text: 1Ɲyɛ canŋka, mɛpɛngɛ shiinbii pìi niɲyahamii mu à jwo múnalwɔɔre shwofeebii mpyi a pa bínni Yesu taan s'a u jwumpe núru. 2Ɲyɛ Farizhɛɛnbii ná Kile Saliyaŋi cyelentiibil'à lire ɲya ke, ka pi i wá na ŋkunni piye shwɔhɔl'e na: «Ɲaha na ŋge nàŋ'à ɲɛn'a mɛpɛngɛ shiinbii yaha pi i bârali u na, fo maha bínnini na lyî ná pi e yɛ?» 3Ɲyɛ Yesu à pi kunuŋke lógo ke, maa ŋke bàtaage jwo pi á na: 4«Jofoo u ɲyɛ yii shwɔhɔl'e, kampyi mpàa ŋkuu (100) pi ɲyɛ urufol'á, ka wà niŋkin si mpînni, tá urufoo maha pi sanmpii beecyɛɛre ná kɛ ná baacyɛɛreŋi (99) yaha wabɛr'á sige e, maa sà a nimpinniŋi caa fo u aha ɲya mɛ? 5U aha u cya a ɲya tèni ndemu i ke, u funntanga wuŋi sí u lwɔ́ nde yacige e, 6si mpa pyɛngɛ. U aha mpa ná u e, u sí u ceveebii ná u tɛɛnɲɛɛbii yyere si jwo “Yii a ma, wuu u mpa múguro siɲcyan. Mii mpàŋi u mpyi a pînni ke, mii à u ɲya.” 7Mii sí yi jwo yii á, amuni li mú ɲyɛ, kapimpyiŋɛ niŋkin ká u toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ, funntange ku maha mpyi nìɲyiŋi na uru kanni kurugo ke, kur'à pêe sèl'e. Kuru funntange fiige ɲyɛ na mpyi nìɲyiŋi na, shiin beecyɛɛre ná kɛ ná baacyɛɛre (99) kurugo mɛ, pire mpiimu pi ɲyɛ na sɔ̂nŋi na pir'à tíi na pire saha ɲyɛ a yaa pi pi toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ mɛ.» 8Ka Yesu si núr'a bàtaage kabɛrɛ jwo na: «Ceeŋi ŋgire u ɲyɛ, kampyi wyɛ́rɛfyinŋi daashii kɛ u ɲyɛ u á, ka niŋkin si ɲcwo mà pînni bage e, na u sì lùuni táan si làmpa mîni si bage kùruɲcwɔngii puni yaa mpwɔ́, si u cya fo si u ɲya mà yɛ? 9U aha u ɲya tèni ndemu i ke, u sí u pucyaabii ná u ciɲɛɛbii yyere si yi jwo pi á “Yii a ma, wuu u mpa múguro siɲcyan. Mii wyɛ́rɛŋi u mpyi a pînni ke, mii à u ɲya.” 10Lire pyiŋkanni na, mii sí yi jwo yii á, kapimpyiŋɛ niŋkin ká u toroŋkanni kɛ̂ɛnŋɛ, kuru maha mpyi funntanga nimbwɔhɔ Kile mɛ̀lɛkɛɛbil'á nìɲyiŋi na.» 11Ɲyɛ ka Yesu sí núr'a bàtaage kabɛrɛ jwo pi á na: «Nàŋi wà u ná mpyi ná jyaa shuunni i. 12Canŋka ka jyafooŋi nimbileni si jwo tufooŋ'á “Baba, mii nàzhanŋ'à yaa u pyi ŋgemu yii kɔɔge ke, yii ku táa yii i uru kan na á!” Ɲyɛ ka tufooŋi si ɲɛɛ, maa u nàfuuŋi táa u jyaabii shuunniŋi shwɔhɔl'e. 13Canmpyal'à tòro ke, ka jyafooŋi nimbileni si u cyeyaayi puni pɛ́rɛ, maa fwor'a kàr'a sà ntɛ̀ɛn kìritɔɔnni l'e ná u wyɛ́rɛŋi i. Mà u yaha wani, ka u u cye le ɲùŋɔ baa karigil'e na mpyi, fo mà pa ŋkwɔ̀ u nàfuuŋi na. 14Tèni i u à u nàfuuŋi kɛ̀ɛg'a kwɔ̀ feefee ke, ka lire mú si bɛ̂ ná katibwɔh'e k'à cwo lire kìni na. Ka ŋgahaŋi si li ɲwɔ cû na u taa. 15Y'à pa u yyaha jà ke, ka u u ŋkàr'a sà jyè báaraŋi i lire kìni shinŋi wà á, ka uru si ŋkàr'a sà u yaha sige e, u u caabii nâhe. 16Katege kurugo, u la mpyi maha mpyi s'a caabii yalyire lyî. Ŋka wà mpyi maha tà kaan u á mɛ. 17Ɲyɛ mà u yaha pur'e, ka u u mpa sɔ̂nŋɔ uye funŋ'i canŋka maa jwo “Báarapyii niɲyahamii na ɲyɛ mii tuŋ'á wuu kìni i, pi puni na lyî na ntìnni fo na cyeyi wwû ɲjyìŋi i. Ŋka mii wi ke, katege ku ŋke ku u ŋko raa mii bùu naha. 18Nde mii sí n‑pyi numɛ ke, lire li ɲyɛ nde: mii sí núru raa wá na tuŋi yyére, sí sà yi jwo u á na mii à kapii pyi Kile na, maa kapii pyi u na. 19U saha ɲyɛ a yaa u mii cû u pyà fiige mɛ, ŋka u à yaa u mii cû mu à jwo u báarapyi.” 20Ɲyɛ u à funŋke kyaala a kwɔ̀ ke, maa kuni lwɔ́ na ŋkɛ̀ɛge u tuŋi yyére. Mà u yaha u sàha ŋkwɔ̀ a nɔ pyɛnge na mɛ, ka tufooŋi si u nimpaŋi ɲya tatɔɔnge e, ka u ɲùɲaare si u ta, ka u u fê a jyafooŋi ɲùŋɔ bɛ̂, maa sà u pûr'a cû mà ta uye na. 21Ka jyafooŋi si jwo u á “Baba, mii à kapii pyi Kile na, maa kapii pyi mu na dɛ! Mu saha ɲyɛ a sàa yaa mu u mii cû ma pyà fiige mɛ.” 22Ka tufooŋi si u báarapyiibii yyere maa jwo “Yii fyâl'a sà vàanntinmbwoyi puni nisinaŋke lwɔ́ yii pa le u na, yii i kampefegeŋi wà le u na, yii i tanhaɲyi yà le u na, 23yii i sà kàcwɔge nùŋi niɲcɛnŋi cû, yii pa bò, wuu u lyî wuu u múguro sèl'e. 24Ɲaha kurugo yɛ mii jyaŋi u ŋge ke, mii mpyi a li yaha na u à kwû, ŋka u ɲyii wuŋ'à pa, u mpyi a pînni, ŋka mii à u ɲya sahaŋki.” Ka múguroŋi si ɲwɔ cû pi á. 25Lir'à pyi mà uru nàŋi jyaŋi niɲjyeŋi ta sige e. Ɲyɛ tèni i u à yîri sige e na ma mà pa byanhara pyɛnge na, na yatire tùnmpe núru, maa kwɔ̀hɔkwɔhɔbii ɲaa ke, 26ka u u báarapyiŋi wà yyere mà yíbe, nde li ɲyɛ pyɛnge e ke, si lire cè. 27Ka báarapyiŋi si u pyi “Mu kàntugo wuŋi u à pa, lire e yii tuŋ'à wuu pyi wuu à sà kàcwɔge nùŋi niɲcɛnŋi cû mà pa bò, ɲaha na yɛ uru jyaŋi niɲcɛnŋɛ wu à núr'a pa.” 28Yyaha wuŋ'à puru lógo ke, ka u lùuni si yîri, u ɲyɛ a ɲɛn'a jyè pyɛnge e mɛ. Ka tufooŋi si fwor'a pa si mpa u fɔ̀ɔnŋɔ si ndèŋɛ pyɛnge e. 29Ka jyafooŋi si jwumpe lwɔ́ maa jwo tufooŋ'á “Cyi yyee jùuli cyi ɲyɛ ɲcyii mii na báaraŋi pyi yii á biliwe fiige yɛ? Canŋa niŋkin, yii sàha mii tun, ka mii i ɲcyé mɛ. Ŋka ali sikabilini nintiini yii ɲyɛ a li kan mà ɲya mii ná na ceveebil'á wuu u múguro siɲcyan mɛ. 30Ŋka mu jyaŋi u à mu nàfuuŋi lwɔ́ a sà ŋkɛ̀ɛge cibahani i ke, ur'à pa ke, ka mu u kàcwɔge nùŋi niɲcɛnŋi cû mà bò u na.” 31Ka tufooŋi si jwumpe lwɔ́ maa jwo jyafooŋi niɲjyeŋ'á “Mii jyaŋi, ma hà lire waha maye na mɛ, mii ná mu u ɲyɛ naha tèrigii puni i ke, ko mii cyeyaayi puni ɲyɛ mu wuyo kɛ! 32Wuu mpyi a li yaha na mu kàntugo wuŋ'à kwû, ŋka u ɲyii wuŋ'à núr'a pa. U mpyi a pînni ŋka wuu à núr'a u ɲya. Lire e ke wuu à yaa wuu pyi funntange ná múguroŋi i.”»


c: text/html

text: 1Yênên, hena kené uwôɲ kwôni perêrŋge a hen sa lê ani kani ka habiɲ na, kenbay ka Tunu to Emen dô tumôrŋge hen na, ken heraɲ naɲ ɗi geré wo dôri naɲ tôô to jali. En kelêŋge pôn pôn kêm bi i i kôba, bô dô wô wo ma ka lê habrê bi wo hen iyôŋ men. 2Eŋgiɲge aŋga néy sarŋge a. Hena kené li hen iyôŋ na, ken li na tôô to Krist hen. 3Wôsa hena kwôni ré erem mega ɗiré na kwo dami menba, na kwo dami bi wo hen né a men na, ôbi lam na yiri ɗéɲ iyôŋ. 4Bi i i kôba, kôbe jé lêri dô gel, a hena yiri ré yéri ba, na wô sa kibi jé lêri wori ɗiba, bi ay gengiɲ naɲ kwo megêri ré. 5Wôsa i i kôba, a sa ɗebé tumô Emen a naɲ jé lêri jé lêri. 6Kwôni wo bay geli Kwôlo Dôri wo Emen hen na, bi ôbi ay kibi ari uɲéri kêm biɲ ôbi geléri kwôlo Emen bi wo hen men. 7Lamêŋge yerŋge ré, kwôni nêm wo a wôriɲ naɲ Emen né. Wôsa na aŋga kwôni ci a ré walê ɗiba, a walê ani ka ɗaŋgi hôlmêrji a ré . 8Kwôni wo li aŋgaɲ kurôŋgi yi ba, ôbi a uɲé sa kôbri gengiɲ sa aŋgaɲ kurôŋgi yi men. Bay a na temare. Niɲba, kwo li aŋga Tunu ba, têbê sa kôbri ba, na merê tu geɲ wo naɲ kwini hen men. 9Iyôŋ ba, bi yerna iléna sa lê aŋga dôri a ré wôsa hena nana ɗi tô lê aŋga dôri baa ré na, wulêri a sa wo na uɲé aŋgaɲ sa kôbi ka dôri. 10Iyôŋ ba, hena nana uwôɲ geré ba, na li derê naɲ ɓiɲé kêm. Niɲba, kaɲ bay ayê bôô ba, na li naɲ ci damaŋ a. 11Kwôlo ayiɲ tôri nà hen na, na nôbi a lê magtubu hende to hen naɲ kôben mega ken gel wo en talêrê kadem kadem hen. 12Ɓiɲé bay ka gey perêŋge ereŋ bi kené wal keŋ hen na, na ka gey gelé na yirji mera. Bay li hen iyôŋ wô wo bay ma ré geliɲ tirji gusiɲ wô kibi temare to Krist kabrê gurô tagelê a men. 13Ɓiɲé kaɲ bay walê keŋ bay ka hen kôba, biji kwôlê sa tôô hende to hen a ré, niɲba, bay li hen iyôŋ na wô uwôyriɲ yirji wo kené gey naɲ ci sa walê keŋ a iyôŋ mera. 14Niɲba, kuɲê nôbi ba, hena ené di deŋgôn ba, en di na wô sa kibi temay Kelma wona Jésu Krist sa gurô tagelê. Wôsa kuɲê nôbi ba, sa kibi temay Jésu Krist hende to hen na, aŋga sa terare a nà yi môɲ temay are iyôŋ tun a men, nôbi en yi môɲ ené ma iyôŋ naɲ aŋga sa terare a nà men. 15Na ôbi á, walê keŋ, walê keŋ ré kôba, na ani ré, niɲba, aŋga dô ba, na wo nana yi ari ɗé Emen ka kôrbi. 16Ɓiɲé kêm ka jé lêreji yi môɲ kwo en gelji haw hen iyôŋ na, bi bô jalê wo Emen naɲ berê tu ɲa tori baa naɲ ci piniji ré niɲba, bi baa naɲ ɓiɲé ka Emen kêm men. 17Wulê wo era baa tumô hen na, bi kwôni dôyren ré niɲ, wôsa gusiɲ to en uwoɲ wô sa Jésu hen na, tilere baa yen a baa ya tô. 18Yênên, bi bô derê wo Kelma wona Jésu Krist baa naɲ ken kêm. Amên, bi yi geliɲ hen iyôŋ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ama, wɔrɔ yiri, i ti ye ni ka a fa kereewa bo i ti nahɔrɛ na i kɔ atin su, na a sufa kere yaradayofɔm ni. 2Se nbiɛsɔ anyunutifɔm ka, bu bita bu ŋu, na bu yo sa bo i la anyunuyi, na bu la tarabuŋu. Kaaki se bu ka, bu ma bu yarada yo faŋga, na bu koro minɛm nahɔrɛ su, na bu la mindi nahɔrɛ su. 3Se nbara anyunutifɔm gusu ka, bu ma bu woowa kere ka bu soro Nyɛmɛ. Nyini la ka, má bu susaaki minɛ duma, na má bu ma nzan ja bu. Kaaki se bu ka, bu kere kereewa kpa, 4na bu tu tarawam fɔ ka, bu koro bu hunm ni bu nbaam, 5na bu la tarabuŋu, na bu ma bu woowa ti casi, na bu bita bu awurum nyunyumi, na bu yo sakpa, na bu de bu hunm nɔaniɛ, adena má be koro bu Nyɛmɛ nɔaniɛ ni ŋgbɛɛn. 6Tu ngbɛfɛnɛm gusu fɔ ka, bu tara bu ŋu, 7ni deke kɛrɛ. Wɔrɔ mmɔɔ ni u tii, ma u sayoowa kɛrɛ kɔ atin su, na minɛm ŋu i, na bu sɔn u su. Fa sunsunni kpa ni atin bo i la jirima fa kere minɛm 8kereewa kpa, na be koro kan má jɔrɛ be. Kere bu sɔ, adena minɛm bo bu kete ya kereewa n di nyinsɛ, dama bu ŋu má ŋgasi be bo bu fa saaki ya. 9Se akɔɔm gusu ka, bu de bu mibiɛm nɔaniɛ, na bu yo sa kɛrɛ bo bu mibiɛm koro, na má bu se jɔrɛ be. 10Kaaki se bu ka, má bu wɔ awie mumuku, ama, bu kere ka bu la dabuŋu deke kɛrɛ nu. Nzɛn bu yoori sɔ, bu woowa kpa ni kere minɛm ka, Nyɛmɛ, yiri bo i ti ya Tiidefɔ ni, i dɛɛ kereewa n ti nahɔrɛ wɔ. 11Dama Nyɛmɛ ayi i ahɔrɔma afite fofoe nu, na sɔnɔ kɛrɛ nya tiide. 12I ahɔrɔma ni kere ya ka ya yaki sam bo bu kɔ má nyɛmɛsu atin n su a, ni dekem bo bu wura ya konvi durunya n nu ni, na ya tara ya ŋu, na ya yo sa bo i kɔ atin su, na ya bita nyɛmɛsu atin, ahin durunya n bo ya wo nu ni. 13Ya yo ahin na ya ŋminda deke n bo ya la i tama bambaka ka i fite fofoe nu, yiri la ya Mibiɛ Yesu Kristo, kabo i fite fofoe nu ni i jirima woowa ni. Yiri ti ya Nyɛmɛ kpiri, ni ya Tiidefɔ a. 14Yiri wu maari ya, adena i ma ya nya ya tii, na i yi ya fite ya satiɛ nu, na i kpakpara yi ya fin kɛrɛ, na i yo ya casi, na ya yo i dɛɛ minɛm bo bu nyunu aboro sakpayo su. 15Ahin kereewam kɛrɛ, fa kere yaradayofɔm, na a ma bu ahoresi, na a kan bu ndiɛ. Fa yiko n bo Nyɛmɛ afa ama u n yo sɔ, na má a ma be bu u ŋgbɛɛn.


text: 1Minɛm ni yoori naŋmiɛ n wieeri ni, na Pɔɔlu afere yaradayofɔm n atiɛn bu nɔɔ, na wɔ ma bu ahoresi, na wɔ kaari bu, na wɔ kɔ Makɛdoniya awɔrɛ n nu. 2Na wɔ fa nyini awɔrɛ n kɛrɛ nu, na wɔ jɔjɔ yaradayofɔm kɛrɛ dɔ, na wɔ ma bu ahoresi, na wɔ fa dɔ akɔ aju Girikifɔm dɛɛ awɔrɛ n nu, 3na wɔ wo dɔ haari sara nsan. Na saŋga bo i wo sɛsɛsu su ka i kɔ Siriya awɔrɛ n nu ni, na wɔ ti ka Yudafɔm akpa bu ŋu akɔ aŋminda i atin nu, nyini dɛɛ ti, na wɔ yo i sunsunni ka i kpie i nyi fa Makɛdoniya a. 4Na minɛ nbem asu i su akɔ, bɛrɛ la Sopateri bo bu fere i si ka Pirihusi na i fite Bɛriya miɛ kpiri n nu ni, ni Arisitakusi, ni Sekundosi bo bu fite Tɛsalonika miɛ kpiri n nu ni, ni Gayosi bo i fite Dɛrɛbi miɛ kpiri n nu ni, ni Tikikusi, ni Torofimosi bo bu fite Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu ni, ni Timoti. 5Na bɛrɛ kɛrɛ adu mɔ akɔ aŋminda ya Tɔrasi miɛ kpiri n nu. 6Na yɛrɛ aka Filipiya miɛ kpiri n nu, haari na Yudafɔm aba adi bu cɛɛnkpiri n asin, bo bu di i ni kpɔnɔ na bu gɔ má ayiri nu na i yasu ni, na ya nya afa lee bambaka, na i lennu cɛɛn na ya kɔ atu bu Tɔrasi, na ya wo dɔ akɔ aju leso. 7Na Yudafɔm bakuɛ n bumboori, mɔnɛ cɛɛn, na ya kɛrɛ atiɛn ya nɔɔ ka ya saŋga di diire. Na Pɔɔlu ajɔjɔ minɛm dɔ, haari kɔŋguɛ jinanjin, dama i koroori ka nyini cɛɛn alecin i kaari bu wɔ, na i kɔ yaki bu. 8Ya tiɛɛnri ya nɔɔ aŋgoro sɔɔ be nu wɔ, fitanam sunnu nu dɔ. 9Na gbɛfɛnɛ be, bu fere i ka Itikusi, na wɔ fun atana sɔɔ aŋgoro nsan n tukoro n su, na daafiri ati i. Pɔɔlu jɔjɔ cɛɛri na wɔ daafi, na wɔ fite aŋgoro aba atɔ asiɛŋgu. Bu jura kɔ maari i su ni, nyini saŋga wɔ wu. 10Na Pɔɔlu ajura akɔ asiɛŋgu, na wɔ fun abutu i ŋu, na wɔ fa i saa abara ayɛ i, na wɔ se bu ka, “Má am ma sɛrɛ ti am, dama i la ŋgɔɔ.” 11Dɔ na Pɔɔlu akpie i nyi afun akɔ aŋgoro sɔɔ n nu dɔ, na i ni bɛrɛ kɛrɛ asaŋga adi diire, na ba bo anzama, haari ale akɔ acin, na wɔ kaari bu na wɔ kɔ. 12Na ba nya afa gbɛfɛnɛ n akɔ awuru ni laifiɛ, na bu ahore ajɔ akɔ asin su. 13Na Pɔɔlu afa sɛsɛsu ka yɛrɛ fa lee bambaka du mɔ ɔ, na yiri nati na ya ni yiri kɔ saa nu Asosi miɛ kpiri n nu. 14Saŋga bo i ba tuuri ya dɔ ni, na wɔ wura lee n nu, na ya ni yiri kɛrɛ akɔ miɛ kpiri n bo bu fere i ka Mitulene n su. 15Na ya yasu dɔ, i alecin, na ya kɔ dodo lui bambaka n bo bu fere i ka Kiyɔsi n su. Na i alecin bekun, na ya kɔ aju lui bambaka nyiŋga n bo bu fere i ka Samosi, na i alecin fɔfɔrɛ, na ya kɔ aju miɛ kpiri n bo bu fere i ka Miletosi n su. 16Na Pɔɔlu aboro i nyi ka i ju Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ka, na bu di Pɛntɛkoti cɛɛnkpiri ni, nyini ti, wɔ koro má ka i cɛ Esiya dɛɛ awɔrɛ nu, na wɔ san asin Ɛfɛso miɛ kpiri n dɛɛ bue ni. 17Saŋga bo Pɔɔlu wo Miletosi miɛ kpiri n nu ni, na wɔ sunma afere Kristo jama nkpiɛnkpiɛnm bo bu wo Ɛfɛso miɛ kpiri n nu n ka bu ma bu ni yiri yɛ. 18Saŋga bo bu ba juuri i dɔ ni, na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ ni am tii si kabo m woowa ti barasu, saŋga kɛrɛ bo m woori am dɔ ni, fite cɛɛn gbingbin n bo m ba juuri Esiya awɔrɛ n nu ni. 19M yoori m ŋu kaan wɔ, na ma yo Mibiɛ n juma n ni nyunvuin. Haari ni bo Yudafɔm sɛsɛɛri su ka bu kere m wuwuruwa barasu n kɛrɛ ni, m mindi deeri i wɔ. 20Am si ka deke kɛrɛ bo i ti kpa na i buka am ni, m kaanri i kereeri am wɔ jama n kɛrɛ nyunu, ma fa afiɛ má am su, na m sunati awuru awurum n kɛrɛ nu na m sukere am. 21M kan kereeri Yudafɔm ni bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ wɔ, ka bu kaaki bu wo fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, na bu yo ya Mibiɛ Yesu n yarada. 22Tɔ, kisa Awiɛwiɛ Casi ni ma m sukɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n a, ama, m gusu si má deke bo i kɔ́ yo m dɔ. 23Deke bo m si i n la ka, miɛ kɛrɛ bo m kɔ su ni, Awiɛwiɛ Casi n se m ka bu kére m wuwuruwa, na bu nyí m dansaraka. 24Ama, m fa má m tiɛŋgu ŋgɔɔ yo má pui. Deke bo i kpiɛ m daafiri n kɛrɛ la ka, má ka ma yo juma n bo Mibiɛ Yesu n afa ama m n awie. Yiri la ka, m kan labari kpa n fa kɔ Nyɛmɛ ahɔrɔma n bo wɔ fa ama minɛm ni. 25Kisa m si ka am be mmɔɔ ŋú má m kun, ambɛrɛ bo m yo nati am nu kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ i fɛmɛya n su kere am ni. 26Nyini dɛɛ ti, m suse am wɔ lɛɛ nyuma, ka wɔrɔ kɛrɛ bo a kaari ŋgbɛɛn, i ti má m jɔrɛ. 27Dama deke kɛrɛ bo Nyɛmɛ koroori ka am yo i ni, ma fa afiɛ má am su, ma kan i akere am. 28Nyini ti, am bita am ŋu nyunyumi, na am kaaki niɛ Kristo jama minɛm kɛrɛ su, bɛrɛ bo Awiɛwiɛ Casi n afa ama am ka am niɛ bu dika ni, kabo bɔɛsasafɔ niɛ i nbɔɛm su ni. Nyini minɛm ye Nyɛmɛ faari i tiɛŋgu Wa mbunja deeri bu jiiri n a. 29M si tenle su ka m kɔ yakiiri am, minɛ tiɛm ba wura am nu, kabo bedi wura nbɔɛm nu sandi bu n wɔ. 30Haari na am dɛɛ minɛm nbem bo bu wo am nu fɛn ni, bu bá kaaki nahɔrɛ ni, na bu dádaka yaradayofɔm nbem na bu su bu dɛɛ atin n su. 31Nyini dɛɛ ti, am kpa am ŋu, na am teŋge su ka afɔ nsan lɛɛ bo m nati bɔbɔ am ni nyunvuin, kɔŋguɛ ni wiɛsu. 32Kisa, m sufa am wura Nyɛmɛ saa nu wɔ lɛɛ, na i niɛ am dika, na m kaaki fa am wura i dɛɛ nɔaniɛ n bo i ma am ahɔrɔma nu, na i buka am na i má am nya deke n bo Nyɛmɛ ase ka i fá ma i tiɛŋgu minɛm kɛrɛ ni. 33M konviki awo má be ŋwaa, wara sutura nu. 34Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii si ka m yo faari m saa yoori m juma a, ye m fa bukaari m ŋu ni m lamɔkɔm n kɛrɛ a. 35Kabo ma yo juma n sɔ ni, m sukere am ka am gusu yo i sɔ ɔ lɛɛ, na am buka yaarifɔm, na am teŋge su kabo ya Mibiɛ Yesu n ni i tii seeri ni. I ŋa, ‘Terefiɛ wo sɔnɔ bo i ce aceeri n dɔ tara sɔnɔ bo i de aceeri ni.’” 36Saŋga bo Pɔɔlu jɔjɔ wieeri ni, na i ni bɛrɛ kɛrɛ akutu bu jaa naŋgoroma su, na wɔ sere Nyɛmɛ. 37Na bu kɛrɛ asun, na ba fa bu saa abara ayɛ i, na ba biti i. 38Na bu ahore asaaki agaya, dama i seeri bu ka bu ŋú má i kun. Na ba se i atin nu, na wɔ kɔ awura lee bambaka n nu.


text: 1Nde, Pɔli min mara kilayɛ la Yisa Kirasiti bolo Alla sako fɛ, mabɛ n na kelen nyɔgɛ Timoti le ye kɛdi kɛ sɛbɛla 2ka a lata wole, Allala mɔgɛnu ma Kɔlɔsi soe burɔ. Ma na kelen nyɔgɛ le wole la ka a tɛgɛ wola dɛnkɛninyɛ ma Kirasiti rɔ. Ado lanaya-mɔgɛ le wole la fanan. Alamɛ ma Fa Alla hinara wo la ka yisi-kimɛ di wo ma. 3Ma tenbi tarali kɛla wo ye, ma ye baraka birala Alla ye tumɛ bɛɛ. Alla kɛ, ma Mari Yisa Kirasiti Fa le wo la. 4Ma ye wo mala bawo wo lara Yisa Kirasiti la nya min anubɛ Allala mɔgɛnu keninɛ wo bolo nya min, ma ara wo lamɔɛn. 5Ado kebi wo ya kibara-nyimɛ kɛ lamɔɛn a fɔlɛ rɔ, wo tora lala wo la ka wo yigi sa a kuma gben! Wo ye wo mala bawo wota sewɛ maranɛ wo ye Arinyɛni tɔ. 6Kibara-nyima-kelan kɛ min nara wole ma, wo ye nyɛnsɛnna duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ. Kebi wo ya Allata hinɛ lɔn tumɛ min a bɛrɛbɛrɛ-wɛ ma, ha bi, a ye mɔgɛnu yɛlɛmana iko a ara wole yɛlɛma nya min. 7Ma diyana wɔli-kɛ-nyɔgɛ Ɛpafarasi ya wo karan wo ma. Kirasitita lanaya-wɔli-kɛlɛ le ale Ɛpafarasi la male gbɛ rɔ. 8Allala Ni Sɛnimɛ ara keninteyɛ min nyɔgɔn di wo ma, a ya wo rakaran ma ye. 9Wo le ya a to, kebi ma ya wo wara-koe lamɔɛn, ma ye Alla matarala wo ye tumɛ bɛɛ. Ma ye a matarala ko Alla ye min fɛ wo bolo, wo ni wo lɔn. Ma ye a matarala fanan ko a ni Allata Ni Sɛnimɛta hɛnkili anubɛ ata lɔnnɛ di wo ma. 10Ni wo mara, wo si ke ko ladanna iko Mari ye a fɛ, wo ni ko ladan nya min. Wo si a hɛnɛ koe bɛɛ rɔ tumɛ bɛɛ. Wo kɔma, wo si to ko-nyimɛ kɛla mɔgɛnu ye. Wo bɛɛ rɔ, wo si to koloyala Alla-lɔn-koe rɔ. 11Ma ye a matarala fanan ko wo ni sɛnbɛ sɔrɔn bɛrɛkɛ ka bɔ ata sɛnbɛ-makawanɛ rɔ. Wo le si a ma, wo ni ke a birala wo rɔ ka wo munyu koe bɛɛ rɔ. Ado wo bɛɛ rɔ, wo 12ye baraka birala n Fa Alla ye sewɛ rɔ. A ara ko-rabɛn-kɛ ko wo ni wotɛ sɔrɔn min maranɛ ala mɔgɛnu ye. Ado wo siginɛ ata mansaya-waan kɔrɔ. 13A ara ma kisi pinpita sɛnbɛ ma ka na ma la a diyana-danta mansaya-sɛnbɛ kɔrɔ. 14Alla le ya ma hakɛ bɛɛ makoto Yisata sayɛ fɛ, min ya a ma, ma ara hɔrɔya. 15Alla min ti yen, ata muninyɛ le Kirasiti la. Yanni fenfen ni dan, a ye nyɔ nun ado dali-fan-bɛɛta kun tigi le ale la. 16Alla ya fan bɛɛ dan ale le baraka rɔ. Min bi san kole rɔ wo, min bi dugu kole kuma wo, fan min si yen wo, min ti yen wo, Allata nima-fan bɛɛ, a mara a melika la wo, a mara a nyina la wo, a mara a hadama den na wo, Alla ya fan bɛɛ dan ale le baraka rɔ. A ya wonu dan alako wonu ni ma atɛ la. 17Yanni fenfen da ni bira, ale ye nyɔ nun. Ado ale le si dali-fan-bɛɛ mara a kɔɛn rɔ. 18Chɔchi kunyɛ le Kirasiti la, a bagbuyi kɔni. Ale le fɔlɔn wulita furinu tɛma. Wo mara le alako a ni sɔ-tina fɔlɛ sɔrɔn koe bɛɛ rɔ. 19Ado Alla le nyɛrɛ ya a latɛgɛ ko a nyɛrɛ kɛ-nya-bɛɛ ni to Kirasiti rɔ. 20Fan minnubɛ Alla faranɛ nun, a ya wo bɛɛsi lasɛgi a nyɛrɛ ma tun Yisa Kirasiti baraka rɔ. Alla ya yisi-kimɛ ladon duninya rɔ Yisata sayɛ fɛ kɔlɔma ma. Fan minnu bi dugu kole kuma wo, fan minnu bi san kole rɔ wo, a ya fan wo bɛɛ lasɛgi a nyɛrɛ ma ale Yisata sayɛ fɛ. 21Fɔlɔ nun, wo gbɛrɛnni ma Alla ma! Wola kɛwɔli yogomɛ anubɛ wo miriyanu ya a ma, wo mara a yogenu na. 22Kɔnɔ kaka gbɛ, Alla ara wo ma a diyana-mɔgɛnu na ala danta sayɛ fɛ. A ye a fɛ, a ni na wo la a fa Alla ma, wo sɛninyanɛ de worɔ. Fɛɛ woo sa wo la, ado wo ara ma mɔgɔ-magbalanɛ la. 23Nba, wo ni wo sɔ yiri, wola dɛnkɛninyɛ rɔ. Wo kana sɔn, wo ni maga ka bɔ yigi wo rɔ. Wo ya kibara-nyimɛ lamɔɛn tumɛ min, wo ya yigi wo sɔrɔn. Nde, Pɔli le mara kibara-nyimɛ wota wɔli kɛlɛ la. Ado kibara-nyimɛ wo ara ke duninya-mɔgɛ bɛɛ ma. 24Nba, anu ba n tɔrɔ tumɛ min, n si sewa wola ko la. Bawo n bagbuyi ye tɔrɔyɛ min sɔrɔnna, n bi Kirasitila tɔrɔyɛ le makofula ata chɔchila ko la wo la, a bagbuyi kɔni. 25Alla ara n ma ata kuma-lakelɛ la alako n ni ata kumɛ-mumɛ-bɛɛ-lakofunɛ lake wole sibolo gbɛrɛnu tɛma. 26Alla ya gbundu koe min dogon fɔlɔ-mɔgɛnu ma, a ara wo labɔ gbɛ rɔ a nyɛrɛta mɔgɛnu ye gbɛ! 27Ado Allata ko-rabɛn le wo la alako ata mɔgɛnu ni ala gbundu koe lɔn. Gbundu koe wo makawara, a gbiliyanɛ. Gbundu koe wo le ko Kirasiti siginɛ wole sibolo gbɛrɛnu fanan yisi rɔ. Yigi le wo la alako wo fanan ni wotɛ sɔrɔn Allata gbiliyɛ wo rɔ iko male Yahudiyanu. 28Woletɔ ma wa ta kan tinɛ min bɛɛ rɔ, ma si Yisa Kirasitita kawandili bɔ mɔgɛ bɛɛ ye nyɔ. Ma ye mɔgɛ bɛɛ lalɔnna ka anu karan a ma ma hɛnkili bɛɛ la alako ma ni mɔgɔ kelen-kelennamɛ-bɛɛ-kanbalinɛ lana Alla ma Kirasiti rɔ. 29N bi wɔlila wola ko la ka n taya bɛrɛkɛ! Kirasiti ye fanka min dila ma ma, fanka wo ye wɔlila n tɔ.


text: 1Alla ara kinikini ma ma ka kawandili-bɔ-wɔlɛ kɛ di ma ma. Woletɔ ma ti kuri. 2Ma ara ko-dogonnɛ anubɛ miliya-koe bɛɛ boloka. Ma ti ko-wo-ko kɛ yanfanteyɛ la. Ado ma ti Allala kumɛ yɛlɛma foninyɛ la. Ma ye tonyɛ karanna gbɛ rɔ, woletɔ mɔgɛnu si a lɔn anu nyɛrɛ sɔndɔmɛ rɔ ma ye nya min Alla yala. 3Ado ma ye kibara-nyimɛ min kawandili bɔla, ni wo dogonnɛ, minnu bi nala halakila, a dogonnɛ wonu dɔrɔn de ma. 4Setanɛ min bi duninya kɛ kun na, wo ara a ma, anu ma ke lala Yisa la bawo anu yisi ara to pinpi rɔ. A ya a ma, anu ti ke kibara-nyimɛta waan yenna min bi malanna anu ye. Ado kibara-nyimɛ wo ye Kirasitita gbiliyɛ kɛla ko la. Allala muninyɛ nyɛrɛ le ale la. 5Ma sa ma nyɛrɛta koenu kawandili bɔla. Ma ye kawandili bɔla ko Yisa Kirasiti, Mari le. Ma ko male nyɛrɛ le wota wɔli kɛlɛnu na Yisala ko la. 6A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, “Waan ni bɔ pinpi rɔ!” Ado Alla kelan wo le ya ala waan lamalan ma yisi rɔ alako ma ni Allata gbiliyɛ lɔn min bi malanna Yisa Kirasiti yakɔrɛ ma. 7Nba, wodi ti ke kibara-nyimɛ min sanna, wo ye male min bolo, ma mani de dɔrɔn iko bɔnku-dagɛnu. Wo si a yira ko Allata sɛnbɛ ye fan bɛɛ marala. Atɛ le, mata ma. 8Ma tɔrɔnɛ wati bɛɛ kɔnɔ nɔ ma sɔrɔn ma ma. Ma kɔndɔfilinɛ kɔnɔ ma yigi tɛgɛni ma mumɛ! 9Ma yogenu siya kɔnɔ Alla ma ma boloka. Ma madumanɛ wati donu tɔ kɔnɔ ma halakini ma. 10Ma ye Yisala sayɛ dununa ma bagbu-fagatɛnu tɔ, woletɔ ata niyi fanan si yen ma bagbuyinu tɔ. 11Ma ye saya-masibɛ kɔrɔ Yisala ko la tuma-wo-tuma alako ata niyi ni yen ma bagbu-fagatɛ kɛnu tɔ. 12Ma ye ma niyi filila tuma-wo-tuma alako wo ni habadan-nimayɛ sɔrɔn. 13A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, “N bara dɛnkɛninya, woletɔ n kumara.” Dɛnkɛninya kelan wo ye male fanan bolo. Woletɔ ma ye kawandili bɔla bawo 14ma ya a lɔn ko Alla min ya Mari Yisa lawuli ka bɔ sayɛ rɔ, wo si male fanan nawuli. A si ma lawuli bawo mabɛ Yisa ye kan kelen tɔ. A si ma dama ladɛn ma nyɔgɔn fɛ a yakɔrɔ. 15Wo dama ye kɛla ka a tɛgɛ wole ma. Nba, Allata hinɛ min bi kela mɔgɔ siyaman ma nya min, anu siyaman si baraka bira Allata gbiliyɛla ko la wo nya na le. 16Ka a tɛgɛ wo ma, ma ti bandan. Ado hali ma bagbuyi ye fagala doni-doninyɛ ma, ma niyi min bi ma rɔ, wo ye kurayala tele-wo-tele. 17Nba, ma ara tɔrɔya-kunduni kɛ sɔrɔn min ti a laban kɔnɔ wo si habadan-gbiliya-belebele di ma ma, min kolo tɔrɔyɛ wo ko pirr! 18Fan minnu si yen, ma sa ma yɛ sɔla wonu na, fɔ mɔgɛ ti ke minnu yenna. Ma ye min yenna, wo si wati-kunduni-dɔrɔn bɔ kɔnɔ min ti ke yenna, wo si to a la tɛban!


text: 1Sulen-Tele do ma tun, Yisa tara fen dɔn tinɛ Farisi malɔnnɛ do warɛ. Nba, mɔgɔ siyaman yɛ sɔnɛ Yisa la. 2Kei min kiannu anubɛ a bolenu yirinɛ, wo nara Yisa wara. 3Yisa ya tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ Farisinu manyinika ko, “Mala tɔn si sɔn mɔgɔ-dandan-koe ma Sulen-Tele ma, ka, a ti sɔn?” 4Kɔnɔ anu ma a yabi hali! Yisa ya kei wo dandan ka a lasɛgi a warɛ. 5Wo kɔma, a ya a fɔ mɔgɛnu ye ko, “Ni dan taranta wo bolo, ni wo ma, turɛ, ni a buira denkɛ rɔ Sulen-Tele ma, wo ti a layɛlɛ ka a bɔ denkɛ rɔ Sulen-Tele ma?” 6Kɔnɔ anu ma ke a yabila kɛ ma. 7Sundan donu bi kan-tina-nyimɛnu yabɔla nya min ladiyɛ rɔ, Yisa ya wo yen min kɛ, a ya tili kɛ tɛgɛ anu dama ye. A ko, 8“Ni mɔgɛ do ya i kele kɔnyɔ-masɔ-ladiyɛ rɔ, i kana sigi-tina-nyimɛ yabɔ i nyɛrɛ ye bawo tumado, mɔgɛ do kelenɛ ladiyɛ rɔ min kolo ile ko. 9Nba, min ya wo filɛ bɛɛ kele, wo si na a fɔ i ye ko, ‘Kan tinɛ kɛ di doi kɛ ma.’ I si miliya wo rɔ ka ta i sigi kan-tina-mayiginɛ rɔ. 10Kɔnɔ anu ba i kele tumɛ min, ta sigi-tina-mayiginɛ nyini i nyɛrɛ ye. Woletɔ min ya wo kele, wo si na i wara ka a fɔ ko, ‘N bɔ, na i mayɛlɛ yan kan-tina-nyimɛ rɔ.’ I si gbiliya sɔrɔn worɔ sundan bɛɛ yala. 11Ado min bɛɛ si a nyɛrɛ kɔrɔbi, wo ma si yigi. Min ba a nyɛrɛ famayigi, wo la si yɛlɛ.” 12Yisa ya a fɔ ladiya-tigi ye ko, “Ni i ye tele-kɔndɔn, ni wo ma, kimanɛ dila mɔgɛnu ma, i ta-nyɔgɔ wo, i na kelen nyɔgɔ wo, i kebila-nyɔgɔ wo, i sigi-nyɔgɔ min banayanɛ wo, i kana wonu fenfen kele. Ni i ya wo ma, anu fanan si ile kele ka ila yili sara. 13Min fisa, i wa ladiyɛ ladan tumɛ min, bolo-kolɔnnu wo, tonkannɛnu wo, namarɛnu wo, fiyɔnnu wo, i ni wonu denu kele. 14Ni i ya wonu kele, i si duwɛ sɔrɔn bawo wonu ti ke a yili sarala i la. Mɔgɔ-telennɛnu nawuli tumɛ ka bɔ sayɛ rɔ, Alla si i sara wulɔn tele.” 15Mɔgɔ kelen siginɛ Yisa fɛ tebulu ma, wo ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, a ya a fɔ a ye ko, “Minnu si kele ladiyɛ rɔ Allala mansayɛ rɔ, mɔgɔ-sewanɛ le wonu na!” 16Yisa ya a fɔ a ye ko, “Kei do ye nyɔ nun min ya ladiya-belebele ladan ka mɔgɔ siyaman kele. 17Ala ladiyɛ kenɛ, a ya ala wɔli kɛlɛ sɔ ka a fɔ ala sundannu ye ko, ‘Wo na, fan bɛɛ ra ara bɛn!’ 18Kɔnɔ anu wulita kelen-kelenyɛ ma ka anu masigima koe fɔ. A fɔlɔtɛ ya a fɔ wɔli kɛlɛ wo ye ko, ‘N bara dugi do san, a kakɛn, n ni ta a mafɛlɛn. I yandi, i hakɛ to n ye.’ 19Doi ko, ‘N bara sara-ninki tan san, ta-sɔgɛ ye n na ka wonu mafɛlɛn. I yandi, i hakɛ to n ye.’ 20Doi ko, ‘N ban-san le furu kɛ la, wola ko la, n ti ke tala.’ 21“Wɔli kɛlɛ wo sɛgira ka a dantɛgɛ ala kun tigi ye. Bon tigi wo diminyara ka a fɔ ala wɔli kɛlɛ ye ko, ‘I tiriya ka ta kila-wɛnu anubɛ kila-nɛnu fɛ ka na bolo-kolɔnnu na anubɛ tonkannɛnu anubɛ fiyɔnnu anubɛ namarɛnu.’ 22A ma mɛ, wɔli kɛlɛ wo ko, ‘N fa, i ya min fɔ, n bara wo ma kɔnɔ sigi tinɛ donu bara to.’ 23Woletɔ kun tigi ya a fɔ ala wɔli kɛlɛ ye ko, ‘Ta kila-wɛnu anubɛ sɛnita-kilɛnu fɛ ka mɔgɛnu kele fɔrɔsɛ la, woletɔ nna bɔn la si fa. 24N bi a fɔla i ye, n ya minnu fɔlɔn kele, anu ma sɔn nala, n ya dɔn-fan min te, anu fenfen ti anu nagan sɔ wo la mumɛ!’ ” 25Nyama-belebele bilanɛ Yisa fɛ. A ya a yɛ lamunun anu na ka a fɔ anu ye ko, 26“Mɔgɔ wo mɔgɔ nara nde wara, a ti ke mala nna karan dan la fɔ a wa a kan-kɔ sɔ a na anubɛ a fa la, ala musi anubɛ ala dannu anubɛ a na kelen nyɔgɛnu anubɛ a nyɛrɛ fanan. 27Mɔgɔ wo mɔgɔ min ti a nyɛrɛ-faga-kɔn bi ka bila n kin-gbɛ fɛ, wo ti ke mala nna karan dan la. 28“Ni mɔgɛ do ye a fɛ ka san-bɔn sɔ, a si a sigi fɔlɔn ka a lɔn ni a si min nyɔgɛ sara a laban koe la. 29Ni a ma wo ma, a wa ban a kurukɛla tumɛ min, a ti ke a labanna. Min bɛɛ si a yen, anu si a mayɛlɛn. 30Anu si a mayɛlɛn a fɔla ko, ‘Kei kɛ ya bɔn sɔɛ dabira kɔnɔ a ma ke a labanna!’ 31“Ni mansɛ ye nyɔ, kɛlɛ den waga tan (10,000) ye min bolo, ni a ko a ni ta mansɛ do kɛlɛ, kɛlɛ den waga mogan (20,000) ye min bolo, a si a sigi fɔlɔn ka a lɔn ni sɛnbɛ ye a bolo ka mansɛ wo nɔ. 32Ni sɛnbɛ sa a bolo, yanni a ni gbɛrɛn a ma, a si kilayɛnu sɔ mansɛ doi labɛn tinɛ ka a madiya ko a ni a fɔ a ye min sɔgɛ ye a la alako anu kana kɛlɛ.” 33Yisa ko, “A ye wo nya na le, wole kelen bɛrɛn ti ke mala nna karan dan la fɔ a wa a ban a bolo-fan bɛɛ la. 34“Kɔgɛ kin kɔnɔ ni a diyɛ bɔra a la, a si diya kama tun? A ti fenfen nyinya tun. 35A ti dugi lamo, a ti a ma, ninki-nyɛ ni dugi lasabati, fɔ ka a lakɛ a rɔ. Ni min si ko nya-yen, a ni a tole masɔ kumɛ kɛ la!”


text: 1N bia, tɛnra n yelehom wa, ge tara mam bo ho nɔse'ere wa ho vom poan. 2Tara mam nɔɔrɛ te ho vɔe la n pa'alegɔ wa wo hom tare ho ninbeeliho se'em la. 3Dekɛ ba pire wo nu'toa la, ge golehɛ ba eŋɛ ho suunre poan. 4Dekɛ yam te a dɛna ho tanya, ge dekɛ yɛla bɔkerɛ te a dɛna ho zɔ paɛ paɛ, 5ge bama n wan gu' ho yiyɛa zen'an, ge gu' ho satema nɔmalehom la zen'an. 6Mam boe la n yire ge veehe takole poan behɛ yeŋa na, 7nyɛ bonbilipaalehe en lagahe ze', te ayema gerege, 8dɔla sore zuo ŋmɛregera pɔgɔyalema yire sakpekɔ kɛn'ɛra bini, 9bala ma'an te yentule ye' lua, te a dɔla ki'ina te la nyolena. 10Te pɔka n bala to'ohɛ en, yɛ ka lɔgɔrɔ yiyɛɛnɛ, la a potɛn'ɛrɛ. 11Ka dela pɔgɔ'ɛɛrega n nɔŋɛ voole, te ka fehega ka zin'ita yire, 12tɔpi sore zuo, tɔpi nɛreba zen'an. 13Te ka gin' boraa wa, kɔkɛ ka, ge la'ara mɔgɛ mɔgɛ te valom ka tara en, te a yɛta boraa wa, 14yeti, Mam dugɛ la dia, te nɛnɔ la gan'an yoo te a wa'ana di ge de'em, 15bala te mam yehe na te n mɔ'ɛ nini ɛ hɔ, n mɛ nyɛ ho. 16Mam pon maahom gɔrɔgɔ mɛ, pin' ko la Mizraim teŋa fugɔbehe la n ane pɔnra pɔnra la. 17Mam pon dekɛ la dɔɔzun'uhe nyɔ' n bɔ'ɔ poan te la tara nyuŋo soŋɔ. 18Wa'ana te to kule ta ma'ɛn to kɔnrehe la taaba gura beere bolika. 19N sera ka boe yire, a keŋɛ la sowoko. 20A dekɛ la ligiri la tapɔɔ me'en keŋɛ, han dagana ŋmarega, a kan kule na. 21Pɔka wa dekɛ la yetɔgɔbɔna wa pan'ahɛ boraa ta nyaŋɛ bɛlegera en la nɔmalehom wa. 22Te boraa wa seren taɛ ka poore dɔla wo lɔlega te ba lo' yɛ'a kɔrɔgerɛ la, bii duŋa yɛhe bɛnregɔ poan, 23te pɛɛnhɔ ta lo a suunre, wo niiŋa en yɛhe bɛnregɔ poan la. Bala a ka mi te a yɛhe la kum poan. 24N kɔma wa, nya kelehe ya, be'e ya toba wom mam yeti ya se'em wa. 25Da sakɛ ya te ya suunre ŋmɛregɛ lebe pɔgɔkana bɔba, da bu' lebe ka bɔba, 26se'ere zuo, kan sigehe sɛba zo'e mɛ, kaŋa n ko sɛba ka tare kanlɛ. 27Ka yire dela kum sore tara ho yɛ'a yɔɔen.


text: 1Sanam mɛ ba wãa Sikɛmu mi, yera Dina, Lean bii tɔn kurɔ, wi u Yakɔbu marua, u da win wɔndia kpaasibun mi, be ba sãa tem migibu. 2Ma Sikɛmu wi u sãa Hamɔri, tem min sunɔn bii u Dina wa. Ma u nùn gaba u sɛ̃re u ka kpuna. N deema Hamɔri wi, u sãawa Hefi. 3Sikɛmu wi, u Dina kĩa gem gem sere u ka nùn gari kua u wa u ka win gɔ̃ru sĩiyɛ win mi. 4Yen biruwa u win tundo sɔ̃ɔwa u nɛɛ, a man wɔndia wini kasuo n sua kurɔ. 5Saa ye sɔɔra Yakɔbu u maa nua ma ba ka win bii Dina kpuna ka dam. Yera u mari u ǹ gãanu gerua sere ye win biba wɔma kpara gberun di. 6- 7Ye ba gari yi nua, ma be kpuro ba mɔru bɛsira ye Sikɛmu u ka Isirelin bweserun yĩsiru sanka u ka ben sesu Dina kpuna. Domi n ǹ weenɛ bu yen bweseru ko ben suunu sɔɔ. Yen biru Hamɔri, Sikɛmun tundo wi, u seewa u da Yakɔbun mi, u ka nùn gari yi ko. 8Sanam mɛ u tunuma u nɛɛ, nɛn bii Sikɛmu u wunɛn bii wɔndia wi ba mɔ̀ Dinan gɔɔ gbimɔ kĩrun sɔ̃. Yen sɔ̃, a suuru koowo a nùn wɔndia wi kɛ̃ɛyɔ u sua kurɔ. 9Domi bɛsɛn bibu bà n suana sa ko ko tia bɛsɛ ka bɛɛ. Yen sɔ̃, i sun bɛɛn wɔndiaba wɛ̃ɛma kpa su maa bɛsɛgibu bɛɛ wɛ̃. 10Yen biru i ko n wãa bɛsɛn tem mɛ sɔɔ, i n mɔ̀ ye i kĩ, i n tenkuru mɔ̀ kpa i dukia wa. 11Yera Sikɛmun tii u maa Yakɔbu ka win bii be ba tie sɔ̃ɔwa u nɛɛ, kon ko kpuro ye i man sɔ̃ɔwa kpa i ka man nɔnu geu mɛɛri. 12Yen sɔ̃, i man dokiri gobi bɛkɛ bureo ka kɛ̃ɛ dabinu nge mɛ̀n nɔɔ i kĩ. Kon ye kpuro wɛ̃ ì n ko gesi man bii wi kɛ̃ n sua kurɔ. 13Adama yèn sɔ̃ Sikɛmu u Dina sanka, yen sɔ̃na Yakɔbun bii be, ba wi ka win tundo Hamɔri wisa ka bwisi ba nɛɛ, 14n ǹ koorɔ su bɛsɛn sesu bango sari wɛ̃, domi bɛsɛn mi, seku bakara. 15Ye sa bikiamɔ tɔna, yera bɛɛn tɔn durɔ baawure u bango ko nge bɛsɛ. 16Saa yera sa ko bɛsɛn wɔndiaba bɛɛ kɛ̃ kurɔbu kpa i maa sun bɛɛgibu wɛ̃ kurɔbu kpa sa n wãa sannu su ko bwese teeru. 17Adama ì n yina i bango ye ko, sa ko bɛsɛn wɔndia mwawa kpa su doona minin di. 18Gari yi, yi ka Sikɛmu ka win tundo naawa. 19N ǹ maa tɛ Sikɛmu ka yi mɛm nɔɔwa domi u Yakɔbun bii wɔndia wi kĩ too. N deema wiya u bɛɛrɛ bo win baaban yɛnuɔ. 20Ma wi ka win tundo Hamɔri ba da wuun gbãra kɔnnɔwɔ mi bukurobu ba ra siri, ba bu sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, 21tɔn beni ba ka sun do. Yen sɔ̃, su de ba n wãa bɛsɛn tem mɛ sɔɔ ba n tenkuru mɔ̀. Domi tem mɛ, mu kpã. Kpa su ben wɔndiaba sua kurɔbu, kpa be, bu maa bɛsɛgibu sua kurɔbu 22kpa su ko bwese teeru. Yu ka koora mɛ, sere bɛsɛn tɔn durɔ baawure u bango ko nge mɛ ben tii ba sãa. 23Yà n koora mɛ, berà ba ben sabe ni mɔ ka ben dukia. I de su ko mɛ kpa bu wa bu sina ka bɛsɛ sannu. 24Be ba wãa gbãra kɔnnɔwɔ kpuro ba Hamɔri ka win biin gari yi nɔɔmɔ, ma tɔn durɔbu be ba yi nua ba da ba bango ye kua. 25Ye tɔn be, ba bango ye kua ba wãa wahala sɔɔ gina, ba tamaa goo kun bu wɔrimɔ, yen sɔ̃ɔ itasera Yakɔbun bibu Simɛɔ ka Lefi, Dinan sesubu, ba ben takobiba sua ba wuu ge wɔri ba gen tɔn durɔbu kpuro go. 26Mɛya ba maa Hamɔri ka win bii Sikɛmu go. Ma ba ben sesu Dina yara Sikɛmun yɛnun di. 27Ma Yakɔbun bii be ba tie ba da ba wuu ge wɔri ba gen yãnu gurama yèn sɔ̃ ba ben sesu sanka. 28Ba ben yãanu ka kɛtɛba gura ka ben kɛtɛkunu ka yaa sabe ni nu wãa ben gberu kpaanɛɔ 29ka ben arumani kpuro ka ben bibu ka ben kurɔbu. Ye tɔn be, ba mɔ gesi yɛnusɔ kpuro ba gurawa. 30Yera Yakɔbu u win bibu Lefi ka Simɛɔ sɔ̃ɔwa u nɛɛ, wahala baka i ka man kasu mi. I dera nɛn bwɛ̃ra kun kpĩ. Domi Kananiba ka Feresiba ba koo man tusi. Yen biru bà n da nɔɔ tia kua ba man wɔrima ba koo sun kpeerasiawa mam mam, domi nɛn tɔmba kun dabi. 31Ma ba Yakɔbu wisa ba nɛɛ, sa ko dewa ba n bɛsɛn sesu garisi kurɔ tanɔ?


text: 1Na sɔnɔ be bo bu fere i ka Lazarosi n ada tukpaki. I ninbaam la Mariya ni Marata. Bu bɔsu la Betani. 2Nyini Mariya n bo i niwa Lazarosi daari tukpaki ni, yiri ba faari tulaalɛɛ nvanvanifɔ gɔɔri Yesu jaa su ye i faari i tiiŋmiɛ tintiin nunukaari i n a. 3Na i ninbaa nbaabaram n asunma ka bu kɔ se Yesu ka, “Ya Mibiɛ, u danfo n bo a koro i agaya n ada tukpaki.” 4Yesu tiiri sɔ ni, na wɔ se ka, “Ahin tukpaki n ti má yiwee tukpaki, ama, i yo sɔ, na minɛm ŋu Nyɛmɛ jirima woowa kabo i ti, na Nyɛmɛ ma minɛm ŋu mini bo m ti i Wa n gusu jirima woowa.” 5Tɔ, Yesu koroori Marata ni Mariya ni bu niwa Lazarosi. 6Ama, i tiiri ka Lazarosi ada tukpaki ni, na wɔ ka deke bo i woori n cɛɛn nnyɔ abuka su. 7Nyini sin na Yesu ase i susufɔm ka, “Am ma ya kaaki kɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu.” 8Na i susufɔm n ase i ka, “Ya Kerefɔ, má anzɔni fɛn ye Yudafɔm ŋa bu tu yabuɛ bo kun u n a? Ye a sukoro ka ya kpie ya nyi kɔ dɔ bekun n a?” 9Na Yesu ase bu ka, “Fa ŋgarama kɔ ju naasɔ, m ŋa i ti wiɛ kun wɔ e. Sɔnɔ bo i nati wiɛsu bo má i jaa, dama durunya n nu wein ni ma i ŋu asi a. 10Ama, sɔnɔ bo i nati kɔŋguɛ bo i jaa, dama wein wo má i dɔ.” 11Yesu jɔjɔɔri sɔ n sin, na wɔ kaaki ase bu ka, “Ya danfo Lazarosi adaafi, ama, m sukɔ na m kɔ teŋge i lɛɛ.” 12Na i susufɔm n ase i ka, “Ya Mibiɛ, nzɛn wɔ daafi wɔ, i nyá laifiɛ.” 13Kabo Yesu seeri n la ka, Lazarosi awu wɔ, ama, i susufɔm bɛrɛ sunsun ka i ŋa wɔ daafi nahɔrɛ su wɔ. 14Nyini ti, na Yesu ase bu kpain ka, “Lazarosi awu. 15Ama, ambɛrɛ dɛɛ ti, wɔ yo m fiɛ ka ma wo má dɔ, adena am yo yarada. Am ma ya kɔ i dɔ.” 16Na Tomasi bo bu fere i ka Ndaa n ase i lamɔkɔ susufɔm n ka, “Am ma yɛrɛ gusu kɔ, nzɛn bu kɔ kuunri i a, na ya ni yiri kɛrɛ awu.” 17Saŋga bo Yesu kɔ juuri ni, i ŋuuri ka ba se Lazarosi i lenna lɛɛ. 18Betani ni Yɛrusalem miɛm waari má ni i beŋgu. 19Na Yudafɔm dɔŋgu aba Marata, ni Mariya dɔ ka bu ba dada bu ahore, bu niwa n bo wɔ wu n dɛɛ ti. 20Marata tiiri ka Yesu suba ni, na wɔ kpa i atin, ama, na Mariya aka awuru. 21Na Marata ase Yesu ka, “M Mibiɛ, nzɛn má a woori fɛn, má m niwa n awu má. 22Ama, haari ni nyini mmɔɔ, m si ka deke kɛrɛ bo a sere Nyɛmɛ, i yó i ma u.” 23Na Yesu ase i ka, “U niwa ni téŋge i yiwee n nu bekun.” 24Na Marata ase i ka, “M si ka i bá teŋge i yiwee nu jina cɛɛn, saŋga bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee nu ni.” 25Na Yesu ase i ka, “Mini ti sɔnɔ bo i teŋge minɛm bu yiwee nu, na i má bu ŋgɔɔ n a. Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo m yarada, haari nzɛn i wuuri, i nyá ŋgɔɔ. 26Na sɔnɔ kɛrɛ bo i la ŋgɔɔ na i yo m yarada, i mi wu má fieo. A yo ahin jɔjɔɔwa n yarada a?” 27Na Marata ase i ka, “M Mibiɛ, ma yo yarada ka wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa, Kristo Tiidefɔ n a, bo i ŋa i súnma i durunya n nu ni.” 28Marata seeri sɔ n sin, na wɔ kaaki akɔ afere i niwa Mariya bɛnlɛ, na wɔ se i ka, “Ya Mibiɛ n aba, i ŋa a bra.” 29Mariya tiiri sɔ ni, i kaba bereki yasuuri wɔ, na wɔ kɔ i dɔ. 30Nyini saŋga, na Yesu nya ju má miɛ n nu, i toko wo deke bo Marata kɔ tuuri i n wɔ. 31Na Yudafɔm bo bu woori awuru n nu Mariya bi, na bu sudada i ahore ni, bu ŋuuri kabo i bereki yasu fiteeri ni, na ba su i su. Bu sunsuunri ka i sukɔ deke bo bu seeri Lazarosi n wɔ, na i kɔ sun. 32Saŋga bo Mariya kɔ juuri deke bo Yesu wo n na i ŋuuri i ni, na wɔ kutu i nyunu, na wɔ se i ka, “M Mibiɛ, nzɛn má a woori fɛn, má m niwa n awu má.” 33Yesu ŋuuri ka i susun ni, ni kabo Yudafɔm n bo bu suuri i su baari n gusu wo sun su ni, na i ahore asaaki, na wɔ mi i ŋumi. 34Na wɔ bisa bu ka, “Am seeri i ni wɔ?” Na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, bra na a ba niɛ.” 35Na Yesu asun. 36Nyini ti na Yudafɔm n ase ka, “Am niɛ kabo i koro i agaya barasu a.” 37Ama, na bu nbem ase ka, “Yiri n bo i teke anyinsin n nyumbaa ni, má i koro tuntun má sɔnɔ ni, na i wu má, nzɛn sɛ?” 38Na Yesu ahore asaaki bekun, na wɔ kɔ deke bo bu seeri Lazarosi ni. I ti yabuɛ buɛ faŋkunma wɔ, ye bu faari i seeri nu a, na ba fa yabuɛ nyiŋga atɔ anɔ ni. 39Na Yesu ase bu ka, “Am ba yi yabuɛ ni.” Na sɔnɔ n bo wɔ wu n niwa Marata ase i ka, “M Mibiɛ, kisa wɔ bun, dama bu seeri i nyuma lenna lɛɛ.” 40Na Yesu ase i ka, “Ma se má u ka, nzɛn a yoori m yarada, a ŋú Nyɛmɛ jirima woowa kabo i ti barasu?” 41I seeri sɔ ni, na ba lakati yabuɛ ni. Na wɔ yɛ i tii su aŋgoro, na wɔ se ka, “M Si, m da u asi ka a de m sere. 42M si ka saŋga kɛrɛ a de m sere wɔ, ama, ahin minɛm bo bu jina fɛn n dɛɛ ti, ye m seeri sɔ a, adena bu yo m yarada ka wɔrɔ sunmaari m a.” 43I sereeri Nyɛmɛ n wieeri ni, na wɔ tiɛn ase ka, “Lazarosi, fite.” 44Na sɔnɔ n bo wɔ wu n afite faŋkunma n nu. Tani pɔɔndiiri i saa, ni i jaa, na tani kun pɔɔndiiri i tii. Na Yesu ase bu ka, “Am nyaŋgi yi tani n na am ma i kɔ.” 45Yudafɔm dɔŋgu bo bu baari Mariya dɔ ŋuuri sa n bo Yesu yoori i ni, na ba yo i yarada. 46Na bu nbem akɔ Farasifɔm n dɔ akɔ ase bu kabo Yesu ayo ni. 47Na Farasifɔm ni Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm n afere Yudafɔm tereterefɔm ni, na ba tiɛn bu nɔɔ. Na ba se ka, “Ye ya yo sɛ wɔ? Am niɛ e, ahin sɔnɔ ni suyo alekutura sayoowam dɔŋgu. 48Nzɛn ya yaki i na i suyo sɔ, minɛm kɛrɛ yó i yarada a, na Roma yikofɔm bá saaki ya Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni, na bu kún ya minɛm ni.” 49Na bu nu sɔnɔ be bo bu fere i ka Kayafasi ni, bo i ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kɛrɛ kpiɛn nyini afɔ n ase ka, “Ambɛrɛ, am si má pui. 50Am si má kabo i ti n wɔ, nzɛn sɛ? Ka nzɛn am ma sɔnɔ kun wu maari minɛm kɛrɛ, i ti ye ni bo ya minɛm kɛrɛ bá wu ni.” 51Má i koroyanu ye i seeri sɔ a, ama, yiri ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kɛrɛ kpiɛn nyini afɔ n ti, ye Nyɛmɛ ma i seeri ka Yesu wú ma Yudafɔm n a. 52Na má bɛrɛ ŋgumi dɛɛ ti ye i wú a, ama, adena i tiɛn Nyɛmɛ nbaam nɔɔ, na bu yo kun, bɛrɛ bo ba sandi akɔ asiɛn nbem n su. 53Nyini dɛɛ ti, fite nyini cɛɛn n fa kɔ, na ba sɛsɛ su ka bu kun Yesu. 54Nyini dɛɛ ti, wɔ yi má i ŋu fofoe nu anati má Yudafɔm nu kun. Ama, i fiteeri bɛrɛ ni, na wɔ kɔ awɔrɛ be bo i wo dodo boro kpantain dɛɛ bue ni, na i ni i susufɔm n akɔ awo miɛ n bo bu fere i ka Efirayim n su. 55Nyini saŋga, wɔ ka kaan, na Yudafɔm di bu Butara cɛɛnkpiri ni, na minɛ dɔŋgu afite ahɛmɛm aba Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, na bu ba kpakpara bu ŋu fin ka, na cɛɛnkpiri n nya ju. 56Na ba niɛniɛ Yesu busu, na saŋga bo bu wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni, na ba bisa bu ŋuŋu nu ka, “Am sunsun sɛ wɔ? I bá cɛɛnkpiri ni? Ya de má ka i bá.” 57Ama, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm ni, ni Farasifɔm n ama nɔɔ ka sɔnɔ kɛrɛ bo i si deke bo Yesu wo, i se bu na bu kɔ tara i.


text: 1Kun tiginu ya anu nasɔ. Anu tara Yisa la Pailɛti wara. 2Anu ya a maburɛ dabira. Anu ko, “Ma ya kei kɛ bira bawo a ye mala mɔgɛnu nasamala. A ye a fɔla anu ye ko anu kana duti di Romu-kun-tigi-wɛ ma. A ko ale nyɛrɛ le Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ la, mansɛ kɔni.” 3Pailɛti ya a manyinika ko, “Yahudiyanuna mansɛ le ile la, wa?” Yisa ya a yabi ko, “Ɔn, a ye iko i wara a fɔ nya min.” 4Wo kɔma, Pailɛti ya a fɔ saraka-masɔla-wɛnu anubɛ nyama ye ko, “N ma kei kɛ yiliki-nya yen hali!” 5Anu ya anu taya bɛrɛkɛ! Anu ko, “A wulita mɔgɛnu namurutiyala ala karan fɛ Yudiya nyamanɛ bɛɛ rɔ. A ya wo dabira Kalili ado a ara na yan de gbɛ!” 6Pailɛti ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, a ya nyinikali kɛ ko, “Kalili kɛ le kei kɛ la worɔ?” 7A ya a lamɔɛn tumɛ min ko Yisa bɔra Mansa Hɛrodila nyamanɛ le tɔ, a ya a lata nyɔ-kun-tigi, Hɛrodi ma. Wo wati ya a taran, ale fanan ye Yerusalɛm soe burɔ. 8Mansa Hɛrodi ya Yisa yen tumɛ min, wo ya a hɛnɛ bɛrɛkɛ, bawo a ara Yisa wara-koe lamɔɛn nun. Wati-yan-kɔrɔ, a yen-sɔgɛ ye a la nun. A sɔgɛ ye a la ka Yisa yen kabana koe do kɛla. 9Woletɔ Hɛrodi ya Yisa manyinika siyaman-kɛ. Kɔnɔ hali dafa, Yisa ma a tɛgɛ. 10Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu ya anu nasɔ ka Yisa maburi a nya ma! 11Mansa Hɛrodi anubɛ ala kandannɛnu ya Yisa mayɛlɛn ka a manyini kati! Anu ya duruku-nyimɛ bila a kan na ka a lasɛgi Pailɛti ma. 12Mansa Hɛrodi anubɛ Pailɛti mara diyana-mɔgɛnu na wo wati le tɔ. Ado anu ma di anu nyɔgɛ ye nun mumɛ! 13Pailɛti ya saraka-masɔla-wɛnu anubɛ kun tiginu anubɛ a mɔgɛ toenu nadɛn anu nyɔgɔn fɛ 14ka a fɔ anu ye ko, “Wo nara kei kɛ la n wara bawo wo ko a ye mɔgɛnu nasamala nun. Nba, n bara a fɛsɛfɛsɛ wo yala yan. Wo ya a maburi ko-yogomɛ minnu na, n ma a sɔn yen hali! 15Mansa Hɛrodi fanan ma a sɔn yen bawo a ara a lasɛgi ma ma. Kei kɛ ma ko-wo-ko ma a si faga minna ko la. 16Nba, n si a gbesi worɔ ka a boloka.” [ 17Kanan-Ko-Ladiya wo Kanan-Ko-Ladiya, Pailɛti duruta mɔgɔ kelen bolokala ka bɔ yele la anu ye.] 18Kɔnɔ bɛɛ sɔnkɔra a ma. Anu ko, “Ale faga! I ni Barabasi boloka ma ye!” ( 19Anu ya Barabasi min sa yele la, a ya mɔgɛnu namurutiya Yerusalɛm kun tiginu kan ma. Ado mɔgɔ fagalɛ le ale la.) 20Hali wo, a sɔgɛ ye Pailɛti la ka Yisa boloka, woletɔ a ya nyama kele tun. 21Kɔnɔ anu ya sɔnkɛ layɛlɛ tun ko, “A gbangban kɔlɔma ma, a gbangban kɔlɔma ma!” 22Pailɛti ya a fɔ anu ye a kinyama sawa nyɔgɛ ko, “A ya ko-yogomɛ-nyamintan kɛ n si a faga minna ko la? N bi a gbesila ka a boloka.” 23Kɔnɔ anu tora wɔyɔ layɛlɛla ko, “Yisa ni gbangban kɔlɔma ma.” Tɔ-a-la, anuna kumɛ ya sɛnbɛ sɔrɔn. 24Wo le ya ma, Pailɛti ya Yisala kiti tɛgɛ iko anu ya a fɔ a ye nya min. 25Anu ya kei min sa yele la murutiyɛ anubɛ mɔgɔ-fagɛla ko la, min boloka-sɔgɛ ye anu na kɔni, Pailɛti ya wo boloka. Kɔnɔ a ya Yisa don anu bolo alako anu ni anu diyana koe ma a la. 26Anu tara Yisa la anu bolo. Anu bi tala tumɛ min, anu bɛnta kei do la min tɔgɛ Saimon, Sairini kɛ le. A bɔmatoe sɛnɛ rɔ ka ta soe. Kɛlɛ dannu ya a bira fɔrɔsɛ la ka Yisa faga-kɔlɔma sa a kuma ko a ni bila Yisa fɛ. 27Nyama-belebele bilara a fɛ. Musi donu bi anu tɛma nun, wonu bi wɔrɔndɔla ka di ala ko la. 28Yisa ya a yɛ lamunun anu na ka a fɔ anu ye ko, “Wole Yerusalɛm musinu! Wo kana di ndela ko la. Wo ni di wo nyɛrɛ anubɛ wola dannuna ko la. 29Ado wati do ye nala, mɔgɛnu si a fɔ ko, ‘Musi minnu ma den sɔrɔn, minnu ma den susun, hɛrɛ ye wonu fɛ!’ 30Mɔgɛnu si a fɔ kɔnkɛnu ye wulɔn ko, ‘Wa bui ma kuma!’ Anu si a fɔ gburukulinu ye ko, ‘Wa ma yamatogon!’ 31Ado kɛ ko sufa, ni a mara, kɔlɔmanu ma gbala wɛ, anu ba gbala tumɛ min, wo si ma kama?” 32Anu ya ko-yogoma-kɛla fila fanan bi ko anu ni Yisa anubɛ anu denu faga anu nyɔgɔn fɛ. 33Kan tinɛ min tɔgɛ “Kun kole,” anu kera nyɔ ma tumɛ min, anu ya Yisa gbangban kɔlɔma ma nyɔ anubɛ ko-yogoma-kɛla filɛ wonu, kelen a bolo nyimɛ rɔ, kelen a bolo maran rɔ. 34Yisa ko, “N Fa, nyama kɛ makoto bawo anu bi min mala, anu ma a lɔn!” Kɛlɛ dannu ya ala kurɛnu fara anu nyɔgɔn tɛma koron-nakɛ fɛ. 35Mɔgɛnu sɔra a mafɛlɛn tinɛ. Yahudiyanuna kun tiginu bi a mayɛlɛnna, anu ko, “A ya donu kisi kɔnɔ ni Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ le ale la, alamɛ a ya a nyɛrɛ kisi!” 36Kɛlɛ dannu fanan ya a mayɛlɛn. Anu nara a dafɛ ka gbɛɛ kunayanɛ yira a la. 37Anu ko, “Ni Yahudiyanuna mansɛ le ile la, nba, i nyɛrɛ kisi gbɛ!” 38Anu ya kumɛ kɛ sɛbɛ a kuma ko, “Yahudiyanuna Mansɛ le kɛ la.” 39Ko-yogoma-kɛlɛ minnu dunnɛ nyɔ, wo kelen ya a manyini. A ko, “Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ma ile la, wa? I nyɛrɛ kisi anubɛ male fanan!” 40Kɔnɔ doi ya a makuma, a ko, “Ile ti kilan Alla la, wa? Ma dama ye yiliki kelan kɔrɔ yan. 41Anu bi male tɔrɔla mala ko-yogomɛla ko la kɔnɔ ale ma fenfen ma!” 42A ya a fɔ Yisa ye ko, “Yisa, i wa mansaya tumɛ min, i ni i fonde ni to n ko!” 43Yisa ya a fɔ a ye ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Bi, i si ke kan-tina-ladiyanɛ rɔ nde fɛ.” 44Tele latelan, tele ma sɔn bɔla. Pinpi burunta nyamanɛ kan tinɛ bɛɛ ha wurɛla-tumɛ la, hawa sawa kɔrɔ. 45Yorolan min dunnɛ Alla Bato Bɔn tɛma, wo farata fila la. 46Yisa ya a kan labɔ bɛrɛkɛ! A ko, “N Fa! N bara n niyi latenbi i ma!” A ban kɛ fɔla, a ya a niyi-laban lafɛ. 47Kɛlɛ dannuna kun tigi ya wo yen nkɛkuna, wo ya Alla tanto, a ko, “Mɔgɔ-latelennɛ le kei kɛ la serr!” 48Minnu nadɛnnɛ nyɔ ka koe kɛ ragbɛ, wonu ya wo yen tumɛ min, anu dama sɛgira anu barɛ. Anu bi anu kɔgɔ-dɛ matugula yisi-tinyɛ bolo. 49Min bɛɛ ya Yisa lɔn bɛrɛkɛ, ka a sa musinu kuma minnu bilara a fɛ ka bɔ Kalili, wonu sɔra wula-yan la doni koe kɛnu tagbɛ tinɛ. 50Kei do ye nyɔ min tɔgɛ Yusufu ka bɔ Yahudiyanuna soe do rɔ min tɔgɛ Arimatiya. Mɔgɔ-nyimɛ le kei wo la, ado Yahudiyanuna mɔgɔ ba do le. A ye Allala mansaya-na-koe makɔnɔna. Hali mɔgɔ ba le ale la, a ma sɔn anuna ko latɛgɛnɛ anubɛ anuna kɛwɔlɛnu ma. 52A tara Pailɛti wara ko anu ni Yisa furi don a bolo. 53A ya Yisa furi layigi ka a kasankɛ linɛn kurɛ la. Anu ya kanbɛ min sin kuru faganɛ rɔ, furu ma sa wɛ min tɔ, a ya a sa nyɔ burɔ. 54Nyima le ma nun, anu tabɛn-wati Sulen-Telela ko la. 55Musi minnu bilara Yisa fɛ ka bɔ Kalili, wonu tara Yusufu fɛ Yisa kanba mafɛlɛn tinɛ ka a furi sa-bole yen a rɔ. 56Anu sɛgira anu barɛ ka sɛnti anubɛ mun-kɛ-tuli rabɛn a furi ye. Sulen-Tele ma, anu ya anu sulen iko tɔn ya a fɔ nya min.


text: 1Ya ninbaam, ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii si ka, ba n bo ya baari am dɔ ni, wɔ ka má ŋgbɛɛn. 2Am si kabo bu boori ya, na bu wuraari ya nyinsɛ Filipiya miɛ kpiri n nu ka, ye ya nya baari am dɔ Tɛsalonika a. Ama, na Nyɛmɛ ama ya ahoresi na ya koro akan i labari kpa n akere am, haari ni bo minɛ dɔŋgu asoro má ya su mmɔɔ ni. 3Nɔaniɛ n bo ya kan kereeri am ni, i ti má ka ya mini atin wɔ, wara i ti má ka ya la sunsunni tiɛ be wɔ, i sa su ti má ka ya koro ka ya dadaka be wɔ. 4Ama, saŋga kɛrɛ ya jɔjɔɔri kabo Nyɛmɛ koro n wɔ, dama yiri jina ya sin a, ye wɔ fa labari kpa n ama ya ka ya kan i. Ya yo má ka i sun adamande nu wɔ, ya yo ka i sun Nyɛmɛ nu a, dama yiri fiiti si deke bo i wo ya ahore su a. 5Am si tenle su ka ya ba abo má am anɔɔfiɛ wɔ, na ya ba akan má labari kpa n ka ya nyunu aboro neŋge kpini su wɔ. Nyɛmɛ wo ya daani, 6ya yo akoro má kansi am dɔ, wara be dɔ. 7Má kabo ya ti Kristo jaramasam ni, má ya koro se am ka am yo deke kɛrɛ ma ya. Ama, saŋga bo ya woori am dɔ ni, ya woori bɛnlɛ wɔ, kabo bara baawufɔ niɛ i nbaam dika n wɔ. 8Koro bo ya fa koro am n dɛɛ ti, ye ya kaanri Nyɛmɛ labari kpa n maari am a, na ya gusu akun ya ŋu ama am, dama ya koroori am agaya n dɛɛ ti. 9Nahɔrɛ, ya ninbaam, am teŋge su kabo ya boroori ya nyi yoori juma nahɔrɛ su, ya yoori juma wiɛsu, ni kɔŋguɛ, adena má ya fa ya fie fie be, saŋga bo ya kaanri Nyɛmɛ labari kpa n maari am ni. 10Ambɛrɛ yaradayofɔm ni, am ni Nyɛmɛ mmɔɔ kɛrɛ wo ya daani, kabo ya wo tiiri, saŋga bo ya woori am dɔ ni. Ya woori am dɔ ni akunnu fofoe wɔ, na ya sa kɛrɛ akɔ atin n su, ya yo má sa be bo i fa jaraki ba. 11Am si ka saŋga bo ya woori ni ambɛrɛ ni, ya bitaari am kabo sɔnɔ bita i nbaam n wɔ. 12Ya maari am ahoresi, na ya dada am ahore, na ya yɛ am nyi ka am wo kabo i ti ye ni ka Nyɛmɛ minɛm wo barasu n a. Yiri fereeri am a, ka, am ba yo i dɛɛ minɛm bo i níɛ am dika, na am bá nya i dɛɛ jirima ni. 13Na ya gusu da Nyɛmɛ asi saŋga kɛrɛ, dama saŋga bo am deeri Nyɛmɛ nɔaniɛ n bo ya kan kereeri am ni, am ade má i ka i fite adamande dɔ ɔ, ama, am ade i ka i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ wɔ, na i ti sɔ ɔ nahɔrɛ su, ye i wo ambɛrɛ yaradayofɔm ahore su yo juma a. 14Ya ninbaam, sam bo bu yo tuuri Kristo jamam bo bu wo Yudiya asiɛn n su ni, nyini sam ye ba tu ambɛrɛ gusu n a. Kabo am tiɛŋgu minɛm akere am wahara barasu ni, sɔ ye Yudafɔm yo fa kereeri Kristo jamam n a. 15Bɛrɛ kuunri Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ye bu kaaki kuunri ya Mibiɛ Yesu, na ba kere ya wuwuruwa, na ba yo sa bo i sun má Nyɛmɛ nu, na ba yo adamande kɛrɛ kpɔfɔm. 16Na ba koro ka bu kanda ya ka má ya kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, adena má bu nya tiide. Na nyini satiɛ n aba abuka bu satiɛ n kɛrɛ su akɔ asin su. Ama, kisa, Nyɛmɛ afa yaa bu ŋu, i sudi bu jɔrɛ. 17Ya ninbaam, saŋga bo ya kpaaki yakiiri am kaan sɔ ni, ya sunsunni yiri woori am dɔ ɔ, na ya wara ado am agaya, na ya boro ya nyi ka ya ba niɛ am busu. 18Má ya koroori ka ya kpie ya nyi ba am dɔ. Haari na mini Pɔɔlu ni m tii akoro ka m kpie m nyi ba am dɔ, kpe nyɛnyɛ kɛrɛ, ama, Sitana akanda ya. 19Ya koro ka ya kpie ya nyi ba am dɔ, dama saŋga bo ya Mibiɛ Yesu bá kpie i nyi ba ni, ya lá ahoresi ambɛrɛ dɛɛ ti, na ya lá ahorejɔ, na ya káaki koro fɔ ka ya nya teremasu i dɔ. 20Nahɔrɛ, ambɛrɛ ti, ye ya la ahorejɔ koro bo ya hoe n a.


text:
1
Alaa Falana fe
1Dunuɲa fɔlɔni, Alaa Falan yi na. Falan yi Ala fɛma. Falan nan mɔn yi Ala ra.#1.1 Alaa Falani ito findixi Yesu nan na. A mato Yoni 1.14 kui. Ala dunuɲa da a falan naxan xɔn a fɔlɔni, Ala na nan findixi muxun na, Yesu. 2A yi Ala fɛma a fɔlɔni. 3Ala seen birin daxi a tan nan xɔn ma. Ala mi sese daxi a tan xanbi. 4Nii rakisin yi a tan nin. Na nii rakisin yi findi kɛnɛnna ra adamadiine xa. 5Kɛnɛnna yi mini dimini, koni dimin mi a nɔ.
6Ala yi muxuna nde xɛ naxan yi xili Yoni.#1.6 Yoni Marafu Tiin nan Yoni ito ra. 7Na yi fa, a findi kɛnɛnna seren na, alogo muxun birin xa dɛnkɛlɛya a tan xɔn. 8Kɛnɛnna mi yi a tan na, koni a fa nɛn, alogo a xa fa kɛnɛnna sereyaan ba. 9Kɛnɛnna yɛtɛɛn nan yi na ra, naxan famatɔ yi a ra dunuɲa muxune birin makɛnɛndeni.
10Alaa Falan yi dunuɲa yi. Dunuɲa da a tan nan na, koni dunuɲa muxune mi a kolon. 11A fa nɛn a konni, koni a kon kaane mi a rasuxu. 12Koni naxanye a rasuxu e dɛnkɛlɛya a xinli, a sɛnbɛn fi nɛn ne ma e findi Alaa diine ra. 13E mi barixi Ala diine ra adamadiyaan kiin xan xɔn ma hanma fati bɛndɛna hanma muxun sagona, koni na fataxi Ala nan na.
14Alaa Falan yi findi fati bɛndɛn na, a yi lu en yɛ. Nxu bata a binyen to, alo fafana dii xɛmɛ kedenna binyena, a lugoxi hinanna nun ɲɔndin na.
15Yoni yi a feen fala a xuini texin na, a naxa, “N na a tan nan ma fe fala, n naxa, ‘A fama n xanbi ra, koni a gbo n tan xa amasɔtɔ benun n tan xa da, a tan yi na.’ ”
16En birin bata barakan sɔtɔ barakan fari a hinan kamalixin xɔn ma. 17Amasɔtɔ Alaa sariyan falaxi yamaan xa Musa nan xɔn ma, koni hinanna nun ɲɔndin faxi Yesu nan xɔn ma, Alaa Muxu Sugandixina. 18Muxu yo munma Ala to singen. Koni a Dii Xɛmɛ keden peen naxan nun a tan Ala lan, naxan a fafe fɛma, na nan bata Ala yita en na.
Yoni Marafu Tiina sereyana fe
Matiyu 3.1-12, Maraka 1.1-8, Luka 3.1-18
19Yoni sereyani ito nan ba, Yahudiyane to saraxaraline nun Lewine xɛ a ma a maxɔdindeni keli Yerusalɛn taani, e naxa, “Nde i tan na?” 20Yoni mi tondi a falɛ, a yi a fala e birin yɛtagi, a naxa, “Alaa Muxu Sugandixin mi n tan na.”
21E yi a maxɔdin, e naxa, “Nde fa i tan na? Nabi Eli nan i tan na ba?” Yoni yi e yabi, a naxa, “Ɛn-ɛn, na mi n tan na.” E mɔn yi a maxɔdin, e naxa, “Nabiin nan i tan na ba?” A yi e yabi, a naxa, “Ɛn-ɛn, na mi n tan na.” 22E yi a fala, e naxa, “Nde i tan na? Amasɔtɔ naxanye nxu xɛxi, fɔ nxu xa sa nxu dɛntɛgɛ nɛn ne xa. I nanse falɛ i yɛtɛ a fe yi?” 23Yoni yi e yabi Nabi Esayi a falane xɔn, a naxa,
“N tan na a ra naxan a xuini tema tonbonni,
n naxa, ‘Ɛ kira tinxinxin nafala Marigin xa.’#1.23 Esayi 40.3 ”
24Farisi muxun#1.24 Farisi muxune: Yahudiyane nan yi muxuni itoe ra naxanye lan ma fe yi a ra, e xa dinan suxu kii kedenni. E tan nan e sɔbɛ so Nabi Musaa sariyan suxun ma dangu Yahudiyan bonne ra. E mɔn yi e benbane namunne suxuma kii xɔdɛxɛni. E tan yi laxi malekane ra. E mɔn yi laxi a ra a muxune kelima nɛn sayani. naxanye yi xɛxi Yoni ma, 25ne yi a maxɔdin, e naxa, “Xa Alaa Muxu Sugandixin mi i tan na, Nabi Eli mi i tan na, nabi mi i tan na, nanfera i fa muxune rafuma igeni e sariɲan feen na?” 26Yoni yi e yabi, a naxa, “N tan marafuun tima igen nin, koni muxuna nde ɛ tagi ɛ mi naxan kolon. 27A fama nɛn n xanbi ra, koni n tan mi lan hali n yi findi a sankidi fulunna ra.”
28Ito birin ligaxi Betani taan nin, Yurudɛn baan kidima, Yoni yi muxune rafuma igeni dɛnaxan yi.
Alaa Yɛxɛɛ Diina fe
29Na xɔtɔn bode, Yoni yi Yesu to fɛ a fɛma, a naxa, “Alaa Yɛxɛɛ Diin nan ito ra, naxan dunuɲa birin yulubin bama. 30N yi ito nan ma fe falama, n naxa, ‘Muxuna nde fama n xanbi ra, koni a gbo n tan xa amasɔtɔ benun n tan xa bari, a tan yi na.’ 31N tan mi yi a kolon nun, koni n bata fa yamaan nafudeni igeni alogo n xa a yita Isirayila yamaan na.” 32Yoni mɔn yi sereyani ito ba, a naxa, “N bata Alaa Nii Sariɲanxin to godɛ a ma ganba sawurani, a yi lu a ma. 33N mi yi a kolon nun, koni naxan n nafaxi yamaan nafudeni igeni, na a fala n xa nɛn, a naxa, ‘I na Alaa Nii Sariɲanxin to godɛ naxan ma, a tan nan marafuun tima Nii Sariɲanxin na.’ 34N bata a to, n yi a seren ba, fa fala Alaa Dii Xɛmɛna a tan nan na.”
Yesu a xarandii singene fe
35Na xɔtɔn bode Yoni nun a xarandii firin yi tixi nun, 36a yi Yesu to danguɛ, a naxa, “Alaa Yɛxɛɛ Diin nan ito ra!” 37A xarandii firinna yi a xuiin mɛ, e siga Yesu fɔxɔ ra. 38Yesu yi a yɛɛ raxɛtɛ, a yi e to biraxi a fɔxɔ ra, a yi e maxɔdin, a naxa, “Ɛ nanse fenma?” E yi a yabi, e naxa, “Rabi, i yigiyaxi minɛn?” Rabi bunna nɛɛn fa fala, “Karamɔxɔ.” 39A yi e yabi, a naxa, “Ɛ fa a mato.” Se din waxatin nan yi a ra nun. E yi siga, e sa a yigiyaden to. E ɲinbari raso a fɛma.
40Xarandii firinna naxanye Yoni xuiin mɛ e bira Yesu fɔxɔ ra, na keden yi xili nɛn Andire, Simɔn Piyɛri xunyɛna.#1.40 Muxune mɔn Piyɛri ma a Pita. 41Andire yi a tada Simɔn fen keden na, a yi a fala a xa, a naxa, “Nxu bata Mesiya to.” Mesiya bunna nɛɛn fa fala, “Alaa Muxu Sugandixina.” 42Na xanbi ra, a fa Simɔn na Yesu fɛma.
Yesu yi a mato, a naxa, “Simɔn nan i tan na, Yoni a dii xɛmɛna. I xili bama nɛn sɔnɔn, Sifasi.” Xinli ito nun Piyɛri, xili kedenna nan e ra.#1.42 Piyɛri xinla bunna nɛɛn fa fala gɛmɛna.
Yesu yi Filipi nun Nataniyɛli xili
43Na xɔtɔn bode Yesu yi a ragidi, a xa siga Galile yamanani. A yi Filipi to, a yi a fala a xa, a naxa, “Bira n fɔxɔ ra!” 44Filipi yi kelixi Betasada taan nin alo Andire nun Piyɛri. 45Filipi yi Nataniyɛli to, a yi a fala a xa, a naxa, “Musa muxun naxan ma fe sɛbɛ Sariya Kitabun kui e nun nabine fan naxan ma fe sɛbɛ, nxu bata a to, Yusufu a dii xɛmɛna Yesu, Nasarɛti kaana.”
46Nataniyɛli yi a maxɔdin, a naxa, “Se faɲin nɔɛ kelɛ Nasarɛti ba?” Filipi yi a yabi, a naxa, “Fa a mato.” 47Yesu Nataniyɛli to fɛ a fɛma waxatin naxan yi, a naxa, “Isirayila kaan yɛtɛɛn nan ito ra! Yanfa mi naxan ma fe yi!” 48Nataniyɛli yi a maxɔdin, a naxa, “I n kolonxi di?” Yesu yi a yabi a naxa, “N ni i toxi nɛn, i xɔdɛ binla bun ma waxatin naxan yi benun Filipi xa i xili.” 49Nataniyɛli yi a yabi, a naxa, “Karamɔxɔ, Alaa Dii Xɛmɛn nan i tan na! Isirayila Mangan nan i tan na!” 50Yesu yi a fala, a naxa, “N to a falaxi i xa, n naxa, ‘n bata yi i to xɔdɛ binla bun ma,’ i dɛnkɛlɛyaxi n ma na nan na ba? I feene toma nɛn naxanye gbo na xa!” 51A yi a fala e xa, a naxa, “N xa ɲɔndin fala ɛ xa, ɛ ariyanna dɛɛn nabixin toma nɛn, ɛ yi Ala malekane to, e tema, e godoma Muxuna Dii Xɛmɛn xɔn ma!”


text: 1Yeniba kpuron sɔ̃na bɛsɛ Isireliba sa nɔɔ mwɛɛru kua sa yorua. Bɛsɛn wirugibu ka Lefiba ka yãku kowobu ba bɛsɛn nɔɔ mwɛɛ ten tireru nɔma dokewa. 2Be ba tire te nɔma doke, bera bɛsɛn kparo Nɛɛmi, Hakalian bii, 3ka Sedesiasi ka Seraya ka Asaria ka Yeremi 4ka Pasuri ka Amaria ka Maakiya 5ka Hatusi ka Sebania ka Maluku 6ka Harimu ka Mɛremɔtu ka Abudiasi 7ka Daniɛli ka Ginɛtoni ka Baruku 8ka Mɛsulamu ka Abia ka Miyamini 9ka Maasia ka Biligai ka Semaya. Be kpuro ba sãawa yãku kowobu. 10Be ba sãa Lefiba, bera Yosue, Asanian bii ka Binui, Henadadin bii ka Kadimiɛli 11ka ben mɛro bisibu Sebania ka Hodiya ka Kelita ka Pelaya ka Hanani 12ka Misee ka Rehɔbu ka Hasabia 13ka Sakuri ka Serebia ka Sebania 14ka Hodiya ka Bani ka Beninu. 15Be ba maa sãa wirugibu beya Pareɔsi ka Pakati Mɔabu ka Elamu ka Satu ka Bani 16ka Buni ka Asigadi ka Bebai 17ka Adoniya ka Bigifai ka Adini 18ka Atɛɛ ka Esekiasi ka Asuri 19ka Hodiya ka Hasumu ka Bɛsai 20ka Harifu ka Anatɔtu ka Nɛbai 21ka Magipiasi ka Mɛsulamu ka Hesiri 22ka Mɛsesabɛli ka Sadɔku ka Yadua 23ka Pelatia ka Hananu ka Anaya 24ka Hosee ka Hanania ka Hasubu 25ka Halosɛsi ka Pilika ka Sobɛki 26ka Rehumu ka Hasabuna ka Maaseya 27ka Akiya ka Hananu ka Anani 28ka Maluku ka Arimu ka Baana. 29Tɔn be ba tie, yãku kowobu ka Lefiba ka sãa yerun kɔnnɔn kɔ̃sobu ka wom kowobu ka Nɛtiniba ka sere be ba ka tii wurama tɔn tukobun min di ba Yinni Gusunɔn woodaba mɛm nɔɔwɛ ka ben kurɔbu ka bibu, be ba gesi bwisi ka yɛ̃ru mɔ, 30be kpuro ba ka ben mɛro bisibu nɔɔ tia kua be ba tɔn giroru bo. Ba nɔɔ mwɛɛru kua ka bɔ̃ri ba nɛɛ, ba koo Yinni Gusunɔn wooda mɛm nɔɔwa ye u bu wɛ̃ saa Mɔwisin min di kpa ba n ka yi sɔmburu mɔ̀. 31Ba nɛɛ, ba ǹ maa ben bii wɔndiaba tɔn tukobu wɛ̃ɛmɔ bu sua kurɔbu. Mɛya ben aluwaasiba ba ǹ maa tɔn tukobun bii wɔndiaba suamɔ kurɔbu. 32Mɛya ba ǹ maa gãanu dwemɔ tɔ̃ɔ wɛ̃rarugiru ka tɔ̃ɔ bakanun saa sɔɔ tɔn tukobu bà n ka kiaru na. Ba koo maa tɔmbu yoru kara wɔ̃ɔ nɔɔba yiruse sɔɔ kpa ba kun gãanu kɔsie. 33Mɛya ba tii wooda yiiya bu kɛ̃nu wɛ̃ sii geesun gobi garamu nnɛ wɔ̃ɔ ka wɔ̃ɔ bu ka Gusunɔ ben Yinnin sãa yerun sɔmburu ko. 34Kɛ̃ɛ ni, nu ko n sãawa ni ba koo ka pɛ̃ɛ dwe Yinni Gusunɔn yãku ninin sɔ̃. Niya, yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu ka yãku ni ba ra ko tɔ̃ɔ wɛ̃rarugiru sɔɔ ka yãku ni ba ra ko tɔ̃ɔ baatere ka ni ba ra ko suru kpao ù n yara ka yãkunu ganu ka sere torarun yãkunu. Kɛ̃ɛ niya nu koo maa somi bu ka sãa yerun sɔma baayere ko. 35Yãku kowobu ka Lefiba ka Isireliba bɛsɛ kpurowa sa tɛtɛ toba su ka wa dãa ye sa ko n da ka nɛ wɔ̃ɔ baagere yãkunun sɔ̃ Gusunɔ bɛsɛn Yinnin sãa yerɔ yen saa yà n tunuma. Dãa yera ba ko n da ka yãku dɔ̃ɔ sɔ̃re yãku yeru wɔllɔ nge mɛ ba gerua woodan tireru sɔɔ. 36Mɛya sa Gusunɔ nɔɔ mwɛɛru kua sa nɛɛ, sa ko n da ka bɛsɛn gberun dĩa gbiikinu ka bɛsɛn dãa marum gbiikum be ba sɔmburu mɔ̀ yãku yerɔ naawɛ Yinni Gusunɔn sãa yerɔ 37ka bɛsɛn bii gbiikobu ka sere maa bɛsɛn yaa sabenun bii gbiikinu nge mɛ ba yorua woodan tireru sɔɔ. 38Mɛya sa ko maa ka bu bɛsɛn som kpam ka bɛsɛn dãa marum gbiikum ka bɛsɛn tam kpam ka bɛsɛn gum kpam naawa. Sa maa nɔɔ mwɛɛru kua sa nɛɛ, sa ko wɔkuru baateren wɔllɔ tia wɛ̃ bɛsɛn gbean dĩanu sɔɔ. Lefiban tiiwa ba koo ye mwɛɛri wusu kpuron di tem mɛ̀ sɔɔ sa gbea mɔ. 39Yãku kowo wi u sãa Aronin bweseru wiya u koo Lefiba yɔ̃siri sanam mɛ ba koo wɔkuru baateren wɔllɔn tia tia ye mwa. Kpa Lefi ben tii bu maa ka ye ba mwa min wɔkuru baateren wɔllɔn tia tia na Gusunɔ ben Yinnin sãa yerɔ diru mi ba ra arumani bere. 40Isireliba ka Lefiba ba koo ka ben kɛ̃nu nawa mi ba ra yãkunun dendi yãnu bere Yinni Gusunɔn sãa yerɔ ka sere mi yãku kowobu ka sãa yerun kɔ̃sobu ka wom kowobu ba ra sɔmburu ko. Kɛ̃ɛ niya alikama ka tam kpam ka gum. Nge mɛya sa ǹ maa ka Yinni Gusunɔn sãa yeru derimɔ.


text: 1Naran go, ba unrunw, Ama Kikinu inɛw bei teeremɔjɛ gin’ mu kunrin e le sɔɔ sɔwaa bɛɛlun. Kaa gojunawan bemɛ diŋɛ le inɛw wɔin gin’ mu e le sɔɔ sɔwaabɔn. Kirisito oju nɛ ei unrunw dagunwin gin’ e le sɔɔ sɔwaabɔn. 2E jaa gunu gɔnrɔnbelei digɛu, mu wogɔ e bɛrɛ obolun. Kaa e bɛrɛ irui obun. Halu, kanɛ kanran e jaa gunu tariyɛɛlɛi. 3E gojunawan diŋɛ le yaauwɔi gɔ digɛu, jaa gunu tariyɛɛlɛi. Ele lee, jai lee, logoro ebe nɛ yɔɔ biyaai ye, e gojunawan ebe diŋɛ le yaauwɔi ga tagarauwɔlɔi ma? 4Logoro ebe nɛ inɛw gamuu unrunbei Pɔlu jaŋu unrunwin, inɛw wajunw unrunbei Apɔlɔsu jaŋu unrunwin gɛɛɲu ye, kɔɔ Adama unrunw peere sɔɔ kanrain laa ma? 5Apɔlɔsu aai? Pɔlu aai? Emɛ le digɛu e gagawu oju nɛ wɛii laa ye, emɛ Ama birɛbirɛnw peerei. Emɛ tuturu puu Inɛw Baŋa, emɛ bɛrɛ birɛ gɔ bana obu gin’, inɛ kanma puu yinbiraabe. 6Minɛ gɔ nɛ tiun ii gɔ mu tɔi. Apɔlɔsu dii kunu. Kaa Ama, tiun gɔ wo tɛiyɛmu. 7Kunrin Ama, tiun tɛiyɛmɔnɛ gɔi laa ye, inɛ tɔɔnɛ gɔ lee, dii kunɔnɛ gɔ lee, emɛ kijɛ kanmai laain. 8Inɛ tɔɔnɛ gɔ lee, dii kunɔnɛ gɔ lee, be lɛi kɛkɛu. Ama, be lɛi kɛu bɛrɛ birɛ bemɛ bana wɔɔ gin’ tutujɔdo. 9Ama birɛ nɛ, Apɔlɔsu emɛ lɛi tunmɔ le birɛbirɛnw bɔɔi. Ei Ama minɛi. Iyaa ei Ama ginrun ujɔu wɔɔi. 10Ama mu bɛrɛ nɛɛma wo obu le kɛukɛu, ginrun ujɔnɛ ɛju bana kanranjɛ gin’, ginrun bɔlɔtei gɔ mu daanu. Kanɛ inɛ waja bɔlɔtei wogɔ kuu nɛ ujɔuwɔ. Kaa inɛ tuturu puu ginrun gɔ bana wo ujɔjɛ kajubaun jaain wɔɔ. 11Bɔlɔtei daani gɔ, wogɔ Yesu Kirisito woi. Inɛ turu kanran bɔlɔtei wogɔi laa ye, waja daanu bɛɛidolo. 12Bɔlɔtei gɔ kuu nɛ, inɛ, kange le ujɔjɛ ma, sarudu le ujɔjɛ ma, tibu dɔnrun diyɛ le ujɔjɛ ma, baga le ujɔjɛ ma, belu le ujɔjɛ ma, keru le ujɔjɛ ma, 13inɛ tuturu birɛ gɔ tatagaradɛin. Saliyɛ bai gɔ le, inɛ tuturu puu, birɛ bana wo biru yaun le jujugɔmɔdɛin. Inɛ tuturu puu birɛ yani wɔɔ ma, yaun le suburu yɛnɛdɛin. 14Bɔlɔtei gɔ kuu nɛ birɛ u biru gɔ, yaun le subɔraa be yɛnaa, yaun gɔ tatariyɛjɛ ye, baŋa tujɔ bɛbɛɛdo. 15Kaa birɛ gɔ yaun tariyɛɛlɛ, tɛgaajɛ ye, baŋa tujɔ bɛɛidolo. Kaa kɔɔ wooi nɛ, yaun kɛjaa wo taŋu gin’ wo bɛrɛ biyɛdo laa ye, woi yayabadɛin. 16Ama ginrun gɔ, wogɔ ei ga, iyaa, Ama Kikinu gɔ kinɛ ebe nɛ yadaan ga e inin ma? 17Inɛ aai kanran, Ama ginrun yamalaajɛ ye, Ama yaa inɛ wogɔ baŋai yayamalado. Sabu Ama ginrun, ginrun Ama dɛi dɛiin wɔɔi. Ama ginrun wogɔ ei. 18Inɛ turu kanran kuu womɔ lelemɔnɔu. Logoro ebe nɛ inɛ turu, unrun aduna ɔn sibɛ go hakilɛ yasɛ ga wɔɔ ye, baŋa bomɔginɛi taŋaa ye, hakilɛ tɔitɔi gɔ wo bɛɛjɛ ire. 19Aduna ɔn hakilɛ gɔ, Ama sibɛ nɛ bomɔi. Ama Dɔn kijɛ gi: “Hakilɛgunw sosoŋɔ pɛnrɛn be kunɔjɛ gɔ, Ama, pɛnrɛn wogɔ le bei aajɛ.” 20Yalu waja nɛ yaa Ama Dɔn ɔn gin’ sɔɔjɛ: “Inɛw Baŋa Ama, hakilɛgunw ajubu igii wɔɔ. Ajubu bemɛ kijɛ kanma lugo nɛ tolo ga igii wɔɔ.” 21Kɔɔ biyaai ye, inɛ turu kanran Adama ii peere dɛi kuu womɔ unɔnɔu. Yɛnɛi, kijɛ gɔ puu ebei. 22Pɔlu wee, Apɔlɔsu wee, Piɛru wee, aduna gɔ wee, ɔnmɔ wee, yiun wee, kijɛ kanɛ wɔɔ wee, kijɛ wɛɛido wee, puu ebei. 23Kaa ei kai Kirisito mɔi. Iyaa, Kirisitoi yaa Ama mɔi.


text: 1Ambɛrɛ neŋgefɔm, am ti fɛn. Sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm bo bu bá tu am n dɛɛ ti, am sun na am subo awie. 2Am ajɛkɛ n kɛrɛ susaaki, na nvɔrɛm sumuka am suturam n kɛrɛ. 3Am sika ni am jɛtɛ kɛrɛ suwura ŋgambulaari, na bu ŋgambulaari wuraawa ni bá ma Nyɛmɛ jaraki am, na i káaki ba yara am ka sin, am ŋuniɛmbaa nu. Am atiɛn ajɛkɛ nɔɔ afa ase fa kɔ durunya n awieeri wɔ lɛɛ. 4Sasu bekun, am akete ka am tɔ má jumayofɔm ŋkatɔ, bɛrɛ bo bu tambu am fiesu neŋge mbaa ni. Am ti kabo bu kan am ndiɛ a, bu awie bo n kɛrɛ ato Micɛra Yikofɔ n sui nu. 5Kabo am wo durunya n nu fɛn ni, am adi fiɛ, na am ayo am kunnu koroowa. Am adi ayo ŋgbiŋgbiri ka toora dɔdɔɔrifɔm bo bu sukɔ ka bu kpiɛ bu kɔm ni. 6Minɛm bo bu la má ŋgasi be ni, bɛrɛ n ye am ama ba di bu jɔrɛ acin bu sui akun bu a. Bu kete má am wɔ. 7Nyini ti, m ninbaam, am yo sawɔrɛ ŋminda fa kɔ cɛɛn n bo Mibiɛ ni bá ni. Am niɛ kabo dɔdɔɔrifɔ yo sawɔrɛ ŋminda, haari kabo bu fiesu diire bá yo kpakpa barasu. I yo sawɔrɛ ŋminda kpanyini nzue kɔ tu takoku wɔ. 8Am gusu yo sawɔrɛ. Am ma am ahore si, dama Mibiɛ n ba saŋga n adodo. 9M ninbaam, má am wo waraki su, sukan am beŋgu ndiɛ, adena má Nyɛmɛ bá di am jɔrɛ. Am ti fɛn, yiri Jɔrɛdifɔ n lɛɛ, yiri jina anɔ n nu n a. 10M ninbaam, am ma ya teŋge su, fa kɔ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n bo bu yo jɔjɔɔri Micɛra n duma n nu ni. Am su bu jaa yiiwa su, kabo bu yo yoori sawɔrɛ mindi diiri wahara ni. 11Nahɔrɛ, minɛm bo sa tu bu, na bu la mindi kɔ ŋu i awieeri ni, bɛrɛ ye ya fere bu ka terefiɛfɔm a. Am tiiri kabo sɔnɔ be bo bu fere i ka Yobo n yo laari mindi barasu, fa kɔ ni wahara n kɛrɛ bo i yo diiri i ni. Am si kabo kasin na Micɛra n abuka i ni. Dama Micɛra n si aŋunfɔ na i la koro agaya. 12M ninbaam, jɔrɛ bo i buka i kɛrɛ su n la ka, má am tan deke be ndiɛ fieo. Má am se ka am tan asiɛŋgu, wara am tan aŋgoro. Nzɛn u jɔjɔɔwa n bu la ka ɛɛn, am se ka, “Ɛɛn.” Na nzɛn u jɔjɔɔwa n bu la ka ai, am se ka, “Ai.” Adena, má Nyɛmɛ di am jɔrɛ na i yo am ŋgbɛɛn. 13Nzɛn be wo am nu bo sa be atu i, i ti ye ni ka i mi sere Nyɛmɛ. Na nzɛn be wo am nu bo i ahore ajɔ, i ti ye ni ka i mi di jue kansi Nyɛmɛ. 14Nzɛn be wo am nu bo i la má laifiɛ, i ti ye ni ka i mi fere Kristo jama nkpiɛnkpiɛnm na bu ba sere Nyɛmɛ ma i, na bu nunuka i ŋguin, Mibiɛ n duma n nu. 15Nyini nyɛmɛsere n bo bu sere i ni yarada ni, i má tukpakifɔ n nya laifiɛ, na Mibiɛ ni má i yasu. Na nzɛn haari wɔ yo satiɛ mmɔɔ, Nyɛmɛ fá i satiɛ n ce. 16Nyini dɛɛ ti, am kan am satiɛ bo am ayo i kere am beŋgu, na am sere Nyɛmɛ ma am beŋgu, adena am nya laifiɛ. Sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ni, i nyɛmɛsere la faŋga, na i yo juma nahɔrɛ su. 17Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n bo bu fere i ka Eliya ni, i yo tiiri adamande ka yɛrɛ wɔ, na wɔ sere Nyɛmɛ ni anyumboro su, ka, má nzue tɔ, na nzue n atɔ má asiɛn n su afɔ nsan ni sara nsɛn. 18Na wɔ kaaki asere Nyɛmɛ, ka, i ma nzue n tɔ, na wɔ tɔ, na asiɛn n diire mbaa kɛrɛ akaaki ayo. 19M ninbaam, nzɛn am nu kun miniiri nahɔrɛ atin ni, na am nu kun be faari i kpieeri i nyi baari atin n su, 20i ti ye ni ka i mi n si nu ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i yiiri satiɛyofɔ fiteeri i satiɛ atin n su, i mi de nyini sɔnɔ n tii fite yiwee nu, na i ma Nyɛmɛ fa i mi satiɛ beberebe n fa ce i.


text: 1Ma ban ma masarala anu na, ma donta kulɔn rɔ ka ma telen yi-tɛma-dugi min tɔgɛ Kosi. Wo banda kɛ, ma tara yi-tɛma-dugu-gbɛrɛ min tɔgɛ Rode. Ma bɔra nyɔ ka ta Patara soe burɔ. 2Ma ya kulɔn taran nyɔ min bi tala Finisiya nyamanɛ rɔ. Ma donta wo rɔ ka ta yi kuma. 3Ma gbɛrɛnta yi-tɛma-dugi do ma min tɔgɛ Saiparasi. Ma ya wo to ma bolo maran rɔ ka ta Siriya nyamanɛ rɔ. Ma sɔra Taya soe burɔ bawo anu bi dunɛnu nayigila nyɔ. 4Ma tara dɛnkɛninya-mɔgɛnu nyini tinɛ nyɔ ka lɔgɔkun kelen kɛ wonu fɛ. Anu ya a fɔ Pɔli ye Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ ko a kana ta Yerusalɛm. 5Ma ya lɔgɔkun kelen ban anu fɛ tumɛ min, ma tara kulun bi tinɛ. Anu dama tara ma bila-silala kilɛ fɛ, hali anuna musinu anubɛ anuna dannu. Ma dama ya ma nyɛnkin gbele ma ka Alla matara. 6Ma ban ma masarala ma nyɔgɔn na, ma donta kulɔn rɔ tun. Anu denu sɛgira anu barɛ. 7Ma tora tala kulɔn rɔ ka bɔ Taya soe burɔ ka ta Polɛmeya soe burɔ. Ma ya Marita mɔgɛnu kɔndɔn nyɔ ka tele kelen bɔ anu fɛ. 8Wo banda kɛ, ma bɔra nyɔ ka ke Sɛsariya soe burɔ. Kawandili-bɔlɛ min tɔgɛ Filipi, ma tara don wo warɛ ko ma ni to ale fɛ. Mɔgɔ wɔrɔnfilɛ minnu bi Marita kilayɛnu dɛnbɛna, wo kelen de Filipi kɛ la. 9Dunmusunɛ mɔgɔ nani ye a bolo ala bɔn la. Wonu si wɔlɔyiya-kumɛ fɔ. 10Ma ya tele dande kɛ nyɔ. Wonu tenbira, Nɛbi Agabasi nara ke nyɔ ka bɔ Yudiya nyamanɛ rɔ. 11A ya Pɔlila butɛ-kiri-fan bi ka a nyɛrɛ kiannu anubɛ a bolenu kiri wo la. A ko, “Allata Ni Sɛnimɛ le ya a fɔ n ye ko Yahudiyanuna kun tigi donu si butɛ-kiri-fan kɛ tigi kiri ka le. Anu si wo ma Yerusalɛm soe burɔ ka a don sibolo gbɛrɛnu bolo.” 12Nɛbi Agabasi ya kɛ fɔ nkɛkuna, mabɛ nyɔ-mɔgɛnu ya Pɔli madiya ko a kana ta Yerusalɛm. 13Kɔnɔ Pɔli ya anu manyinika ko, “Wo ye dila nfenna? Wo ye n yisi le tinyana wo la! Ka a fɔ ko anu ni n kiri Yerusalɛm, n tabɛnnɛ wola ko la. Hali anu ba n faga Mari Yisala ko la, tana ma wo la.” 14Ma ma ke ale Pɔli miriya yɛlɛmana. Woletɔ ma ya a madiyɛ boloka ka a fɔ a ye ko, “Alamɛ Mari sako kɛra.” 15Ma ta-wati kera tumɛ min, ma ya mala dunɛnu tabɛn. Ma ya Yerusalɛm kilɛ bira. 16Marita mɔgɛ donu bɔra Sɛsariya soe burɔ ka bila ma fɛ. Ma tara to kei do warɛ min tɔgɛ Meson. Saiparasi kɛ le ado Marita mɔgɛ le kebi fɔlɔfɔlɔ. 17Ma kera Yerusalɛm tumɛ min, Marita mɔgɛnu ya ma rabira sewɛ la. 18Wo banda kɛ, mabɛ Pɔli tara Yemesi kɔndɔn tinɛ. Dɛnkɛninya-mɔgɔ ba dama ladɛnnɛ nyɔ. 19Pɔli ya anu kɔndɔn. Alla ya koe min bɛɛ kɛ sibolo gbɛrɛnu tɛma, a ya wo bɛɛ rakaran anu ye. 20Anu ya wo lamɔɛn tumɛ min, anu dama ya Alla tanto. Anu ya a fɔ Pɔli ye ko, “Ma na kelen nyɔgɛ Pɔli, Yahudiya mɔgɔ waga siyaman bara dɛnkɛninya nya min, ma ara a yen worɔ ko Musata tɔn-bira-sɔgɛ ye anu dama la. 21A fɔra anu ye nun ko Yahudiya min bɛɛ siginɛ sibolo gbɛrɛnuna nyamanɛnu tɔ ko i ye wonu karanna ko hali anu ma Musata tɔn bira. Anu ya a lamɔɛn ko anu kana anuna dannu nakemininya anubɛ anu kana Yahudiyanuna namunyɛ bira. 22Anu bara a lamɔɛn fanan ko i wara na. Ma si wo ma kama wona? 23Ma ye a fɛ i ni kɛ le ma ma ye. Ado mɔgɔ nani ye yan minnu bara anu dato nun. 24Bila anu fɛ. Wo ni sɛninya wo nyɔgɔn fɛ iko tɔn ya a fɔ nya min. I ni anu makoenu nyinya alako anu kunyɛ si sii nya min. Woletɔ bɛɛ si a lɔn ko koe minnu fɔra anu ye ila ko la ko tonya ma wo fenfen na. Anu si a yen ko ile nyɛrɛ si Musata tɔn bira a kilɛ fɛ. 25Ma ara kɛdi lata Marita mɔgɛnu ma minnu dɛnkɛninyara ka bɔ sibolo gbɛrɛnu tɛma ko anu kana fenfen dɔn min bara di bɛsɛnu ma nun. Ma ko anu kana sogo-yifanɛ dɔn bawo a yele ye a rɔ. Ma ko anu ni anu nyɛrɛ matanka yɛlɛnya su bɛɛ ma.” 26Wo kɔma, Pɔli anubɛ mɔgɔ nanɛ wonu ya anu tabɛn ka anu nyɔgɔn sɛninya. Pɔli donta Alla Bato Bɔn la ka sɛninya-telenu ban-tumɛ fɔ. Anu kelen-kelennamɛ-bɛɛta sarakɛ si bɔ wo wati le tɔ. 27Sɛninya-tele wɔrɔnfilɛ wo ban-tumɛ gbɛrɛnta tumɛ min, Yahudiya donu nara ka bɔ Esiya nyamanɛ rɔ. Wonu ya Pɔli yen Alla Bato Bɔn la. Anu ya nyama bɛɛ latugu ko anu ni Pɔli bira. 28Anu ya a lasɔnkɔ ko, “Isirɛla mɔgɛnu! Wo ni ma dɛnbɛ! Kei kɛ le ye tala dinkirɛ bɛɛ. A ye mɔgɛ bɛɛ karanna Isirɛla mɔgɛnu kan ma anubɛ Musata tɔn kan ma anubɛ Bato Bɔn kɛ kan ma. Nba kaka, a ara na sibolo gbɛrɛnu na Alla Bato Bɔn la ka kan-tina-sɛnimɛ kɛ latinya!” ( 29Anu ya kɛ fɔ bawo anu bara Ɛfɛsa kɛ Tarofimasi yen Pɔli fɛ soe burɔ. Anu ya anu miri ko Pɔli le ara ta wo la Alla Bato Bɔn la sibolo gbɛrɛnu ti ta kan min.) 30Soe bɛɛ lamagara. Mɔgɛ bɛɛ ya anu buri anu nyɔgɔn fɛ Pɔli bira tinɛ. Anu ya a sagan ka a bɔ Alla Bato Bɔn kata burɔ. Wo kɔma, anu ya Bato Bɔn tenbi-bolɔnnu natogon tiriya! 31Nyama kɛra Pɔli ma tumɛ min, a fɔra Romu kɛlɛ-den-kun-tigi-ba ye ko sɔnkɔ-sɔnkɛ ye Yerusalɛm kan tinɛ bɛɛ rɔ. 32Tiriyante wo rɔ, kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wo ya kɛlɛ-den-kunyɛ donu bi anubɛ kɛlɛ dannu. Anu burumatoe tara nyama tɛma. Mɔgɛnu ya kɛlɛ-den-kun-tigi-ba anubɛ ala kɛlɛ dannu yen tumɛ min, anu ya Pɔli gbesɛ boloka. 33Kun-tigi-ba wo tara Pɔli bira tinɛ. A ya a fɔ ala kɛlɛ dannu ye ko anu ni a kiri yɔlɔkɔ fila la. Wo kɔma, a ya nyinikalɛ kɛ ko, “Yon bi kɛ la? A ya nfen tinya?” 34Donu ya sɔnkɔ layɛlɛ ko kelenna ko la. Donu ya sɔnkɔ layɛlɛ ko gbɛrɛla ko la. Anu ya kun-tigi-ba kɔndɔfili ha a ma ke a nya bɛrɛ yenna. Woletɔ a ya a fɔ ala mɔgɛnu ye ko anu ni ta Pɔli la bariki burɔ anu ti kɛ a ma kan min. 35Anu kera a la nyɔ-yɛlɛ tinɛ ma tumɛ min, fɔ kɛlɛ dannu ni a kɔrɔbi ka ta a la bawo nyama bɛɛ nyɛɛnɛ nun. 36Anu dama bilara a fɛ. Anu bi sɔnkɛ layɛlɛla ko, “A faga! A faga!” 37Anu bi tala a la bariki burɔ tumɛ min, Pɔli kumara kun-tigi-ba wo ye Kiriki kan rɔ, a ko, “I si sɔn n ni koe do fɔ i ye?” Kun-tigi-ba wo ya a manyinika ko, “I ya Kiriki kan lamɔɛn kama? 38Iyipiti kɛ min ya murutiyɛ lawuli nun ka sɔ mɔgɔ fagalɛ waga nani (4,000) yarɔ wulɛ rɔ, wo ma ile la, nyɛ?” 39Pɔli ya a yabi ko, “Yahudiya le nde la. N sɔrɔnta Tarasa, Salesiya nyamanita-so-karantan do rɔ kɔni. N fa, i yandi, i ni sɔn, n ni kuma mɔgɛnu na.” 40Nba, kun-tigi-ba wo sɔnta. Woletɔ Pɔli sɔra yɛlɛ tinɛ kuma ka mɔgɛnu masabari a bole la. Anu ya anu masabari tumɛ min, Pɔli kumara anu ye anuna Yahudiya-kan rɔ.


text: 1Manasen bweseru ta sãawa Yosɛfun bwese kɛra. Bwese te sɔɔ, Galadi u sãa Makirin bii, Manasen debubu. Galadi win bweserun wirugiba ba da ba Mɔwisi ka Isireliban yɛnu yɛ̃robu deema, 2ba nɛɛ, Mɔwisi, wee sanam mɛ Yinni Gusunɔ u nun yiire a Isireliba tem bɔnu kua ka tɛtɛ, u nun sɔ̃ɔwa u nɛɛ, a bɛsɛn mɔɔ Selofadin tem win bii wɔndiaba wɛ̃. 3Tɛ̃, bii wɔndia be, bà n durɔbu sua Isireliban bwese kɛri yi yi tien gaa sɔɔ, ba koo ben tem mɛ ba tubi di suawa bu bwese kɛra yèn mi ba wura sosia. A ǹ wa ma bɛsɛn tem mu koo kaara mɛ ba sun wɛ̃ ka tɛtɛ? 4Isireliban yakiabun tɔ̃ru tà n tunuma, ba koo ben bɔnu wunawa bɛsɛn min di bu ye bwese kɛra yèn mi ba wura sosia. 5Ma Mɔwisi u Isireliba sɔ̃ɔwa u nɛɛ, Yosɛfun bweserun tɔn be, ba gem mɔ. 6Wee ye Yinni Gusunɔ u gerua Selofadin bii wɔndiaban sɔ̃. U nɛɛ, ba koo kpĩ bu durɔ sua wi ba kĩ, adama ya n gesi sãa ben tundon bwese kɛra sɔɔ. 7Isireliban bwese kɛra gaan tem mu ǹ duɔ bwese kɛra gaan tem sɔɔ. Isirelin bwese kɛra baayere, ya koo yen tem nɛnɛwa mɛ ya tubi di. 8Tɔn kurɔ baawure wi u tem wa u tubi di Isireliban bwese kɛra gaa sɔɔ, u koo durɔ suawa win bwese kɛra ye sɔɔ, u wa u ka win tundon tem mɛ u tubi di nɛnɛ. 9Bwese kɛra gaan tem kun duɔ bwese kɛra gaan temɔ. Adama Isireliban bwese kɛra baayere ya koo yen tem nɛnɛwa kem kem mɛ ya tubi di. 10- 11Ma Selofadin bii wɔndia be, Mala ka Tirisa ka Hogula ka Milika ka Nɔa ba Yinni Gusunɔn wooda ye wura ye u Mɔwisi wɛ̃ mi. Ma ba ben tundon maabu ka wɔnɔbun bibu sua durɔbu. 12Ba durɔbu suawa Yosɛfun bwese kɛra sɔɔ, Manasen bibun bweserɔ, ma tem mɛ ba tubi di mu ǹ mɛnanɛ ka ben tundobun tem. 13Wooda ka yiire bi Yinni Gusunɔ u Isireliba wɛ̃ Mɔwisin min di, Mɔabun wɔwaɔ, Yuudɛnin bɔkuɔ, Yerikon deedeeru, biya mi.


text: 1Wo kɔma, melika do ya fen-suman-kɔlɔma di n ma. A ko, “I lasɔ ka Alla Bato Bɔn anubɛ saraka bɔ tinɛ suman. Ta batoli-kɛlɛnu dan minnu bi Alla Bato Bɔn la. 2Kɔnɔ kata burɛ minnu bi Alla Bato Bɔnla minɛ rɔ, i kana nyɔ suman bawo kan tinɛ wonu bara di sibolo gbɛrɛnu ma. Anu si So-Sɛnimɛ kɛ radɔn karɛ bi-nani ani karɛ fila (42) kɔrɔ. 3N si nna nɛbi fila lata minnu fɛrɛya bɔnɛ kasa-kurɛ la. Wonu si Allala kumɛ fɔ tele waga kelen ani tele kɛmɛ fila ani tele bi-wɔrɔ (1,260) kɔrɔ.” 4Nɛbi filɛ wonu, ɔlifi-kɔlɔma filɛ anubɛ lɛnpu filɛ le wonu na. Kɛnu denu sɔnɛ Duninya-Mumɛ-Tigi-Mari yakɔrɔ. 5Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ye a fɛ ka nɛbi wonu tɔrɔ, tɛ si bɔ nɛbi wonu da rɔ ka anu yogenu halaki. Ni nɛbi wonu tɔrɔ-sɔgɛ ya mɔgɔ wo mɔgɔ bira, wonu tigi si halaki tɛ la min bi bɔla nɛbi wonu da rɔ. 6Sarati ye anu bolo ka san kole dɛ latugun. Woletɔ anu bi Allata kumɛ fɔla wati minnu tɔ, bandɛ ti na mumɛ! Sarati ye anu bolo tenkenu kuma ka anu yɛlɛma yele la. A wa diya anu ye tuma-wo-tuma, sarati ye anu bolo fanan ka dugu kole tɔrɔ fitina-su bɛɛ la. 7Anu ba ban anuta kumɛ fɔla tumɛ min, sogo-feremɛ min si na bɔ denka-dan-yenbɛlɛ rɔ, wo si anu kɛlɛ. A si anu nɔ ka anu faga. 8Anu Mari gbangbanta kɔlɔma ma kan min, anu furinu si sa kilɛ la so-wɛ wo rɔ. Soe wo misalɛ le Sɔdɔm soe la, ni wo ma, Iyipiti nyamanɛ. 9Sibole bɛɛ anubɛ bɔnsɔn bɛɛ anubɛ mɔgɔ su bɛɛ iko anuna kan faranɛ nya min, wonu si nɛbi wonu furi mafɛlɛn tele sawa ani a tala kɔrɔ. Anu ti sɔn wonu togon koe ma. 10Duninya-mɔgɛ bɛɛ si sewa nɛbi filɛ wonu faga-koe la. Anu si nyagalen ka anu nyɔgɔn sanba bawo nɛbi filɛ wonu ya tɔrɔya-ba lana duninya-mɔgɛ bɛɛ kuma. 11Tele sawa ani a talɛ banta tumɛ min, Alla ya anu niyi lasɛgi anu tɔ. Anu ya anu nasɔ. Min bɛɛ ya wo yen, wonu kilanta kati! 12Wo kɔma, nɛbi filɛ wonu ya kuman-kan-ba lamɔɛn ka bɔ Arinyɛni tɔ. A ko, “Wo yɛlɛ yan tɔ!” Anu yogenu bi anu mafɛlan kun na tumɛ min, banda-finyɛ ya anu bi ka anu nayɛlɛ Arinyɛni tɔ. 13Dugu-yɛrɛyɛrɛn-ba kɛra wati wo nyɛrɛ rɔ. Soe wo faranɛ sigi tina tan na, wo sigi tina kelan halakira. Mɔgɔ waga wɔrɔnfila (7,000) fagara dugu-yɛrɛyɛran wo bolo. Mɔgɛ toenu kilanta kosɛbɛ! Anu ya Alla tanto min bi mansayɛ kɛla Arinyɛni tɔ. 14Gbalo fila nyɔgɛ ara tenbi kɔnɔ a makɔnɔ, a sawa nyɔgɛ si na tiriya! 15Wo kɔma, melika wɔrɔnfila nyɔgɛ ya ata buri fɛ. Kuman-kan-wɛnu bɔra Arinyɛni tɔ ko, “Duninya-mansaya-sɛnbɛ ye mata Mari anubɛ ata Mɔgɔ Yabɔnɛ bolo gbɛ! Ado a si mansayɛ kɛ tolon!” 16Wo kɔma, kɛmɔgɔ mogan-ni-nanɛ minnu mayiginɛ anuna mansaya-sigi-fannu tɔ Alla yakɔrɔ, wonu ya anu naburun a ma Alla bato tinɛ. 17Anu bi a fɔla ko, “Mari Alla Sɛnbɛ Bɛɛ Tigi, min bi nyɔ kaka, min bi nyɔ kebi fɔlɔn, ma ye baraka birala i ye bawo i wara ila sɛnbɛ-wɛ mayira. I wara wuli mansayɛ kɛla gbɛ! 18Sibolenu yisi bɔra bɛrɛkɛ! Ado ila diminyɛ-labɔ-wati ara ke anubɛ furi kiti-tɛgɛ-wati. Ila wɔli kɛlɛnu, ila nɛbinu kɔni, anubɛ ila mɔgɛ bɛɛ, a dɔgɔma wo, a kinama wo, anubɛ min bɛɛ kilannɛ i la, anuna barayi-sɔrɔn-tumɛ ara ke. Minnu ya dugu kole halaki, wonu halaki-wati ara ke!” 19Alla Bato Bɔn min bi Arinyɛni tɔ, wo lakara. Tɔn-kenkirɛ ye kan min, bɛɛ si ke wo yenna Alla Bato Bɔn wo la. Wo kɔma, bandɛ ya a nyin masɔgɔ. A tugura. San serenta. Dugu yɛrɛyɛrɛnta. Banda-kolo-wɛnu buira.


text: 1Womu ge Dafidi u wom kowobun wirugii kua ka mɔrɔku. U gu kuawa u ka keu sɔ̃ɔsi. 2Womu ge, Dafidin taba ga ka yã bi u ka Sirigii be ba wãa Mɛsopotamiɔ ka Sobaɔ kua. Ye Dafidi u taa bi wee, win tabu sunɔ Yoabu u Edɔmun tabu kowobu gowa nɔrɔbun suba wɔkura yiru (12.000) wɔwa gaa sɔɔ ye ba mɔ̀ Bɔru. Womu ge wee. 3Gusunɔ, wee a sun yina ma a sun yarinasia. Baa mɛ a mɔru sãa, a sun seeyo. 4A dera tem mu yĩira ma mu bɛsikira. A mu kpaasinɔ domi mu kankiramɔ. 5A dera wunɛn tɔmba nɔni sɔ̃ɔra, ma ba tam nɔra mu ben wiru gɔsia. 6Be ba nun nasie, bera a wunɛn gidi bɔra wɛ̃, kpa yu sɔ̃ɔsira gem sɔ̃. 7A sun wɔro ka wunɛn dam. A bɛsɛn kanaru nɔɔwɔ, kpa su faaba wa bɛsɛ wunɛn kĩnasibu. 8Gusunɔ u gerua win sãa yee dɛɛrarɔ u nɛɛ, u koo nasara wa. U koo Sikɛmu bɔnu ko kpa u tɔmbu Sukɔtun wɔwa yabua. 9Wiya u Galadi mɔ. Wiya u maa Manase mɔ. Efaraimu ya sãawa nge win sii furɔ kɔkɔru. Ma Yuda ya sãa nge win sina dɛka. 10Adama Mɔabu ya sãawa win woburutia. U koo Edɔmu bara nɔɔ teu kɔ̃ɔwa u ka sɔ̃ɔsi ma ya kua wigia. Filisitiba ba koo nùn nasaran kuuki koosi ka nuku dobu. 11Wara u koo ka man da wuu gbãraruguu gen mi. Wara u koo man kpara u ka da Edɔmuɔ. 12Yinni Gusunɔ, wuna kaa ka man da, wunɛ wi a raa sun yina, ma a ku ra maa ka bɛsɛn tabu kowobu yari. 13A sun somiɔ su ka yari nɔni swãarun di. Tɔnun somiru ta sãawa wom dirum. 14À n wãa ka bɛsɛ, sa ko kpĩ su tabu ko ka wɔrugɔru. Kpa a bɛsɛn yibɛrɛba kɔsuku.


text: 1Wo kɔma, Yisa ya mɔgɛnu-karan dabira Kalili dalɛ dafɛ tun. Nyama min kinkinta a la, wo siya min kɛ, a donta kulɔn rɔ ka a mayigi nyɔ. Kulɔn wo siginɛ yi kuma, nyama sɔnɛ yi kɔnkɔn la. 2A ya ko siyaman fɔ anu ye tilinu tɔ. A ko, 3“Wo ni wo tole masɔ! Kei do tara ala sɛnɛ rɔ sugu fui tinɛ. 4A ye sugi fuila sɛnɛ rɔ tumɛ min, do buira kila kole la. Konanu nara wonu dɔn tinɛ. 5Do buira fara-gbaran ma, bɔnkɛ ma siya kan min. A fɛrɛnta tiriya bawo bɔnkɛ ma siya nyɔ. 6Tele bɔra tumɛ min, a mafɔsɔra ka gbala bawo a suli ma yigi dugi rɔ bɛrɛkɛ! 7Sugi do buira wɔnɛnu tɛma. Anubɛ wɔnɛnu yɛlɛta anu nyɔgɔn fɛ kɔnɔ tɔ-a-la, wɔnɛnu ya a dɔn. Woletɔ fen ma gbɔ. 8Kɔnɔ do buira dugu lamonɛ rɔ. A fɛrɛnta ka a kole don, do kolo bi-sawa, do bi-wɔrɔ, do kɛmɛ.” 9Yisa ko, “Nba, ni min si ko nya-yen, a ni a tole masɔ wo la!” 10Yisa ye a dan na tumɛ min, minnu ya ala karan lamɔɛn, wonubɛ ala karan den tan-ni-filɛnu nara a wara ka a manyinika ko a ni tili wo faranfasi anu ye. 11Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Allala mansayɛ gbundu-ko-hɛnkilimayɛ dira wole ma. Kɔnɔ n si a fɔ doinu ye tilinu tɔ. 12Woletɔ (iko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ nya min), ‘Anu si to fan yenna kɔnɔ anu ti a ragbɛ. Anu si to anu tole masɔla kɔnɔ anu ti a nya-yen. Bawo ni anu ya ko ragbɛ ka a nya-yen, anu si yɛlɛma Alla wara la. A si anu makoto worɔ.’ ” 13Wo kɔma, Yisa ya anu manyinika, a ko, “Ni wo ma tili kɛ nya-yen, wo si ke tili doinu nya-yenna kama? 14Sugu-fuilɛ ye Allala kumɛ fuila. 15Mɔgɛ donu manɛ iko sugi minnu si bui kila kole la. Mɔgɛ wonu si a lamɔɛn kɔnɔ anu ba a lamɔɛn nya min wo, Setanɛ si na worɔ ka wo fɔrɔn anu yisi rɔ. 16Sugi min fuira fara-gbaran ma, wo mani de iko mɔgɛ minnu bi kumɛ lamɔɛnna ado anu si a bira sewɛ la tiriya! 17Kɔnɔ a ma don anu yisi rɔ bɛrɛkɛ! A ti mɛ lefan. Nba, tɔrɔyɛ anubɛ gbɛlɛyɛ wa na tumɛ min, a si a boloka tiriya kumɛ wola ko la! 18Sugi min buira wɔnɛnu tɛma, wo mani de iko mɔgɛ min bi kumɛ lamɔɛnna 19kɔnɔ duninya hɔn-koe anubɛ nɔnfulu-keni anubɛ nata su bɛɛ ya a ma, kumɛ wo fagara a yisi rɔ feu! A ti gbɔ hali! 20Sugi min buira dugu lamonɛ rɔ, wo mani de iko mɔgɛ min bi kumɛ lamɔɛnna. A si kumɛ lamɔɛn ka a bira. A si gbɔ, do bi-sawa, do bi-wɔrɔ, do kɛmɛ.” 21Yisa tora kumala. A ko, “Mɔgɔ wo mɔgɔ ti lɛnpu lamalan ka bɔnku-dagɛ burun a kun na. A ti lɛnpu ladon sa-fan kɔrɔ fanan. Kɔnɔ a si a sigi a sigi-fan kuma. 22Ko-dogonnɛ bɛɛ si bɔ gbɛ rɔ. Koe min bɛɛ yamatogonnɛ, wonu yama si ka. 23Nba, ni min si ko nya-yen, a ni a tole masɔ!” 24A ya a fɔ anu ye fanan ko, “Wo ni a ma wo fɛrɛma worɔ ko-lamɔɛn tinɛ. Wo ye fan sumanna doinu ye nya min, Alla si a suma wole fanan ye wo nya na le. Ado wotɛ si gbɛlɛya anutɛ ko. 25Kɔnɔ fen bi min bolo, Alla si do sa wo kuma. Kɔnɔ fen kɛndɛ sa min bolo, a yili ye fen nɛ min ma, Alla si wo bɔ a bolo.” 26Yisa ya a fɔ anu ye tun ko, “Allala mansayɛ mani de iko kei min ya sugi fui ala sɛnɛ rɔ. 27Fui-fannu si fɛrɛn ka sabati su-ni-tele, hali fui-fen-tigi wo ye kinɔgɔla, ni wo ma, a ye wɔlila. A si to wo mala hali fui-fen-tigi ti a sabati-nya lɔn. 28Dugi nyɛrɛ le ye a mala, ki-fan ni sabati ka gbɔ. A yanbɛ si nɔrɔn, wo kɔma, a tɔnsɔn si bɔ a rɔ, wo kɔma, a si mɔ. 29A wa mɔ, sɛni-tigi si na a tɛgɛ wɔrɔtɛ la.” 30Yisa ya a fɔ tun ko, “Ma si Allala mansayɛ sanka nfen ma? N ni tili do tɛgɛ wo ye min si a faranfasi. 31Nba, Allala mansayɛ manɛ iko kende kole min dɔgɔyanɛ fui-fan kolenu tɛma duninya rɔ. Ni mɔgɛ ya a fui, 32a si koloya ka tenbi fui-fan bɛɛ la. A tɔnsɔn si koloya. Wo kɔma, konanu si na anu nyagannu kiri a la.” 33Yisa ya kawandili bɔ mɔgɛnu ye ka tili kɛ su siyaman tɛgɛ anu ye. Woletɔ anu si ke min nya-yenna, a ya anu karan wo la. 34A ya kawandili min bɛɛ bɔ anu ye, a ya tili le tɛgɛ wo bɛɛ bɔ tinɛ. Kɔnɔ anubɛ ala karan dannu bi anu dan na tumɛ min, a si wo bɛɛ faranfasi anu ye. 35Wurɛ wo la, Yisa ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Ma tenbi wona dalɛ kɔgɔma.” 36Anu ya nyama boloka. Yisa siginɛ kulɔn min tɔ, karan dannu donta kulun kelan wo rɔ. Kulɔn donu fanan bi nyɔ nun a fɛ. 37Fɔn-belebele bɔra. Nba, yi ye lunku-lankana a rɔ kulɔn kun na. A tora doni, kulɔn la ni fa yi la. 38Yisa ye kinɔgɔ-belebele rɔ kulɔn burɔ a kɔma kilɛ la! A kunyɛ sanɛ kun-kɔrɔ-sɛ kuma. Karan dannu ya a lakunden. Anu ko, “Karan-mɔgɔ, ma niyi bɔrɔ sa i ye, wa?” 39Yisa kundenta. A ya a fɔ ko, “Fɔnyɔ ma ni kima don!” A sigira a la don! Fɔnyɔ ma tugu tun. 40Wo kɔma, Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nfenna wo kilannɛ? Dɛnkɛninya sa wo bolo, wa?” 41Kɔnɔ anu kun makɔra kati! Anu wulita a fɔla anu nyɔgɔn ye ko, “Nfen mɔgɔ sufa ye kɛ la? Hali fɔnyɔ anubɛ yi ye ala kumɛ birala!”


text: 1Kiriɲa bay eraji ɗa naɲ Jérusalêm na, bay siji si kwa Bêtpajé men, Bétani men, kwa Keram wo Olibiyé a, menba, Jésu jé bay tôri wôô, 2aɲ kôlji iyôŋ ba: «Erêŋge iyére to tumôrŋge hen, kiriɲa ka biɲ na, ka uɲé kema kura hariɲ tôŋ wo kwôni dayri ré tô, bisiréŋgeri ken eraɲ. 3Aɲ hena kwôni ré eŋgeréŋge iyôŋ ba: ‹Wô mi a kené busereri ba?› ba, ken kôli: ‹Na Kelma a geyé.› Aɲ kiriɲ bay ka hen ôbi a ɗéŋge ka eraɲ.» 4Bay ôrji menba, bay uwôɲ kema kura hariɲ nô bêŋgê geré ɗa kibi ira. Aɲ bay dôri. 5Ɓiɲé ka pôni ka ɗibiji ya hen eŋgereji: «Wô mi a kené buser kema kura wo hen ba?» 6Menba, bay tô Jésu uwôlji sara mega ôbi ré kôlji iyôŋ, menba, bay ɗiji ô. 7Bay eraɲ naɲ kema kura na biɲ Jésu aɲ bay bi bargay kaji cêgi kura aɲ Jésu ɗay mô sara. 8Ɓiɲé kwônê bi bargay kaji tô geré, ka pôni pôy germé nono sa biji tô geré a men. 9Ka pôni ô tumôri a men, ka pôni ba cêgeri a men aɲ bay ka gura ôm: «Hosana, terê kibi yi gengiɲ sa kwôni wo era naɲ hini Kelma. 10Bi terê kibi yi gengiɲ sa emê iyére to era hen, na emê iyére to môyrena kelma Dabid. Hosana yi derômaraŋ a ta .» 11Jésu sa Jérusalêm, aɲ ôbi ô bô iyéy Emen a. Kiriɲa ôbi kôbe kiriɲ gel kêm na, ôbi ô Bétani naɲ bay tôri ka môj kibi wôô hen wôsa tare pôô gaɲ niɲ. 12Sa pôn cêgê kiriɲa Jésu naɲ bay tôri henaji Bétani hen na, kurôŋ li Jésu. 13Ôbi bô kiriɲ kelaŋ dê menba, gel tôgôre to mare lebé ôbi ô gelé yaŋ ba ɗiré uɲé yêre, niɲba, kiriɲa ôbi era ɗa menba, uwôɲ na mare mera wôsa na geserêre ré tô. 14Menba, Jésu kôliɲ tôgôre hende to hen iyôŋ ba: «Kwôni a emê yêrê cêgê ré niɲ.» Bay tôri toy kwôlê wo ôbi kôl hen. 15Bay sa biɲ Jérusalêm, menba, Jésu ô derô haba wo iyéy Emen a menba, ôbi dage ɓiɲé kêm ka eraɲ naɲ aŋgaɲ gara men, ka era wô kelé are a men hen. Men, ôbi nôgerê tabel to bay keraŋgê gursu naɲ to bay ɗére derare gara hen hee a men. 16Ôbi ɗi kwôni ay ani kani pôn iyôŋ siɲ si bô iyéy Emen ré. 17Menba, Jésu halji kôl iyôŋ ba: «Liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹Iyére tiɲê a yé na iyére to tô môɲ wo ɓiɲé a era wô uwôlê Emen ya ré ba?› Menba, kenbay ken ay liɲ kini merê bandi .» 18Damné kaɲ bay bê kwôbe men, bay derê tô tôô to Emen men na, toy kwôlê bi wo hen iyôŋ menba, wogéji geré wô deré Jésu. Bay hareri wôsa gelé are kari ɗê sa kwônê ɓiɲé men, dôrji a men. 19Kiriɲa tare kuriɲ menba, Jésu naɲ bay tôri siji sa iyére hende to hen ôrji aɲ. 20Tô kiriɲ, kiriɲa bay ré ôrji tô geré na, bay tô Jésu gelji tôgôre hay kwôy ɗi hanêre a. 21Piyêr erem sa kwôlê wo Jésu na kôliɲ tôgôre tumô hen menba, ôbi kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Rabi, gel tôgôre to na ju tômne hen hay.» 22Jésu ay kwôlê kôlji iyôŋ ba: «Bêŋge bôrŋge sa Emen a. 23Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen, hena kwôni ré kôliɲ keram wo hen iyôŋ ba: ‹Dô yem wolé aɲ ju ô kuriɲ a bô cér a› aɲa ôbi ré bi bôri sara na, are bay ka a liɲ ôbi a gelé naɲ tiri, wôsa ôbi gaanê ré, niɲba, bi bôri sa kwôlê wo ôbi kôl hen. 24Na bi wo hen aɲa ené kelêŋge, aŋga yôŋ yôŋ ka ken uwôliɲ Emen na, dô wo ken bi bôrŋge sara mega wo kené uwoɲ niɲ, menba, are bay ka hen a liɲ béŋge. 25Men, sa pôn pôn kiriɲa ken hena wô uwôlê Emen aɲa kené ôriɲ naɲ kwôlê wôni naɲ kwôni na, ɗéŋge bôrŋge jal sara aɲ bi Ibareŋge Emen wo mô derômaraŋ a kôba bi ɗi bôri jal sa têriɲ lêreŋge a men. [ 26Niɲba, hena kené ɗi bôrŋge jal ré na, Ibareŋge Emen wo mô derômaraŋ a kôba a ɗé bôri jalê sa têriɲ lêreŋge a ré men.]» 27Jésu naɲ bay tôri hô heraji Jérusalêm menba, kiriɲa Jésu ô derô haba wo iyéy Emen a menba, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen naɲ surɲê eraji ligiri a. 28Aɲ bay eŋgeriri iyôŋ ba: «Na naɲ tôô to yôŋ a jeré liɲ are bay ka kêm hen ba? I a bem tôô hende to hen a jeré liɲ are bay ka hen ba?» 29Menba, Jésu hô uwôlji sara iyôŋ ba: «En gey eŋgeréŋge kwôlê pôn aɲ ken uwôlen sara. Aɲ na kelêŋge naɲ tôô to yôŋ a ené liɲ are bay ka kêm hen. 30Batêm to Ja na liɲ ɓiɲé hen na, hena na derômaraŋ a laba na ligi gawrê ba? Uwôlenge sara.» 31Niɲba, bay kôl perêrji a kôl iyôŋ ba: «Hena nana kôl ré na batêm to ré hena na derômaraŋ a na, ôbi a kelê wô mi a na nana bi bôrna sari a ré ba? 32Hena nana kôl batêm to Ja liɲ ɓiɲé hen ré hena na ligi gawrê na, ɓiɲé a lên kwôlê.» (Bay hare wôsa kwônê ɓiɲé bô Ja mega ôbi kibi Emen na tiri.) 33Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Nini hôn né.» Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Hen iyôŋ na, nôbi kôba na kelêŋge na naɲ tôô to yôŋ ené liɲ are bay ka hen né men.»


text: 1Ŋkunahigii baashuunniŋi mpyi Kile mɛ̀lɛkɛɛbii baashuunniŋi mpiimu cye e ke, ka pire wà si file mii na, maa jwo: «Ta ma, fwòrobacwɔge ku ɲyɛ lùbwoyi ɲwɔge na ke, tunŋkanni na mii sí kuru kapegigii tùn ke, mii sí lire cyêe mu na. 2Diɲyɛŋi saanbil'à jacwɔɔre pyi ná k'e, ka diɲyɛŋi sùpyire si ku ɛrɛzɛn sinmpe bya a mɛ́ɛ, lire li ɲyɛ pi à jacwɔɔre pyi ku fiige.» 3Ka Kile Munaani si mii yige na lyempe e, ka Kile mɛ̀lɛkɛŋi si ŋkàre ná mii i síwage e. Wani mii à ceeŋi wà ɲya u à tɛ̀ɛn sige yapege niɲyɛga ɲuŋ'i. Kuru sige yapege mpyi ná ɲùmbogii baashuunni ná ɲɛŋii kɛ e, Kile mɛkɛgɛrɛ jwumpe mpyi a sémɛ ku puni na. 4Vàanya loŋgara wuyo niɲyɛya ceeŋi mpyi a le, maa uye yaa ná sɛɛnŋi ná kafaare loŋgara woore ná kɔ́ɔnŋi loŋgara wuŋi i. Sɛɛnŋi fùnɲcwokwuu na mpyi u cye e, jacwɔɔre karigii cyi à nâar'a pi maa ɲwɔ́hɔ ke, li mpyi a ɲî cyire na. 5Mɛge kà mpyi a sémɛ u byaani na ŋkemu ɲwɔhe k'à cûgo ke, kuru mɛge ku ɲyɛ: «Kànbwɔhe Babilɔnni: jacwoobii ná diɲyɛŋi katupwɔhɔyi pyifeebii nuŋi.» 6Mii à li ɲya na ŋge ceeŋi mpyi a bya mà mɛ́ɛ Kile wuubii sìshange ná Yesu kani jwufeebii sìshange e. Mii à u ɲya ke, li mpyi a mii kàkyanhala mà tòro. 7Ɲyɛ ka Kile mɛ̀lɛkɛŋi si mii pyi: «Ɲaha na l'à mu kàkyanhala yɛ? Ceeŋi u à tɛ̀ɛn sige yapege ɲuŋ'i ná ku ɲyɛ ná ɲùmbogigii baashuunniŋi ná ɲɛɛŋkii kɛŋi i ke, mii sí lire ɲwɔhe jwo mu á. 8Sige yapege mu à ɲya ke, ku mpyi ɲyii na, ŋka ku saha ɲyɛ mɛ, ku sí n‑pa fworo wyicuguŋke e, si ŋkàre tapinnage e. Mà lwɔ́ diɲyɛŋ'à dá ke, sùpyire ti ɲyɛ ti mɛyi ɲyɛ a sémɛ shìŋi niŋkwombaaŋi tafeebii mɛyi tasemɛge e mɛ, sige yapege ɲyaŋi sí n‑pâa tire e. Yii li cè na tèni l'e ku mpyi ɲyii na, ŋka ku saha ɲyɛ mɛ, ku sí núru n‑pa. 9Sìɲcyiimpe ná yákiliŋi u à yaa u tɛ̀g'a ŋke cyage yyaha cè. Ɲùmbogigii baashuunniŋi na ɲyɛ ɲaɲya baashuunni yire ɲjemu ɲuŋ'i uru ceeŋ'à tɛ̀ɛn ke. 10Cyire ɲùmbogigii na ɲyɛ saanlii baashuunni mú, kaŋkur'à cwo pire e, niŋkin na ɲyɛ wani, u sanŋi sàha mpa mɛ. Ŋka uru ká mpa, u sí tère nimbilere pyi kanna. 11Sige yapege ku mpyi ɲyii na, ná ku saha ɲyɛ mɛ, kuru mú na ɲyɛ saanŋi wà, kuru ku sí pi fûnŋɔ baataanre, ŋka ku na ntɔ̀re mpii saanbii baashuunniŋi i. Kuru na ŋkɛ̀ɛge tapinnage e. 12Ɲɛɛŋkii kɛŋi mu à ɲya ke, cyire na ɲyɛ saanlii kɛ, pire sàha ŋkwɔ̀ a tɛ̀ɛn fànhe na mɛ. Pire sí n‑pa ɲùŋufente ta si tère nimbilere kanna pyi ná ŋke sige yapege e siɲcyan. 13Sɔ̀nŋɔre ninure ti ɲyɛ pire pun'á, pi sí pi fànhafente ná pi ɲùŋufente kan sige yapeg'á. 14Pi sí Mpabilini tùn, ŋka Mpabilini sí n‑jà pi na, ɲaha na yɛ lire li ɲyɛ kàfeebii puni Kafooŋi ná saanbii puni Saanŋi. Mpii pi ɲyɛ ná l'e ke, pire Kile à yyere maa pi cwɔɔnrɔ, ka pi i ŋkwôro u kuni i.» 15Ka Kile mɛ̀lɛkɛŋi si núr'a mii pyi: «Lùbwoyi ɲwɔge na mu à fwòrobacwoŋi ɲya u à tɛ̀ɛn ke, yire na ɲyɛ kìrii ná supyikuruyo ná supyishi niɲyahawa ná shɛnrɛ. 16Ɲɛɛŋkii kɛŋi mu à ɲya ke, cyire ná sige yapege sí fwòrobacwoŋi kyaa pɛn yiy'á. Yi sí u cyeŋgaya wuŋi ná u cipyire wuŋi yaha, si ŋkyà u e, si u sanŋi súugo. 17Yii li cè, Kile u à sɔ̀nŋɔre le pi e pi i uru ɲyii wuuni pyi, pi i pi sɔ̀nŋɔre pyi niŋkin, pi i pi ɲùŋufente kan sige yapeg'á, fo Kile jwumpe ká fûnŋɔ. 18Kànbwɔhe ku ɲyɛ na ɲìŋke saanbii puni kɛ̂ɛnŋi ke, ceeŋi mu à ɲya ke, uru u ɲyɛ kure.»


text: 1Yera yãku kowo tɔnwero Eliasibu u seewa ka yãku kowo be ba tie, ba kɔnnɔ ge ba mɔ̀ Yãanun gani seeya. Ma ba yi sãrasia ba yi nɛnɛm ka yãku yãki. Yen biruwa ba yen gamboba doke. Saa min di, ba maa gbãraru sɔnwa Mɛan kɔ̃su yerun di sere n ka girari kɔ̃su yee te ba mɔ̀ Hananɛɛliɔ. Ma ba maa ten tii sãrasia. 2Yera Yerikogibu ka Sakuri Imirin bii ba sɔmburu kua Eliasibun bɔkuɔ. 3Senaagibu ba bu somi ba ka kɔnnɔ ge ba mɔ̀ Swɛ̃ɛ bana. Ba gen kadiriba kua ka gen kɔkɔrɔba. Ma ba ye kpuro doke gambo ye sɔɔ. 4Ben bɔkuɔ Mɛremɔtu, Urin bii, Hakɔtun debubu, u maa somi sɔmbu te sɔɔ. Ben bɔkuɔ maa Mɛsulamu, Berekian bii, Mɛsesabɛlin debubu u maa somi sɔmbu te sɔɔ. Ben bɔkuɔ, Sadɔku, Baanan bii u maa somi sɔmbu te sɔɔ. 5Ben bɔkuɔ, Tekoagibu ba maa na bu ka somi sɔmbu te sɔɔ. Adama ben wirugiba yina bu sɔmbu ten kparobu wiru kpĩiya. 6Yoyada Paseakin bii ka Mɛsulamu Besodian bii ba kɔnnɔ ge ba mɔ̀ Yesana sɔnwa ba bana. Ba gen kadiriba kua ka gen kɔkɔrɔba ka sere maa gen sɛ̃retii. 7Be ba maa sɔmburu kua ben bɔkuɔ be wee, Mɛlatia Gabaonigii ka Yadoni Mɛronɔtugii ka Gabaonigibu ka Misipagibu. Beya ba bana n ka girari tem yɛ̃ron dirɔ wi Babilonin sina boko u yi mi. 8Ben bɔkuɔ be ba maa somi wee, Usiɛli, Harayan bii wi u sãa wuran sɔm kowobun turo ka Hanania wi u sãa turare kowobun turo. Ba ben sɔmburu kua ba ka da sere mi Yerusalɛmun gbãraru ta yasum sosi. 9Ben bɔkuɔ Refaya, Hurin bii wi u sãa Yerusalɛmun bee tian kparo u maa somi sɔmbu te sɔɔ. 10Benin bɔkuɔ maa, Yedaya, Harumafun bii u gbãraru sɔnwa u bana te ta wãa win yɛnun dee deeru. Yen biru Hatusi, Hasanian bii u bana u swɛɛsi. 11Maakiya, Harimun bii ka Hasubu, Pasati Mɔabun bii ba maa gbãra ten gam sɔnwa ka kɔ̃su yee te ba mɔ̀ Pɛ̃ɛn dɔ̃ɔ sɔ̃ru yeru. 12Benin bɔkuɔ Salumu, Halosɛsin bii wi u Yerusalɛmun wɔɔ beri tia kpare u maa somi ka win bii wɔndiaba. 13Hanuni ka Sanɔagibu ba kɔnnɔ ge ga wãa wɔwa gia sɔnwa ba gu bana ba gen kadiriba ka gen kɔkɔrɔba ka gen sɛ̃retii doke. Mi ba bana mi, n kuawa gɔm soonu nɔrɔbu (1.000) ba ka girari kɔnnɔ gèn min di ba ra kubanu yari. 14Maakiya Rekabun bii wi u sãa Bɛti Hakerɛmun beran tem yɛ̃ro u kɔnnɔ gèn min di ba ra kubanu yari sɔnwa. Ma u gen kadiriba kua u doke ka gen kɔkɔrɔba ka sere maa gen sɛ̃retii. 15Saluni, Kolohose Hoseen bii, Misipan tem yɛ̃ro u kɔnnɔ gèn mi gia bwia wãa sɔnwa u gen kadiriba kua ka gen kɔkɔrɔba ka gen sɛ̃retii. Yen biru u Siloen yɛrun gana bana u ka na sere sina bokon saadiɛ̃n ganan bɔkuɔ ka yɔɔtia ye ba kua ba ra ka de sina boko Dafidin wuu gia. 16Win bɔkuɔ Nɛɛmi Asibukun bii, wi u Bɛti Surin bee tia kpare u gbãraru sɔnwa u ka da sere Dafidi ka wigibun siku yerɔ ka mi ba bwii gba ka sere mi tabu durɔbun dira wãa. 17Win bɔkuɔ Lefiban bweseru ta maa bana saa min di. Wi u sãa ben wirugii wiya Rehumu, Banin bii. Yen biru Hasabia wi u sãa Keilan bee tian kparo u maa sɔnwa ye ya wãa win bera gia. 18Ben bɔkuɔ win mɛro bisibu ba maa sua min di. Wi u bu kpare wiya Bafai, Henadadin bii. Wiya u maa Keilan bera ye ya tie kpare. 19Ben bɔkuɔ Esɛɛ, Yosuen bii, Misipan sunɔ u maa sua min di u ka da sere mi ba ra tabu yãnu bere gbãrarun goo gɔmkirɔ. 20Win bɔkuɔ Baruku, Sabain bii u maa sua min di u bana saa goo gɔmkii ten min di n ka girari yãku kowo tɔnwero Eliasibun dii kɔnnɔwɔ. U sɔmbu te kua ka kĩru. 21Saa min di, Mɛremɔtu, Urin bii, Hakɔtun debubuwa u maa bana saa Eliasibun dirun kɔnnɔn di sere ka dii ten bera giɔ. 22Win bɔkuɔ yãku kowo be ba wãa Yerusalɛmun baru kpaanɔ ba maa begia bana. 23Ben bɔkuɔ Bɛnyamɛɛ ka Hasubu ba maa sɔnwa ba bana ben dian dee deeru. Ma Asaria Maaseyan bii, Ananian debubu u maa bana win dirun bɔkuɔ. 24Ben bɔkuɔ Binui, Henadadin bii u maa bana saa Asarian dirun di sere ka gbãra ten goo gɔmkirɔ. 25Pala, Usain biiwa u maa sɔnwa goo gɔmkii ten dee deerun di n ka da wuu kɔ̃sobun dirɔ te ta sina kpaaru mɛɛra pirisɔm dirun bɔkuɔ. Min diya Pedaya, Pareɔsin bii u maa sɔnwa. 26Nɛtini be ba wãa gungunɔ ba maa sɔnwa ba bana ba ka da kɔnnɔwɔ ge ga wãa nim gia sɔ̃ɔ yari yeru gia wuu kɔ̃sobun dirun dee deeru. 27Ben bɔkuɔ Tekoagibu ba maa sɔnwa ba bana wuu kɔ̃sobun dii bakarun dee deerun di n ka da gana ye ya wãa gungurɔ. 28Kɔnnɔ gèn min di dumi ra ka du, yãku kowo ben baawurewa u mi sɔnwa u bana win dirun dee deeru. 29Ben bɔkuɔ Sadɔku, Imɛrin bii u sɔnwa u bana win dirun dee deeru. Ma Semaya, Sekanian bii wi u sãa kɔnnɔ ge ga wãa sɔ̃ɔ yari yeru gian kɔ̃so u maa sɔnwa u bana. 30Win bɔkuɔ Hanania, Selemian bii ka Hanuni, Salafun bii nɔɔba tiase be, ba maa seewa ba gbãra ten gam sɔnwa. Ma Mɛsulamu, Berekian bii u maa sɔnwa win dirun dee deeru. 31Win bɔkuɔ Maakiya wuran sɔm kowobun turo u maa sɔnwa u ka da Nɛtiniba ka tenkuban yɛnusɔ Mifukadin kɔnnɔn dee deeru sere ka dii tɛɛra ye ya wãa gbãrarun goo gɔmkirɔ. 32Wuran sɔm kowo be, ka tenku be, ba maa sɔnwa dii tɛɛra yen min di sere n ka da kɔnnɔwɔ ge ba mɔ̀ Yãanu. 33Sanam mɛ Sambala ka wigibu ba nua ma bɛsɛ Yuuba sa gbãra te banimɔ, yera ba mɔru seewa ka dam. 34Ma ba sun yaakoru mɔ̀ Samarin tabu kowobun wuswaaɔ ba mɔ̀, mba Yuu wɔnwɔndo beni ba mɔ̀. Sa ko bu deriwa bu ben sɔmbu te ko? Sa ko bu deriwa bu Gusunɔ ben Yinni yãkuru kua? Sa ko wura bu sɔmbu te wiru go? Sa ko wurawa bu maa ban si seeya sìn kpenu dɔ̃ɔ mwaakira kpuro mi? 35Tobiya wi u sãa Amɔni u wãa win bɔkuɔ. Ma u nɛɛ, bana yeren bwesera ba mɔ̀ mɛ. Gana ye dɛmaku gà n yɔɔwa ya koo wɔruma mi? 36Yera nɛ Nɛɛmi na nɔɔgiru sua na nɛɛ, Gusunɔ bɛsɛn Yinni, a swaa dakio a nɔ nge mɛ bɛsɛn yibɛrɛba ba sun yaakoru mɔ̀. A de ben yaako ten are yi wɔri ben wiru wɔllɔ. A de bu ben yãnu gura bu bu yoru mwɛɛri bu ka da tem tukumɔ. 37A ku bu ben durum wɔka, domi ba sun wɔnwa gbãra te sa banimɔn sɔ̃. 38Nge mɛya sa ka gbãra te kpuro bana sere ten gunum bɔnun saka. Be ba sɔmbu te kua, ba tu kuawa ka nuku tia.


text: 1Sanam mɛ wɔ̃ɔn suru nɔɔba yiruse ya tunuma, yera Isireli be ba wãa ben wusɔ ba nɔɔ tia kua ba mɛnna Yerusalɛmuɔ. 2Yãku kowo Yosue, Yosadakin bii ka win yãku kowosibu ka Sorobabɛli, Sealitiɛlin bii ka win mɛro bisibu ba Yinni Gusunɔn yãku yeru bana seewa bu ka yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu ko mi nge mɛ ba yorua Gusunɔn woodan tireru sɔɔ te win sɔm kowo Mɔwisi u yorua. 3Ma ba yãku yee te bana yellugirun kpɛɛkpɛɛku wɔllɔ baa mɛ ba tɔn be ba deema min bɛrum mɔ. Ma ba ra Yinni Gusunɔ yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu kue mi, bururu ka yoka. 4Yen biru, ba Kunun tɔ̃ɔ bakaru kua nge mɛ woodan tirera gerua. Tɔ̃ɔ baatere, ba ra yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu kowa nge mɛ wooda ye, ya nin geeru yi. 5Saa yen dɔma ten diya ba ra tɔ̃ɔ baateren yãkunu ko ka surun tɔ̃ɔ gbiikiruginu ka tɔ̃ɔ baka ni nu tieginu ka sere kɛ̃ɛ ni ba ra ka Yinni Gusunɔ naawɛ. 6Nge mɛya saa suru nɔɔba yirusen tɔ̃ɔ gbiikirun di, ba Yinni Gusunɔ yãku dɔ̃ɔ mwaararuginu kuammɛ baa mɛ ba ǹ gina sãa yee ten kpɛɛkpɛɛku swĩi. 7Amɛn biru, ba sɔm kowobu gobi wɛ̃ bu ka kpenu dãku kpa bu ka dãa bĩinu bɔɔri. Yen biru ba maa Sidonigibu ka Tirigibu dĩanu kã ka gum ka tam kpa bu wa bu ka bu dãa ye ba mɔ̀ sɛduruba naawa ka goo nimkuu sere Yafoɔ. Sirusiwa u yen wooda wɛ̃. 8Ye Isireliba ba wurama Yerusalɛmuɔ, yen wɔ̃ɔ yirusen suru yiruse sɔɔra Sorobabɛli, Sealitiɛlin bii ka Yosue, Yosadakin bii ka ben yãku kowosibu ka Lefiba ka sere be ba wurama yorun di, be kpuro ba sɔmburu wɔri. Yera ba Lefi be ba wɔ̃ɔ yɛndu mɔ ka be ba mɛ kere yiire bu sãa yee ten banan sɔmburu kpara. 9Ma Yosue ka win bibu ka win wɔnɔbu ka Kadimiɛli ka win bibu be ba sãa Yudaba, be kpuro ba sɔɔru kua bu ka sãa yee ten sɔmburu kpara. Be ba sãa Henadadin bweseru ba maa bu somi. 10Sanam mɛ ba sãa yee ten kpɛɛkpɛɛku swĩimɔ, ba dera yãku kowobu ba ben sãa yãnu doke ba na ba yɔ̃ra mi, ba kɔbi nɛni. Ma Lefi be ba sãa Asafun bibu ba maa ben sɛ̃katii nɛni. Be kpuro ba Yinni Gusunɔ sãamɔ nge mɛ Dafidi Isireliban sina boko u yiire. 11Ba womu geni kɔ̃ɔnamɔ ba ka Yinni Gusunɔ bɛɛrɛ wɛ̃ɛmɔ ba mɔ̀, Yinni Gusunɔ u sãawa tɔn geo. Win kĩru Isireliban sɔ̃ ta ǹ kpeemɔ. Ma tɔn be kpuro ba Gusunɔ bɛɛrɛ wɛ̃ɛmɔ ba kuuki mɔ̀ yèn sɔ̃ ba win sãa yerun kpɛɛkpɛɛku swĩimɔ. 12Adama yãku kowo dabiru ka Lefi be ba tien dabiru ka yɛnu yɛ̃robu gabu be ba bukure ba sãa yee ten yellu yɛ̃, ba sumɔ ka dam sanam mɛ ba kpaarun kpɛɛkpɛɛku swĩimɔ. Gaba maa nuku doo bakabun kuuki mɔ̀ 13sere ba ǹ kpɛ̃ bu nuku dobun kuuki ka swĩi wunana. Domi be kpuro ba kuuki mɔ̀wa ka dam ma yi nɔɔramɔ n toma.


text: 1Wɔ̃ɔ kpɔɔn saa yè sɔɔ sinambu ba ra tabu yari, yera Dafidi u win bwãabu ka win tabu sunɔ Yoabu ka sere maa Isireliba kpuro gɔra bu da bu Amɔniba go. Kpa bu wuu ge ba mɔ̀ Raba mwa. Adama win tii u ǹ de. U sɔ̃ yɛnuɔ Yerusalɛmuɔ. 2Yera yoka gaa u seewa saa win kitarun di u bɔsu win sina dii tɛɛra wɔllɔ. Min diya u kurɔ goo wa u woburumɔ. Kurɔ wi, kurɔ burɔn tiiwa. 3Yera u gɔra bu kurɔ win asansi bikia. Ba nùn sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, wiya ba mɔ̀ Bati Seba, Eliamun bii. U sãawa Uri Hɛtin kurɔ. 4Ma Dafidi u sɔmɔbu gɔra bu nùn sokuma. Ye u na, ma u ka nùn mɛnna. Yen biru kurɔ wi, u dɛɛrasiabun wororu kua, ma u wura win yɛnuɔ. 5Ye u deema wee, n kua gura, ma u Dafidi gɔria bu nùn sɔ̃ wee, u gura mɔ. 6Yera Dafidi u gɔra Yoabun mi, u de Uri Hɛti wi, u na. Ma Yoabu u dera Uri u da Dafidin mi saa tabu gberun di. 7Ye u tura, yera Dafidi u nùn bikia u nɛɛ, Yoabu u bwãa do? Win tɔmbu kpuro ba alafia mɔ? Anna maa tabu gia sãa. 8Yen biru u maa nùn sɔ̃ɔwa u nɛɛ, u doo win yɛnuɔ kpa u win kɔ̃ri tea u wɛ̃ra. Yera Uri u seewa u yara sina kpaarun di. Ma Dafidi u nùn kɛ̃nu mɔrisia yɛnuɔ. 9Adama Uri kun de win yɛnuɔ. U da u kpunawa sina kpaa ten kɔnnɔwɔ ka sunɔn kirukuba sannu. 10Ye ba Dafidi sɔ̃ɔwa ma Uri kun de yɛnuɔ, yera Dafidi u nùn bikia u nɛɛ, n ǹ gbaburun diya a wee ro? Mba n kua a ǹ ka de wunɛn yɛnuɔ. 11Ma Uri u Dafidi sɔ̃ɔwa u nɛɛ, Gusunɔn woodan kpakororu ka Isireliba ka Yudaba ba wãa kunu sɔɔ tabu gberɔ, ka sere nɛn yinni Yoabu. Yera kon da nɛn yɛnuɔ n di kpa n nɔ kpa n ka nɛn kurɔ mɛnna? Sere ka wunɛn wãaru, na ǹ kpɛ̃ n yen bweseru ko. 12Ma Dafidi u nùn sɔ̃ɔwa u nɛɛ, ǹ n mɛn na, a kpam kpunɔ mini gisɔ kpa a doona sia. Ma Uri u sina Yerusalɛmuɔ dɔma te. 13Yera Dafidi u nùn dim soka u dera u di u nɔra sere tam mu nùn go. Adama ye n kua wɔ̃kuru u kpam yara u da u kpuna ka sunɔn kirikuba. U ǹ de win yɛnuɔ. 14Sisiru bururu yera Dafidi u Yoabu tireru yorua u Uri wɛ̃ u ka da. 15Ye u yorua tire te sɔɔ wee. U nɛɛ, bu ka Uri doo mi tabu sum kpa bu yarina bu nùn deri, yibɛrɛba bu nùn sɛ̃re bu go. 16Saa yè sɔɔ Yoabu u tire te gara u kpa, yera u Uri sure mi u yɛ̃ yibɛrɛban tabu durɔ damgiba wãa. Domi wiya u wuu gen saria yɛ̃ ba ka gu tarusi. 17Yera wuu gen tabu durɔ be, ba yarima ba tabu wɔrina ka Yoabu, ma Dafidin tɔmbu sɔɔ dabira wɔruka. Mi sɔɔra Uri Hɛti wi, u gu. 18Ma Yoabu u sɔmɔ wuna u ka nùn gɔri Dafidin mi, u nùn taa bin labaari kpuro sɔ̃. 19Yera u sɔmɔ wi sɔ̃ɔwa u nɛɛ, à n sina boko taa bin baaru kpuro saaria a kpa, 20ma a wa u mɔru bɛsira sere u nun sɔ̃ɔwa u nɛɛ, wara raa nɛɛ, i wuu ge susi i gu tabu wɔri. I ǹ yɛ̃ ma gbãraru wɔllun diya ba ra sɛ̃ɛnu tweemɛ? 21Wara u Abimɛlɛki, Gedeonin bii go. I ǹ yaaye ma tɔn kurɔwa u nùn nɛɛrun bia kara gbãraru wɔllun di ma u gu Tebɛsiɔ? Ǹ n mɛn na, mban sɔ̃na i gbãra te susi. Ù n gerua mɛ, u kpa, saa yera kaa nùn sɔ̃ win bɔ̃ɔ Uri, Hɛti wi, u maa gu. 22Sɔmɔ wi, u seewa u doona. Ye u tura Dafidin mi, u nùn ye kpuro saaria ye Yoabu u nùn sɔ̃ɔwa u gere. 23U nɛɛ, ka gem, tɔn be, ba sun dam kere. Ba raa yarima ba sun deema yakasɔ, ma sa bu gira sa ka da sere ben gbãra kɔnnɔwɔ. 24Yera ben tɛn towobu ba wunɛn bwãabu tweema saa gbãra ten wɔllun di. Sina boko, miya wunɛn bwãabun dabira gu. Mi sɔɔra Uri Hɛti win tii u gu. 25Ma Dafidi u sɔmɔ wi sɔ̃ɔwa u nɛɛ, à n wura, a Yoabu sɔ̃ u ku de yeniba yu win nuki sanku. Domi tabu sɔɔ, takobi yà kun gee go, ya koo giɔ go. Ǹ n mɛn na, u hania koowo u tɔn be wɔri u wuu ge mwa. Wunɛn tii à n tura, a nùn dam kɛ̃ɛyɔ. 26Ye Urin kurɔ wi, u nua ma win durɔ u gu yera u win gɔɔ swĩ. 27Saa ye yen baa ya doona, ma Dafidi u sɔmɔ gɔra ba ka kurɔ wi na win yɛnuɔ u nùn sua kurɔ, ma u nùn bii tɔn durɔ marua. Adama ye Dafidi u kua mi, ya ǹ Yinni Gusunɔ dore.