text:
Mamadu Dukure: Zerar DUMƐSTR ka bamanankan mabɛn bosoli
Z. DUMESTR ye bamanankan mabɛn gafe kelen Bɔ 2003 sàn, k’a tɔgɔ Da « Grammaire fondamentale du bambara », ɲɛ 422. Zerar DUMESTR ye fransɛ kandɔnna ye min y’i Fili bamanankan bajikɛnɛ kan ni kisɛya bɛɛ lajɛlen ye. A bɛ Fo faasi ! Nk’a ma Taa ka fili Dàn, fili damantan.
A ka fili fɔlɔ Kɛra Fusamantiya ni tigɛnsɔnya ye ka Лɛsin Maliden kandɔnna sanji-kɔrɔwɔɔʃiw ma.
A ka gafe dantigɛli la, a ye nanzara ( kɛrɛnkɛrɛn ma fransɛw) bamanankan kanubaaw tɔgɔ n’u ka wale Tɛrɛmɛ kabini tubabutle fo bi : Bɛnje, Abiven, Bazin, Sauvent, Labouret, Molin, Majorɛl, Moralɛs, Bayel, Delafos, M. Huis ani ale yɛrɛ kɛ…. : ɲɛ 11. O kɛwale b’a Da kɛnɛ kan ko bamanankan kandɔn faamuya maa ʃi tɛ Sɔrɔ ni nanrarala tɛ, sabu a m’a maa ʃi Lakodɔn min ye ɲinini baara Kɛ bamanankan kandɔn kan, kàla bɛ Se ka Turu min kan. Kabini INAFLA (Institut National d’Alphabetisation Fonctionnelle et de la Linguistique Appliquée), ka Na Se DNAFLA (Direction Nationale d’Alphabétisation Fonctionnelle et de la Linguistique Appliquéɛ), ka Se ILAB (Institut de Langue Abdoulaye Barry) ma, ka Fàra ISH (Maaya Dɔnniyada ) ni ENSUP (Ecole Normale Supérieure) kan, kanko ɲɛɲnini Kɛra nin dakun cakɛlaw fɛ, hali n’a ma wasa Kɛ ; O tɛmɛnen kɔ, kan ɲɛɲini lasigi damadama Kɛra ka bamananan-kan sɛbɛncogo sira Bɔ ; Bɛnbakan Dungew sèn Donna nin bɛɛ la ka banankan foro Buluku, wa o ma Kɛ ni kunfin-baara ye. O bɛɛ k’i Bɔ yen, Kabini 1974 sàn, Adama Samaseku, Mamadu DUKURE ni Bubakar TRAWELE ye bamanakan mabɛn tu Tigɛ k’a Buluku bamanankan yɛrɛ la ka Se kandɔn dakun na min ɲwaan ma Deli ka Kɛ Mali furadama. Ka Tla nin bɛɛ kɔ ka « Bamanankan Mabɛn » in Bamu fransɛkan na (k’a tɔgɔ Da « Un aspect du génie de la langue banbara »). Yali Z. DUMESTR tɛ nin ʃi de kàla wa, walima a ma Se ka nin ʃi de Kalan ka faamuya Sɔrɔ a la, walima a Ɲugunna nin bɛɛ la ka Tigɛ o kan ɲɛɲini-baara la de wa? Nin ye dɔnni na kabako belebele ye.
Z. DUMESTR ka fili flanan Kɛra k’i yɛrɛ kalalafili ko /ʃ/ ni /z/ tɛ bamanankan na, k’a Jira ko bamanankan-fɔlaw ka nconaya de y’u Sama ka Bɔ fransɛkan na ka Don bamanankan kɔnɔ : ɲɛ 21.
Hali ni Zan ye zoro blen fini Don ka Taa jyɛn sugufyɛ bɛɛ la ni zimini ni zɛrɛ ni ʃɔ falidoni ye, an ma D’a la ni Z. Dumestr na Jɛn ni /ʃ/ ni /z/ donni ye bamanankan na.
Z. DUMESTR ka kanhakɛ-ko sorobaɲaami
Blasirali
Jyɛn kan bɛɛ n'a ka nankanma-fɛɛrɛ don k'a ka kan so Jɔ koɲuman. Fransɛkan tɛ kanhakɛma ye, nk'a ka fɛɛrɛw b'a bolo k'a ka kan Jɔ k'a Yiriwa; ʃinwakan "han" ye kanhakɛma ye, ʃinwaw ɲuman na kanhakɛ 4 ni tla de b'a la kasɔrɔ kanhakɛ 7 de bɛ wiyɛtnamkan na, ka D'a kan fana o kan fanba taaboloba ye kanɲɛ-kelen-kelenko ye, w'a jamanadenw Bɛnn'a kan k'o kanhakɛ 7 bɛɛ Taamaʃyɛn.
Bamanankan ni soninke ye kanhakɛma ye jaati. Bamanankan kanhakɛ b'i ko flenden gwannen soninke flenba kɔnɔ. Bamanankan kanhakɛ bɛ Se ka Bisigi kanhakɛ 4 ye: daɲɛ-ko kanhakɛ 2 ani mabɛnfɛn-ko kanhakɛ 2.
O ye kanko fɛɛrɛ ye bamanankan bolo ka daɲɛw Dla, ka kan Fɛsɛsɛ k'a Jiidi, i n'a Fɔ daɲɛ-ko bɛ Jiidi cogo min a fɛ ni bɔnnako, kɔrɔko, sigiɲwaan-ko, wali siginiden-kanma samani yɛrɛ ye.
Daɲɛ-ko kanhakɛ yɛlɛnnen n'a jiginnen ye fɛɛrɛ ye bamanankan bolo ka danfara Kɛ daɲɛw cɛ ka Da kɔrɔko kan,
A/ Daɲɛ kelenna-kanhakɛ
Misali:
fìnì / fini ; bàrà / bárá; fὲrὲ / fέrέ
tùgù / túgú (walew ko don).
Nin yɔrɔ in na, faranfasilen ni faranfasibali ʃi ko tɛ yan, sabu walew ( i n'a Fɔ tùgù / túgú ) ka sira ʃi tɛ o ko fɛ k'u To waleya jɔyɔrɔ la.
Mabɛnfɛn-ko kanhakɛ taabolo fla ( faranfasibali kan banbannen ni faranfasilen kan suulilen ) fana ye fɛɛrɛ ye bamanankan bolo ka Na ni kɔrɔko danfara ye. Bamanankan b'o sariya Boli tɔgɔ ani matɔgɔ (daɲɛ sugu o sugu mayɛlɛmanen ka Kɛ tɔgɔ ye) dɔrɔn de kan. An bɛ daɲɛ faranfasibali Jira ni ɲɛ blenman ye ka daɲɛ faranfasilen Kɛ ɲugubaga ye.
Misali:
w= wale: nr= nɔrɔnna ; mk=mankutu
An bɛ Fɔlɔ ka misali daɲɛw kelen-kelen kanhakɛ Jira.
Fɛn o fɛn tɛ tɔgɔ wali matɔgɔ ye, fanfasili ni fanranfabaliko t'o ma
Taamaʃyɛn ninnu [ a á à â ǎ] kɔrɔ ye kanɲɛ kelen-kelen bɛɛ la: á kanhakɛ yɛlɛnnen
à kanhakɛ jiginnen
â kanhakɛ yɛlɛnnen jiginnen
ǎ kanhakɛ jiginnen yɛlɛnnen
a kanɲɛ nanama sumalen jamana [ààà]
Siginiden kɔrɔcilen ( á , ǎ ) kɔrɔ ye k'o yɔrɔ daɲɛ faranfasilen don.
jamana [ààá] dun ( w )
dugu [àà] dugu [àá] da (w ) sɛbɛ [àà] sɛbɛ [àá]
da [á] da[á] kɛlɛ [àà] (w)
nafa [àà] nafa [àá] sunaa [àà] (w)
wara [áá] wara[áá] jenin [àà] (w)
suruku [ááá] suruku [ááá] minɛ[àà] (w)
don [á] don[á] sigi [àà] (w)
sogo[àà] sogo [àá] ]
fɛn [á] fɛn[á]
cyɛn [à] cyɛn [ǎ]
ɲinɛ [áá] ɲinɛ [áá]
basa [áá] basa[áá]
ntúfán [áá] ntufan [áá]
wulu [àà] wulu [àá]
misi [àà] misi [àá]
kun [à] kun [ǎ]
kolo [áá] kolo[áá]
ɲuman [àà] ɲuman [àá]
saga[àà] saga [àá]
1) Bamakɔ tɛ jamana [ààà] ye, dugu [àá] de don.
2) ʃɔkɔrɔji tɛ dugu [àà] ye sigida [ààá] de don.
3) Dentaŋanin ma sɛbɛ [àà] Dɔn, a ma ɲuman [àà] Dɔn; a b'a ka nafa [àá] kɔni Dɔn.
4) Wara [áá] ma Minɛ sogoʃuhdunna [ààààá] ye, bɛɛ ye suruku [ááá] Dɔn n'a ka sogoʃuhdun [àààá] ye
5) Bakarijan ni Bilisi kɛlɛdon [ààá]. u Ko dá[á] bɛ Segu ye, sunaa [àà] t'a ye.
6) Cyɛn [à] ye ɲinέ [áá] ni basasogohjenin [áááááá] ye kɛ,
ntufanminɛhwuluhjenin [áááááááá] fana!
7) Misikunkolo [ààááá] ma Sɔrɔ; sagakunkolo [ààááá] dɔ Flɛ
8) Misihkunkolohjenin [àààààáá] t'an ma, an Lafiyara ni sagakunkolojenin [àààààáá] ye.
9) Misihkunkolohjeninna [àààààààá] ʃi ma Sɔrɔ,
sagakunkolojeninna [àààààààá] dɔ sigilen Flɛ.
Kɔlɔsi
An ye kanhakɛhko kunkun n'a ɲɛnɲɛn Fɛsɛfɛsɛ min b'a To a bɛ Se ka Faamu ko J. DUMESTR ka kanhakɛ-ko ye sira Bla pew ka ŋaɲa Minɛ, ka fili damantan Sɛrɛndɛ; a fili dɔw ye faranfasilen ni faranfasibali ni kanhakɛ yɛlɛnnen n'a jiginnen faamuya nɔɔnɔni ye. Kanhakɛ-ko yɛrɛ kuurukaara la, a Solila, a ma Taa, sabu daɲɛ sugu ʃi kanhakɛ tɛ Taamasyɛn a fɛ fo daɲɛ kanɲɛ kelennin pe, k'a tɔba To dibi la.
An k'an hakili Latigɛ kanhakɛ kuuru sɛbɛncogo kelen kan: ka Bubar JARA ka kanhakɛ sariya nɔgɔn taabolo Ta ka faranfasi- lenko Waleya kadaw n'a kɛyɔrɔ bɛ Dàga ; a taamaʃyɛn ye ( ' ).
Лɛfɔli jugu Лɛfɔli ɲuman
ɲɛ 19 seere [àa] (temoin) seere' [áa.]
araba [áaa ] (mercredi) arabá' [aaá]
byɛ [á] (vagin) byɛ' [a]
ɲɛ 21 ci [ǎ] (briser) ci [a]
ɲɛ 22 sɔrɔ [àá] (obtenir) sɔrɔ [aa] h
gɛlɛn [àá] (difficile) gɛlɛn [aa]
siri [àá] (attacher) siri [aa]
belebele [aaaá] ( gros) belebele [áaaa] = mk
ko [ǎ] (laver) ko [a]
o [ǎ] (cela) o [a}
u [ǎ] (ils) u [a]
ɲɛ 23 bi [â] (dizaine) bi [á]
Musa [áǎ] (Moussa) Musa [áá]
dɔrɔmɛ [áǎá] dɔrɔmɛ' [áàá]
mangoro [áàà] (mangue) mangoro' [áàá] = segukafɔ
" [ ? ] " " [áaa] = bamakɔkafɔ
babugunin [ááǎá] (fourmilier) babugunin' [àáàá]
bununkoro [áááǎ] (canard casqué) bununkoro' [áaaa]
gengerenin [àááǎ] (oiseau sp.) gengerenin' [àáàá]
lagosi [áàá] (mépriser) lagosi [áàà]
maminɛ [ǎàá] (fiancer) maminɛ [áàà]
sama [àá] (tirer) sama [aa]
samasama [áàáá] (tirer à petits cps) sama-sama [ àáàà] ²
ɲɛ 25 kun [ǎà] (tête) kun' [a]
sa [ǎà] (serpent) sa' [a]
B/ Kumasen kanhakɛ-ko
Nin ye dakabannahkuma dɔ dajiralen ye ʃarl BERD fɛ 1970 sànw tuma: "kanhakɛ jiginnen ka jurusama". J. DUMESTR y'i kùn Don o de kɔrɔ cɔ, k'o ye bamanankan dabolo dɔ ye. O subahanasariya in ɲuman na, daɲɛ kan yɛlɛnnen fɛn o fɛn bɛ Fɔ kanhakɛ jiginnen kɔ, o bɛɛ kanhakɛ de bɛ Yuuru ka Jigin. An ma D'a la n'o dulilu in bɛ Boli jyɛn kan ʃi kan ni bamanankan tɛ.
Misali kelen-kelen bɛɛ la, an bɛ kumasen daɲɛw kelen-kelen bɛɛ kanhakɛ Sigi fɔlɔ kasɔrɔ ka kumasen yɛrɛ kanhakɛ-ko Tɛrɛmɛ kandɔnna ninnu ɲuman na; k'o ni bamanankan lakika Saŋa. An bɛ na ɲɛfɔli Kɛ ni nin kanbɛn ye:
b = kanɲɛ kanhakɛ jiginnen .
B = kanɲɛ kanhakɛ jiginnen min Yɛlɛnna.
H = kanɲɛ kanhakɛ yɛlɛnnen
h = kanɲɛ kanhakɛ jyɛlɛnnen min Jiginna.
Misaliw:
ɲɛ 25
1) a [b] , ma [H], bɔ [H] --> { a [b] ma [h] bɔ [h] } = wuya
.............................. --> {a [b] ma [H] bɔ [H] } = lakika
{si [H] ma [H] bɔ [H] } = "
2) a [b] , ma [H] ,den [H], sɔrɔ [bH] --> {a [b] ma [h] den [h] sɔrɔ [ bb] } = wuya
................................................. --> {a [b] ma [H] den [H] sɔrɔ [Bb] } = lakika
Kɔlɔsi: Den faranfasibali de ko don yan
3) a [b], taara [ HH], den [H], sɔrɔ [ bH]
--> {a [b] taara [hh] den' [h] sɔrɔ [bb] }} = wuya
--> {a [b] taara [HH] den' [H] sɔrɔ [bb] } = lakika
Kɔlɔsi: Den faranfasilen de ko don yan
4) muso' [bH] , bɛ[H], yan [b] --> {muso' [bh] bɛ [h] yan [b]} = wuya
--> {muso' [bB] bɛ [H] yan [b]} = lakika
5) muso [bb] , bɛ[H], yan [b] --> {muso [bh] bɛ [h] yan [b]} = wuya
--> {muso [bb] bɛ [H] yan [b]} = lakika
Kɔlɔsi: - Misali 4) la muso faranfasilen don nka 5) la muso faranfasibali don
6) a [b], bɛ[H], mɛn[H], kinun [Hb], ni[H], bi[b], maakɔrɔw[bBB], yɛrɛ[bH], de[b]
la[b], ko[H], bolonkɔninden[HHHHH], kelen[HH], tɛ[H], bɛlɛ[bb], ta[b], teri[bH],di[b]
Nin daɲɛ ninnu jɛlen ka ka kumasen ye, "kanhakɛ jiginnen ka jurusama" dalilu b'o kumasen Sɛbɛn tan:
a[b] bɛ[h] mɛn[h] kunun [hb] ni[h] bi[b] maakɔrɔw[bhh] yɛrɛ[bh] de[b] la[b]
ko[h] bolonkɔninden[hhhhh] kelen[hh] tɛ[h] bɛlɛ[bb] ta[b] teri[bh]di[b].
Bamanankan lakika dun tɛ Jɛn n'o ye abada fo nin kanhakɛ cogoya in:
a[b] bɛ[H] mɛn[H] kunun [Hb] ni[H] bi[b] maakɔrɔw'[bBB] yɛrɛ[bH] de[b] la[b]
ko[H] bolonkɔninden[HHHHH] kelen[HH] tɛ[H] bɛlɛ'[bB] ta[b] teri[bH]di[b].
"kanhakɛ jiginnen ka jurusama" ye bɔgɔ Kɛ bin kan, o dɔrɔn tɛ, flanfaln b'a ko la, o hakila datugulen Tora. Лininkali ye wajibi ye:
Yali dalilu in bɛ kanhakɛ jiginnen Lajigin fana wa, teri olu kan jiginnen bɛ To u cogo la? N'a y'a Sɔrɔ olu kanhakɛ bɛ To ten, o tuma kuma kan yankan bɛ Pɛtɛ;
n'o dun tɛ, o tumu kuma bɛ Suuru ka Firi, o kɔrɔ ye kuma yɛrɛ tɛ na Mɛn taalen ɲɛ.
Kandɔn miirina dɔ bɛ yen ko fyɛli (assimilation fransɛkan na), anw hakili la, o de ye maa kofɔlen ninnu Bla fili la. Cyɛn don daɲɛw dorokoli bɛ Na ni fyɛli ye, min bɛ kanhakɛ-yɛlɛma Kofɔ, o ni faranfasibali ka fyɛli tɛ kelen ye. Wa faranfasili ka fyɛli y'a damako ye. Kanhakɛ-yɛlɛma min bɛ ka Kofɔ nin ye, a tɛ Se Da daɲɛw sigiɲwaan-ko kùn na: daɲɛw "nanamasumalen" sigi-sigili ɲwaan kɔ kasɔrɔ dorokoliko wali faranfasibaliko t'a la.
Misali:
misi [bb] + sogo [bb] ----> misi [bb] sogo [BB] (faranfasibali)
wara [HH] + sogo [bb] ----> wara [HH] sogo [BB] (faranfasibali)
misali 2) la, den faranfasibali ye [sɔ] kanhakɛ Fyɛn ka Yɛlɛn ka [rɔ] To yen
An ka nin kumasen in Kɛ ka kanhakɛ-ko kuuru Bamu ni Bubakar JARA ka kanhakɛ-ko sariya nɔgɔn waleyali ye ani faranfasilen taamaʃyɛnni:
A Dára túlu' la k'a Dá jabá' la, kámàlén m'í Sín kó bese má Falen, jéle má Falen.
J. DUMESTR ka bamanankan sɛbɛncogo
Sɛbɛncogo dajiralen in tɛ daliluya ʃi kelen kan, ɛlɛɛ, sagokɛ dan don! Maa o maa ye bamanankan sɛbɛnni n'a kalanni Matarafa, i bɛ D'a la ko gɛlɛyaba b'a kalanni na, ni kanhakɛ-ko ʃi ma Taamasyɛn, ka daɲɛ dorokolenw tusunnen To ɲwaan kan, wa kanhakɛ bɛ Nɔnsiyɛlɛma kuday dorokolen janw kɔnɔ. O bɛɛ la J. DUMESTR ko ale fɛ, daɲɛ minnu ye kulu ye, dorokolen ni dorokobali bɛɛ, k'o daɲɛw bɛ Nɔrɔ mɛgɛsu, hali n'a hakɛ ka ca 10 ye. O b'a Jira ko ale mago ʃi tɛ kalanni jateminɛ na, kan sɛbɛnni-ko la . A ka misali dɔw Flɛ: musocamantigi, hakilijakbɔbaara
A ka fɔ la, ninnu fana ka kan ka Sɛbɛn tan:
kalandensomɔgɔtɔnkuntigidankansigi misikunkunkolojeninnafɛteriya,...
Maa o maa ye almankan Kalan, i b'a Dɔn o kan daɲɛnw ka jan, nka kanha- Kɛma tɛ sango biliɲaami ka Y'a la.
Blàdon : 2016-12-11 Yɛlɛmako laban : 2016-12-18


c: text/html

text:
Màsakɛ n'a ka jɔnkɛ
Nin Kera màsake dɔ ye. A musow tùn ka Ca kosebe. Jɔnw fana tùn ka Ca a 'bolo, nka bee n’i ka baara tùn dòn. Dɔw tùn be sow Ko, dɔw be musow Kɔlɔsi, dɔw ta tùn ye yɔrɔ lasanuyali ye. O hukumu 'kɔnɔ, jɔn dɔ nana Jarabi a muso ncinin na. O Tor'o la fo ka muso in Kunmayɛlɛma. O kɛlen u ye bòli fari Da. Muso ye kangari kelen Da a ye,
-N dyaɲɛbaa, n be Sɔn i ka furu ma, nka hali n'i ye muso keme furu ka Fàra n kan n b’a Лini i fe, muso wɛrɛ den kana Blà n taw san fe. Wa i k’u Kanu i n’a fɔ i nunkɔnɔsi.
-N ye n kan D'i ma. cɛ kan bɛ tèn
Taamasira kan, u ye muso dɔ n’a den sɔrɔ bada la yɔrɔ dɔ la. O dòn kama, o yɔrɔ ba tigeli tùn ka gelen kosebe, bawo mɔgɔ si tùn te ba fàn dɔ in Lasɔrɔ f’i ka mɔgɔ kelen Saraka ba jinew ye. Jɔnke n’a muso Hanmina ka Jɔrɔ o ko in na, sabu bamananw ko tèn ko "dugutigiden-bugɔ ni sìgi te Ben, jango ka màsakemuso-ntaraki". Jɔnke n’a ka saraman be k'u Sɛnsɛn màa si t’a Ye n’i m’a kanu n'i yɛrɛ ye. Aa! jaa jarabi ka Kɔrɔ n’a tigi ye. Musodenba-tigi in Fle ka Jarabi jɔnke la o yɔrɔ kelen in na. O de Flɛ k'a den Di jinew ma batigesaraka ye. O kɛlen o fana y'i Kanto a ma,
-N dyaɲɛbaa, n be Furu i ma, nka hali n'i ye muso keme furu ka Fàra n kan n b’a Лini i fe, muso wɛrɛ den kana Blà n taw san fe. Wa i k’u Kanu i n’a fɔ i nunkɔnɔsi.
-N ye n kan D'i ma yanni saya cɛ. jɔnkɛ ko tèn
Ba tigɛlen 'kɔ u sàba y’u Kunda jàmanaba dɔ kan. nka o dòn kama, mɔgɔ si te Dòn o jàmana in kɔnɔ n’u m’i segesege. Tuma min na jɔnke n’a musow kùn Bɔra dugu dɔ sokene kan, u ni o yɔrɔ in masake denmuso Benna. O fana jarabikojugu jɔnkɛ la, a Flɛ ka dugu gundo bɛɛ F'a ye. O kɛlen, O fana nan'i Kant'a ma,
-N dyaɲɛbaa, n be Furu i ma, nka hali n'i ye muso keme furu ka Fàra n kan n b’a Лini i fe, muso wɛrɛ den kana Blà n taw san fe. Wa i k’u Kanu i n’a fɔ i nunkɔnɔsi.
-N ye kan D'i ma yanni saya 'cɛ. a ko tèn
U dònnen, màsakɛ y'i Kanto a ma,
-Dunnankɛ, n bɛ na ɲinikali damadɔ Seme i la n'i Sera k’u jaabi, i be Sìgi n nɔ na, o y’an ka yɔrɔ laada ye san wolonfla o san wolonfla o laada tɛ na Wuli ne fɛ. Nka n’i ma Se k'u Jaabi an b’i Fàga.
- N y'a Mɛn n 'fà. jɔnkɛ kan bɛ tèn.
O kɛlen, a y’i Kanto jɔnke ma;
An ka jamana mugubon be min ?
A keleke minew be mara min ?
A màsakɛ be ʃi min ?
O kɛlen, jɔnkɛ ye ɲininkali ninnu Tà kelen kelen hali a ma Sigisigi u jaabitɔ. Kabini o Kɛra, màsakɛ y'i kant'a ma ko,
- Dunnanke, e te mɔgɔlakolon ye. K'a Tà bì la, an ka jamanatigiya b'i 'bolo. Ne ka fanga Sera a dàn na. N bɛ barika Da ʃukɔrɔw ye. N den a ko b'i 'bolo sa dɛ.
Jɔnkɛ Flɛ ka màsakɛya Sɔrɔ. Nka hunn! Muso sàba ninnu ka furudonkan in dɛ!
N y'a Tà yɔrɔ min na, n y'a Blà yen.
Blàdon : 2017-07-14 Yɛlɛmako laban : 2017-07-14

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Saudia Arabu ka Faamamara
Saudia (madonnen Saudia Arabu ka Faamamara, Arabu la: المملكة العربية السعودية focogo: Al Mamlakah Al Arabiya Assaudiya) ye Arabu jamanaw la bonba ye Cema Koron na. A be danbo ni Urdun ani Iraq saheli ani sahelikoron, Kuwait, Qatar, Bahrain ani Kelenyalen Arabu Emira koron fe, Oman be worodugukoron, Yamani b'a worodugu. Farisi Jikori dalen sahelilkoron, ani Geji Wulen dalen tlebi. A jamanadenw be se mogo miliyon 28 a fere ye bametri kene 2149690 ( milu kene 830000).
Tumado Mansamara in be wele "Lohoroma Misiri Fla Jamana koroyalila kataa Makka ani Madina ma minu ye lohoroma yoro bonyalen ye Silameya la. Misiri fla in be wele Masjid al-Haram ani Masjid Al-Nabawi.


text:
Sigida 1 Farafinfuraw kɛli
Jiri caman bɛ yen minnu bɛ se ka furakɛli kɛ. Tubabufura caman bɛ bɔ kungo kɔnɔ jiriw la. O n’a ta bɛɛ, mɔgɔw b’a ɲini ka furakɛli kɛ ni jiri dɔw ye k’a sɔrɔ olu tɛ se ka mɔgɔ kɛnɛya, walima u bɛ kɛ bana minnu kama, u t’olu fura ye.
Jiri minnu bɛ ta u takun yɛrɛ la, olu man ca. An bɛna jiri dɔw ye sikanna tɛ minnu ka mɔgɔ furakɛ la.
Jantonyɛrɛla! Ni jiri dɔw tata dama tɛmɛna, u bɛ tɔɔrɔba lase mɔgɔ ma.
Dɔw b’a wele furabanin.
Nin jiri in buluw bɛ furudimi ni kaliya kɔnɔdimi mada.
Aw bɛ jiri in bulu kelen walima fila cɔnkɔ ka sɔrɔ k’a tobi kinidun kutu ɲɛ duuru ji la.
Tata hakɛ: lɛri naani o lɛri naani, toniko tan fo toniko tan ni duuru. A bɛ di balikuw dɔrɔn de la.
Jantonyɛrɛla! Ni nin jiri in tata dama tɛmɛna, a bɛ kɛ baga (pɔsɔnni) ye. O la, tubabufura de tali ka ɲi kɔnɔdimi na.
Kaba dasi wulilen ji ka fisa muso kɔnɔmaw ka sen funu ma.
A’ bɛ se ka kaba dasi boloɲɛ kelen tobilen ji wɛrɛɲɛ kelen wala wɛrɛɲɛ fila min. O tɛ baasi lase mɔgɔ ma.
Ni jikalan t’aw bolo ani ni dɔ kalaya cogo t’aw bolo, aw bɛ se ka nin jiri in ɲɛji kɛ ka jogindaw ko. A nafa ka bon basi jɔli la kosɛbɛ k’a sababu kɛ a bɛ jolisira mɔsɔn. Aw bɛ se ka dɔ tigɛ ni muru sanuman ye k’a cɔnkɔ k’a da joli da la.
Ni basi jɔra, aw b’a bolo kunguru dɔ siri joginda la. Lɛri fila walima lɛri saba kɔfɛ, aw b’a foni ka sɔrɔ ka joli ko k’a jɛ ni jikalan ni safinɛ ye. Jogindaw fura kɛcogo wɛrɛw ani basi lajɔcogo wɛrɛw bɛ yen (sɛbɛn ɲɛ Basibɔn.)
Sabila binsunnin bɛ se ka kɛ ka jenida fitiniw ni joliw furakɛ. Jinɔgɔlan dulen min bɛ a yirinin na, o bɛ dimi ni ŋɛɲɛ suma, ka a kɛnɛyali nɔgɔya ani ka a dɛmɛ ka banakisɛw donni kunbɛn. Aw bɛ a binnin fitini tigɛ, ka a sanfɛfaranin wɔrɔ ka bɔ a la, ni ka a bulu kɛnɛ walima a ji da jenida walima jolidaw yɛrɛ kan.
Sabilasunnin bɛ se ka dɔ ɲɛ furudimi ni nugudimi furakɛli la. Aw bɛ a bulu nugulenw tigɛ tigɛ ka misɛnya ka u daji kasi, ani o kɔ aw bɛ o jinɔgɔlan kunamannin wɛri ɲɛ kelen min lɛri 2 o lɛri 2.
Witamini caman bɛ manje mɔnen na. A bɛ dumuni tɔw yɛlɛmani nɔgɔya.
A dunni ɲininnen don mɔgɔw fɛ minnu fanga ka dɔgɔn ani sogo ni shɛfan yɛlɛmani ka gɛlɛn mɔgɔ kɔrɔba minnu kɔnɔ. Walasa shɛfan ni sogo ka yɛlɛma ka ɲɛ, aw b’u ni manje dun ɲɔgɔn fɛ. Manje ɲɛji fana ye kɔnɔna tumu fura ye hali n’o y’a sɔrɔ tubabufura fanga ka bon n’a ye kosɛbɛ.
Kɔnɔna tumu furakɛcogo ni manje ye: Aw b’a ɲɛji bɔ ka se kafeminkutu ɲɛ saba wala naani ma k’a ɲagami o ɲɔgɔn hakɛ di la. Aw bɛ sɔrɔ k’o bɛɛ kɛ bɔliniɲɛ kelen kafeji kalaman na. Aw b’o ni rɛzɛn tulu min ɲɔgɔn fɛ.
N’i ye manje geren tigɛ k’a da kuru la walima sumuni, a b’a to a bɛ nɛ ta joona.
Nin jiri in kɛcogo ka ca:
Jantonyɛrɛla! An ye fura tobicogo fɛn o fɛn ye, a si kana tɛmɛ miniti bisaba kan tobili la. Ni furaji min fana ɲɛ ye sikɔlɔma ye walima n’a ɲɛ kɛra bilenman ye, aw kan’o min.
Nin jiri in bɛ se ka bana caman furakɛ:
Nin jiri bɛ mako caman ɲɛ:
Farikolo sɛgɛn kɛlɛli:
A’ y’aw janto a la! Aw kana fura in tobi walima k’a daji ka tɛmɛ miniti tan kan. Aw kana furaji minta damatɛmɛ barisa o bɛ se ka jaŋɔyin lase mɔgɔ ma.
A bɛ wele tubabukanna: Malnommée
Samiya waati nin jiri in bɛ sɔrɔ farafinna jamana caman na. A bɛ mako caman ɲɛ:
Tɔgɔtɔgɔnin bɛ furakɛ n’a ye. Aw b’a jirisun mumɛ laja k’a mugubɔ nka diliw sen t’a la. Aw b’o mugu garamu tan ni duuru tobi ji litiri fila la lɛri kelen kɔnɔ. Ni buruburu bɛɛ sigira jukɔrɔ, aw b’a sɛnsɛn.
A tacogo:
Nin jiri in bɛ sɔrɔ diɲɛ yɔrɔ bɛɛ la samiya waatiw.
Jantonyɛrɛla! Aw kan’a min ka tɛmɛ furakɛlikɛla ka hakɛ fɔlen kan. A kana di denmisɛnniw ni muso kɔnɔmaw ma, ani den bɛ muso minnu sin na.
Ɲidimi fura don. A’ b’a ni danga bɛɛ bulu kɛnɛ kelen kelen ani bulu jalen kelen kelen tilan naani ye. Ka tilan saba saba ta k’olu tobi ɲɔgɔn fɛ miniti mugan kɔnɔ. Aw b’aw da wusu n’a ye ka tila k’aw da muguri n’a ji ye. Aw b’a bolo kɛ ɲi tereke gɛsɛ ye.
A bɛ sumu furakɛ: Aw b’a fara ɲimi k’a da ɲindimitɔ kan. (Ni aw bɛ se, aw bɛ aw teliya ka taa ɲinfurakɛla fɛ yen joona. Tuma dɔw la ni aw kɔnna a furakɛli ma, ɲinfurakɛla bɛ se ka a nɔgɔ labɔ ani ka a datugu min bɛ a to a bɛ mako ɲɛ tuguni san caman.)
Ɲidimi fura don: Aw b’aw da wusu a bulu n’a fara tobilen na. Aw bɛ se k’aw da muguri n’a bulu tobilen ji ye.
Gele bɛ tulodimi fana furakɛ: Aw bɛ gele bulu tobi ka tulodimitɔ ko n’a ye, ka sɔrɔ ka bulu tobilen dɔ d’a la.
Walasa ka ɲɛjalandimi furakɛ, aw bɛ gele bulu tobi. N’a mɔnna, aw b’a jigin k’a bila kɛrɛfɛ fo buruburu bɛɛ ka sigi duguma. O kɔ, aw b’a sɛnsɛn ka sɔrɔ k’aw ɲɛ ko k’a jɛ n’a ye. O kɔfɛ, a’ bɛ sɔrɔ k’a kɛ ɲɛ na siɲɛ fila tile kɔnɔ. N’a ma nɔgɔya, a’ bɛ ɲɛdimi tuluni k’a la k’a furakɛ ka ɲɛ.
Walasa ka wololabanaw furakɛ, Aw bɛ farikolo bɛɛ wusu ni geledili tobilen ye.
A bɛ kaba furakɛ: Aw b’a bulu tobi k’aw ko n’a ye sɔgɔma ni su fo tile tan ni duuru. N’ o m’a ban, a bɛ tubabufura ɲini min ka ɲi kaba ma kosɛbɛ i n’a fɔ pomati salisile (pommade salicylée) walima girizeofiliwini (griséofulvine) (a’ bɛ sɛbɛn ɲɛ Wololabanaw ni bugu wɛrɛw la lajɛ).
A bɛ dumuni yɛlɛmani nɔgɔya, a bɛ kɔnɔtɔn fana furakɛ. Aw bɛ nin jiri in bulu garamu tan ni duuru da ji litiri kelen wulilen na ka miniti saba kɛ. Aw b’a ji kalamanni bɔliniɲɛ kelen min daraka ni tilelafana ani surafana dunnen kɔfɛ.
Jantonyɛrɛla! N’a minta fanga bonyana (i n’a fɔ garamu kɛmɛ duuru litiri kelen ji la), o bɛ se ka kɔmɔkili dɛsɛ a ka baara la.
Muso kɔnɔma ka fɔɔnɔ fura don: A bɛ sɔmɔden kelen tilancɛ ɲimi k’a ji kunu dɔɔni dɔɔni.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
1Alatala naxa a masen n bɛ, a naxɛ,
2«Adamadi, i xa yi masenyi ti n xili ra: ‹Wo Marigi Alatala yi nan masenxi: Wo gbelegbele! Gbaloe lɔxɔɛ bara fa!
3Alatala xa lɔxɔɛ bara makɔrɛ, dimi bara fa gbaloe lɔxɔɛ ra ɲamanɛe bɛ.
4Santidɛgɛma fama nɛ Misira xili ma, tɔɔrɛ dinma nɛ Kusikae ra. Misirakae faxama nɛ, e xa naafuli xanin, e xa tɛtɛe bira.›»
5Kusi, Puti, Ludu, Arabu, Libiya, nun Ala xa ɲama a saatɛ tongoxi naxan bɛ, e birin faxama nɛ santidɛgɛma ra a nun Misira.
6«Alatala yi nan masenxi: ‹Misira malimae birama nɛ, a yɛtɛ sɛnbɛ ɲɔnma nɛ, a nu laxi naxan na. Kelife Migidoli, han Asuwan, e faxama nɛ santidɛgɛma ra. Wo Marigi Alatala xui nan na ki.›»
7«N Misira bɔxi rabɛɲinma nɛ alɔ yire gbɛtɛe, n a xa taae xun nakana alɔ taa gbɛtɛe.
8N na tɛ so Misira ra, n na nɔ e malimae ra, e a kolonma nɛ a n tan nan na Alatala ra.»
9«Na lɔxɔɛ, n xɛɛrae xɛɛma nɛ kunkuie kui, e xa Kusikae magaaxu, alako a xa bira n fɔxɔ ra. Kɔntɔfili dusuma nɛ e xun na Misirakae xa gbaloe lɔxɔɛ naxan fafe, a mu kanama.»
10«Wo Marigi Alatala yi nan masenxi: ‹N Misira xa ɲama wuyaxi sɔntɔma nɛ Babilɔn mangɛ Nebukadansari sɛnbɛ ra.
11A tan nun a xa sɔɔri gali, naxan magaaxuxi sɔɔri gali birin bɛ, n e fama nɛ na bɔxi xun nakanade. E Misirakae faxama nɛ santidɛgɛma ra, e bɔxi rafema nɛ na binbie ra.
12N Nili xure xɔrima nɛ, n a bɔxi mati mixi ɲaaxie ma, naxee a niya na bɔxi birin xun xa rakana. Alatala xui nan na ki.›»
13«Wo Marigi Alatala yi nan masenxi: N wo xa kuyee kanama nɛ, n wo xa kuyee raɲɔnma nɛ Nofi taa kui. Mangɛ yo mu luma Misira bɔxi ma sɔnɔn. N gaaxui luma nɛ na bɔxi birin ma.
14N Patirosi xun nakanama nɛ, n tɛ din Sowan na, n Tebese ɲaxankata.
15N na n ma xɔnɛ raminima nɛ Sini ma, Misira sɛnbɛ na dɛnnaxɛ, n Tebese xa ɲama birin sɔntɔ.
16N tɛ soma nɛ Misira ra, n Sini rasɛrɛn tɔɔrɛ kui, n Tebese xun nakana, n Nofi so a yaxuie yi ra.
17Oni nun Pi Bɛsɛti sɔɔrie birin faxama nɛ santidɛgɛma ra, taakae xaninma nɛ konyiya kui.
18Tapanxɛsi bira lɔxɔɛ xɔrɔxɔma nɛ Misira bɛ, barima na tɛmui, a sɛnbɛ ɲɔnma nɛ, a sɛnbɛ a nu laxi naxan na.
19N Misira ɲaxankatama nɛ, e fa a kolon a n tan nan Alatala ra.»
20A ɲɛ fu nun keren nde, kike singe, xi solofere nde ra, Alatala naxa a masen n bɛ, a naxɛ,
21«Adamadi, n bara Misira Firawuna bɛlɛxɛ gira. A mu maxirima, seri mu sama a ma, sese mu rabama a yalanfe ra, a fa nɔ santidɛgɛma tongode.
22Wo Marigi Alatala yi nan masenxi: N fafe Misira Firawuna xili ma, n xa a bɛlɛxɛ firinyie gira, a bɛlɛxɛ fanyi nun a bɛlɛxɛ kanaxi, alako a xa santidɛgɛma lu naa abadan.
23N Misirakae rayensenma nɛ duniɲa birin ma.
24N na n ma santidɛgɛma soma nɛ Babilɔn mangɛ yi, n sɛnbɛ fi a ma, kɔnɔ n Firawuna bɛlɛxɛe girama nɛ, a nuunu a ya i alɔ mixi naxan na faxafe.
25N sɛnbɛ fima nɛ Babilɔn mangɛ ma, kɔnɔ n Firawuna tan bɛlɛxɛe igoro. N na n ma santidɛgɛma sa Babilɔn mangɛ bɛlɛxɛ tɛmui naxɛ, a naxa a ite Misira xili ma, e a kolonma nɛ a n tan nan na Alatala ra.
26N Misirakae rayensenma nɛ duniɲa birin ma. Na tɛmui, e a kolonma nɛ a n tan nan na Alatala ra.»


text:
Caroline Roussy, Yala a bɛ se ka fɔ ko Berlin ka lajɛ de sen fɛ, farafinna ka dancɛw sigila wa?
A jɛnsen na :
A jatimɛna ko diɲɛ kɔnɔ, mɔgɔw ka fajamanako kɛlɛw bɛ ka caya sisan. O kɛra sababu ye hali ka jamana dɔw kɔnɔ taama gɛlɛyaw. dɔ wɛrɛw fana politikikow kɛlɛyara.K'a sɔrɔ yani bi ciɛ, jamana caman de tun be yen dancɛ tun tɛ minnu la. O dancɛ ninnu sigira cogo di?. An ka bi mɔgɔ weelelen bɛna o ɲinigali de jaabi Safi LUNA bolo. A tɔgɔ Caroline Roussy, Faransi jamanaden don a k'a kalanw ɲɛsilendon kɔsɔbɛ dancɛw dɔɔni kan, jango Sénégal ni Gambie


text:
1N naxa laamatunyi nde to, Marigi nu na sɛrɛxɛbade fari. A naxa a yamari, «Salide xunyi rabira, salide sanyi itala. A birin xa bira mixie xun ma. N e xa die halakima nɛ santidɛgɛma ra. Mixi keren mu kisima. Mixi keren mu a nɔxunma n ma.
2Hali e goro aligiyama, n nee suxuma nɛ. Xa e te koore ma, n nee ragoroma nɛ.
3Xa e e nɔxun n ma Karemele geya fari, n e fenma nɛ, n e suxu. Xa e e nɔxun n ma baa bun ma, n bɔximasee yamarima nɛ a xa e xin.
4Xa e yaxuie e xanin konyiya kui, n yaamari fima nɛ e xa e faxa santidɛgɛma ra. N nan n ya tima nɛ e ra, kɔnɔ na mu findima munafanyi ra e bɛ, a findima ɲaxankatɛ nan na e bɛ.»
5Marigi Alatala, naxan na Mangɛ ra, xa a a ɲanige a xa din bɔxi ra, bɔxi sɛrɛnma nɛ, mixi birin lu sunnunyi kui, a itema nɛ, a man a igoro alɔ Misira xure Nili na banbaran ɲɛ.
6A bara a xa lingira ti koore ma. A bara koore walaxɛ lu bɔxi xun ma. A ye rakelima baa ma, a radin bɔxi ma. A xili nɛ Alatala.
7Alatala xa masenyi nan ya: «Isirayilakae, wo tide mu gbo n bɛ alɔ Etiyopikae? N mu wo ramini xɛ Misira bɔxi ra, alɔ n Filisitakae ramini Kafatoro ki naxɛ? N mu wo ramini xɛ Misira bɔxi ra, alɔ n Siriyakae ramini Kiro ki naxɛ?
8Wo wo yae rabi: Marigi Alatala bara yunubitɔɛe xa mangɛya to, a fama nɛ na halakide yi duniɲɛ bɛndɛ fuɲi fari.»
9Alatala xa masenyi nan ya: «Kɔnɔ n mu Yaxuba bɔnsɔɛ birin halakima. N yaamari fima nɛ alako Isirayila bɔnsɔɛ xa mayegeti. N a ifema nɛ alɔ maale ifema ki naxɛ, alako xɔri fanyi keren naxa bira.
10Kɔnɔ yunubitɔɛe naxee birin na n ma ɲama ya ma, n e faxama nɛ santidɛgɛma ra, e tan naxee a falama, ‹I mu fama muxu ɲaxankatade, na ɲaxankatɛ mu muxu lima.›»
11«Na lɔxɔɛ n Dawuda xa mangɛya kanaxi itema nɛ. N fama nɛ na yailande, n fama nɛ a rakelide alɔ a singe.
12E man Edon masɔtɔma nɛ, a nun si birin n xili saxi naxee xun ma.» Alatala xa masenyi nan na ki, a fama nɛ na birin nakamalide.
13Alatala xa masenyi nan ya: «Wo wo yae rabi: Lɔxɔɛe fama a lide, xɛ sae nun xɛ xabae walima waxati keren nɛ. Wɛni bae nun xɛ sae, fan walima waxati keren nɛ. Wɛni gboma nɛ geyae fari, han geyae birin bunda.
14N nan n ma ɲama ragbilenma nɛ a xɔnyi kelife ra konyiya kui. E fama nɛ taa kanaxie tide, e sabatima dɛnnaxɛ. E wɛni bilie sima nɛ, e a wɛni min. E laakɔɛ sama nɛ, e a bogi don.
15N man e rasabatima nɛ e xa bɔxi ma. E mu kelima bɔxi ma sɔnɔn n dɛnnaxɛ fixi e ma.» Wo Marigi Alatala xa masenyi nan na ki.


text:
Ɛntɛrinɛti
Ɛntɛrinɛti (Internet)
Diŋɛba minnun bɛ farafina jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ ani farafinna ni jamana tɔw ni ɲɔgɔn cɛ, n’hakili la, o dɔ ye kanko ye. Ni jamanaw mɔgɔw tɛ ɲɔgɔn ka fɔta mɛn, gɛlɛyaba bɛ don ɲɔgɔn faamuyaliko la k’a sababu kɛ kanw bilali gɛlɛya ye ɲɔgɔn na.
N’hakili la nɔgɔyaba bɛna don o gɛlɛya ninnun na k’a sababu kɛ ɛntɛrinɛti ye, bawo kanbayɛlɛma jɛkulu caman bɛ ɛntɛrinɛti kan sisan i n’a fɔ Maneno ani Global Voices, minnun haminankoba dɔ ye dibi farali ye ka bɔ kanw ni ɲɔgɔn cɛ.
Ola, ni Bamanankan fana bila la ɛntɛrinɛti kan, n’hakili la, o ye dibi dɔ faralen ye ka bɔ ani kan tɔw cɛ, bawo, an na se ka kan dɔw bayɛlɛm’an ka kan na walasa ka jɛn kibaruyaw sɔrɔ. [1]
A ka kan an k'an ka sugon dɔw hakilina ɲuman bila senkan yanni an k'an miiri u la ten k'u bila ka tɛmɛ. Yali a ma se an k'an ka togodala mɔgɔw sen don kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya tɛkinolozi kuraw la wa? Sira bɛɛ kan o jaabi ye ɔwɔ ye bawo a na kɛ sababu ye u ka kunnafoni sɔrɔ, ka kunnafoni di, ka kumaɲɔgɔnya kɛ ka hakilinaw falen falen ani k'u seko ni dɔnkow jira mɔgɔ wɛrɛw la. [2]


text:
USA : Joe BIDEN ye Donald Trump ka sariya talen caman bɔrɔtɔ
04 février 2021 à 09h14
USA jamana na, kabini Joe Biden sigidon fangala, a ye Donald Trump ka sariya talen caman bɔrɔtɔ, o de ye ka Trump ka kogo jɔli jɔ Mexique dancɛ la.
Wa sariya kura dɔ fana ye ka tunkarankew gɛni jɔ tile 100 kɔnɔ. An ni ka sɛbɛn di tungaranke miliyɔn tan ni kelen ɲɔgɔn ma. Kunu fana Joe Biden ye fɛɛrɛ kura wɛrɛw ko fɔ. Nin bɛɛ kɛra nisondiya ba ye tungarankew ka lafasatɔnw ma. Nka "Edwin Carmona-Cruz " tunkarankew ka lafasabaga "Californie" marala, ale ko caman kan ka kɛ halisa.
Joe Biden n'a ka marabajɛkulu kɛlɛn filɛ ka sababu ɲuma sɔrɔ ka fanga kɔrɔ ka sariya juguw bɔrɔtɔ. U ka nin fɛrɛ kuraw bɛ na kɛ sababu ɲuma ye maa ba yirika de ma. Ulu minnu tun bɛ degu kɔnɔ kabini san caman k'o sababu kɛ sɛbɛn ko ye.
"Nin bɛ na kɛ sabau ɲuma ye ne yɛrɛ ka somɔgɔ caman de ma. Nka halisa an kan ka jateminɛ kɛ kow la. U fɛn o fɛn mana fanga sɔrɔ, o kɛra repibilikɛnw ye walima demokaratiw degun bɛ tukarankew kan. Sisan banajugu bɛ an kan, nka o bɛla tunkaranke caman de b'u bolo kasobonw kɔnɔ. An bɛ min ɲinin maraba kuraw fɛ, o ye u ka fɛɛrɛw bila senkan, yasa tunkaranke ka gɛni kabɔ jamana kɔnɔ, o ka se ka dabila pewu san nataw la".
RFI
Commentaires(0)
Vous devez être connecté pour commenter
Se connecter Inscription
Se connecter Inscription


text:
1Ɲaxankatɛ na mixie bɛ, naxee e maɲɔxunma maifuya nun fe ɲaaxi rabafe ma e sa tɛmui, kuye nɛfɛ iba, e fa fe kobie raba, barima na nɔɛ na e yi ra.
2E na milɛ xɛe ma, e nee ba e kanyie yi ra. E na milɛ banxie ma, e nee tongo e sɛnbɛ ra. E fu mixi ma, e a xa banxi muɲa. E fu mixi ma, e a kɛ rasuxu a yi.
3Na xa fe ra, Marigi Alatala naxɛ, «N ɲaxankatɛ dɔxɔma nɛ na mixi mɔɔli ma, wo mu nɔma wo ratangade naxan ma. N fama wo xun gorode na ɲaxankatɛ tɛmui.
4E wo xa fe ifalama taali daaxi nɛ na lɔxɔɛ, e wo masigi a mayele ki ma, e nu fa a fala, ‹Muxu xa fe bara kana feo. Muxu xa bɔxie bara ba muxu yi ra. A bara e ba muxu yi, a e so muxu yaxuie yi ra.›»
5Na nan a ra, wo mu mixi yo sɔtɔma Alatala xa ɲama ya ma, naxan nɔma bɔxi itaxunde wo bɛ Ala xa tɔnxumae saabui ra.
6E xa namiɲɔnmɛe a falama, «Ba yi masenyi mɔɔli tife, namiɲɔnmɛ mu lanma a xa na fala. Won mu fama lude yaagi yo kui.
7Yaxuba bɔnsɔɛ, a lanma a xa fala, Alatala xɔnɔma a bɔɲɛ ma? A darixi na wali mɔɔli raba ra?» Alatala naxa e yaabi, «N ma masenyie mu fanxi xɛ tinxintɔɛe bɛ?
8Yi waxati n ma ɲama bara lu alɔ n yaxui. Wo donma fanyi bama dangi mixie ma, naxee fafe bɔɲɛsa kui kelife gere sode.
9Wo n ma ɲama xa ginɛe kerima e xa banxi fanyie kui, wo e xa die xa xunnakeli bama e yi ra n naxan fi e ma.
10Wo keli, wo siga, n bara yi bɔxi ba wo yi ra sabatide ra, barima a mu sɛniyɛn, a bara kana kerenyi ra.
11Xa wule falɛ nun mixi madaxui fa a fala wo bɛ, ‹Wo fama beere nun wɛni sɔtɔde›, na mixi mɔɔli nan nafan wo ma namiɲɔnmɛ ra.»
12«Yaxuba bɔnsɔɛ, n wo birin malanma nɛ. Isirayila mixi dɔnxɔɛe, n wo xun lanma nɛ. N wo malanma nɛ, alɔ yɛxɛɛe naxee malanma gɔɔrɛ kui, alɔ xurusee naxee na fiili ma e dɛ madonde. Ɲama gbegbe sabatima nɛ naa.
13E xa mangɛ fama nɛ taa tɛtɛ ibɔɔde, a fa ti ɲama ya ra, a e birin naminima nɛ naa. Alatala nan findi e xunyi ra.»


text:
Sigida 13 Bana minnu bɛ mɔgɔ minɛ ka caya
Disidimi
Disidimi ye fiɲɛ tɛmɛsiralabana ye. A ni sɔgɔsɔgɔ karima bɛ taa ɲɔgɔn fɛ. A bɛ se ka kɛ mura walima murasɔgɔsɔgɔ kɔlɔlɔ ye. O la, banakisɛfagalan takun tɛ. Aw bɛ banakisɛfagalanw ta ni bana taamasiɲɛw tɛmɛna dɔgɔkun 1 kan, walima ni sinkɔrɔkɛrɛdimi taamasiɲɛw yera (aw ye sɛbɛn ɲɛ nata lajɛ) walima ni fogonfogondimi basigilen bɛ a tigi la
Disidimi basigilen
A taamasiɲɛw:
Disi fununen i n’a fɔ barigon
Funu sababu bɛ se ka bɔ sisan, disidimi basigilen walima sigarɛtimin na
- Sɔgɔsɔgɔ karima min mɛnna senna (kalo walima san).
- Waati dɔw la, sɔgɔsɔgɔ bɛ juguya, ani farigan bɛ kɛ a senkɔrɔ. Ni nin sɔgɔsɔgɔ suguya bɛ mɔgɔ dɔ la, nka bana basigilen wɛrɛ tɛ a la i n’a fɔ sɔgɔsɔgɔninjɛ walima sisan, o bɛ se ka kɛ disidimi basigilen ye.
- A ka teli ka baliku minɛ, baliku min mɛnna sigarɛtimin na.
- A bɛ se ka fogonfogondimi jugumanba banbali (emphysème) bila mɔgɔ la, bana min kɔnɔna na, ninakilidegun bɛ a tigi sɔrɔ, sango ni a ye farikoloɲɛnajɛ kɛ.
A furakɛcogo:
- Aw bɛ sigarɛtimin dabila pewu.
- Aw bɛ sisanfura ta salibitamɔli bɛ min na (salbutamol, sɛbɛn ɲɛ Salibitamɔli, salbutamol).
- Disisimi basigilen bɛ mɔgɔ minnu na, olu ka kan ka u yɛrɛ furakɛ ni ampisilini (ampicilline), kotirimɔkizazɔli, cotrimoxazole, walima ni amɔkisisilini, amoxicilline ye, ni murasɔgɔsɔgɔ don walima mura ni farigan bɛ a senkɔrɔ.
- Ni a ka gɛlɛn banabagatɔ bolo ka kari labɔ, aw bɛ a kun wusu ni jikalan ye (sɛbɛn ɲɛ Sɔgɔsɔgɔ furakɛcogo) ani ka a dɛmɛ ka a da a kɔnɔ kan ka a kun suli ka kari labɔ (sɛbɛn ɲɛ Kari labɔcogo).
Ni sɔgɔsɔgɔ basigilen bɛ aw la (walima ni aw b’a fɛ ka aw yɛrɛ tanga a ma), aw kana sigarɛti min.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
1Alatala naxa yi masenyi ti n bɛ,
2«Adamadi, i ya rafindi Isirayila geyae ma, i xa n xui radangi e ma.
3I xa a fala, ‹Isirayilakae, wo wo tuli mati wo Marigi Alatala xa masenyi ra. N naxɛ wo tan naxee na geyae fari nun gulunbae kui, n fama nɛ wo sɔntɔde santidɛgɛma ra, n wo xa kuye batudee kana.
4Wo xa sɛrɛxɛbadee kanama nɛ, wo xa surayi sɛrɛxɛbadee yensen, wo faxa wo xa kuyee ya xɔri.
5N wo tan Isirayilakae binbie luma nɛ na sɛrɛxɛbadee rabilinyi, wo xɔrie rayensenma nɛ naa.
6Wo sabati dɛdɛ, wo xa taae nun wo xa batudee kanama nɛ. Wo xa sɛrɛxɛbadee nun wo xa kuyee butuxunma nɛ, wo xa surayi sɛrɛxɛbadee rabira. Wo xa wali birin xun nakanama nɛ.
7Mixi gbegbe na faxa wo ya ma, wo fama a kolonde a Alatala na n tan nan na.›»
8«Kɔnɔ n wo dɔnxɔɛe ratangama nɛ santidɛgɛma ma, n fa wo lu ɲamanɛe ma.
9Na tɛmui wo xa mixi naxee xaninxi konyiya kui, e fama nɛ ratude n ma. E fa e xa yanfanteya kolon n mabiri, e xa birɛ kuyee fɔxɔ ra, na birin bara n bɔɲɛ tɔɔrɔ. E na fahaamui sɔtɔ e xa ɲaaxuɲa ma, e bɔɲɛ fan tɔɔrɔma nɛ.
10Na tɛmui e a kolonma nɛ a Alatala na n tan nan na. N mu wɔyɛnxi fufafu ra n to yi gbaloe fe fala e bɛ.»
11«Wo Marigi Alatala xa masenyi nan ya: Wo wo bɛlɛxɛ bɔnbɔ, wo wo sanyi ramaxa, a falafe ra, ‹Isirayila bɔnsɔɛ xa ɲaaxuɲa birin bara a niya e xa faxa gere, kaamɛ, nun wuganyi ra.
12Naxee makuya, wuganyi nan nee faxama. Naxee makɔrɛ, nee faxama gere nan kui. Naxee na ratanga na gbaloe ma, kaamɛ nan nee fan faxama. N na n ma xɔnɛ fulunma nɛ e xili ma.
13E na e xa mixi binbie to e xa kuyee sɛɛti ma na sɛrɛxɛbadee yire geyae fari wurie bun ma e nu surayi fanyi ganma dɛnnaxɛ sɛrɛxɛ ra e xa kuyee bɛ, e a kolonma nɛ a n tan nan na Alatala ra.
14N fama nɛ n bɛlɛxɛ italade e xili ma, e xa bɔxi fa kana kelife gbengberenyi ma han Dibila. Na kui e a kolonma nɛ a n tan nan na Alatala ra.›»


text:
1Apolosi nu na Korinti. Pɔlu to bara gɛ Asi fuge biri isade, a naxa fa Efɛsɛ. A to naralan Isa fɔxirabirɛ ndee ra,
2a naxa e maxɔrin, «Wo bara Ala Xaxili Sɛniyɛnxi sɔtɔ wo to danxaniya?» E naxa a yaabi, «Muxu ɲan mu nu na mɛ sinden xa Ala Xaxili Sɛniyɛnxi na na.»
3A naxa e maxɔrin, «Wo wo xunxa ye xɔɔra munfe ma?» E naxa a yaabi, «Muxu bara muxu xunxa ye xɔɔra alɔ Yaya a masenxi ki naxɛ.»
4Awa, Pɔlu naxa a fala, «Yaya nu mixi xunxama ye xɔɔra nɛ tuubi xa fe ra. A nu a fala mixie bɛ, e xa danxaniya mixi nde ma naxan fama a tan xanbi ra. Na nan lanxi Isa ma.»
5Na masenyi ma e naxa e xunxa ye xɔɔra Marigi Isa xili ra.
6Pɔlu to a bɛlɛxɛ sa e ma, Ala Xaxili Sɛniyɛnxi naxa fa e ma. E naxa so xui gbɛtɛe falafe, e man nu Ala xa masenyi fala.
7E birin nalanxi, xɛmɛ fu nun firin nan nu e ra.
8Na dangi xanbi, Pɔlu naxa so salide kui, a kawandi ti. A nu fe tagi raba e bɛ Ala xa mangɛya niini xa fe ra kike saxan bun ma. A nu kata a xa mixie nɔ naxee tuli nu matixi a ra.
9Kɔnɔ ndee xaxili nu xɔrɔxɔ, e mu la a ra. E naxa Marigi xa kira bɛxu ɲama ya i. Pɔlu naxa mini e ya ma, a naxa Isa fɔxirabirɛe tongo a xun, alako a xa e xaran lɔxɔ yo lɔxɔ Tiranusi xa xarande kui.
10Na naxa siga han ɲɛ firin. Yuwifie nun Girɛkika naxee birin nu sabatixi Asi, e Marigi xa masenyi ramɛ na nan kui.
11Ala nu kaabanako xungbee rabama Pɔlu bɛlɛxɛe ra
12han e nu dugi nun xunxurie sa furemae ma, Pɔlu nu bara din naxee ra. Fure nu ba nɛ e ma, ɲinnɛ nu mini mixie i.
13Yuwifie ndee naxee ɲinnɛ raminima mixie yire birin, e naxa kata Marigi Isa xili rawalide ɲinnɛ kanyie bɛ. E a fala, «N bara wo yaamari Isa xili ra Pɔlu naxan xa fe kawandima.»
14Seba, Yuwifie sɛrɛxɛdubɛ kuntigi nde, xa di solofere nan nu na fe rabama.
15Ɲinnɛ naxa e yaabi, «N Isa nun Pɔlu kolon, kɔnɔ n mu wo tan kolon feo!»
16Na ɲinnɛ kanyi naxa bagan e ma, a naxa e bɔnbɔ han e naxa e gi banxi kui e rageli nun e maxɔnɔxi ra.
17Yuwifi nun Girɛkika naxee birin nu sabatixi Efɛsɛ, e naxa na fe kolon. Gaaxui naxa e birin suxu. Marigi Isa xili dariyɛ naxa mate.
18Danxaniyatɔɛ wuyaxi naxa fa, e naxa e ti e xa yunubie ra, e naxa e xa fe ɲaaxi birin fala kɛnɛ ma.
19Duuree fan naxa fa e xa bukie ra, e naxa e gan birin ya xɔri. E naxa bukie sare kɔnti, kɔbiri kole wulu tongo suuli nan nu a ra.
20Marigi xa masenyi nu yiriwama na ki nɛ sɛnbɛ ra.
21Yi fee to dangi, Pɔlu naxa natɛ tongo a xa siga Darisalamu. Na biyaasi kui fo a xa Masedon nun Akayi bɔxi ibolon. A naxa a fala, «N na siga Darisalamu, fo n xa Rɔma fan li.»
22A naxa a malima firin xɛɛ Masedon, Timote nun Erasito, kɔnɔ a tan naxa lu Asi sinden.
23Na tɛmui sɔnxɔɛ xungbe naxa raba naa Marigi xa kira xa fe ma.
24Xabui nde, naxan xili Demetiri, a nu ala Aritemi xa salide misaali lanmadi yailanma gbeti ra. Na xabui mɔɔlie nu kɔbiri gbegbe sɔtɔma na wali kui.
25A naxa a walibooree malan, a a fala e bɛ, «Wo a kolon, won baloxi yi wali nan kui.
26Wo bara a to, wo bara a mɛ, yi Pɔlu bara mixi gbegbe madaxu Asi bɔxi birin ma, Efɛsɛ gbansan xa mu a ra. A naxɛ a alae naxee rafalaxi mixie bɛlɛxɛ ra, a ala mu e ra.
27Na kui won ma wali fama nɛ xili ɲaaxi sɔtɔde. Won ma ala Aritemi xa salide fan xun nakanama nɛ. Nde bama nɛ Aritemi xa binyɛ ra Asi bɔxi nun duniɲa ma.»
28A to na fala, e naxa xɔnɔ, e naxa so sɔnxɔɛ ratefe, «Efɛsɛkae xa ala Aritemi nan gbo.»
29Taa birin ya naxa iso. E naxa Gayu nun Arisitaraki, Pɔlu ɲɛrɛboore Masedonkae, xanin malande xungbe kui.
30Pɔlu naxa wa sigafe naa, kɔnɔ Isa fɔxirabirɛe mu tin.
31A booree Asikae xunmatie fan naxa xɛɛra ti Pɔlu ma, e a mayandi a naxa siga malan yire.
32Ndee nu sɔnxɔma e gbe ki ma. Booree fan sɔnxɔma e gbe ki. Lantareya nu na malanyi ya ma. Mixi wuyaxi mu nu a kolon e malanxi fe naxan ma.
33Awa, Yuwifie naxa Alesandire tutun yare a xa wɔyɛn. A naxa ɲama masabari a bɛlɛxɛ ra alako a xa masenyi ti.
34Kɔnɔ, e to a kolon a Yuwifi nan a ra, e birin nalanxi naxa sɔnxɔɛ rate lɛɛri firin bun ma. E naxɛ, «Efɛsɛkae xa ala Aritemi nan gbo.»
35Na xanbi, taa kuntigi nde naxa ɲama masabari, a naxa a fala, «Efɛsɛkae, duniɲa birin a kolon a Efɛsɛ taa nan Aritemi xa salide kantama a nun Aritemi maniyɛ, naxan goroxi keli koore ma.
36Mixi yo mu na matandima. A lanma wo xa dundu. Wo naxa gbata fefe rabade.
37Wo bara fa yi mixie ra be, kɔnɔ e mu Aritemi muɲa, e mu a konbi.
38Xa Demetiri nun a walibooree wama mixi nde kalamufe, e xa na masen kiitisae bɛ kiiti lɔxɔɛe.
39Xa wo wama fe gbɛtɛ nan xɔn, na fan ya ibama won ma malan lɔxɔɛ.
40E nɔma won suxude won ma bɔɲɛte ma naxan dangixi to, barima nɔndi yo mu na won bɛ yi malanyi rabafe ma.» A to gɛ, a naxa malanyi rayensen.


text:
Zaban tɛ Sɛnɛ Mali la nk'a nafa ka bòn
Zaban ye jirinɔɔfɔman ye, a den ka Kumu. Zaban tɛ fɛn sɛnɛta Mali la. Nka mɔgɔw bɛ to ka Yaala ka Tigɛ kungo 'kɔnɔ k'a Jago. Zaban bɛ bɛ Kɛ dumunifɛn i n'a fɔ mɔni ni sèri... U bɛ Kɛ o dumuni ninnu na kumuko jɔyɔrɔ kamà. Nin bɛɛ tɛmɛnen 'kɔ bàna furaw bɛ Kɛ n'a bulu n'a tili ye. Mali la, togodalamɔgɔw bɛ zabannɔɔfɔn Bɔ k'a Kɛ ka jigiɲɛ karataw fana Siri walasa ka ji Bali ka Dòn u ka sùmaw kan. Zaban bɛ fere da Minɛ samiɲa dòndanin fɛ ni ka Mɔ samiɲa 'kɔnɔ.
Zabansun Zabanbulu Zabanden
Blàdon : 2016-08-04 Yɛlɛmako laban : 2016-08-04


text:
Sigida 12 Kɛnɛya sabati fɛɛrɛw: Yɛrɛtangacogo bana caman ma
Tumu suguya caman ni fɛnɲɛnamani wɛrɛw bɛ kɛ mɔgɔ nugu la, minnu bɛ bana caman sababuya. Nin tumu ninnu ka teli ka sɔrɔ mɔgɔ kɔnɔ:
Nin tumu ninnu na, kɔnɔnatumu ni tɔnɔgɔ bɛ sɔrɔ nɔgɔ la, ani u bɛ se ka ye banakɔtaa (walima fɔɔnɔ) la. Kɔnɔnatumukunsaba ni kɔnɔnatumuɲinma bɛ se ka banajugu bila mɔgɔ la, ka sɔrɔ u tɛ ye banakɔtaa la.
Ni aw ye a ye ko den dɔ bɛka fasa, a tɛ sɔn ka dumunikɛ, a dusu bɛ ɲugun walima a bɛ fɔɔnɔ, kɔnɔdimi bɛ a minɛ, a fari bɛ tɔn tɔn walima ka a ŋɛɲɛ, aw bɛ a bila aw hakili la ko tumu bɛ se ka ye a kɔnɔ o la aw ka kan ka tumuni fura di a ma.
Aw ye aw janto: Piperazini (pipérazine) bɛ tumufagafura caman na. U bɛ se ka tumu suguya fila dɔrɔn de faga: kɔnɔnatumuniw ni kɔnɔnatumumisɛnniw ani u man kan ka di denw ni denmisɛn fitiniw ma. Mebɛndazɔli, mébendazole, Vermox farati ka dɔgɔn, ani a bɛ tumu suguya caman kɛlɛ. Alibɛndazɔli (albendazole) ni pirantɛli (pyrantel) fana bɛ tumuni suguya caman kɛlɛ, nka u da ka gɛlɛn. Cabɛndazɔli (thiabendazole) bɛ tumu suguya caman kɛlɛ, nka a kɔlɔlɔ ka bon ani a man kan ka ta ka caya. Aw ye sɛbɛn ɲɛ Tumufuraw ka taa a bila a ɲɛ Pirantɛli tacogo la lajɛ walasa ka kunnafoniw sɔrɔ nin fura ninnu bɛɛ kan.
A bɛ sɔrɔ banakɔtaa fɛ: Ni saniya ma matarafa, tumufan minnu bɛ kɔnɔnatumutɔw banakɔtaa la, olu bɛ se ka se mɔgɔ wɛrɛ kɔnɔ.
Tumufan minnu sera mɔgɔ kɔnɔ, o fan ninnu bɛ kɛ tumuniw ye. U bɛ don joli la ka taa fo fogonfogon la, ka ŋɛɲɛ ni sɔgɔsɔgɔjalan bila mɔgɔ la. Tuma dɔw la u bɛ se ka sinkɔrɔkɛrɛdimi bila mɔgɔ la walima sɔgɔsɔgɔ, kari jolima bɛ bɔ min na. Ni banabagatɔ sɔgɔsɔgɔra, tumumisɛnniw bɛ jɛnsɛn fiɲɛ fɛ ka se mɔgɔ wɛrɛ ma, u bɛ taa nuguw la ka bonya.
Ni kɔnɔnatumuniw bɛ nugu la, u bɛ se ka kɔnɔdimi, fɔɔnɔ, walima fanga dɔgɔya bila mɔgɔ la. Tumuni caman bɛ denmisɛnni minnu kɔnɔ, o denmisɛnniw kɔnɔ bɛ bonya. Kɔnɔnatumuniw man teli ka sisan bila mɔgɔ la walima ka nugu geren (aw ye sɛbɛn ɲɛ Nugu gerenni lajɛ). Ni farigan ye den minɛ, tumuniw bɛ bɔ a banakɔtaa, a da, walima a nu fɛ tuma dɔw la. Tuma kelen kelenw na, u bɛ taa fiɲɛbɔdaw fɛ ka ninakili degun.
Mɔgɔw ka kan ka ɲɛgɛnw matarafa, ka u tɛgɛw ko safinɛ na sani u ka dumunikɛ, ani ka dumuniw tanga dimɔgɔw ma.
Mebɛndazɔli (mébendazole) ka teli ka kɔnɔnatumuw faga. Aw ye a tacogo lajɛ sɛbɛn ɲɛ Mebɛndazɔli, Mébendazole la. Piperazini (pipérazine) fana ka ɲi (aw ye sɛbɛn ɲɛ Piperazini, Pipérazine lajɛ). Farafinfura dɔw fana ka fisa. Ni aw bɛ a furakɛ ni manje ye, aw ye sɛbɛn ɲɛ Manje (Carica papaya) lajɛ.
Aw ye aw janto: Aw kana cabɛndazɔli (thiabendazole) kɛ ka kɔnɔnatumuni (Ascaris) furakɛ. A fura in bɛ tumuw bila ka yɛlɛn ka taa nu walima da kɔnɔ ka ninakilidegun bila mɔgɔ la.
A tumu kelen o kelen bɛ fan caman da mɔgɔ banakɔtaayɔrɔ la. U bɛ ŋɛɲɛ bila o yɔrɔ la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la sufɛ. Ni den ye a yɛrɛ siyɛn, tumufanw bɛ don a sɔniw kɔrɔ. U bɛ se a kɔnɔ o cogo de la, ani ka yɛlɛma mɔgɔ
Kɔnɔnatumumisɛnniw farati man bon kosɛbɛ. A ŋɛɲɛ bɛ denmisɛnw bali ka sunɔgɔ.
Saniya matarafali nafa ka bon kosɛbɛ. Hali ni aw ye den kɔnɔnatumuw faga, ni saniya ma matarafa, tumu ninnu bɛ tila ka segin. Ni saniya matarafara ka ɲɛ, tumuw bɛ tunu u yɛrɛ ma dɔgɔkun wɔɔrɔ kɔnɔ hali ni fura ma ta.
Nin tumu fana ni dɔ in sɔrɔ sababu ye saniya matarafabaliya de ye. A ka ca a la a tɛ bana bila mɔgɔ la. Ni a bugunna, a bɛ kɔnɔboli bila mɔgɔ la. Ni a bɛ denmisɛnni na, a bɛ se ka kɔbɔ bila a la.
A kunbɛncogo ni kɔnɔnatumumisɛnni kunbɛncogo bɛɛ ye kelen ye.
Ni tumuni ye gɛlɛya lase aw ma, aw bɛ Mebɛndazɔli, Mébendazole ta. Ni kɔbɔ ye den minɛ, aw bɛ jisuma suuru a banakɔtaayɔrɔ la. O bɛ nugu ladon.
Nin tumuni ninnu bɛ bana min bila mɔgɔ la, o bɛ jate denmisɛnniw ka banajuguw fɛ, ka da a kan u bɛ den joli min ka jolidɛsɛ bila a la. Ni aw ye denmisɛn dɔ ye min fari ɲɛ jɛlen don a kan, walima a bɛ bɔgɔ dun, ni aw ye a sɛgɛsɛgɛ, aw bɛna a sɔrɔ ko tumuni bɛ a kɔnɔ. Ni aw bɛ se, aw bɛ taa a banakɔtaa sɛgɛsɛgɛ. (a ye man di ni mikɔrɔsikɔpu (microscope) tɛ.
Aw bɛ a furakɛ ni mebɛndazɔli (mébendazole) ye. Aw ye sɛbɛn ɲɛ Mebɛndazɔli (Mébendazole) lajɛ.
Aw bɛ dumuniw dun joliseginfura bɛ dumuni minnu na walasa ka jolidɛsɛ furakɛ, ani ka joliseginfurakisɛw ta. Aw ye sɛbɛn ɲɛ Jolidɛsɛ lajɛ.
Nin tumuni janya bɛ se ka mɛtiri 2 sɔrɔ ni a bɛ nugu la; nka a kungurunniw de bɛ ye banakɔtaa la. Olu janya bɛ santimɛtiri kelen bɔ. U ɲɛ jɛman don. Tuma dɔw la a kungurunniw bɛ bɔ u yɛrɛ ma ka don finijukɔrɔfini na.
Mɔgɔ bɛ tɔnɔgɔ sɔrɔ lɛsogo, misisogo, sogo wɛrɛw walima jɛgɛ mɔbali dunni fɛ.
Aw ka kan ka sogo bɛɛ tobi ka mɔ sani aw ka u dun, kɛrɛnkɛrɛnnenya la lɛsogo. Sani aw ka sogo, walima jɛgɛ dun, aw ye a lajɛ ka ɲɛ ni a kɔnɔna mɔnen don.
Ni tɔnɔgɔ bɛ nugu la, a bɛ kɔnɔdimimisɛnniw bila mɔgɔ la, ani ka gɛlɛya wɛrɛw lase i ma.
A faratibamayɔrɔ ye ni tɔnɔgɔ donna kunsɛmɛ na a bɛ kungolodimi ni kirinni bila mɔgɔ la, walima ka i faga. O bɛ kɛ ni tumufanw sera mɔgɔ kɔnɔ. O de la, aw ka kan ka aw tɛgɛw ko ni aw ye banakɔtaa kɛ. Ni tɔnɔgɔ bɛ mɔgɔ min kɔnɔ, o tigi ka kan ka a janto saniya matarafali la.
Aw bɛ nikulosamidi, niclosamide walima parazikantɛli, praziquantel ta. Aw bɛ a tacogo kofɔlenw bato ka ɲɛ.
Nin tumuni ninnu tɛ se ka ye banakɔtaa la, u bɛ bɔ nugu la ka taa fasaw la.
A bɛ sɔrɔ lɛsogo mɔbali dunni fɛ ni fanso bɛ a la.
A bɛ bɔ sogo tumuma hakɛ dunni de la. Tuma dɔw la, a tɛ dɔn, nka a bɛ se ka banajugu bila mɔgɔ la, walima ka a faga yɛrɛ. Lɛri dama dama walima tile 5 sogo tumuma dunnen kɔfɛ, kɔnɔdimi bɛ se ka mɔgɔ minɛ ka kɔnɔboli kɛ a senkɔrɔ. Tile dama dama o kɔ, ni a juguyara kojugu, nin lahalaya ninnu bɛ kɛ mɔgɔ la:
A bana juguya bɛ mɛn senna dɔgɔkun 3 fo dɔgɔkun 4.
Aw bɛ dɔgɔtɔrɔ dɔ ka dɛmɛ ɲini joona. Alibɛndazɔli (albendazole), walima mebɛndazɔli (mébendazole), olu ka ɲi.
Walasa ka u tacogo dɔn, aw ye sɛbɛn ɲɛ Mebɛndazɔli, Mébendazole ni Albɛndazɔli, Albendazole lajɛ. Kɔrɔtikɔ-siteroyidi (les corticostéroïdes) fana ka ɲi, nka dɔgɔtɔrɔ, walima kɛnɛyabaarakɛla dɔ de ka kan ka ale di.
Aw ye aw janto: Ni mɔgɔ caman ye sogo kelen dun, ni u bɛɛ banana, o bɛ se ka a jira ko sogo mɔbali dunni de ye bana bila u la. A bɛ se ka kɛ bana jugu ye. Aw bɛ dɔgɔtɔrɔ dɔ ka dɛmɛ ɲini.
Ale tɛ tumu ye, fɛnɲɛnamani fitini don min tɛ se ka ye ni mikɔrɔsikɔpu tɛ (mansini min bɛ ja labonya).
Banakisɛ in bɛ mɔgɔ minnu na a bɛ sɔrɔ olu banakɔtaa fɛ; saniya matarafabaliya bɛ a to banakisɛ in bɛ don ji minta la, walima dumuniw, o la mɔgɔ minnu bɛ o dumuniw dun, bana in bɛ se ka olu fana minɛ.
Bana in taamasiɲɛ tɛ ye mɔgɔ ye ɲɛna na. O de la a banakisɛ bɛ se ka kɔnɔboli juguman walima tɔgɔtɔgɔnin (banakɔtaa ni joli) bila mɔgɔ la, kɛrɛnkɛrɛnnenya la, bana wɛrɛ bɛ mɔgɔ minnu na walima balodɛsɛ.
Tɔgɔtɔgɔnin taamasiɲɛ ye:
Basi bɔ bɛ kɔnɔboli min sen kɔrɔ, o sababu bɛ se ka kɛ tɔgɔtɔgɔnin banakisɛ ye walima banakisɛ wɛrɛ, o la farigan bɛ to sen na waati bɛɛ. O de la tɔgɔtɔtɔni banakisɛ in (Shigellose) bɛ cun mɔgɔ kan, banakɔtaa bɛ magaya (a bɛ kɛ jilama ye), o bɛɛ la farigan bɛ to sen na (aw bɛ gafe ɲɛ Furakɛli kɛrɛnkɛrɛnnen ka a ɲɛsin kɔnɔboli suguyaw ma lajɛ) i n’a fɔ a kɛcogo kɔrɔ:
Kɔnɔboli + basi + farigan = bana min sababu ye banakisɛ ye (tɔgɔtɔgɔnin banakisɛ suguya wɛrɛ, Shigellose)
Kɔnɔboli + basi + farigan tɛ = tɔgɔtɔgɔnin (dysenterie amibienne)
Tuma dɔw la, sababuw wɛrɛw bɛ tɔgɔtɔgɔnin na. Walasa aw ka da a la ko tɔgɔtɔgɔnin don fo ni banakɔtaa sɛgɛsɛgɛra.
Tuma dɔw la banakisɛ in bɛ don mɔgɔ biɲɛ na ka nɛ sigi a la. O bɛ dimi kɛ kɔnɔbara kiniboloyanfan sanfɛla la, a bɛ yɛlɛn disi la, wa dimi bɛ juguya ni a tigi bɛ taama. (a ni kunankunandimi bɛɛ ye suguya kelen ye, aw ye sɛbɛn ɲɛ Kunankunandimi lajɛ; sayi, aw ye sɛbɛn ɲɛ Biɲɛdimi lajɛ; ani biɲɛdimi la, aw ye sɛbɛn ɲɛ Biɲɛdimi lajɛ). Ni nin taamasiɲɛ ninnu bɛ mɔgɔ min na ni o tora ka sɔgɔsɔgɔ ka ji ɲɛlafinman dɔ bɔ, o bɛ a jira ko bana in bɛ a fogonfogon la.
Aw bɛ ɲɛgɛnw dilan ani ka u matarafa, aw bɛ jimintaw bɔyɔrɔ lakana. Aw bɛ saniya walew matarafa.
Nugulabanakisɛ ye banakisɛ fitini ye, min bɛ balo mɔgɔ nugu la wa ale de ye kɔnɔboli caman sababu ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya la denmisɛnw ta. Kɔnɔboli in bɛ se ka mɛn sen na (walima min bɛ taa ka segin).
Ni mɔgɔ min banakɔtaa ɲɛ nɛrɛma don, ni a kasa ka go ka a kanga, nka ni joli walima yiriyiri tɛ a la, a ka ca a la nugulabanakisɛ bɛ se ka kɛ o tigi kɔnɔ. A tigi kɔnɔ bɛ tɔn, ka a ni degun, wa a tigi bɛ to ka fiɲɛ bila kosɛbɛ, ani ka girinti. Girinti kasa ka go i n’a fɔ kiribi. A ka ca a la, a tigi fari tɛ kalaya.
A kɔnɔboli bɛ se ka ban a yɛrɛma waati dɔw la. O la dumuni dafalen dunni bɛ mɔgɔ dɛmɛ.
A jugumanba furakɛcogo ɲuman bɛ kɛ ni metoronidazɔli, métronidazole ye. Kinakirini, quinacrine da ka nɔgɔn, wa a ka ca a la a ka ɲi kosɛbɛ, nka kɔlɔlɔ jugumanbaw bɛ a la.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
Sigida 13 Bana minnu bɛ mɔgɔ minɛ ka caya
Kɔdimi
Sababu caman bɛ kɔdimi na. O sababu dɔw filɛ:
- Dimi basigilen kɔ sanfɛla la, ni sɔgɔsɔgɔ bɛ a senkɔrɔ ani fangadɔgɔya, o bɛ se ka sɔrɔ sɔgɔsɔgɔninjɛ fɛ (gafe ɲɛ Sɔgɔsɔgɔnijɛ).
- Denmisɛnw fɛ, dimi kɔ cɛmancɛ la, o sababu bɛ se ka kɛ sɔgɔsɔgɔninjɛ digilen ye kɔ cɛmancɛkolo la. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni dan bɛ kɔ cɛmancɛkolo la.
- Mɔgɔ mana fɛngirinman dɔ kɔrɔta, walima ka fangalabaara dɔ kɛ, ni a kɔ dugumana ye a dimi o dugujɛ, o bɛ se ka kɛ mugu ye.
- Dimi juguman kɔ dugumana na min bɛ bala ka mɔgɔ minɛ fɛngirinman dɔ tali fɛ walima fɛn dɔ karili fɛ, o bɛ se kɛ ɛrini ye...
- ...kɛrɛnkɛrɛnnenya la ni mɔgɔ sen fununa, ka girinya walima ka a fɛgɛya. O bɛ se ka sɔrɔ fasasira dɔ degunni fɛ.
- Ka i jɔ walima ka i sigi ka i jɛngɛ, ka sɔrɔ ka i kamakunw biri, o waleyaw de ye kɔdimi caman sababu ye.
- Kɔdimi basigilen mɔgɔkɔrɔbaw la, tuma dɔw o ye mugu ye.
- Dimi kɔ kiniboloyanfan sanfɛ, o bɛ se ka sɔrɔ kunankunannabana fɛ (gafe ɲɛ Kunankunandimi).
- O yɔrɔ dimi gɛlɛn (walima dimi basigilen) kɔ la o bɛ se ka sɔrɔ ɲɛgɛnɛsiralabana fɛ.
- Kɔ dugumaladimi musokɔnɔma na walima koli waati la, o tɛ baasi ye (gafe ɲɛ Kɔnɔmaya tɔɔrɔmisɛnniw).
- Dimi kɔ dugumana la ka jigin sigilan fila ni ɲɔgɔn cɛ, o bɛ se ka sɔrɔ gɛlɛya fɛ denso la walima fankisɛ la walima nugubakun na.
Kɔdimi bɛ se ka sɔrɔ mɔgɔ yɛlɛmacogo dɔw fɛ, walima Bana basigilen dɔw i n’a fɔ sɔgɔsɔgɔninjɛ; a ka ca a la kɔdimi bɛ mɔgɔw minɛ, minnu bɛ fangalabaaraw kɛ ni u tɛ baloɲuman dun. Muso minnu bɛ ji ta u kun na ka a sɔrɔ kandimi bɛ u la ka kɔrɔ, kɔdimi bɛ se ka olu fana minɛ.
A furakɛcogo ni a kunbɛncogo
- Ni kɔdimi sababu bɔra sɔgɔsɔgɔninjɛ, sugunɛbaralabana, walima kunankunanbana na, aw ka kan fɔlɔ ka o banaw furakɛ. Aw bɛ taa aw yɛrɛ lajɛ dɔgɔtɔrɔso la, ni aw bɛ a dɔn ko banajugu dɔ bɛ aw la.
- Kɔdimi gansan, ka fara musokɔnɔma ta kan, olu bɛ se ka bali, u bɛ se ka furakɛ fana:
ka kɔ tilen
I n’a fɔ tan
Tan tɛ
Ka aw da dilan kan min ka gɛlɛn ka a dalakɛɲɛ i n’a fɔ nin cogo
Nin cogo tɛ
Ka farikoloɲɛnajɛ kɛ minnu bɛ kɔ jalen bɔ
- Asipirini tali walima ka fini dɔ su jikalan na (gafe ɲɛ Finimugu kalaman dacogo) ka o da kɔ la, olu bɛ se ka kɔdimi caman mada.
- Kɔdimi min sɔrɔla fɛn giriman dɔ tali fɛ walima fɛn giriman dɔ tilala aw la ka bin, olu bɛ se ka furakɛ nin cogo in na:
Ka a tigi da a kɔ kan, ka a sen kelen kuru ka don kelen kunbere kɔrɔ.
O kɔ aw bɛ kamakunw to duguma ka sɔrɔ ka kunbere ɲɔni ni fanga ye fo kɔ ka to ka bɔ ɲɔgɔn na dɔɔni dɔɔni.
Aw bɛ o fɛn kelen kɛ fan dɔ in fana na.
Aw ye aw janto a la: aw man kan ka nin walen kɛ ni o ye a sɔrɔ kɔdimi sababu ye binni ye walima joginda dɔ.
- Ni kɔdimi sababu bɔra fɛn giriman dɔ tali la walima fɛn dɔ kuruli la, o dimi bɛ cun ka a juguya ni aw ye aw kɔ biri, ani dimi bɛ jigin fo aw senw na. Walima ni sen bɛ girinya walima ka a fɛgɛya, o farati ka bon. Kɔfasa dɔ bɛ se ka gɛrɛntɛ (ka a coron kolow ni ɲɔgɔn cɛ). Aw ka kan aw ka aw da aw kɔ kan ka aw lafiɲɛ tile damadɔ kɔnɔ. A ka fisa aw ka kunkɔrɔdonan gɛlɛman dɔ don aw kunbere ni aw kɔ cɛmancɛ kɔrɔ.
- Aw bɛ asipirini ta walima ka fini dɔ su jikalan na ka o da a kan (gafe ɲɛ Finimugu kalaman dacogo). Ni o ma dimi nɔgɔya tile damadɔ kɔnɔ, aw bɛ taa dɔgɔtɔrɔso la.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
1A naxa yɔxui sɛrɛxɛbade yailan, naxan xa kuyɛ nɔngɔn ya mɔxɔɲɛn lima, a igboe nɔngɔn ya mɔxɔɲɛn, a ite nɔngɔn ya fu.
2A naxa ye sase xungbe digilinxi yailan yɔxui ra. A dɛ xa maigboe nɔngɔn ya fu, a ite nɔngɔn ya suuli, a xa maradigilinyi nɔngɔn ya tongo saxan.
3Na ye sase dɛ rabilinyi bunyi masolixi maniya ningee ra, naxee dɔxɔxi e boore ra. Ninge fu na nɔngɔn ya keren ma, suuli a fari, suuli a bun. Ningee yo, ye sase yo, na birin yailanxi a boore nan na kerenyi ra.
4Na ye sase nu dɔxɔxi ninge gbɛtɛ fu nun firin fari. Saxan ya rafindixi kɔɔla ma, saxan ya rafindixi sogegorode ma, saxan ya rafindixi yirefanyi ma, saxan ya rafindixi sogetede ma. Na ye sase naxan nu xili «Baa» nu dɔxɔxi na ningee fari, e ya rafindixi tande ma.
5Na ye sase xa dɛ rabinyɛ suxu keren. A dɛ kiri masolixi maniya sansi fuge tofanyi ra. Ye fifa kɛmɛ solofere fifa tongo suuli nu nɔma sade a kui.
6A man naxa ye sase fu gbɛtɛ yailan alako e xa xuruse sɛrɛxɛ gan daaxie maxa mɛnni. Suuli nu dɔxɔxi hɔrɔmɔbanxi yirefanyi ma, suuli nu dɔxɔxi a kɔɔla ma. Sɛrɛxɛdubɛe tan nu e maxama ye nan na, naxan nu na na ye sase xungbe kui, naxan nu xili «Baa.»
7A naxa lanpui dɔxɔse fu yailan xɛɛma ra, alɔ a nu sɛbɛxi ki naxɛ. A naxa e dɔxɔ hɔrɔmɔbanxi kui, suuli yirefanyi ma, suuli kɔɔla ma.
8A naxa teebili fu fan yailan, a e dɔxɔ hɔrɔmɔbanxi kui, suuli yirefanyi ma, suuli kɔɔla ma. A naxa pɔɔti tofanyi kɛmɛ yailan xɛɛma ra.
9A naxa sɛrɛxɛdubɛe xa tɛtɛ yailan, a nun tɛtɛ xungbe gbɛtɛ nun a naadɛe. A naxa naadɛe maso yɔxui ra.
10Na ye sase digilinxi xungbe naxan xili «Baa,» a dɔxɔxi hɔrɔmɔbanxi yirefanyi sogetede biri.
11Xurami naxa tundee, suxumɛe, nun pɔɔtie fan yailan. Na kui, Xurami naxa gɛ mangɛ Sulemani xa walie ra Ala xa hɔrɔmɔbanxi xa fe ra. Na walie nan ya:
12gɛmɛ tofanyi tixi firin, e xuntagie masolixi alɔ luuti dɛnbɛxie,
13kɔɔbɛ bogi maniyɛ kɛmɛ naani gbakuxi e ra, safɛ firin na kankan xuntagi a luutie ma,
14ye sasee nun e dɔxɔsee,
15ye sase xungbe naxan xili «Baa,» ninge fu nun firin naxee na ye sase xungbe bun ma,
16tundee, nun suxumɛe. Yi see birin, Xuramabi naxee yailan mangɛ Sulemani bɛ, Alatala xa banxi xa fe ra, e birin yailanxi yɔxui fanyi nan na.
17Mangɛ nu na yɔxui raxunuma Yurudɛn mɛrɛ nan ma, Sukɔti nun Saratan tagi.
18Sulemani yɔxui naxan nawalixi naa, a binyɛ xasabi mu nɔma kolonde.
19Sulemani nu bara se birin yailan Ala xa banxi bɛ: sɛrɛxɛbade xɛɛma daaxi, teebilie taami sɛrɛxɛ sama dɛnnaxɛ,
20lanpui nun e dɔxɔse xɛɛma daaxie naxee dɛxɛma yire sɛniyɛnxi kui sɛriyɛ ki ma,
21fugee, lanpuie, suxumɛ xɛɛma tinse daaxie,
22finɛe, pɔɔti tofanyie, piletie, kolopɔɔti xɛɛma fanyi daaxie, naadɛe xɛɛma daaxi naxee nu na yire sɛniyɛnxi fisamante sode dɛ ra, nun hɔrɔmɔbanxi sode dɛ ra.


text:
Bi Furu Lyrics
Balimaw yo
N’aw ye ne ban ne ye furu ko ni ma (gansan taih)
Kabi furu kairai djago bolo ye
A dambé baih baina
Iyeeh furu kaira djaho bolo ye
Furu dambé te ban mouna
Bi tchiew ye furu baih kaih mansa naini na
Fo a dambé baih tignaina
Balimaw yo
N’aw ye ne ban ne ye furu ko ni ma (gansan taih)
Kabi furu kairai djago bolo ye
A dambé baih baina
Ne Ba denw yo furu kaira diago bolo ye
Furu dambé te ban mouna
Moussow ye furu baih ban kile yala
Fo a dambé baih tignaina Allah
Mali denw yo furu kaira diago bolo ye
Fo a dambé te ban mouna
Bi denw ye furu minai s’en men fou la
Fo a dambé baih tignaina
Bi dembaw ye furu baih kaih djago bolo ye
Fo a dambé baih tignaina
Ka b’i aw ye furu baih kaih mana kun ye
Furu dambé baih tignaina
Ka bi ni furu sera million ma
Furu dambé baih tignaina Allah
Ka bi ni furu kaira diago bolo ye
Furu dambé tignainaaaaaa Allah
Moussow ye furu baih kaih chi ka yala ye
Fo a dambé baih tignaina
Balimaw yo
N’aw ye ne ban ne ye furu ko ni ma (gansan taih)
Kabi furu kairai djago bolo ye
A dambé baih baina
Eeeh tchiew ka akaih to
Ne balima tchiew ka akaih to Allah
Mousso bi Fa bila wali fasso ye
Ki Ba filli wali fasso
Fitiriwale mana mousso koura ta
A bi dambé baih bo i la
Balimaw yo
N’aw ye ne ban ne ye furu ko ni ma ahnnn Allah
Kabi furu kairai djago bolo ye
A dambé baih baina
Eehhh tchiew ka akaih to
Ne balima tchiew ka akaih to Allah
Anw b’anw Fa filli wali fasso ye
Ki Ba bila wali fasso ye
Inconscient mana mousso koura ta
A b’i dambé baih bafoué Allah
Balimaw yo
N’aw ye ne ban ne ye furu ko ni ma (gansan taih Allah)
Kabi furu kairai djago bolo ye
A dambé baih baina
Tchiela sigui djôrô ber n’a
Djamaa ne b’o kaih di bi Allah
Mousso fourou djôrô ber na
Djamaa ne b’o kaih di bi Allah
Ehhh ne bi ni kaih di bi Allah
Ne be ni fo di sah
Ne Ba ma n’degué gnô soussou la
Ne Ba ma n’degué dji ta la
Wa ne Na ma n’degué tobili la
Ehhh i ehhh Bi dembaw yo n’aw ma aw den degué finin ko la
Mousso dambé doun ye baara ye
A tchiela sigui hamin be na Ousmane yo
N’be nin kaih di bi wouyiii oh
E Ba m’i degué gnô soussou la
E Ba m’i degué dji ta la
Dja e ba m’i degué tobili la
Ehhh i ehhh Bi dembaw yo n’aw ma aw den degué baara la
Mousso dambé de ye baara ye
A mousso furu djôrô be na
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Tchiela sigu djôrô be na
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Mousso furu djôrô be na
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Ne Ba ma n’degué finin ko laah (Ne Ba ma n’degué finin ko laah)
Ne Ba ma n’degué dji tala
Ko ne Na ma n’degué tobili la
Ehhh i ehhhh bi denbaw yo
Ni aw m’aw den degué baara la
Mousso dambé doun ye baara ye
Ko tchiela sigui hamin be na
Bi denw yo n’be ni kaih di sah
E Ba m’i degué gnô soussou la
E Ba m’i degué dji ta la
Dja e ba m’i degué tobili la
Ehhh i ehhh Bi dembaw yo n’aw ma aw den degué baara la
Mousso dambé de ye baara ye
Amousso furu djôrô be na
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Tchiela sigu djôrô be na
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Mousso furu djôrô be na
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Ahn ne be ni kaih di bi
Jamaa ne b’o fo di sah Allah
Wouyi Na ne be ni kaih di
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Allah ne be ni kaih di bi
Jamaa ne b’o fo di bi Allah
Wouyi Na ne be ni fo di sah
Jamaa ne b’o kaih di bi Allah
Enjoy Synced Lyrics With Our Mobile AppDownload on Google PlayGet it on App Store
WATCH VIDEO
ABOUT THIS SONG
Release Year : 2015
Album : Bi Furu (Album)
Added By : Mina
SEE ALSO
AUTHOR
OUMOU SANGARE
Mali
...
YOU MAY ALSO LIKE


text:
1Alatala naxa yi masenyi ti n bɛ, a naxɛ:
2«Adamadi, Darisalamu rakolon a xa fe kobie ra.
3A fala a bɛ, ‹I Marigi Alatala yi nan masenxi: I barixi Kanaan bɔxi nan ma, Amorika nan nu na i baba ra, i nga findixi Xitika nan na.
4I barixi lɔxɔɛ naxɛ, mixi yo mu wo furixuli xaba, e mu i maxa ye nun fɔxɛ ra alako i xa sɛniyɛn, e mu i mafilin dugi kui.
5Mixi yo mu kinikini i ma na fe mɔɔli rabafe ra. E i wɔli burunyi, barima i nu maɲaaxin birin bɛ.›»
6«N nu na dangife i yire tɛmui naxɛ, n naxa i to i na i nii magagafe i saxi wuli xɔɔra. N naxa a fala i bɛ, ‹I xa kisi.›
7N naxa i ramɔ alɔ sansi mɔma ki naxɛ. I bara findi ginɛdimɛdi tofanyi ra. I fate bara mɔ, i xunsɛxɛ bara kuya, kɔnɔ han na tɛmui dugi mu nu ragoroxi i ma. I mageli nan nu a ra.»
8«Tɛmui nde to dangi, n naxa a to i findixi sungbutunyi ra. Na kui n naxa n ma dugi sanbunyi felen i ma i suturafe ra, a findi saatɛ ra won tagi. Na kui i findixi n tan nan gbe ra, i Marigi Alatala.»
9«N naxa i maxa ye ra, n wuli ba i ma, n fa ture xiri fanyi so i ma.
10N naxa dugi fanyi dɛgɛ i bɛ, n na ragoro i ma. N naxan sankiri fanyi so i sanyi.
11N naxa i raxunma bɛlɛxɛ rasoe nun kɔnmagore ra.
12N naxa xurundɛ sa i ɲɔɛ ra, n tulirasoe sa i tulie ra, n mangɛ tɔnxuma dusu i xun na.
13I nu raxunmaxi xɛɛma nun gbeti nan na, i nu maxirixi dugi tofanyie nan na, i nu donse fanyi donma naxan findi kumi nun ture ra. I xa tofanyi xun nu fa masa tun, mangɛya naxa radaxa i bɛ.
14I xili naxa din ɲamanɛe ra i xa tofanyi xa fe ra, barima tofanyi kamalixi nan nu a ra i xa nɔrɛ saabui ra n naxan fixi i ma. Alatala xui nan na ki.»
15«Kɔnɔ na tɛmui i naxa la fɔlɔ i xa tofanyi nun i xili fanyi ra, i fa so langoeɲa rabafe. I nu i yɛtɛ soma mixi birin yi ra, i lu e sagoe.
16I naxa i xa dugi tofanyie itala geya fari i langoeɲa raba dɛnnaxɛ. Na fe mɔɔli mu lanma feo. Na rabafe mu fan.
17I naxa i xa xunmase xɛɛma nun gbeti daaxie tongo, n naxee fixi i ma, i e yailan kuye xɛmɛe ra, i fa langoeɲa raba nee ra.
18I naxa i xa dugi tofanyie ragoro e ma, i fa n ma ture nun n ma surayi ba sɛrɛxɛ ra e bɛ.
19N donse naxan so i yi ra, i bara na taami fanyi, na ture, nun na kumi birin ba sɛrɛxɛ gan daaxi ra e bɛ. I na nan nabaxi. Alatala xui nan na ki.»
20«I naxa i xa die tongo, n naxee fixi i ma, i e fan ba sɛrɛxɛ ra na kuyee bɛ. I xa langoeɲa mu nu i wasama nu?
21I bara n ma die kɔn naxaba, i e ba sɛrɛxɛ ra kuyee bɛ!
22I xa fe kobie nun i xa langoeɲa birin kui, i mu ratu a ma n naxan nabaxi i bɛ i mageli to nu a ra, i nu i nii magagafe i wuli xɔɔra tɛmui naxɛ?»
23«Ɲaxankatɛ na i bɛ! Alatala xui nan na ki. Safe i xa wali ɲaaxi xun ma, i bara fe gbɛtɛ fan naba.
24I bara yiree ti taa tagi kira dɛ ra,
25i fa i fate xa tofanyi masen ɲama bɛ kɛnɛ ma, alɔ langoe naxan wama xɛmɛ mabɛndunfe a ma.
26I bara langoeɲa raba Misirakae ra, i dɔxɔboore naxee xa ginɛ fe xɔrɔxɔ. I xa langoeɲa radangixi bara n naxɔnɔ.
27Na kui n bara n bɛlɛxɛ itala i xili ma, n fa nde ba i xa bɔxi ra, n a sa i yaxuie Filisitakae sagoe, i xa wali kobie xa fe ra naxee bara e ratɛrɛnna.
28I bara langoeɲa raba Asiriyakae fan na, barima sese mu i wasama.
29Na dangi xanbi i bara langoeɲa raba Babilɔn yulɛe ra, kɔnɔ nee fan mu i wasa.»
30«I bɔɲɛ kobi! Alatala xui nan na ki. I yi langoeɲa mɔɔli rabama di?
31I to i xa langoe yiree ti taa kui kira dɛ ra, i mu nu luxi alɔ langoe yati barima i nu langoeɲa rabafe nɛ tun kɔbiri xanbi!»
32«Yɛnɛ ginɛ, xɔɲɛe rafan i ma dangife i xa mɔri ra.
33Langoe birin wama langoe sare xɔn, kɔnɔ i tan nan luma i ɲɛngɛe ki ra, alako i xa e mabɛndun i ma a mɔɔli birin na.
34I mu luxi alɔ langoe gbɛtɛe. Mixi yo mu i mayandima i xa wali ra. I tan nan e mayandima, i fa e sare fi, i mu se sɔtɔ.»
35«I tan langoe ginɛ, i tuli mati Alatala xa masenyi ra!
36I Marigi Alatala yi nan masenxi: I to i xa naafuli ba alako i xa langoeɲa raba i ɲɛngɛe ra, i to kuyee mɔɔli birin ti, i fa i xa die wuli ba sɛrɛxɛ ra e bɛ,
37n fama nɛ i ɲɛngɛe birin malande, naxee nu rafan i ma nun naxee mu nu rafan i ma, n i ɲaibɔɛ masen e bɛ a kɛnɛ ma, i xa yaagi.
38N i makiitima nɛ alɔ ginɛ yɛnɛla nun faxɛti makiitima ki naxɛ. N nan n gbe ɲɔxɔma nɛ i ma n ma xɔnɛ nun n ma tɔɔnɛ xɔrɔxɔɛ ra.
39Na tɛmui n i sama nɛ i ɲɛngɛe sagoe, e i xa langoe yiree kana, e i xa dugie nun i xa xunmasee ba i ma, e fa i lu i mageli ra fɔɛn.
40E e malanma nɛ i xili ma, e i magɔnɔ gɛmɛe ra, e i masɔxɔ e xa santidɛgɛmae ra.
41E i xa banxie ganma nɛ, e i ɲaxankata ginɛ gbegbe ya xɔri. N i xa langoeɲa danma nɛ, i mu i ɲɛngɛe kima sɔnɔn.
42N na gɛ na rabade i ra, n ma xɔnɛ goroma nɛ i xa yanfanteya xa fe ra.»
43«N fama nɛ i xa wali sare birin nagbilende i ma, barima i mu i ratu i fonike tɛmui ma. I Marigi Alatala xui nan na ki. I mu langoeɲa xa sa i xa fe kobi gbɛtɛe fari?»
44«Taali falɛe fama yi taali falade i xun ma, ‹Nga lu ki yo ki, a xa di ginɛ fan luma na ki nɛ!›
45I nga xa di yati nan i ra, naxan mɛ a xa mɔri nun a xa die ra. I taara ginɛmae fan mɛ nɛ e xa mɔrie ra, nun e xa die ra. I nga findixi Xitika nan na, i baba findixi Amorika nan na.
46Samari findixi i taara ginɛma nan na naxan sabatixi i kɔɔla ma, a nun a xa taa gbɛtɛe kui. Sodoma nan findixi i xunya ginɛma ra naxan sabatixi i yirefanyi ma, a nun a xa taa gbɛtɛe ra.
47I bara bira e xa wali ɲaaxi fɔxɔ ra, i man bara ɲaaxu dangife e tan na.
48N bara n kali, Sodoma nun a xa taae mu i xa ɲaaxuɲa lixi. Alatala xui nan na ki.»
49«I xunya Sodoma xa yunubie findixi yi nan na: yɛtɛ igboɲa, bannaya, nun kinikinitareɲa tɔɔrɔmixie mabiri.
50E dɛ igbo, e fe ɲaaxie rabama n ya xɔri. Na kui, n naxa e xa fe ɲɔn!
51Samari mu yunubi raba alɔ i tan. I xa fe kobi raba gbo dangi a gbe ra pon! Na taa ɲaaxi tinxin i bɛ.
52I xa yaagi tun! I xa ɲaaxuɲa kui, a luxi nɛ alɔ i xunyae na fisa i bɛ. I xa na kote xanin.»
53«Kɔnɔ a raɲɔnyi, n fama nɛ Sodoma nun a xa taae nun Samari nun a xa taae xa fe xun nakelide. I fan luma nɛ na xunnakeli kui.
54I bara yaagi sɔtɔ i xa wali kobi xa fe ra. Na bara a niya Sodoma nun Samari xili xa fan dondoronti.
55I xunya Sodoma nun a xa taae nun i taara Samari nun a xa taae xun nakelima nɛ alɔ singe. I fan nun i xa taae luma na xunnakeli nan kui.
56I nu i yɛtɛ igboma tɛmui naxɛ, i mu tin fe fanyi falade i xunya Sodoma xa fe ra,
57beenun i xa ɲaaxuɲa xa sa kɛnɛ ma. Yakɔsi Edon nun a xa taae nun Filisita nun a xa taae, e birin i maberema.
58Na langoeɲa nun fe kobie yaagi luma nɛ i ma. Alatala xui nan na ki.»
59«I Marigi Alatala yi nan masenxi: N i sare ragbilenma nɛ i ma sɛriyɛ ki ma, barima i bara n ma kali mabere n ma saatɛ kanafe ra.
60Kɔnɔ n tan mu nɛɛmuma won ma saatɛ ma, won naxan tongo i fonike tɛmui. N fama nɛ saatɛ tongode i bɛ naxan mu ɲɔnma abadan.
61Na kui, i taara nun i xunya na gbilen i ma, i ratuma nɛ i xa kira ɲaaxi ma yaagi ra. N e fima nɛ i ma, kɔnɔ na fe mu na won ma saatɛ singe kui.
62N saatɛ tongoma nɛ i bɛ, i a kolonma nɛ a n tan nan na Alatala ra.
63N na gɛ i xun sarade i xa yunubie xa fe ra, i fama nɛ ratude fe dangixie ma yaagi kui, i fa i dɛ ragali i xa yaagi xa fe ra. Alatala xui nan na ki.»


text:
1Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya:
2Mangɛ Alatala naxa a masen, «N mu wama n firin nde xɔn Siyon. N ma ɲama xa fe xɔrɔxɔ n ma ki fanyi.»
3Alatala naxa a masen, «N man fama nɛ Siyon, n xa lu wo tagi Darisalamu. Darisalamu fama nɛ xilide ‹Taa nɔndila.› Mangɛ Alatala xa geya fama nɛ xilide ‹Geya Sɛniyɛnxi.›»
4Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya: «Xɛmɔxie nun ɲɛlɛxɛforie man luma nɛ Darisalamu malan yire, yisuxuwuri suxu e yi e xa simaya xɔnnakuye xa fe ra.
5Dimɛdie fan luma nɛ bere ra taa malandee.»
6Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya, «Hali a fa findi tɛrɛnna ra yi waxati ɲama dɔnxɔɛ bɛ, Mangɛ Alatala mu nɔma kaabade na fe ma.»
7Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya, «N nan n ma ɲama rakisima nɛ ɲamanɛe ma naxee kelima sogetede nun sogegorode.
8N e ragbilenma nɛ Darisalamu. E findima nɛ n ma ɲama ra, n fan findi e Marigi Ala ra nɔndi nun tinxinyi kui.»
9Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya, «Wo wo sɛnbɛ so, wo tan naxee nu bara yi masenyi mɛ namiɲɔnmɛe saabui ra Mangɛ Alatala xa banxi kɔɔrin tɛmui naxɛ. Wo wo sɛnbɛ so alako yi banxi xa ɲɔn.
10Beenu na wali xa fɔlɔ, wali sare yo mu nu na walikɛe bɛ. Hali ningee mu donse sɔtɔ e xa wali kui. Wali birin mu nu nɔma sɔɔnɛyade, barima n nu bara yaxuiɲa ramini mixie tagi.
11Kɔnɔ yakɔsi n mu yi ɲama dɔnxɔɛ tɔɔrɔma alɔ singe.» Mangɛ Alatala xa masenyi nan na ki.
12«Bɔɲɛsa luma nɛ bɔxi ma. Wɛni bilie bogima nɛ, bɔxi daxamui raminima nɛ, tunɛ ye fama nɛ. N na birin soma nɛ yi ɲama dɔnxɔɛ yi ra e kɛ ra.
13Singe Yudaya bɔnsɔɛ nun Isirayila bɔnsɔɛ findi nɛ dankɛ ra sie tagi, kɔnɔ yakɔsi, n to wo rakisi, wo findima nɛ e bɛ saabui ra e barakɛ sɔtɔ. Wo naxa gaaxu, wo wo sɛnbɛ so.»
14Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya, «Wo benbae to n naxɔnɔ, n naxa natɛ tongo n xa wo ɲaxankata. N mu tin gbilende na natɛ fɔxɔ ra.
15Kɔnɔ yakɔsi n bara natɛ tongo, n xa fe fanyi raba wo bɛ, Darisalamu nun Yudaya bɔnsɔɛ. Wo naxa gaaxu.
16Wo xa yi masenyi rabatu: Wo xa nɔndi fala wo boore bɛ, wo xa kiiti sa nɔndi nun tinxinyi kui.
17Ɲaaxuiɲa naxa lu wo bɔɲɛ kui wo booree mabiri. Wo naxa wo kali wule kui, barima na fe mɔɔli mu rafan n ma.» Mangɛ Alatala xa masenyi nan na ki.
18Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya,
19«Mangɛ Alatala naxa a masen wo sunyi naxee suxuma kike naani nde, kike suuli nde, kike solofere nde, nun kike fu nde ra, nee xa findi sali sɛɛwɛ daaxie ra. Nɔndi nun bɔɲɛsa xa rafan wo ma.»
20Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya, «Mixi gbegbe fama nɛ fade kelife ɲamanɛ gbɛtɛe ma.
21Mixie luma siga ra yire gbɛtɛ e sa a fala mɛnnikae bɛ, ‹Won xɛɛ Mangɛ Alatala maxandide, won birin na a ra.›
22Sɛnbɛma wuyaxie kelife ɲamanɛ gbɛtɛe ma, e fama nɛ Mangɛ Alatala fende Darisalamu, e a maxandi.»
23Mangɛ Alatala xa masenyi nan ya, «Na lɔxɔɛe ɲamanɛ gbɛtɛe mixi fu fama nɛ kankande Yuwifi keren ma, e fa a fala a bɛ, ‹Won birin na a ra, barima muxu bara a kolon Ala na wo fɛ ma.›»


text:
1Pɔlu naxa a ya ti Yuwifi kiitisae ra. A naxa a masen, «N ngaxakerenyie, n naxan nabaxi han to, n a rabaxi n bɔɲɛ fiixɛ nan na Ala ya xɔri»
2Sɛrɛxɛdubɛ kuntigi, Ananiyasi naxa mixie yaamari, naxee nu na a fɛ ma, e xa a dɛ ragarin.
3Awa, Pɔlu naxa a fala a bɛ, «Ala nan fama i tan bɔnbɔde. I luxi nɛ alɔ banxi naxan fari fiixɛ kɔnɔ a kui nɔxɔxi. I bara wa n makiitife kiiti sɛriyɛ ra, kɔnɔ i to yaamari fixi e xa n bɔnbɔ, i bara sɛriyɛ matandi.»
4Naxee nu na a fɛ ma, e naxa a fala a bɛ, «I Ala xa sɛrɛxɛdubɛ kuntigi nan konbima yi ki!»
5Pɔlu naxa a fala, «N ngaxakerenyie, n mu nu a kolon xa sɛrɛxɛdubɛ kuntigi na a ra, barima a sɛbɛxi, ‹I naxa wɔyɛn kobi fala ɲama mangɛ bɛ.›»
6Pɔlu to a kolon Sadusenie nun Farisɛnie nu na Yuwifi kiitisae xa malanyi kui, a naxa a fala a xui itexi ra, «N ngaxakerenyie, Farisɛni nan n na. N baba fan Farisɛni nan nu a ra. To n na kiiti banxi barima n laxi a ra Ala fama won nakelide faxɛ ma kiiti lɔxɔɛ.»
7A to na fala, boore matandi naxa lu Farisɛnie nun Sadusenie tagi. Ɲama naxa itaxun.
8Sadusenie tan bɛ, mixi mu kelima faxɛ ma. E man mu laxi malekɛe nun ɲinnɛe xa fe ra. Kɔnɔ Farisɛnie tan la nee birin xa fe ra.
9Sɔnxɔɛ xungbe naxa mini. Sɛriyɛ karamɔxɔ ndee Farisɛnie tagi e naxa wɔyɛn xɔrɔxɔɛ fala. E naxɛ, «Muxu mu fefe ɲaaxi yo rakɔrɔsixi yi xɛmɛ ma. Tɛmunde ɲinnɛ nde, xa na mu a ra malekɛ nde, nan wɔyɛnxi a ra.»
10Sɔnxɔɛ to nu sigama gbo ra, sɔɔri mangɛ naxa gaaxu e fa Pɔlu faxafe. A naxa sɔɔrie ragoro e xa Pɔlu tongo e tagi, e xa a xanin sɔɔri banxi kui.
11Na kɔɛ ra, Marigi naxa mini Pɔlu ma. A naxa a fala a bɛ, «I xa limaniya barima i findima n ma seede nan na Rɔma alɔ i a rabaxi Darisalamu ki naxɛ.»
12Kuye to iba, Yuwifie naxa lanyi xiri kali ra, e naxa e dɛge, e naxa e min sinden, a fo e xa Pɔlu faxa.
13Naxee na lanyi xiri, e nu dangi mixi tongo naani ra.
14E naxa a masen sɛrɛxɛdubɛ kuntigie nun forie bɛ, «Muxu bara muxu kali Ala ra, muxu mu sese donma sinden fo muxu xa Pɔlu faxa.
15Awa, yakɔsi, wo tan nun Yuwifi kiitisae xa mangɛ mayandi a xa fa a ra alako wo xa a xa fe mato a fanyi ra. Na kui, muxu tan a faxama kira ra.»
16Pɔlu maaginɛ xa di naxa na yanfɛ kolon. A naxa siga sɔɔri banxi kui, a naxa na birin masen Pɔlu bɛ.
17Pɔlu naxa sɔɔri mixi kɛmɛ xunmati nde xili, a naxɛ, «Yi sɛgɛtala xanin sɔɔri mangɛ xɔn ma, alako a xa fe nde fala a bɛ.»
18Sɔɔri kɛmɛ xunmati naxa sɛgɛtala tongo, a naxa a xanin sɔɔri mangɛ xɔn ma. A naxɛ, «Pɔlu, geelimani nan n xilixi, a naxa n mayandi a n xa fa yi sɛgɛtala ra i xɔn ma, a xa fe nde masen i bɛ.»
19Sɔɔri mangɛ naxa sɛgɛtala tongo, e naxa e mamini. Mangɛ naxɛ, «I wama munse falafe n bɛ?»
20A naxa a yaabi, «Yuwifie bara lan a ma, e xa i maxandi i xa Pɔlu xanin Yuwifi kiitisae yire, alako e man xa maxɔrinyi nde ti a ma.
21I naxa i tuli mati e ra, barima mixi tongo naani nun nde bara yanfɛ xiri a xun e ya ma. E bara e kali a e mu sese donma, e mu sese minma a fo e na Pɔlu faxa tɛmui naxɛ. Yakɔsi e bara gɛ e yailande, e fa i sago nan mamɛfe.»
22Sɔɔri mangɛ naxa sɛgɛtala rabolo, a naxa tɔnyi dɔxɔ a ma, fa fala, a fe naxan falaxi a bɛ, a naxa na fala mixi yo bɛ.
23A naxa sɔɔri mixi kɛmɛ xunmati firin xili, a naxa a fala e bɛ, «Wo sɔɔri kɛmɛ firin yailan, sɔɔri soe ragie tongo solofere, nun xali woli kɛmɛ firin. Wo xa e yailan sigafe ra Sesare to kɔɛ ra.
24Wo xa soe nde yailan Pɔlu bɛ, alako a xa mangɛ Felisi li hɛɛri kui.»
25Sɔɔri mangɛ naxa yi fe sɛbɛ bataaxɛ ra.
26«N tan Kilɔdi Lisiya, i tan Mangɛ Felisi mafanxi, n bara i xɛɛbu.
27Yi xɛmɛ Yuwifie nan a suxuxi. E naxa wa a faxafe. N to a kolon a Rɔmaka na a ra, n nun sɔɔrie naxa fa, muxu naxa a ba e yi.
28N to wa a kolonfe e a suxuxi naxan ma, n naxa siga a ra e xa kiitisae yire.
29N naxa a li e a kalamuxi e xa sɛriyɛ xa fe nan ma, kɔnɔ a mu fe kobi yo rabaxi a lanma a xa faxa naxan ma, xa na mu a ra a xa sa geeli kui.
30N to bara a mɛ a Yuwifie bara gali malan a xili ma, n naxa a rasanba i ma keren na. N a kalamumae rakolonma e yɛtɛ kan xa sa a kalamu i xɔn a xa fe ra. Wo salamu.»
31Sɔɔrie naxa Pɔlu tongo alɔ e yamarixi ki naxɛ. E naxa a xanin kɔɛ ra han Antipatiri.
32Na kuye iba, sɔɔrie naxa gbilen sɔɔri banxi. Soe ragie naxa Pɔlu tongo.
33E to so Sesare, soe ragie naxa bataaxɛ nun Pɔlu so mangɛ yi ra.
34Mangɛ to gɛ bataaxɛ xarande, a naxa Pɔlu maxɔrin a keli dɛnnaxɛ. A to bara a mɛ a Silisika na a ra, a naxa a fala,
35«N fama nɛ i makiitide i tɔɔɲɛgɛlae na fa tɛmui naxɛ.» A naxa yaamari fi e xa Pɔlu xanin geeli banxi Herode naxan tixi.


text:
1Manasi mangɛya sɔtɔ a ɲɛ fu nun firin nan ma, a fa ɲɛ tongo suuli nun suuli mangɛya raba Darisalamu.
2A naxa bira fe ɲaaxie fɔxɔ ra alɔ sie Alatala naxee keri Isirayilakae ya ra.
3A naxa kuye batudee yailan geyae fari, a baba Xesekiya naxee kana. A Bali kuyee xa sɛrɛxɛbadee yailan, a Aseri kuye wuri daaxie ti, a man tuubi tunbuie bɛ naxee na koore ma.
4A naxa yi sɛrɛxɛbade mɔɔlie ti Alatala xa banxi kui, Alatala a fala dɛnnaxɛ ma, n xili fama falade be nɛ Darisalamu tɛmui birin.
5A naxa sɛrɛxɛbadee ti tunbuie bɛ Alatala xa hɔrɔmɔbanxi tɛtɛ firinyi kui.
6A naxa a xa die gan sɛrɛxɛ ra Hinoma gulunba kui. A naxa duureya nun manduruɲa mɔɔli birin naba, a sematoe nun mixie maxɔrin naxee fata mixi faxie rawɔyɛnde. A xa fe ɲaaxie xun naxa masa Alatala ya xɔri han a xɔnɔ a ma.
7A naxa kuye gɛmɛ masolixi ti Ala xa banxi kui Ala a fala dɛnnaxɛ ma Dawuda nun a xa di Sulemani bɛ, «N bara yi banxi sugandi, n bara Darisalamu sugandi Isirayila bɔnsɔɛ birin ya ma, n xili xa matɔxɔ be abadan.
8N mu Isirayila kerima yi bɔxi ma n naxan fixi wo babae ma xa wo n ma sɛriyɛ, n ma yaamarie, nun n ma xaranyie rabatuma wo naxan sɔtɔ Annabi Munsa saabui ra.»
9Kɔnɔ Manasi naxa Yudaya nun Darisalamu ralɔɛ, e xa ɲaaxu dangife sie ra Alatala naxee sɔntɔ e ya ra.
10Alatala naxa wɔyɛn Manasi nun a xa ɲama bɛ, kɔnɔ e mu e tuli mati a ra.
11Na na a ra, Alatala naxa a niya Asiriya sɔɔri xunyie xa fa e gerede. E naxa Manasi suxu, e yɔlɔnxɔnyi sa a ma, e kɔnyi gbaku a banganyi ra, e a xanin Babilɔn bɔxi ma.
12A to lu na ɲaxankatɛ kui, a naxa a Marigi Alatala maxandi, a a yɛtɛ magoro a babae Marigi Ala bɛ.
13A to a maxandi, Alatala naxa a xa dubɛ suxu, a a ragbilen a xa mangɛya Darisalamu. Na kui Manasi naxa a kolon Alatala nan Ala ra.
14Na dangi xanbi, Manasi naxa tɛtɛ ti Dawuda xa taa fari ma, kelife Gixon sogegorode mabiri gulunba kui, a sa dɔxɔ taa naadɛ ra naxan xili «Yɛxɛ naadɛ.» A naxa Ofeli geya mabilin. A naxa nde sa tɛtɛ xa maite xun ma. A man naxa sɔɔri xunyie lu Yudaya taa makantaxie kui.
15Na tɛmui a naxa kuye birin ba Alatala xa hɔrɔmɔbanxi kui, a sɛrɛxɛbadee kana a nu bara naxee ti hɔrɔmɔbanxi tentenyi fari nun Darisalamu taa kui. A naxa e birin wɔlɛ i taa fari ma.
16A to gɛ na ra, a naxa Alatala xa sɛrɛxɛbade yailan, a fa xanunteya sɛrɛxɛ nun tantui sɛrɛxɛ ba naa. A naxa a masen Yudayakae bɛ e xa Isirayila Marigi Alatala rabatu.
17Ɲama tan mu gbilen kuye batudee fɔxɔ ra geyae fari, kɔnɔ e nu e Marigi Alatala nan gbansan batuma mɛnnie.
18Manasi xa taruxui dɔnxɔɛ, a xa Ala maxandi nun namiɲɔnmɛe xa masenyie Isirayila Marigi Alatala xili ra, na birin sɛbɛxi Isirayila mangɛe xa taruxui kui.
19A xa Ala maxandi nun Ala na suxu ki naxɛ, na sɛbɛxi Hosayi xa sɛbɛli kui. Manasi naxan nabaxi beenu a xa a yɛtɛ magoro Ala bɛ, a xa yunubie, a xa yanfanteya, a xa kuye batudee geyae fari, a xa Aseri kuye wuri daaxie, nun a xa gɛmɛ masolixie, na birin masenxi na sɛbɛli kui.
20Manasi naxa laaxiraya, e a ragata a xɔnyi. A xa di Amon naxa ti a ɲɔxɔɛ ra.
21Amon mangɛya sɔtɔ a ɲɛ mɔxɔɲɛn nun firin nan ma, a fa ɲɛ firin mangɛya raba Darisalamu.
22A naxa bira fe ɲaaxie fɔxɔ ra alɔ a baba Manasi, a sɛrɛxɛe ba kuyee bɛ a baba nu bara naxee yailan batu se ra.
23A mu a magoro Alatala bɛ alɔ a baba Manasi a raba ki naxɛ. Amon xa yunubie naxa dangi a baba gbe ra.
24A xa sɔɔri xunyie naxa natɛ tongo, e fa a faxa a xa mangɛ banxi kui.
25Kɔnɔ ɲama tan mu tin na yanfantee ra, e naxa e fan faxa. Ɲama naxa Amon xa di Yosiya ti a ɲɔxɔɛ ra.


text:
1Xɛɛma mu yilenma sɔnɔn, a mu sɛniyɛn. Gɛmɛ tofanyie bara ralantan yɛ taa tunxunyie birin na.
2Siyon die tide nu gbo alɔ xɛɛma, kɔnɔ yakɔsi e tide bara xurun alɔ fɛɲɛe naxee yailanxi bɛndɛ ra.
3Hali wulabare ginɛ xiɲɛ fima a xa die ma, kɔnɔ n ma ɲama bara lu alɔ dingɛ naxee mu mixiɲa rakamalixi. E kobi alɔ sɛgɛ.
4Kaamɛ bara a niya, diyɔrɛ nɛnyi bara kankan a naxare. Dimɛe taami maxɔrinma, kɔnɔ mixi yo mu e kima.
5Naxee nu donse fanyi donma, kaamɛ bara e rabira taa kui. Naxee ramɔxi fe fanyi kui, e fa na ɲooge nan yegelenfe e bɛlɛxɛe ra.
6N ma ɲama xa ɲaxankatɛ bara gbo dangife Sodomakae gbe ra, naxee halaki ya magirɛ keren kui, mixi keren bɛlɛxɛ mu din e ra.
7E xa mangɛdie nu tofan dangi xɛɛma ra, e nu fiixɛ dangi xiɲɛ ra. E fate rayabu alɔ ye xɔɔra sinbonyi, e yatagi nu luxi nɛ alɔ diyaman.
8Kɔnɔ yakɔsi e fate bara fɔɔrɔ dangi tige ra, e mu kolonma taa kui sɔnɔn. E kiri fatuxi e xɔrie ma, a bara xara alɔ bole.
9Naxee faxa santidɛgɛma ra, e tan nan xun nu rafan dangi mixi birin na kaamɛ naxee ɲaxankatafe. Kaamɛtɔɛe bara xɔsi, e taganxi, e mu donse yo sɔtɔma kɔrɛ.
10Dingɛe, marafanyi nu na naxee bɛ, e bara e yɛtɛ xa die ɲin, e e don, alako e xa balo alibalawi kui.
11Alatala xa xɔnɛ bara kamali. A bara a ralantan yɛ, a tɛ xuru Siyon, naxan bara yire tixie birin gan.
12Bɔxi mangɛe mu la a ra, duniɲa mixie sese fan mu la a ra, xa yaxuie nɔma sode Darisalamu naadɛe ra.
13Yi gbaloe kelixi a xa namiɲɔnmɛe xa yunubie nan ma, a nun a xa sɛrɛxɛdubɛe xa fe kobi rabaxie ma, e tan naxee tinxintɔɛe nii baxi.
14Kɔnɔ yakɔsi e ɲɛrɛma taa kui alɔ dɔnxuie, mixi yo mu a bɛlɛxɛ dinma e ra barima wuli naxan goroma e ma, a bara e findi sɛniyɛntaree ra.
15Mixie luma gbelegbele ra, «Wo keli be! Wo tan mixi sɛniyɛntaree! Wo keli be, wo keli be! Wo wo makuya muxu ra!» Na kui e naxa e gi sigafe ra ɲamanɛe ma. Naakae fan bara a fala, «E mu luma muxu xɔnyi kɔrɛ!»
16Alatala yɛtɛ yati nan e rayensen yɛ, a mu fa a ɲɔxɔ saxi e xɔn ma sɔnɔn. A bara binyɛ ba sɛrɛxɛdubɛe yi, xunnakeli mu na forie bɛ sɔnɔn.
17Muxu bara mali nde mamɛ, kɔnɔ mixi yo mu fa. Muxu bara muxu ya ti kira ra han muxu ya bara rafɔɔrɔ, kɔnɔ si yo mu fa muxu ratangade.
18Muxu yaxuie nu muxu ɲɛrɛ ki birin toxi, alako muxu naxa fa mini taa kui. Muxu xa fe danyi nu bara makɔrɛ, lɔxɔɛ gbegbe mu nu luxi muxu bɛ sɔnɔn, barima muxu xa fe danyi nu bara gɛ a lide.
19Muxu kerimae nu xulun dangi sɛgɛe ra, naxee na koore ma. E naxa muxu keri han geyae fari, e e nɔxun muxu ya ra, e muxu mamɛ burunyi.
20E naxa muxu rakisima fan suxu, Ala xa Mixi Sugandixi. Won nu bara a fala a xa fe ra, «Muxu yiriwama nɛ a niini bun ma ɲamanɛe tagi.»
21I tan Edon ɲama naxan sabatixi Usu bɔxi ma ɲɛlɛxin yire, yakɔsi i na sɛɛwɛ kui, kɔnɔ i fan xa kiiti waxati na fafe. I fama nɛ ɲaxankatɛ nun yaagi sɔtɔde.
22Siyon ɲama, a gbe mu luxi i xa ɲaxankatɛ xa dan. Ala mu i xa konyiya rabuma, kɔnɔ i tan Edon ɲama, Alatala fama nɛ i makiitide i xa yunubie ma, a xa i ɲaxankata nee xa fe ra.


text:
Sigida 19 Denbaw ni matɔrɔniw ka kunnafoniw
Tonso bɔli
Tonso bɛ bɔ miniti 5 ni miniti 30 ni ɲɔgɔn cɛ den nalen kɔfɛ, nka waati dɔw la lɛrɛ caman bɛ tɛmɛ k’a sɔrɔ a ma na. Aw ye ja lajɛ jukɔrɔ.
Tonso lajɛli:
N’aw bɛ tonso ta, aw ka kan ka gan walima manaforogo dɔ don aw bolo la. N’aw tilala, aw b’aw tɛgɛ ko k’a jɛ ni safinɛ ye.
Ni tonso bɔra, aw b’a ta k’a lajɛ ni a dafalen don. Ni farada b’a la, walima ni dɔ b’a jɛ, aw b’a ɲɛfɔ dɔgɔtɔrɔ ye. Ni tonso yɔrɔ dɔ faralen don walima aw sigara ko a fan dɔ tora denso kɔnɔ aw bɛ dɔgɔtɔrɔ dɔ ka dɛmɛ ɲini, barisa a bɛ se ka jibaatɔ ka basibɔn kuntaala janya walima ka kɔnɔdimi bila a la.
Ni tonso mɛnna ka tɛmɛ lɛri tilancɛ kan (miniti 30 ɲɔgɔn) ka sɔrɔ a ma bɔ:
- Aw kana foyi kɛ ni basi tɛka bɔ ba la. Aw kana barajuru sama, o bɛ na ni basibɔn ye. Tuma dɔw la, ni muso y’a sonsoro k’a tɔntɔn dɔɔni, tonso bɛ bɔ.
- Ni basi bɛka bɔ ba la, aw b’a kɔnɔbara dogidogi dɔɔni: aw b’a sɔrɔ denso ka gɛlɛn; n’aw y’a sɔrɔ ko denso ka magan, aw bɛ nin wale ninnu kɛ:
Aw bɛ denso digidigi dɔɔni dɔɔni ni hakili sigi ye ka taa sen yan fan fɛ fo a ka magaya. O la, tonso ka kan ka se ka bɔ.
Ni tonso ma bɔ joona o bɛɛ la basi bɛka bɔn, i bɛ denso bisi sanfɛ ni bolo kelen ye ka jigin dɔɔni dɔɔni k’a sɔrɔ bolo tɔkelen kɛ k’a digi.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
CMA Banbantchi Marifa Tigui Korow Djekoulou ka Tonssigui!
Konouwo, CMA ton denw ye tonssigui ke min sen fe ou ye a yira kafo ko olou sona Mali Sharia Soum ba ka yelemali ma. kada a kan, ben gafe ne ou ye ou bolow now bila a la algeri ka w fe san bafila ani tani dourou watila, ye a yamarouya. Mohamed Ould Mahmoud CMA Gniemogow dow do be kouma a kan.
Programmes
-
-
-
octobre 20, 2021
Dunia Seleke Nani Ka takama Niger ani Mali la
-
-
octobre 20, 2021
Silame Bambatow Ni Fanga Ka Kouma Gniongonya
-
octobre 20, 2021
Mali Kele Ban Koumagniongonya


text:
Komore gun
Komor (Arabukan: جزر القمر Juzur al-Qumur), madɔnnen Komor ka Faraɳɔkan (franse: Union des Comores, Arabukan: الاتحاد القمري al-Ittihad al-Qumuryy) ye jigun manto ye India Kɔgɔji kɔnɔ a sigilen Afrika dankan kɔrɔyanfan, Mozanbik Bajalan, saheliyanfan, Madagaskar saheliyanfan ani Mozanbik sahelikɔrɔ niɳɔcɛ. Jamana lasuruman Komor la ye Mozanbik ye, Tanzania, Madagaskar ani Seshele. Jamana don min bɛ Arabu Badenyajuru bɛ jamanaw worodugu. Ni 1862 km2 (ka Mayotte sen t'a la), Komor ye jamana Afrika manto lafitini sabanan ye fensen taboloma. Ni jamanaden min jatelen mɔgɔ 798000, Afrika manto lafitini wɔrɔnan don - alinayasɔrɔ k'a jamanadenw jɔsɔ bɛ sanfɛ Afrika kɔnɔ. A tɔgɔ minera Arabukan daɳɛ la qamar (kalo). A ye faaba Mɔrɔni.


text:
Sigida 13 Bana minnu bɛ mɔgɔ minɛ ka caya
Farigan
Ni mɔgɔ farila funteni juguyara, o bɛ a jira ko farigan bɛ a tigi la. Farigan bɛ a dama bana ye, nka taamasiɲɛ don bana caman na. Ni fari kalayara kojugu a yɛrɛ ma (ka caya ni degree 39 ye), o ye faratiba ye, kɛrɛnkɛrɛnnenyala den walima denyɛrɛni ma.
Ni banabagatɔ fari ka kalayara:
- Aw bɛ finiw bɔ a la. Ni den don, finiw bɛɛ bɔ a la ani ka a finintan to fo a fari ka suma.
Aw kana finiw don a la walima ka birifini meleke a la abada. Faratiba bɛ a la ka finiw caya den farigantɔ la.
Ka a fɔ ko fiɲɛ man ɲi banabagatɔ ma, o kuma tɛ tiɲɛ ye, o fiɲɛ yɛrɛ de bɛ a to fari ka sumaya.
Awɔ
Nin de bɛ a to fari ka suma.
Ayi
Nin de bɛ a to farigan ka juguya.
- Aw bɛ asipirini (aspirine) ta walasa fari suma (gafe ɲɛ Asipirini, Aspirine). Ni den don, asetaminofɛni (acetamophène) de ka fisa (parasetamɔli, paracétamol, gafe ɲɛ Parasetamɔli, asetaminofɛni, Paracétamol, acétaminophène) walima ibuporofɛni (ibuprofène, gafe ɲɛ Ibiporofɛni, Ibuprofène). Aw bɛ aw jija asetaminofɛni dita kana caya, barisa, a bɛ se ka fiɲɛ bila biɲɛ na.
- Farigantɔ ka kan ka jima camanfɛn caman min: ji, jiriden nɔnɔ, a ni o ɲɔgɔnw (den ka ji minta ka kan ka wulilen sumalen ye).
- Ni aw bɛ se, aw bɛ farigan sababu ɲini ka a dɔn ani ka a furakɛ.
Farigan juguamanba: farigan min labanna jali ma
Farigan bɛ se ka kɛ bana jugu dɔ taamasiɲɛye. Aw bɛ fɛɛrɛw tigɛ walasa banabagatɔ fari ka sumaya joona. Kɛrɛnkɛrɛnnenya la fari kalaya bɛ se ka laban jali ma denw na, min ye faratiba ye.
Ni fari kalayara kojugu (min ka ca ni degere 40 ye), aw bɛ fɛɛrɛw tigɛ walasa banabagatɔ fari ka sumaya joona:
- Aw bɛ a tigi lada yɔrɔ sumanen na.
- Aw bɛ den kannakolon to.
- Aw bɛ a fifa walasa a fari ka segin ka suma.
- Aw bɛ ji bɔn a kan walima aw bɛ finis u ji la ka o da a dis ni a ten kan. Aw bɛ to ka o fini ɲiginnenw falen tuma ni tuma walasa u sumayalen ka to. Aw bɛ nin baara kɛ fo banabagatɔ fari ka suma.
- Aw bɛ jisuma caman di a ma.
- Aw bɛ furaw di a ma walasa fari ka sumaya. Asipirini bɛ se ka di banabagatɔ m, nka den min tɛ san 12 bɔ, a ka fisa ka o ta kɛ ibuporofɛni ye walima parasetamɔli.
Ni den fitini ma se ka fura kunu, aw bɛ a mugu bɔ ka a daji ani ka a kɛ a banakɔtaa yɔrɔ fɛ. Aw bɛ se ka o baara kɛ ni pikiribiɲɛ biɲɛntan ye.
Ni fari ma se ka sumaya walima ni banabagatɔ bɛka ja farigan bolo, aw bɛ dɔgɔtɔrɔ dɔ wele joona.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ |
Taa ɲɛfɛ →


text:
Furasi ma sɔrɔ fɔlɔ min bɛ sidabana furakɛ, nka fura minnu bɛ wele atiretorowirali o bɛ se ka sidatɔw dɛmɛ u ka ɲɛnɛmaya kuntaalajan sɔrɔ kɛnɛya kɔnɔ, fura ninnu tali bɛ se ka a to sidabana tɛ jɛnsɛn. Aw bɛ fura 3 fara ɲɔgɔn kan ka u ta don o don, olu bɛ wele antiretorowirali furakɛli walima arv. Kotirimɔkizazɔli (aw ye gafe ɲɛ Kotiri (Cotrimoxazole, TMP-SMX) lajɛ) bɛ se ka sidatɔw tanga bana misɛnni caman ma.
Baarada minnu sigilen don sidabana furakɛli ani a furakisɛw dili kama
Kabini aw bɛ a dɔn ko sidabana bɛ aw la jolisɛgɛsɛgɛ kɔfɛ, aw bɛ a lajɛ ka sidabana fukɛli yɔrɔ dɔ ɲini kɛnɛbaarakɛlaw bɛ se ka aw lajɛ yɔrɔ min, ka aw furakɛ teliyala ani ka aw bila furaw kan.
Aw ye aw magɛrɛ mɔgɔ la, aw dalen don min na walima sidabana furakɛli jɛkulu dɔ walasa olu ka aw dɛmɛ furaw tali la don o don, o de nafa ka bon.
Aw kana sidafura tali daminɛ aw yɛrɛ ma. A bɛ se ka kɛ aw tɛ aw ka fura tata dɔn, ani fana kɔlɔlɔba bɛ se ye a kɔ walima bana kologɛlɛyali fura kɔrɔ.
Aw kana sidafura di mɔgɔsi ma. Fura tɛ mako ɲɛ aw ye ni aw ma se a tata hakɛ kofɔlen ma.
Aw kana sidafura san mɔgɔsi fɛ mɔgɔ min tɛ baarakɛ sidabana furakɛli jɛkulu dɔ la. Ni aw bɛ fura ta sidabana furakɛli jɛkulu dɔ fɛ, o tɛ kɔtigɛ wa o da ka di ka tɛmɛ kɛnyɛrɛye tigilamɔgɔw ta kan.
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text:
1I tan ɲaxanla naxan tofan birin xa, i xanuntenna sigaxi minɛn? I xanuntenna a xun tixi minɛn na, alogo nxu fan xa sa a fen i xa?
2N xanuntenna bata siga a nakɔni, sansi xiri ɲaxumɛ yireni alogo a xa a xuruseene raba mɛnni, a yi sansi fugaxina ndee malan.
3N xanuntenna gbeen nan n na, n fan gbeen nan a ra, a nɛma a xuruseene rabama sansi fugaxine tagi.
4N nafan ɲaxanla, i rayabu alo Tirisa taana, i rayabu alo Yerusalɛn taana, koni i magaxu alo sofa ganla.
5I yɛɛn ba n na alogo e nama n xaxinli fu. I xunsɛxɛn saxi a ma alo sii kurun nɛma godɛ Galadi geyaan na.
6I ɲinne fixa alo yɛxɛɛ kurun naxanye kelima e maxadeni. E lanxi e boden ma firin firin yɛɛn ma alo gulunne. E keden pe mi baxi e bode ma.
7I xaden nayabu alo girenada wudi bogini xabaxina a tagi hali dugin bata so i yɛtagin xun na.
8Mangan nɔɛ ɲaxalan manga tonge sennin sɔtɛ nɛn, e nun konyi ɲaxalan tonge solomasɛxɛ, e nun sungutun wuyaxi naxanye xasabi mi nɔɛ kolonɲɛ,
9koni n tan ɲaxalan keden peen nan kolon. N ma ganbadin na a ra, fɛ mi ɲaxanla naxan na. A keden peen nan a nga yii dii tɛmɛn na. A nga a tan nan nafisaxi a diine birin xa. Sungutunne to a to, e a sɛwana fe fala nɛn, mangana ɲaxanle nun mangana konyi ɲaxanle fan yi a matɔxɔ.
10E naxa, “Nde ito ra naxan fama alo subaxana, a rayabu alo kikena, a mayilenma alo sogena, koni a magaxu alo sofa ganla?”
11N bata siga nakɔni kantin yireni, alogo n xa sa se solixine mato xuden dɛ, alogo n xa a to xa manpa binle maɲingima, xa girenada wudine bata fuga.
12Anu n mi a kolon naxan a ligaxi, n fa n yɛtɛ rasoxi yamaan kuntigine yɛngɛ so wontorone tagi.


text:
FARAFINNA SƆRƆ KO
19 février 2021 à 09h40
FARAFINNA SƆRƆ KO y'anw ka jɛmukan kura ye RFI MANDENKAN kanA bɛ kuma Farafinna sɔrɔ cɔgɔyaw kan ani an ka sugu sanin feere cɔgɔyaw.Ka siifiw hakilina ɲumanw lakodon, minnu bɛ Farafinna ka ɲɛta jira.Farafinna sɔrɔ ko bɛ lase aw ma alamusa o alamusa nɛgɛ kaɲɛ 08h mana tɛmɛn ni sanga 20 ye maden duguw waati la.
"Février" kalo tile 18 ye baarakɛlaw ka baara-ɲɔngiri don kɛrɛnkɛrɛnnen ye
Bi aw ka "Sɔrɔ ko jɛmukan" bɛ kuma "18 février" de kan, n'o ye don kɛrɛn-kɛrɛnnen ye ka ɲɛsin baara-ɲɔngiri boɲali ma, baara kɛlaw ka hakɛ ɲininin kama, n'an k'a ma "Droit de grève" Faransikan na.Seydou ABOUBACAR n'a ka mɔgɔ weelelenw bɛ kuma o de kan.
RFI
Commentaires(0)
Vous devez être connecté pour commenter
Se connecter Inscription
Se connecter Inscription


text:
1Seeba mangɛ ginɛ to Sulemani xili xa gboe mɛ, a naxa siga Darisalamu maxɔrinyi xɔrɔxɔɛe tide a ma, alako a xa a xa lɔnni mato. A xa kuntigie naxa a mati naa, e naxa labundɛ, xɛɛma gbegbe, nun gɛmɛ tofanyie xanin ɲɔxɔmɛe fari sanbasee ra. A naxa maxɔrinyi gbegbe ti Sulemani ma.
2Sulemani naxa a xa maxɔrinyi birin yaabi, na sese mu nu xɔrɔxɔ a bɛ.
3Seeba mangɛ ginɛ to gɛ Sulemani xa lɔnni tode, a nun a xa banxi a naxan tixi,
4a xa baloe naxan saxi a xa teebili ma, a xa walikɛe nun e xa dugi tofanyie, a nun a xa sɛrɛxɛe a naxee bama Alatala xa hɔrɔmɔbanxi kui, a dɛ naxa ixara na fe birin ma. A naxa a fala mangɛ bɛ,
5«N fe naxee birin mɛxi n ma bɔxi ma i xa masenyie nun i xa lɔnni xa fe ra, na birin bara findi nɔndi ra.
6Beenun n xa be to n yɛtɛ ra, n mu nu laxi e xa masenyi ra. Kɔnɔ yakɔsi n bara a kolon i xa lɔnni gbo dangife e naxan masenxi n bɛ. E fe naxan birin tagi rabaxi n bɛ i xa fe ra, i xili dangi na birin na.
7Ɲɛlɛxinyi na i xa mixie bɛ, ɲɛlɛxinyi na i xa konyie bɛ, barima e na i sɛɛti ma tɛmui birin i xa lɔnni ramɛfe ra.
8Tantui na i Marigi Alatala bɛ, naxan hinnɛxi i ra, a fa i dɔxɔ a xa mangɛ kibanyi kui, i xa mangɛya raba alɔ a wama a xɔn ma ki naxɛ. I Marigi Ala na raba nɛ barima Isirayila rafan a ma, a man wama Isirayila xa bu tɛmui birin. A i findi nɛ e xa mangɛ ra, alako i xa e yamari tinxinyi nun nɔndi ra.»
9A naxa xɛɛma kilo wulu naani fi mangɛ ma, a nun labundɛ gbegbe nun gɛmɛ tofanyie. Kabi na tɛmui, na labundɛ mɔɔli mu toma Isirayila, Seeba mangɛ ginɛ naxan fixi mangɛ Sulemani ma.
10Xirami nun Sulemani xa walikɛ naxee fa xɛɛma ra kelife Ofiri bɔxi ma, nee man naxa fa wuri nun gɛmɛ tofanyie ra a bɛ.
11Mangɛ naxa na wuri rawali Alatala xa hɔrɔmɔbanxi sode dɛe ra, a nun mangɛ xa banxi sode dɛe ra. A man naxa na wuri rawali kɔrae yailanfe ra bɛɛtibae bɛ. Na fe mɔɔli mu nu toxi Yudaya sinden.
12Mangɛ Sulemani naxa Seeba mangɛ ginɛ waxɔnse birin so a yi ra dangife a tan naxan sanbaxi a ra. Na xanbi, a naxa gbilen a xa bɔxi ma, a tan nun a xa konyie.
13Ɲɛ yo ɲɛ Sulemani nu xɛɛma kilo wulu mɔxɔɲɛn nun firin, kilo kɛmɛ senni tongo naani nun naani sɔtɔma,
14bafe a nu naxan sɔtɔma yulɛe yi duuti ra. A man nu xɛɛma nun gbeti sɔtɔma mangɛe nun gominae ra Arabu bɔxi ma.
15Mangɛ Sulemani naxa wure lefa kɛmɛ firin maso xɛɛma ra, kankan nafalaxi xɛɛma kilo solofere nan na.
16A man naxa wure lefa xunxuri kɛmɛ saxan maso xɛɛma ra, kankan masoxi xɛɛma kilo saxan nan na. A naxa e gbaku banxi kui, naxan xili falama Liban fɔtɔn banxi.
17Mangɛ naxa kibanyi xungbe yailan sili ɲinyi ra, a fa a maso xɛɛma tinse ra.
18Na kibanyi te see findixi xɛɛma nan na, kibanyi nu na yɛtɛ masolixi firin tagi.
19Yɛtɛ fu nun firin fan masolixi nu na te see sɛɛtie ma, senni na yirefanyi ma, sennie na kɔɔla ma. Na kibanyi maniyɛ mu nu na mangataa yo kui sinden.
20Mangɛ Sulemani xa pɔɔti birin nun Liban fɔtɔn banxi xa pileti birin findixi xɛɛma nan na. A mu nu gbeti rawalima fefe ma.
21Kunkuie nu na mangɛ yi ra naxee nu luma siga ra Tarasisi ɲɛ saxan yo ɲɛ saxan xɛɛma, gbeti, sili ɲinyi, kule, nun xɔni tofanyi tongode. Xirami xa walikɛe nu a malima na wali kui.
22Mangɛ Sulemani xa bannaya nun a xa lɔnni naxa gbo yɛ dangi bɔxi mangɛ birin na.
23Bɔxi mangɛ birin nu wama Sulemani xa lɔnni ramɛfe Ala naxan fixi a ma.
24Nee birin nu mangɛ sanbama gbeti, xɛɛma, dugie, geresosee, labundɛe, soe, nun sofalee ra ɲɛ yo ɲɛ.
25Soe nun sɔɔri ragise ragatade wulu naani nu na Sulemani yi ra. Sɔɔri soe ragi wulu fu nun firin fan nu na a yi ra taa makantaxie nun Darisalamu kui, mangɛ xɔnyi.
26Mangɛ birin, kelife xure xungbe ma, sa dɔxɔ Filisita bɔxi ra, han a sa dɔxɔ Misira naaninyi ra, e birin nu na a xa yaamari bun ma.
27Mangɛ nan a niya gbeti xa wuya Darisalamu alɔ gɛmɛ xɔri. Sɛdiri wuri fan naxa wuya alɔ sikomoro wuri na Sefela bɔxi ma ki naxɛ.
28Sulemani xa soe nu kelima Misira nɛ nun bɔxi gbɛtɛe ma.
29Sulemani xa taruxui dɔnxɔɛ, a fɔlɛ nun a raɲɔnyi, sɛbɛxi Annabi Natan xa taruxui sɛbɛxi kui, a na Annabi Ahiya Siloka xa namiɲɔnmɛ masenyi sɛbɛxi kui, nun Annabi Ido xa laamatunyi masenyi sɛbɛxi kui Nebati xa di Yerobowami xa fe ra.
30Sulemani xa mangɛya naxa bu ɲɛ tongo naani Darisalamu nun Isirayila xun ma.
31Na xanbi, Sulemani naxa laaxira. E naxa a ragata a babae sɛɛti ma a baba Dawuda xa taa kui. A xa di Robowami naxa ti a ɲɔxɔɛ ra.


text:
Sigida 13 Bana minnu bɛ mɔgɔ minɛ ka caya
Ɛrini ye fasasira dɔ dayɛlɛli ye min bɛ furu lamini na. A ka ca a la ale bɛ sɔrɔ fɛn girimanw tali fɛ walima fangalabaara (i n’a fɔ jigini). Den dɔw ni ɛrini bɛ wolo (aw ye sɛbɛn ɲɛ Barakun bonya lajɛ). Cɛw la, ɛrini ka teli ka kɛ olu worokɔrɔla de la.
Ni a bɔra dimimadalanw na, fura fosi tɛ ɛrini na. Ni a ka jugu kosɛbɛ aw bɛ se ka gɛni don walima ka a opere.
Aw kana fɛn girimanw kɔrɔta.
Aw bɛ a siri ka a gɛrɛntɛ.
Aw ye aw hakili to a la: ni ɛrini bɔra ko aw tɛ se ka a lasegin a nɔ na, aw bɛ banabagatɔ ladaka a yɔrɔ digidigi dɔɔni, aw bɛ taa a lajɛ joona dɔgɔtɔrɔso la.
Ni banabagatɔ bɛ fɔɔnɔ ni a tɛka banakɔtaa sɔrɔ, a ka jugu kosɛbɛ aw bɛ taa joona dɔgɔtɔrɔso la. A bɛ se kɛ a tigi ka kan ka opere. Sani o cɛ, aw bɛ a furakɛ i n’a fɔ bɛlɛnin (sɛbɛn ɲɛ Bɛlɛni ni kɔnɔnafɛnw foroko cili (farali) lajɛ).
📖 Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →


text: Do you know that you can save money by getting the book Bibulu ka kibaruyaw: by Edward Duncan Hughes in pdf version instead of buying one? We have the pdf version of the book Orphans of Islam available for free. Just click on red download button below to download Bibulu ka kibaruyaw: by Edward Duncan Hughes for free.Fɛn ye dabɔra cogo juman? An bɔra mi ka na diɲɛ kɔnɔ? Mu kɛra ko faantanya caman beyi diɲɛ kɔnɔ? O lo jigi beyi wa? Saya kɔfɛ diɲɛ wɛrɛ beyi wa? Aw benan ɲiningaliw ka jaabiliw sɔrɔ diɲɛ ka kibaruya minw aw bi kalanan sisan nin kɔnɔ.


text:
Kaba
Kaba ye sɛnɛ fɛin ye min be sɛnɛ ina fɔ suma tɔw. A be sɛnɛ samiye de fɛ, a be kalo saaba saaba kɛ fɔ ka taa se kalo naani ka sôrô a man se, ni kaba baara bana a kisɛ be se ka kɛ fin cama ye, to ye a dô ye, to ye dumuni ye min kadi malienw ye kosɛbɛ: kaba kisɛ nde b kɛ to ye, a tobi cogo filè: kaba kisɛ be taa folo ka fara bô a la a folelen kô ka ko ka sôrô ka taa bila mansin na, a silen kô, mansina a mugu be tin tin tèmè na ka to a mugu nugu, o mugu nugug de be kè to ye, o be daga sigi ta la ni daga wuli la u'ba sôrô muggu ni nôni na u'be sôrô ka kè daga wuli ji la ka to tasuma na fô ka se watijan man, ni to seri wulila dô ba jè ka bô to seri la u' be a sôrô mugu jalan dô sigilen bɛ kɛrɛfɛ. Ni to seri soli la u'be mugu jalan dô kè daga la ka sôrô ka fasa ni songalama ye fô ka ja dôni, u'be sôrô ka to seri jɛlen fara a kan ka fasa tuguni ni a môna u'be a bô tasaw la, u'be sôrô ka nan duman dô tobi a la, ani nan be se ka dun dôw yèrè b'a nôni ka min.


text:
1Axasiya xa di Yowasi xa mangɛya ɲɛ mɔxɔɲɛn nun saxan nde ra Yudaya xun ma, Yehu xa di Yehowaxasi naxa ti mangɛ ra Isirayila bɔxi ma. A mangɛya ɲɛ fu nun solofere nan naba Samari.
2A naxa fe raba naxan mu rafan Alatala ma. A naxa bira Nebati xa di Yerobowami xa yunubie fɔxɔ ra, naxan nu bara Isirayila ratantan na kui. Yehowaxasi mu gbilen na yunubie fɔxɔ ra.
3Alatala xɔnɔ nɛ Isirayila ma na fe ma, a nu e rabolo Arami mangɛe yi ra, Xasayeli nun a xa di Ben Hadada.
4Yehowaxasi naxa Alatala maxandi a xa hinnɛ a ra. Alatala naxa a xa maxandi suxu, barima, a nu bara Isirayila xa tɔɔrɛ to Arami mangɛ xa nɔɛ bun ma.
5Alatala naxa Isirayila rakisima nde fi e ma, a e ba Arami xa mangɛya bun ma, e fa lu bɔɲɛsa kui.
6Kɔnɔ e mu gbilen Yerobowami bɔnsɔɛ xa yunubie fɔxɔ ra. Asera kuye masolixie yati nu tixi Samari taa kui.
7Yehowaxasi xa sɔɔri gali nu bara xurun, soe ragi mixi tongo suuli, gise fu, nun sɔɔri wulu fu nan tun nu fa luxi, barima Arami mangɛ nu bara e bɔnbɔ, alɔ bɔxi iboronma ki naxɛ.
8Yehowaxasi xa taruxui dɔnxɔɛ, a fe fanyi naxee birin naba, nee sɛbɛxi Isirayila mangɛe xa taruxui kui.
9A naxa laaxira, a ragata a benbae fɛ ma Samari. A xa di Yowasi naxa ti a ɲɔxɔɛ ra.
10Yowasi xa mangɛya ɲɛ tongo saxan nun solofere nde ra Yudaya xun ma, Yehowaxasi xa di Yehowasa naxa ti mangɛ ra Isirayila xun ma. A naxa mangɛya ɲɛ fu nun senni raba Samari.
11A naxa fe raba naxan mu rafan Alatala ma, a mu gbilen Nebati xa di Yerobowami xa yunubie fɔxɔ ra.
12Yowasi xa taruxui dɔnxɔɛ, a fe fanyi naxee birin naba, alɔ a Yudaya mangɛ Amasiya gere ki naxɛ, na fee birin sɛbɛxi Isirayila mangɛe xa taruxui kui.
13Yowasi naxa laaxira, a ragata Isirayila mangɛe sɛɛti ma Samari. Yerobowami naxa ti mangɛ ra a ɲɔxɔɛ ra.
14Annabi Elise to fura, a nu laaxirama fure naxan ma, Isirayila mangɛ Yowasi naxa goro a yire sunnunyi kui, a yi wɔyɛnyi ti a bɛ wa kui, «N ba, n ba, Isirayila sɛnbɛma.»
15Elise naxa a yaabi, «Xali nun tanbɛ nde tongo.» Mangɛ naxa na raba.
16Na xanbi Elise naxa a fala Isirayila mangɛ bɛ, «Xali rafala.» Elise naxa a bɛlɛxɛe sa mangɛ bɛlɛxɛe ma, a fa a fala a bɛ,
17«Wundɛri rabi naxan na sogetede biri.» A naxa a rabi. Elise naxa a fala a bɛ, «Xali woli.» A naxa a woli. Elise naxa a fala a bɛ fa, «Xunnakeli tanbɛ nan yi ki Alatala bɛ, a naxan fima i ma Aramikae xili ma. I Aramikae bɔnbɔma nɛ Afeki taa kui han i e sɔntɔ.»
18Na tɛmui Elise naxa a fala, «Xalie tongo.» Mangɛ naxa e tongo. Elise naxa a fala a bɛ, «Bɔxi bɔnbɔ xalie ra.» Mangɛ naxa bɔxi bɔnbɔ sanya saxan, a fa a iti.
19Annabi Elise naxa xɔnɔ a ma, a naxɛ, «Xa i bɔxi bɔnbɔ nɛ sanya suuli nu, xa na mu sanya senni, i nu nɔma nɛ Aramikae sɔntɔde. Kɔnɔ yakɔsi i fama e bɔnbɔde sanya saxan gbansan nɛ.»
20Na dangi xanbi, Annabi Elise naxa laaxira, e fa a ragata. Na ɲɛ xun gbilenyi, Mowaba sɔɔrie naxa so Isirayila bɔxi ma.
21Na tɛmui Isirayilakae nu na e xa mixi faxaxi nde ragatafe. E to Mowabakae to fa ra, e naxa e xa mixi fure sa mafurenyi ra Annabi Elise xa gaburi kui. Na fure to din Elise xɔrie ra, a naxa keli faxɛ ma, a gbilen balo ra.
22Arami mangɛ Xasayeli nu Isirayilakae tɔɔrɔma Yehowaxasi xa mangɛya bun ma.
23Kɔnɔ Alatala naxa kinikini e ma. A naxa hinnɛ e ra a xa saatɛ xa fe ra, a naxan xiri Iburahima, Isiyaga, nun Yaxuba tagi. Han yakɔsi Alatala mɛɛnima e ma na nan ma.
24Arami mangɛ Xasayeli naxa faxa, a xa di Ben Hadada naxa ti mangɛ ra a ɲɔxɔɛ ra.
25Yehowaxasi xa di Yehowasa naxa taae ba Ben Hadada yi ra, na baba Xasayeli naxee ba a baba Yehowaxasi yi ra gere kui. Yowasi naxa a bɔnbɔ sanya saxan, a na taae masɔtɔ.


text:
Amadou Hampate Ba
Lanfia Sinaba ye kounafoni sinsisla ye kabow Bamako. A ye gafe sebin Amadou Hampate Ba ne o ye Mali yiba toun ye ne a baguera san 1900 Bandiagara, Mopti. A ye gninini tchiaman ke farafina tarigouw kan. A fatoura Abidjan, Cote D'Ivoire fabaw kono san 1991. Lanfia Sinaba ka shereyaw file ni ye.
Programmes
-
octobre 22, 2021
Sport: Faricolo gnanadje kouna foniw. VOA-Siaka Traore.
-
-
octobre 22, 2021
Guteres Ka kouma kanw Moussow Ye
-
octobre 22, 2021
Education Cannot Wait- Toumbouctou
-
octobre 22, 2021
Dow Fariliko Mbourou songow Kan
-
octobre 22, 2021
Kouma Sigui Lagnini Bow Baliya


text:
1Alatala bara masenyi xɔrɔxɔɛ ti Xadaraki xa bɔxi xa fe ra. Na masenyi bara Damasi taa fan li. Alatala gbe nan adamadi birin na, Isirayila bɔnsɔɛe fan a gbe.
2Na masenyi bara Xamata taa li, naxan na Damasi naaninyi mabiri. A bara Tire nun Sidɔn fan li, hali lɔnnilae nan to e ra.
3Tire bara taa makantaxi ti, a xa gbeti bara gbo alɔ mɛyɛnyi, a xa xɛɛma bara gbo alɔ boora.
4Kɔnɔ Marigi na birin bama nɛ a yi, a a xa tɛtɛ radin baa ma, a fa taa gan.
5Asikalɔn na na to, a fan luma nɛ gaaxui kui. Gasa nun Ekiron fan gaaxuma nɛ, e sɛrɛnma nɛ barima e xa xunnakeli bara findi yaagi ra. Gasa mangɛ faxama nɛ, mixi yo mu luma Asikalɔn sɔnɔn.
6Si masunbuxi fama nɛ sabatide Asidodi. «N Filisitakae xa yɛtɛ igboɲa ragoroma nɛ.
7N faxɛ tife ɲɔnma nɛ mɛnni.» Ɲama dɔnxɔɛ fama nɛ birade muxu Marigi Ala fɔxɔ ra. E sabatima nɛ Yudaya xabilɛe ya ma. Ekiron luma nɛ alɔ Yebusu.
8«N na n ma banxi kanta ma nɛ, alako sɔɔri gali yo naxa a kana. Naxan fama, naxan dangima, e mu nɔma sese ra, barima yakɔsi n ɲɛngi saxi a xɔn ma.»
9Siyonkae, wo xa ɲɛlɛxin. Darisalamukae, wo xa wo xui ite sɛɛwɛ kui. Wo xa mangɛ na fafe wo yire. A tinxin. A kisixi. A mu a yɛtɛ igboma, a soma taa kui sofale nan fari, sofale xɛmɛma, sofale ginɛma xa di.
10«N sɔɔri ragise bama nɛ Efirami bɔxi ma, n soee bama nɛ Darisalamu. Gereso xalie mu luma naa.» A bɔɲɛsa nan masenma sie bɛ. A xa mangɛya xungboma nɛ yire birin, kelife baa xungbe ma, a sa dɔxɔ xure xungbe ra.
11«N bara wo xa mixi suxuxie xun sara won ma saatɛ xa fe ra naxan xirixi sɛrɛxɛ wuli daaxi ra. E nu na fe xɔrɔxɔɛ kui, alɔ mixi naxee ragoroxi kɔlɔnyi nde kui, ye mu na naxan kui.
12Wo xa gbilen taa makantaxi kui, wo tan geelimani naxee xaxili tixi n na. To n xa a fala wo bɛ, n wo harige ragbilenma nɛ wo ma, n man fa a xunmasa.
13Yudaya findima nɛ n ma xali ra. Efirami luma nɛ alɔ n ma tanbɛe. Siyonikae findima nɛ n ma sɔɔrie ra Girɛkikae xili ma. N ma santidɛgɛma nan i ra.»
14Alatala a yɛtɛ makɛnɛnma nɛ e bɛ, a xa tanbɛ lu alɔ seyamakɔnyi. Marigi Alatala sara fema nɛ, a lu alɔ turunnaadɛ.
15Mangɛ Alatala e makantama nɛ. E xa geresosee kanari rabama nɛ, e wuli ifili alɔ sɛrɛxɛdubɛe naxan xuruse kɔn naxabama, e fa na wuli kasan sɛrɛxɛbade ma.
16E Marigi Alatala e rakisima nɛ na lɔxɔɛ, alɔ xuruse dɛmadonyi a xa xurusee kantama ki naxɛ. Ala xa ɲama luma nɛ alɔ diyaman naxan yanbama bɔxi ma.
17E tofanma nɛ, e rayabu. Baloe fanyi sɛgɛtalae xungboma nɛ, minse fanyie sungbutunyie rayabu.