text: 1Nɛbinu anubɛ karan-mɔgɛnu bi Mari Yisata mɔgɛnu tɛma nun Antiyaki soe burɔ. Wonu denu bi Banabasi anubɛ Simiyɔn, (anu bi min kelela fanan ko, “Fara finyɛ,”) anubɛ Lusiya min bɔra Sairini soe burɔ, anubɛ Maneyan, minnubɛ Mansa Hɛrodi makolota anu nyɔgɔn fɛ, anubɛ Sɔli. 2Anu bi sunyɛ rɔ tumɛ min Mari bato tinɛ, Allata Ni Sɛnimɛ ya a fɔ anu ye ko, “Wo ni Banabasi anubɛ Sɔli yabɔ n ye. N bara anu kele wɔlɛ min ma, anu ni wo kɛ.” 3Anu tora sunyɛ rɔ Alla matara tinɛ. Anu ban wo la, anu ya anu bole sa wonu kuma ka anu nata. 4Nba, Allata Ni Sɛnimɛ ya Banabasi anubɛ Sɔli lata min kɛ, anu tara Sɛlusiya soe burɔ. Anu donta kulɔn rɔ nyɔ ka ta Saiparasi, yi-tɛma-dugi kɔni. 5Anu ke Salamisi soe burɔ, anu ya Allala kumɛ fɔ anu ye Yahudiyanuna dina-bɔnnu na. Yɔni-Maraka tara anu fɛ ka anu dɛnbɛ. 6Anu tenbira yi-tɛma-dugi wo bɛɛ rɔ ka ta fɔɔ soe min tɔgɛ Pefasi. Anu ya kofo-dan do taran nyɔ min tɔgɛ Bara-Yisa. Yahudiya le min ya a nyɛrɛ ma nɛbi la. 7Sigiyasi-Pɔlɔsi min bi yi-tɛma-dugi wo kun na, a yatigi le wo la. Ado hɛnkilimɛ le wo la. Wo ya Banabasi anubɛ Sɔli kele a warɛ bawo a ye a fɛ ka Allala kumɛ lamɔɛn. 8(Bara-Yisa wo tɔgɛ le Ɛlimasi Kiriki kan rɔ.) Kofo-dan wo ya anu sɔsɔ. A ya a sɛbɛ don alako sigisɔn-mansɛ ni a ban dɛnkɛninya-koe ma. 9Nba, Sɔli, anu bi min kelela fanan ko Pɔli, wo fanɛ Allata Ni Sɛnimɛ la min kɛ, a ya a yɛ gbala kofo-dan wo la sin! 10A ko, “Ile, Setanɛta dan! Fan min bɛɛ kin, i ye wonu kan ma. I burɛ lafanɛ ko-yogomɛ sifa bɛɛ la. Tuma-wo-tuma, i ye i rayala ka Marita tonyɛ yɛlɛma foninyɛ la! 11Nba, Mari kɔɛn si kɛ i ma kaka! I si fiyonya. A si mɛ doni, i ti fenfen yen.” Tiriyante wo rɔ, Ɛlimasi yɛ lapinpira. A ya a bole mɛmɛ ka mɔgɛ do nyini alako wo ni a bole bira. 12Min kɛra wo la, sigisɔn-mansɛ ya wo yen tumɛ min, a dɛnkɛninyara. A kawara Marila karan ma bɛrɛkɛ! 13Pɔli anubɛ a ta-nyɔgɛnu donta kulɔn rɔ Pefasi soe dafɛ ka ta Pamfiliya-Pɛraga soe burɔ. Yɔni-Maraka ya anu boloka nyɔ ka sɛgi Yerusalɛm. 14A toenu bɔra Pɛraga ka ta Paisidiya-Antiyaki soe burɔ. Sulen-Tele ma, anu tara sigi Yahudiyanuna dina-bɔn la. 15Dina-bon-kun-tiginu banta Musata tɔn anubɛ nɛbinuta buku karanna tumɛ min, anu ya Pɔli anubɛ Banabasi manyinika. Anu ko, “Ma na kelen nyɔgɛnu, ni kumɛ do ye wo bolo min si ma dɛnbɛ, wo ni wo fɔ ma ye.” 16Nba, Pɔli ya a sɔ ka a bole sa a dɛ la ko anu ni anu tole masɔ. A ya a fɔ anu ye ko, “Wole Isirɛla kɛnu anubɛ sibolo gbɛrɛ minnu bi Alla batola yan, wa wo wɔlɔ matɔlɔ n kan la! 17Ma benbanu bi sundanyɛ la Iyipiti dugi rɔ tumɛ min, Isirɛlata Alla ya ma benbanu ma a nyɛrɛtɛ la ka anu nasiyaya bɛrɛkɛ! Alla ya anu nabɔ Iyipiti a sɛnbɛ-bɛrɛbɛrɛ-wɛ la. 18A ya a munyu anu kɔrɔ wula-da-rakolɔn rɔ san bi-nani kɔrɔ. 19A ya sibolo wɔrɔnfila halaki Kenan nyamanɛ rɔ ka anuta dugi di ma benbanu ma. 20Wo bɛɛ mara san kɛmɛ nani ani san bi-loli (450) kɔrɔ. “Wo kɔma, Alla ya kɛlɛ-kurugbɛnu di anu ma ha Nɛbi Samuwɛlita wati rɔ. 21Kɔnɔ anu nɔrɔta mansaya-koe ma min kɛ, Alla ya Kisila dan Sɔli di anu ma ka bɔ Bɛnyamɛ bɔnsɔn rɔ alako wo ni ma anuna mansɛ la. A tora mansayɛ la san bi-nani kɔrɔ. 22Wota wati tenbinɛ, Alla ya Dawuda ma anuna mansɛ la. Alla ya kɛ le fɔ Mansa Dawudala ko la, a ko, ‘N bara a yen ko Yɛsila dan Dawuda le si n hɛnɛ kati! Wo le si n diyana koe bɛɛ kɛ.’ 23Alla ya lanyiri kiri ko Mansa Dawuda kegeyɛ do si ma Isirɛla mɔgɛnuna kisilɛ la. Ado Yisa le wo mɔgɛ la. 24Yanni Yisa ni na, Yɔni ya Isirɛla mɔgɛ bɛɛ kawandi ko anu ni tubi ka anu kɛ-nyanu yɛlɛman ka batasi. 25Ata wɔlɛ ye nala banna tumɛ min, ale Yɔni ya mɔgɛnu manyinika. A ko, ‘Wo miriya ko yon bi nde la? Wo ye kisilɛ min makɔnɔna, wo ma nde la de! Wo ye nala n kɔma. Ado hali ka wola sanbarɛ fulen a kian rɔ, nde ma kɛn ka wo ma.’ 26“Nba, n na kelen nyɔgɛ Isirɛla mɔgɛnu, Iburayima bɔnsɔnnu, wobɛ sibolo gbɛrɛ min bi Alla batola yan, Alla ya male sɔ ko wo ni a lɔn wo si kisi nya min. Ado bɛɛta sarakanɛ le wo la. 27Yerusalɛm kɛnu anubɛ nyɔ-kun-tiginu, anu ma Yisa lɔn anu kisilɛ la. Hali nɛbinuna kumɛnu, anu bi minnu karanna Sulen-Tele bɛɛ ma, anu ma wonu nya-yen. Woletɔ anu ya Yisa yiliki min kɛ, wo ya a ma, nɛbinuna kumɛnu bɔra a la. 28Iko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ nya min, anu ya wo bɛɛ ma le. Hali anu ma fɛɛ woo yen a faga koe la kɔnɔ anu diginta Pailɛti ma a faga koe ma. Anu ban ale Yisa fagala, mɔgɛnu ya a layigi ka a furi bɔ kɔlɔma ma ka a sa kanbɛ rɔ. 30Kɔnɔ Alla le ya a lawuli ka bɔ furinu tɛma. 31Anubɛ ala karan dan minnu bɔra Kalili sigisɔn rɔ ka ta Yerusalɛm, a ya tele siyaman kɛ wonu fɛ. Ado wonu denu bi sereyɛ bɔla Isirɛla mɔgɛnu ye kaka. 32“Ma ara na kibara-nyimɛ wo la wo ye. Alla ya lanyiri min kiri ma benbanu ye, 33a ara wo kɛ male, a bɔnsɔnnu ye kaka bawo Alla ya Yisa lawuli ka bɔ furinu tɛma. Iko a sɛbɛnɛ Yaburi kitabu fila nyɔgɛ rɔ nya min ko, ‘I mara nna dan la bi. N bara ma i Fa la.’ 34Alla ya a bɔ furinu tɛma alako a furi kana na tuli. Iko Alla ya a fɔ nya min, a ko, ‘N ya lanyiri sɛnimɛ minnu kiri Dawuda ye, n si wonu kiri wole ye.’ 35Iko a ya a fɔ Yaburi kan tina gbɛrɛ rɔ nya min, a ko, ‘I ti sɔn ila wɔli kɛla sɛnimɛ ni tuli.’ 36Dawuda ye a kɛndɛ la nun tumɛ min, a ya Alla sako kɛ. Wo kɔma, a fagara. Anu ya a togon a benbanu dafɛ. Ado a furi tulita nyɔ rɔ. 37Kɔnɔ Alla ya Yisa lawuli ka bɔ furinu tɛma. Wo ma tuli. 38“Nba, n na kelen nyɔgɛnu, wo dama ni a lɔn serr, ko Yisa si ke wo hakɛnu makotola. Musata tɔnnu ti ke wo bɔla wola hakɛ-yɔɔnyɛ rɔ. Wo ni a lɔn ko min bɛɛ dɛnkɛninyanɛ Yisa ma, wonu bara hɔrɔya hakɛ bɛɛ ma. 40Woletɔ wo ni a ma wo fɛrɛma. Nɛbinu ya min fɔ, wo kana ma wo la bawo a sɛbɛnɛ ko, 41‘Wole minnu bi nde, Alla mayɛlɛnna, wo si ko-makawanɛ yen ka faga don! N bi nala min mala wota wati kɛ rɔ, hali wo wa a lamɔɛn, wo ti la a la.’ ” 42Pɔli anubɛ Banabasi ye bɔla dina-bɔn la tumɛ min, mɔgɛnu ya anu madiya ko anu ni na tun Sulen-Tele wo kun sɛgi ka kumɛ wo donu fɔ anu ye tun. 43Mɔgɛnu bɔra ladɛn rɔ tumɛ min, Yahudiya anubɛ sibolo gbɛrɛ siyaman minnu bi Yahudiyanuna dina rɔ, wonu bilara Pɔli anubɛ Banabasi fɛ. Kilayɛnu ya anu makawandi ko anu ni to Allata hinɛ koe rɔ. 44Sulen-Tele wo kun sɛgi, soe wo mumɛ nara fɔ donu. Anu nara ka anu tole masɔ Mari wara-koe la. 45Yahudiyanu ya nyama yen tumɛ min, keliyɛ wulita anu na kati! Anu ya Pɔli manyini ka ala kumɛ bɛɛ masɔsɔ. 46Kɔnɔ Pɔli anubɛ Banabasi kumara yisi-latɛgɛ rɔ. Anu ko, “A fɛrɛ sa fɔ Allala kumɛ ni fɔ wole fɔlɔn ye. Kɔnɔ wo ara wo ban a la min kɛ, wo le ya a ragbɛ ma ye ko a ma bɛn wo ni habadan-nimayɛ sɔrɔn. Woletɔ ma ye nala wo bolokala ka ta sibolo gbɛrɛnu bara. 47Ado Mari ya min fɔ ma ye, wo le kɛ la. A ko, ‘N bara wo yabɔ alako wo ni ma waan la sibolo gbɛrɛnu ye. Ado duninya-mɔgɛ bɛɛ si nta kisi-koe lamɔɛn wole sebu la.’ ” 48Sibolo gbɛrɛnu ya wo lamɔɛn tumɛ min, anu sewara. Anu ya Marita kumɛ gbiliya kati! Minnu yabɔnɛ habadan-niyi-sɔrɔn-koe la, wonu dɛnkɛninyara Yisa ma. 49Marita kumɛ nyɛnsɛnta nyamanɛ wo mumɛ bɛɛ rɔ. 50Kɔnɔ Yahudiyanu ya nyɔ-mɔgɔ-banu natugu anu kan ma anubɛ sibolo-gbɛrɛkɛ-musu-tɔgɔlamɛ minnu bi Alla batola. Anu ya sɔnkɔ-sɔnkɔ lawuli Pɔli anubɛ Banabasi kan ma ha mɔgɛnu ya anu gben anuna nyamanɛ rɔ. 51Pɔli anubɛ Banabasi ya anu kian ragbɔngbɔn alako wo ni ma sereyɛ la anu kan ma. Wo kɔma, anu tara Aikoniyam soe burɔ. 52Kɔnɔ dɛnkɛninya-mɔgɛ minnu bɔ-san Antiyaki, wonu fara sewɛ anubɛ Allata Ni Sɛnimɛ la.


c: text/html

text: 1Nɛreba han tara nɔkpe'ene, ba wan tare keŋɛ yetɔgom zen'an la te yelegankereba la ta behɛ yele la, bahɛ boorɔ daana la ge zɛrɛgɛ se'em n tue la. 2Se'em n tue la han dɛna la ya ŋmɛ' en, yelegankera la bahɛ te a gan'arɛ te ba ŋmɛ' en a ninin, a tuure la n de ba ŋmɛ' en kpa'aha sugumnɔɔren se'em, 3ge a da bo en gaŋɛ kpa'aha pihinaahe. Ya han ŋmɛ' en gaŋɛ bala, a wan di vi ya nɛŋan. 4Da lo lɔlega nɔɔrɛ ge tare ka tɔɔra ki. 5Sɔɔnrɔ han lagom bɔna te ba ayema ki ge ka tara bia, a pɔga la da ele yeŋa, se'em n dagɛ a sera la buuri poan. A sera la sɔɔn to'e en di te bɔna la en woo a sɔɔn la. 6Te bodibila sɛka te a dɔgɛ yia la wan dekɛ segɛ a sɔɔn la n ki la, te a yu'urɛ la da saalom Israel poan. 7Ge boraa sɛka han kan di a sɔɔn pɔkɔɔnrɛ, a sɔɔn la pɔga la yehe keendoma la n zin' teŋa la nayaŋa nɔɔrɛn la nɛŋan yele ba yeti, n sera sɔɔn wa ka sakɛ te a tee ze'ele a sɔɔn la na'arɛ te a yu'urɛ pota kelom Israel wa poan. A ka sakɛ te a sɔe a sɔɔn la na'arɛ bɔna la mam. 8Teŋa la keendoma la wan yi boraa la na zin'ire sɔnhɛ la en. Te a han sina ge yeti, n ka bote n di en, 9a sɔɔn pɔga la wan keŋɛ paɛ a nɛŋan keendoma la nɛŋan pirege a tagatɛ deyema, ge tobehɛ nɔtɔɔnrom ma' a nɛŋa ge yele en yeti, ba ne eŋɛ boraa sɛka n kan mɛ ka sɔɔn buuri se'em n bala. 10Boraa kaŋa buuri la zan'an yu'urɛ wan yi'ira A Ka Tare Tagara Yiredoma Israel teŋa la poan. 11Boraahe seyi' han zabera, te ba ayema pɔga wa'ana te a fan' a sera la a tadaana la nu'uhen, han gi la boraa la kayema lama vɛ'ɛra, 12kɔ'ɔn kɛ' ya ka nu'o seko te a dekɛ gin' la fike ge da zɔ ya ninbɔn'ɔn. 13Da tara sɛla n tare magaha lɔgɔrɔ la bayi' ho tapɔɔ poan, te ayema tebegɛ te ayema fakɛ. 14Da tara sɛla te ba tara magaha lɔgɔrɔ la bayi' ho yire, te ayema kanregɛ te ayema pɔ'ɛ. 15Tare sɛla te ba tara magaha lɔgɔrɔ zo'ore bii tebehom la, te ba zona wo lan sontii te ba zona se'em la. Bala te ya wan vɔna yuue teŋsɛka te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya la. 16Na'ayenɛ ya Yenɛ la ka bote nɛra se'em n ete yele ana, se'em n pini. 17Tɛnre ya Amalekdoma n yuun eŋɛ ya se'em sore la zuo, yan yuun yehe Mizraim teŋa yɛ'a na la. 18Ya yuun kene na taregɛ ba'ahɛ la, ba yuun yehe mɛ na ko sɛba n yee pooren la ka zɔ Yenɛ. 19Na'ayenɛ ya Yenɛ la han ta bo ya vo'ohogo ya diŋdoma sɛba n kae ya bahɛ teŋsɛka te a dekera bɔ'ɔra ya ta ka dɛna ya sɔ'ɔlom wa poan, ya kɔ'ɔn saalom Amalekdoma wa teŋparɛ wa zuo zan'an bahɛ. Tɛnre ya yele dena wa.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Saŋga bo Yesu juraari buka n su ba juuri n na jama beberebe asu i su. 2Na kokofɔ be aba i dɔ, na wɔ ba akutu i nyunu asere i ka i buka i, i ŋa, “M Mibiɛ, nzɛn a koro ka a ma m nya laifiɛ, a koro ma m nya i.” 3Na Yesu ateŋge i saa anana i ŋu, na wɔ se i ka, “M koro. Nya laifiɛ.” Na kokobi n akaba ayaki sɔnɔ n na wɔ nya laifiɛ. 4Dɔ na Yesu ase i ka, “Má a se ka a se be ahin jɔrɛ ni, ama, kɔ na a kɔ fa u ŋu kere Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ ni, na a kɔ yo yoowa n bo Moyisi yo kereeri dawafɔm ni, dama nyini kere minɛm ka a nya u ŋu a.” 5Saŋga bo Yesu kɔ wuraari Kapɛnam miɛ kpiri n nu ni, na Romafɔm soja kpiɛn be aba asere Yesu jande ka i buka i, 6i ŋa, “M Mibiɛ, m gbɛfɛnɛ da awuru, i saa ni i jaa kɛrɛ awu, i sudi wahara agaya.” 7Na Yesu ase i ka, “M bá na m ma i nya laifiɛ.” 8Na soja kpiɛn n ase i ka, “M Mibiɛ, m ti kaan ni be a ba m dika. Ama, haari a ma nɔaniɛ n mmɔɔ, m gbɛfɛnɛ ni nyá laifiɛ. 9Dama mini mmɔɔ ni m tii n wo sɔnɔ saa nu wɔ, na mini gusu nya la m dɛɛ sojam bo m niɛ bu su. Na bo m nya se i ka, ‘Kɔ fɛn,’ na i kɔ, na m se nyiŋga gusu ka, ‘Bra fɛn,’ na i ba. Na m se m akɔɔ n gusu ka, ‘Yo ahin,’ na i yo i.” 10Saŋga bo Yesu tiiri sɔ ni, na wɔ yo alekutura, na wɔ se minɛm bo bu su i su n ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, ma nya aŋu má sɔnɔ bo i la yarada agaya ka ahin sɔnɔ n ŋusu, haari fa saŋga ni Yisarelifɔm mmɔɔ. 11M suse am wɔ lɛɛ, ka, minɛm beberebe fíte durunya n wiɛ afiiri, ni wiɛ atɔɔri kɛrɛ, na bɛrɛ, ni Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu bá saŋga tana Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, na bu dí na bu nú. 12Ama, na minɛm n bo má i ti ye ni ka bɛrɛ wo Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni, na Nyɛmɛ fa bu tu awosin nu. Dɔ na bu sún, na bu kán bu saa.” 13Na Yesu anya ase soja kpiɛn n ka, “Kɔ awuru. Kabo a yo yarada ni, i yó sɔ ma u a.” Na soja kpiɛn n gbɛfɛnɛ n anya laifiɛ, nyini saŋga n bo Yesu fa jɔjɔɔri ni. 14Saŋga bo Yesu wuraari Petoro dika n na wɔ ŋu ka Petoro sibara da sɔrɔ, i la má i ŋu, yakɔkɔ abo i. 15Na Yesu aso i saa nu, na yakɔkɔ n ayaki i, na bara n ayasu, na wɔ kɔ ayo diire ama i. 16Nyini cɛɛn n naasɔ, na ba fa minɛm beberebe n bo ajinim wo bu ŋu ni, aba Yesu dɔ. Na wɔ ma ajinim nɔɔ na ba fite, na wɔ tuntun tukpakifɔm na bu kɛrɛ anya laifiɛ. 17I yoori sɔ, na nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔɔri i n yo yiiwa wɔ, i ŋa, “Na wɔ de ya afite ya tɔrɛm, ni ya tukpaki kɛrɛ nu.” 18Saŋga bo Yesu ŋuuri jama n sɔ ni, na wɔ se i susufɔm n ka bu kpiɛ kɔ kunma kpiri n buekun dɔ. 19Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ kun aba Yesu dɔ, aba ase i ka, “Ya Kerefɔ, deke kɛrɛ bo a kɔ, m sú u su wɔ.” 20Na Yesu ase i ka, “Ŋaakum la kunmam, na anumam gusu la tiɛɛrim, ama, mini Adamande Wa n yiri, m la má m tii daabiri.” 21Na i susufɔm n kun be gusu ase i ka, “M Mibiɛ, ma m du mɔ kɔ yo m si sutura ka, na m nyá ba su u su.” 22Ama, na Yesu ase i ka, “Wɔrɔ su m su, na a yaki bo ba wu ni, na bu se bu beŋgu.” 23Nyini sin na Yesu awura lee nu, na i susufɔm n asu i su. 24Bu wo kɔ su sɔ ni, na aŋuma bambaka be ayasu nzue n nu, na i subo nzue gɔ lee n nu. Má lee ni suyi ni nzue wɔ. Ama, nyini saŋga na Yesu wo daafiri su. 25Na i susufɔm n akɔ ateŋge i, na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, de ya tii ji, má nyini, ya wu awie.” 26Na wɔ se bu ka, “Nzu ti ye am soro sɛrɛ sɔ a? Ambɛrɛ, am yarada n ti kaan sɔ ɔ.” Na wɔ yasu atiɛn aŋuma n ni nzue n ŋu, na dika n kɛrɛ atara jum. 27Na ba yo alekutura, na ba se ka, “Nzu sɔnɔmbiri barasu la ahin, bo aŋuma ni nzue n mmɔɔ de i nɔaniɛ a?” 28Saŋga bo Yesu kpiɛɛri kunma kpiri n kɔ juuri awɔrɛ n bo bu fere i ka Gadara n ni, na i ni minɛ nnyɔ nbem ayɛ, bu fite faŋkunmam nu wɔ, ajinim wo bu ŋu. Bu ti tiɛ haari bo be koro nati sin má nyini awɔrɛ n nu. 29Bu ŋuuri Yesu sɔ ni, na ba tiɛn afere i, bu ŋa, “Nyɛmɛ Wa, a koro nzu ya nu fɛn a? A ba ka a ba ma ya ŋu anyumboro wɔ ka, na saŋga n nya ju, nzɛn sɛ?” 30Nyini saŋga afam beberebe wo di su, bu waari má ni bɛrɛ, 31na ajinim n asere Yesu ka, “Nzɛn a ŋa a fɔn ya fite minɛm n ŋu, ma ya kɔ fun afam n ŋu.” 32Na Yesu ase bu ka, “Am kɔ.” Na ba fite ayaki minɛm ni, na ba kɔ afun afam n ŋu. Dika n nu bɛrɛ, na bu kɛrɛ aŋmati acɔɔndi akɔ ato kunma kpiri nzue n nu, na nzue n adi bu. 33Afa sasafɔm ni ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba ŋmati akɔ miɛ n kunnu akɔ abo ndoori, fa kɔ sa n bo wɔ yo n su. Na ba kan sa kɛrɛ bo i tuuri minɛm n bo ajinim woori bu ŋu ni. 34Na miɛ n nufɔm kɛrɛ pepere afite akɔ Yesu dɔ. Saŋga bo bu kɔ ŋuuri i sɔ ni, na ba sere i jande ka i fite bu awɔrɛ n nu.


text: 1M ninbaam, jɔrɛ bo i wo bɛrɛ la ka, am ma am ahore jɔ kabo am ni Mibiɛ n ayo kun ni. I ti ye ni ka m kaaki kɛrɛ na m teŋge am su fa kɔ kabo m yo kɛrɛ seeri am ni, dama i ti deke bo i buka am wɔ, na má am wura kekereke nu. 2Am si am ŋu sa, ni minɛm bo bu ti satiɛyofɔm na bu ti ka caam ni, na bu ŋa nzɛn sɔnɔ awura má kɛnkɛnnɛ, i nya má tiide ni. 3Yɛrɛ ti Nyɛmɛ minɛm bo ba wura kɛnkɛnnɛ nahɔrɛ su a, má bɛrɛ, dama Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi ni buka ya ye ya koro su Nyɛmɛ na ya la ahorejɔ a, fa kɔ kabo ya ni Yesu Kristo ayo kun ni. Nyini ti, ya daafi má sayoowa be ŋu fa kɔ aŋuniɛmbaa su. 4Mini ni m tii, má m la atin bo m koro se ka m daafi m ŋu fa kɔ sayoowam su. Nzɛn be ŋa i la atin, na i daafi i ŋu fa kɔ nyini sayoowam su, má m koro se ka, m la atin tara i mi fieo. 5Bu wuuri m ni, m lemɔcuɛ cɛɛn bu wuraari m kɛnkɛnnɛ wɔ. M ti Yisarelifɔ baa a, na m fite Bɛnjamin dɛɛ lɛɛ anɔ n nu wɔ, na m ti Hiburufɔm anuma a nahɔrɛ su. M yo ti Farasifɔm kun wɔ, na m su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su kabo i ti ye ni ka bu su i su barasu ni. 6M yo bita i ni anyumboro wɔ, kabo m yo na m kere Kristo jama n wuwuruwa ni. Fa kɔ kabo sɔnɔ de Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n na i su i su nahɔrɛ su, mini la má ŋgasi be. 7Ama, nyini deke n kɛrɛ bo m yo buuri bu ka bu la kpɛrɛ ma m ni, Kristo dɛɛ ti, ma ŋu ka bu kɛrɛ ti ŋgbɛɛn wɔ kisa. 8I ti nahɔrɛ wɔ ka, ma ŋu ka deke n kɛrɛ ti ŋgbɛɛn wɔ, adena m koro si m Mibiɛ Yesu Kristo, yiri tara deke n kɛrɛ a. Yiri dɛɛ ti, ma yaki deke n kɛrɛ bo m yo yoori bu n ka bu ti ŋgbɛɛn wɔ. M niɛ bu kɛrɛ ka wura a, adena m koro de Kristo ni m saa nnyɔ, 9na m ni yiri yo deke kun nahɔrɛ su. Kisa m koro se má ka m yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ni, ama, kisa, kabo ma yo Kristo yarada n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ de m ka m yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Deke n bo i ma i de m ka m yo sa bo i kɔ atin su i dɔ n la bo ma yo i yarada n wɔ. 10Deke bo m koro i n kɛrɛ la ka, m sí Kristo, na m nyá i yiko n bo i koro teŋgeeri i yiwee n nu ni, na m dí i dɛɛ wahara n bo i diiri n be, na m wú i dɛɛ yiwee n be. 11Nyini ma m la tama ka mini gusu téŋge m yiwee nu a. 12M suse má ka ma du mɔ aju su na m ti kabo Nyɛmɛ koro ka m ti ni, wara ma du mɔ ayo casi wɔ, ama, m toko boro m nyi wɔ, adena m nya deke n bo i ti na Yesu Kristo afa m ayo i dɛɛ sɔnɔ ni. 13M ninbaam, mini ni m tii suse má ka ma ju su kabo i koro ka m woowa ti barasu n wɔ, se deke kun ye m nyunu aboro i su a, m wara afi dekem kɛrɛ bo m yo yoori bu n sa, ama, m sukoro ka m boro m nyi wɔ, na m saa kan deke n bo i wo m nyunu ni. 14Nyini ti, m miɛ m nyi wɔ na m kɔ m nyunu, adena m kɔ ŋu i awieeri, na m nya aceeri n bo Nyɛmɛ afere m ama m ŋgɔɔ i dɔ ni, Yesu Kristo dɛɛ ti. 15I ti ye ni ka yɛrɛ kɛrɛ bo ya yarada ti biiwa ni, ya nyunu boro fa kɔ nyini dika. Na nzɛn am sunsunni ba woori i ŋguŋgumi, fa kɔ i nɔaniɛ n su, Nyɛmɛ yí i nyi kere am, na am tí i bu. 16Ama, bo i wo bɛrɛ la ka, kabo ya bita Nyɛmɛ atin ba ju haari ni nyuma ni, am ma ya toko bita i sɔ. 17M ninbaam, am ma am woowa ti kabo m dɛɛ n ti barasu ni. Woowa kpa n bo ya du mɔ afa akere am ni, am niɛ minɛm bo bu bita nyini woowa kpa n ni, na am sɔn bu su. 18Dama saŋga kɛrɛ m nati se am ka, nbem woowa kere ka bu ti Kristo kpɔfɔm wɔ, fa kɔ i yiwee n bo i wuuri i baka jaanu n su ni. Ye kisa m kaaki suse am bekun ni nyunvuin n a. 19Nyini minɛm sɔ, bu nyɛmɛ la bu kunnu wɔ, na deke bo má i ti bu nyinsɛ ni, bu fa nyini fa yo yanfɔya. Bu sunsunni kɛrɛ wo durunya n nu fɛn neŋgem ŋgumi sɔ a, nyini ti, bu awieeri, bu ká ŋgbɛɛn wɔ. 20Ama, yɛrɛ yiri, ya ti Nyɛmɛ dika n bo i wo aŋgoro n nu nbaam wɔ, ye ya suŋminda ya Mibiɛ Yesu Kristo, ya Tiidefɔ ni, ni anyumboro, ka i fíte Nyɛmɛ dika n bo i wo aŋgoro n nu ba. 21Na i bá kaaki ya ahin aŋuniɛ n bo i wú ni, na i má i yo aŋuniɛ fɔfɔrɛ barasu be bo i ti kabo i dɛɛ aŋuniɛ woowa n bo i la jirima n ti barasu ni. I fá i yiko n bo i fa niɛ deke n kɛrɛ su ni fá yo nyini kɛrɛ a.


text: 1Iyôŋ ba, aŋga ɓu bôn damaŋ ka en ayiɲ tôôn biɲ bay ayê bôô na, na bi bay ré eŋgeriɲ Emen ré biɲ ɓiɲé aŋga bay ôriɲ doyriji hen men, bay ré uwôli men, bay ré sôm sari a men, bay ré liri dosé wô sa aŋga ôbi li biɲ ɓiɲé kêm hen a men. 2Uwôlêŋge Emen wô sa kilmé men, wô ɓiɲé kêm ka kenare kôbriji a hen a men, aɲ bi nana môriɲ ɗê naɲ bô jalê men, bi nana ɗi yerna yi Emen a dô men. 3Uwôlê Emen wô sa ɓiɲé kêm na, na aŋga dôri men, na aŋga dé tu Emen woɲ ôbi gôliɲ naɲ na hen a men. 4Ôbi gey hen iyôŋ bi ɓiɲé kêm ré gôl men, bay ré hôn tu kwôlê a men. 5Wôsa Emen na pôn nêŋ hari men, ôbi ɗebé derôrji a naɲ ɓiɲé na, na Jésu Krist pôn nêŋ hari men, ôbi na gawra a men. 6Ôbi ay yiri liɲ sarga aɲ bi ɓiɲé kêm ré mô sarji seŋge. Ôbi li hen iyôŋ geliɲ ɓiɲé ka Emen ré gey gôliɲ naɲ ci. Ôbi gel hen iyôŋ na wulê wo Emen na genge hen. 7Na ôbi á, Emen ré ɗén bi ené yi ôbi uwôlê béré men, ôbi jé wo Krist a men hen. Aɲ bi ené geliɲ ɓiɲé ka na Jubɲê ré hen aŋga gengiɲ sa ayê bôô men, tu kwôlê a men. En kôl na kwôlê woɲ tiri ɗiba, na benare ré. 8En gey bi ɓiɲé ré uwôl Emen naɲ kiriɲ kiriɲ men, bay ré pô kôbriji wo séli ta aɲ uwôliɲni naɲ bôô wo pôn men, naɲ bô tarê ré men, naɲ naɲare ré a men. 9En gey bi yébé ré ha bargay kaji naɲ tô gerériji ɗiba, kaɲ lamiɲ imɲê hen né men, bi bay ré duu yirji tôŋ men, bi ré pôy sarji toɲ bayrare ré men, ré elagêrê yirji naɲ lôr ré men, ɲaŋ ré men, ré tôbe bargay ka gararji gaɲ hen né a men. 10Niɲba, aŋgaɲ kalmare kaji ba, bi yi na jé lêreji wo dôri hen, ôbi a dé yébé ka kôl ciré na ka Emen hen. 11Kiriɲa yébé mô wô toyé kwôlê na, bi bay herage ré men, bi biɲ ôbi halêrji hen kwôlê a men. 12En jôô wo yébé ré geliɲ imɲê are men, ré ôm sarji ré men, ré herage ré a men. 13Wôsa Emen ɗi Adam tumô dema ré ɗi Êb tô. 14Men, na Adam a ɗé Sidan lamni ré niɲba, na iyore a ɗé ôbi lamne men, ɗagiɲ sa tôô to Emen a men . 15Iyôŋ hari kôba, iyore a uɲé gelê wô kamrê ka hende a yê hen men, hena hende ré gem ayê bôô wore men, hena hende ré gey ɓiɲé men, hena jé lêre ré dé tu Emen men, hena hende ré pôy yere a men.


text: 1Yisa Kirasiti wa na ala mansayɛ la tumɛ min, a si mɔgɛ bɛɛ kiti, minnu kɛndɛ wo, minnu faganɛ wo. Ale Yisa anubɛ Alla ye n sere la 2ko ile Timoti ni Allala kumɛ lake ka i kiri a fɔɛ ma. Ni mɔgɛnu ya a bira, ni anu ma a bira, ile ni to a fɔla anu ye tun! I ni mɔgɛnu makuma ka anu makawandi. Kɔnɔ i ni anu karan dinyɛ rɔ 3bawo wati ye nala, mɔgɛnu ti anu tole masɔ tonyɛ la tun. Anu si bila anu nyɛrɛ-natanu fɛ. Anu si to karan-mɔgɛnu nadɛnna anu nyɛrɛ ye, minnu si anu toleta-diyana-koenu fɔ anu ye. 4Anu si anu tole bɔ tonya-kumɛ la ka anu tole masɔ tili gbansannu na. 5Kɔnɔ i ni i nyɛrɛ mara koe bɛɛ rɔ ka i munyu nyagbɛ kɔrɔ. I ni kawandi-bɔ-wɔlɛ kɛ ka i se-koe-bɛɛ kɛ Allala wɔlɛ kɛ rɔ. 6Kɔnɔ nde, nta tumɛ ara ke. N bara ma iko sarakɛ. N bɔ-tumɛ ara ke duninya rɔ. 7N bara n buri-nyimɛ kɛ. Ado n bi buri-kɛ min na, n bara ke a dan ma. N bara lanayɛ bɛɛ kɛ. 8Nba kaka, nta duwɛ ye n makɔnɔna. Anu si mansa-telenbagɛta fulɛ di n ma. Duninya-kiti-tɛgɛla-telennɛ si wo di n ma tele wo ma, Mari kɔni. A ti a di nde dɔrɔn ma fɔ min bɛɛ ye ale Mari kenina ka a na-koe makɔni. 9I ni i raya ka na ke n ma yona. 10Ado Dimasi ara bɔ n fɛ duninya kɛ diyɛla ko la. A ara ta Tɛsalonaika soe burɔ. Karɛsɛn fanan tara Kalesiya nyamanɛ rɔ. Taita tara Dametiya sigisɔn rɔ. 11Luka kelen pe le ye n fɛ yan. I tenbi nala, i ni na Maraka la i bolo bawo a si ke n dɛnbɛna wɔlɛ la. 12N bara Tikika lata Ɛfɛsa soe burɔ. 13I tenbi nala, n ya nna duruki min to Kapasi bolo Taroyasi soe burɔ, na wo la i bolo. I ni na nna bukunu fanan na, katarala sɛbɛli kɛnɛ gbole min ma. 14Alɛsanda, siyaki kɔni, a ya ko-yogoma-ba kɛ n na. Mari si a sara iko ala kɛwɔlɛ ye nya min. 15I ni a ma i fɛrɛma alela ko la bawo a ya mala kumɛ masɔsɔ kati! 16N ya n fɛka fɔlɛ kɛ tumɛ min, mɔgɔ wo mɔgɔ ma sɔ n fɛ. Bɛɛ bɔra n fɛ filili! Alamɛ Alla fonde kana bɔ anu kan ma! 17Hali wo, Mari tora n fɛ ka n sɛnbɛ don. Woletɔ n tora Allala kumɛ bɛɛ lakela sibolo gbɛrɛ bɛɛ ma yan tɔ. N kisira yarɛ dɛ ma. 18Nba, Mari ti sɔn ko-yogoma woo ni ma n na. A si n nadon Arinyɛni tɔ, ale ye mansayɛ la kan min. Gbiliyɛ ni di a ma habadan! Amina. 19N bi Purusila anubɛ Akuwila kɔndɔnna anubɛ Onɛsiforala denbayɛ. 20Irasiti tora Kɔrɛnti soe burɔ. N ya Tarofimasi to Mailita bawo a kirɛ le nun. 21Yanni samɛ ni ke, i raya kati, i ni na. Yubulasi ye i kɔndɔnna anubɛ Pudɛn anubɛ Laina anubɛ Kalodiya anubɛ ma na kelen nyɔgɛ toe bɛɛ fanan. 22Mari ni i niyi kandan. Allala hinɛ ni to wo dama fɛ.


text: 1Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn kɛrɛ, bo Nyɛmɛ yo yiiri i minɛm n nu ka i yo juma ni, i dɛɛ la ka, i jina minɛm dɛɛ jinaabiri Nyɛmɛ dɔ, na i de bu aceerim ni yoowam na i fa ma Nyɛmɛ fa kɔ minɛm satiɛ bo ba yo i n dɛɛ ti. 2Yiri mmɔɔ ni i tii koro si minɛm aŋunfɔ bo ba si má na ba mini atin ayo satiɛ ni, dama yiri mmɔɔ faŋga akpiɛ su Nyɛmɛ dɔ. 3Nyini dɛɛ ti, wɔ yo daka ka i du mɔ yo yoowa ma i ŋu fa kɔ i ŋgasi bo wɔ do i ka, ye i nya koro yo yoowa ma minɛm kɛrɛ ŋgasi n a. 4Be koro wura má i ŋu kpiri na i se ka i ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn, má ka Nyɛmɛ ni i tii ayi i mi, kabo i yo yiiri Aarɔn ni. 5Nyini dɛɛ ti, Kristo gusu awura má i ŋu kpiri ayo má i ŋu Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn, se Nyɛmɛ yiiri i a, na wɔ se i ka, “Wɔrɔ ti m Wa a, nyuma, m káaki u Si.” 6Ba kaaki akɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n awɔrɛ be nu ka, Nyɛmɛ ŋa, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ, kabo Mɛlɛkisidɛki busu nu ti n a, a wo bɛrɛ sɔ ɔ saŋga kɛrɛ, be de má u.” 7Saŋga bo Yesu wo durunya n nu fɛn ni, i yo sereeri Nyɛmɛ ni anyumboro su, na wɔ bo afere Nyɛmɛ na wɔ sun, ka, i de i fite yiwee n nu. I yo yoori i ŋu kaan, na i soro Nyɛmɛ n dɛɛ ti, na Nyɛmɛ ade i sere. 8Haari ni bo i ti Nyɛmɛ Wa ni, Nyɛmɛ maari i diiri wahara, adena i si kabo i deeri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni. 9Saŋga bo Nyɛmɛ ma i tiiri kabo i koro ka i ti ni, ye wɔ ma sɔnɔ kɛrɛ bo i deeri i nɔaniɛ n nya tiide bo i la má awieeri n a. 10Dama Nyɛmɛ yiiri i ka i yo Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn, kabo Mɛlɛkisidɛki yo ti barasu n a. 11Má ya la deke dɔŋgu bo ya kan kere am fa kɔ jɔrɛ bo ya jɔjɔ i n su, ama, i ti kekereke kabo ya kan teke am nyi, dama am koro ti má i bu ndende. 12Saŋga bo am boori i bu ka am su Nyɛmɛ ni, am acɛ nu, má am aju bo am sukere minɛm Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, ama, am toko tana koro ka bu kere am dekem bo ba du mɔ afa akere am, fa kɔ Nyɛmɛ nɔaniɛ n su. Am toko nu nyufini wɔ, am nya koro di má diire nɔnɔɔri. 13Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i nu nyufini toko ti baakan wɔ lɛɛ, i nya koro si má deke bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ. 14Minɛm bo bu nyunu ati Nyɛmɛ dɛɛ atin n su, bɛrɛ di diire nɔnɔɔri a. Ba sɔnsɔn Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na bu su i su kabo i kere ni. Nyini ti ye bu la alecira koro si deke bo i ti kpa, ni bo i ti má kpa n a.


text: 1Yisa ya ala karan den mɔgɔ tan-ni-filɛ kele anu nyɔgɔn fɛ ka anu masara. A ya nyina-gben-sɛnbɛ di anu ma. A ya kiraya sufa bɛɛ lakɛndɛya-sɛnbɛ fanan di anu ma. 2Kilaya tan-ni-filɛ wonu tɔgɛ le kɛnu na. Saimon (min tɔgɔ fanan Pita) anubɛ wo na kelen nyɔgɛ Anduru anubɛ Sɛbɛdila den Yemesi, wonubɛ wo na kelen nyɔgɛ Yɔni. 3Filipi anubɛ Batalamiyu, Tamasi anubɛ Matiyu (duti-makelelɛ kɔni), Alifala den Yemesi anubɛ Tadiyasi, 4Saimon (min si kɛlɛ kɛ ala nyamanɛla ko la) anubɛ Yudasi-Isakariyati min ya Yisa don a yogenu bolo tɔ. 5Yisa ya mɔgɔ tan-ni-filɛ wonu masara ka anu nata ko, “Wo kana ta sibolo gbɛrɛnuna nyamani woo rɔ, hali Samariya kɛnuna soenu tɔ. 6Kɔnɔ wo ye min mala, wo ta Isirɛla mɔgɛnu bara min filifilinɛ iko sagɛnu. 7Wo ta anu makawandi ko, ‘Alla min bi Arinyɛni tɔ, wota mansayɛ ara gbɛrɛn!’ 8Wo ni kirayatoenu nakɛndɛya ka furinu nawuli. Wo ni kunatoenu nakɛndɛya ka nyinɛnu fanan gben. N bara sɛnbɛ wo di wo ma. Wo ma a sɔnkɔ bɔ, wo don ka a sɔnkɔ makele. 9Wo kana ta wodi woo la wo bolo. 10Bɔrɔ wo, duruku fila nyɔgɔ wo, sanbara wo, hali sewuri, wo kana ta wo fenfen na wo bolo tagama wo rɔ. Wo makoe taranta fan minnu na, wo ye tala minnu bara, wonu si wo di wo ma. 11“Wo wa don so-wo-so burɔ min si sɔn wo yiya-koe ma, wo ni ta wo warɛ. Wo ni to ale fɛ ha wo bɔ-tumɛ nyɔ. 12Wo wa don bɔn la tumɛ min, wo ni a fɔ ko, ‘Alamɛ yisi-kimɛ dira wo ma.’ 13Ni bonna-mɔgɛ wonu ya wo rabira a kin na, wola yisi-kima-duwa-kɔndɔli si to anu fɛ. Kɔnɔ ni anu ma wo rabira, wo ni Alla madiya ko wola duwɛ ni bɔ anu fɛ. 14Ni mɔgɛ do ye bɔn wo la, ni wo ma, soe wo burɔ min ma sɔn wo rabirala ka anu tole masɔ wola kumɛ la, wo ni bɔ nyɔ rɔ. Wo ni wo kin-gbangban ragbɔngbɔn anu kan ma nyɔ rɔ. 15Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Kiti-tɛgɛ-tele rɔ, Alla si kinikini Sɔdɔm anubɛ Kɔmɔra soe mɔgɛnu ma ka tenbi soe wo la! 16“Wo ni wo tole masɔ! N bi wo latala sulukinu tɛma iko sagɛnu. Wo ni halliya iko duguma-fannu. Wo ni ma kɛlɛ-tɛgɛbɛlɛ la iko kangbɔɛnu. 17Wo ni a ma wo fɛrɛma bawo mɔgɛ donu bi nyɔ minnu si wo bira ka ta wo la kiti tɛgɛ tinɛ. Anu si wo gbesi Yahudiyanuna dina-bɔnnu na. 18Ka a tɛgɛ nde ma, anu si wo rasagan kun tiginu anubɛ mansɛnu yakɔrɔ. Wo si nta kibara-nyimɛ fɔ wonu ye anubɛ sibolo gbɛrɛnu fanan. 19Anu ba ta wo la nyɔ, wo si min fɔ anubɛ wo si a fɔ nya min, wo kana hami wola ko la. A wati wa ke, wo ye nala min fɔla, wo si wo sɔrɔn 20bawo wo ye min fɔla, wota kuma ma wonu na. Kumɛ wonu bi bɔla wo Fa Allala Ni Sɛnimɛ le bolo min bi kumala wo rɔ. 21“Mɔgɛnu si anu na kelen nyɔgɛnu kunyɛ madon anu yogenu bolo alako anu ni anu faga. Fanu si wo nyɔgɔn ma anuna dannu na. Dannu si wuli anu sɔrɔnnɛnu kan ma hali ka anu nadon sayɛ rɔ. 22Wo si gboya mɔgɛ bɛɛ ye ndela ko la kɔnɔ ni min si a munyu ha ala ban, wo tigi si kisi. 23Anu ba a lagbɛlɛya wo kuma so kelen tɔ tumɛ min, wo ni wo buri ka ta so gbɛrɛ rɔ. Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Yanni nde, Hadama dan ni na, wo ti wola wɔli laban Isirɛla nyamanɛ soe bɛɛ burɔ. 24“Karan den woo ma tenbi a karan-mɔgɔ la. Yɔɔn woo ma tenbi a tigi la. 25Nba, karan dan wa ke a karan-mɔgɔ rɔ, a kakɛn, wo ni a wasa. Yɔɔn fanan ba ke a tigi rɔ, a kakɛn, wo ni a wasa. Ni anu ya denbaya-tigi kele ko, Biyɛsiba, denbayɛ toenu si tɔgɔ-yogomɛ sɔrɔn ka tenbi ale la! 26“Nba, wo kana kilan mɔgɛnu na. Fenfen yamatogonnɛ, wo yama si ka. Gbundu koe bɛɛ la si bɔ gbɛ rɔ. 27N bi min fɔla wo ye pinpi rɔ, wo ni wo fɔ tun waan rɔ. Wo ara min namɔɛn n bolo dogɔn rɔ, wo ni wo fɔ gbɛ rɔ bɛɛ yala. 28Minnu si ke fɛrɛ-bɔnkɛ fagala kɔnɔ a ti ke niyi fagala, wo kana kilan wonu na. Wo ni kilan Alla la bawo wo si ke niyi anubɛ fɛrɛ-bɔnkɛ le kɛla nyahanama rɔ nya-kun-kelen. 29I si ke kona-mɛsɛ fila sanna kaba kelen na. Hali wo, kona kelen bɛrɛn ti bui dugi ma, wo Fa Alla sa min kalama. 30Nba, wole don, hali wo kun-sigi, Alla ya wo bɛɛ yatɛ lɔn. 31Woletɔ wo kana kilan bawo wo tenbira kona siyamɛnu na. 32“Mɔgɔ wo mɔgɔ wa a sɔn a la gbɛ rɔ ko ntɛ le ale la, n si wo nyɔgɔn ma n Fa Alla yakɔrɔ min bi Arinyɛni tɔ. 33Kɔnɔ mɔgɔ wo mɔgɔ wa a ban n na gbɛ rɔ, nde fanan si n ban a la worɔ n Fa Alla yakɔrɔ min bi Arinyɛni tɔ. 34“Wo mirinɛ ko n bara na yisi-kimɛ la duninya kɛ rɔ, wa? Ade, n ma na yisi-kimɛ la fɔ kɛlɛ. 35N bara na ka kɛlɛ lawuli den keinubɛ anu fanu tɛma, dunmusinubɛ anu nanu tɛma, mama-musunɛnubɛ anu mamanu tɛma. 36I yoge bɛrɛbɛrɛ si taran ila denbayɛ tɛma. 37“Mɔgɔ wo mɔgɔ wa a na, ni wo ma, a fa keni ka tenbi nde la, a ma kɛn, wo tigi ni bila n fɛ. Mɔgɔ wo mɔgɔ wa ala dan keni ka tenbi nde la, a ma kɛn, wo tigi ni bila n fɛ. 38Min ti a nyɛrɛ faga-kɔn bi ka bila n kin-gbɛ fɛ, a ma kɛn, wo tigi ni bila n fɛ. 39Min ba a raya ka a nyɛrɛ niyi lakisi, wo si bɔnɔ a rɔ. Min ba bɔnɔ a niyi rɔ ndela ko la, wo si a sɔrɔn. 40“Mɔgɔ wo mɔgɔ min ba wole, nta karan dannu tabira, wo ara nde rabira. Nba, ni min ya nde rabira, a ara ale fanan tabira min ya n sɔ. 41Min ba Allala kilayɛ rabira bawo Allala kilayɛ le, ale fanan si barayi sɔrɔn iko kilayɛ wo. Min ba mɔgɔ-nyimɛ rabira bawo mɔgɔ-nyimɛ le, ale fanan si barayi sɔrɔn iko mɔgɔ-nyimɛ wo. 42Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Min ba yi kimɛ di nna mɔgɔ dɔgɔmani kelen ma bawo nna mɔgɛ le, ale fanan si barayi sɔrɔn, yɔ!”


text: 1Bala, yan diŋɛ dɛna Yenɛ kɔma sɛba te a nɔŋɛ la, la sontii ya ana wo enŋa n an se'em la. 2Ya tara nɔŋerɛ wo Krista n daa nɔŋɛ to se'em ge ki to zuo, wo kaanbegɔ bo'olom n tare nyuŋo soŋɔ bo Yenɛ. 3Bala, yan kelom diŋɛ dɛna Yenɛ nɛreba wa, la ka nare te ya tɔgɔra yalom yetɔgom, bii yelese'a n de dɛngerɔ, bii nyika. 4La me da tɔgɔra yelenyalehe, bii yetɔgom sebo n ka tare vɔnrɛ, bii yelese'a n ka nare nɛra tɔgɔra. Ge, la ton sona mɛ te ya pɛngera Yenɛ. 5Ya mɛhe mi' soŋa soŋa te nɛra se'em n tone yalomtooma, bii eta yelese'a n de dɛngerɔ, bii nyigera kan ta'an bɔna zen'sɛka te Krista la Yenɛ sɔna behera la. Nyika la dela baga kaanbegɔ. 6Ge, da bahɛ ya te se'em dekɛ yetɔgɔyooro pan'ahɛ ya. Te la dela yele ana mɛŋa zuo te Yenɛ wan namehɛ nɛresɛba n ka nane en la. 7Bala, da tare ya yelese'ere te ya eŋɛ la nɛre bama taaba. 8Ge yamam mɛhe daa nan boe lika poan. Ge yan nya de Na'ayenɛ nɛreba la, ya nya boe la nɛɛhom la poan. Bala, ya bɔna wo nɛresɛba n de nɛɛhom n boe se'em la. 9Ho dɛna nɛɛhom vɔnrɛ dela ho eta yelese'ere woo n ane soŋa, ge dɛna tontɔɔ, ge me dɛna yelemɛŋɛrɛ. 10Kpeŋe ya ya mɛhe la ya zamehe ya sɛla n ete Na'ayenɛ suunre nyɛlom. 11Da tare ya yelese'ere te ya eŋɛ la yelese'a n ka tare vɔnrɛ te nɛreba eta. Yele aŋa dela lika poan yɛla. Ge ton bahɛ ya nɛɛ peelome na. 12La de vi' te ho tɔgɔra yɛhera yelese'a te nɛreba sogora eta la yele 13Ge sɛla woo han ta wa'an nɛɛhom la poan na, nɛreba wan nyɛ' la ba nini ban seren ane se'em. 14Te nɛɛhom n de sɛla n bahere te nɛra nyɛta sɛla woo la a nini. Bala n sɔe, te ba yeti, Be'em daana wa, ihege. Han dagana bala, la wan sagom hɔ, wa'ana te Krista fan' hɔ. 15Dene poan, tare ya mɛŋa soŋa soŋa yɛhera ya bɔŋa poan. Da bo ya wo nɛresɛba n ka mi' sɛsɛla la, ge boe ne ya wo nɛresɛba n tare yam la. 16Ya han nyɛ' sose'ere woo, dekɛ ya dɛ tom toonsonɛ. Se'ere n sɔe la, Tomam saŋa wa, nɛreba tona toonfɛn'ɛha. 17Bala, da de ya gɔɔnɔ, ge ton kpeŋe ya ya mɛhe mina sɛla te Na'ayenɛ bɔta ya te ya eta. 18Da de ya daamnyuureba, te bala sagom ne ya me. Ge ton bahɛ ya te Yenɛ Sea kɔ'ɔn tona la ya. 19Tare ya pɛnka yooma, Yenɛ baaŋa la toolom yooma yɛla tɔgɔra bɔ'ɔra taaba, yoone ya pɛnka yooma woo ya suunre poan pɛngera Na'ayenɛ. 20Po'ohe ya to Sɔ enɛ yelese'ere woo poan to Na'ayenɛ Yesu Krista paŋa poan. 21De ya sɛba n wan nana taaba yan bo'ore Krista na'ahegɔ la. 22Pɔgɔhe, nane ya, ya sereba wo yan nane Na'ayenɛ se'em la. 23Sera n de zuodaana a pɔga zen'en wo Krista me n de zuodaana lagaŋɔ la poan se'em la. Krista mɛŋa n de lagaŋɔ n de a iŋa la faanra. 24Bala, pɔgɔhe kɔ'ɔn nana ba sereba sɛla woo poan wo lagaŋɔ kɔ'ɔn nana Krista se'em la. 25Dene mea, yamam sereba me, ya nɔŋɛ ya pɔgɔba wo Krista n daa nɔŋɛ lagaŋɔ la se'em ge ki' ba zuo la. 26Krista daa eŋɛ dena wa te a bahɛ mɛ te lagaŋɔ la dɛna Yenɛ ma'an dene, doohe la yelehom la poan, la en pee ko la ko'om ba'ahɛ. 27A daa eŋɛ dena te a dekɛ lagaŋɔ la mɛ la ko soŋa zan'an bo a mɛŋa. Te ko dɛna fa'a da tara dɛnkɔ bii tuure, bii ŋmɛlema, bii ganleŋɔ. 28Bala mea, boraahe nɔŋɛ ba pɔgɔba wo ban nɔŋɛ ba mɛhe iinhe se'em la. Se'em n nɔŋɛ a pɔga me nɔŋɛ a mɛŋa mɛ. 29Nɛra ka boe ka nɔŋɛ a mɛŋa iŋa. A daana n wan to eŋɛ se'em dela a wan diiha a mea mɛ gee me beha a mea soŋa soŋa wo Krista n ete se'em bɔ'ɔra lagaŋɔ la. 30Se'ere n sɔe la, tomam me lagom dɛna la a iŋa la loga a se'a. 31Ge, ba golehɛ Yenɛ gɔŋɔ la poan yeti, Yele dena wa zuo, boraa wan bahɛ a sɔ la a ma ge dekɛ ka mɛŋa naɛ boyena la ka pɔga, te ba bayi' lebege boyenɛ. 32Yele dena wa dela yelekantɛ n sogɛ ge mam dekɛ dɛ tɔgɔra makara mɛ la Krista la a lagaŋɔ la. 33Ge dena wa, dekere bɔ'ɔra la yamam mɛ te sera woo nɔŋɛ a pɔga wo n nɔŋɛ a mɛŋa se'em la. Te pɔka woo mɛ na'ahe ka sera.


text: 1Kiriɲa i i kôba, ô iɲ niɲ menba, Jésu ô sa Keram wo Olibiyé. 2Tô kiriɲ cud menba, ôbi bul hô derô haba wo iyéy Emen a menba, ɓiɲé kêm uso ɗa ligiri a. Ôbi mô tôŋ aɲ dôrji kwôlê. 3Menba, bay derê tô tôô to Emen naɲ Parisiɲêɲê eraɲ naɲ iyore to bay jerare sa wôniɲare toɲ têriɲ hen. Aɲ bay ɗere ɗebe tumô ɓiɲé kêm. 4Menba, bay kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Rabi, iyore to nà ná, nini jerare sa wôniɲare toɲ têriɲ a. 5Tôô to Moyis na kelêni mega wo yébé bay ka iyôŋgi hen na, bi niné gôbiji deréɲ naɲ jerew . Niɲba, kwom jôbi ba, ju kôl iyeŋ ba?» 6Bay eŋgereri hen iyôŋ bi ciré séliɲni bi ciré ɗiɲ kwôlê sari a. Niɲba, Jésu he sari tôŋ aɲ ɗi ani terare naɲ kema kôbri. 7Mega wo bay eŋgereri têê kwône hen iyôŋ menba, Jésu dô sari ta, aɲ kôlji iyôŋ ba: «Bi kwôni wo perêrŋge a hen wo li têriɲ ré ba, ay jerew uwôliɲ iyore hende to hen tumô na gelé.» 8Menba, ôbi hô he sari tôŋ aɲ ɗi ani terare a. 9Kiriɲa bay toy hen iyôŋ menba, bôrji dôyrêji aɲ bay ɲal pôn pôn ô, ayiɲ tôri sa surɲê a kwôy sa sa kaɲ kamrê. Menba, Jésu naɲ iyore hende to ré ɗebu derôrji a hen a baji mera. 10Kiriɲa Jésu dô sari ta aɲ gel na iyore hende to hen a ɗebé baa hen mera menba, ôbi kôle iyôŋ ba: «Bay ô yôŋ ba? Kwôni jô kwôlê wôni sarê ré ba?» 11Menba, hende uwôli sara iyôŋ ba: «Kelma, kwôni jô kwôlê wôni san a ré.» Menba, Jésu kôle iyôŋ ba: «Nôbi kôba, en ɓiré naɲ kwôlê ré men, ô harê niɲ, niɲba, mu hô li têriɲ ré niɲ.»] 12Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ena kiriɲ ka peraŋgi ka sa terare a nà. Kwôni wo era tôn a ba, a erê kiriɲ ka hendi a ré niɲ, niɲba, ôbi a uɲé kiriɲ ka peraŋgi ka a biri ôbi a merê tu geɲ hen.» 13Sa kwôlo ôbi kôl hen menba, Parisiɲêɲê kôli iyôŋ ba: «Ju dô kwôlem naɲ kem hen na, kwôlê wom bi wo hen na tiri ré.» 14Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena ené dô kwôlê wuɲê naɲ keben kôba, na tu kwôlê wôsa en hôn kiriɲ ka en henaɲ ya men, ka na ôriɲ ya hen a men, niɲba, kenbay ken hôn kiriɲ ka en henaɲ ya hen né men, ka na ôriɲ ya hen né a men. 15Kenbay ba, jerê kwôlê woŋge na mega gawrê jôriɲ hen iyôŋ niɲba, nôbi en jô kwôlê sa kwôni a ré. 16A hena ené jô kwôlê sa kwôni a ba, jerê kwôlê wuɲê bi wo hen na, biɲ naɲ tu kwôlê wôsa ena penen ré, niɲba, Iban wo joon hen na naɲ en. 17Men liɲ bô magtubu tôô toŋge a kôl iyôŋ ba: ‹Hena ɓiɲé wôô ré dô kwôli kwôni na, na tu kwôlê a bay ré kôl hen .› 18En dô kwôlen naɲ keben men, Iban wo joon hen kôba, dô kwôlen a men.» 19Menba, bay kôli iyôŋ ba: «A Ibam bi yôŋ ba?» Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ken hônen ré men, ken hôn Iban ré a men. Hena kené hônen ba, ka henê Iban men.» 20Jésu kôlji kwôlê bi wo hen, na kiriɲa ôbi geliɲ ɓiɲé are bô iyéy Emen a kwa kiriɲ ka kini bê gursu yiɲ ya hen niɲba, kwôni pôn iyôŋ kôba, ɓiri ré wôsa wulê wori nêm ré tô. 21Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Na erê aɲ ka wogen aɲ ka maɲ tô têriɲ toŋge a. Ka nêmê erê kiriɲ ka na erê ya hen né.» 22Sa kwôlê bi wo hen a na, damné ka Jubɲê kôl iyôŋ ba: «Ôbi a deré yiri naɲ kôbri a ré kôl iyôŋ ba: ka nêmê erê kiriɲ ka na erê ya ré hen ba?» 23Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kena ka tôŋ nà, niɲba, nôbi ena kwo ta. Ken ô tô aŋga sa terare a nà, niɲba, nôbi ba, en ô tô aŋga sa terare nà ré. 24Na ôbi á, ré ené kelêŋge kené ma tô têriɲ toŋge a hen, wôsa hena kené bi bôrŋge sa kwo en kôl ené na ôbi hen ré ba, ka ma tô têriɲ toŋge a.» 25Bay eŋgereri iyôŋ ba: «Ju na i ba?» Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ôbi a ré ené kelêŋge tumô niɲ. 26Kwôlo ré ené kelê men, jerê men gengiɲ sarŋge na, yi damaŋ niɲba, kwo joon hen na, kôl na tu kwôlê aɲ na kwôlo en toya kibri a a ené kôliɲ ɓiɲé ka sa terare a nà hen.» 27Niɲba, bay hôn wo ré gengiɲ na sa Ibari a ôbi ré kôlji hen né. 28Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Wulê wo ka sa ɗén nôbi Kema Gawra ta sa gurô tagelê hen dema kené henê kwo en kôl ené na ôbi hen, ené li ani kani sa keben ré niɲba, ré na aŋga Iban na ré gelen hen a ené kôl kwôliji hen ɗi. 29Ôbi wo na joon hen, na naɲ en ɗiba, ôbi ɗén aɲ né, wôsa en li na aŋga bôri ôbi gey hen.» 30Jésu iyêl hen iyôŋ menba, ɓiɲé kwône bi bôrji sari a. 31Menba, ôbi kôliɲ Jubɲê ka bi bôrji sari a hen iyôŋ ba: «Hena kené gem kwôlê wuɲê bôrŋge a na, kena bay tôn tiri. 32Men, ka henê tu kwôlê men, tu kwôlê bi wo hen a derêŋge bô lemnare a a men.» 33Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Nibay nina kwôŋgê Abraham men, kwôni na lêni lemnare ré a men, menba, wô mi a jeré kôl iyôŋ ba: ‹Ka merê sarŋge seŋge ba?› » 34Menba, Jésu hô uwôlji sara iyôŋ ba: «Na kelêŋge na tu kwôlê, hena kwôni ré ay yiri biɲ têriɲ na, ôbi na lema wore. 35Lema a merê bô ira kwôy ré, niɲba, kema iyére a merê ya kwôy ɗi. 36Hena nôbi Kema Gawra ené derêŋge bô lemnare to têriɲ a ba, ka merê sarŋge seŋge tiri a men. 37En hôn wo kené na kwôŋgê Abraham a men, niɲba, ken gey bi kené deren wôsa ken gey kwôlê wuɲê ré. 38Nôbi en kôl na kwôli aŋga en gel yi Iban a, niɲba, kenbay ken li na aŋga na toy kwôliji kibi ibareŋge a.» 39Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Nibay ibarni na Abraham.» Niɲba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena henaŋ kené na kam Abraham ba, henaŋ kené lê aŋga Abraham na li hen ɗi. 40Haw hen ken gey kené deren nôbi woɲ ôbi kelêŋge tu kwôlê wo en toy kibi Emen a hen, niɲba, Abraham wo na ibareŋge bi hen na, na li hen iyôŋ né. 41Kenbay ken li na aŋga ibareŋge na li.» Menba, bay kôli iyôŋ ba: «Nibay niɲa lamnaɲê ré, wôsa Emen pôn nêŋ hari a na Ibarni.» 42Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Hena Emen henaŋ a ré na Ibareŋge na, henaŋ kené geyen, wôsa en hena na ligi Emen a a ené sa hen men, en era na sa keben ré, niɲba, na ôbi a joon hen a men. 43Menba, wô mi a kené hôn bô kwôlê wuɲê ré ba? Wôsa ken nêm toyé kwôlê wuɲê ré. 44Ibareŋge na Sidan aɲ ken gey lê na aŋga bô ibareŋge gey hen. Ôbi na na ôbi deré temare ca tumô yeŋ men, na ôbi benare a men ɗiba kwôlê woɲ tiri naɲ yiri a. Kiriɲa ôbi gey lê benare na, ôbi kôl kwôlê naɲ sa yiri, wôsa ôbi na ôbi lê benare men, ôbi na iba benare a men. 45Niɲba, na wô wo en kôl tu kwôlê hen aɲa kené kaɲ bê bôrŋge sara hen. 46I a perêrŋge a hen a gelé wo ené li têriɲ ba? A hena ené kôl na tu kwôlê ba, wô mi a kené kaɲ bê bôrŋge san a ba? 47Kwôni wo na kwo Emen na, toy kwôlo Emen kôl hen, niɲba, kenbay ken toy ré, wôsa kena ka Emen né.» 48Menba, Jubɲê uwôli sara iyôŋ ba: «Kwôlo na nini kôl jeré na gawra wo Samari men, tunu to habiɲ ré yi bôm a a men hen na, na na benare ré.» 49Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Tunu to habiɲ yi bôn a ré, niɲba, en ay na kibi Iban menba, ken ay keben né. 50En woge na hini emê wuɲê ré, niɲba, ôbi a wogé hini emê wo gengiɲ san men, ôbi jerê kwôlê a men na, hen ya. 51Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen: kwôni wo gem kwôlê wuɲê bôri a na, temare a deréri ré niɲ.» 52Menba, Jubɲê kôli iyôŋ ba: «Haw hen nini hôn wo tunu to habiɲ ré yi bôm a niɲ. Wôsa Abraham ma men, bay kibi Emen kôba maji a men, menba, jôbi ju kôl iyôŋ ba: ‹Hena kwôni ré gem kwôlê wuɲê ba, temare a deréri ré niɲ.› 53Jôbi ju na kwo dami ɗê Abraham wo na ma hen ba? Bay kibi Emen kôba, maji menba, jôbi ju li yem môɲ i iyôŋ ba?» 54Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena ené ay kibi yen ba, ayê kibi yi wuɲê bi wo hen na ani ré. Na Iban wo ken kôl ré na Emen woŋge hen a ayê keben. 55Ken hôni ré, niɲba, nôbi ba, en hôni. Hena ené kôl ené hôni ré na, réé ené yé ôbi benare môɲ kenbay iyôŋ men, niɲba, en hôni men, en gem kwôlê wori a men. 56Ibareŋge Abraham na sê peré wo ɗiré gelé wulê wuɲê bi wo hen. Ôbi na gel aɲ na li yi derê.» 57Menba, Jubɲê kôli iyôŋ ba: «Elêrem nêm tôre bay ré tô menba, na ju gel Abraham niɲ ba?» 58Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen: pa dema Abraham na ré yêɲ tô na, na en ya niɲ.» 59Kiriɲa bay toy hen iyôŋ menba, bay pô jerew ciré gôbiɲni menba, Jésu uwôbe aɲ séɲ derô haba wo iyéy Emen a aɲ ô.


text: 1Bala mea, yamam pɔgɔba me sontii ya nana ya sereba. Bala, te se'em sera han ka sakɛ bo Na'ayenɛ yetɔgom la, a wan sakɛ bo de yɛhera ya etegɔ poan ge dagɛ la ya yetɔgom poan. 2Se'ere n sɔe la, ba wan nyɛ' ya etegɔ de yelemɛŋɛrɛ ge tara na'ahegɔ se'em. 3Hon han dɛna pɔgɔsoŋa la kan dɛna zuo loa bii banhe bii lɔgɔsonɔ n wan bahɛ hɔ te ho behera soŋa. 4Pɔgɔsoŋa behere soŋa la n bo'ore Na'ayenɛ na'ahegɔ a suunre poan ge ana baanlam ge me sakɛ te a nana en la zuo. Dena wa n tare vɔnrɛ Na'ayenɛ nɛŋa. 5Bala, te yuuma yuuma pɔgɔhe la yuun da bɔna bo Na'ayenɛ. Ba yuun nam Na'ayenɛ ge me yuun nana ba sereba. 6Sarah n yuun ane bala la. A yuun nane a sera Abraham mɛ ge yuun yi'ira en te a daana. Te nananawa, ya dela a pɔyɔɔhe ya han eta soŋa, ge me ka zɔta dabeem la sɛla te ya eta. 7Yamam sereba me sontii ya bɔna la ya pɔgɔba yɛhera la yamam mi' ba te ba bɔŋa ana se'em la se'em. Bala, la sontii ya bɔ'ɔra ba na'ahegɔ. Se'ere n sɔe la, ba ka kpe'em wo boraahe n kpe'em se'em la. Na'ayenɛ wan bahɛ te bama la yamam lagom ta tara vom sebo n ka tare ba'ahegɔ a zen'en la. Ya han eta dena wa sɛla kan daana ya sohogɔ. 8Ba'ahegɔ poan, la sontii ya zan'an lagom tara nɔyenɛ la potɛn'yenɛ. Nɔŋɛ ya taaba wo sɔɔnrɔ Yesu sore dɔlɔga la poan la ge me ete ya sɛla n ane soŋa bɔ'ɔra taaba ge sirihe ya ya mɛhe bɔ'ɔra taaba. 9Se'em han eŋɛ ya be'em, da me lebehe ya en be'em. Le yɛ'ɛha, se'em me han kan' kan'be'o bo ya, da lebehe ya kan' kan'be'o me bo en, ge kan' ya kan'somɔ bo en. Se'ere n sɔe la, kan'somɔ dela sɛla te Na'ayenɛ biŋe a nɔɔrɛ te a bo ya n daa yi' ya na la. 10Yenɛ gɔŋɔ la poan yeti, Ya se'em n bote vom, ge bɔta te a di nyɛlom. Da dekɛ ho zɛleŋa tɔgɔra be'em, da dekɛ ho nɔgbanɛ pan'ahɛ. 11Yehe be'em poan, ge tona som. Ɛɛra sunma'ahom, dɔla sunma'ahom. 12Na'ayenɛ nini gan' tontɔɔdoma la zuo mɛ. A toba kelehe ba kaahega woo. Na'ayenɛ zaberɛ mɛ la be'emdoma. A toba kelehe ba kaahega woo. 13Nɛra boe wan ta'an daan ya, ya han kɔ'ɔn bɔta te ya tona sɛla n ana soŋa? 14Ge behɛ ya popeelom sebo te ya wan tara ba han pon namehɛ ya yɛhera ya tom sɛla n de ma'an zuo. Bala, da tare ya dabeem la nɛra se'em ge me da bahɛ ya te la daana ya. 15Bo'ore ya Yesu Krista na'ahegɔ ya suunre poan ge me dekɛ ya en te a dɛna ya Daana. De ya sɛba n wan bɔta daarɛ woo te ya lebehe se'emdaana n soke ya te ya pa'alɛ en te a bɔkɛ sɛla te ya sakɛ ya sunya poan gura la. 16Ge eŋɛ ya dɛ mɛ la na'ahegɔ etegɔ, ge me sirihe ya mɛhe de poan. Da eŋɛ yelese'ere n wan bahɛ te la daana ya potɛn'ɛra. Bala te valom wan nyɔkɛ sɛba n tɔgɔre sɛla n ka soŋa bɔ'ɔra ya yɛhera ya etesoŋɔ Krista sore dɔlɔga la poan la. 17Se'ere n sɔe la, la nyane ya namehɛ etesoŋɔ zuo wo Na'ayenɛ han bɔta de bala gana ba namehɛ ya yɛhera sɛla n dagɛ ma'an te ya tom. 18Te Krista mɛŋa n daa ki' la boyena zan'an zan'an nɛreba yelebe'ero zuo. A daa dela yelemɛŋɛrɛdaana ge sɔe ki' bo nɛresɛba n dagɛ yelemɛŋɛrɛdoma. A daa eŋɛ dena wa te a tare ya lebe la Na'ayenɛ zen'en. La ban n daa pon ko' Yesu la, ge Na'ayenɛ Sea daa bahɛ en te a vo'e mɛ. 19Sea poan a daa keŋɛ ta mɔɔlɛ Na'ayenɛ yɛla bo sɛɛhe sɛba te ba yu' la. 20Sebana dela nɛresɛba n yuun daa ka nane Na'ayenɛ nɔɔrɛ Noah saŋa ha la. Na'ayenɛ yuun din'inhe la suunre gura ba dabahese'a te Noah yuun kpa'ara ɔɔnrɔŋɔ la. Ge te la yuun da dela nɛreba banii la ma'an ɔɔnrɔŋɔ la poan n yuun nyɛ' faanrɛ ko'om la zuo. 21La dela ko'bona wa n wone te la dela sɛla te to yi'ira nananawa ko'om soa. Ko'om soa n faanre ya baha. Gee la dagɛ la sosɛka te nɛra sɔɔra te a dɛngerɔ yehe. Ge la dela nɔɔrɛ te to biŋera bɔ'ɔra Na'ayenɛ te a duuhe to be'em to suunre poan. Bo faanre to baha yɛhera la Yesu Krista n daa vo'e a kum poan la. 22Yesu Krista enŋa n bala n keŋɛ saazuo ha ta zin'an Na'ayenɛ zuɔ nu'o sɔna Na'ayenɛ soŋoreba woo la sɛla woo n boe saazuo ha la paŋa behera.


text: 1Na ma ŋu boro neŋgendɔrɛ be ka i sufite tieku n nu, i la atii nso wɔ, na i mbiɛ ti buru, mbiɛ n kɛrɛ butu fɛmɛya kere, ye duma kɛrɛɛwa be bo i kpiɛ Nyɛmɛ nzukɔ n wo atii kun kun n kɛrɛ su. 2Boro neŋgendɔrɛ n bo m ŋuuri i n ti ka awɔba a, ama, i jaa ti bambaka, na i la faŋga, na i nɔɔ ti ka jara dɛɛ. Woo tiɛ n afa i dɛɛ yiko, ni i fɛmɛya, ni i faŋga afa ama i. 3Na ma ŋu ka ba kpiɛ boro neŋgendɔrɛ n kun tii, i ti ka ba kpiɛ i kɔm wɔ, ama, kani n awie, na wɔ yo durunya n nufɔm kɛrɛ alekutura na bu susu i su. 4Na bu kɛrɛ sukutu na bu su woo tiɛ ni, dama wɔ fa i yiko ama boro neŋgendɔrɛ ni, na bu sukutu na bu su boro neŋgendɔrɛ n gusu, na bu suse ka, “Ŋma ti ka boro neŋgendɔrɛ n a? Ŋma ni yiri koro kun luɛ na i kunma i a?” 5Na ba ma boro neŋgendɔrɛ n atin ka i jɔjɔ kpiri koroya jɔjɔɔri, na i jɔjɔ wura Nyɛmɛ ŋgasi nu, na ba ma i atin ka i la yiko haari sara aburana ni nnyɔ. 6Na i jɔjɔ sukpiɛ Nyɛmɛ nzukɔ, na i susaaki i duma ni i dika ni, ni bo bu wo Nyɛmɛ dika n nu aŋgoro n kɛrɛ. 7Na wɔ nya yiko ka i kun luɛ ni Nyɛmɛ minɛm na i kunma bu, na wɔ kaaki anya yiko na i niɛ adamande kɛrɛ, ni daanfiɛ kɛrɛ, ni aniɛm kɛrɛ, ni asiɛn barasu kɛrɛ bo bu wo durunya n nu. 8Minɛm kɛrɛ bo bu wo durunya n nu ni su i wɔ, má ka minɛm n bo ba du mɔ akɛrɛ bu duma agɔ ŋgɔɔ kadasi n nu, na durunya n boori i bu ni. Kadasi n ti Bɔmbaa n bo ba kpiɛ i kɔm n dɛɛ wɔ. 9Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i mi so i sui na i ti. 10”Sɔnɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ ase ka bu wura i dansaraka, bu wúra i wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ ase ka bu kun i ni takobe, bu kún i wɔ.” Nyini dɛɛ ti, i ti ye ni ka Nyɛmɛ minɛm fa sawɔrɛ ni mindi ni yarada na bu fa su Nyɛmɛ. 11Na ma ŋu boro neŋgendɔrɛ n be bekun ka i fite asiɛn n nu, i la mbiɛm nnyɔ, bu ti kabo Bɔmbaa dɛɛ ti n wɔ, ama, i jɔjɔ kabo woo tiɛ n jɔjɔ n wɔ. 12I jina bumboori dɛɛ boro neŋgendɔrɛ n jinaabiri wɔ, na i la i yiko n kɛrɛ, na i sumiɛ durunya n nufɔm kɛrɛ ka bu su bumboori dɛɛ boro neŋgendɔrɛ bo ba kpiɛ i tii ni, i ti ka ba kpiɛ i kɔm wɔ, ama, kani n awie. 13Na boro neŋgendɔrɛ nnyɔ su n ayo alekutura sam beberebe, na i ma sin fiteeri aŋgoro ba tɔɔri asiɛŋgu wɔ, na minɛm aŋu i. 14Alekutura sam n bo i nya yiko yoori bu bumboori dɛɛ boro neŋgendɔrɛ n nyunu n dɛɛ ti, na wɔ dadaka durunya n nufɔm. Na wɔ se bu ka bu ta amɔɛ na i ferema ni boro neŋgendɔrɛ n bo bu faari takobe fɔndɔɔri i ni, ama, i toko la ŋgɔɔ. 15Na boro neŋgendɔrɛ nnyɔ su n anya atin, na wɔ ma amɔɛ ŋumi, na wɔ nya ŋgɔɔ na i koro jɔjɔ na i koro kun minɛm kɛrɛ bo ba kete ka bu su má i ni. 16Na i sumiɛ minɛ barasu kɛrɛ, nfaŋgafɔm ni tarakam, neŋgefɔm ni yaarifɔm, minɛm bo ba de bu tii, ni akɔɔm, na wɔ ma ba se bu nyaari bu saa fɔmbɔrɔ wara bu ŋuma su. 17Sɔnɔ kɛrɛ bo i la má nyini nyaari seewa n be, koro tɔ má deke be na i kaaki koro to má deke be gusu, dama nyini nyaari seewa n ti boro neŋgendɔrɛ n duma, wara i duma lamba. 18Sɔnɔ koro si má boro neŋgendɔrɛ lamba n bu, má ka i mi la alecira, i ti adamande duma a. I lamba n ti yaa nsɛn ni aburasɛn ni nsɛn wɔ.


text: 1Nyini minɛm bo bu yo yoori Nyɛmɛ yarada n sunnu, ba bara ayɛ ya, na bu niɛ kabo ya su Nyɛmɛ atin n su. Nyini ti, am ma yɛrɛ gusu yaki deke kɛrɛ bo i kanda ya na ya koro su má Nyɛmɛ ni, na ya yaki satiɛ n bo ya koro i agaya ni, na am ma ya fa anyumboro na ya su atin n bo i ti ye ni ka ya su i n su. 2Am ma ya suniɛ Yesu. Yiri ti ya mɔfɔ a, na i ma ya yo Nyɛmɛ yarada kabo wɔ yo daka ka ya yo ni. I yo diiri wahara baka jaanu n su, na ba wura i nyinsɛ, ama, haari ni nyini n kɛrɛ, i cɛcɛ awo má nu, dama i niɛ ŋuuri fiɛfiɛ n bo i bá di i ni, nyini ti, ye kisa, i tana Nyɛmɛ saa fɔmbɔrɔ su i fɛmɛya n nu n a. 3Am niɛ kabo i yo diiri wahara satiɛyofɔm saa nu, na ba koro má i jɔrɛ, na i laari mindi barasu a. Am su i su, adena má am ŋuniɛ yɔrɔki am. 4Kabo satiɛyofɔm kere am wuwuruwa na am mindi ni, am nya mindi ju má juubiri bo bu yi am ŋgɔɔ. 5Kabo am ti Nyɛmɛ nbaam na wɔ tu am fɔ asi am ahore ni, má am ma am wara afi nyini ni, bo i ŋa, “M wa, nzɛn Nyɛmɛ tu u fɔ, má a kete, nzɛn i cin u sui gusu a, má a ma u ŋuniɛ yɔrɔki u. 6Dama minɛm bo i koro bu n ye i tu bu fɔ a, na minɛm kɛrɛ bo wɔ fa bu ayo i nbaam ye i cin bu sui a.” 7Wahara n bo am sudi i ni, am mindi na am fa i ka am si sucin am sui a. Nyini sukere am ka am ti i nbaam wɔ lɛɛ, dama baa be wo má bɛrɛ bo i si cin má i sui. 8Nzɛn Nyɛmɛ acin má am sui kabo i cin bo bu ti i nbaam kɛrɛ sui ni, nyini la ka, am ti má i nbaam nahɔrɛ su, am ti ka soma nbaam wɔ lɛɛ. 9Ya sim bo bu wuuri ya ni, bu ba yo, bu cin ya sui wɔ, na ya ma bu jirima. Nzɛn i nya ti sɔ yiri, wɔ yo daka ya de ya Si Nyɛmɛ nɔaniɛ tara bu dɛɛ, adena ya nya ŋgɔɔ. 10Saŋga bo ya yo ti nbaatumam ni, ya sim yo cin ya sui saŋga kaan wɔ, kabo i ti ye ni ka bu yo ni, ama, Nyɛmɛ yiri cin ya sui, i yo i ni kpa dɛɛ ti wɔ, i koro ka ya nya i dɛɛ woowa n be wɔ. 11Saŋga kɛrɛ bo bu cin ya sui ni, i ti ka ya ahore ti saakiiwa a, i yo má ya fiɛ, ama, nyini n kɛrɛ sin, minɛm kɛrɛ bo Nyɛmɛ cin bu sui na bu si ka ba yo sa bo i kɔ má atin su, bu nya ahoreda na bu wo wo kpa. 12Nyini ti, má am ma am ŋuniɛ yɔrɔki am, ama, am ma am kpɛkpɛrɛ yo kenken. 13Am susu Nyɛmɛ atin n su, na am nya faŋga, adena má am gbaraki buka su. 14Am kɛrɛ boro am nyi na am tana laifiɛ ni sɔnɔ kɛrɛ, na am wo wo bo i ti casi, dama wɔrɔ kɛrɛ bo a ti má casi, a ŋú má Nyɛmɛ. 15Am si am ŋu sa, na má be fun Nyɛmɛ ahɔrɔma ni. Am kaaki si am ŋu sa, na má be fa sunsunni tiɛ be ba saaki minɛ dɔŋgu na bu kaaki bu sin bo Nyɛmɛ. 16Am si am ŋu sa, na má be sukpini nbaram, na má be gusu yo i ŋu ŋgbɛɛn na i cɛcɛ wo má Nyɛmɛ su nu, ka Esawu, bo diire dɛɛ ti na i tɔɔri i tiɛŋgu baawu kpiɛn jinaabiri maari i niɛma ni. 17I tɔɔri i baawu kpiɛn jinaabiri n dɛɛ sin, saŋga bo i seeri i si ka, i yo nyini kisi gɔ i ŋu ni, na i si akete, haari ni bo i sun ni nyunvuin ni, wɔ koro akaaki má deke n bo wɔ yo i n kun. 18Juubiri n bo am aba aju ni, i ti má deke bo am koro ŋu i, i ti má ka buka n bo Yisarelifɔm yo kɔ juuri su na bu fere i ka Sinayi ni. Bu kɔ juuri su ni, na ba ŋu ka i suje sin fofoe, na awosin awura dika n nu, na wɔ kata liim, na aŋuma akpisi dika ni. 19Na ba ti awiɛ ŋga ka i fita ni faŋga su, na ba ti akonvi ŋga ka i sujɔjɔ faŋga su. Bu tiiri akonvi ni ŋga sɔ ni, na bu seeri ni anyumboro ka bu koro má ka bu ti nyini jɔjɔɔwa n kun. 20Dama ba koro ade má nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ fa maari bu ni, i ŋa, haari nzɛn neŋgendɔrɛ be faari i ŋu kaanri buka ni, bu tu i yabuɛ bo kun i. 21Dekem bo bu ŋuuri bu buka n su n laari sɛrɛ agaya n dɛɛ ti, na Moyisi mmɔɔ ase ka, “Sɛrɛ ati m agaya, na m ŋuniɛ subobo m.” 22Ama, deke bo am aba aju ni, am aba aju buka n bo bu fere i ka Siyon ni su a, ni Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ miɛ kpiri ni, yiri la miɛ kpiri n bo bu fere i ka Yɛrusalem na i wo aŋgoro ni, dɔ ye Nyɛmɛ mɛrɛkɛ akpiim atiɛn bu nɔɔ ni ahorejɔ n a. 23Am aba jama n bo bu ti ka Nyɛmɛ nbaakpiɛnm, na ba kɛrɛ bu duma Nyɛmɛ dika n nu ni dɔ a. Am aba Nyɛmɛ dɔ, yiri bo i di sɔnɔ kɛrɛ jɔrɛ ni. Am aba dawafɔm woobiri ni, bɛrɛ bo bu yoori sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ na wɔ ma ba ti kabo i koro ka bu ti n wɔ. 24Am aba Yesu dɔ ɔ, yiri ti afiɛn dɔŋguyofɔ a, yiri ye wɔ fa sɛsɛsu fɔfɔrɛ n aba. I mbunja n bo wɔ fite agɔ ni, ayo ya casi a, i la kpɛrɛ tara Abɛli dɛɛ. 25Am si am ŋu sa, Nyɛmɛ sujɔjɔ am dɔ, má am kete i, dama saŋga bo i yo jɔjɔɔri Yisarelifɔm dɔ durunya n nu fɛn na bu keteeri ni, wɔ yaki má bu. Nyini ti, nzɛn i wo aŋgoro sujɔjɔ ya dɔ, na ya keteeri, ya yo sɛ koro fite nu a? 26Nyini saŋga, i konvi ŋgumi mmɔɔ ma asiɛn kpisi wɔ. Ama, kisa, wɔ se ka, “M kpísi asiɛn n ni aŋgoro n kɛrɛ kpekun buka su.” 27Kabo i seeri ka i kpísi i kpekun buka su n kere ka, deke n kɛrɛ bo wɔ yi bu ni, i bá kpisi yi bu, adena dekem bo be koro kpisi má bu n bá ka. 28Nyini ti, kabo Nyɛmɛ ama ya atin ka ya ni yiri saŋga di i fɛmɛya n bo be koro kpisi má i ni, am ma ya da i asi. Am ma ya kaaki da i asi, na ya bu i, na ya soro i ahore, na ya su i, kabo wɔ yo daka ka ya su i ni. 29Dama Nyɛmɛ bo ya su i n ti ka sin bo i di deke kɛrɛ bo i ti má kpa n wɔ.


text: 1Biredi-Yɛlɛbɛlɛ-Dɔn-Ladɛn gbɛrɛnta tumɛ min, Kanan-Koe kɔni, 2saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu ya anu taya ka fɛrɛ nyini Yisa faga koe ma dogɔn rɔ bawo anu kilannɛ mɔgɛnu na. 3Yudasi-Isakariyati min bi Yisala karan den tan-ni-filɛ do la, Setanɛ donta wo yisi rɔ. 4Wo le ya a ma, ale Yudasi tara kuma saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Alla Bato Bɔn makandannɛnuna kun tiginu na. A ye a fɛ ka a lɔn a si Yisa don anu bolo nya min. 5Wo diyara anu ye. Anu sɔnta wodi-bɔ-koe ma ka a sara. 6Yudasi fanan sɔnta wo ma. A wulita ka fɛrɛ nyini a si ke Yisa donna anu bolo nya min, nyama sa a kalama tumɛ min. 7Biredi-Yɛlɛbɛlɛ-Dɔn-Ladɛn-lunyɛ kera, anu si saga-dannu faga lunyɛ min Kanan-Ko-Ladiyɛla ko la. 8Yisa ya Pita anubɛ Yɔni sɔ. A ya a sara anu na ko, “Wo ta Kanan-Koe kimanɛ rabɛn ma ye.” 9Anu ya a manyinika ko, “I ye a fɛ, ma ni a rabɛn mi?” 10A ko, “Wo wa don soe burɔ tumɛ min, yi-dagɛ ye kei min kuma, wo si wo nyɔgɔn bɛn. Wo ni bila a fɛ ha a wa don bɔn la. 11Wo ni bon-tigi manyinika ko, ‘Karan-mɔgɔ ko a ye a fɛ ka a lɔn kɔnkɔ wo ye kan min anubɛ ala karan dannu si Kanan-Koe kima dɔn kan min.’ 12A si san-bɔn yira wo la, wo si fan bɛɛ rabɛnnɛ taran san-bɔn wo la. Wo si dɔn-fan rabɛn nyɔ.” 13Anu tara fan bɛɛ taran iko Yisa ya a fɔ anu ye nya min. Anu ya Kanan-Koe kima rabɛn. 14Kima-dɔn-wati kera tumɛ min, Yisa sigira tebulu la anubɛ ala kilaya tan-ni-filɛ. 15A ya a fɔ anu ye ko, “Yanni n ni tɔrɔyɛ sɔrɔn, a sɔgɛ ye n na ko n ni Kanan-Ko-Ladiyɛ kɛ kɛ wo fɛ 16bawo n bi a fɔla wo ye, n ti a dɔn tun fɔ a tɛgɛnɛ min ma, wo wa kanbali Allala mansayɛ rɔ tumɛ min.” 17Wo kɔma, Yisa ya yi-lafɛ bi ka baraka bira Alla ye. A ko, “Wa kɛ bi. Wo bɛɛ ni wo min a la. 18N bi a fɔla wo ye, n ti nɔnbɔ-gbɔ-yi kɛ min tun fɔ Allala mansayɛ wa na tumɛ min.” 19Wo kɔma, a ya biredi bi ka baraka bira Alla ye. A ya a rakerikeri ka a di anu ma. A ko, “N fɛrɛ-bɔnkɛ le kɛ la n bara min ni wola ko la. Wa kɛ ma alako wo hɛnkili si to n ko nya min.” 20Kima-dɔn banta tumɛ min, a ya nɔnbɔ-gbɔ-yi do bi tun. A ko, “Nɔnbɔ-gbɔ-yi kɛ le Allata sarama-kan kurɛ tamasere la min kirinɛ wo ye n yele fɛ. Yele wo bɔnnɛ wole le ye. 21“Kɔnɔ mɔgɔ kelen bi wo tɛma min si n don n yogenu bolo tɔ. Wo siginɛ n fɛ tebulu la yan! 22Ado nde, Hadama dan si faga iko Alla ara a latɛgɛ nya min kɔnɔ min si n don n yogenu bolo tɔ, gbalo ye wo mɔgɛ kuma!” 23Anu wulita anu nyɔgɔn manyinikala, ni min si kɛ ma anu tɛma. 24Karan dannu wulita anu nyɔgɔn sɔsɔla, ni min si ma mɔgɔ ba la anu tɛma. 25Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Sɛnbɛ ye duninya-kɛ-mansɛnu bolo anuna mɔgɛnu kuma. Ado kun tiginu si anu nyɛrɛ kele ko, ‘Mɔgɛnu diyana-mɔgɛ.’ 26Kɔnɔ a sa wo nya wole tɛma. Mɔgɔ ba ye min na wo tɛma, wo ni ma iko wo dɔgɛ. Ile mɔgɔ ba, i ni ma iko wɔli kɛlɛ. 27Min siginɛ a ye fen dɔn la anubɛ min bi wɔli kɛla fen dɔnnɛ wo ye, anu filɛ tɛma, mɔgɔ ba ye yon na? Min siginɛ, mɔgɔ ba ye wo le la. Kɔnɔ nde ye wo tɛma iko wɔli kɛlɛ. 28“Wo ara to n fɛ nna kɔrɔbɔɛ bɛɛ kɔrɔ. 29Iko n fa ara sɛnbɛ di n ma ka ma kun tigi la nya min, n si sɛnbɛ di wo ma wo nya na le fanan. 30Wo si wo de-nyini nna tebulu la nna mansayɛ rɔ ka wo sigi mansaya-waganɛnu tɔ Isirɛla bɔnsɔn tan-ni-filɛ kiti tɛgɛ tinɛ.” 31Yisa ko, “Saimon, i tole masɔ! Setanɛ ara wo dama nyini wo rafɛ koe la iko sɛni-salɛ si fui-fan anubɛ a fɔrɔn fara anu nyɔgɛ na nya min. 32Kɔnɔ Saimon, n bara Alla madiya ile ye ko ila dɛnkɛninyɛ kana ban. I wa sɛgi nde ma tumɛ min, i ni i na kelen nyɔgɛnu sɛnbɛ don.” 33Pita ya a yabi ko, “Mari, n tabɛnnɛ ka ta yele la i fɛ hali ka faga i fɛ!” 34Yisa ya a fɔ a ye ko, “Pita, n bi a fɔla i ye, dondɔn ti keke bi, ni i ma a fɔ iko sawa ko i ma n lɔn.” 35Wo kɔma, Yisa ya a fɔ anu ye ko, “N ya wo sɔ min kɛ, wo tumɛ wo ma ta wodi-bɔrɛ la, anubɛ tagama-bɔrɛ, anubɛ sanbarɛ, fen dasara wo bolo wulɔn, ba?” Anu ya a yabi ko, “Fenfen ma dasa ma bolo wulɔn.” 36Yisa ko, “Kɔnɔ kaka, ni wodi-bɔrɛ ye min bolo, anubɛ tagama-bɔrɛ, a ni wo bi. Ni faan sa min bolo, wo ni ala duruki fere ka do san. 37Bawo n bi kɛ fɔla wo ye, min sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ndela ko la, a ko anu ya a kofu ko-yogoma-kɛlɛnu ma. Ado fɔ wo ni na bɔ a la. Min sɛbɛnɛ ndela ko la, wo ye nala bɔla a la le.” 38Karan dannu ko, “Mari, i ma faan fila yen!” A ko, “Wo ara a bɔ!” 39Yisa bɔra nyɔ ka ta Ɔlifi kɔnkɛ kuma iko a duruta a mala nya min. Karan dannu bilara a fɛ. 40A kera nyɔ tumɛ min, a ya a fɔ anu ye ko, “Wo ni Alla madiya ko wo kana bui magbɛrɛnkɛ rɔ.” 41Yisa ya a masɛgi anu na doni ka ta a dan na. A ya a nyɛnkin madiyali kɛ tinɛ. 42A ko, “N fa, ni i si sɔn, tɔrɔyɛ kɛ bɔ n kuma kɔnɔ nde sako ma de, fɔ ile sako.” 43Melika do bɔra gbɛ rɔ a wara ka a sɛnbɛ don. 44Yisa tɔrɔta wɛ kɛ min kɛ, a ya madiyali kɛ bɛrɛkɛ! Wusi bɔra a ma iko yele ka tinti dugi ma. 45A ban madiyali kɛla, a sɛgira karan dannu wara. A ya anu taran kinɔgɛ rɔ. Anu bandannɛ yisi-lafinyɛ bolo nun bɛrɛkɛ! 46A ya anu manyinika ko, “Wo ye kinɔgɔla nfenna? Wa wo lasɔ ka madiyali kɛ ko wo kana don magbɛrɛnkɛ rɔ.” 47A ye wo fɔɛ kun na tumɛ min, nyama nara. Yudasi min bi karan den tan-ni-filɛ do la nun, wo sɔnɛ nyama yarɔ. A nara Yisa wara ka a sunbu. 48Kɔnɔ Yisa ya a manyinika ko, “E Yudasi, i ye nde, Hadama dan donna n yogenu bolo tɔ sunbuli fɛ, wa?” 49Karan dan minnu bi Yisa fɛ, min bi nala mala, wonu ya wo yen tumɛ min, anu ko, “Mari, ma ni mala faannu bi ka kɛlɛ kɛ, wa?” 50Kelen bi anu tɔ, wo ya saraka-masɔla-kun-tigi-wɛla yɔɔn bolo-nyimama-tole tɛgɛ a la. 51Kɔnɔ Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wa a to wo ma!” A ya a bole maga kei wo tole la ka a dandan. 52Wo kɔma, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Alla Bato Bon makandannɛnuna kun tiginu anubɛ kɛmɔgɛ minnu nara a bira tinɛ, Yisa ya wonu manyinika ko, “Fɔ wo ni na faannu anubɛ gbelekɛnu na iko tɔn-tinyalɛ le nde la, wa? 53N taranta wo fɛ wati bɛɛ Alla Bato Bɔn la, wo ma wo raya n bira koe la. Wota wati le kɛ la. Pinpi ara ban sɛnbɛ sɔrɔnna wo kuma.” 54Anu ya Yisa bira ka ta a la saraka-masɔla-kun-tigi-wɛla bɔn la. Pita bilara a fɛ wula-yan la. 55Kiti ye kɛla bɔn min na, tɛ ladɛnnɛ mɔgɛnu bolo kata burɛ tɛma nyɔ. Pita siginɛ anu tɛma a gbala tinɛ. 56Wɔli kɛla musi do ya a siginɛ yen tɛ fɛ tumɛ min, a ya a mafɛlɛn sin, a ko, “Kei kɛ fanan bi a fɛ nun, yɔ!” 57Kɔnɔ Pita ya a masɔsɔ. A ko, “N ma a lɔn ni!” 58A ma mɛ wo kɔma, kei do ya a yen. Wo ko, “Kelen de ile fanan na!” Kɔnɔ Pita ya a fɔ ko, “Nde ma de!” 59Hawa kelen tenbinɛ, kei do ya a fɔ a ye fɔrɔsɛ la, a ko, “Sika woo sa n tɔ, kei kɛ ye ale Yisa fɛ nun bawo Kalili kɛ le ale fanan na!” 60Kɔnɔ Pita ya a fɔ ko, “I ye min fɔla, nde sa wo do-wo-do kalama!” A ye wo fɔɛ kun na tumɛ min, dondɔn kekera. 61Mari ya a yɛ lamunun Pita la ka a mafɛlɛn sin! Pita ya a miri Marila kumɛ ma, a ya min fɔ ko, “Yanni dondɔn ni keke bi, i si a fɔ iko sawa ko i ma n lɔn.” 62Pita burimatoe bɔra dila biribiri! 63Minnu bi Yisa kandanna nun, wonu ya a mayɛlɛn ka a gbesi. 64Anu ya a yɛ lakiri ka a manyinika ko, “Ile nɛbi, yon bara i gbesi wo la?” 65Anu ya a manyini siyaman-kɛ. 66Banda-ka-dɛ ma, Yahudiya kɛmɔgɛnu, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu, wonu ya anu nyɔgɔn nadɛn. Anu nara Yisa la anu yakɔrɔ. 67Anu ko, “Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ le ile la, wa? A fɔ ma ye.” A ya anu yabi ko, “Ni n ya wo fɔ wo ye, wo ti la a la. 68Ado ni n ya wo manyinika, wo ti n yabi. 69Kɔnɔ ka a dabira bi ma, nde, Hadama dan si n sigi Alla sɛnbɛ-tigi kɔɛn-nyimɛ rɔ.” 70Anu dama ko, “Allatalata dan le ile la worɔ, wa?” A ya anu yabi ko, “Wo ya tonyɛ le fɔ wo la, wo le nde la.” 71Anu ko, “Ma mako sa sereyɛnu na tun! Male nyɛrɛ ara ala kumɛ lamɔɛn!”


text: 1Romafɔm fɛmɛ kpiri bo bu fere i ka Siza Tiberiyosi n diiri i fɛmɛya ni, afɔ buru ni nnu, nyini saŋga ye sɔnɔ be bo bu fere i ka Pɔntiyo Pilato n ti Yudiya awɔrɛ n nu gomina, na sɔnɔ be bo bu fere i ka Herode n niɛ Galili awɔrɛ n nu su, na i gɔrɔ bo bu fere i ka Filipu n gusu niɛ awɔrɛ nnyɔ nbem bo bu fere bu ka Iturayɔ ni Tarakonitidɔ n su, na sɔnɔ be bo bu fere i ka Lusaniya n gusu niɛ awɔrɛ n bo bu fere i ka Abilene n su. 2Nyini saŋga ni, Anasi ni Kayafasi jina Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kɛrɛ kpiɛn n jinaabiri a. Na Nyɛmɛ afa i nɔaniɛ n ama Yohane Zakariya wa, boro kpantain n nu. 3Nyini ti, na Yohane akɔ Yodan kunma n awɔrɛ n kɛrɛ n nu sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, i ŋa, “Am kaaki am wo na m biɛ am Nyɛmɛ nzue, na Nyɛmɛ fa am ŋgasi ni am satiɛ kɛrɛ ce am.” 4Sɔ ye wɔ yo yiiwa, kabo Nyɛmɛ ma ba kɛrɛ i nɔaniɛ kanfɔ Esaya dɛɛ kadasi n nu ka, “Sɔnɔ be subo ndoori boro kpantain n nu ka, ‘Am sɛsɛ Mibiɛ n atin su, na am yo i atin n dɔŋgu. 5Na bu bá bereki bukam n ni kpɛrɛm kɛrɛ, na bu bá tɔtɔ kunma kunma kɛrɛ bo i wo buka n bu, na atin kɛrɛ bo wɔ biri, bu bá teŋge, na bu bá tɔtɔ i kunma kunma n kɛrɛ. 6Na adamande kɛrɛ bá ŋu kabo Nyɛmɛ dé bu tii ji barasu ni.’” 7Na jama beberebe afite aba Yohane dɔ ka i biɛ bu Nyɛmɛ nzue. Na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm bo am ti ka woom ni, ŋma seeri am ka am ŋmati fite suicin kekereke n bo Nyɛmɛ sufa ba am dɔ n nu a? 8Am yo sakpa bo i kere ka am akaaki am wo. Na má am sunsun ka, Abraham ti am na dɛɛ ti, na am koro fite nyini suicin n nu. M suse am wɔ lɛɛ, ka, Nyɛmɛ koro ma ahin yabuɛm ni kaaki nbaam ma Abraham. 9Nyɛmɛ asi i samba n nana ase baka kɛrɛ bu na i kpiɛ i ji sin nu, yiri bo i suuwa ti má kpa ni.” 10Na jama n abisa Yohane ka, “Ye ya yo sɛ wɔ lɛɛ kisa n a?” 11Na wɔ bɔ bu nu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i la tanlɛɛ nnyɔ, i mi ma sɔnɔ bo i la má be n kun, na bo i la diire gusu yo sɔ.” 12Na lampodefɔ nbem aba i dɔ ka i biɛ bu Nyɛmɛ nzue, na ba bisa i ka, “Ya Kerefɔ, ye ya yo sɛ wɔ?” 13Na wɔ se bu ka, “Má am de ŋwaa kɔ tara kabo i ti ye ni ka am de ni.” 14Na soja nbem gusu aba i dɔ aba abisa i ka, “Ye yɛrɛ di, ya yó sɛ wɔ?” Na wɔ se bu ka, “Má am miɛ be de ŋwaa i dɔ, na má am tun be nzuin. Am ma am nyunu yi am ŋkatɔ.” 15Na minɛm bo bu tana niɛ Kristo n atin nu ka i ba ni, yiri Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni, bu sunsun ka, beni, kisa Yohane ti Kristo Tiidefɔ n a. 16Yohane siiri nyini dɛɛ ti, na wɔ se bu ka, “Mini sufa nzue biɛ am a, na am yo casi, ama, bo i tara m fieo wo m sin suba. M ti kaan ni bo m dodo i. Yiri fá Awiɛwiɛ Casi n ni sin yo am casi a, kabo sɔnɔ biɛ nzue na i yo casi ni. 17I bita i ŋgani bakiti fieeba suba, na i bá bakiti yi ŋgani mbaa n busu gɔ i bondo nu, na i nya yára kunkun n sin n bo i je na i nɔ má n nu.” 18Sɔ ye Yohane kaanri labari kpa n kereeri minɛm a, na wɔ jɔjɔ jɔrɛ dɔŋgu ase bu ka bu kaaki bu wo. 19Ama, na Yohane akan Fɛmɛ Herode ndiɛ ka wɔ fa i gɔrɔ yi Herodiya aja i hun ŋgɔɔ su, na wɔ kaaki ayo sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn beberebe. 20I satiɛ bo i ti tiɛ tara i kɛrɛ n la ka i taraari Yohane nyiiri i dansaraka a. 21Saŋga bo Yohane biɛɛri minɛm Nyɛmɛ nzue ni, na wɔ biɛ Yesu gusu. Bu biɛɛri i wieeri, na i susere Nyɛmɛ ni, dɔ na aŋgoro n ateke, 22na Awiɛwiɛ Casi n ajura aba atana i ŋu ka tiiwa dɛɛ su. Na wɔ ti akonvi be ŋga aŋgoro, i ŋa, “Wɔrɔ ti m wa a, m koro u agaya, m ahore ajɔ u ŋu.” 23Saŋga bo Yesu boori i juma n bu ni, nyini saŋga i la afɔ aburasan. Minɛ yo sunsun ka i si la Yosefu bo i ti Heli wa n wɔ, na Heli si la 24Matati, na Matati si la Levi, na Levi si la Mɛlɛki, na Mɛlɛki si la Yanayi, na Yanayi si la Yosefu nyiŋga n bo 25i si la Matatiya ni, na Matatiya si la Amosi, na Amosi si la Nahumu, na Nahumu si la Esili, na Esili si la Nagayi, 26na Nagayi si la Maati, na Maati si la Matatiya nyiŋga n bo i si la Sɛmɛni ni, na Sɛmɛni si la Yoseki, na Yoseki si la Yoda, 27na Yoda si la Yowanani, na Yowanani si la Resa, na Resa si la Zorobabɛli, na Zorobabɛli si la Salatiyeli, na Salatiyeli si la Niɛri, 28na Niɛri si la Mɛlɛki nyiŋga n bo i si la Adi ni, na Adi si la Kosamu, na Kosamu si la Elimadamu, na Elimadamu si la Eri, 29na Eri si la Yosuwa, na Yosuwa si la Eliyɛza, na Eliyɛza si la Yorimu, na Yorimu si la Matati nyiŋga bekun, na nyini Matati n si la Levi nyiŋga bekun, 30na nyini Levi n si la Simeyon, na Simeyon si la Yuda, na Yuda si la Yosefu nyiŋga n bo i si la Yonamu ni, na Yonamu si la Eliyakimu, 31na Eliyakimu si la Mɛliya, na Mɛliya si la Mɛnna, na Mɛnna si la Matata, na Matata si la Natani, na Natani si la Fɛmɛ Davidi, 32na Fɛmɛ Davidi si la Jese, na Jese si la Yobedi, na Yobedi si la Boosi, na Boosi si la Sala, na Sala si la Naasoni, 33na Naasoni si la Aminadabu, na Aminadabu si la Adimini, na Adimini si la Arani, na Arani si la Hɛsarom, na Hɛsarom si la Farɛsɛ, na Farɛsɛ si la Yuda nyiŋga n bo 34i si la Jakɔbu ni, na Jakɔbu si la Izaki, na Izaki si la Abraham, na Abraham si la Tara, na Tara si la Nakoro, 35na Nakoro si la Sɛruku, na Sɛruku si la Ragawu, na Ragawu si la Falɛki, na Falɛki si la Ebera, na Ebera si la Sala nyiŋga bekun, 36na nyini Sala n si la Keena, na Keena si la Arafakadi, na Arafakadi si la Semu, na Semu si la Nowa, na Nowa si la Lamɛki, 37na Lamɛki si la Matusala, na Matusala si la Henoki, na Henoki si la Yarɛti, na Yarɛti si la Malɛheeli, na Malɛheeli si la Keena nyiŋga bekun, 38na Keena n si la Enosi, na Enosi si la Seti, na Seti si la Adam, na Adam si la Nyɛmɛ.


text: 1Ɲyɛ canŋka, mɛpɛngɛ shiinbii pìi niɲyahamii mu à jwo múnalwɔɔre shwofeebii mpyi a pa bínni Yesu taan s'a u jwumpe núru. 2Ɲyɛ Farizhɛɛnbii ná Kile Saliyaŋi cyelentiibil'à lire ɲya ke, ka pi i wá na ŋkunni piye shwɔhɔl'e na: «Ɲaha na ŋge nàŋ'à ɲɛn'a mɛpɛngɛ shiinbii yaha pi i bârali u na, fo maha bínnini na lyî ná pi e yɛ?» 3Ɲyɛ Yesu à pi kunuŋke lógo ke, maa ŋke bàtaage jwo pi á na: 4«Jofoo u ɲyɛ yii shwɔhɔl'e, kampyi mpàa ŋkuu (100) pi ɲyɛ urufol'á, ka wà niŋkin si mpînni, tá urufoo maha pi sanmpii beecyɛɛre ná kɛ ná baacyɛɛreŋi (99) yaha wabɛr'á sige e, maa sà a nimpinniŋi caa fo u aha ɲya mɛ? 5U aha u cya a ɲya tèni ndemu i ke, u funntanga wuŋi sí u lwɔ́ nde yacige e, 6si mpa pyɛngɛ. U aha mpa ná u e, u sí u ceveebii ná u tɛɛnɲɛɛbii yyere si jwo “Yii a ma, wuu u mpa múguro siɲcyan. Mii mpàŋi u mpyi a pînni ke, mii à u ɲya.” 7Mii sí yi jwo yii á, amuni li mú ɲyɛ, kapimpyiŋɛ niŋkin ká u toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ, funntange ku maha mpyi nìɲyiŋi na uru kanni kurugo ke, kur'à pêe sèl'e. Kuru funntange fiige ɲyɛ na mpyi nìɲyiŋi na, shiin beecyɛɛre ná kɛ ná baacyɛɛre (99) kurugo mɛ, pire mpiimu pi ɲyɛ na sɔ̂nŋi na pir'à tíi na pire saha ɲyɛ a yaa pi pi toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ mɛ.» 8Ka Yesu si núr'a bàtaage kabɛrɛ jwo na: «Ceeŋi ŋgire u ɲyɛ, kampyi wyɛ́rɛfyinŋi daashii kɛ u ɲyɛ u á, ka niŋkin si ɲcwo mà pînni bage e, na u sì lùuni táan si làmpa mîni si bage kùruɲcwɔngii puni yaa mpwɔ́, si u cya fo si u ɲya mà yɛ? 9U aha u ɲya tèni ndemu i ke, u sí u pucyaabii ná u ciɲɛɛbii yyere si yi jwo pi á “Yii a ma, wuu u mpa múguro siɲcyan. Mii wyɛ́rɛŋi u mpyi a pînni ke, mii à u ɲya.” 10Lire pyiŋkanni na, mii sí yi jwo yii á, kapimpyiŋɛ niŋkin ká u toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ, kuru maha mpyi funntanga nimbwɔhɔ Kile mɛ̀lɛkɛɛbil'á nìɲyiŋi na.» 11Ɲyɛ ka Yesu sí núr'a bàtaage kabɛrɛ jwo pi á na: «Nàŋi wà u ná mpyi ná jyaa shuunni i. 12Canŋka ka jyafooŋi nimbileni si jwo tufooŋ'á “Baba, mii nàzhanŋ'à yaa u pyi ŋgemu yii kɔɔge ke, yii ku táa yii i uru kan na á!” Ɲyɛ ka tufooŋi si ɲɛɛ, maa u nàfuuŋi táa u jyaabii shuunniŋi shwɔhɔl'e. 13Canmpyal'à tòro ke, ka jyafooŋi nimbileni si u cyeyaayi puni pɛ́rɛ, maa fwor'a kàr'a sà ntɛ̀ɛn kìritɔɔnni l'e ná u wyɛ́rɛŋi i. Mà u yaha wani, ka u u cye le ɲùŋɔ baa karigil'e na mpyi, fo mà pa ŋkwɔ̀ u nàfuuŋi na. 14Tèni i u à u nàfuuŋi kɛ̀ɛg'a kwɔ̀ feefee ke, ka lire mú si bɛ̂ ná katibwɔh'e k'à cwo lire kìni na. Ka ŋgahaŋi si li ɲwɔ cû na u taa. 15Y'à pa u yyaha jà ke, ka u u ŋkàr'a sà jyè báaraŋi i lire kìni shinŋi wà á, ka uru si ŋkàr'a sà u yaha sige e, u u caabii nâhe. 16Katege kurugo, u la mpyi maha mpyi s'a caabii yalyire lyî. Ŋka wà mpyi maha tà kaan u á mɛ. 17Ɲyɛ mà u yaha pur'e, ka u u mpa sɔ̂nŋɔ uye funŋ'i canŋka maa jwo “Báarapyii niɲyahamii na ɲyɛ mii tuŋ'á wuu kìni i, pi puni na lyî na ntìnni fo na cyeyi wwû ɲjyìŋi i. Ŋka mii wi ke, katege ku ŋke ku u ŋko raa mii bùu naha. 18Nde mii sí n‑pyi numɛ ke, lire li ɲyɛ nde: mii sí núru raa wá na tuŋi yyére, sí sà yi jwo u á na mii à kapii pyi Kile na, maa kapii pyi u na. 19U saha ɲyɛ a yaa u mii cû u pyà fiige mɛ, ŋka u à yaa u mii cû mu à jwo u báarapyi.” 20Ɲyɛ u à funŋke kyaala a kwɔ̀ ke, maa kuni lwɔ́ na ŋkɛ̀ɛge u tuŋi yyére. Mà u yaha u sàha ŋkwɔ̀ a nɔ pyɛnge na mɛ, ka tufooŋi si u nimpaŋi ɲya tatɔɔnge e, ka u ɲùɲaare si u ta, ka u u fê a jyafooŋi ɲùŋɔ bɛ̂, maa sà u pûr'a cû mà ta uye na. 21Ka jyafooŋi si jwo u á “Baba, mii à kapii pyi Kile na, maa kapii pyi mu na dɛ! Mu saha ɲyɛ a sàa yaa mu u mii cû ma pyà fiige mɛ.” 22Ka tufooŋi si u báarapyiibii yyere maa jwo “Yii fyâl'a sà vàanntinmbwoyi puni nisinaŋke lwɔ́ yii pa le u na, yii i kampefegeŋi wà le u na, yii i tanhaɲyi yà le u na, 23yii i sà kàcwɔge nùŋi niɲcɛnŋi cû, yii pa bò, wuu u lyî wuu u múguro sèl'e. 24Ɲaha kurugo yɛ mii jyaŋi u ŋge ke, mii mpyi a li yaha na u à kwû, ŋka u ɲyii wuŋ'à pa, u mpyi a pînni, ŋka mii à u ɲya sahaŋki.” Ka múguroŋi si ɲwɔ cû pi á. 25Lir'à pyi mà uru nàŋi jyaŋi niɲjyeŋi ta sige e. Ɲyɛ tèni i u à yîri sige e na ma mà pa byanhara pyɛnge na, na yatire tùnmpe núru, maa kwɔ̀hɔkwɔhɔbii ɲaa ke, 26ka u u báarapyiŋi wà yyere mà yíbe, nde li ɲyɛ pyɛnge e ke, si lire cè. 27Ka báarapyiŋi si u pyi “Mu kàntugo wuŋi u à pa, lire e yii tuŋ'à wuu pyi wuu à sà kàcwɔge nùŋi niɲcɛnŋi cû mà pa bò, ɲaha na yɛ uru jyaŋi niɲcɛnŋɛ wu à núr'a pa.” 28Yyaha wuŋ'à puru lógo ke, ka u lùuni si yîri, u ɲyɛ a ɲɛn'a jyè pyɛnge e mɛ. Ka tufooŋi si fwor'a pa si mpa u fɔ̀ɔnŋɔ si ndèŋɛ pyɛnge e. 29Ka jyafooŋi si jwumpe lwɔ́ maa jwo tufooŋ'á “Cyi yyee jùuli cyi ɲyɛ ɲcyii mii na báaraŋi pyi yii á biliwe fiige yɛ? Canŋa niŋkin, yii sàha mii tun, ka mii i ɲcyé mɛ. Ŋka ali sikabilini nintiini yii ɲyɛ a li kan mà ɲya mii ná na ceveebil'á wuu u múguro siɲcyan mɛ. 30Ŋka mu jyaŋi u à mu nàfuuŋi lwɔ́ a sà ŋkɛ̀ɛge cibahani i ke, ur'à pa ke, ka mu u kàcwɔge nùŋi niɲcɛnŋi cû mà bò u na.” 31Ka tufooŋi si jwumpe lwɔ́ maa jwo jyafooŋi niɲjyeŋ'á “Mii jyaŋi, ma hà lire waha maye na mɛ, mii ná mu u ɲyɛ naha tèrigii puni i ke, ko mii cyeyaayi puni ɲyɛ mu wuyo kɛ! 32Wuu mpyi a li yaha na mu kàntugo wuŋ'à kwû, ŋka u ɲyii wuŋ'à núr'a pa. U mpyi a pînni ŋka wuu à núr'a u ɲya. Lire e ke wuu à yaa wuu pyi funntange ná múguroŋi i.”»


text: 1Yisa sigira kulɔn rɔ ka dalɛ tɛgɛ ka ta a warɛ soe burɔ. 2Kei min solomonya-faganɛ a la, mɔgɛ donu nara wo la Yisa wara. A sanɛ sanyili rɔ. Yisa ya anuna dɛnkɛninya-wɛ yen tumɛ min, a ya a fɔ kirayatoe wo ye ko, “N bɔ, i yisi sa! I hakɛnu ma ara koto.” 3Nba, tɔn-karan-mɔgɛ donu ya a fɔ anu nyɔgɔn tɛma ko, “E, kei kɛ ye kumala iko Alla le ale la. A ye Alla lafɛyala.” 4Yisa ya anuna miriya ragbɛ. A ko, “Wo ye wo mirila ko-yogomɛ ma nfenna? 5Ka a fɔ ko i hakɛnu ma ara koto, anubɛ ka a fɔ ko i lasɔ ka tagama, nyamintan fɔɛ gbɛlɛ? 6N si a yira wo la ko sɛnbɛ ye nde, Hadama dan bolo dugu kole kɛ kuma ka hakɛ makoto.” Woletɔ a ya a fɔ kirayatoe wo ye ko, “I lasɔ ka ila sanyili bi. Sɛgi i warɛ bɔn la!” 7Kei wo ya a lasɔ. A sɛgira a warɛ. 8Mɔgɛnu ya a yen tumɛ min, anu kawara. Anu ya Alla tanto bawo a ara sɛnbɛ su wo di mɔgɛnu ma. 9Nba, Yisa bɔra nyɔ tumɛ min, a ya duti-makelelɛ do yen. A tɔgɛ Matiyu. A siginɛ ala wɔli kɛ tinɛ. Yisa ya a fɔ a ye ko, “Bila n fɛ.” Matiyu ya a lasɔ ka bila a fɛ. 10Yisa ye fen dɔn la Matiyula bɔn la tumɛ min, duti-makelelɛ siyaman anubɛ hakɛ tigi siyaman nara ka sigi ale anubɛ ala karan dannu fɛ nyɔ. 11Farisi donu ya wo yen min kɛ, anu ya a fɔ Yisala karan dannu ye ko, “Nfenna wo karan-mɔgɔ ye fen-dɔn-kɛla duti-makelelɛnu anubɛ hakɛ tiginu fɛ?” 12Yisa ya anu kan lamɔɛn nkɛkuna, a ya a fɔ anu ye ko, “Mɔgɛ minnu kɛndɛ, wonu mako sa bɛsi-bɔlɛ la fɔ minnu kirɛ. 13Wo ta kumɛ kɛ kɔrɛ nyini Allata kitabu rɔ ko, ‘A sa nyinina saraka-soge ma ma bolo fɔ kinikinɛ,’ bawo n ma na mɔgɔ-telennɛnu kele tinɛ fɔ hakɛ tiginu alako wonu ni bila n fɛ.” 14Yɔni-Batasi-Kɛlɛ gba-fɛ-bilalɛnu nara Yisa wara ka a manyinika ko, “Malebɛ Farisinu bi sunyɛ donna tuma-wo-tuma kɔnɔ nfenna ila karan dannu ti sunyɛ don mumɛ?” 15Yisa ya anu yabi ko, “A ye wo burɔ ko mɔgɛ minnu bi kɔnyɔ-masɔɛ rɔ, fananta kɔnyɔ-tigi ye anu fɛ, wonu si di, wa? Wo ti ma mumɛ! Kɔnɔ a wati wa ke, anu ba kɔnyɔ-tigi wo bi anu tɛma tumɛ min, anu si sunyɛ don worɔ. 16“Mɔgɛ ti kura-kundu-kɛndɛ bi ka duruku kɔrɛ labɛtɛrɛ wo la bawo a kɛndɛ wo ra si don ka duruku kɔrɛ wo rafara ka tenbi a fɔlɛ la. 17Mɔgɔ ti ke baan lamarala gbolo-bɔrɔ-kɔrɛ rɔ. Ni a ya wo ma, a wa kanfa, a si gbolo-bɔrɔ-kɔrɛ wo rafara. Baan wo si bon. Gbolo-bɔrɛ wo si tinya. Kɔnɔ baan la ni mara gbolo-bɔrɔ-kurɛ rɔ. A filɛ bɛɛ la si mara a kin na worɔ.” 18Nba, Yisa ye kɛ fɔla anu ye tumɛ min, Yahudiyanuna kun tigi do nara a wara ka a nyɛnkin a kɔrɔ. A ko, “Nna dunmusi faga-san le. I yandi, na. I ni i kɔɛn sa a kuma alako a niyi ni sɛgi a rɔ tun.” 19Nba, Yisa ya a lasɔ. Anubɛ ala karan dannu bilara kun tigi wo fɛ. 20Anu tamatoe, musi do ye nyɔ musinuna kirayɛ ye min na san tan-ni-fila kɔrɔ. A ya a fɔ a yisi rɔ ko, “Ni n ya n bole tugu ala duruki da-gbole la dɔrɔn, n si kɛndɛya.” Woletɔ a nara Yisa kɔma ka a bole tugu ala duruki da-gbole la. 22Yisa ya a tintan tumɛ min, a ya ale musi yen. A ya a fɔ a ye ko, “N na, i yisi ni kimɛ! Ila dɛnkɛninyɛ ara i lakɛndɛya.” Musi wo kɛndɛyara wati kelan wo kɔrɔ tiriya! 23Nba, anu ke, Yisa donta kun tigi wola bɔn la. A ya saya-sigi-salɛnu anubɛ saya-di-kɛlɛnu yen tumɛ min, 24a ko, “Wo bɛɛ bɔ yan! Dunmusu kɛ fagani ma. A ye kinɔgɛ le tɔ dɔrɔn.” Anu dama ya Yisa mayɛlan dabira. 25Mɔgɛnu banta bɔla nya min wo, Yisa donta furi wo kuma bɔn la ka a bira a bole ma. Dunmusi ya a lasɔ. 26Wo yen mɔgɛnu bolo, ala kabana-ko-mankan nyɛnsɛnta nyamanɛ wo kan tinɛ bɛɛ rɔ. 27Yisa bɔra nyɔ tumɛ min, kei-fiyon fila bilara a fɛ. Anu bi gbele-gbelenna ko, “Mansa Dawudala dan, kinikini ma ma!” 28Yisa donta bɔn la tumɛ min, kei-fiyon filɛ wonu nara a wara. A ya anu manyinika ko, “Wo lanɛ a la ko n si ke wo yɛ lakala, wa?” Anu ya a yabi ko, “Ma tigi, ɔnde!” 29Nba, Yisa ya a bole tugu anu yɛ la. A ko, “A ni ma wo ye iko wo dɛnkɛninyanɛ nya min!” 30Tiriyɛ wo rɔ, anu yɛ lakara. Yisa ya anu makawandi bɛrɛkɛ! A ko, “Wo kana kɛ fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ye de!” 31Kɔnɔ anu tara Yisata kabana koe wo nyɛnsɛn nyamanɛ wo kan tinɛ bɛɛ rɔ. 32Nba, mɔgɔ filɛ wonu bi bɔla bɔn la ka wo, mɔgɛ donu nara kei do la Yisa wara min ti ke kumala bawo nyinatoe le. 33Yisa ya nyinɛ gben nya min wo, kei wo ya kumɛ dabira. Mɔgɛ bɛɛ kawara! Anu ko, “Ma ma kɛ nyɔgɔn kabana koe yen bɛ Isirɛla nyamanɛ rɔ mumɛ!” 34Kɔnɔ Farisinu ya a fɔ ko, “Nyina-mansɛ le ye sɛnbɛ wo dila a ma ko a ni nyinɛnu gben.” 35Nba, Yisa tara so-wɛnu anubɛ so-mɛsɛnu tɔ. A ya mɔgɛnu kɔndɔn ka anu karan Yahudiyanuna dina-bɔnnu na. A ya kibara-nyimɛ kawandili bɔ ka kirayɛ sufa bɛɛ lakɛndɛya mɔgɛnu na. 36A ya nyama yen tumɛ min, a yisi lafara kinikinɛ la anuna ko la bawo anu kɔndɔfilinɛ. Anu ti ke anu nyɛrɛ fɛ-birala iko sagɛ minnu fɛ-birala sa. 37Nba, a ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Fui-fan-tɛgɛtɛ kolo kɔnɔ a tɛgɛlɛnu ma siya. 38Wo ni sɛni-tigi madiya alako a ni wɔli kɛlɛnu nata ala fui-fan tɛgɛ tinɛ.”


text: Angola, Bénin, Botswana, Burkina Faso, Burundi, Cameroun, Cap-Vert, République centrafricaine, Tchad, Comores, Congo, Côte d’Ivoire, Djibouti, Guinée Équatoriale, Érythrée, Éthiopie, Polynésie française, Gabon, Ghana, Guinée, Guinée-Bissau, Kenya, Libéria, Madagascar, Malawi, Mali, Maurice, Mayotte, Mozambique, Namibie, Nouvelle Calédonie, Niger, Nigeria, Réunion, Rwanda, São Tomé et Principe, Sénégal, Seychelles, Sierra Leone, Somalie, Soudan du Sud, Ste Hélène, Ascension, Tristan da Cunha, Soudan, Tanzanie, La Gambie, Togo, Ouganda, Zambie, Zimbabwe


text: 1Bê bôô sa Emen a na, na henê mega wo aŋga jeré gel ré tô aɲ jeré ɗi bôm sara hen na, ré na aŋgaɲ ré yi ya tiri a men. Aɲ arirji ré liɲ a men. 2Ɓiɲé ka ca tumô, na bi bôrji sa Emen a na hen iyôŋ hende to hen aɲa bay na ré déɲ tu Emen hen. 3Na sa kibi ayê bôô aɲa nana hôniɲ mega wo Emen na ré ɗi sa terare nà, naɲ kwôlo si kibri a aɲ are kêm ka nana gel sa terare a nà ná, tôrji ré ɗiɲ na sa ka geliɲ né a . 4Na sa kibi ayê bôô aɲa Abêl ré liɲ sarga wo dô ɗê kwo Kayen hen biɲ Emen. Na sa kibi ayê bôô wori bi wo hen aɲa Emen na ré bôri mega kwoni woɲ derôre hen men, ôbi na ré gey sarga wori hen, aɲ gel na wo Abêl ré dé tiri a men. Na sa kibi ayê bôô aɲa Abêl na ré ma ca hari kôba, kwôli aŋga ôbi na li hen ré ôm baɲ kemnêŋ kemnêŋ hen . 5Na sa kibi ayê bôô aɲa Emen né ay Énôk tu geɲ ôriɲ derômaraŋ a, ɗiba, ôbi ma ré. Kwôni hô gili ré niɲ wôsa Emen na ayri ôriɲ ligiri a. Aɲ liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Énôk na dé tu Emen tumô dem aɲa ôbi na ré ayri ôriɲ derômaraŋ a hen tô .» 6Iyôŋ ba, na sa kibi ayê bôô dem aɲa kwôni ré déɲ tu Emen. Iyôŋ ba, hena kwôni wo ré era ligi Emen ba, ôbi bi bôri sari a mega wo Emen ré mô ya men, bi ôbi hôn mega wo Emen ré tô kibri sa ka wogeri hen a men. 7Na sa kibi ayê bôô aɲa Nowé ré toyiɲ yêgê wo Emen yêge maari gengiɲ sa aŋga a era hen ka kwôni gel ré tô hen. Ôbi ay kwôlo Emen kôli hen mega kwôlê woɲ ɗéɲ iyôŋ né aɲa ôbi ré liɲ bato wo dami mega wo Emen kôli hen iyôŋ. Aɲ ôbi gôliɲ naɲ yiri men, naɲ ɓiɲé ka bô iyére tori a men. Aɲ na hen iyôŋ aɲa aŋga Nowé na li hen ré gel wo ɓiɲé ka sa terare a na ré li aŋga habiɲ. Aɲ sa kibi ayê bôô wori bi wo hen aɲa Emen né bôri mega kwôni woɲ derôre tiri a hen . 8Na sa kibi ayê bôô aɲa Abraham ré biɲ kwôlê sa uwôgê wo Emen uwôgeri a aɲ henaɲ ôriɲ sa iyére to Emen genge ɗiré biri hen. Aɲ ôbi hena ô iyôŋ a tôŋ mera ɗiba, hôn sa iyére hende to hen tumô ré a men. 9Na sa kibi ayê bôô wori bi wo hen aɲa ôbi ré môriɲ mega kerga iyôŋ sa iyére to Emen na genge ɗiré biri hen. Ôbi mô na bô iyére to bay li naɲ bargay hen. Bay môrji naɲ si Isak naɲ Jakwôb ka Emen na genge ɗiré biji sa iyére hende to hen men . 10Abraham li hen iyôŋ wôsa ôbi bi bôri na sa iyére to tôre ɗiɲ iyêre dô men, Emen a na ôbi gengére men, ôbi naɲ yiri a na ôbi ɗéére a men. 11Na sa kibi ayê bôô aɲa Abraham ré uwôɲiɲ geré yêɲ kema naɲ halêri hen bi wo tamni Sara kôba, yê wori na naɲ men, hende na haal niɲ a men hen. Ôbi hôn wo kwo ré genge ɗiré biri kema hen na, ré kelê kwôlê woɲ benare ré . 12Ôbi a, naɲ geré wo gawra wo pôn wo na yi mega temay gawra iyôŋ hen aɲa tô môɲ wo gawrê ré biɲa môɲ têbêŋne to derômaraŋ a iyôŋ hen men, môɲ hal wo kibi cér a wo kwôni nêm deŋsê ré hen a men . 13Gawrê bay ka nana kôl kwôliji hen na, na bi bôrji sa Emen yôôd kwôy wo bay maɲ. Are bay ka Emen na ayiɲ tôri hen na, bay uwôɲ né, niɲba, bay hôn wo arirji ré liɲ aɲ bay li yi derê wô sarji men, bay kôl iyôŋ ba: «Niɲa kergê men, iyére toni naɲ sa terare a nà a men .» 14Gawrê bay ka kôl kwôlê bi wo iyôŋgi hen na, gel tu wolé wo bay ré woge na sa iyére to ré yi toji. 15Men, gel wo bay ré erem sa iyére to bay na henaɲ ya hen ré a men. Hen aɲa bay henaŋ ré erem sa iyére to bay henaɲ ya hen na, bay henaŋ ré uɲé geré biliɲ hôriɲ ya. 16Niɲba, tiri wori ba, bay woge na sa iyére to ɗê to bay henaɲ ya hen. Sa iyére hende to hen na, na derômaraŋ. Ôbi a, hena bay ré uwôge Emen ‹Emen› woji kôba, tayre ré diri ré hen wôsa ôbi ɲan sa iyére wô biji ya a men. 17Na sa kibi ayê bôô aɲa Abraham na ré ay kemari Isak ɗiré liɲ sarga kiriɲa Emen na séliɲ bôri hen. Ôbi na ay kemari bi wo pôn nêŋ hen ɗiré liɲ sarga bi wo na kemari bi wo hen aɲa Emen na ay tôri biri 18kôli iyôŋ ba: «Na naɲ kemam Isak aɲa kwôŋgêm ré kwônê mega wo na en gengiɲ hen iyôŋ .» 19Niɲba, Abraham hôn mega wo Emen ré ôriɲ naɲ néé wo ré lê aɲ Isak ré jê sé kamɲê. Na hen iyôŋ a, ré yi mega wo Isak na ré ma aɲ ré ji si kamɲê iyôŋ. 20Na sa kibi ayê bôô aɲa Isak ré tôriɲ kibri sa si Jakwôb naɲ Esawu aɲ ôbi hôn mega wo terê kibi bi wo hen na ariri ré sa liɲ . 21Na sa kibi ayê bôô aɲa Jakwôb kiriɲa baa ɗa wo ɗa ma na, ôbi tô kibri sa kam Josêp ka wôô hen men, ôbi gere yiri naɲ kwore wori aɲ ayiɲ kibi Emen . 22Na sa kibi ayê bôô aɲa Josêp kiriɲa ré baa ɗa wo ɗa ma na, kôl kwôli sé wo kam Israyêl a séɲ Ejipt a men, gengeji aŋga bay ré sa liɲ naɲ ibéri wulê wo ɗiré ma a men . 23Kwo iba Moyis naɲ yori kôba, na sa kibi ayê bôô woji aɲa kiriɲa bay yêɲ Moyis na, bay uwôbiri li geserê subu wôsa bay bô manare to kemarji menba, bay hariɲ tôô to kelma ay hen né kwôy . 24Na sa kibi ayê bôô aɲa kiriɲa Moyis ré yiɲ kwo iyêri na, ré kaɲ bi bay ré uwôgeri kema môni Parawôn wo na kelma wo Ejipt hen . 25Aɲ ôbi gey geliɲ gusiɲ naɲ ɓiɲé ka Emen ɗiba, ɗiré merê naɲ yi derê wo haw hen mera bô têriɲ a ré. 26Ôbi gey bi ɓiɲé ré kaɲni mega bay ré sa kaɲiɲ Krist, kwo Emen dôri hen, hen iyôŋ na ré dô ɗê ari uɲé ka sa iyé Ejipt a kêm wôsa ôbi ɗi tiri na sa aŋgaɲ têbê sa kôbi ka a era hen a ɗi. 27Na sa kibi ayê bôô wori aɲa Moyis na ré séɲ sa iyé Ejipt a ɗiba, na hariɲ bô tarê wo kelma Parawôn ré men, ôbi ɗebu sa têri a mega wo ôbi ré gel Emen wo kwôni gili sa pôn né hen iyôŋ . 28Na sa kibi ayê bôô bi aɲa ôbi ré ɗi tô lê geserê wo bay uwôgeri Pak hen men, ôbi kôlji bi bay ré tal kwôbri lari a kibi geré aɲ bi mana wo temare ré duu kamrê kaɲ kalmare ka Israyêl ré niɲ . 29Na sa kibi ayê bôô aɲa kam Israyêl ré ɗayji cér wo bay uwôgeri cér wo sêy hen mega kiriɲ ka hay iyôŋ menba, kamaŋ ka Ejipt gey ciré lê hen iyôŋ men, menba, cér bi wo hen pôrji kêm . 30Na sa kibi ayê bôô woji bi wo hen aɲa haba woɲ gerem wo sa Jériko ré tiɲ kiriɲa kam Israyêl tor sari kwôy wulê jurgem hen . 31Na sa kibi ayê bôô aɲa Rahab hende yiɲ yiɲare toɲ têriɲ ré ma naɲ bay kaɲê Emen né wôsa hende na ɓu ɓiɲé ka Israyêl ka na ɲaŋla sa kôbe kiriɲ hen yere a naɲ yi derê . 32Na ba na kwôli mi a ené kelê sôŋ ba? Na wo ené uwôɲ tulmô kiriɲ dê ba, ené kelê kwôli si Jédéyôn, Barak, Samsôn, Jepté, Dabid, Samiyêl naɲ bay kibi Emen kêm . 33Na sa kibi ayê bôô woji aɲa bay ré bôy kumbul naɲ sa iyére iyére men, bay li aŋgaɲ derôre tu Emen a men, bay uwôɲ aŋga Emen na genge ɗiré biji hen a men. Bay ɓu kibi kwo men, 34bay bare néé wo tare men, kiriɲa bay ca deréji ré yebere to dami kôba, bay ge gôl men, bay na iya niɲba, uwôɲ néé lew men, kibi kumbul a ba, bay na imɲê men, bay bôy kumbul sa asgarɲê ka sa iyére to ɗaŋgi a a men . 35Na sa kibi ayê bôô aɲa yébé ré hô geliɲ ɓiɲé kaji ka na ma hen ji si kamɲê. Ɓiɲé ka ɗaŋgi kwôni bay gelji gusiɲ tu temare a aɲ bi bay ré ɗéɲ ayê bôô woji, niɲba, bay ɗebe sa têrji a kwôy wô sa jiɲ siɲ kamɲê wô môriɲ bô derê a men . 36Ɓiɲé ka pôni bay tiréji men, bay sêji naɲ sera men, harêji naɲ gaŋgi musure men, bay biji daŋgay a a men . 37Ɓiɲé ka pôni bay gôbeji duu ré keram men, ka pôni bay karji derôre a wôô men, ka pôni bay derji ré yebere to dami men, ka pôni kayrê naɲ kiriɲ kiriɲ men, bay harê na wumne men, na bay nimré men, bay gelji gusiɲ damaŋ a men . 38Sa terare nà ná, ɗôd ba, bay henaŋ ré merê ya ré wôsa bay na ɓiɲé kaɲ bay bôô pôn ka dôri. Bay kayrê erê bô kalmê men, sa keram a men, yéré bô iyom keram men, bô iyom a a men. 39Na sa kibi ayê bôô woji aɲa gawrê bay ka kêm hen ré déɲ tu Emen hen, niɲba, aŋga Emen na genge ɗiré biɲ ɓiɲé kari hen na, bay gel naɲ tirji ré tô. 40Wôsa Emen na erem sa aŋga dô ɗê aɲ wô sarna aɲ ôbi na gey bi bay ré uwôɲ are bay ka kêm hen piniji ré.


text: 1Dene poan, n sɔɔnrɔ sɛba n dole Yesu sore te Na'ayenɛ me yi' ya na wa, tɛn'ɛhɛ ya soŋa soŋa yɛhera Yesu yele. Enŋa te Na'ayenɛ tom na te a dɛna malema nɛŋadaana. 2Moses n yuun de birikina tona Na'ayenɛ yire la poan se'em la. Bala mea n bala te Yesu me dɛna birikina nare te Na'ayenɛ loe en te a tom a tooma la. 3Se'em n mɛ' yire, nɛreba pɛngere en gana yire la mea. Dene mea, Yesu me nare a tare pɛnka gana Moses. 4La dela yelemɛŋɛrɛ te nɛra n mɛte yire. Ge, Na'ayenɛ n de mɛta sɛla woo poan. 5Moses yuun de birikina mɛ tona a Yenɛ yire zan'an la poan wo yameŋa la ta yele nɛreba yelese'a te Na'ayenɛ yeti a wan eŋɛ pooren la. 6Ge Yesu Krista de birikina behere Na'ayenɛ yire poan la mɛ wo dayɔa la. To han sɛ' ze'ele soŋa soŋa ge me tara to potɛn'ɛra poan te sɛla te to sakɛ bo la dela sera, to dela Na'ayenɛ yire la. 7Dene poan wo Na'ayenɛ Sea la yeti, Zina ho han wom a konkore, 8da kanbɛ ya sunya wo yamam yuun kpere toba makɛ Yenɛ pɔgɔtia la poan ha la. 9Zen'en te ya sɔdoma ta magahɛ mam behɛ ge pon nyɛ mam eŋɛ sɛla la. Yuuma pihinaahe 10te mam suunre yehe la buuri kaŋa saŋa la. Mam yuun yeti, ba dela nɛreba te ba sunya bɔta bɔrɔgerɛ, te ba ka mina mam sɔrɔtɔ la. 11Bala te mam pɔ' la sunsunyiim yeti, ba kan kɛn' mam vo'ohogo la poan. 12Bala, n sɔɔnrɔ sɛba n dole Yesu sore wa, tare ya ya mɛhe soŋa soŋa te se'em ya poan da tara potɛn'se'ere n ba tɛn'ɛha be'em yɛla te a ka bɔta te a bire poore bo Yenɛ. 13Ge ton de ya sɛba n wan kan'ana taaba daarɛ woo wo ban yele se'em la te, Zina. Bala, te be'em da pan'ahɛ ya se'em te a toba le kpa' la Na'ayenɛ yelehom. 14Ge to han sɛ' ze'ele soŋa soŋa gura ba'ahegɔ ge me tara to potɛn'ɛra poan te ton sakɛ se'em la dela yelemɛŋɛrɛ wo ton daa pon sakɛ bo en yia saŋa la, tomam me la lagom tara tɔntɛ yɛhera sɛla te Krista eŋɛ la. 15Yenɛ gɔŋɔ la yeti, Zina ho han wom a konkore, da kanbɛ ya sunya wo yamam yuun kpere toba makɛ Yenɛ pɔgɔtia la poan ha la. 16Te nɛrebana n yuun wom Na'ayenɛ yelehom ge ŋmɛregɛ zabera la en la? Ba yuun dela nɛresɛba woo te Moses yuun tare ba yehe Egipt teŋa poan la. 17Ge te nɛrebana te Na'ayenɛ sunsunya yuun daa nyie la ba yuun pihinaahe la? La yuun dela nɛresɛba te ba yuun bɔna mɔɔ ha te ba tom be'em ki' gan'an bini ha la. 18Ge nɛrebana yɛ'ɛha te Na'ayenɛ yuun kɔ'ɔn biŋe a nɔɔrɛ yeti ba ne yuun kan nyɛ' vo'ohogo la? La yuun da dela sɛba n yuun ŋmɛregɛ zabera la en la. 19To nyɛ' te ba daa seren ka kɛn' teŋa la poan. Se'ere n sɔe la, ba daa ka sakɛ bo Na'ayenɛ.


text: 1Yanni Alla ni duninya dan, anu bi ale min kelela Kumɛ, a ye nyɔ nun. Alla ye kan min, ale Kumɛ fanan ye nyɔ. Ado anubɛ Alla, kelen de anu na. 2Kebi fɔlɔfɔlɔ, Kumɛ anubɛ Alla, anu bi anu nyɔgɔn fɛ. 3Alla ya fan bɛɛ dan ale le baraka rɔ. Ado Alla ma fenfen dan ale kɔma. 4Nimaya-kunyɛ dabirɛ le ale Kumɛ wo la. Niyi wo ya waan raka mɔgɛnu ye. 5Waan rakara pinpi rɔ. Ado pinpi ma ke a ladufenna. 6Alla ya ala kilayɛ do sɔ. A tɔgɛ Yɔni. 7Wo nara waanta kumɛ kɛ fɔ tinɛ mɔgɛnu ye. A nara kɛ fɔ tinɛ mɔgɛnu ye alako bɛɛ ni kumɛ wo lamɔɛn ka la a la. 8A nara ka waanta koe fɔ kɔnɔ wan ma ale nyɛrɛ la. 9Wo wati rɔ, wan-bɛrɛbɛrɛ ye nala duninya rɔ ka kilɛ yira mɔgɛ bɛɛ la. 10Ale Kumɛ wo ye duninya rɔ nun. Ado Alla ya duninya dan ale le baraka rɔ kɔnɔ hali wo, duninya-mɔgɛnu ma a lɔn anutɛ la ka a gbiliya. 11Ale Kumɛ nara ala mɔgɛnu bara kɔnɔ ala mɔgɛnu ma a rabira. 12Kɔnɔ donu ya a rabira ka dɛnkɛninya a ma. Woletɔ a ya sɛnbɛ di wonu ma ka anu ma Allatalata dannu na. 13Kɔnɔ anu ma ma Allala dannu na iko mɔgɛ ye dan sɔrɔnna nya min. Alla nyɛrɛ le anu Fa la. 14Ale min keleta Kumɛ, wo mara mɔgɔni-fin la. A sigira ma tɛma. Ma ya ala gbiliyɛ yen. A fanɛ hinɛ anubɛ tonyɛ la. Gbiliyɛ wo, Allatalata Den kelen pe le ale la min kɛ, a ya wo sɔrɔn a Fa bolo. 15Yɔni ya ala koe fɔ ka a mayon. A ko, “Ale le kɛ la, n bi min ma nun. N ya a fɔ nun ko mɔgɛ do ye nala n kɔma min kolo nde ko bawo yanni nde ni sɔrɔn, ale le ye nyɔ nun.” 16A ara ata duwɛ layigi ma bɛɛ kuma ka bɔ ala hina waranɛ rɔ ka duwɛ kuma-sa ma ye. 17Alla ya tɔn don Nɛbi Musa bolo kɔnɔ hinɛ anubɛ tonyɛ, ale Yisa Kirasiti le nara wonu na. 18Mɔgɔ ma Alla yen bɛ. Allatalata Den kelen pe, Alla nyɛrɛ kɔni, wo ara a Fa yira ma la. Ado a gbɛrɛnnɛ a Fa ma. 19Yahudiyanuna kun tigi minnu bi Yerusalɛm, wonu ya saraka masɔlɛnu anubɛ Lifayi bɔnsɔnnu nata Yɔni ma ka a manyinika ko, “Yon bi ile la?” Yɔni ya min fɔ, wo le kɛ la. 20Yɔni ma a ban anu yabila kɔnɔ a ya a ragbɛ anu ye ko, “Alla ya mɔgɛ min yabɔ ma kisi-koe la, Kirasiti kɔni, wo ma nde la de!” 21Anu ya a manyinika tun ko, “Yon bi ile la worɔ? Nɛbi Ilaya le ile la, wa?” Yɔni ya anu yabi ko, “Ade, wo ma nde la.” Anu tora a manyinikala ko, “Anu bi nɛbi min ma, nɛbi wo le ile la, wa?” A ya anu yabi ko, “Wo ma nde la.” 22Anu ko, “Yon bi ile la worɔ. A fɔ ma ye. Minnu ya ma sɔ, fɔ ma ni ma dantɛgɛ wonu ye. I ye nfen fɔla i nyɛrɛla ko la?” 23Yɔni ya anu yabi Nɛbi Aiseyala karan la. A ko, “Nde le gbele-gbelen kan wo la min bi bɔla wula-da-rakolɔn rɔ. A ye a fɔla ko, ‘Wo ni kilɛ bɛɛ matelen wota Mari ye!’ ” 24Farisinu ya kilayɛ minnu sɔ, 25wonu ya Yɔni manyinika ko, “Ni Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ma ile la, Ilaya ma ile la, nɛbi wo ma ile la, nfenna worɔ, i ye batasili kɛla?” 26Yɔni ya anu yabi ko, “N bi mɔgɛnu batasila yi rɔ kɔnɔ mɔgɔ kelen de wo tɛma, wo ma min lɔn bɛ, 27wo le ye nala n kɔma. Nde ma bɛn hali ka ala sanbara-yili fulen a ye.” ( 28Kɛ bɛɛ mara Bɛtani soe da kɔrɔ, Yɔni ye batasili kɛla kan min nun, Yorodan bɛ kɔgɔma.) 29Wo banda kɛ, Yɔni ya Yisa yen nala a wara la. A ko, “Allala Saga-Dan le kɛ la, min si duninya-mɔgɛ bɛɛ hakɛ bi ka ta a la! 30N bi kɛ wara-koe fɔla wo ye nun, wo tumɛ n ya a fɔ ko, ‘Mɔgɛ do ye nala n kɔma min kolo nde ko’ bawo yanni nde ni sɔrɔn, ale ye nyɔ nun. 31Nde ma wo mɔgɛ lɔn nun kɔnɔ n nara ka mɔgɛnu batasi yi rɔ alako wole, Isirɛla mɔgɛnu ni na a lɔn.” 32Yɔni ya sereyɛ min bɔ, wo le kɛ la. A ko, “N ya Allata Ni Sɛnimɛ yen yigila a kuma ka bɔ Arinyɛni tɔ kangbɔɛla muninyɛ rɔ ka to a fɛ. 33Ha bi, n nyɛrɛ ma a lɔn kɔnɔ Alla min ya n sɔ batasili kɛ tinɛ yi rɔ, wo le ya a fɔ n ye nun ko n si Allata Ni Sɛnimɛ yen yigila mɔgɛ min kuma ka to a fɛ, ale le wo la min si mɔgɛ batasi Allata Ni Sɛnimɛ rɔ. 34Ado n ya a yen min mara a la. N bi a fɔla wo ye ko Allala dan le ale la.” 35Wo banda kɛ tun, Yɔni anubɛ ala karan den filɛ sɔnɛ nyɔ. 36Yɔni ya Yisa yen tenbila. A ko, “Allala Saga-Dan le kɛ la!” 37Ala karan den filɛ, wonu ya a kan kɛ lamɔɛn min kɛ, anu bilara Yisa fɛ gbɛ! 38Yisa ya a yɛ lasɛgi. A ya anu bilanɛ yen a fɛ. A ya anu manyinika, a ko, “Wo ye nyinina nfen ma?” Anu ya a yabi ko, “Karan-mɔgɔ, i siginɛ mintɔ?” 39Yisa ya anu yabi ko, “Wo na a mafɛlɛn.” Woletɔ anu tara a fɛ ka a sigi tinɛ yen. Tele-mayigi-wati le nun. Anu ya tele toe wo kɛ a fɛ nyɔ. 40Karan den filɛ minnu ya Yɔni kan lamɔɛn ka bila Yisa fɛ, wo kelan tɔgɛ Anduru, Saimon Pita na kelen nyɔgɛ kɔni. 41Anduru ya min fɔlɔn ma, a tara a na kelen nyɔgɔn Saimon yen tinɛ. A ya a fɔ a ye ko, “Alla ya mɔgɛ min yabɔ ma kisi-koe la, anu bi min kelela ko Masiya, ma ara wo yen.” (Masiya kɔrɛ le ko, “Kirasiti.”) 42Wo kɔma, a nara Saimon la Yisa wara. Yisa ya a mafɛlɛn tumɛ min, a ko, “Saimon le ile la, Yɔnila dan. I tɔgɛ si kele Sifasi.” (Tɔgɛ kɛ anubɛ Pita, tɔgɔ kelen de! A kɔrɛ le, “Farɛ.”) 43Wo banda kɛ, Yisa ya a latɛgɛ ko a ni ta Kalili sigisɔn rɔ. A ya Filipi yen. A ya a fɔ a ye ko, “Bila n fɛ!” ( 44Filipi, Bɛti-Sayida kɛ le, Anduru anubɛ Pita bɔra soe min tɔ.) 45Filipi ya Nataniyɛli yen. A ya a fɔ a ye ko, “Musa ya mɔgɛ minna koe sɛbɛ tɔn-kitabu rɔ, ma ara wo yen. Ado nɛbinu fanan ya wola koe sɛbɛ. A tɔgɛ le Yisa, Yusufula dan ka bɔ Nasarɛti soe burɔ.” 46Nataniyɛli ya a manyinika ko, “Ko-nyimɛ si ke bɔla Nasarɛti, wa?” Filipi ya a yabi ko, “Na, ile nyɛrɛ ni a ragbɛ.” 47Yisa ya Nataniyɛli yen nala a wara tumɛ min, a ya kɛ fɔ ala ko la. A ko, “Ma benba Isirɛla bɔnsɔn mɔgɔ-bɛrɛ le ye nala kɛ la. A raduni ma hali doni!” 48Nataniyɛli ya a manyinika ko, “I ya n lɔn kama?” Yisa ya a yabi ko, “Yanni Filipi ni i kele, n ya i yen sɔnɛ kɔlɔma kɔrɔ wulɔn.” 49Nataniyɛli ya a yabi ko, “Karan-mɔgɔ, Allatalata dan le ile la, Isirɛla mɔgɛnuna mansɛ!” 50Yisa ya a manyinika, a ko, “I lara wo la bawo n ya a fɔ i ye ko n ya i yen kɔlɔma kɔrɔ, wa? Ado i si kabana ko siyaman yen ka tenbi kɛ la!” 51Yisa ya a fɔ anu ye ko, “N bi tonyɛ fɔla wo ye, wo si Arinyɛnɛ dɛ lakanɛ yen. Allata melikanu bi yigi-ni-yɛlɛ kɛla nde, Hadama dan wara la!”


text: 1Ma ta tumɛ kera tumɛ min ka ta Itali nyamanɛ rɔ yi kuma, anu ya Pɔli anubɛ yelela-mɔgɛ doinu don Yuliya bolo, Romu nyamanɛ-kun-tigi-bata kɛlɛ-den-kunyɛ do kɔni. Kɛlɛ-den-kurɔn min bi Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba bolo, a ye wo kun-tigiyɛ la. 2Kulɔn min bi Adamitiyam soe dafɛ, wo ye wulila ka ta Esiya nyamanita yi-dafɛ-soenu tɔ. Ma donta wo rɔ ka ta. Masidoniya kɛ min tɔgɛ Aritaka, wo bɔnɛ Tɛsalonaika soe burɔ nun, mabɛ wo tara ma nyɔgɔn fɛ. 3Wo banda kɛ, ma kera Saidon soe burɔ. Kɛlɛ-Den-Kun-Tigi Yuliya ya ko-nyimɛ kɛ Pɔli ye. A sɔnta ko a ni ta a diyana-mɔgɛnu kɔndɔn tinɛ alako anu ni a makoenu nyinya. 4Ma bɔɛ nyɔ, yi-tɛma-dugi min tɔgɔ Saiparasi, ma tara wo fina kelen fɛ bawo fɔnyɔ ya a kun sa ma ma. 5Kɔgɔ-yi min bi Salesiya anubɛ Pamfiliya nyamanɛnu dafɛ, ma ya wo tɛgɛ ka ke Maira soe dafɛ Lisiya nyamanɛ rɔ. 6Ma ke nyɔ, kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wo ya kulɔn do taran nyɔ min bɔnɛ Alɛsandariya soe burɔ. Kulɔn ye tala Itali nyamanɛ rɔ min kɛ, a ya ma ladon wo rɔ. 7Ma tara ma fɛrɛma ka wati bɔ kilɛ la. A gbɛlɛyara ma kuma bɛrɛkɛ! A laban, ma kera Sinaida soe burɔ. Nba, fɔnyɔ ma sɔn ma ye, woletɔ yi-tɛma-dugi min tɔgɔ Kariti, ma tara wo fan kelen fɛ ka tenbi Salomi soe wara la. 8Hali ta-koe wo gbɛlɛyara ma kuma, ma tora tala gbele dafɛ kulɔn rɔ. Ma kera kan tinɛ do min tɔgɔ Kulun-Sɔ-Tina-Nyimɛ min fɛ ma yan Lasiya soe la. 9Ma mɛra nyɔ ha yi-kuma-ta-koe mara masibɛ la. Ado Hakɛ-Yamatogon-Ladiyɛ ara tenbi nun gbɛ, wo wati rɔ. Woletɔ Pɔli ya kulun-tawɔli-kɛlɛnu makawandi, 10a ko, “N fanu, n bara a yen ko ka a dabira yan ma, mala yi-kuma-ta-koe si ma masiba-wɛ la. Ma si bɔnɛ siyaman sɔrɔn. Dunɛ min bi kulɔn burɔ anubɛ kulɔn nyɛrɛ si na tinya. Tumado mɔgɛ donu si foo anu niyi la fanan.” 11Kɔnɔ kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wo lara kulun-kun-tigi anubɛ kulun-tigi la ka tenbi Pɔlita kumɛ la. 12Ka samɛ kɛ Kulun-Sɔ-Tina-Nyimɛ rɔ nyɔ, wo gbɛlɛ. Woletɔ a diyara mɔgɔ siyaman ye ko anu ni anu taya ka ta yi kuma ha Finikisi soe ka samɛ kɛ nyɔ. Finikisi soe wo, kulun nasɔ tinɛ le wo la min bi Kariti yi-tɛma-dugi la. Soe wo yɛ lamununnɛ tele yigi la. 13Nba, fɔnyɔ wulita bɔla yi dugu la doni-doni! Mɔgɛnu ya anu miri ko anu diyana koe ara kɛ anu ye. Woletɔ anu ya nɛgɛ-gbilimɛ lasulennɛ layɛlɛ ka ta yi-kɔnkɔn dafɛ ha Kariti yi-tɛma-dugi rɔ. 14Kɔnɔ tiriyante wo rɔ, fɔn-ba min tɔgɔ, “Kantɔ-warala-fɔnyɔ,” wo bɔra yi-tɛma-dugi wara la. 15A ya kulɔn gbesi. Kulɔn ti ke telenna fɔnyɔ la min kɛ, ma ya a to fɔnyɔ bolo ko a ni ta a la. 16Yi-tɛma-dugi min tɔgɔ Kawuda, ma tenbira wo dugula wara la tumɛ min, wo ya ma tanka fɔnyɔ ma doni. Ma ya kulun-wɛ wola kulun dɔgɔmanɛ layɛlɛ ka a balan kɔnɔ a gbɛlɛyara ma kuma. 17Ma banta wo balanna tumɛ min, kulun-tawɔli-kɛlɛnu ya kulun-wɛ nyɛrɛ kiri yilinu na gben, alako a kana nyɛnsɛn. Anu kilanta ko anu kana yigi kɛnkɛn-kolomɛ rɔ gbele dafɛ Libiya nyamanɛ wara la. Woletɔ kurɛ min bi kulɔn latala, anu ya wo layigi ka kulɔn to fɔnyɔ bolo alako a ni ta a la. 18Fɔn-bɛ tora bɔla. Woletɔ wo banda kɛ, anu wulita dunɛnu filila yi rɔ. 19Wo banda kɛ tun, anu ya kulɔn miran nyɛrɛ donu nakɛ yi rɔ. 20A ya tele siyaman bɔ, ma ma ke tele anubɛ lolenu yenna banda-fin-bɛ bolo. Fɔnyɔ tora bɔla bɛrɛkɛ! A laban, ma yigi bɛɛ tɛgɛra ko ni ma si kisi. 21A ya wati siyaman bɔ, mɔgɛnu ma fen dɔn. Woletɔ Pɔli sɔra anu tɛma, a ko, “N fanu, a fisa, wo ni wo tole masɔ n na nun ko ma kana bɔ Kariti nun. Ni ma ma bɔ nyɔ nun, ma ti tinyalɛ anubɛ bɔnɛ kɛ bɛɛ sɔrɔn nun. 22Kɔnɔ kaka, n bi wo madiyala, wo yandi, wo ni wo wakila. Wo mɔgɔ kelen bɛrɛn ti bɔni a niyi la fɔ kulɔn, wo le dɔrɔn si to-a-rɔ. 23N bi Alla min bolo, n bi wo le batola. Wola melika nara n bara su tenbinɛ. 24Wo ya a fɔ n ye ko, ‘Pɔli, i kana kilan. A fɛrɛ sa fɔ i ni i sɔ Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba yakɔrɔ. I ta-nyɔgɛ bɛɛ min bi kulɔn kɛ rɔ, Alla ara anu bɛɛ niyi latanka ala nyimayɛ rɔ.’ 25Woletɔ n fanu, wo ni wo wakila! N bara la Alla la ko koe bɛɛ si ma iko a fɔra n ye nya min. 26Kɔnɔ kulɔn wa tinya, ma la si ke yi-tɛma-dugi do kuma.” 27Su tan-ni-nani nyɔgɛ, fɔnyɔ ye ma latala Mɛdetereniyan kɔgɔ-yi kuma. Suyi tɛma, kulun-tawɔli-kɛlɛnu ya anu miri ko ma ara gbɛrɛn gbele do ma. 28Woletɔ anu ya nɛgɛ do kiri yili la ka a layigi yi rɔ ka yi rayanyɛ suma. Anu ya a yen ko yi rayan ha kɔgɔ-fa mogan. A ma mɛ fanan, anu ya yili wo layigi yi rɔ tun. Anu ya a yen ko yi rayan ha kɔgɔ-fa tan-ni-loli. 29Anu kilanta ko kulɔn kana gbesi fara-wɛnu na. Woletɔ nɛgɛ gbilimɛ lasulennɛ minnu bi kulɔn kɔma, anu ya wonu nani nayigi. Anu duwara ko bandɛ ni ka. 30Kulun-tawɔli-kɛlɛnu ye a fɛ ka bɔ kulɔn rɔ alako anu dɔrɔn niyi la ni kisi. Nɛgɛ gbilimɛ minnu bi kulɔn yarɔ, anu ya a ma iko anu bi wonu denu nayigila kɔnɔ anu ya kulun dɔgɔmanɛ wo layigi yi kuma. 31Kɔnɔ Pɔli ya a fɔ kɛlɛ-den-kun-tigi anubɛ kɛlɛ dannu ye ko, “Ni kulun-tawɔli-kɛlɛ kɛnu ma to kulɔn rɔ, wo ti ke kisila.” 32Woletɔ kulun dɔgɔmanɛ kirinɛ yili minnu na, kɛlɛ dannu ya wonu tɛgɛ alako a la ni bui yi rɔ ka ta a ye. 33Banda-ka-dɛ ma, Pɔli ya anu dama madiya ko anu ni fen dɔn. A ko, “A tele tan-ni-nani le kɛ la, wo ye makɔnɔni kɛla. Wo ma fenfen dɔn wo wati bɛɛ rɔ. 34Woletɔ n bi wo madiyala, wo yandi, wo ni fen dɔn. Wo makoe ye wo la wo niyila ko la. Ni wo ya fen dɔn, wo fenfen ti to-a-rɔ.” 35Pɔli banta kɛ fɔla tumɛ min, a ya biredi do bi ka baraka bira Alla ye anu dama yala. A ya a rakeri ka do dɔn anu yala. 36Anu fanan bara yigi sɔrɔn. Anu kelen-kelennamɛ-bɛɛ ya do dɔn. 37Male min dama ye kulɔn rɔ, ma mɔgɔ kɛmɛ fila, mɔgɔ bi-wɔrɔnfila ani mɔgɔ wɔrɔ le (276). 38Anu dama fara tumɛ min, anu ya fui-fan lakɛ kɔgɔ-yi rɔ alako kulɔn ni fɛya. 39Bandɛ kara tumɛ min, anu bara ke kan min, kulun-tawɔli-kɛlɛnu ma nyɔ lɔn. Kɔnɔ anu ya kɔgɔ-yi-bolɔn do yen, kɛnkɛn ye a dala. Anu ya a latɛgɛ ko anu ni kulɔn lata kɛnkɛn wo kuma a balan tinɛ. 40Woletɔ anu ya nɛgɛ gbilimɛnu tɛgɛ ka anu boloka yi rɔ. Fan min bi kulɔn kunyɛ tintanna, wo kirinɛ yili minnu na, anu ya wonu fanan nafulen. Kurɛ min bi kulɔn latala, anu ya wo layɛlɛ kulɔn yarɔ alako fɔnyɔ si to tala kulɔn la nya min. Nba, ma ya ma kunyɛ telen gbele la. 41Kulɔn yigira kɛnkɛn-kolomɛ rɔ. Kulɔn yarɛ gbaranta, ado a la ti ke magala. Yi tora a kɔmɛ gbesila ha nyɔ tora tinyana. 42A sɔgɛ ya kɛlɛ dannu bira ko anu ni yelela-mɔgɛ bɛɛ faga alako anu ti ba-matɛgɛ-kɛ ka ta gbele ma ka anu buri. 43Kɔnɔ kɛlɛ-den-kun-tigi-ba ye a fɛ ka Pɔli lakisi. Woletɔ a ya anu nakala ko anu ka wo ma. Min bɛɛ si ke ba-matɛgɛ-kɛla, a ya a fɔ wo bɛɛ ye ko wonu fɔlɔn ni ba-matɛgɛ-kɛ ka ta gbele ma. 44A ko a toenu ni fɛrannu bira, ni wo ma, kulun-tinyani-kundi donu, ka bila doinu fɛ fɛran wonu kuma. Nba, ma dama kisira ha ka ke gbele ma wo nya.