paɛ ba'ahegɔ wan ta nyɛ' faanrɛ. 14Ya han ta nyɛ' te sɛla n tare sagaŋɔ kena na, ya se'em n kaanlɛ la wan bɔkɛ, ge bahɛ ya te nɛresɛba n boe Yudea teŋa poan zɔ' zom zɔya zuto. 15Da bahɛ ya te se'em n yagɛ a yire gɔhɔgɔ sige teŋa dekɛ sɛla, bii a kɛn' deo. 16Da bahɛ ya te se'em n bo a va'ame lebe kule yire te a ta dekɛ a fugɔbega. 17La wan ta de'a ninmɔ'ɔrɛ dabeha aŋa poan bo pɔgɔpoohedoma la pɔgɔse'ehe n tare kɔma n mɔgɔrɛ! 18Kan'are ya Na'ayenɛ te wana wa da eŋɛ sapɔlɔgɔ beere. 19Se'ere n sɔe la, nɛreba wan ta nyɛ' namehegɔ dabeha aŋa poan te la gana namehe seko te se'em ma'an te Na'ayenɛ daa naam teŋa wa paɛ zina. Ge namehegɔ la gana namehe seko te nɛreba wan nyɛ' zina paɛ beere yɛ'ɛha. 20Te Na'ayenɛ la daa han ka sirihe ne dabeha la, nɛnɛra kan vo'e ne, ge sɛba te a loe la zuo, te a wan sirihe dabeha la. 21Bala ma'an, nɛra han ta yele ya yeti, Behɛ! Krista n wana, bii Behɛ! Krista wa keha, da sakɛ ya bo en. 22Nɛreba wan ta wa'ana parona te bama dela Krista bii bama dela nɔtɔgɔheba. Ba wan wa'ana eŋɛ yelekerehe pa'alɛ te Na'ayenɛ ton ba te ba ta'an pan'ahɛ nɛresɛba te Na'ayenɛ loe la, la han wan ta'an nyaŋɛ. 23Mini ya, ge gura. Mam pon yele ya sɛla woo te de daarɛ nan ka paɛ. 24Ge dabeha aŋa poan, namehegɔ dabeha la han ta tole, wontɛɛŋa wan sobege, ge te ŋmarega bugum kan nɛɛ. 25Te ŋmarebibihe ze'ele saazuo luta, te saazuo miina. 26Bala ma'an, te nɛreba wan nyɛ' Asaala Dayɔa la te a kena na saazuo saŋgbana wa poan la paŋkantɛ la pɛnka. 27A wan ta ton a soŋoreba te ba doohe teŋa lɔga anaahe la zan'an te ba lagahɛ sɛba woo te Na'ayenɛ loe la teŋa la zan'an poan. 28Ta'an dekɛ sɛla te n yele wa makɛ la kenkaŋa. Ka han ne ta wɔna ge puhura vɔnpɔɔlɔ, ya mina te seɔn n pɔnre. 29Bala la, ya han ta nyɛ' wana wa zan'an, ya mina te n lebega na pɔnre. 30N yeti ya la yelemɛŋɛrɛ te zina nɛreba kan ba'ahɛ, ge te wana woo wan ta eŋɛ. 31Saazuo la teŋa wan ba'ahɛ, ge mam yelehom kan malom ba'ahɛ. 32Nɛra ka mi' de daarɛ bii se'em ma'an te a wan lebena. Soŋoreba n boe saazuo ha bii Yenɛ dayɔa la ka mi'. A Sɔ' la ma'an n mi'. 33Behɛ ya la ya maahena! Te ya ka mi' se'em ma'an te la wan eŋɛ. 34La ane wo boraa n ye' sateŋa ge dekɛ a yire gu'ule a yamehe ge tɔnrɛ ba ba tooma, ba tooma. Ge a yele zanɔgura la te a behera gee gura en te a lebena. 35Bala la, yamam me gura soŋa soŋa. Se'ere n sɔe la ya ka mi' se'em ma'an te yiredaana la wan lebena. A ta'an lebe zanɔɔrɛ na bii yu'uŋsunsua bii bolika yu'uŋyu'uŋɔ bii bolika man'aherɛ. 36En han ta din'ɛ ya lebe na, la sontii a da nyɛ' ya te ya ginhe. 37Sɛla te n yele ya wa, n yele la nɛra woo. Gure ya!


text: 1Wole faganɛ fɔlɔ nun Alla yala wola kuma-birabɛlitayɛ anubɛ hakɛ bolo. 2Wo bilanɛ duninya kɛ kila-yogomɛnu fɛ wo wati le tɔ. Ni-yogo-sɛnbɛ-tigi min bi wola minɛ rɔ, wo ya wo leta kilɛ bira. Ado ni-yogo kelan wo ye kun-tigiyɛ kɛla Allata kuma-birabɛlɛnu kun na kaka. 3Tonyɛ le wo la, ma dama manɛ nun iko mɔgɛ wonu. Ma tagamanta iko ma fɛrɛ-natanu bi nya min ka ma nyɛrɛ bagbuyi anubɛ hɛnkili-diyana-koenu ma. Ka a tɛgɛ ma sɔn wonu ma, a kakɛn, Allata fondo-bɔɛ ni kɛ ma ma iko doinu ka ma tɔrɔ a nya-bɛrɛbɛrɛ ma! 4Ma faganɛ fɔlɔ nun mala kuma-birabɛlitayɛ bolo kɔnɔ hali wo, Allata hinɛ waranɛ ma ma. Ala keninteyɛ kolo ma ye min kɛ, a ya ma lawuli tun alako ma ni ni-kurɛ sɔrɔn Kirasiti baraka rɔ. Ma kisinɛ Allata hinɛ le fɛ. 6Ma faganɛ nun ma hakɛnu tɔ min kɛ, a ya mabɛ Kirasiti Yisa lawuli ma nyɔgɔn fɛ. Kaka, ma ye kun-tigiyɛ kɛla a fɛ ata sɛnbɛ baraka rɔ. 7Alla ya a latɛgɛ wo nya na le alako a ni ala hina-waranɛ labɔ gbɛ ma. Ado a ya hinɛ wo yira ma la Yisa Kirasiti le tɔ. 8Woletɔ ma kisinɛ Allata hinɛ le fɛ dɛnkɛninyɛ baraka rɔ. Ado male tɔrɔ-gba ma wonu na. Allata kɔ-fan le wo la. 9Nyɛrɛ-matɔgɔ mumɛ sa a rɔ bawo wo ma kɛ ma nyɛrɛta sɛnbɛ fɛ. 10Alla nyɛrɛ le ya ma dan. A ya ma dan ko-nyimɛ kɛ-koe le la. Ma tenbi Yisa Kirasiti rɔ, ma si to ko-nyimɛ kɛla bawo ale nyɛrɛ ara ban wonu tabɛnna ma ye, bi ko ma! 11Sibolo gbɛrɛnu denu bi wonu na, Yahudiyanu ma de! Yahudiya minnu si kemininya ka a yira ko Allatɛ le anu denu na, wonu bi a fɔla wole ma ko, “Alla-lɔnbɛlɛ-bilakorenu.” (Ado kemininyɛ wo ye mala hadama-den-bole le la.) Wo ye nya min nun fɔlɔ, wo ni wo hɛnkili to wo ko. 12Wo wati ya a taran, wo ma ma wɛ Kirasititɛ la. Wo ye sibolo-gbɛrɛyɛ la nun. Wo sa Allata mɔgɔ yabɔnɛnu tɛma nun. Wo kɔma, Alla ya sarama-kan min kiri anubɛ ala mɔgɛnu tɛma, wota woo sa wo rɔ nun. Wo tumɛ ya a taran, Alla sa wo bolo nun. Ado yigi sa wo ma mumɛ! 13Ka a tɛgɛ Yisa Kirasiti ma, wole minnu fɛ-yan Alla la nun, wo gbɛrɛnnɛ Alla ma kaka. Kirasiti Yisa yele mara wola sarakɛ la. 14Kirasiti nyɛrɛ ara na yisi-kimɛ la ma ye bawo a ara male Yahudiyanu anubɛ wole sibolo gbɛrɛnu ma mɔgɔ kelen na. Yasɛ min bara mabɛ wole sibolo gbɛrɛnu fara ka to ma nyɔgɔn kɔnna, ata sayɛ le ya yasɛ wo wayan ma tɛma. 15A ya yili kiri Yahudiyanuna tɔn anubɛ anuna sereyanu na alako a ni mabɛ wole sibolo gbɛrɛnu ma mɔgɔ kelen na a nyɛrɛ ye. A ya yisi-kimɛ lana ma tɛma ka le. 16Kirasiti ya sɔgɔ-labɔɛ ban ma tɛma ala sayɛ fɛ kɔlɔma ma. A ya ma latugun ma nyɔgɔn na ka ma ma fen kelen na alako a ni na ma la Alla ma. 17Woletɔ Kirasiti ara kibara-nyimɛ-kawandili bɔ mɔgɛ bɛɛ ye. I mara sibolo gbɛrɛ la min fɛ-yan Alla la nun wo, i mara Isirɛla mɔgɛ la min fɛ ma yan a la nun wo, kibara-nyimɛ kakɛn ma filɛ bɛɛ ye. 18I mara Isirɛla mɔgɛ la wo, i mara sibolo gbɛrɛ la wo, Kirasiti le si a ma, ma ni sɔ ma Fa Alla yakɔrɔ ata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ. 19Woletɔ wole sibolo gbɛrɛnu, mɔgɔ gbɛrɛ ma wo la tun. Ado sundan ma wo la tun. Wo ara ma duguran la kaka Allata mɔgɛnu tɛma. Wo ye Allata denbayɛ rɔ gbɛ! 20Kilayɛnu anubɛ nɛbinu mara bon-kurukɛ-fan la min kɛ, wole ara ma a bon-dagɛ la. Ado Kirasiti nyɛrɛ le bɔn wo sɛbɛna-kuru-tɔnɔnamɛ la. 21Bɔn wo ladan-fan bɛɛ tugunnɛ anu nyɔgɔn na ale le baraka rɔ. Bɔn wo si to koloyala ka ma Alla Bato-Bon-sɛnimɛ do la Mari baraka rɔ. 22Bɔn wo le malebɛ wole sibolo gbɛrɛnu na. Alla mayiginɛ a rɔ ata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ.


text: 1Ń xa bukke mininninŋo je mansasigilanŋo xan sigibaxo kininbulo to, a xo nin a ɲa be safenin. A be dataxunnin. Buluno woorowula be a xan. 2Ń xa meleke barakema do je, men tun be fetenxan x'a fo xo: «Jon nin a xa xan xa bulunolu bo je, xa bukke in dayele?» 3Bari moxo si tun nte sanxulo to, anin duguxulo xan, anin duguxulo xoto, a sinŋo tun be men ɲen xa bukke in dayele, walla x'a mafele. 4Nte tun be xasila bete, bawo moxo si man tara je men tun nin bukke in dayelelo xa xan walla x'a mafele. 5Wo to, moxoba do xo ń ɲen xo: «Xana xasi. A mafele: Yuda xabiilo waraba, mansaxe Dawuda tobo xa sinŋo soto. A si buluno woorowulo bo je, xa bukko dayele.» 6Ń xa Saaxandinŋo do je lonin mansasigilanŋo nin fen nilama naano nin moxobalu temo to. A tun be í xo a faxata. Biɲa woorowula tun b'a ma anin ɲakese woorowula, nin wolu mu Ala Ni woorowulo ti, mennu kita xa taxa duguxulo bee xan. 7Saaxandinŋo x'é sodun xa bukko muta mansasigilanŋo tosigibaxo kininbulo to. 8A xa bukko muta tumo men, fen nilama naano nin moxoba muxan nin naano x'e ɲongi Saaxandinŋo xoto. Kontinŋo be i bee bulu, anin sanu felinŋolu, mennu be fanin digico la, wo digico mu moxo senumanŋolu la Alamatara lelu ti. 9I tunnu be donkili kuto laxan xo: «Í nin a xa xan xa bukko muta, x'a bulunolu bo je; bawo í faxata, í x'é jelo ke xa moxolu kunbo Ala ɲen, xa bo xabiilolu nin xanŋolu nin jamanolu nin siyalu bee to. 10Í x'e ke mansaya, nin sadaxalasibaxolu ti, n na Ala ɲen. I si sigi mansaya la duguxulo kunna.» 11Wo xofe, ń xa meleke kiika xanme i be mansasigilanŋo nin fen nilama naano nin moxobalu lamininnin. Wolu jaate tun mu wulu tan wulu tanŋo lelu ti anin wulu wulolu. 12I tunnu b'a fola barako to xo: «Saaxandinŋo men faxata, wo nin sintigiya nin fentigiya nin hakilitigiya anin barako nin bunɲa nin nooro nin tantulo xa xan!» 13Dafenŋo fen wo fen be sanxulo to, anin duguxulo xan, anin duguxulo xoto, anin xooxojiyo to, dafenŋolu bee, nte xa wolu me a fola xo: «Men be siginin mansasigilanŋo xan anin Saaxandinŋo, tantulo nin bunɲa nin nooro anin sintigiya be wolu ɲen fo abada!» 14Fen nilama naano tunnu b'a fola xo: Amiini! Moxobalu x'e ɲongi xa batulo ke.


text: 1Yênên, kenbay naɲ yerŋge ken hôn wo kergare to niné ô iyére toŋge a hen na, ré na wo beray ré. Wôsa aŋga nini ô wô lê hen na, nini duu dô. 2Pa dema niné era uɲéŋge Tésalonik a tô na, gusiɲ to bay na geléni men, tiiré wo bay na tiréni a Pilip a a men na, ken hôn niɲ. Iyére toŋge a kôba, ɓiɲé ka pôni li kumbul naɲ ni damaŋ, niɲba, Emen béni néé bi niné uwôliɲ béré Kwôlo Dôri wori béŋge. 3Aɲ kelê wo nini kôliɲ ɓiɲé bi ré bi bôrji sa kwôlo Emen a hen na, nini kôl na kwôlê woɲ benare ré men, kwoɲ bô habrê ré men, kwoɲ lamê kiriɲ né a men. 4Niɲba, na kwôlo Emen gey a niné kôl hen, wôsa ôbi berêni mega wo niné nêm aɲa ré béni kwôli niné kôliɲ ɓiɲé hen. Nini uwôl béré bi wo hen na wô wo gawrê ré dinéni ré, niɲba, bi ré dôriɲ Emen wo hôn ermé woni hen ɗi. 5Men, ken hôn men, Emen kôba, hôn a men wo kwôlo niné kôl hen na, ré na kwoɲ laserê kiriɲ ré men, niné bili na wô uwôɲiɲ gursu ré a men. 6Men, nini gey diné wo gawra ré men, kwoŋge kenbay ré men, kwo kani ka ɗaŋgi ré a men. 7Wôsa nini nêm wo ré niné néŋge wô wo niné na bay jé ka Jésu Krist, niɲba, nini li hen iyôŋ né. Aɲ kiriɲa na nini mô perêrŋge a hen na, na nini bêŋge ulôŋ môɲ iyore to biɲ kamne ulôŋ hen iyôŋ. 8Na wô peré wo nini peréŋge hen aɲa niné uwôliɲ béré Kwôlo Dôri wo Emen bi wo hen béŋge hen. Nini geyéŋge damaŋ aɲ ré na yerni bi kôba, niné ayê liɲ jé béŋge hen. 9Yênêrni, erméŋge sa jé wo nini li perêrŋge a merêniɲ kêm hen. Wulê bi wo na nini uwôliɲ béré Kwôlo Dôri béŋge hen na, na nini li jé yoyre naɲ tu tare aɲ bi niné môriɲ kwôni perêrŋge a hen né. 10Men, na ken gel jé lêreni wulê wo na nini baɲ perêrŋge a kenbay bay ayê bôô hen men, Emen kôba, na hôn a men wo ré na jé lê wo dôri men, kwoɲ derôre a men ɗiba, ré na kwo habiɲ né. 11Men, ken hôn wo na niné cubu tirni tôrŋge a pôn pôn kêm mega wo iba kamrê ré liɲ naɲ kamni hen iyôŋ. 12Men, na nini dôbêŋge ibiyare bôrŋge a men, na nini jal bôrŋge men, na nini masêŋge bi jé lêreŋge ré dé tu Emen woɲ ôbi uwôgêrŋge bi kené si bô emê iyére tori a men, kené mô bô hini emê wori a a men hen. 13Men, nini liɲ Emen dosé kwôy kwôy wôsa kiriɲa nini ulêŋge béré kwôli na ken toy aɲ biɲ bôrŋge sara hen na, na ken bô mega ré na kwôlo gawrê ré, niɲba, ré na kwo Emen. Na tiri, kwôlê bi wo hen na kwo Emen aɲa ré li jé bôrŋge kenbay kaɲ bay ayê bôô a hen. 14Yênên, na gusiɲ to bay na geliɲ églis to Judé to na to Emen aɲ bi bôre sa Jésu Krist hen a kenbay kôba, bay ré geléŋge hen men. Yênêrŋge gaŋ a geléŋge gusiɲ mega wo Jubɲê na geliɲ bay ayê bôô ka Judé gusiɲ hen iyôŋ men. 15Na Jubɲê bay ka hen a na deré Kelma wona Jésu naɲ bay kibi Emen ka tumô aɲa ré hô geléni gusiɲ kemnêŋ a men hen. Aɲ jé lêreji dôriɲ Emen ré men, bay na bay bayi ɓiɲé kêm a men. 16Bay mase ciré jerêni bi niné kôliɲ ɓiɲé ka na Jubɲê ré hen kwôlo Emen wo a gôliɲ naɲ ci hen. Ôbi a na têriɲ to bay li deriɲ kibi to gay gay to bay lêrê hen aɲ ɓugo bô tarê wo Emen sarji a. 17Yênên, kiriɲa bay na dagêni sa iyére toŋge a na, doyreŋge lêni lê wo ken gel ré. Na yerni a na erê hen niɲba, tinini ba naɲ ken yeŋ. Aɲ nini mase wo niné herê ô geléŋge. 18Nôbi naɲ yen en genge têê kwône ené herê ô geléŋge niɲba, Sidan a jerêni. 19Na kenbay naɲ tô bay ayê bôô ka baa hen a na tô aŋga nini mô gem hen men, yi derê woni men, gwôyê woɲ damɲare wo niɲa diɲ deŋgôrni tumô Kelma wona Jésu a wulê wo ôbi a buloɲ heraɲ hen a men. 20Na tiri, wo kena ari dê deŋgô kani men, yi derê woni a men.


text: 1San yirika tenbinɛ, Yɔni-Batasi-Kɛlɛ ya kawandili-bɔɛ dabira wulɛ rɔ Yudiya nyamanɛ rɔ. 2A ye a fɔla mɔgɛnu ye nun ko, “Wo ni tubi ka wo kɛ-nyanu yɛlɛma bawo Alla min bi Arinyɛni tɔ, wota mansayɛ ara gbɛrɛn!” 3Ado Nɛbi Aiseya taranta kumala Yɔni kɛ lela ko la nun. A ya a fɔ ko, “Mɔgɛ do ye gbele-gbelenna wulɛ rɔ. A ye a fɔla ko, ‘Bɛɛ ni kilɛ laka Mari ye. Bɛɛ ni kila latelennɛ ladan a ye.’ ” 4Duruki min nadannɛ nyomo-siyi la, Yɔni ya wo don a kan na ka a butɛ kiri sogo-gbole la. A taranta kɔndɔnnu anubɛ liyi dɔnna nun. 5Mɔgɛnu tora nala a wara ka bɔ Yerusalɛm anubɛ Yudiya nyamanɛ tɛngbɛnya bɛɛ rɔ anubɛ nyamanɛ minnu bi Yorodan bɛ dafɛ. 6Anu ya anu sɔ anu hakɛnu na tumɛ min, a ya anu batasi Yorodan bɛ rɔ. 7Yɔni ya Farisi anubɛ Sadusi siyaman yen nala a wara tumɛ min anu batasi koe la, a ya a fɔ anu ye ko, “Wo sɔn yogo iko duguma-fannu. Allala diminyɛ min bi nala, yon ya a fɔ wo ye ko wo si ke bɔla wo kɔrɔ? 8Wo ni koe donu kɛ minnu si a yira ko wo ara wo kɛ-nyanu yɛlɛma. 9Wo ka wo miri ko Iburayima manɛ wo benba la min kɛ, wo ti tɔrɔyɛ sɔrɔn. N bi a fɔla wo ye, hali kuri kɛnu, Alla si ke wonu mala dannu na Iburayima ye! 10Yende kɔrɔ ara bi ka kɔlɔma-kurinu tɛgɛ anu sulinu tɔ. Kɔlɔma min gbɔɛ ma di, a kakɛn, a ni tɛgɛ ka a lakɛ tɛ rɔ. 11“N bi wo batasila yi rɔ alako mɔgɛnu ni a lɔn ko wo ara tubi ka wo kɛ-nyanu yɛlɛma. Kɔnɔ min bi nala nde kɔma, wo si wo batasi Allala Ni Sɛnimɛ la anubɛ tɛ min si wo sɛninya. A makawara nde ko pirr! Nde ma bɛn, hali ka ala sanbarɛ bi a ye. 12Ala fɛrɛ labɛnnɛ ka ala fui-fan bɛɛ rafɛ gbere-kole ma. A si a bɛrɛ ladɛn ka a layɛlɛ birɛ la kɔnɔ a si a fofe anubɛ a fɔrɔn mintan tɛ la ado tɛ wo ti dufen dɛɛ!” 13Wo wati rɔ, Yisa bɔra Kalili sigisɔn rɔ ka ta Yɔni bara Yorodan bɛ fɛ alako a ni a batasi. 14Kɔnɔ Yɔni ya a raya ko Yisa ni a miriya wo yɛlɛma. Yɔni ko, “A ma kɛn, nde ni ile batasi. Ile ni nde batasi!” 15Kɔnɔ Yisa ya a yabi ko, “A ni ma wo nya na bawo a bɛnnɛ ma ni koe bɛɛ kɛ iko a di Alla ye nya min.” Wo le ya a ma, Yɔni sɔnta. 16Yɔni ya Yisa batasi. A bɔra yi rɔ nkɛkuna, san kole dɛ lakara. A ya Allala Ni Sɛnimɛ yigimatoe yen iko kangbɔɛ. Wo sigira a kuma. 17Wo kɔma, kuman kan bɔra Arinyɛni tɔ, a ko, “N nyɛrɛ diyana-dan le kɛ la min wara-koe ara n hɛnɛ feu!”


text: 1I ni ila mɔgɛnu hɛnkili bila ko anu ni sonnɛya kun tiginu anubɛ sɛnbɛ-tiginu ye. Anu ni wonuna kumɛ bira. Anu ni anu tabɛn kɛwɔli-nyimɛ-bɛɛ kɛ tinɛ. 2A fɔ anu ye ko anu kana kuma-yogoma fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ma. Anu kana ma kɛlɛ-tɛgɛlɛnu na. Anu ni ko-nyimɛ kɛ ka anu munyu mɔgɛnu kɔrɔ ado anu kana sɔnkɔ mɔgɛnu ma. 3Ado fɔlɔ nun, kuntan anubɛ kuma-birabɛlɛ anubɛ ko-yogoma-kɛlɛ le male la. Mɔgɛnu ya ma yanfa ko ma ni ma yɔɔnnu na fɛrɛ-nata anubɛ nyɛrɛ-diyana-ko-sufa-bɛɛ bolo. Ma ya mala wati bɛɛ tinya wunduyogoyɛ anubɛ keliyɛ rɔ. Ma gboyara mɔgɛnu ye, ado anu fanan gboyara ma ye. 4Kɔnɔ ma kisilɛ, Allata nyimayɛ anubɛ keninteyɛ bɔra gbɛ rɔ ma ye tumɛ min, 5a ya ma kisi. A ma ma kisi ka a tɛgɛ ma nyɛrɛta kɛwɔli-nyimɛnuna ko la de! A ya wo ma ala kinikinɛ lela ko la. A ya ma kisi ata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ min bi sɔrɔn-nya-kurɛ anubɛ ni-kurɛ dila ma ma. Ale le si mɔgɔ yisi ku ka a sɔn sɛninya. 6Ado Alla ara ata Ni Sɛnimɛ labɔn ma kuma bui! A ya wo ma ma kisilɛ Yisa Kirasiti baraka le tɔ. 7Woletɔ ma lanɛ a la ko ma si habadan-nimayɛ sɔrɔn. Yigi wo ye ma bolo bawo ma la ara telen Alla ye Allata hinɛ fɛ. 8Tonyɛ le kɛ la. N bi a fɛ, i ni karan wonu bira bɛrɛkɛ, woletɔ minnu dɛnkɛninyanɛ Alla ma, wonu si to ko-nyimɛ kɛla wati bɛɛ. Wo kin, ado a bɛnnɛ mɔgɛ bɛɛ ma. 9Kuntanya-kumɛ wo, benba-tɔgɔ-rakaran wo, sɔsɔli-sɛ wo, tɔn-wara-ko-kɛlɛ wo, i fara wonu na. Wonu ti ko-wo-ko nyinya. Ko-fuyi le wonu na dɔrɔn. 10Ni mɔgɛ do ye faralɛ kɛla, i ni wo makawandi kinyama fila. Wo kɔma, i makoe kana taran wo la tun 11bawo i ya a lɔn ko wo mɔgɔ sufa hɛnkili rabasannɛ de! A hakɛ ye a yirala a nyɛrɛ la ko ko-yogoma-kɛlɛ le ale la. 12N ba Arimatiya, ni wo ma, Tikika, lata i ma tumɛ min, i raya ka na ke n ma Nikapoli soe burɔ bawo n bara a latɛgɛ ko n ni samɛ kɛ nyɔ. 13I raya ka Apalasi anubɛ n fɛkalɛ Sinasi dɛnbɛ ko anu ni kilɛ bira. Anu makoe taranta fan min bɛɛ la, i ni a ma, anu ni wonu sɔrɔn. 14I ni ila mɔgɛnu karan ko-nyima-kɛ la alako anu ni mɔgɛnu dɛnbɛ anu makoe nyinyɛ la. Anu kana ma mɔgɔ-fuyinu na. 15N fɛ-mɔgɛnu bi i kɔndɔnna. I ni dɛnkɛninya-mɔgɛ-bɛɛ kɔndɔn nyɔ. Allala hinɛ ni to wo dama fɛ.


text:
The Tower of Babel (Genesis 11: 1-9)
Gurenɛ (Frafra)
- Teŋparɛ wa zuo zan'an pɔhɛ na lagom tɔgɔra la yetɔgom boyena,
- te nɛreba la nya pɔhɛ ɛɛra kaara teŋa wa, ɛ lebe dapɔya bɔba ha ta nyɛ te zen'an gan' bini dɛna paberɛ bɔna Sinar teŋa, te ba zin'ire ka poan.
- Ban zin'ire ba'ahɛ la, yele taaba yeti, Bahɛ ya te to ŋmɛ' birikihe nyɔ' se bugumen te se kpe'em. Ba ton bɔta la birikihe gana kuga, bɔta tentɔnɔ gana sin'iro.
- Te ba yele taaba yeti, Bahɛ ya te to dekɛ birikihe la mɛ' teŋa bo to mɛŋa, to mɛ' teŋa la, ge mɛ' dewoko te ko paara yenɛ zuo ha te la dɛna yu'urɛ kantɛ bo to te to da yeregɛ teŋparɛ wa zuo bala bagalage.
- Te Na'ayenɛ behɛ teŋa la la dewoko la te saaleba mɛta la,
- ge yeti, Ban de nɛra yene, tɔgɔra yetɔgɔyemɔ wa han pilom pɔhɛ eta wana, sɛla ka boe te ba han maahom te ba eŋɛ, la kpe'em bo ba.
- Wa'ana te to sige ta gaam ba yetɔgom la te ba da bɔkera taaba tɔgom.
- Na'ayenɛ n yeregɛ ba bilam bahɛ se'em n bala, te ba bahɛ teŋa la mea.
- Bala te ba yi'ira zen'an la Babel la. Se'ere n sɔe la, bilam te Na'ayenɛ gaam teŋparɛ wa zan'an yetɔgom la bahɛ. La ze'ele la bilam te Na'ayenɛ yeregɛ ba bahɛ teŋparɛ wa zuo zen'an woo.
Source: The Bible in Frafra. The Bible League, 2008.
Contributed by Wolfgang Kuhl


text: 1Ambɛrɛ Galatiyafɔm, am la má ŋgɔnlɛ wɔ. Ŋma adadaka am a? M yo seeri am, kabo Yesu Kristo wuuri baka jaanu n su barasu ni, ma fiɛ má am su. 2Am ma m bisa am ahin bisaawa ni, am suuri nɔaniɛ kpamaawa n su n dɛɛ ti, ye am deeri Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n a? Wara nzɛn bo am tiiri Yesu labari kpa n jɔrɛ na am yoori yarada n dɛɛ ti, ye am deeri i a? 3Nzu ti ye am la má ŋgɔnlɛ sɔ a? Am boori i bu ni Awiɛwiɛ Casi n wɔ, ye i baari sɛ ye am koro ka am fa am faŋga wiewie i a? 4Deke n kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayo i na am aŋu i n ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ, nzɛn sɛ? Mini dɔ, i ti má ŋgbɛɛn. 5Bo am ati labari kpa n na am ayo yarada n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ n ama am, ye Nyɛmɛ yoori alekutura sam am nu a, nzɛn bo am su nɔaniɛ kpamaawa n su n a? 6Nyini ye ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Abraham yoori Nyɛmɛ yarada n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ ade i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ n a.” 7Nyini kere ya ka, bo ba yo Nyɛmɛ yarada ni, bɛrɛ ti Abraham busu nufɔm nahɔrɛ su a. 8Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n kere ka, minɛm bo bu ti má Yudafɔm bá yo Nyɛmɛ yarada, na i de bu ka ba yo sa bo i kɔ atin su i dɔ. Nyɛmɛ du mɔ kaanri labari kpa n jɔrɛ kereeri Abraham wɔ, na wɔ se i ka, “Wɔrɔ dɛɛ ti, ye m yó adamande kɛrɛ kisi a.” 9Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i yo yarada, Nyɛmɛ yó i kisi, kabo Abraham yoori yarada, na Nyɛmɛ yoori i kisi barasu ni. 10Sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su na i sunsun ka Nyɛmɛ dé i ka wɔ yo sa bo i kɔ atin su, Nyɛmɛ nɔɔ dí i mi. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nyɛmɛ nɔɔ dí sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i su nɔaniɛ kpamaawa n su, na i su má i kɛrɛ kpakpati su kɔ wie má.” 11Ya si ka, má ka sɔnɔ su nɔaniɛ kpamaawa n su ye Nyɛmɛ de i mi ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa, “Sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su m dɔ, i nyá ŋgɔɔ, i yarada n dɛɛ ti.” 12Nɔaniɛ kpamaawa n wo bɛrɛ i ŋgumi, na yarada n bo ya yo Nyɛmɛ n gusu wo bɛrɛ i ŋgumi. Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ su, i mi nyá ŋgɔɔ.” 13Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su, Nyɛmɛ nɔɔ dí i mi, nyini dɛɛ ti ye Kristo kaari ŋgbɛɛn wuuri baka jaanu n su deeri ya tii jiiri n a. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nyɛmɛ yó sɔnɔ kɛrɛ bo ba sense i baka n su ŋgbɛɛn.” 14Deke n bo i ti na Yesu Kristo wuuri nyini yiwee n la ka, nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ diiri i di ni Abraham ka i yó minɛm bo bu ti má Yudafɔm kisi ni, nyini dɛɛ ti, nzɛn ya yo Kristo yarada, Nyɛmɛ ŋa i ma ya Awiɛwiɛ Casi n bo wɔ di i di ka i fa ma ya ni. 15M ninbaam, m koro ka m fa adamande woowa na m fa kere kabo Nyɛmɛ woowa ti barasu. Nzɛn minɛ nnyɔ afa sɛsɛsu adi i di ka bu yo deke be, sɔnɔ wo má bɛrɛ bo i koro kete i, wara i kaaki i. 16Nyini ti, Nyɛmɛ diiri nyini di n ni Abraham ni i busu nufɔ n wɔ, wɔ se má ka i busu nufɔm kɛrɛ, ama, i ŋa i busu nufɔm kun, yiri la Kristo. 17Deke bo m suse n la ka, Nyɛmɛ yo faari sɛsɛsu wɔ, na wɔ di i di ni Abraham ka i yo i. Na i dɛɛ afɔ yaa nna ni afɔ aburasan sin, na wɔ fa i nɔaniɛ kpamaawa n ama Moyisi, ama, sɛsɛsu n bo wɔ du mɔ adi i di ni, i koro saaki má i. 18Sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ diiri i di n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ ceeri Abraham aceeri n a. Má ka bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su dɛɛ ti ye i ce i aceeri n a. 19Nzɛn i ti sɔ, nzu ti ye Nyɛmɛ ma Moyisi yo faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari minɛm a? Nyɛmɛ koro ka minɛ si kabo satiɛ n ti wɔ, ye i faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari a, fa kɔ ju saŋga bo Abraham busu nufɔ ni bá ba. Yiri ye Nyɛmɛ diiri i di ni Abraham n a. Nyɛmɛ yo faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari i mɛrɛkɛm wɔ, na ba kan akere Moyisi bo i wo Nyɛmɛ ni i minɛm afiɛn, na i gusu anya akan akere minɛm ni. 20Nyɛmɛ yo faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari mɛrɛkɛm, ni Moyisi wɔ, ye bu kan kereeri minɛm a, ama, sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ yo diiri i di ni Abraham ni, be wo má bu afiɛn, se Nyɛmɛ ŋgumi. 21Nɔaniɛ kpamaawa n kete dekem bo Nyɛmɛ seeri ka i yó i ni, nzɛn sɛ? Ai, i kete má. Nzɛn má nɔaniɛ kpamaawa n be wo bɛrɛ bo i koro ma ŋgɔɔ, nyini la ka, nzɛn sɔnɔ suuri nɔaniɛ kpamaawa n su, ye Nyɛmɛ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. 22Ama, ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, sɔnɔ kɛrɛ ti satiɛyofɔ ɔ, adena minɛm bo bu yoori Yesu yarada ni, bɛrɛ nyá deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i fá ma yaradayofɔm n a. 23Saŋga bo Yesu nya ba má na ya yo i yarada ni, ya yo su nɔaniɛ kpamaawa n su a, nyini nɔaniɛ kpamaawa ni, i kere ya kabo ya yo, ye i niɛ ya su a, haari ba fa juuri saŋga n bo Yesu baari na ya yo i yarada ni. 24Nyini ti, kana Yesu bá ba ni, nɔaniɛ kpamaawa n ti ka sɔnɔ bo i bita ya a, haari na Yesu aba aba, adena Nyɛmɛ de ya ka ya yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, ya yarada n dɛɛ ti. 25Ama, ahin saŋga n bo ya yo Yesu yarada ni, nɔaniɛ kpamaawa n bita má ya kun. 26Ambɛrɛ kɛrɛ bo am ayo Yesu Kristo yarada ni, nyini dɛɛ ti ye am ayo Nyɛmɛ nbaam a. 27Ambɛrɛ kɛrɛ bo bu biɛɛri am Nyɛmɛ nzue ni, am ni Kristo ayo kun lɛɛ, nyini kere ka am ade i dɛɛ woowa n wɔ lɛɛ. 28Nyini ti, kabo am ni Kristo ayo kun ni, am kɛrɛ ti deke kun wɔ lɛɛ. Bo bu ti Yudafɔm ni bo bu ti má Yudafɔm, bo bu ti akɔɔnbaam ni bo bu ti má akɔɔnbaam, nbiɛsɔm ni nbaram kɛrɛ akaaki deke kun wɔ lɛɛ. 29Kisa am ti Kristo dɛɛ minɛm wɔ, nyini la ka, am ti Abraham busu nufɔm wɔ, bo am nyá deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i fá ma i minɛm ni.


text: 1Yeniban biru Nakasi, Amɔniban sina boko u gu. Ma win bii u bandu kɔsire kua. 2Ma Dafidi u nɛɛ, kon Hanuni, Nakasin bii wi tɔn geeru kua. Domi mɛya win tundo u man kua. Yera Dafidi u sɔmɔbu gɔra bu nùn nukuru yɛmiasia win tundon gɔɔn sɔ̃. Ye Dafidin sɔmɔ be, ba tura Hanuni win mi, Amɔniban temɔ bu ka nùn nukuru yɛmiasia, 3yera Amɔniban wirugibu ba Hanuni sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, a tamaa Dafidi u ka wunɛn tundo bɛɛrɛ wɛ̃n sɔ̃na u sɔmɔbu gɔrima bu nun nukuru yɛmiasia? A ǹ yɛ̃ bu ka wuu ge bukiana bu gen saria gia kpa bu gu wɔrima bu kam koosian sɔ̃na sɔmɔ beni ba na wunɛn mi? 4Yera Hanuni u Dafidin sɔmɔ be mwa u ben toba kɔna ma u ben yabenu karana saa suunun di sere taanɔ. Ma u bu yɔ̃su ba doona. 5Ye Dafidi u nua ye n tɔn be deema ma u wa ba wãa seku bakaru sɔɔ, yera u gabu gɔra bu ka bu yinna kpa bu bu sɔ̃ bu gina doo bu sina Yerikoɔ sere ben toba ye, yà n kpia bu sere wurama. 6Ye Amɔni be, ba wa ma ba Dafidin mɔru seeyawa, yera Hanuni ka Amɔni be, ba sii geesun gobi nɔrɔbu (1.000) mɔrisia Sirigibun mi be ba wãa Mɛsopotamiɔ ka Maakaɔ ka sere Sobaɔ bu ka bu tabu kɛkɛba ka maasɔbu wɛ̃ɛma. 7Ma ba bu tabu kɛkɛ nɔrɔbun suba tɛna ka yiru (32.000) wɛ̃ɛma, ka maa Maakan sunɔ ka win tabu kowobu. Ma ba na ba ben sansani gira Mɛdebaɔ. Ma Amɔniba ba maa yarima ben wusun di ba mɛnna ka tabun sɔɔru. 8Ye Dafidi u nua mɛ, yera u bu Yoabu ka win tabu kowo damgibu sure. 9Ma Amɔniba ba yarima ba wãa wuun duu yerɔ. Sinam be ba maa bu somiru na, ma ba da ba yɔ̃ra nɛnnɛnka. 10Ma Yoabu u deema u koo tabu kowa biruɔ ka wuswaaɔ. Ma u Isireliban tabu kowo damgibu sɔɔ tabu kowo wuuru sua u Sirigibu kpare. 11Ma u maa win wɔnɔ Abisai tabu kowo be ba tie wɛ̃ bu ka Amɔniba wɔri. 12Ma u nɛɛ, Sirigibu bà n man kamiamɔ, a man somiru na. Amɔniba bà n maa nun kamiamɔ, kon nun somiru na. 13A de a n wɔrugɔru mɔ, kpa su taa bi ko ka wɔrugɔru bɛsɛn tɔmbun sɔ̃ ka maa Gusunɔ bɛsɛn Yinnin wusun sɔ̃. Kpa Yinni Gusunɔ u ko ye n ko n nùn wɛ̃re. 14Ma Yoabu ka win tɔmbu ba Sirigibu tabu wɔri. Ma Sirigii be, ba duki sua Yoabun wuswaan di. 15Ye Amɔniba ba wa ma Sirigibu ba duki sua, yera ben tii ba maa duki yarina Abisai, Yoabun wɔnɔn wuswaan di ba dua wuuɔ. Ma Yoabu u gɔsirama Yerusalɛmuɔ. 16Ye Sirigibu ba wa ma Isireliba ba bu kamiawa, yera ba sɔmɔbu gɔra bu Sirigii be ba wãa daarun guru giɔ sokuma. Sofaki, Hadadesɛɛn tabu kowobun wirugii u bu gbiiye. 17Ma ba ye Dafidi nɔɔsia. Yera u Isireliban tabu kowobu kpuro mɛnna, u ka bu Yuudɛni tɔbura, ma ba sĩa ba da Sirigii ben bera gia ba bu tabu wɔri ba kamia. Ma Sirigii be, ba duki sua Isireliban wuswaan di. 18Dafidi u ben tabu kɛkɛ be dumi gawe nɔrɔbun suba nɔɔba yiru (7.000) kɔsuka ka be ba wãa be sɔɔ, ka naanaakobu nɔrɔbun suba weeru (40.000), ka sere maa ben tabu sunɔ Sofaki. 19Ye Hadadesɛɛn sɔm kowobu ba wa ma Isireliba ba bu kamiawa, yera ba ka Dafidi nɔɔ tia kua ba nùn tii wɛ̃. Saa dɔma ten di, Sirigibu ba ku ra maa kã bu Amɔniba somiru da.


text: 1Nyini dɛɛ ti, wɔ yo daka ka ya bita Nyɛmɛ nɔaniɛ n bo ya du mɔ ati i nyunyumi, adena má ya mini. 2Ya si ka nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ yo fa maari i mɛrɛkɛm, na bu kan kereeri ya nam ni, i ti nahɔrɛ wɔ, na minɛm bo bu tiiri i na bu keteeri, na ba de má i ni, bɛrɛ nyaari suicin n a. 3Nzɛn yɛrɛ gusu keteeri nyini nɔaniɛ kpiri n bo i kere kabo Nyɛmɛ de ya tii ji ni, ya yo sɛ koro fite nu na ya nya má suicin a? Ahin tiide n bo ya kan i jɔrɛ ni, Mibiɛ n ni i tii du mɔ kan kereeri minɛm a, na bo bu tiiri i n adi i daani, ase ya ka i ti nahɔrɛ wɔ. 4Nyini saŋga n na Nyɛmɛ mmɔɔ adi i daani abuka su, yiri la bo i yoori alekutura sa barasu barasum kereeri i yiko, na i maari minɛm nyaari i Awiɛwiɛ Casi n aceerim kabo i koro barasu ni. 5Nahɔrɛ, Nyɛmɛ afa má durunya fɔfɔrɛ n bo ya kan i jɔrɛ, na i suba ni, awura má i mɛrɛkɛm saa nu. 6Ama, be akɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n awɔrɛ be nu, ka, “Ya Micɛra Nyɛmɛ, adamande gusu ti nzu wɔ, ye u cɛcɛ wo i nu a? Adamande wa ti nzu wɔ, ye a niɛ i dika? 7Kabo a yoori i ni, a ma i jinaabiri kpiɛɛri su saŋga kaan afiɛn ni u mɛrɛkɛm dɛɛ, na a nya awura i kpiri na a ma i jirima bambaka, 8na a fa deke kɛrɛ awura i saa nu.” Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu kabo Nyɛmɛ afa deke n kɛrɛ awura adamande saa nu ka i niɛ i dika ni, nyini kere ka deke be wo má bɛrɛ bo i ti má i dɛɛ. Ama, kisa, kabo i ti ni, ya nya ŋu má i sɔ. 9Ama, ya ŋu Yesu kabo Nyɛmɛ yoori i ni, i ma i jinaabiri kpiɛɛri su saŋga kaan afiɛn ni i mɛrɛkɛm dɛɛ wɔ. Na i dɛɛ ahɔrɔma n nu na wɔ wu sɔnɔ kɛrɛ dɛɛ ti. Kisa, wahara n bo i diiri i na i wu n dɛɛ ti, Nyɛmɛ awura i kpiri, na wɔ ma i jirima bambaka. 10Nyɛmɛ yiiri deke n kɛrɛ a, yiri la deke n kɛrɛ yiko a. I tiiri ye ni ka Nyɛmɛ kpini atin bo i minɛ beberebe ba nya i jirima woowa n be. Nyini dɛɛ ti, ye i ma Yesu ba diiri wahara n a, adena i yo minɛm mɔfɔ bo i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni, dama yiri ma bu nya tiide a. 11Yiri Yesu bo i yo minɛm casi ni, i ni minɛm kɛrɛ bo wɔ yo bu casi n saŋga Si wɔ. Nyini dɛɛ ti, i la má i nyinsɛ na i fere bu ka i ninbaam n a. 12Na wɔ se Nyɛmɛ ka, “M bó u duma kere m ninbaam. Na saŋga kɛrɛ bo bu tiɛɛnri bu nɔɔ, m dí jue kansi u duma.” 13Na wɔ kaaki ase ka, “Mini, m daafi Nyɛmɛ ŋu,” Na wɔ kaaki ase bekun ka, “Mini ni nbaam bo Nyɛmɛ afa ama m ni, yɛrɛ yaa.” 14Kabo nbaam n ti adamande ni, nyini dɛɛ ti ye yiri mmɔɔ kaakiiri adamande a, adena i wu na i yo sɔnɔ bo i la yiwee yiko ni ŋgbɛɛn, yiri la Sitana a, 15na i de minɛm tii ji, bɛrɛ kɛrɛ bo bu ŋgɔɔ su na bu soro yiwee n dɛɛ ti, na ba kaaki akɔɔm ni. 16I ti nahɔrɛ wɔ ka, má mɛrɛkɛm ye i buka deeri bu tii a, ama, Abraham busu nufɔm ye i buka deeri bu tii a. 17Nyini kere ka, wɔ yo daka ka i woowa ti ka i ninbaam i deke n kɛrɛ nu wɔ, adena i yo Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn bo i la dabuŋu na i si aŋunfɔ fa kɔ i nyɛmɛsu n nu, na i fa i ŋu yo yoowa ma minɛm na Nyɛmɛ fa bu satiɛ ce bu. 18Yiri ni i tii yo diiri wahara, na ba sɔ i ŋgɛɛ na bu niɛ ni. Nyini dɛɛ ti, ye i koro buka minɛm bo bu sɔ bu ŋgɛɛ na bu niɛ n a.