text: 1Na Pɔɔlu ni Silasi afa asin Amfipolisi, ni Apoloniya miɛ kpirim su, na ba kɔ aju Tɛsalonika miɛ kpiri n nu. Yudafɔm tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ wo dɔ. 2Nyini ti, kabo i nati yo ni, na Pɔɔlu awura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu akɔ aju Ŋumiyi cɛɛn nsan, na i ni bɛrɛ subo anzama fa kɔ Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n su, 3na i sukan, na i suyi i bu kere bu, kabo wɔ yo daka ka Kristo Tiidefɔ n ba di wahara na i teŋge i yiwee nu ni. Na wɔ se bu ka, “Yiri Kristo Tiidefɔ n la Yesu n bo m kan i jɔrɛ kere am ni.” 4Na Yudafɔm nbem ade jɔrɛ n bo Pɔɔlu kaanri i ni, ni Girikifɔm beberebe bo bu su Nyɛmɛ ni, ni nbaram beberebe bo bu la anyunuyi ni, na bu kɛrɛ afa bu ŋu amata Pɔɔlu ni Silasi. 5Ama, na Yudafɔm n asi bu kɔrɛ agaya, na ba fere minɛm ŋgbɛɛnŋgbɛɛn nbem bo bu la má kpɛrɛ na bu nati tana gɔɔsu ni, na ba tiɛn jama dɔŋgu nɔɔ. Na ba kpisi miɛ ni, na ba kɔ sɔnɔ be bo bu fere i ka Jason n dika, akɔ ajina i dika anɔ nu, deke bo Pɔɔlu ni Silasi wo ni, na bu sutiɛntiɛn ka i yi bu ma bu na bu fa bu kɔ jama n nu. 6Ama, bu kɔ niɛniɛɛri na ba ŋu má bu ni, na ba tara Jason ni yaradayofɔ nbem acin bu afa bu akɔ miɛ n nu yikofɔm dɔ, na bu sutiɛn suse ka, “Ahin minɛm n bo ba saaki durunya n abara ayɛ ni, aba ya miɛ n nu fɛn, 7haari Jason ade bu awura i dika. Ba kete Romafɔm fɛmɛ kpiri n nɔaniɛ n bo wɔ fa ama ka ya su i su ni, bu ŋa fɛmɛ be wo bɛrɛ bekun, bo bu fere i ka Yesu.” 8Bu seeri sɔ ni, na wɔ yɛ yikofɔm ni jama n ahore su. 9Na yikofɔm n akpiɛ Jason ni i beŋgum kɔbuka, na ba tɔ kaari, na ba nya ayaki bu aji. 10Nyini cɛɛn n kɔŋguɛ n kɛrɛ, na yaradayofɔm n ase Pɔɔlu ni Silasi atin nu akɔ aju miɛ kpiri be bo bu fere i ka Bɛriya n su. Bu kɔ juuri dɔ n na ba kɔ awura Yudafɔm tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu. 11Dɔ dɛɛ Yudafɔm joko n ti kpa tara bɛrɛ n bo bu wo Tɛsalonika miɛ kpiri n nu ni. Bu soori bu sui wɔ ni nahɔrɛ su, na ba ti kereewa n bo bu kere bu ni, na ale kɛrɛ bo i cin, bɛrɛ ni bu tii kan Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n wɔ, na bu niɛ ka, deke n bo Pɔɔlu sukere bu n ti nahɔrɛ wɔ, nzɛn i ti má nahɔrɛ. 12Na Yudafɔm ni dɔŋgu ayo yarada, fa saŋga ni Girikifɔm beberebe, nbaram bo bu la anyunuyi n ni nbiɛsɔm. 13Ama, saŋga bo Yudafɔm bo bu wo Tɛsalonika n tiiri ka Pɔɔlu akɔ akan Nyɛmɛ jɔrɛ Bɛriya dɔ gusu ni, na ba ba dɔ aba awura minɛm bu sin, na ba yɛ bu yaa su. 14Kpeŋga na yaradayofɔm n ayo ndende afa Pɔɔlu akɔ ase haari tieku n nɔɔ su, ama, na Silasi ni Timoti yiri aka Bɛriya dɔ. 15Na minɛm n bo bu seeri Pɔɔlu atin nu ni, afa i akɔ aju haari miɛ kpiri be bo bu fere i ka Atensi n su. Bu kpieeri bu nyi sukɔ ni, na Pɔɔlu akaari bu ka bu kɔ se Silasi ni Timoti ka bu bra na bu ba tu i dɔ ndende. 16Saŋga bo Pɔɔlu wo Atensi miɛ kpiri n nu suŋminda Silasi ni Timoti ni, na i ahore asaaki agaya kabo i ŋuuri ka amɔɛm asunnu miɛ n nu ni. 17Nyini dɛɛ ti, na wɔ kɔ awura Yudafɔm tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, na i ni bɛrɛ, ni minɛm bo bu ti má Yudafɔm na bu su Nyɛmɛ ni, subo anzama. Na i sukɔ gɔɔsu cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn, na i sukan kere minɛm bo bu wo dɔ ni. 18Sifɔm asɛsɛ nbem wo miɛ n nu, bu fere bu kun ka Epikurifɔm, na bu fere nyiŋga n ka Sitɔwafɔm, na bu suse akuruwa ni Pɔɔlu, na bu nbem abisa ka, “Ye ahin jɔrɛ beberebefɔ n ŋa sɛ wɔ lɛɛ?” Na bu nbem abɔ nu ka, “I jɔjɔ fa kɔ amɔɛ fɔfɔrɛ nbem jɔrɛ wɔ.” Deke bo i ti na bu seeri sɔ n la ka, Pɔɔlu sukan Yesu ni yiwee teŋge n su jɔrɛ wɔ. 19Na ba fa Pɔɔlu akɔ awɔrɛ be bo bu fere i ka Aropagɔsi na bu tiɛn bu nɔɔ di jɔrɛ n nu. Na ba se i ka, “A koro kere ya na ya ti ahin kereewa fɔfɔrɛ n bo a sufa kere n bu? 20Ahin kereewa n bo a sukere i ni, ya si má i, ya koro ka a ma ya ti i bu wɔ.” 21Dama Atensifɔm ni wɔfɔm bo bu wo miɛ n nu n dɛɛ la ka, saŋga kɛrɛ bu sukan na bu suti kereewa fɔfɔrɛm wɔ. 22Na Pɔɔlu ayasu ajina miɛ n nu tereterefɔm n afiɛn, na wɔ se ka, “Ma ŋu kabo ambɛrɛ Atensifɔm su amɔɛm na am yo munzue sam ni anyumboro. 23Dama kabo m nati bara yɛ niɛ yi kɔrɛsi ni, ma ŋu dekem bo am su bu ni, na ma ŋu bimbindi be bo am akɛrɛ su ka, ‘Nyɛmɛ n bo ya si má i n dɛɛ woobiri lɛɛ.’ Tɔ, yiri n bo am su i na am si má i ni, yiri ye m kan i jɔrɛ kere am a. 24Nyɛmɛ bo i yiiri durunya n ni deke n kɛrɛ bo i wo nu ni, yiri ti aŋgoro ni asiɛŋgu kɛrɛ Mibiɛ a, i wura má amɔɛ sɔɔm bo adamande afa i saa ata bu n nu na i da. 25Sasu bekun, i fun má deke be bo i se adamande ka i yo ma i, dama yiri ni i tii ma adamande ŋgɔɔ ni ŋumi a, ni deke n kɛrɛ a. 26Yiri ma adamande n kɛrɛ fite sɔnɔ kun busu n nu wɔ, na wɔ ma ba tɛrɛ ade durunya n kɛrɛ. Na wɔ nya akpama saŋga saŋga ama bu kɛrɛ, na wɔ kaaki akere bu kabo bu asiɛn nyaari ti. 27Deke n bo i ti na i yoori sɔ n la ka, bu bá turiŋgi niɛniɛ i busu na beni bu ŋú i. Ama, haari ni nyini mmɔɔ ni, i wo má dede ni yɛrɛ kɛrɛ be. 28Dama yiri dɛɛ ti ye ya la ŋgɔɔ ye ya wo bɛrɛ ye ya nati a. Kabo am juedifɔ nbem gusu ase ni, ka, ‘Yɛrɛ mmɔɔ ti i nbaam wɔ.’ 29Nyini dɛɛ ti, kabo ya nya ti Nyɛmɛ nbaam ni, má ya sunsun ka i woowa ti ka sika, wara jɛtɛ, wara yabuɛ nyunyumi, wara deke be bo juma sifɔm afa bu alecira ayo i. 30Dawa saŋga ni, Nyɛmɛ ayo aniɛ má minɛm fa kɔ bu sayoowam su, dama bu yo si má. Ama, kisa, wɔ ma nɔɔ ka sɔnɔ kɛrɛ bo i wo deke kɛrɛ kaaki i wo na i yaki i satiɛ. 31Dama wɔ du mɔ akpama cɛɛn na wɔ yi sɔnɔ be ka i bá di durunya n nufɔm jɔrɛ ni nahɔrɛ. Deke bo i kere ya kɛrɛ ka i bá yo sɔ n la bo i teŋgeeri i yiwee n nu ni.” 32Saŋga bo bu tiiri ka Pɔɔlu sukan fa kɔ yiwee teŋge n su n jɔrɛ ni, na bu nbem ayo i anzasi. Ama, na bu nbem ase ka, “Ya koro ka a kaaki ba kan ahin jɔrɛ n bekun na ya ti.” 33Dɔ na Pɔɔlu akɔ ayaki bu. 34Na bu nbem asu i su na ba yo yarada. Bɛrɛ la Diyonusiyɔsi, i ti Aropagɔsifɔm n nu kun wɔ, ni bara be bo bu fere i ka Damarisi ni, ni minɛm nbem.


c: text/html

text: 1N na kelen nyɔgɛnu, wole minnu dɛnkɛninyanɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ma, gbiliya-tigi kɔni, wo kana mɔgɔ bira-nya lafisaya anu nyɔgɔn ko a yen-nya fɛ mumɛ! 2Tumado, nɔnfulu-tigi do ni ta wola ladɛn rɔ, sɛnɛ-dɛɛn ye a bole la, kura-hakikɛ ye a ma. Bolo-kolɔn fanan ni ta, kura-korenu bi a ma. 3Kei min tabɛnnɛ a kin na, ni wo ya wo gbiliya ka a fɔ a ye ko, “I mayigi kan-tina-nyimɛ kɛ rɔ,” kɔnɔ i ni ta a fɔ bolo-kolɔn wo ye ko, “I sɔnɛ ni to, ni wo ma, i ni i sigi dugi ma n kin kɔrɔ yan,” 4i ya nfen ma wo la? Wo yilikinɛ lafisayalɛ bolo worɔ wo nyɔgɔn tɛma. Wola kiti-tɛgɛ-yogomɛ kɛ ma kin mumɛ! 5N diyana na kelen nyɔgɛnu, wo ni wo tole masɔ! Alla ara bolo-kolɔnnu yabɔ duninya kɛ rɔ ka anu nama-a-la dɛnkɛninyɛ rɔ. Alla di minnu ye, wonu si mansayɛ sɔrɔn iko a ara lanyiri kiri anu ye nya min. 6Kɔnɔ wole ye bolo-kolɔnnu nafɛyala dɛɛ! Ado yon bi wo niyi ragbɛrɛnna ka wo lafili kiti tɛgɛ tinɛ? Nɔnfulu-tiginu denu si wo ma! 7Alla ara tɔgɔ-nyimɛ min di wo ma, wonu denu bi kuma-yogomɛ fɔla wo ma. 8Tɔn-kolomɛ kelen de Allala kitabu rɔ, ni wo ya wo bira, wo ara ko-nyimɛ kɛ worɔ. A ko, “I ni i sigi-nyɔgɛ keni iko i nyɛrɛ.” 9Kɔnɔ ni wo ya mɔgɛnu bira iko anu yen-nya ye nya min, hakɛ le wo la. Tɔn fanan bi wo yilikila bawo wo ara ma tɔn-tinyanɛ la. 10Hali mɔgɛ ya Allata tɔn bɛɛ bira kɔnɔ a ni kelen dɔrɔn tinya, a ara yiliki sɔrɔn a bɛɛ rɔ. 11Bawo kitabu min ya a fɔ ko, “I kana yɛlɛnyɛ kɛ,” wo le ya a fɔ fanan ko, “I kana mɔgɔ faga.” Nba, hali i ma yɛlɛnyɛ kɛ kɔnɔ ni i ya mɔgɔ faga, i wara ma tɔn-tinyalɛ la worɔ. 12Wa a ma wo fɛrɛma kumɛ anubɛ ko ladan tinɛ bawo Allala kumɛ min si ma hɔrɔya, lunyɛ do, Alla si ma bɛɛ kiti wo fɛ. 13Alla tenbi kinikinibɛlɛnu kitila tumɛ min, a ti kinikini wonu ma. Kɔnɔ kinikini tigi wa sɔ kiti tɛgɛ tinɛ, Alla si kinikini wo tigi ma. 14N na kelen nyɔgɛnu kana a fɔ ko, “Dɛnkɛninyɛ ye n bolo,” ni ila kɛwɔlɛnu ma a yira. Wo si nfen nyinya i ma? Ita dɛnkɛninyɛ wo si ke i kisila worɔ, wa? 15Tumado, ma na kelen nyɔgɛ donu bi nyɔ, fɛrɛya-bɔ sa anu bolo, dɔn-fen sa anu bolo. 16Ni wo ya a fɔ wonu ma ko, “Allata duwɛ ni to wo kuma bɛrɛkɛ! Alamɛ kimɛ ma wo bira. Alamɛ wo ya dɔn-fen sɔrɔn ka fa gben!” kɔnɔ wo ma anu makoe nyinya, wo si nfen nyinya anu ma? Wola duwɛ bɛɛ fu! 17Dɛnkɛninyɛ fanan bi wo nya na le. Ni a ye a dan na, kɛwɔlɛnu sa a fɛ, a faganɛ le worɔ. 18Tumado, mɔgɛ do si a fɔ ko, “Dɛnkɛninyɛ ye ile bolo kɔnɔ kɛwɔlɛnu bi nde bolo.” N si a yabi ko, “I si ila dɛnkɛninyɛ mayira nya min, ni kɛwɔlɛnu sa a fɛ, wo yira n na. N si nta dɛnkɛninyɛ yira i la nta kɛwɔlɛnu fɛ.” 19I lanɛ a la ko Alla kelen pe le nyɔ, nyɛ? Wo kin! Nyinɛnu fanan lanɛ wo la ka yɛrɛyɛrɛn kilan bolo. 20Ile kun-takolɔn, fɔ n ba a yira i la ko dɛnkɛninyɛ ti ko-wo-ko nyinya mɔgɔ ma ni ata kɛwɔlɛnu ma telen. 21Ma benba Iburayima telenta Alla ye kilɛ nyuman fɛ? Wo kɛra ala kɛwɔlɛnu fɛ wo tumɛ a ya ala den Isiyaka bɔ sarakayɛ la saraka bɔ tinɛ kuma. 22Wo ma a yen, ba? Ala dɛnkɛninyɛ anubɛ ala kɛwɔlɛnu wɔlita anu nyɔgɔn fɛ. Ala dɛnkɛninyɛ bɔra gbɛ rɔ ala kɛwɔlɛnu fɛ. 23Allala kitabu ya min fɔ, wo mara tonyɛ la worɔ. A ko, “Iburayima dɛnkɛninyara Alla ma. Ado ala dɛnkɛninyɛ wo fɛ, Alla ya a rabira iko mɔgɔ-latelennɛ.” Alla ya a kele ko, “N diyana-mɔgɛ, Iburayima.” 24Nba, wo ara a yen? Mɔgɔ si telen Alla ye ala kɛwɔlɛnu denu fɛ. A ti telen ala dɛnkɛninyɛ dɔrɔn fɛ. 25Yɛlɛn-musi, Rehabi don! Wo fanan mara wo nya na le. A telenta Alla ye ala kɛwɔlɛnu denu fɛ bawo a ya Yahudiyanuna ko-lakɔrɔsilɛnu rabira a kin na ka anu nasɛgi kila gbɛrɛkɛ fɛ. 26Nba, iko fɛrɛ-bɔnkɛ faganɛ ye nya min, niyi sa a rɔ, dɛnkɛninyɛ fanan faganɛ wo nya le, ni kɛwɔlɛnu sa a fɛ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Ka sɔrɔn Yahudiyayɛ rɔ, wo si nfen nyinya mɔgɔ ma worɔ? Kemininyɛ si nfen nyinya mɔgɔ ma? 2A tɔnɛ kolo a nya ma! A fɔlɛ, Alla ya ala sarakanɛ don Yahudiyanu denu bolo. 3Kɔnɔ Yahudiyanubɛ Alla ya sarama-kan min kiri, ni Yahudiyanu bara anutɛ tinya, wo ti a ma, Alla ni atɛ tinya, wa? 4A sa wo nya hali! Hali mɔgɛ bɛɛ mara foninya-fɔlɛ la kɔnɔ Allatala wo telenta. Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu do rɔ nya min, a ko, “Tonyɛ ye i bolo kuma tinɛ. Yoe ye i bolo kiti bɛɛ kun na.” 5Ni mala telenbɛlitayɛ ya Allala telenbagayɛ labɔ gbɛ rɔ, wo ye kama? Ma si nfen fɔ worɔ? Ado mɔgɛnu bi kɛ le fɔla, yɔ! Ni Alla ya ma yiliki, ma si a fɔ ko a ma telen, wa? 6Ade! Ni Alla ma telen, a si duninya kiti kama? 7Tumado, donu bi a fɔla ko, “Ni nta foninyɛ ye Alla gbiliyala ka ala tonyɛ labɔ gbɛ rɔ, nfenna ko la Alla ye n yilikila iko hakɛ tigi?” 8Ni tonyɛ le wo la, fɔ ma wa ko-yogomɛ kɛ alako ko-nyimɛ ni bɔ gbɛ rɔ. Minnu bi wo fɔla, a bɛnta wonu ni yiliki sɔrɔn! Ado mɔgɛ donu bi a fɔla ko nde, Pɔli fanan bi kɛ le fɔla serr! 9Kɛ ye kama? Male Yahudiyanu fisa sibolo gbɛrɛnu ko, wa? Ade! Ma ara ban a labɔla gbɛ rɔ ko a Yahudiya wo, a sibolo gbɛrɛ wo, hakɛ ara sɛnbɛ sɔrɔn ma bɛɛsi kun na. 10Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Hali mɔgɔ kelen sa min telennɛ, 11hali kelen sa min si ko nya-yen. Wo mɔgɔ sa min si Alla nyini. 12Mɔgɛ bɛɛ ara a kan-kɔ sɔ Alla la. Anu dama ara to telenbɛlitayɛ rɔ. Mɔgɔ-den-kelen sa min si ko-nyimɛ kɛ. 13Anuna darɔ-gboyɛ manɛ iko kanba lakanɛ. Fenfen sa anu da rɔ fɔ yanfanteya-kumɛnu. Niyi-ragbɛrɛn-kumɛnu bi bɔla anu da rɔ iko duguma-fen-marɛ. 14Anu dɛ burɛ lafanɛ dankali-yogomɛnu na. 15Anu natiri mɔgɔ tanban anubɛ mɔgɔ fagɛ la. 16Anu ba tenbi kan min, fenfen ti to anu kɔma fɔ kasarɛ anubɛ mɔnɛ gbansan! 17Yisi-kima ti taran anuna foolɛ rɔ! 18Kilan sa anu tɔ Alla wara la muk!” 19Nba, ma ya a lɔn ko minnu bi Allata tɔn wara-koe kɔrɔ, tɔn kitabu kɛ sɛbɛra wonu denu ye. Wo sɛbɛnɛ alako mɔgɛna masigima-fɔɛ ni ban ka duninya-mɔgɛ bɛɛ lana Allala kiti kɔrɔ. 20Ado hali mɔgɔ ya a raya tɔn-bira-koe ma, wo tigi ti ma mɔgɔ-telennɛ la Alla yala mumɛ! Tɔn kitabu wo sɛbɛra le alako bɛɛ ni hakɛ-kɔrɛ lɔn. 21Kɔnɔ kaka, Alla si mɔgɔ latelen a nyɛrɛ ye nya min, wo ti ma tɔn-birɛ fɛ mumɛ! Mɔgɛ si telen Alla ye nya min, Nɛbi Musala tɔn kitabu anubɛ nɛbinuta kitabunu ya wo ragbɛ ma ye. 22A si bɛɛ latelen dɛnkɛninyɛ fɛ Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ma kɔni. Mɔgɛ bɛɛ kelen Alla ya la bawo 23ma bɛɛsi ara hakɛ kɛ. Ado Alla ara gbiliyɛ min tabɛn ma ye, ma ara foo wo la. 24Bɛɛ ara telen Alla ye ata keninteya-wɛ baraka rɔ. Sanbɛ le wo la mɔgɔ ti ke min sanna. Ma bɛɛ si na hɔrɔya hakɛ bolo Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ baraka rɔ. 25Alla ya ale Yisa ma hakɛ-sarakɛ la alako a ni mɔgɛnuna hakɛ makoto ata sayɛ fɛ. Min ba dɛnkɛninya wo ma, wo tigi la si telen Alla yala worɔ. Fɔlɔ nun, Alla ya a mun mɔgɛnuna hakɛ kɔrɔ 26kɔnɔ kaka, a ye mɔgɛnuna hakɛ makotola alako ata telenbagayɛ ni bɔ gbɛ rɔ. Ado minnu bara dɛnkɛninya Yisa ma, a ara wo bɛɛ latelen. 27Nyɛrɛ-matɔgɛ sa kɛ fenfen tɔ bawo Alla ma ma latelen a nyɛrɛ ye tɔn-birɛ fɛ. Ka a tɛgɛ mata dɛnkɛninyɛ ma Yisa ma, a ara ma latelen a nyɛrɛ ye. 28Ado ma ara a yen worɔ ko mɔgɛnu na ara telen Alla ye dɛnkɛninyɛ fɛ. Ma la ma telen tɔn-birɛ fɛ de! 29Alla ye Yahudiyanu denu dɔrɔnna ko la, wa? Sibolo gbɛrɛnu fananta Alla ma ale la? Wonutɛ le ale fanan na. 30Alla kelen de! A si ma bɛɛ latelen a nyɛrɛ ye dɛnkɛninyɛ fɛ, a Yahudiya wo, a sibolo gbɛrɛ wo. 31Dɛnkɛninyɛ si tɔn kitabu wara-koe ma fuyi la worɔ? Wo ma de! Dɛnkɛninyɛ le si a ma, ma ni tɔn kitabu gbiliya kati!


text: 1Na Fɛmɛ Agiripa ase Pɔɔlu ka, “Atin wo nu ka wɔrɔ ni u tii jɔjɔ.” Na Pɔɔlu ayɛ i saa su, na wɔ bo i jɔrɛ n bu, i ŋa, 2”Fɛmɛ Agiripa, wɔ yo m fiɛ nyuma ka m jina u nyunu, na m kan m jɔrɛ n nahɔrɛ su fa kɔ deke n kɛrɛ bo Yudafɔm jaraki m n su. 3Dama wɔrɔ ni u tii asi kabo Yudafɔm nana sayoowam n ti, ni kabo ya se bu akuruwam barasu ni. Nyini dɛɛ ti, m sere u wɔ, ka a fa sawɔrɛ na a ti m jɔrɛ ni. 4Yudafɔm kɛrɛ si kabo m woowa yo ti barasu fite m gbɛfɛnɛya nu, saŋga bo m wo m bɔsufɔm nu ni, haari ni bo m kɔ woori Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni. 5Bu si m sa kabo m woowa yo ti, má nyuma. Nzɛn bu ŋa bu kan nahɔrɛ, bu se u ka m yo ti Farasifɔm be wɔ, na ma su ya dɛɛ nyini atin n bo i su ti kekereke n su ni anyumboro. 6Kisa, deke bo i ti na m jina am nu nyuma na am sudi m jɔrɛ ni, yiri la tama n bo m la i fa kɔ deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i yó ma ya nam ni. 7Nyini n ye ya anɔ buru ni nnyɔ n bo ya su Nyɛmɛ ni anyumboro wiɛsu ni kɔŋguɛ n ŋminda ka ya nya i n a. Fɛmɛ, ti fɛn, nyini tama n bo m la i n dɛɛ ti, ye Yudafɔm jaraki m n a. 8Nzu ti ye am de má ka Nyɛmɛ koro teŋge minɛm bu yiwee nu a? 9Nahɔrɛ mini ni m tii yo sunsuunri ka wɔ yo daka ka m yo sam dɔŋgu na m saaki Yesu Nazarɛtifɔ n duma. 10Kabo m yo yoori Yɛrusalem lɛɛ. Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm yo maari m yiko, na ma tara Nyɛmɛ minɛm beberebe anyi bu dansaraka, na saŋga bo bu diiri bu jɔrɛ na bu ŋa bu kun bu ni, mini mmɔɔ jina bu sin wɔ. 11Saŋga kɛrɛ saŋga, m nati wura ya tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm nu wɔ, na m sucin bu sui, na m sumiɛ bu ka bu kete Yesu. Na ma fa yaa bu ŋu agaya, haari na m sukɔ miɛ nyiŋgam su, kɔ sukere bu wuwuruwa.” 12Na Pɔɔlu asa su ase ka, “Nyini dɛɛ ti, na ma sere atin Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm n dɔ, na ba ma m yiko ka m kɔ Damasiko miɛ kpiri n nu. 13Fɛmɛ, ti fɛn, m wo atin n nu wo kɔ su ni, fa kɔ wiɛ kekete saŋga, na ma ŋu sin be ka i fite aŋgoro, i ta tara wiɛ, na i wein ata abara ayɛ m ni minɛm kɛrɛ bo bu su m su ni. 14Na yɛrɛ kɛrɛ akpaasi haari asiɛŋgu, na ma ti akonvi be ŋga, ka i sujɔjɔ m dɔ Hiburu dɛɛ aniɛ n nu, i ŋa, ‘Sɔɔlu, Sɔɔlu e, nzu ti ye a kere m wuwuruwa sɔ a? A sukere u ŋu yaari ŋgbɛɛn wɔ, kabo bu fa toora dɔdɔɔrifɔ sudɔ na i kete, na bu fin i baka n wɔ.’ 15Na ma bisa ka, ‘M Mibiɛ, wɔrɔ ŋma a?’ Na Mibiɛ n abɔ nu ka, ‘Mini Yesu ye a sukere m wuwuruwa n a. 16Ama, yasu jina. Deke n bo i ti na ma yi m ŋu akere u n la ka, m fa u yo m amusuisufɔ, na a di m daani kere minɛm fa kɔ deke bo a ŋu i nyuma n su, ni dekem bo m bá yi m ŋu kere u bekun n su. 17Na m dé u tii fite minɛm saa nu, Yudafɔm ni bo bu ti má Yudafɔm ni, dama m susunma u bɛrɛ dɔ a, 18na a teke bu nyi, na a yi bu fite awosin nu ba wein nu, na a yi bu fite Sitana saa nu, na a fa bu wura Nyɛmɛ saa nu, adena bu yo m yarada na m fa bu satiɛ ce bu, na bu nya jinaabiri Nyɛmɛ minɛ n nu, na bu kɛrɛ saŋga wo.’” 19Na Pɔɔlu asa su ase ka, “Fɛmɛ Agiripa, nyini dɛɛ ti ni, ma kete má deke n bo Nyɛmɛ yi kereeri m ka alɛlɛ nu dɛɛ su ni. 20Nyini ti, m du mɔ boori i bu Damasiko miɛ kpiri n nu wɔ, na ma kan akere bu ka bu kaaki bu wo na bu su Nyɛmɛ, na bu yo sakpa bo i kere ka ba kaaki bu wo. Na ma kɔ akan akere Yɛrusalemfɔm n gusu, na ma nya akɔ akan akere Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu fɔm kɛrɛ. Nyini sin, na ma kɔ akan akere minɛm bo bu ti má Yudafɔm n gusu. 21Nyini dɛɛ ti, ye Yudafɔm taraari m Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, ka bu kun m n a. 22Ama, Nyɛmɛ abuka m dɛɛ ti, ye m toko wo bɛrɛ haari ni nyuma n a, adena m jina fɛn di daani kere nfaŋgafɔm ni tarakam kɛrɛ, ni minɛ barasum kɛrɛ. M sukan má jɔrɛ fɔfɔrɛ be wɔ, má ka sam bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni Moyisi yo seeri ka bu yó ni, 23ka, wɔ yo daka ka Kristo, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni bá di wahara. Yiri ti sɔnɔ bo i wú na i dú mɔ teŋge i yiwee n nu a. Na i kán wein n jɔrɛ kere Yudafɔm, ni minɛm bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ.” 24Pɔɔlu wo nyini jɔjɔɔri n su na i kan i nahɔrɛ ni, na Gomina Fɛsitosi atiɛn i ŋu kpa, i ŋa, “Pɔɔlu, a bo fiɛ wɔ. U kara sɔnsɔn ni u si agaya n ma u tii yo má juma.” 25Na Pɔɔlu abɔ i nu ka, “Gomina Fɛsitosi jirimafɔ, ma bo má fiɛ, ama, m jɔjɔ anyuŋkoro ni nahɔrɛ jɔrɛ wɔ. 26Fɛmɛ Agiripa si ahin jɔrɛm kɛrɛ, nyini dɛɛ ti, ye m la ahoresi jɔjɔ i nyunu n a. M si tenle su ka i si ahin sam n kɛrɛ bo m sukan kere am ni, dama i be mmɔɔ ayo má fiɛɛwa nu. 27Fɛmɛ Agiripa, a yo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm jɔrɛ n yarada a? M si tenle su ka a yo yarada.” 28Na Fɛmɛ Agiripa ase Pɔɔlu ka, “Ahin saŋga kaan nu, a sunsun ka a koro jɔjɔ na a ma m kaaki Kristo susufɔ ɔ, nzɛn sɛ?” 29Na Pɔɔlu abɔ i nu ka, “Nzɛn i cɛ o, i cɛ má o, mini yiri, m nyɛmɛsere la ka, wɔrɔ ni minɛm n kɛrɛ bo m sujɔjɔ am dɔ nyuma ni, am ba kaaki na am yo kabo m ti barasu ni, ama, bu wura má am jɔrɔkɔ kabo ba wura m ni.” 30I seeri sɔ ni, na fɛmɛ n ayasu ajina, yiri ni gomina ni, ni Bɛrɛnisi, ni nyiŋgam n kɛrɛ bo bu tana bɛrɛ ni. 31Bu yasuuri na bu wo kɔ su ni, na ba se bu ŋuŋu nu ka, “Ahin sɔnɔ n ayo má sa be bo i ti ye ni ka bu kun i, wara bu nyi i dansaraka nu.” 32Na Fɛmɛ Agiripa ase Gomina Fɛsitosi ka, “Nzɛn má ahin sɔnɔ n asere má ka bu fa i jɔrɛ n kɔ Romafɔm fɛmɛ kpiri n dɔ, má ya koro yaki i nu ji.”


text: 1Meleke luulunanŋo x'a la buutuwo fo. Nte xa loolo do je, men butunta duguxulo xan xa bo sanŋo to. Dinxajironba danjebalo xolonŋo xundinŋo dita a ma. 2A xa dinxajironba danjebalo xolonŋo dayele. Siisiyo do bota non xono, men be í xo wureba siisiyo. Tilo nin foɲo finta wo siisiyo bulu. 3Tonŋolu bota wo siisiyo to xa jenjen duguxulo xan. Sinŋo dita wolu ma, men nin duguxulo xan dondonkoɲelu ta bee xa xan. 4A fota i ɲen x'e xana fusi ke duguxulo binŋo la, i xana fusi ke fen kerenŋolu la, i xana fen ke yiriju si la, fo moxolu doronnu, Ala la taagumanseedo nte mennu foda la. 5I man yanmaru xa moxolu faxa, bari i yanmaruta le x'e ɲaaga xaru luulu xono. I la bunnida diminŋo be le í xo dondonkoɲe bunnida diminŋo. 6Wo lunŋolu, moxolu si saya laŋinin, bari i me a soto. I si a ŋanne xa sa, bari saya si í bori i ma. 7Wo tonŋolu tunnu be bonin suwolu fe, mennu be tobennin kelo xanma. Fen dolu be i kunna a be í xo mansakufune sanumalu. I ɲadalu be í xo hadamadinŋo ɲada. 8I kunsinolu be í xo musu kunsinolu, i ɲinŋolu be í xo waraba ɲinŋolu. 9I xaradalu be í xo negedoroko b'e ma, i danfatanŋolu mankanŋo be í xo su wuturu kiika taxato be keledula. 10Xu sulenninŋolu b'e ma í xo dondonkoɲelu. Sinŋo tun be i xuwo lelu to xa diminŋo lasi moxolu ma xaru luulu xono. 11I la mansaxe mu dinxajironba danjebalo melekiyo le ti, men toxo heburuxanŋo to xo «Abadon», gerekixanŋo to xo «Apoliyon». Wo xoto xo «Halagilila». 12Bone folo tanbita, wo tanbo xo, bone fula xote fele nanin tugun. 13Meleke wooronanŋo x'a la buutuwo fo. Ń xa xumaxanŋo do me, xa bo sadaxajanilan sanuma tulukunŋolu la, men be Ala ɲafe. 14A tun b'a foxan meleke wooronanŋo ɲen, buutuwo tun be men bulu xo: «Meleke naano bula, mennu be sitinin joloxo la, ba belebeleba da la, xo Efarati.» 15Wo meleke naano men tunnu be tobennin ɲin san in, nin ɲin xaru in, nin ɲin lun in, nin ɲin leere in xanma, wolu firinta, walasa moxolu talaninŋo saba ti, i xa tala kilinŋo faxa. 16Keledinŋolu men tunnu be suwo xan, ń xa wolu jaate me xo: Miliyon keme fula. 17Suwolu nin i yelenxanbaxolu nata nte ma ɲa men, ń na jelo xono, wo fele: Negedorokolu tunnu be i xarada ma, mennu be wulenin í xo ta, i be buloyanin í xo safirekuro, i be netemunguyanin í xo tinbiritiyo. Suwolu kunŋolu tunnu be le í xo waraba kunxulo, ta nin siisiyo nin tinbiritiyo tun be bola i da xono. 18Duniya moxolu talaninŋo saba ti, tala kilinŋo faxata wo kasaare sabo fe, nin wolu mu ta nin siisiyo nin tinbiritiyo ti, men tunnu be bola suwolu da xono. 19Suwolu barako be i da nin i xuwo lelu to. I xuwolu be í xo salu. Kunxulo be wo xuwolu ma, i si ku jaxo ke no mennu la. 20Men ken mu duniya moxo tolu ti, kasaaro man mennu faxa, wolu man nimisi i bulo la fen daraninŋolu la. I taxata ɲa xa jinnolu nin boli sanumalu, nin a xaalisixoyimalu, nin a silamalu, nin a kurumalu, nin a yirimalu batu, mennu me jeli ke no, i me meli ke no, i me i taxama no. 21I man nimisi i la moxofaxolu nin i la suuya nin i la jadoya nin i la suuɲalolu la.


text: 1Yisa Kirasiti wa na ala mansayɛ la tumɛ min, a si mɔgɛ bɛɛ kiti, minnu kɛndɛ wo, minnu faganɛ wo. Ale Yisa anubɛ Alla ye n sere la 2ko ile Timoti ni Allala kumɛ lake ka i kiri a fɔɛ ma. Ni mɔgɛnu ya a bira, ni anu ma a bira, ile ni to a fɔla anu ye tun! I ni mɔgɛnu makuma ka anu makawandi. Kɔnɔ i ni anu karan dinyɛ rɔ 3bawo wati ye nala, mɔgɛnu ti anu tole masɔ tonyɛ la tun. Anu si bila anu nyɛrɛ-natanu fɛ. Anu si to karan-mɔgɛnu nadɛnna anu nyɛrɛ ye, minnu si anu toleta-diyana-koenu fɔ anu ye. 4Anu si anu tole bɔ tonya-kumɛ la ka anu tole masɔ tili gbansannu na. 5Kɔnɔ i ni i nyɛrɛ mara koe bɛɛ rɔ ka i munyu nyagbɛ kɔrɔ. I ni kawandi-bɔ-wɔlɛ kɛ ka i se-koe-bɛɛ kɛ Allala wɔlɛ kɛ rɔ. 6Kɔnɔ nde, nta tumɛ ara ke. N bara ma iko sarakɛ. N bɔ-tumɛ ara ke duninya rɔ. 7N bara n buri-nyimɛ kɛ. Ado n bi buri-kɛ min na, n bara ke a dan ma. N bara lanayɛ bɛɛ kɛ. 8Nba kaka, nta duwɛ ye n makɔnɔna. Anu si mansa-telenbagɛta fulɛ di n ma. Duninya-kiti-tɛgɛla-telennɛ si wo di n ma tele wo ma, Mari kɔni. A ti a di nde dɔrɔn ma fɔ min bɛɛ ye ale Mari kenina ka a na-koe makɔni. 9I ni i raya ka na ke n ma yona. 10Ado Dimasi ara bɔ n fɛ duninya kɛ diyɛla ko la. A ara ta Tɛsalonaika soe burɔ. Karɛsɛn fanan tara Kalesiya nyamanɛ rɔ. Taita tara Dametiya sigisɔn rɔ. 11Luka kelen pe le ye n fɛ yan. I tenbi nala, i ni na Maraka la i bolo bawo a si ke n dɛnbɛna wɔlɛ la. 12N bara Tikika lata Ɛfɛsa soe burɔ. 13I tenbi nala, n ya nna duruki min to Kapasi bolo Taroyasi soe burɔ, na wo la i bolo. I ni na nna bukunu fanan na, katarala sɛbɛli kɛnɛ gbole min ma. 14Alɛsanda, siyaki kɔni, a ya ko-yogoma-ba kɛ n na. Mari si a sara iko ala kɛwɔlɛ ye nya min. 15I ni a ma i fɛrɛma alela ko la bawo a ya mala kumɛ masɔsɔ kati! 16N ya n fɛka fɔlɛ kɛ tumɛ min, mɔgɔ wo mɔgɔ ma sɔ n fɛ. Bɛɛ bɔra n fɛ filili! Alamɛ Alla fonde kana bɔ anu kan ma! 17Hali wo, Mari tora n fɛ ka n sɛnbɛ don. Woletɔ n tora Allala kumɛ bɛɛ lakela sibolo gbɛrɛ bɛɛ ma yan tɔ. N kisira yarɛ dɛ ma. 18Nba, Mari ti sɔn ko-yogoma woo ni ma n na. A si n nadon Arinyɛni tɔ, ale ye mansayɛ la kan min. Gbiliyɛ ni di a ma habadan! Amina. 19N bi Purusila anubɛ Akuwila kɔndɔnna anubɛ Onɛsiforala denbayɛ. 20Irasiti tora Kɔrɛnti soe burɔ. N ya Tarofimasi to Mailita bawo a kirɛ le nun. 21Yanni samɛ ni ke, i raya kati, i ni na. Yubulasi ye i kɔndɔnna anubɛ Pudɛn anubɛ Laina anubɛ Kalodiya anubɛ ma na kelen nyɔgɛ toe bɛɛ fanan. 22Mari ni i niyi kandan. Allala hinɛ ni to wo dama fɛ.


text: 1Nde, Pɔli le ye kɛdi kɛ sɛbɛla wo ma. Alla ara nde yabɔ alako n ni ma Yisa Kirasitila wɔli kɛlɛ la anubɛ ata kilayɛ. A ya n kele Allala kibara-nyimɛ-lake-wɔli ma. 2Alla ya kibara-nyimɛ min lanyiri kiri, wo sɛbɛnɛ ata kitabu rɔ ala nɛbinu bolo. 3Kibara-nyimɛ wo tɛgɛnɛ Yisa le ma, Allala den kei kɔni, min sɔrɔnta Dawuda bɔnsɔn rɔ hadama danta kilɛ fɛ. 4Ata Allayɛ kilɛ fɛ, Allatalata dan le ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ la. Alla ya Yisa lawuli ka bɔ furinu tɛma tumɛ min, ata Niyi le ya a sɛnbɛ yira nyɔ le ko Allata dan le ale la. 5Alla ara fɛrɛ di nde, Pɔli ma Yisa baraka rɔ ko n ni ma ata kilayɛ la. A ya wo ma alako sibole bɛɛ ni la ale Yisa la ka ala kumɛ bira. 6Wole fanan bi sibole wonu tɛma. Wo kelenɛ Alla bolo ka ma Yisa Kirasititɛ la. 7Alla ara wole Romu kɛnu yabɔ ka ma atɛ la bawo wo di a ye. N bi wo damasi kɔndɔnna. Ma Fa Alla anubɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni hinɛ anubɛ yisi-kimɛ di wo bɛɛ ma. 8A dabira fɔlɛ, n bi baraka birala n Fa Alla ye wo damala ko la Yisa Kirasiti tɔgɔ rɔ bawo duninya bɛɛ ye wola dɛnkɛninya-koe lamɔɛnna. 9N sere le Alla la ko n bi min fɔ tinɛ, tonyɛ le. N bi wɔlila Alla le ye n yisi bɛɛ la ka ala danta kibara-nyimɛ wara-koe fɔ. Alla ya a lɔn ko wati bɛɛ, n bi n mirila wo ma 10nna madiyalɛnu tɔ. N bi duwala, ni Alla sɔnta, a ni kilɛ laka n ye alako n si ta wo kɔndɔn nya min. 11Ado wo yen-sɔgɛ ye n na kati! N bi a fɛ, Allata Ni Sɛnimɛ ni kɔli-fan do latenbi wo ma min si wo lasabati. 12N bi min ma, wo le ko ma ni ma nyɔgɔn dɛnbɛ. Nde si do sɔrɔn wota dɛnkɛninyɛ fɛ. Wo si do sɔrɔn ntɛ fɛ. 13N na kelen nyɔgɛnu, wo ni a lɔn ko tumɛ siyaman, n bara n tabɛn ka ta wo kɔndɔn tinɛ kɔnɔ koe do ye n nasɛgila wo bɛɛ rɔ. N bi a fɛ ka mɔgɛnu nana Yisa ma wole fanan tɛma iko n bara a ma sibolo gbɛrɛ doinu tɛma nya min. 14Alla lɔnna wo, a lɔnbɛli wo, a karanna wo, a karanbɛli wo, Alla ara n ma kilayɛ la mɔgɛ bɛɛ ye, ado fɔ n ba wo ma. 15Woletɔ a sɔgɛ ye n na bɛrɛkɛ ka kibara-nyimɛ lake wole Romu kɛnu fanan ma. 16N lanɛ kibara-nyimɛ la gben! Allala sɛnbɛ le wo la alako mɔgɛ bɛɛ si na kisi nya min, a fɔlɛ le Yahudiyanu na, anubɛ sibolo gbɛrɛnu fanan, min bɛɛ lanɛ Yisa la kɔni. 17Kibara-nyimɛ ye a ragbɛla ko Alla ye mɔgɛnu natelenna a nyɛrɛ ye dɛnkɛninyɛ le fɛ. A da si bira dɛnkɛninyɛ fɛ ado a la si ban dɛnkɛninyɛ ma. Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min, a ko, “Alla si mɔgɛ min natelen a nyɛrɛ ye dɛnkɛninyɛ fɛ, wo le si habadan-nimayɛ sɔrɔn.” 18Alla ye ala diminyɛ yirala mɔgɛnu na ka bɔ Arinyɛni tɔ ka a tɛgɛ anuna hakɛ anubɛ anuna ko-yoge bɛɛ ma. Wonuna ko-yogoma-kɛ le tonyɛ masɛgila anu na. 19Alla si anu tɔrɔya bawo mɔgɛ si ke min lɔnna Alla wara-koe rɔ, anu bara ban wo lɔnna nun. Ado Alla nyɛrɛ ya a labɔ gbɛ rɔ anu ye. 20Allata habadan-sɛnbɛ anubɛ ata Allayɛ, wonu ti yen. Kɔnɔ kebi Alla ya duninya dan tumɛ min, a ara ban wonu bɔla gbɛ ma wo ye feu! Mɔgɛ si wonu yen ata dali-fannu denu fɛ. Woletɔ mɔgɔ woo ti ke a fɔla ko, “Ka a fɔ ko n bi ko-yogomɛ le mala nun, n ma wo lɔn!” 21Anu ya Alla lɔn kɔnɔ anu ma a gbiliya. Ado anu ma baraka bira a ye hali! Anu miriyɛ bɛɛ manɛ fufafuyi la! Anu hɛnkili rabasannɛ pirikali! 22Anu ko hɛnkilimɛ le anu na kɔnɔ kun-takolɔn le anu na. 23Habadan-Alla min bi nyɔ, anu ti sɔn wo gbiliyala fɔ niyi sa fan minnu tɔ, anu bi wonu denu batola. Anu ya wonu nadan anu bole le la ado mɔgɛnuna muninyɛ le wonu na anubɛ konanu anubɛ sogenu anubɛ nima-fan bɛɛ. 24Nba, hadama dannu kuntanyara min kɛ, woletɔ Alla ya anu to anu sɔn-yogomɛnu da kun tɔ. Anu ya kisimiriya-koenu ma anu nyɔgɛnu na. 25Anu ya Allala tonyɛ mafelen foninyɛ la. Anu wɔlita dali-fannu denu ye ka wonu denu bato. A bɛnnɛ anu ni Dali-Mansɛ min tanto, anu bara wo to nyɔ tolon! Tonyɛ le wo la. 26Alla ya anu to anu sako-latinyanɛ rɔ. Hali anuna musinu, anu ya anuna keinu to nyɔ ka to anu sala anu nyɔgɔn fɛ ado wo ma daga. 27Keinu fanan bi wo nya na le. Anu ya anuna musinu to nyɔ ka to anu sala anu nyɔgɔn fɛ. Ado anu bi kisimiriya-koenu mala anu nyɔgɔn na. Anu ya wo sarɛ sɔrɔn iko anu sɔn ye nya min. 28A ma di anu ye, anu ni Alla lɔn a kilɛ fɛ min kɛ, woletɔ Alla ya anu to anuna kisimiriya-koe wonu tɔ. Ado wo le ya a ma, anu ya ko-su wonu ma minnu ma bɛn mɔgɛnu tɛma mumɛ! 29Karagbɛlɛyɛ wo, nata wo, gboyanayɛ wo, ko-yogoma-su bɛɛ wo, anu burɛ lafanɛ wo bɛɛ la. Keliyɛ wo, mɔgɔ fagɛ wo, sɔsɔlɛ wo, yanfanteyɛ wo, anubɛ yogoyɛ, anu burɛ lafanɛ wonu fanan na. Anu bi nafigiyɛ kɛla 30ka kuma-yogomɛ fɔ anu nyɔgɔn ma. Alla wara-koe gboyanɛ anu ye. Ado tagasibɛlɛ le anu na anubɛ mɔgɔ-wasinɛnu anubɛ nyɛrɛ-matɔgɔlɛnu. Anu bi ko-yogoma-kurɛ rabɛnna tuma-wo-tuma. Anu ti anu sɔrɔnnɛnuna kumɛ bira muk! 31Miriya-nyimɛ sa anu burɔ ado anu ma telen. Anu ti anu nyɔgɔn makoto, hali ka kinikini mɔgɔ ma. 32Anu denu lara a la ko Allala tɔnnu ko mɔgɛ min si to ko sufa kɛnu mala, a bɛnta wonu ni faga. Kɔnɔ hali wo, anu tora nɔrɔnna koe wonu ma dɛɛ! Ka tenbi wo la, mɔgɔ gbɛrɛ minnu bi wo sufanu mala, anu bi wonu sɛnbɛ donna.


text: 1Nba, hali n ma kɛdi sɛbɛ wo ma ka a tɛgɛ Allala mɔgɛnu dɛnbɛn koe ma Yudiya nyamanɛ rɔ. 2N ya a lɔn ko wo fanan si sɔn dɛnbɛni koe wo ma. N bara n kɔgɔ raka wola ko la Masidoniya kɛnu ye. N ya a fɔ anu ye ko kebi serun, wole, ma na kelen nyɔgɛ minnu bi Akeya sigisɔn rɔ, wo ya wo rabɛn dɛnbɛni-koe wo rɔ. Ka a tɛgɛ wola dɛnbɛnɛ wo ma, wo ara mɔgɛ donu yisi lawuli dɛnbɛni kɛ tinɛ. 3N bi n na kelen nyɔgɛ kɛnu natala, wo le ya a to, mala kɔgɔ-rakɛ kana ma fuyi la. Wo ni wo rabɛn wota dɛnbɛnɛ wo la wo bolo iko n ya a fɔ nya min. 4Ni Masidoniya kɛnu nara n fɛ, anu ni a taran ko wo rabɛnni ma, ma dama si miliya worɔ bawo ma lara wo damasi la. Wole bɛrɛn si miliya fanan! 5Woletɔ n ya n miri ko a bɛnnɛ n na kelen nyɔgɛ kɛnu ni sɔ ma yarɔ. Wo ya lanyiri kiri kɔ-fan minna ko la, yanni n ni ke nyɔ, wo ni wonu nadɛn. Woletɔ, n ba ke tumɛ min, n si koe bɛɛ rabɛnnɛ taran. Wo si a yira ko wo bolenu fulenta bawo a di wo ye. Wo ye a bɔla wo yisi bɛɛ la. Mɔgɔ ma wo fɔrɔsɛ. 6Wa wo hɛnkili to kɛ ko. Mɔgɛ min si sugi doni fui, wo si doni de tɛgɛ. Min si sugi siyaman fui, wo si a siyaman tɛgɛ. 7Bɛɛ ni kɔlɛ kɛ worɔ iko a ara a miri a burɔ nya min. A kana kɔli kɛ yisi-magboyɛ la. A kana kɔli kɛ bawo anu bi i lagbengbenna. Mɔgɛ min bi fan dila a sewanɛ, wo le di Alla ye. 8Nba, Alla si ke hɛrɛ dila wo ma ka tenbi wo makoe dan la. Woletɔ wo makoe-nyinya-fannu si taran wo bolo ka mɔgɔ donu fanan kɔ sewɛ la. 9Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Min si fan di bolo-kolɔnnu ma foninsereyɛ la, ala nyimayɛ si to tolon!” 10Alla le ye sugi dila sɛni-salɛ ma anubɛ a si min dɔn. A si sugi bɛɛ di wole fanan ma ka wola sɛnɛnu nasabati alako wo ni fan ni bolo-kolɔnnu ma duk! 11A si wo ma fen-tiginu na alako wo ni to mɔgɛnu kɔla wati bɛɛ. Ma wa wola kɔ-fannu natenbi anu ma, wo si a ma, mɔgɔ siyaman ni baraka bira Alla ye wola kɔ-fan wonuna ko la. 12Wola dɛnbɛnɛ ma Allala mɔgɛnu makoe dɔrɔn nyinya. Wo si a ma, mɔgɛnu ni baraka bira Alla ye fanan. 13Wola ko-nyima-kɛ si wola dɛnkɛninyɛ yira Kirasitita kibara-nyimɛ rɔ, wo lanɛ min na kɔni. Wo ye Kirasitila kumɛ birala min kɛ, mɔgɔ siyaman bi Alla tantola wola ko la. Wo ye anu dɛnbɛna foninsereyɛ la anubɛ mɔgɔ gbɛrɛnu fanan. 14Woletɔ ka a tɛgɛ Allata hinɛ ma wole wara la, anu bi Alla matarala wo ye anu yisi-lakanɛ la. 15Ma ni baraka bira Alla ye ala kɔ-fanla ko la, mɔgɛ ti ke min sanna.


text: 1Mɔgɛ bɛɛ ni nyamanita mɔgɔ banuna kumɛ bira. Ma ni wo ma bawo kun tigi woo sa nyɔ Alla ma min sigi. Alla kelen pe le si sɛnbɛ di mɔgɛ ma ka mansayɛ kɛ. 2Ni min ya kun tigi wonu sɔsɔ, wo ye Allala ko-latɛgɛnɛ le sɔsɔla. Ado ni min ya wo ma, wo si kiti lana a nyɛrɛ kuma. 3Wole min bi ko-nyimɛ kɛla, hali wo ma kilan wola kun tiginu na. Kɔnɔ min bi ko-yogomɛ kɛla, wonu denu ni kilan. Nba, wo ni to ko-nyimɛ kɛla, anu si wo tanto worɔ. 4Allala wɔli kɛlɛ le anu na wo munanfaga koe la. Kɔnɔ ni i wara ko-yogomɛ kɛ, i ni kilan anu na bawo sɛnbɛ ye anu bolo ka mɔgɛnu tɔrɔ. Allala wɔli kɛlɛ le anu na min bi Allala diminyɛ labɔnna ko-yogoma-kɛlɛnu kuma. 5Ka a tɛgɛ wo ma, fɔ wo ni anuna kumɛ bira. Wo ye wo mala bawo wo kilannɛ tɔrɔyɛ la. Wo kɔma, wo sɔndɔma-gbɛnɛ ni to. 6Wo ye duti sarala kɛ le fananna ko la bawo kun tigi wonu bi anuta wɔlɛ kɛla Alla le kɔrɔ. 7Ni yili ye minnu na, anu ni anu sara. Wo ni wola duti bɛɛ sara fanan. Wo ni mɔgɛnu gbiliya iko a kakɛn, wo ni anu gbiliya nya min. 8Mɔgɔna-yili kana to i la fɔ yili kelen pe, wo le ka ma nyɔgɔn keni. Min ba a ta-nyɔgɛ keni, wo ara tɔn kitabu bɛɛ kanbali. 9A sɛbɛnɛ Nɛbi Musala tɔn kitabu rɔ ko, “Wo kana yɛlɛnyɛ kɛ. Wo kana mɔgɔ faga. Wo kana kankanyɛ kɛ. Wo kana wo niyi sa mɔgɔna-fan kuma.” Tɔn kɛ bɛɛsi anubɛ doinu, wonu bɛɛsi ye tɔn kelen pe kɔrɔ min ya a fɔ ko, “Wo ni wo ta-nyɔgɔn keni iko wo nyɛrɛ.” 10Wo ara minnu keni, wo ti ko-yogomɛ ma wonu na ni! Keninteyɛ le tɔn kitabu bɛɛ lakanbalila worɔ. 11Ma ya a lɔn ma ye wati min tɔ kaka. Sɛbɛ-don-tumɛ ara ke. Ma ni kunden wona. Mala kisi wati Alla bolo ara gbɛrɛn ka tenbi ma dɛnkɛninyara Yisa ma wati min. 12Suyi banmatoe le. Banda-ka-dɛ ara gbɛrɛn. Ma ni pinpirɔ-koenu boloka wona ka mala kɛlɛ-kɛ-mirannu bi ka Allata kɛlɛ kɛ wan-takanɛ rɔ. 13Ma ni mala ko-ladan-nyanu natelen iko mɔgɛ minnu tonɛ waan rɔ. Manamanatoyɛ wo, gbɛɛ-min-wɛ wo, yɛlɛnyɛ wo, kisimiriya-koe wo, nyɔgɔn-tiran wo, keliyɛ wo, ma kana basan wonu fenfen na. 14Ma ni Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ kelen pe le lɔn ma tigi la. Ma si ma nyɛrɛ wasa min na, ma kana wo ko ladan.


text: 1Iko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ nya min ko, “Mɔgɔ kelenna sereya-bɔɛ ti a ma, wo ni mɔgɛ yiliki fɔ sereya fila, ni wo ma, sawa.” Nba, n kinyama sawa nyɔgɔn le kɛ la gbɛ, n bi nala wo kɔndɔnna. 2Nna kɔndɔli fila nyɔgɛ rɔ, n ya hakɛ tiginu makawandi nun. Ado n sa wo fɛ kaka min kɛ, n bi a fɛ ka wobɛ doinu fanan makawandi. N ba ta tun tumɛ min, n si a lagbɛlɛya mɔgɛ bɛɛ kuma. 3N tenbi kumala, n si a yira wo la kuma tinɛ ko Kirasiti le kumala wo ye. Kirasiti wa a lagbɛlɛya wo kuma tumɛ min, wo si a yira ko a rafagani ma. A sɛnbɛ kolo wo tɛma. 4Hali a fagara kɔlɔma ma tumɛ min, a fɛrɛ rafaganɛ a ma kɔnɔ kaka, a ye a niyi la Allata sɛnbɛ rɔ. Male fanan tafaganɛ iko Kirasiti rafaganɛ nya min nun kɔnɔ wo si a yen, ma si to ma niyi la Allata sɛnbɛ rɔ iko Kirasiti ye a niyi la nya min. 5Wo ni wo nyɛrɛ fɛsɛfɛsɛ ka a lɔn ni wo ye tagamana dɛnkɛninya-mɔgɛnuna kilɛ fɛ. Wo si a lɔn worɔ, ni Kirasiti Yisa siginɛ wo yisi rɔ. Kɔnɔ ni a sigini ma wo yisi rɔ, wo ara foo dɛnkɛninyɛ wo la. 6N lanɛ a la ko wo si a yen ko male ma foo dɛnkɛninyɛ wo la. 7Ma ye Alla matarala ko wo kana ko-yogoma woo kɛ. Ni male foora a la wo, ni ma ma foo a la wo, wo hɔnya sa male la. Alako tun wole kana foo a la, wo le gbili male ma. 8Sɛnbɛ sa ma bolo ka fenfen ma min si a ma, Allala kumɛ ni tinya. Kɔnɔ ma si to ko ladanna min si Allala kumɛ lata ya rɔ. 9Hali male rafaganɛ kɔnɔ ni wole sɛnbɛ kolo, wo le si ma lasewa. Woletɔ ma ye Alla matarala ko fɛɛ woo kana taran wo la. 10Yanni n ni ke nyɔ, n bi koe kɛnu sɛbɛla wo ma. Woletɔ n ba ke nyɔ tumɛ min, n kana a lagbɛlɛya wo kuma. Mari ya sɛnbɛ min di n ma, n bi wo lawɔlila ka wo lasabati kɔnɔ wo labui ko ma de! 11Nba, n na kelen nyɔgɛnu, Alla ni to wo fɛ! Wo ni wo raya alako wo kanbalinɛ ni taran. N bara min fɔ wo ye, wo ni wo bira. Sɔn kelen ni taran wo bolo. Wo ni to yisi-kimɛ rɔ. Nba, Alla min bi keninteyɛ anubɛ yisi-kimɛ dila ma ma, wo ni to wo fɛ. 12Wo ni wo nyɔgɔn kɔndɔn diyɛ la. Allala mɔgɛ bɛɛ ye wo kɔndɔnna. 13Alamɛ Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛta hinɛ anubɛ Allata keninteyɛ anubɛ ata Ni Sɛnimata ta-nyɔgɔnyɛ tora wo dama fɛ. Amina!


text: 1Wo waxato, moxo dolu nata Galilengo dolu xibaro laxali Isa ɲen. Pilate tun xa moxo bula xa wolu faxa, x'e tu sadaxamarafenŋolu faxala, x'e jelo nin wo marafenŋolu jelo ɲaxami. 2Isa xo wolu ɲen xo: «Alu la miiro to xo wo Galilengolu mu junubekelalu ti xa tanbi Galilenga tolu bee xan ba? 3Ayi, ń si wo fo alu ɲen de! Bari nin alu man alu jigo yelema, alu bee si sa í xo i sata ɲa men. 4Silowe sankansuwo boyita moxo tan nin sago men xan x'e faxa, alu la miiro to xo wolu mu junubekelalu ti xa tanbi Yerusaleme moxo tolu xan ba? 5Ayi, ń si wo fo alu ɲen de! Bari nin alu man alu jigo yelema, alu bee si sa í xo i sata ɲa men.» 6Wo xo, Isa xa ɲin tali in la i ɲen, a xo: «Xe do le, turo seneta tun b'a kun a la naaxo xono. Lun do, a nata a lafele fo a si dinŋo do soto a la. Bari a man fen soto a la. 7A xo naaxo senebaxo ɲen xo: “A sanji sabo le fele, ń be nala turodinŋo ŋininna ɲin turoju in na, ń nte fen tarala a la. A sege! Mun na a be duguxulo tanin fu?” 8Bari naaxo senebaxo xo a ɲen xo: “Marigi, a tu je ŋinan tugun, ń si dinxo jaga x'a laminin, xa noxo ke a la. 9Wo to, a do to a si dinŋo ke jaari. Nin a dun man í din, í s'a sege.” » 10Tofoɲolunŋo do, Isa tun be moxolu xaranna Alabatusuwo do xono. 11Muso do tun be je, jinne jangaro tun be wo la kabirin san tan nin sagi. Wo jangaro x'a xutu fo a me í latilin no muume. 12Isa xa musu in je tumo men, a x'a kili x'a fo a ɲen xo: «Muso, í x'é fan soto í la jangaro la bi.» 13A x'a bulolu la muso xan. Wo no bee to, muso x'é latilin, a keta a ma xa Ala tantu. 14Alabatusuwo kuntigo diminta, katugala Isa xa wo ke tofoɲolunŋo le. A woman in xo jama ɲen xo: «Baaro xa xan xa ke tili wooro le xono. Alu na xa kendeya wo lunŋolu, alu xana na tofoɲolunŋo.» 15Marigi x'a jaabi xo: «Atelu mu fulankafo lelu ti. Alu do wo do nte alu la falo, walla alu la tuura firinna tofoɲolunŋo ba xa taxa a lamin? 16Ɲin musu in men mu Burehima bonsonŋo ti, Sentane tun x'a siti kabirin san tan nin sagi. A fo, wo tun man xan xa bo Sentane la joloxo la tofoɲolunŋo?» 17A la wo xumaxanŋolu x'a jaxolu bee maluya. Jama bee ɲaxalita a la kuba keninŋolu la. 18Isa xo: «Ala la Mansaya nin mun xa don? Ń s'a la mun ma? 19A be le í xo mutaradekeso. Moxo do x'a ta x'a sari a la naaxo xono. A bunɲata xa ke yirijuwo ti. Xonolu nata i ɲaxanŋolu la a bulolu la.» 20Isa xo tugun xo: «Ń si Ala la Mansaya la mun ma? 21A be le í xo farinfuunulanŋo. Muso do x'a ta, x'a nin farinŋo kilo muxan nin luulu ɲaxami, fo farinŋo bee xa fuunu.» 22Isa tun be gallubalu nin gallundinŋolu yaalala. A tun kun be Yerusaleme xan. A taxato tun b'a ma xa moxolu laxaran. 23Moxo do xa Isa ŋininxa xo: «Marigi, moxo danta lelu be kisila ba?» Wo to, Isa x'e jaabi xo: 24«Alu i balan xa dun da doxomandinŋo fe. Ń s'a fo alu ɲen xo moxo kiika s'a mafele x'e be dunna, bari i si dasa. 25Nin lutigo wulita tumo men xa da soxo, x'a tara atelu be banto to, wo tumo alu si wuli dakonkonŋo la x'a fo xo: “Marigi, da yele n ɲa.” A woman in si alu jaabi xo: “Ń man alu bodula lon.” 26Wo to, alu s'a fo xo: “Ntelu xa domolo ke í ɲala, x'e min í ɲala. Í xa xaranŋo ke n na beralu to.” 27A woman in si alu jaabi xo: “Ń man alu bodula lon. Alu i soobo ń na, atelu mennu bee be jaxumanŋo kela!” 28Alu si xasi x'alu dafato kin, nin alu xa Burehima, nin Nsiyaxa, nin Yaxuba, nin kilalu bee je Ala la Mansaya xono tumo men, x'alu fannu je filinin banto to. 29Moxolu si na xa bo koton nin tiliboyi nin saheli nin banbugu, x'e sigi xa domolo ke Ala la Mansaya xono. 30Xomoxo dolu si ke ɲamoxolu ti; ɲamoxo dolu si ke xomoxolu ti.» 31Wo tumo la, Farisiya dolu x'e sodun Isa la, x'a fo a ɲen xo: «Taxa í xa bo jan, katugala Herode b'a fe x'é faxa.» 32Isa x'e jaabi xo: «Alu taxa a fo Herode korojuga in ɲen í xo sandin xo: “Bi nin sinin, nte si jinnolu xoyi x'e labo moxolu to, xa jangarutolu kendeya. A tili sabananŋo, ń si ń soto ń na baaro la.” 33Wo bee nin a ta, waajibo le mu, nte xa tu silo xan taxanin, bi nin sinin nin sinikindin. Bawo a nte bennin kila do xa faxa dula xote, men nte Yerusaleme ti. 34«Yerusaleme, Yerusaleme, ite men be kilalu faxala, xa Ala la kiladinŋolu bun kuro la, x'e faxa, sinɲa kiika ti nte keta a fe xa í la moxolu kamari, í xo sisejibo b'a dinŋolu kamarila a danfatanŋolu xoto ɲa men. Bari alu man son. 35A fele, alu la luwo toxulunŋo si tu alu bulu. Nte b'a fola alu ɲen xo, alu me nte je bitugun, fo lunŋo men alu s'a fo xo: “Men nato fele Marigi toxo la, duwawo be wo fe!” »


text: 1«Iyôŋ ba, emê iyére to derômaraŋ yi mega kam kalmê ka môj ka pô lampa toji jôriɲ kwini ôbi kurô iyôŋ. 2Perê kam kalmê bay ka môj hen na, ka bay na bay tu melênê men, ka bay na bay galê men. 3Kaɲ bay galê hen na, eraɲji naɲ weŋ wo ɗaŋgi kôbriji a ré. 4Niɲba, kaɲ bay tu melênê hen na, eraɲ naɲ weŋ lampa toji bô gwolé a kôbriji a. 5Mega wo tê ôbi kurô bi wo hen ba geré tô menba, bay yederiɲ kum aɲ yiji kum kêm. 6Sa kiriɲ ka jali menba, tô kwôni ôm kaŋ a ta kôl iyôŋ ba: ‹Geléŋge ôbi kurô bi era hen ya, séŋge ken jô kwini.› 7Menba, kam kalmê bay ka môj hen eŋgeji tô kum a, aɲ ɲanji lampa toji. 8Kaɲ bay galê hen, kôliɲ kaɲ bay tu melênê hen iyôŋ ba: ‹Béniŋge weŋ lampa toŋge dê men, wôsa lampa toni bariɲ.› 9Menba, kaɲ bay tu melênê hen uwôlji sara iyôŋ ba: ‹Niɲa béŋge ré wôsa nêm wo naa sodiriɲge ré. Erêŋge ken ô kelé iyé bay garare a yaŋ ɗi.› 10Kiriɲa bay ô wô kelé weŋ lampa toji hende to hen menba, ôbi kurô bi wo hen sa cêgeriji a, aɲ kam kalmê ka ré ɓu sa têrji hen, ôrji naɲ ɗi ira kini gerê iyére a menba, bay luge kibi iyére ta. 11Kiriɲa kam kalmê kaɲ bay galê bay ka hen buloji hera menba, bay di kermiɲ aɲ kôl iyôŋ ba: ‹Kelma, Kelma, bôl kermiɲ béni men ɗéy.› 12Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: ‹Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen, en henêŋge ré.› » 13Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a, wôsa sa heraren na, ken hôn wulêri ré men, tayriri ré a men.» 14«Emê iyére to derômaraŋ a yi mega gawra wo ɗa erê kergare menba, uwôge manê kari aɲ céji ari uɲé kari bi bay ré gem. 15Kwo tumô, ôbi biri lari woɲ lôr miliɲôn bay men, ôbi cêgeri ba ôbi biri lari woɲ lôr miliɲôn wôô men, kwo subi ba ôbi biri lari woɲ lôr miliɲôn pôn men. Ôbi céji hen iyôŋ nêm sa néé woji néé woji menba, ɗiɲ yiri ô hari niɲ. 16Kwo tumô wo bay ré biri lari woɲ lôr dubu bay hen na, ô liɲ jeŋga aɲ uwôɲ kamne dubu bay a sara. 17Ôbi cêgeri wo bay ré biri lari woɲ lôr miliɲôn wôô hen kôba, ô liɲ jeŋga aɲ uwôɲ kamne dubu wôô a sara men. 18Niɲba, kwo subi wo bay ré biri lari woɲ lôr miliɲôn pôn hen na, ô kergé iyom aɲ emiɲ kwori tôŋ uwôbe. 19Wulê kwône niɲ menba, ôbi iyérji na uwo tô kergare tori a menba, uwôgeji eŋgeriji tô lari wo na ɗiré céji gemé hen. 20Kwo tumô wo ôbi na biri lari woɲ lôr miliɲôn bay hen, era ligiri a aɲ kôli iyôŋ ba: ‹Kelma, na ju ben lari woɲ lôr na bay aɲ ju gel, en hô uwôɲ miliɲôn bay a sara.› 21Menba, kelma wori kôli iyôŋ ba: ‹Dô damaŋ, ju na mana wo dôri woɲ ôbi bôô pôn. Aŋga dê ka na en bem hen aɲ ju cubu tum tô a hen na, na hô bêm megêrji mê a sara, era sa li yi derê naɲ en.› 22Ôbi cêgeri wo ôbi ré biri lari woɲ lôr miliɲôn wôô hen na, era ligiri a aɲ kôli iyôŋ ba: ‹Kelma, na ju ben lari woɲ lôr na wôô aɲ ju gel en hô uwôɲ miliɲôn wôô a sara.› 23Menba, kelma wori kôli iyôŋ ba: ‹Dô damaŋ, ju na mana wo dôri wo bôm pôn. Aŋga dê ka na en bem hen aɲ ju cubu tum tô a hen na, na hô bêm megêrji mê a sara, era sa li yi derê naɲ en.› 24Kwo subi wo ôbi na biri lari woɲ lôr miliɲôn pôn hen era ligiri a aɲ kôli iyôŋ ba: ‹Kelma, en hôn wo jeré na kwôni wo ré li iyêre men, jeré na kwôni wo ré ci dema ré wal ré a men, kwo ré wusu dema ré pô ré a men. Na ôbi á, ené merên yen né hen. 25En kemnam aɲ en kerge iyom emiɲ lari wom bi wo hen tôŋ aɲ gel, ôbi a na.› 26Menba, kelma wori kôli iyôŋ ba: ‹Jôbi ju na mana wo habiɲ woɲ kuy. Ju hôn dô iyôŋ wo ené ci dema ené wal ré men, ené wusu dema ené pô ré a men. 27Iyôŋ ba, ré jeré erê biɲ bay lê jeŋga aɲ kiriɲa ré ené hera na ba, ré ené uɲé kamne a sara ré ba? 28Iyôŋ ba, ken dô lari wo kôbri a hen aɲ ken biɲ kwo kwori môj hen a sara. 29En kelêŋge kwôni wo naɲ uɲé bay a hô biri a sara. Aɲ ôbi a ôriɲ damaŋ a. Niɲba, kwo ari uɲé kari lôg hen na, bay a derê bay ka lôg hen kôbri a aɲ sôŋ. 30Mana wo habiɲ woɲ kuy hen na, ɓeréŋgeri ken uwôli nô bô dilemne a, na kiriɲ ka ɓiɲé a sômê men, ômniɲ kaɲniji mêêrê mêêrê ya a men hen.› » 31«Kiriɲa nôbi Kema Gawra na heraɲ naɲ damɲare tiɲê hen na, manê ka derômaraŋ a a banji aɲ na sa merê sa gagay kenare wuɲê. 32Aɲ tô yê ɓiɲé ka sa terare a na kêm a daɲ tumôn a aɲ na a derê tirji mega wo ôbi abê gamgê dôriɲ tu gamgê gay naɲ uré hen iyôŋ. 33Na bê gamgê sa kôben gusurô men, uɲé sa kôben ma men. 34Menba, na kôliɲ ka sa kôben gusurô hen iyôŋ ba: ‹Eraŋge kenbay ka Iban tô kibri a sarŋge a hen, ken sa mô bô emê iyére tori to bay ɲan wô kwôleŋge ca tumô kiriɲa ka tô terare na ɗiɲ yeŋ hen. 35Wôsa, kiriɲa kurôŋ na lên ba, na ken ben aŋgaɲ emê men, kam na dên ba, na ken ben en yi men, na ena kerga ba, na ken lên kergare men. 36Na en ô tôn seŋge ba, na ken ben bargay en têliɲ tôn men, na en ômiɲ ba, na ken kôrben men, na en yi daŋgay a ba, na ken ô gelen a men.› 37Menba, bay lê aŋgaɲ derôre bay ka hen a uwôlen sara iyôŋ ba: ‹Kelma, kiriɲa yôŋ a na niné gelem kurôŋ na ré lêm a, na niné bem aŋgaɲ emê men, kam na dêm a, na niné bem ju yi men ba? 38Men, kiriɲa yôŋ a, na jeré na kerga aɲa na niné lêm kergare men, na jeré ô tôm seŋge a, na niné bem bargay ju têliɲ tôm men ba? 39Men, kiriɲa yôŋ a, na jeré ômiɲ men, na ju yi daŋgay a a men a, na niné ô gelem ba?› 40Menba, na uwôlji a sara iyôŋ ba: ‹Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen are bay ka kêm ka ken li naɲ yênên ka bay bôrji mega ani ré hen na, na nôbi bi a na kené lên hen.› » 41«Menba, na kôliɲ ka sa kôben ma hen iyôŋ ba: ‹Erêŋge wolé, kenbay ka mênê yi wô sarŋge, erêŋge bô tare to eŋge kwôy naɲ kunu to yi gengiɲ sa Sidan naɲ ɓiɲé kari hen. 42Wôsa, kiriɲa kurôŋ na lên ba, na ken ben aŋgaɲ emê ré men, kam na dên ba, na ken ben en yi ré men. 43Na ena kerga ba, na ken lên kergare ré men, na en ô tôn seŋge ba, na ken ben bargay bi ené têliɲ tôn ré men, na en ômiɲ men, na en yi daŋgay a men menba, na ken ô gelen ré a men.› 44Menba, bay a uwôlen sara iyôŋ ba: ‹Kelma, kiriɲa yôŋ a, na niné gelem kurôŋ na ré lêm men, kam na ré dêm men, na jeré na kerga men, na jeré ô tôm seŋge men, na jeré ômiɲ men, na jeré yi daŋgay a a men, a na niné li naɲ ju ré ba?› 45Menba, na uwôlji sara iyôŋ ba: ‹Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen, are bay ka kêm ka ken li naɲ yênên ka bay bôrji mega ani ré hen na, na nôbi bi a na kené li naɲ en né hen.› 46Menba, bay lê habrê bay ka hen a erê kiriɲ kaɲ gusiɲ ka yi naɲ kuniji hen, wô jé lêreji wo habiɲ bi wo hen men, kaɲ bay lê aŋgaɲ derôre ba, bay a erê kini gelê wo yi naɲ kwini a hen men.»


text: 1Nba, Farisinu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛ minnu bɔra Yerusalɛm, wo donu kinkinta Yisa la. 2Anu ya a yen ko ala karan dan donu bi fen dɔnna anu bolo lakubɛlɛ la. Anu ma anu naku a kilɛ fɛ iko anuna namu ye nya min. ( 3Farisinu anubɛ Yahudiyanu ya namu min sɔrɔn anu benbanu bolo, wo le ko anu ti fen dɔn fɔ anu ba anu bole laku a kilɛ fɛ. 4Wo kɔma fanan, anu ko anu ba fenfen san feri kɛ tinɛ, anu ti wo dɔn fɔ anu ba anu nyɛrɛ sɛninya fɔlɔn. Namu siyaman gbɛrɛ ye anu bolo, anu ya minnu sɔrɔn anu benbanu bolo iko yi-lafɛ maku-nya anubɛ dagɛnu anubɛ bara-mawulannu.) 5Woletɔ Farisinu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛ wonu ya Yisa manyinika ko, “Nfenna ila karan dannu sa ma benbanuna namu birala fɔ ka fen-dɔn-kɛ anu bolo lakubɛlɛ la?” 6Yisa ya anu yabi ko, “Aiseya ya wɔlɔyiyɛ min kɛ wolela ko la, wo telenta! Nyɛrɛ-mayiralɛ le wole la iko a ya a sɛbɛ nya min. A ya a sɛbɛ ko Alla ko, ‘Mɔgɛ kɛnu bi a fɔla anu da rɔ ko n di anu ye kɔnɔ n bara-koe sa anu yisi-kunyɛ la! 7Anu bi n batola fu bawo anu bi mɔgɛnu nabilala anuta tɔnnu na iko nta tɔn le!’ ” 8Nba, Yisa ko, “Wo ara Allala tɔn boloka ka mɔgɛnuna namu bira.” 9A ko fanan, “Ado halliya-kilɛ ye wo bolo ka wo ban Allala tɔn la alako wo ni wo nyɛrɛla namu bira nya min! 10Bawo Nɛbi Musa ya a fɔ ko, ‘Wo ni wo fanu anubɛ wo nanu gbiliya.’ A ko fanan, ‘Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya kuma-yogomɛ fɔ a na anubɛ a fa ma fɔ wo tigi ni faga serr!’ 11Kɔnɔ wole ye mɔgɛnu karanna ko ni kɔ-fan do ye mɔgɛ bolo a si a na anubɛ a fa dɛnbɛ min na kɔnɔ ni a si a fɔ anu ye ko, ‘Allatɛ le kɛ la,’ 12hali a ma a na anubɛ a fa dɛnbɛ kɔ-fan wo la tun. 13Wo ara Allala kumɛ ma fuyi la wola namunu fɛ worɔ. Ado wo ye donu karanna wonu na. Nba, wo ye kɛ siyaman su kɛla.” 14Wo kɔma, Yisa ya nyama kele a wara tun ka a fɔ anu ye ko, “Wo ni wo tole masɔ ka koe kɛ nya-yen a kilɛ fɛ! 15Mɔgɛ ye fan min bɛɛ dɔnna, wo fenfen ti a latinya kɔnɔ min bi bɔla mɔgɔ yisi rɔ, wo le si a latinya. [ 16Ni min si ko nya-yen, a ni a tole masɔ!”] 17Yisa bɔɛ nyama fɛ ka don bɔn la tumɛ min, karan dannu ya a manyinika tili wo kɔrɛ ma. 18Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Ha ka, wo ma hɛnkili sɔrɔn kɛ ma? Fenfen ti yigi mɔgɔ burɔ min si a latinya 19bawo dɔn-fan ti don a yisi rɔ fɔ ka yigi a buyi burɔ. Wo kɔma, a si bɔ a bagbuyi rɔ.” (Yisa ya kɛ fɔ alako a la ni gbɛ ko a bɛnnɛ mɔgɛ ni dɔn-fan su bɛɛ dɔn.) 20A ko, “Min si bɔ mɔgɔ yisi rɔ, wo le si a latinya. 21Miriya-yogomɛ minnu si mɔgɔ don kisimiriya koe rɔ, wo le kankanyɛ wo, mɔgɔ fagɛ wo, yɛlɛnyɛ wo, nata-yogomɛ wo, ko-yogomɛ su bɛɛ wo, yanfɛ wo, ko kɔsɔnɛ wo, keliyɛ wo, mɔgɔ rafɔɛ wo, wasinteyɛ wo, anubɛ kalokalonteyɛ. Wonu denu si bɔ mɔgɔ yisi rɔ. 23Ko-yogomɛ wo bɛɛ ye bɔla mɔgɔ yisi le tɔ ado wonu denu si a latinya.” 24Wo kɔma, Yisa bɔra nyɔ ka ta Taya anubɛ Saidon dafɛ-soenu tɔ. A yiyara mɔgɛ dola bɔn la nyɔ. A ma di a ye mɔgɔ wo mɔgɔ ni a lɔn ko a ye nyɔ kɔnɔ hali wo, a ma ke a dogonna. 25Nyinɛ ye musi minna dunmusi fɛ, wo ya Yisa wara-koe lamɔɛn. Musi wo nara a wara tiriya ka a sa a kian kɔrɔ. 26Musi wo, sibolo gbɛrɛ le min sɔrɔnta Finisiya sigisɔn rɔ Siriya nyamanɛ rɔ. A ya Yisa madiya ko a ni nyinɛ wo gben ala dunmusi fɛ. 27Kɔnɔ Yisa ya a fɔ a ye ko, “Ma ni dennɛnu de-nyini fɔlɔn. A ma bɛn ka dennɛnuna dɔn-fan bi ka a lakɛ wulinu kɔrɔ.” 28Musi wo ya a yabi ko, “N fa, hali wuli minnu bi tebulu kɔrɔ, wonu si dennɛnuna dɔn-fen-buriburi dɔn de!” 29Yisa ya a fɔ a ye ko, “Ka a tɛgɛ ila yabilɛ kɛ ma, ta i warɛ. Nyinɛ ara bɔ ila dunmusi fɛ!” 30Woletɔ a sɛgira a warɛ. A ya ala dunmusu nɛ sani taran sa-fan rɔ nyɔ. Nyinɛ ara bɔ a fɛ feu! 31Wo kɔma, Yisa bɔra Taya soela foolɛ rɔ. A tenbira Saidon anubɛ kilɛ wo fɛ min bi so kun tan waralɛ rɔ ha Kalili dalɛ dafɛ. 32Mɔgɛ donu nara kei-tolo-gberan la, kuma koe gbɛlɛ min kuma kati! Anu ya Yisa madiya ko a ni a bole sa a kuma. 33Woletɔ Yisa ya a bi ka a bɔ nyama tɛma ka ta a la a dan na. A ya a bolo-nɔlɔnɛnu nadon a tolenu tɔ. Wo kɔma, a ya a da-yi kɛ a bolo-nɔlɔnɛ ma ka wo nɔrɔ kei wo nagan ma. 34Yisa ya a yɛ layɛlɛ san ma. A ya a niyi lafɛ kinikinɛ ma fɛɛɛ! A ya a fɔ kei wo ye ko, “Tole, i la ni ka!” 35Tiriyante wo rɔ, kei wo tole lakara. A nagan fulenta. A ya kumɛ dabira, a kuman kan latɛgɛnɛ feu! 36Wo kɔma, Yisa ya a fɔ anu dama ye ko anu kana wo fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ye. Kɔnɔ iko a ya a fɔ anu ye nya min ko anu kana a fɔ mɔgɔ woo ye, anu denu tora a fɔla ka tenbi wo la. 37Min bɛɛ ya wo lamɔɛn, wonu kawara kati! Anu ko, “A ye koe bɛɛ kɛla a kin na! Hali tolo-gberannu, a ye wonu tole lakala ka bobenu nagan lafulen!”


text: 1M ninbaam, kabo am yo Yesu Kristo yarada ni, yiri bo i ti ya Mibiɛ Jirimafɔ ni, má am fa tantambunu ni am beŋgu. 2Ma m fa i ka, nzɛn minɛ nnyɔ nbem ba wuraari am tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, na kun wura sutura kpakpa ni sika ŋgaa, na nyiŋga n ti yaarifɔ na i wura sutura titiiwa, 3na nzɛn am nu kun se bo i wura sutura kpakpa n ka, “Jande, ba tana ahin tanaabiri nyunyumi n su,” na i nya se yaarifɔ n ka, “Wɔrɔ, ka jina dɔ, nzɛn má nyini, ba tana m jaa bu fɛn,” 4nyini kere ka am sufa tantambunu atin lɛɛ, na am sunsunni tiɛ ma am sufa kpakpaakinu ba lɛɛ, má sɔ? 5M ninbaa koroowam, am ti fɛn. Má Nyɛmɛ yiiri yaarifɔm bo bu wo durunya n nu n ka bu ti ajɛkɛfɔm i dɔ, bu yarada n dɛɛ ti a, na bu nyá fɛmɛya n bo wɔ se ka i fa ma minɛm bo bu koro i n a, nzɛn sɛ? 6Ama, ambɛrɛ bu yaarifɔm ŋgbɛɛn wɔ. Ŋmam kere am wahara n a? Ŋmam kaaki cin am kɔ jɔrɛ diibirim n a? Má neŋgefɔm n a? 7Má bɛrɛ jɔjɔ wura duma n bo i la anyunuyi ni ŋgasi nu n a? Yiri ye Nyɛmɛ afa ama am na i kere ka am ti i dɛɛm ni. 8Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.” Nyɛmɛ fɛmɛya n nu nɔaniɛ kpamaawa bambaka n lɛɛ. Nzɛn am yo sɔ, nyini ti kpa a. 9Ama, nzɛn am laari tantambunu, am ayo satiɛ, na Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kere ka am ti ketemafɔm wɔ lɛɛ. 10Wɔrɔ kɛrɛ bo a suuri Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ su, ama, na a saakiiri i kun n kpein mmɔɔ, a saaki nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ lɛɛ. 11Nyɛmɛ bo wɔ se ka, “Má a kpini u beŋgu yi” ni, yiri akaaki ase ka, “Má a kun sɔnɔ” n a. Ama, nzɛn haari a kpini má u beŋgu yi, ye a kuunri sɔnɔ, a yo ketemafɔ fa kɔ nɔaniɛ kpamaawa n su lɛɛ. 12Am ma am jɔjɔɔwa ni am sayoowa kere ka am ti minɛm bo Nyɛmɛ bá fa i nɔaniɛ kpamaawa ni fá di am jɔrɛ a, nyini nɔaniɛ kpamaawa n bo i ma minɛm nya bu tii ni. 13Dama jɔrɛdi cɛɛn, minɛm bo bu si má bu beŋgum aŋunfɔ ni, Nyɛmɛ si má bɛrɛ mmɔɔ aŋunfɔ. Ama, aŋunfɔ sifɔm ni, bɛrɛ dí nasara, jɔrɛdi cɛɛn ni. 14M ninbaam, nzɛn sɔnɔ ŋa i yo Nyɛmɛ yarada, na i sayoowa kere má ka i la yarada, nyini yarada ni kóro de i tii ji, nzɛn sɛ? Ai, nyini ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ. 15Ma m fa i ka, nzɛn am ninbaa Kristo jama nbem wo bɛrɛ bo bu la má diire, na bu la má sutura, 16na nzɛn am nu kun seeri i ka, “Kɔ ni ahoreda. Nyɛmɛ ma u na a di, na i ma a nya sutura.” Nzɛn a seeri sɔ, na a ma má i mi koroowa ni, i kpa la bɔnɔ? 17Nyini ti, nzɛn a la yarada n ŋgumi, na u sayoowa kere má ka a la yarada, i ti yarada ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ. 18Be koro se ka, “Ahin sɔnɔ n yiri yo Nyɛmɛ yarada wɔ, ama, ahin n yiri yo sakpa a.” Tɔ, ye sɔnɔ yo sɛ kere ka i yo Nyɛmɛ yarada, bo i yo má sakpa a? Mini yo sakpa a, nyini kere ka m yo Nyɛmɛ yarada. 19A ŋa a yo yarada ka Nyɛmɛ ŋgumi wo bɛrɛ a. Nfan. Haari ajinim mmɔɔ si i sɔ ɔ, na bu ŋuniɛ subobo bu ni sɛrɛ. 20Wɔrɔ sinnzin ŋgbɛɛn ni, a koro ka m kere u ka yarada yoowa bo i kere má sakpa n ti yarada ŋgbɛɛn wɔ, nzɛn sɛ? 21I yo sɛ ye Nyɛmɛ deeri ya na Abraham ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a? Abraham sayoowa n dɛɛ ti ye Nyɛmɛ deeri i sɔ a, dama Abraham yo faari i wa Izaki fa seeri Mikun n yoowa yoobiri n ka i fa i yo yoowa ma Nyɛmɛ ni. 22A ŋu má i? I yarada yoowa fa saŋga ni i sakpa yoowa kɛrɛ yoori kun wɔ. Na i sayoowa n akere ka i yarada n ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti n wɔ. 23Sɔ ye deke n bo bu kɛrɛɛri i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n ayo yiiwa a, ka, “Abraham yoori Nyɛmɛ yarada n dɛɛ ti, na Nyɛmɛ ade i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ.” Nyini ti, ye bu fereeri i ka Nyɛmɛ danfo n a. 24Tɔ, m ŋa am aŋu i e, ka sɔnɔ sayoowa ma Nyɛmɛ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a, má ka i mi yarada ŋgumi ti. 25I ti sɔ ɔ lɛɛ, fa kɔ bara sakara be bo bu fere i ka Rahabu n dɔ. Dama dawa saŋga, yiri yo bukaari Yisarelifɔm dɛɛ kɔrɛsiyifɔm n a, na wɔ kere bu atin na ba foro bu kpɔfɔm saa nu. Nyini sayoowa n dɛɛ ti, na Nyɛmɛ ade i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ɔ. 26Tɔ, kabo ŋumi awo má aŋuniɛmbaa n nu na i ti fuin ni, sɔ ye i ti a, nzɛn a la yarada na u sayoowa kere má ka a la yarada, yarada ŋgbɛɛn lɛɛ.


text: 1Pɔli anubɛ Sailasi tara Dabi anubɛ Lisitira soenu tɔ. Dɛnkɛninya-mɔgɛ do ye nyɔ, a tɔgɔ Timoti. A na fanan lanɛ Yisa la. Yahudiya le a na la kɔnɔ a fa, Kiriki le. 2Marita mɔgɛ min bɛɛ siginɛ Lisitira anubɛ Aikoniyam soenu tɔ, wo bɛɛ ya Timoti tɔgɔ-nyimɛ fɔ. 3A sɔgɛ ya Pɔli bira ka ta Timoti la a bolo. A ya a lakemininya ka a tɛgɛ Yahudiya min bɛɛ siginɛ kan tinɛ wonu tɔ. Wonu ya a lɔn ko Timoti fa, Kiriki le minnu ti anuna dannu nakemininya. 4Anu tenbira soe minnu tɔ, Marita kilayɛ wonubɛ Yerusalɛm mɔgɔ banu ya tɔn minnu sɛbɛ, anu ya wonu nake dɛnkɛninya-mɔgɛnu ma soe wonu tɔ. Anu ya a fɔ wonu ye ko fɔ anu ni to tɔn wonu birala. 5Woletɔ dɛnkɛninya-mɔgɛnu sɛbɛ donta dɛnkɛninyɛ rɔ. Anu yatɛ tora siyayala tele-wo-tele. 6Pɔli anubɛ a ta-nyɔgɛnu tara Parigiya anubɛ Kalesiya nyamanɛnu tɔ kɔnɔ Allata Ni Sɛnimɛ ya a ragbɛ anu ye ko anu kana kawandili bɔ Esiya nyamanɛ rɔ. 7Anu kera Misiya nyamanɛ-dan la tumɛ min, anu ya anu taya ka ta Baitiniya nyamanɛ rɔ kɔnɔ Yisala Niyi ya a ragbɛ anu ye ko anu kana ta nyɔ. 8Woletɔ anu ya Misiya nyamanɛ masangba ka ta soe do burɔ min tɔgɛ Taroyasi. 9Pɔli ya Masidoniya kɛ do yen ko-rayirɛ rɔ suyi wo rɔ. A sɔnɛ a madiya tinɛ. Ko-rayirɛ wo rɔ, a ko, “Na ma dɛnbɛ Masidoniya nyamanɛ rɔ!” 10Pɔli ya ko-rayirɛ wo yen nya min wo, ma ya ma rabɛn ka ta Masidoniya bawo ma lara a la ko Alla le ya ma kele kibara-nyimɛ kawandili bɔ tinɛ nyɔ-mɔgɛnu ye. 11Ma donta kulɔn rɔ Taroyasi ka ma telen Samotaresiya yi-tɛma-dugi la. Wo banda kɛ, ma tara Niyapoli soe burɔ. 12Ma bɔra nyɔ ka ta Filipai so-karantan burɔ min bi Masidoniya nyamanɛ rɔ. Romu kɛnu denu ya soe wo datɛgɛ fɔlɔ nun. Ma ya tele dande bɔ Filipai soe wo burɔ. 13Sulen-Tele ma, ma bɔra soe ka ta madiyali kɛ tinɛ kan tinɛ do rɔ min bi bɛ dala. Ma ya a lɔn ko Yahudiyanu si anu nadɛn Alla matara tinɛ nyɔ le. Musi minnu nadɛnnɛ nyɔ, ma sigira ka kuma wonu ye. 14Kelen bi anu tɔ min ya mala kumɛ lamɔɛn, a tɔgɛ Lidiya. A nara ka bɔ Tayataira soe burɔ. Kura-bilolamɛ yila le. Ado kurɛ wo dɛ gbɛlɛ. Ma Mari-Alla-batolɛ le musi wo la. Mari ya a yisi laka alako a ni a tole masɔ Pɔlita kumɛ la. 15Wobɛ ala bonna-mɔgɛ bɛɛ batasira. Wo kɔma, a nɔrɔta a fɔla ma ye ko, “Ni wo lara a la ko n bara dɛnkɛninya Mari Yisa ma, wo na yiya n barɛ.” A kirita ma ma ha ma sɔnta. 16Lunyɛ do, ma ye tala Alla matara tinɛ tumɛ min, mabɛ yɔɔn-sunkurɔn do bɛnta, nyina-yoge ye min fɛ. Wo ara ma nya-nyini-kɛlɛ la mɔgɛ do bolo. A ya wodi siyaman sɔrɔnna a tiginu ye nya-nyini-kɛ wo fɛ. 17Wo bilara mabɛ Pɔli fɛ a ye gbele-gbelenna ko, “Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, wola wɔli kɛlɛ le kɛnu na. Wo si kisi nya min, anu bi wo le fɔla wo ye!” 18A tora wo mala tele siyaman kɔrɔ ha a wara-koe ya Pɔli tɔrɔ. A ya a tintan ka a fɔ nyinɛ ma ko, “Mari Yisa tɔgɛ rɔ, bɔ a fɛ!” Nyinɛ wo bɔra a fɛ kelenna! 19Nba, a tiginu ya a lɔn tumɛ min ko anu sa wodi sɔrɔnna a fɛ tun, anu ya Pɔli anubɛ Sailasi bira ka anu sagan anuna kun tiginu bara barɛ rɔ. 20Anu ya a fɔ Romu kun tiginu ye ko, “Yahudiya kɛnu bi mala soe tɔrɔla kati! 21Anu bi mɔgɛnu karanna namu minnu na, mala tɔn-tinya-koe le wonu na. Nba, male Romu kɛnu ti ke namu wonu birala.” 22Nyama fanan kɛra Pɔli anubɛ Sailasi ma. Kun tiginu ya Pɔli anubɛ Sailasi mawuran ka anu gbesi koe fɔ kɛlɛ dannu ye bosɛ la. 23Anu banta Pɔli anubɛ Sailasi gbesila boloko-yogomɛ-kɛ tumɛ min, anu ya anu nadon yele la. Anu ya a fɔ yele-kandannɛ wo ye ko a ni anu mara gben! 24Yele-kandannɛ wo ya a ma iko a fɔra a ye nya min. A ya anu nakɛ yele burɔ pon ka anu kiannu sa kurɔn la gben! 25Suyi tɛma, Pɔli anubɛ Sailasi ye Alla matarala ka bɛtinu bɔ a ye. Ado yelela-mɔgɛ toenu tole masɔnɛ anu na. 26Tiriyante wo rɔ, dugi yɛrɛyɛrɛnta ba kɛ ha yele-bon kurukɛ tinɛ yɛrɛyɛrɛnta. Nba, yele-bɔn wo dɛnu nakara kelenna! Yɔlɔkɛnu buira ka bɔ yelela-mɔgɛ bɛɛ kian anubɛ anu bole ma. 27Ale yele-makandannɛ kundenta. A ya dɛnu nakanɛ yen tumɛ min, a ya a lɔn ko yelela-mɔgɛ bɛɛ ara bɔ. Woletɔ a ya ala faan sagan a rɔ alako a ni a nyɛrɛ faga. 28Kɔnɔ Pɔli gbele-gbelenta kan ba la, a ko, “I kana i nyɛrɛ madumɛ! Ma dama ye yan!” 29Yele-makandannɛ wo ya lɛnpu makele. A donta tiriya! A yɛrɛyɛrɛnmatoe ya a sa Pɔli anubɛ Sailasi kɔrɔ. 30A ya anu nabɔ yele burɔ ka anu manyinika ko, “N fanu, n si nfen ma alako n ni kisi?” 31Anu ko, “Ni i dɛnkɛninyara Mari Yisa ma, i si kisi. A ye wo nya fanan le ila bonna-mɔgɛnu ye.” 32Anu ya Marita kumɛ kawandili bɔ ale anubɛ ala bonna-mɔgɛnu ye. 33Suyi wo nyɛrɛ rɔ, yele-makandannɛ ya anu nabɔ ka anuna tɛlɛnu ku. Ale anubɛ ala bonna-mɔgɛ bɛɛ batasira kelenna! 34A tara Pɔli anubɛ Sailasi la ala bɔn la ka dɔn-fan di anu ma. Ale anubɛ ala bonna-mɔgɛ bɛɛ sewara bawo anu bara dɛnkɛninya Alla ma. 35Wo banda kɛ, Romu kun tiginu ya kilayɛ lata polisi-kun-tiginu ma ka a fɔ anu ye ko, “Wo ni mɔgɛ wonu boloka.” 36Woletɔ yele-kandannɛ ya kumɛ wo latenbi Pɔli ma ko, “Kun tiginu bara kilayɛ lana ko ka wobɛ Sailasi boloka. Woletɔ wo bolokanɛ ka ta yisi-kimɛ rɔ.” 37Kɔnɔ Pɔli ya a fɔ polisi-kun-tiginu ye ko, “Anu ya male, Romu kɛnu, gbesi gbɛ rɔ ka ma ladon yele la hali ma yilikini ma! Nba kaka, anu bi a fɛ ka ma boloka dogɔn rɔ, wa? Wo ti ma dɛɛ! Fɔ Romu kun tiginu nyɛrɛ ni na yan ka ma labɔ.” 38Polisi-kun-tiginu ya kumɛ wo lake Romu kun tiginu nyɛrɛ ma. Anu ya a lamɔɛn tumɛ min ko Romu kɛ le Pɔli anubɛ Sailasi la, anu kilanta. 39Woletɔ anu tara Pɔli anubɛ Sailasi madiya tinɛ. Wo kɔma, anu ya anu nabɔ yele la ka anu madiya ko anu ni bɔ soe wo burɔ. 40Pɔli anubɛ Sailasi bɔra yele la ka anu telen Lidiyala bɔn la. Anu ya Marita mɔgɛnu taran nyɔ. Anu ya anu makawandi ka anu sɛnbɛ don. Wo kɔma, anu bɔra nyɔ.


text: 1Wole Kalesiya kɛnu, kuntan le wole la! Nfen bara don wo rɔ? Yisa Kirasiti fagara kɔlɔma ma nya min, n bara wo labɔ gbɛ ma wo ye feu! 2N bi min lɔn-koe rɔ wo bolo, wo le kɛ la -- wo ya Allala Ni Sɛnimɛ sɔrɔn tɔn-birɛ le fɛ, wa? Ade! Wo ya kibara-nyimɛ lamɔɛn min kɛ ka la a la, wo ya ata Ni Sɛnimɛ sɔrɔn wo le fɛ. 3Wo ara kun-takolonyɛ kɛ kama? Wo ya min dabira Allala Ni Sɛnimɛ baraka rɔ, wo si ke wo da fala wo nyɛrɛta sɛnbɛ le la, wa? Wo ti ke mala ni! 4Koe min bɛɛ ara ma wo ye nun, wo dama ara ma fuyi la, wa? Wo ni a lɔn ko koe kɛnu ma kɛ fufafu! 5Alla le ya ata Ni Sɛnimɛ di wo ma ka kabana koenu kɛ wo tɛma. A ya wo ma le ka a tɛgɛ tɔn kitabu ara min fɔ, wa? Ade, a ya wo ma ka a tɛgɛ wo ara kibara-nyimɛ lamɔɛn nya min ka dɛnkɛninya Yisa ma. 6Wo ni wo miri min mara ma benba Iburayima la. A sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ ko, “Iburayima dɛnkɛninyara Alla ma min kɛ, Alla ya a rabira iko mɔgɔ-telennɛ.” 7Wo ni a lɔn ko dɛnkɛninyɛ ye min bolo, Iburayima bɔnsɔn-bɛrɛbɛrɛ le wo tigi la. 8Allala kitabu ya a labɔ gbɛ rɔ ma ye bi ma, ko Alla si sibolo gbɛrɛnu fanan natelen a nyɛrɛ ye dɛnkɛninyɛ fɛ. Wo le ya a ma, Alla ya kibara-nyimɛ wo fɔ Iburayima ye. A sɛbɛnɛ ko Alla si ata duwɛ kɛ duninya-mɔgɛ bɛɛ ye Iburayima baraka rɔ. 9Iburayima dɛnkɛninyara min kɛ, a ya Allata duwɛ sɔrɔn. Woletɔ min bɛɛ dɛnkɛninyanɛ, wonu bi duwɛ sɔrɔnna le iko ale. 10Kɔnɔ minnu yigi sanɛ anuna tɔn-birɛ kuma, wonu bi dankɛ kɔrɔ bawo a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ ko, “Ni min ti tɔn bɛɛsi bira, wo tigi ye Allata dankɛ kɔrɔ!” 11Nba, a ara gbɛ feu, ko mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke telenna Alla ye tɔn-birɛ fɛ. Ado a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ fanan ko, “Min ba telen Alla ye dɛnkɛninyɛ fɛ, wo tigi si nimayɛ sɔrɔn.” 12Dɛnkɛninyɛ mako sa tɔn wara-koe la. Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Ni min si tɔn mumɛ bɛɛ bira, wo tigi si nimayɛ sɔrɔn tɔn-birɛ wo fɛ.” 13Nba, Kirasiti sɔnta mala dankɛ bila min kɛ, a ya ma hɔrɔya mala dankɛ wo ma min sɛbɛnɛ tɔn kitabu rɔ. A sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ ko, “Mɔgɔ wo mɔgɔ furi dunnɛ kɔlɔma la, wo tigi ye Marita dankɛ kɔrɔ” 14Wo bɛɛ mara le alako male fanan ni Allata Ni Sɛnimɛ sɔrɔn dɛnkɛninyɛ fɛ iko Alla ya lanyiri kiri ma ye nya min nun. Alla ya lanyiri min kiri Iburayima ye, sibolo gbɛrɛnu fanan ni lanyiri kelan wo sɔrɔn ka a tɛgɛ Yisa Kirasiti ya min ma ma ye. 15N na kelen nyɔgɛnu, n bi a fɛ ka Allata lanyiri sanka koe do ma min bi mala tuma-wo-tuma. Mɔgɔ fila wa sara min ma, mɔgɔ wo mɔgɔ ti sarama-kan wo tinya. Ado mɔgɔ ti fenfen kofu wo ma tun. A sa wo nya na le? 16Nba, Alla ara lanyiri kiri Iburayima anubɛ a bɔnsɔn do ye. Ado a ma sɛbɛ ko lanyiri wo kirinɛ a bɔnsɔn bɛɛ le ye fɔ mɔgɔ kelen pe, Kirasiti kɔni. 17N bi min ma, wo le kɛ la. Alla ya lanyiri min kiri Iburayima ye, a ara wo kanbali. Nba, Nɛbi Musata tɔn kitabu nara san kɛmɛ nani ani san bi-sawa (430) lanyiri wo kɔma. Tɔn wonu ti ke Allala lanyiri wo tinyana ka a ma fuyi la. 18Ni ma ko fɔ ma ni tɔn kitabu bira alako ma ni duwɛ wo sɔrɔn, ma ma duwɛ wo sɔrɔn lanyiri fɛ worɔ. Kɔnɔ Alla le ya a di Iburayima ma bawo a ya lanyiri kiri a ye le. 19Nba, Nɛbi Musata tɔn kitabu dira nfenna worɔ? A kofura lanyiri ma le alako ka mala ko-yogomɛnu nabɔ gbɛ ma. Ado tɔn kitabu wo ni to ha lanyiri kirita Iburayima bɔnsɔn minna ko la, wo ni na tumɛ min. Alla ya ata tɔn kitabu di melikanu ma alako anu ni a don Nɛbi Musa bolo. Ale le ya a latenbi mɔgɛnu ma. 20Ni mɔgɔ fila ye sarama-kan kirila, anu makoe ye mɔgɔ gbɛrɛkɛ la min si taran anu tɛma. Kɔnɔ Alla kelen pe le mako sa sereyɛ la. 21Nba, Nɛbi Musata tɔn kitabu ye Allata lanyiri kan ma, wa? Ade, a sa wo nya na de! Ni tɔn do ya niyi di mɔgɛnu ma nun, mɔgɔ si telen Alla ye tɔn-birɛ fɛ nun. 22Kɔnɔ a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ ko duninya bɛɛ ye hakɛ sɛnbɛ kɔrɔ. Woletɔ lanyiri wola duwɛ ye wonu ye minnu dɛnkɛninyanɛ Yisa Kirasiti ma. 23Ado yanni wati ni ke ka dɛnkɛninya Yisa ma, Nɛbi Musata tɔn kitabu ya ma dama mara iko yelela-mɔgɛnu, ha Alla ya a yira mɔgɛnu na anu ni dɛnkɛninya Yisa ma tumɛ min. 24Ado tɔn wara-koe tora ma kuma alako a si ma kolo nya min ha Kirasiti ni na. A nara alako ma si telen Alla ye dɛnkɛninyɛ fɛ nya min. 25Nba, ma dɛnkɛninyanɛ min kɛ, ma mako sa kolole wo la tun. 26Wo dama ara ma Allala dan la ka a tɛgɛ wola dɛnkɛninyɛ Yisa Kirasiti ma. 27Wola batasili rɔ, wobɛ Yisa Kirasiti ara ma kelen na. Wo mara tumɛ min, wo ara Kirasiti sɔn bila wo kan na iko fɛrɛya-bɔɛ. 28Woletɔ dan-nafara mumɛ sa Yahudiyanu anubɛ sibolo gbɛrɛnu tɛma worɔ. Hɔrɛ anubɛ yɔɔn wo, keinubɛ musinu wo, wo dama ara ma fen kelen na Yisa Kirasiti rɔ. 29Ni Kirasititɛ le wole la, Iburayima bɔnsɔn le wole la worɔ. Ado Alla ara lanyiri kiri Iburayima ye min na, wo si wotɛ sɔrɔn lanyiri wo rɔ.


text: 1N diyana-mɔgɛ Tiyofilasi, koe kɛ min bɛɛ ara ma mɔgɛnu tɛma, mɔgɔ siyaman bara wuli wonu sɛbɛ tinɛ. 2Kebi a dabira tumɛ, minnu ya koe kɛnu tayen ka wo kilayɛ lake ma ma, anu ya wo bɛɛ sɛbɛ iko a fɔra ma ye nya min. 3N bara koe kɛ bɛɛ karan ka a fɛsɛfɛsɛ a kin na, woletɔ kebi a fɔlɔfɔlɛ, n miriya rɔ, a kin ka a sɛbɛ a kilɛ fɛ ka a lata i ma. 4N ya kɛ ma min na, wo le i wara hɛnkili sɔrɔn min bɛɛ ma kɛ la, tonyɛ le wo bɛɛ la. 5Kɛ bɛɛ dabirara wo tumɛ Hɛrodi ye mansayɛ la Yudiya nyamanɛ rɔ. Saraka masɔlɛ do ye nyɔ, a tɔgɛ Sakaraya min bɔra Saraka Masɔla Abaya bɔnsɔn rɔ. Ala musi tɔgɛ le Ilisabɛti. Wo fanan bɔra Saraka Masɔla Aruna bɔnsɔn rɔ. 6Anu filɛ bɛɛ telennɛ Alla yala. Anu ya Marita tɔn anubɛ sereya bɛɛ bira a kila bɛrɛbɛrɛ fɛ. 7Anu ma den sɔrɔn bawo Ilisabɛti, gbandɛ le. Ado anu filɛ bɛɛ ara kɔrɔya kati! 8Lunyɛ do, Sakarayata saraka-masɔ-nyɔgɛnu bi anuta wɔli kɛla Alla ye Bato Bɔn la. 9Anu ya ale Sakaraya yabɔ koron-nakɛ fɛ ko a ni don Mari Bato Bɔn la ka fen-suma-diyamɛ mintan iko anuna namu ye nya min. 10Ado fen-suma-diyamɛ mintan tumɛ, mɔgɛ minnu nadɛnnɛ luyi ma, wonu bi madiyali kɛla. 11Sakaraya sɔnɛ fen-suma-diyamɛ mintan tinɛ bolo nyimɛ rɔ tumɛ min, Marita melika bɔra gbɛ rɔ a ye feu! 12A ya melika yen tumɛ min, a kɔndɔfilita ka kilan kati! 13Kɔnɔ melika ya a fɔ a ye ko, “Sakaraya, i kana kilan! Alla ara ila madiyalɛ lamɔɛn. Ila musi, Ilisabɛti si den kei sɔrɔn i ye. I ni a tɔgɔ sa Yɔni. 14Dan wa sɔrɔn tumɛ min, wo si ma sewa-belebele la! Mɔgɔ siyaman fanan si sewa wo fɛ 15bawo dan wo si ma mɔgɔ ba la Mari yala. Fenfen min si mɔgɔ bira iko baan, a kana wo min. Ka a dabira a sɔrɔn wati ma, a si fa Allata Ni Sɛnimɛ la. 16A si Isirɛla ka siyaman nana tun anuta Mari Alla ma. 17Ale fɔlɔn si na Mari yarɔ fanka anubɛ sɛnbɛ la iko Nɛbi Ilaya. A si dannu anubɛ anu fanu ma kelen na. A si kalabantenu yɛlɛma ko anu ni miriya latelennɛ sɔrɔn. A si Allala mɔgɛnu tabɛn Mari ye feu!” 18Sakaraya ya a fɔ melika ye ko, “N si la kɛ la kama? Nde ara kɔrɔya. Nna musi fanan bara kɔrɔya.” 19Melika ya a yabi ko, “Melika Yibirila le nde la. Nde le sɔnɛ Alla yakɔrɔ. Ale le ya n sɔ i wara kibara-nyimɛ kɛ fɔ tinɛ. 20Kɔnɔ i ma la nna kumɛ la ko a si bɔ a la ala wati-latɛgɛnɛ rɔ serr! Nba i ma la wo la min kɛ, woletɔ i si boboya. N bara kumɛ min bɛɛ fɔ i ye wo la, fɔ wonu ba bɔ a la yanni i ni to kumala.” 21Mɔgɛnu bi Sakaraya makɔnɔ tinɛ nun, anu bi anu mirila ni min bara ma a la. A ara mɛ Alla Bato Bɔn burɔ. 22A bɔra tumɛ min, a ma ke kumala anu ye. Woletɔ anu ya a lɔn ko a ara ko-rayirɛ do yen Alla Bato Bɔn la. A ya tamasere kɛ anu ye a bole la bawo a ma ke kumala. 23A banta wɔlila Alla Bato Bɔn la tumɛ min, a sɛgira ala bɔn la. 24Wo kɔma, ala musi Ilisabɛti ya buyi bi. A ya karɛ loli bɔ, a ma bɔ bɔn la. 25Ala musi ko, “Nba, wo ma a yen Mari ara n dɛnbɛ nya min? A ara nna miliya-koe bɔ n ma mɔgɛnu yala!” 26Ilisabɛti buyi karɛ wɔrɛ, Alla ya melika Yibirila lata Kalili sigisɔn rɔ soe do rɔ min tɔgɛ Nasarɛti. 27A kumara sunkurun-nasɔlɔnɛ do ye min mabiranɛ kei do bolo. Ala kei tɔgɛ Yusufu, Mansa Dawuda bɔnsɔn kɔni. Sunkurun-nasɔlɔnɛ wo tɔgɛ le Mariyama. 28Melika nara a wara ka a fɔ a ye ko, “I yisi sa! Mari ye i fɛ. A ara ata duwɛ layigi i kuma!” 29Ka a tɛgɛ melikala kumɛ ma, Mariyama kɔndɔfilita kati! A tora a mirila kumɛ wonu kɔrɛ ma. 30Wo kɔma, melika wo ya a fɔ a ye ko, “Mariyama, i kana kilan bawo i wara Alla hɛnɛ. 31I si buyi bi ka den kei sɔrɔn. I si a tɔgɔ sa Yisa. 32A si ma mɔgɔ gbiliyanɛ la. Anu si a kele ko Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, wota Dan. A benba Mansa Dawuda ya mansayɛ min sɔrɔn, Mari Alla si wo di a ma. 33A si mansayɛ kɛ Yakoba bɔnsɔnnu kun na! Ado ala mansayɛ ti ban habadan!” 34Mariyama ya a fɔ melika ye ko, “Sunkurun-nasɔlɔnɛ le nde la. Kɛ si ke mala kama worɔ?” 35Melika ya a yabi ko, “Allata Ni Sɛnimɛ si yigi i kuma. Allatalata sɛnbɛ si na i kuma iko ninɛ. Ka a tɛgɛ wo ma, anu si den sɛnimɛ wo kele ko Allatalata den kei. 36I miri i na kelen nyɔgɛ Ilisabɛti ma. A fɔra ko a ti ke den sɔrɔnna. Kɔnɔ hali a kɔrɔyanɛ kɔbɔkɔbɔ, a buyi karɛ wɔrɛ le kɛ la! 37Ado Alla ti kuri fenfen ma.” 38Mariyama ko, “Marita yɔɔn nɛ le nde la. Alamɛ a mara n ye iko i wara a fɔ nya min kɛ la.” Wo kɔma, melika sɛgira. 39Tele dande kɔma, Mariyama ya a rabɛn tiriya ka ta soe do rɔ Yudiya nyamanɛ rɔ kɔnkɔ siyaman bi kan min. 40A tara Sakarayala bɔn la Ilisabɛti kɔndɔn tinɛ. 41Ilisabɛti ya Mariyamala kɔndɔli kan lamɔɛn tumɛ min, a buyi ye a la dan min na, wo ya a mamaga Ilisabɛti burɔ. Ilisabɛti fara Allata Ni Sɛnimɛ la. 42A kumara a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Duwa-dan le ile la musinu tɛma! I ye nala dan min sɔrɔnna, duwa-dan le wo la! 43Ko n Mari na ara na n kɔndɔn tinɛ, ko wɛ kɛ mara n ye kama? 44Ado n ya i kɔndɔli-kan lamɔɛn tumɛ min, dan ya a mamaga n burɔ sewɛ la. 45Mɔgɔ-sewanɛ le ile la bawo Mari ara kumɛ min fɔ i ye, i wara la wo la ko wo si bɔ a la.” 46Mariyama ko, “N bi Mari tantola n yisi bɛɛ la. 47N niyi sewanɛ nna kisilɛ Allala ko la 48bawo a ara a fonde to nde, ala yɔɔn nɛ ko! Ka a bi bi ma, mɔgɛ bɛɛ si n kele ko duwa-dan 49bawo Alla Sɛnbɛ Bɛɛ Tigi ara ko ba ma n ye. A tɔgɔ sɛnima. 50Ka a bi n benba benbɛnuta wati ma ha ka yigi, min bɛɛ kilannɛ Alla la ka a sako kɛ, a si kinikini wonu ma. 51Alla ara a kɔɛn-sɛnbɛmɛ rasagan ka mɔgɔ-wasinɛnu tanyɛnsɛn anubɛ anuna miriya bɛɛ. 52Alla ara mansa-sɛnbɛmɛnu nayigi ka bɔ anuna sigi tinɛnu tɔ. Minnu famayiginɛ, a ya wonu nayɛlɛ. 53Alla ara kɔnkɔtoenu nafa fen nyimɛnu na. A ya fen-tiginu nasɛgi anu bolo takolɔn. 54Ma benbanu anubɛ Alla sarata min na, a ma nyina wo ko. A nara ka kinikini ala wɔli kɛlɛ Isirɛla ma. 55A ara a hɛnkili to ala kinikinɛ ko Iburayima anubɛ a sibole bɛɛ ye habadan!” 56Mariyama ya karɛ sawa bɔ Ilisabɛti fɛ. Wo kɔma, a sɛgira a warɛ. 57Ilisabɛti buyi lamagara. A muira den kei la. 58Mari ara ko-nyima ba min kɛ a ye, a sigi-nyɔgɛnu anubɛ a na kelen nyɔgɛnu ya wo lamɔɛn ka sewa a fɛ. 59Dan wo tele segin nyɔgɛ, anu tara a la a lakemininya tinɛ. A sɔgɛ ye anu na nun ka a tɔgɔ sa a fa la, Sakaraya. 60Kɔnɔ a na ko, “Ade! A tɔgɔ si sa ko Yɔni.” 61Anu ya a fɔ a ye ko, “Kɔnɔ i bɔnsɔn tɔgɔ sa wo nya!” 62Woletɔ anu ya a fa manyinika bolo lamagɛ rɔ ni dan wo tɔgɔ si sa min na. 63Sakaraya ya kɛdi makele ka a sɛbɛ ko, “A tɔgɛ le Yɔni.” Anu dama kawara! 64Wo wati nyɛrɛ rɔ, Sakaraya nagan lafulenta, a kera kumala tun. A ya Alla tantoe dabira. 65A sigi-nyɔgɛ bɛɛ kilanta ha ka a dan natenbi. Kibarɛ kɛ nyɛnsɛnta Yudiya kɔnkɔ-nyamanɛ bɛɛ rɔ. 66Min bɛɛ ya a lamɔɛn, wonu ya anu miri wo ma ka nyinikalɛ sa ko, “Dennɛ kɛ si na ma nfen na?” Ado bɛɛ ya a lɔn ko Marita sɛnbɛ ye a fɛ. 67Yɔni wo fa Sakaraya fara Allata Ni Sɛnimɛ la ka wɔlɔyiyɛ kɛ. A ko, 68“Ma ni Mari tanto, Isirɛlata Alla kɔni bawo a nara ka ala mɔgɛnu dɛnbɛ ka anu hɔrɔya. 69A ara kisilɛ-sɛnbɛmɛ lawuli ma ye min bɔnɛ Mansa Dawuda bɔnsɔn rɔ. 70Alla ya lanyiri kiri ala fɔlɔ-nɛbi-sɛnimɛnu baraka rɔ ko 71a si ma kisi ka ma bɔ ma yogenu bolo. Minnu bara ma kon, a ya ma bɔ wonuna sɛnbɛ kɔrɔ. 72A ko a si kinikini ma benbanu ma nun ka a fonde to ala sarama-kan-sɛnimɛ ko. 73A ya lanyiri ba kiri ma benba Iburayima ye 74ko a si ma kisi ka ma bɔ ma yogenu bolo. A sɔnta ko ma ni wɔli Alla ye hali ma ma kilan. 75Ma ni ma mɔgɔ-sɛnimɛ anubɛ mɔgɔ-telennɛnu na a ye ma siyi-tele-bɛɛ kɔrɔ.” 76Sakaraya ko tun, “Nna dan, Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, anu si i kele ko wola nɛbi. Ile fɔlɔn si ta Mari yarɔ ka kilɛ rabɛn a ye. 77I si hɛnkili di ala mɔgɛnu ma anu si kisi-koe sɔrɔn nya min hakɛ-makoto-koe fɛ 78bawo mata Alla, kinikini anubɛ hina tigi le. Ma kisilɛ ye nala ma wara la iko sun-tele-tiyi. 79Minnu siginɛ pinpi rɔ anubɛ sayɛ ninɛ kɔrɔ, a si malan wo bɛɛ ye ka mala tagama-nya yira ma la yisi-kimɛ kilɛ fɛ.” 80Dan wo koloyara ka sɛnbɛ sɔrɔn Alla wara-koe rɔ. A tora wula-da-rakolɔn rɔ ha a bɔ tumɛ kera gbɛ rɔ Isirɛla mɔgɛnu ye tumɛ min.


text: 1Kiriɲa i i kôba, ô iɲ niɲ menba, Jésu ô sa Keram wo Olibiyé. 2Tô kiriɲ cud menba, ôbi bul hô derô haba wo iyéy Emen a menba, ɓiɲé kêm uso ɗa ligiri a. Ôbi mô tôŋ aɲ dôrji kwôlê. 3Menba, bay derê tô tôô to Emen naɲ Parisiɲêɲê eraɲ naɲ iyore to bay jerare sa wôniɲare toɲ têriɲ hen. Aɲ bay ɗere ɗebe tumô ɓiɲé kêm. 4Menba, bay kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Rabi, iyore to nà ná, nini jerare sa wôniɲare toɲ têriɲ a. 5Tôô to Moyis na kelêni mega wo yébé bay ka iyôŋgi hen na, bi niné gôbiji deréɲ naɲ jerew . Niɲba, kwom jôbi ba, ju kôl iyeŋ ba?» 6Bay eŋgereri hen iyôŋ bi ciré séliɲni bi ciré ɗiɲ kwôlê sari a. Niɲba, Jésu he sari tôŋ aɲ ɗi ani terare naɲ kema kôbri. 7Mega wo bay eŋgereri têê kwône hen iyôŋ menba, Jésu dô sari ta, aɲ kôlji iyôŋ ba: «Bi kwôni wo perêrŋge a hen wo li têriɲ ré ba, ay jerew uwôliɲ iyore hende to hen tumô na gelé.» 8Menba, ôbi hô he sari tôŋ aɲ ɗi ani terare a. 9Kiriɲa bay toy hen iyôŋ menba, bôrji dôyrêji aɲ bay ɲal pôn pôn ô, ayiɲ tôri sa surɲê a kwôy sa sa kaɲ kamrê. Menba, Jésu naɲ iyore hende to ré ɗebu derôrji a hen a baji mera. 10Kiriɲa Jésu dô sari ta aɲ gel na iyore hende to hen a ɗebé baa hen mera menba, ôbi kôle iyôŋ ba: «Bay ô yôŋ ba? Kwôni jô kwôlê wôni sarê ré ba?» 11Menba, hende uwôli sara iyôŋ ba: «Kelma, kwôni jô kwôlê wôni san a ré.» Menba, Jésu kôle iyôŋ ba: «Nôbi kôba, en ɓiré naɲ kwôlê ré men, ô harê niɲ, niɲba, mu hô li têriɲ ré niɲ.»] 12Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ena kiriɲ ka peraŋgi ka sa terare a nà. Kwôni wo era tôn a ba, a erê kiriɲ ka hendi a ré niɲ, niɲba, ôbi a uɲé kiriɲ ka peraŋgi ka a biri ôbi a merê tu geɲ hen.» 13Sa kwôlo ôbi kôl hen menba, Parisiɲêɲê kôli iyôŋ ba: «Ju dô kwôlem naɲ kem hen na, kwôlê wom bi wo hen na tiri ré.» 14Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena ené dô kwôlê wuɲê naɲ keben kôba, na tu kwôlê wôsa en hôn kiriɲ ka en henaɲ ya men, ka na ôriɲ ya hen a men, niɲba, kenbay ken hôn kiriɲ ka en henaɲ ya hen né men, ka na ôriɲ ya hen né a men. 15Kenbay ba, jerê kwôlê woŋge na mega gawrê jôriɲ hen iyôŋ niɲba, nôbi en jô kwôlê sa kwôni a ré. 16A hena ené jô kwôlê sa kwôni a ba, jerê kwôlê wuɲê bi wo hen na, biɲ naɲ tu kwôlê wôsa ena penen ré, niɲba, Iban wo joon hen na naɲ en. 17Men liɲ bô magtubu tôô toŋge a kôl iyôŋ ba: ‹Hena ɓiɲé wôô ré dô kwôli kwôni na, na tu kwôlê a bay ré kôl hen .› 18En dô kwôlen naɲ keben men, Iban wo joon hen kôba, dô kwôlen a men.» 19Menba, bay kôli iyôŋ ba: «A Ibam bi yôŋ ba?» Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ken hônen ré men, ken hôn Iban ré a men. Hena kené hônen ba, ka henê Iban men.» 20Jésu kôlji kwôlê bi wo hen, na kiriɲa ôbi geliɲ ɓiɲé are bô iyéy Emen a kwa kiriɲ ka kini bê gursu yiɲ ya hen niɲba, kwôni pôn iyôŋ kôba, ɓiri ré wôsa wulê wori nêm ré tô. 21Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Na erê aɲ ka wogen aɲ ka maɲ tô têriɲ toŋge a. Ka nêmê erê kiriɲ ka na erê ya hen né.» 22Sa kwôlê bi wo hen a na, damné ka Jubɲê kôl iyôŋ ba: «Ôbi a deré yiri naɲ kôbri a ré kôl iyôŋ ba: ka nêmê erê kiriɲ ka na erê ya ré hen ba?» 23Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kena ka tôŋ nà, niɲba, nôbi ena kwo ta. Ken ô tô aŋga sa terare a nà, niɲba, nôbi ba, en ô tô aŋga sa terare nà ré. 24Na ôbi á, ré ené kelêŋge kené ma tô têriɲ toŋge a hen, wôsa hena kené bi bôrŋge sa kwo en kôl ené na ôbi hen ré ba, ka ma tô têriɲ toŋge a.» 25Bay eŋgereri iyôŋ ba: «Ju na i ba?» Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ôbi a ré ené kelêŋge tumô niɲ. 26Kwôlo ré ené kelê men, jerê men gengiɲ sarŋge na, yi damaŋ niɲba, kwo joon hen na, kôl na tu kwôlê aɲ na kwôlo en toya kibri a a ené kôliɲ ɓiɲé ka sa terare a nà hen.» 27Niɲba, bay hôn wo ré gengiɲ na sa Ibari a ôbi ré kôlji hen né. 28Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Wulê wo ka sa ɗén nôbi Kema Gawra ta sa gurô tagelê hen dema kené henê kwo en kôl ené na ôbi hen, ené li ani kani sa keben ré niɲba, ré na aŋga Iban na ré gelen hen a ené kôl kwôliji hen ɗi. 29Ôbi wo na joon hen, na naɲ en ɗiba, ôbi ɗén aɲ né, wôsa en li na aŋga bôri ôbi gey hen.» 30Jésu iyêl hen iyôŋ menba, ɓiɲé kwône bi bôrji sari a. 31Menba, ôbi kôliɲ Jubɲê ka bi bôrji sari a hen iyôŋ ba: «Hena kené gem kwôlê wuɲê bôrŋge a na, kena bay tôn tiri. 32Men, ka henê tu kwôlê men, tu kwôlê bi wo hen a derêŋge bô lemnare a a men.» 33Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Nibay nina kwôŋgê Abraham men, kwôni na lêni lemnare ré a men, menba, wô mi a jeré kôl iyôŋ ba: ‹Ka merê sarŋge seŋge ba?› » 34Menba, Jésu hô uwôlji sara iyôŋ ba: «Na kelêŋge na tu kwôlê, hena kwôni ré ay yiri biɲ têriɲ na, ôbi na lema wore. 35Lema a merê bô ira kwôy ré, niɲba, kema iyére a merê ya kwôy ɗi. 36Hena nôbi Kema Gawra ené derêŋge bô lemnare to têriɲ a ba, ka merê sarŋge seŋge tiri a men. 37En hôn wo kené na kwôŋgê Abraham a men, niɲba, ken gey bi kené deren wôsa ken gey kwôlê wuɲê ré. 38Nôbi en kôl na kwôli aŋga en gel yi Iban a, niɲba, kenbay ken li na aŋga na toy kwôliji kibi ibareŋge a.» 39Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Nibay ibarni na Abraham.» Niɲba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena henaŋ kené na kam Abraham ba, henaŋ kené lê aŋga Abraham na li hen ɗi. 40Haw hen ken gey kené deren nôbi woɲ ôbi kelêŋge tu kwôlê wo en toy kibi Emen a hen, niɲba, Abraham wo na ibareŋge bi hen na, na li hen iyôŋ né. 41Kenbay ken li na aŋga ibareŋge na li.» Menba, bay kôli iyôŋ ba: «Nibay niɲa lamnaɲê ré, wôsa Emen pôn nêŋ hari a na Ibarni.» 42Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Hena Emen henaŋ a ré na Ibareŋge na, henaŋ kené geyen, wôsa en hena na ligi Emen a a ené sa hen men, en era na sa keben ré, niɲba, na ôbi a joon hen a men. 43Menba, wô mi a kené hôn bô kwôlê wuɲê ré ba? Wôsa ken nêm toyé kwôlê wuɲê ré. 44Ibareŋge na Sidan aɲ ken gey lê na aŋga bô ibareŋge gey hen. Ôbi na na ôbi deré temare ca tumô yeŋ men, na ôbi benare a men ɗiba kwôlê woɲ tiri naɲ yiri a. Kiriɲa ôbi gey lê benare na, ôbi kôl kwôlê naɲ sa yiri, wôsa ôbi na ôbi lê benare men, ôbi na iba benare a men. 45Niɲba, na wô wo en kôl tu kwôlê hen aɲa kené kaɲ bê bôrŋge sara hen. 46I a perêrŋge a hen a gelé wo ené li têriɲ ba? A hena ené kôl na tu kwôlê ba, wô mi a kené kaɲ bê bôrŋge san a ba? 47Kwôni wo na kwo Emen na, toy kwôlo Emen kôl hen, niɲba, kenbay ken toy ré, wôsa kena ka Emen né.» 48Menba, Jubɲê uwôli sara iyôŋ ba: «Kwôlo na nini kôl jeré na gawra wo Samari men, tunu to habiɲ ré yi bôm a a men hen na, na na benare ré.» 49Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Tunu to habiɲ yi bôn a ré, niɲba, en ay na kibi Iban menba, ken ay keben né. 50En woge na hini emê wuɲê ré, niɲba, ôbi a wogé hini emê wo gengiɲ san men, ôbi jerê kwôlê a men na, hen ya. 51Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen: kwôni wo gem kwôlê wuɲê bôri a na, temare a deréri ré niɲ.» 52Menba, Jubɲê kôli iyôŋ ba: «Haw hen nini hôn wo tunu to habiɲ ré yi bôm a niɲ. Wôsa Abraham ma men, bay kibi Emen kôba maji a men, menba, jôbi ju kôl iyôŋ ba: ‹Hena kwôni ré gem kwôlê wuɲê ba, temare a deréri ré niɲ.› 53Jôbi ju na kwo dami ɗê Abraham wo na ma hen ba? Bay kibi Emen kôba, maji menba, jôbi ju li yem môɲ i iyôŋ ba?» 54Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena ené ay kibi yen ba, ayê kibi yi wuɲê bi wo hen na ani ré. Na Iban wo ken kôl ré na Emen woŋge hen a ayê keben. 55Ken hôni ré, niɲba, nôbi ba, en hôni. Hena ené kôl ené hôni ré na, réé ené yé ôbi benare môɲ kenbay iyôŋ men, niɲba, en hôni men, en gem kwôlê wori a men. 56Ibareŋge Abraham na sê peré wo ɗiré gelé wulê wuɲê bi wo hen. Ôbi na gel aɲ na li yi derê.» 57Menba, Jubɲê kôli iyôŋ ba: «Elêrem nêm tôre bay ré tô menba, na ju gel Abraham niɲ ba?» 58Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen: pa dema Abraham na ré yêɲ tô na, na en ya niɲ.» 59Kiriɲa bay toy hen iyôŋ menba, bay pô jerew ciré gôbiɲni menba, Jésu uwôbe aɲ séɲ derô haba wo iyéy Emen a aɲ ô.


text: 1Wati do rɔ, Yisa sɔnɛ Kɛnɛsarɛti dalɛ dala. Mɔgɛnu ya anu gbɛrɛn a ma alako anu ni Allala kumɛ lamɔɛn. 2A ya kulun fila yen gbele ma. Yɛgɛ-biralɛnu bara bɔ anu tɔ ka ta anuna yalɛnu ku tinɛ. 3Yisa donta kulɔn wo kelen tɔ, Saimontɛ kɔni, ka a tigi madiya ko a ni a latuntun a ye doni yi kuma. Yisa sigira kulɔn rɔ. A wulita mɔgɛnu karanna. 4A banta kumala tumɛ min, a ya a fɔ Saimon ye ko, “Kulɔn lata tungban tɛma. Wobɛ i ta-nyɔgɛnu ni wola yalɛnu nakɛ nyɔ ka yɛgɛ bira.” 5Saimon ya a yabi ko, “Karan-mɔgɔ, ma kira wɔlila yan kɔnɔ ma ma fenfen bira. Hali wo, ni i wara a fɔ wo nya, n si yalɛnu nakɛ.” 6Anu ya yalɛnu nakɛ ka yɛgɛ siyaman bira, ha yalɛnu wulita farala. 7Anu ta-nyɔgɛ minnu bi kulɔn doi rɔ, anu ya wonu kele ko anu ni na anu dɛnbɛ. Anu nɛ, anu ya kulun filɛ bɛɛ lafa yɛgɛ la ha a tora doni, kulɔnnu ni yigi yi kɔrɔ. 8Koe min mara, Saimon Pita ya wo yen tumɛ min, a ya a nyɛnkin Yisa kɔrɔ. A ko, “N fa, i yandi, i masɛgi n na bawo hakɛ tigi le nde la!” 9Ale anubɛ a ta-nyɔgɛ bɛɛ kawara yɛgɛ wonu ma. 10Saimon ta-nyɔgɛnu, Sɛbɛdila dannu fanan kawara, Yemesi anubɛ Yɔni kɔni. Yisa ya a fɔ Saimon ye ko, “I kana kilan. Ka a dabira bi ma, i si mɔgɛnu bira, yɛgɛ ma tun.” 11Anu nara kulɔn la gbele ma tun. Anu ya anuna miran bɛɛ bolokanɛ to ka bila Yisa fɛ. 12Yisa ye soe do burɔ tumɛ min, fɛrɛma-kirayatoe do ye nyɔ nun. Ado fɛrɛma-kirayɛ ye a fɛrɛ bɛɛ ma. A ya Yisa yen tumɛ min, a ya a sa dugi ma Yisa kɔrɔ ka a madiya. A ko, “N fa, ni i sɔnta, i si ke n nakɛndɛyala.” 13Yisa ya a bole sa a kuma. A ko, “N bara sɔn i lakɛndɛya-koe ma!” Kirayɛ wo ya a boloka kelenna! 14Yisa ya a fɔ a ye ko, “I kana kɛ fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ye kɔnɔ ta saraka masɔlɛ wara, a ni i mafɛlɛn. Wo kɔma, i ni sarakɛ wo bɔ iko Nɛbi Musa ya a fɔ nya min ka a yira mɔgɛ bɛɛ la ko i wara kɛndɛya.” 15Hali wo, Yisa mankan nyɛnsɛnta kan tinɛ wo bɛɛ rɔ. Mɔgɔ siyaman nara ala kumɛ lamɔɛn tinɛ. Anu nara fanan alako anu si kɛndɛya nya min. 16Kɔnɔ Yisa si to tala a dan na madiyali kɛ tinɛ tuma-wo-tuma. 17Lunyɛ do, Yisa tenbi mɔgɛnu karanna, Farisi donubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu siginɛ nyɔ minnu bɔra Kalili anubɛ Yudiya soe tɔnkɔn bɛɛ rɔ anubɛ Yerusalɛm. Marita sɛnbɛ ye Yisa rɔ ka kirayatoenu nakɛndɛya. 18Mɔgɛ donu nara kei fɛrɛ faganɛ la Yisa wara a sanɛ sanyili rɔ. Anu ya anu taya a ladon koe la bɔn la ka a sa Yisa kɔrɔ. 19Kɔnɔ anu ma ke kilɛ sɔrɔnna nyama bolo ka a ladon. Woletɔ anu yɛlɛta a la bɔn kuma ka woe sɔgɔ alako anu si a layigi nya min sanyili rɔ mɔgɛnu tɛma Yisa yakɔrɔ. 20Yisa ya anuna dɛnkɛninya-wɛ yen tumɛ min, a ya a fɔ kirayatoe wo ye ko, “N bɔ, i hakɛnu ma ara koto.” 21Tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ Farisinu wulita anu nyɔgɔn sɔsɔla ko, “Yon bi kei kɛ la min bi Alla lafɛyala? Mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke hakɛ makotola fɔ Alla kelen pe!” 22Yisa ya anu miriya ragbɛ. A ya a fɔ anu ye ko, “Wo ye wo mirila ko sufa kɛnu ma kama? 23Ka a fɔ ko, ‘I hakɛnu ma ara koto,’ anubɛ ka a fɔ ko, ‘I lasɔ ka tagama,’ nyamintan fɔɛ gbɛlɛ? 24N bi a yirala wo la worɔ ko sɛnbɛ ye nde, Hadama dan bolo duninya rɔ ka hakɛnu makoto.” Woletɔ a ya a fɔ kei fɛrɛ faganɛ ye ko, “N bi a fɔla i ye, i lasɔ ka ila sanyili bi ka ta i warɛ.” 25Kei wo ya a lasɔ anu dama yala kelenna ka sanyili wo bi a sanɛ min tɔ nun. A sɛgira a warɛ Alla tantola. 26Anu dama kawara dɔgɔma ma de! Anu kilanta kati! Anu ya Alla tanto ko, “Ma ara nfen kabana koe yen bi?” 27Wo kɔma, Yisa bɔra luyi ma. A ya duti-makelelɛ do yen siginɛ ala wɔli kɛ tinɛ. A tɔgɛ Lifayi. Yisa ya a fɔ a ye ko, “Bila n fɛ.” 28Lifayi ya a lasɔ. A ya fan bɛɛ to nyɔ ka bila Yisa fɛ. 29Wo kɔma, Lifayi ya ladiya wɛ ladan ala bɔn la Yisa ye. Duti-makelela siyaman anubɛ mɔgɔ gbɛrɛ siyaman fanan sigira anu fɛ. 30Farisi anubɛ tɔn-karan-mɔgɛ minnu bi anu tɛma, wonu gbunyara Yisala karan dannu ma ka anu manyinika ko, “Nfenna wo ye fan dɔnna duti-makelelɛnu anubɛ hakɛ tiginu fɛ?” 31Yisa ya anu yabi ko, “Minnu kɛndɛ, wonu mako sa bɛsi-bɔlɛ la fɔ minnu kirɛ. 32N ma na mɔgɔ-telennɛnu kele tinɛ tubi koe ma fɔ hakɛ tiginu.” 33Mɔgɛ donu ya a fɔ Yisa ye ko, “Yɔni-Batasi-Kɛlɛla gba-fɛ-bilalɛnu bi sunyɛ donna tuma-wo-tuma ka madiyali kɛ. Farisinuna karan dannu fanan bi wo mala. Kɔnɔ ilela karan dannu bi fen-dɔn-kɛla ka anu min.” 34Yisa ya a fɔ anu ye ko, “A ye wo burɔ ko mɔgɛ minnu bi kɔnyɔ-masɔɛ rɔ, fananta kɔnyɔ-tigi ye anu fɛ wonu si kɔnkɔ? Wo ti ke mala ni! 35Kɔnɔ wati ye nala, kɔnyɔ-kura-tigi wa bɔ anu fɛ, sun-don-sɔgɛ si anu bira worɔ.” 36Yisa ya tili kɛ fanan tɛgɛ anu ye ko, “Mɔgɔ ti kura-kundu-kurɛ bi ka duruku-kɔrɛ labɛtɛrɛ wo la bawo a kurɛ wo ra si don ka duruku-kɔrɛ wo rafara. Ado a kurɛ ti ma iko a kɔrɔmɛ. 37Mɔgɔ ti baan mara gbolo-bɔrɔ-kɔrɛ rɔ. Ni a ya wo ma, a wa kanfa, a si gbolo-bɔrɛ wo rafara. Baan wo si bɔn. Gbolo-bɔrɛ si tinya. 38Kɔnɔ baan la ni mara gbolo-bɔrɔ-kurɛ rɔ! 39Mɔgɔ wa baan-kɔrɛ min tumɛ min, a ti a kurɛ mafɛlɛn defan! Anu si a fɔ ko, ‘A kɔrɔmɛ le kin.’ ”


text: 1Kuru canŋke yabiliŋi i, Yesu à fworo bage e maa ŋkàr'a sà ntɛ̀ɛn baŋi ɲwɔge na. 2Ka shinɲyahara si mpa bínni u taan, li ɲyɛ a pa ɲwɔ mɛ, ka u u jyè a tɛ̀ɛn bakwɔɔge k'e lwɔhe ɲuŋ'i, ka sùpyire si yyére kùmpoge na. 3Ka u u ti kâla karii niɲyahagii na ná bàtaay'i. 4U à jwo: «Ɲɛɛnuguŋi wà u ná fwor'a kàre ɲɛɛmɛ tanuguge e. Mà u yaha u u sùmashiŋi wàa fini fiige, wà à cwo kuni ɲwɔge na, ka saɲcyɛɛnre si mpa uru jò. 5Ka wà tacwugo si mpa bɛ̂ ná kafaafoge e, pworo niɲyahara mpyi kuru cyage e mɛ. Ka uru si fyîn wahawaha, ɲaha na yɛ u mpyi a jyè ɲìŋke e sèl'e mɛ. 6Ɲyɛ canŋk'à pa fworo ke, ka yifyinre si fàan maa waha, ndìre kuuŋi na. 7Ka wà tacwugo si mpa bɛ̂ ŋgurotaha na, ka ŋgure si yîr'a uru cû. 8Ŋka wà tacwug'à pa bɛ̂ ná ɲìŋke niɲcɛnŋke e, maa fyîn, maa lyɛ, maa se. Sùmacire tà à sùmapyaŋi se mà nɔ ŋkuu ŋkuu (100) na, tà mpyi beetaanre taanre (60) tà mpyi beɲjaaga ná kɛ kɛ. 9Ŋgemu la ká mpyi si karii yyaha cè ke, urufoo u u niŋgyigigii cyán sèl'e.» 10Ka Yesu cyelempyiibii si file u na, maa u yíbe: «Ɲaha na mu ɲyɛ na bàtaayi yu sùpyir'á yɛ?» 11Ka Yesu si pi pyi: «Karigii cyi à yyaha tíi ná Kile Saanre e, ná cyi à ŋwɔhɔ ke, yii á cyire ɲcèŋ'à kan, u sí ɲyɛ a kan sùpyire sannt'á mɛ. 12Ɲaha kurugo yɛ ŋgemu u à yaaga cè ke, là sí n‑bâra urufoo u taceŋke na sèl'e. Ŋka ŋgemu u ɲyɛ u ɲyɛ a yaaga cè mɛ, urufoo bá na sɔ̂nŋi na ur'à nimbileni ndemu cè ke, lire sí n‑shwɔ urufoo na. 13Lire kurugo mii na bàtaayi yu pi á, ɲaha na yɛ pi ɲyiigil'à cwôro, ŋka pi ɲyɛ na ɲaa mɛ, niŋgyigigii na ɲyɛ pi á, ŋka pi ɲyɛ na núru mɛ, pi ɲyɛ na karii yyaha cìni mɛ. 14Kile tùnntunŋi Ezayi mpyi a jwumpe mpemu jwo ke, pur'à fûnŋɔ pi kàmpanŋke na. U mpyi a jwo: “Yii sí raa núru, ŋka yii sì raa yafyin yyaha cìni mɛ. Yii ɲyiigii sí n‑cwôro ŋka yii sì raa yafyin ɲaa mɛ. 15Yii li cè, nte sùpyire niŋgyigigil'à waha, pi à pi niŋgyigigii tò, maa pi ɲyiigii tò, bà pi si mpyi pi àha raa ɲaa s'a núru mɛ, pi yákilibii mú ká raa karii yyaha cìni mɛ. Ɲaha kurugo yɛ pi la ɲyɛ sì núru mpa mii yyére, mii i pi shwɔ mɛ.” 16Ŋka yii pi ke, yii wuun'à ɲwɔ, ɲaha na yɛ yii na ɲaa yii ɲyiigil'e, maa núru yii niŋgyigigil'e. 17Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, nde yii à ɲya maa ndemu lógo ke, Kile tùnntunmii niɲyahamii ná Kile ɲwɔmɛɛcuvee niɲyahamii la mpyi si lire ɲya, si li lógo. Ŋka pi ɲyɛ a jà a li ɲya, maa li lógo mɛ. 18Ɲyɛ kuru bàtaage k'à jwo mà yyaha tíi ná ɲɛɛnuguŋi i ke, yii ku ɲwɔhe lógo. 19Kuni ɲwɔge na, sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo shinŋi u à Kile Saanre kani jwumpe lógo, maa mpyi u ɲyɛ a pu yyaha cè mɛ, ka Sitaanniŋi si mpa pu wwû u funŋ'i ke. 20Kafaafoge ɲuŋ'i sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo maa ntíl'a ɲɛɛ pu na ná funntange e ke. 21Ŋka pu ɲyɛ a jà a ndìre le t'e mɛ, ti ɲwɔmɛɛni kɛ̀ngɛmɛ ɲyɛ a pɛn mɛ. Kawaa, lire ɲyɛ mɛ yyefugo kyaa ká ti ta Kile jwumpe kurugo, ti maha fworo Kile kuni i. 22Ŋgure shwɔhɔl'e sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, ka diɲyɛŋi karigii funmpɛɛnre ná nàfuuŋi lage si pu cwɔ̂nrɔ, pu ɲyɛ a jà a yasɛrɛ pyi mɛ. 23Ɲìŋke niɲcɛnŋke na sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire ti ɲyɛ na Kile jwumpe núru maa pu yyaha cìni ke. Tire sùpyire na ɲyɛ sùmaseŋɛ fiige, sùmacire tà à sùmaŋi se mà nɔ ŋkuu ŋkuu (100) na, ka tà si se mà nɔ beetaanre taanre (60) na, ka tà si se mà nɔ beɲjaaga ná kɛ kɛ na.» 24Ɲyɛ Yesu à núr'a bàtaage kà jwo pi á na: «Kile Saanre à fworo nde kani kurugo: faapyiŋi wà à sùmashi niɲcɛnŋɛ nûgo u kɛrɛge e. 25Mà sùpyire yaha ŋɔɔmpe na numpilage e, u zàmpɛnŋi wà à pa ɲyɛ̀pege kà shi wà kɛrɛge e maa núr'a kàre. 26Ɲyɛ ka ku ná sùmaŋi si fyîn maa lyɛ siɲcyan. 27Kɛrɛge foo báarapyiibil'à sà kɛrɛge ta amuni ke, ka pi i sà u pyi “Ɲùŋufooŋi, sùmashiŋi mu mpyi a nûgo ma kɛrɛge e ke, taha u bà mpyi a ɲwɔ mɛ? Ɲyɛ̀pege sí ku wá kɛrɛge e ke, taa kur'à yîri ke?” 28Ka kɛrɛge foo si jwo “Mii zàmpɛnŋi wà u à ŋke báarapege pyi amɛ.” Ka báarapyiibii si u pyi “Mu la ɲyɛ wuu u sà ku kɔ̀ɔng'a wwû sùmaŋi shwɔhɔl'e la?” 29Ka kɛrɛge foo si jwo “Yii ku yaha wani, lire baare e, ku takɔɔnge e yii sí raa sùmaŋi kɔ̀ɔnge ná k'e. 30Yii ku ná sùmaŋi yaha u a lyɛge siɲcyan, sùmakwɔngigii ká nɔ, mii sí yi jwo sùmakwɔɔnbil'á pi i kuru ɲyɛ̀pege kwɔ̀n a yige sùmaŋi i, pi pwɔ pwɔ pi i ku súugo fɔlɔ, pi i nta a sùmaŋi kwɔ̀n a le na bwùunni i.”» 31Ɲyɛ Yesu à núr'a bàtaage kà jwo pi á. U à jwo: «Kile Saanre na ɲyɛ mu à jwo mutaridi cige pyà nàŋi wà à ŋgemu nûgo u cikɔɔge e ke. 32Kuru cige pyàŋ'à yîlege cire sannte puni wuŋi na. Ŋka u aha nûgo, u maha fyîn maa mpyi cibwɔhɔ mà tòro kaɲyɛge yawyɛɛre puni taan, fo saɲcyɛɛnre maha ti shèere yaa ku ŋkéɲyi i.» 33U à núr'a bàtaage kà jwo pi á na: «Kile Saanre na ɲyɛ mu à jwo bwúuruŋi yîrigeyirige yaani. Ceewe ká li nimbilere le farini mbyìmɛ niɲyaham'i mà cwɔ̀nhɔ, li maha puru mbyìmpe niɲcwɔnhɔmpe puni yîrige.» 34Ɲyɛ Yesu à puru jwumpe puni jwo bàtaay'i sùpyir'á. Bàtaayi jwumpe baare e, u mpyi na pabɛrɛ yu ná t'e mɛ. 35Lire e jwumpe Kile tùnntunŋi mpyi a jwo ke, pur'à fûnŋɔ, u mpyi a jwo: «Bàtaayi mii sí raa yu pi á, karigii cyi à ŋwɔhɔ fo diɲyɛŋi tasiige e ke, cyire mii sí raa yu pi á.» 36Ɲyɛ Yesu à kwɔ̀ puru jwumpe na ke, maa jyè bage e, ka u cyelempyiibii si file u na, maa jwo: «Bàtaage mu à jwo mà yyaha tíi ná ɲyɛ̀pege e sùmaŋi shwɔhɔl'e ke, kuru yyaha jwo wuu á.» 37Ka u u pi pyi: «Sùmashiŋi niɲcɛnŋi nùgufooŋi u ɲyɛ Supyaŋi Jyaŋi. 38Kɛrɛge e sùmashiŋi niɲcɛnŋ'à nûgo ke, kuru ku ɲyɛ diɲyɛŋi. Sùmashiŋi niɲcɛnŋi u ɲyɛ mpii pi à ɲɛɛ Kile Saanre na ke, ɲyɛ̀pege ku ɲyɛ Sitaanniŋi fyèɲwɔhɔshiinbii. 39Zàmpɛnŋi u à ɲyɛ̀pege wà sùmaŋi shwɔhɔl'e ke, uru u ɲyɛ Sitaanniŋi. Sùmakwɔɔnre ti ɲyɛ diɲyɛŋi tèekwooni, sùmakwɔɔnbii pi ɲyɛ Kile mɛ̀lɛkɛɛbii. 40Pyiŋkanni na ɲyɛ̀pege maha ŋkɔ̀ɔng'a wwû sùmaŋi shwɔhɔl'e maa ku súugo ke, amuni li mú sí n‑pyi diɲyɛŋi tèekwooni. 41Kuru canŋke Supyaŋi Jyaŋi sí u mɛ̀lɛkɛɛbii tun. Yaaga maha yaaga ku ɲyɛ na sùpyire ɲùŋɔ kyánge Kile na, ná mpii pi maha Kile Saliyaŋi kɛ̀ɛge ke, pi sí pire puni cwɔɔnrɔ n‑yige Kile Saanre e, 42si ŋgà nafugombaage e. Wani pi sí raa mɛɛ súu s'a ŋkyànhigii kùru. 43Ŋka mpii pi à Kile ɲwɔmɛɛni cû ke, pire sí raa bɛ̀ɛnmpe yige canŋa ɲyii fiige pi Tuŋi Saanre e. Ŋgemu la ká mpyi si karii yyaha cè ke, urufoo u u niŋgyigigii cyán sèl'e.» 44Kile Saanre na ɲyɛ sahaŋki mu à jwo nàfuu ŋgemu u à ŋwɔhɔ kɛrɛge k'e ke. Nàŋi wà à sà fworo uru nàfuuŋi na taŋwɔhɔge e, maa u yal'a ŋwɔhɔ sahaŋki. U funntanga wuŋi, maa ŋkàr'a sà u cyeyaayi puni pɛ́r'a tɛ̀g'a kuru kɛrɛge shwɔ. 45Kile Saanre à fworo nde kani kurugo: cwɔ̀hɔŋi wà u mpyi na kɔ́ɔn nisinaŋa caa. 46U à kɔ́ɔnbile loŋgara wu ɲya ke, maa ŋkàr'a sà u cyeyaayi puni pɛ́rɛ, maa li shwɔ. 47Kile Saanre à fworo nde kani kurugo: fyacuumpii pìi mpyi a cwò wà lwɔhe e, ka uru cwòŋi si fyaabii shiŋi puni cû. 48U à ɲî ke, ka pi i u dìr'a yige kùmpoge na, maa ntɛ̀ɛn maa fyaabii niɲcɛnmpii cwɔɔnr'a le yaleŋke e, maa tɔ̀ɔn baa wuubii wà. 49Ɲyɛ amuni li mú sí n‑pyi diɲyɛŋi tèekwooni i. Kile mɛ̀lɛkɛɛbii sí shinpiibii cwɔɔnrɔ si ŋgwû shincɛnmpil'e, 50si pi wà nafugombaage e. Wani pi sí raa mɛɛ súu s'a ŋkyànhigii kùru. 51Yesu à puru jwo ke, maa u cyelempyiibii yíbe na pi à mpe jwumpe lógo la? Ka pi i jwo: «Ɔɔn, wuu à pu lógo.» 52Ka Yesu si jwo: «Kile Saliyaŋi cyelentuŋi cye k'à le mà yyaha tíi ná Kile Saanre e ke, uru maha kàla nivɔnŋɔ ta maha bâra niɲjyeŋi na maha yaha uye e, mu à jwo nàfuɲuŋɔ na yige na ŋkaan.» 53Yesu à kwɔ̀ puru jwumpe na ke, maa yîri wani, 54maa ŋkàre u tukanhe na. U à nɔ wani ke, maa jyè pi Kile Jwumpe kàlambage e, maa sùpyire kâlali. U kàlaŋi pyiŋkanni mpyi a sùpyire kàkyanhala fo pi na ŋko: «Di u à pyi maa mpyi yákilifoo yɛ? Di u à pyi maa kakyanhala karigii pyi yɛ? 55Taha cíkyangaŋi tooyo wuŋi bà u ɲyɛ u wi mɛ? Taha u nuŋi bà u ɲyɛ Mariyama mɛ? U cìnmpyiibii bà pi ɲyɛ Yakuba ná Yusufu ná Simɔ ná Zhude mà? 56U ná pùcɛribii pi ɲyɛ nu na ke, pire ɲyɛ naha ná wuu e mà? Di u s'à pyi maa jà na ɲcyii karigii pyi yɛ?» 57Ɲyɛ tire sɔ̀nŋɔr'à pi pyi pi à ɲùŋɔ tugo Yesu na. Ka Yesu si jwumpe lwɔ́ maa jwo pi á: «Kile tùnntunŋɔ maha le ɲjire e cyeyi puni i fo u tukanhe ná u tupyɛnge yɛ!» 58Ɲyɛ pi dánabaare kurugo, Yesu ɲyɛ a kakyanhala karii niɲyahagii pyi wani mɛ.


text: 1Bê bôô sa Emen a na, na henê mega wo aŋga jeré gel ré tô aɲ jeré ɗi bôm sara hen na, ré na aŋgaɲ ré yi ya tiri a men. Aɲ arirji ré liɲ a men. 2Ɓiɲé ka ca tumô, na bi bôrji sa Emen a na hen iyôŋ hende to hen aɲa bay na ré déɲ tu Emen hen. 3Na sa kibi ayê bôô aɲa nana hôniɲ mega wo Emen na ré ɗi sa terare nà, naɲ kwôlo si kibri a aɲ are kêm ka nana gel sa terare a nà ná, tôrji ré ɗiɲ na sa ka geliɲ né a . 4Na sa kibi ayê bôô aɲa Abêl ré liɲ sarga wo dô ɗê kwo Kayen hen biɲ Emen. Na sa kibi ayê bôô wori bi wo hen aɲa Emen na ré bôri mega kwoni woɲ derôre hen men, ôbi na ré gey sarga wori hen, aɲ gel na wo Abêl ré dé tiri a men. Na sa kibi ayê bôô aɲa Abêl na ré ma ca hari kôba, kwôli aŋga ôbi na li hen ré ôm baɲ kemnêŋ kemnêŋ hen . 5Na sa kibi ayê bôô aɲa Emen né ay Énôk tu geɲ ôriɲ derômaraŋ a, ɗiba, ôbi ma ré. Kwôni hô gili ré niɲ wôsa Emen na ayri ôriɲ ligiri a. Aɲ liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Énôk na dé tu Emen tumô dem aɲa ôbi na ré ayri ôriɲ derômaraŋ a hen tô .» 6Iyôŋ ba, na sa kibi ayê bôô dem aɲa kwôni ré déɲ tu Emen. Iyôŋ ba, hena kwôni wo ré era ligi Emen ba, ôbi bi bôri sari a mega wo Emen ré mô ya men, bi ôbi hôn mega wo Emen ré tô kibri sa ka wogeri hen a men. 7Na sa kibi ayê bôô aɲa Nowé ré toyiɲ yêgê wo Emen yêge maari gengiɲ sa aŋga a era hen ka kwôni gel ré tô hen. Ôbi ay kwôlo Emen kôli hen mega kwôlê woɲ ɗéɲ iyôŋ né aɲa ôbi ré liɲ bato wo dami mega wo Emen kôli hen iyôŋ. Aɲ ôbi gôliɲ naɲ yiri men, naɲ ɓiɲé ka bô iyére tori a men. Aɲ na hen iyôŋ aɲa aŋga Nowé na li hen ré gel wo ɓiɲé ka sa terare a na ré li aŋga habiɲ. Aɲ sa kibi ayê bôô wori bi wo hen aɲa Emen né bôri mega kwôni woɲ derôre tiri a hen . 8Na sa kibi ayê bôô aɲa Abraham ré biɲ kwôlê sa uwôgê wo Emen uwôgeri a aɲ henaɲ ôriɲ sa iyére to Emen genge ɗiré biri hen. Aɲ ôbi hena ô iyôŋ a tôŋ mera ɗiba, hôn sa iyére hende to hen tumô ré a men. 9Na sa kibi ayê bôô wori bi wo hen aɲa ôbi ré môriɲ mega kerga iyôŋ sa iyére to Emen na genge ɗiré biri hen. Ôbi mô na bô iyére to bay li naɲ bargay hen. Bay môrji naɲ si Isak naɲ Jakwôb ka Emen na genge ɗiré biji sa iyére hende to hen men . 10Abraham li hen iyôŋ wôsa ôbi bi bôri na sa iyére to tôre ɗiɲ iyêre dô men, Emen a na ôbi gengére men, ôbi naɲ yiri a na ôbi ɗéére a men. 11Na sa kibi ayê bôô aɲa Abraham ré uwôɲiɲ geré yêɲ kema naɲ halêri hen bi wo tamni Sara kôba, yê wori na naɲ men, hende na haal niɲ a men hen. Ôbi hôn wo kwo ré genge ɗiré biri kema hen na, ré kelê kwôlê woɲ benare ré . 12Ôbi a, naɲ geré wo gawra wo pôn wo na yi mega temay gawra iyôŋ hen aɲa tô môɲ wo gawrê ré biɲa môɲ têbêŋne to derômaraŋ a iyôŋ hen men, môɲ hal wo kibi cér a wo kwôni nêm deŋsê ré hen a men . 13Gawrê bay ka nana kôl kwôliji hen na, na bi bôrji sa Emen yôôd kwôy wo bay maɲ. Are bay ka Emen na ayiɲ tôri hen na, bay uwôɲ né, niɲba, bay hôn wo arirji ré liɲ aɲ bay li yi derê wô sarji men, bay kôl iyôŋ ba: «Niɲa kergê men, iyére toni naɲ sa terare a nà a men .» 14Gawrê bay ka kôl kwôlê bi wo iyôŋgi hen na, gel tu wolé wo bay ré woge na sa iyére to ré yi toji. 15Men, gel wo bay ré erem sa iyére to bay na henaɲ ya hen ré a men. Hen aɲa bay henaŋ ré erem sa iyére to bay henaɲ ya hen na, bay henaŋ ré uɲé geré biliɲ hôriɲ ya. 16Niɲba, tiri wori ba, bay woge na sa iyére to ɗê to bay henaɲ ya hen. Sa iyére hende to hen na, na derômaraŋ. Ôbi a, hena bay ré uwôge Emen ‹Emen› woji kôba, tayre ré diri ré hen wôsa ôbi ɲan sa iyére wô biji ya a men. 17Na sa kibi ayê bôô aɲa Abraham na ré ay kemari Isak ɗiré liɲ sarga kiriɲa Emen na séliɲ bôri hen. Ôbi na ay kemari bi wo pôn nêŋ hen ɗiré liɲ sarga bi wo na kemari bi wo hen aɲa Emen na ay tôri biri 18kôli iyôŋ ba: «Na naɲ kemam Isak aɲa kwôŋgêm ré kwônê mega wo na en gengiɲ hen iyôŋ .» 19Niɲba, Abraham hôn mega wo Emen ré ôriɲ naɲ néé wo ré lê aɲ Isak ré jê sé kamɲê. Na hen iyôŋ a, ré yi mega wo Isak na ré ma aɲ ré ji si kamɲê iyôŋ. 20Na sa kibi ayê bôô aɲa Isak ré tôriɲ kibri sa si Jakwôb naɲ Esawu aɲ ôbi hôn mega wo terê kibi bi wo hen na ariri ré sa liɲ . 21Na sa kibi ayê bôô aɲa Jakwôb kiriɲa baa ɗa wo ɗa ma na, ôbi tô kibri sa kam Josêp ka wôô hen men, ôbi gere yiri naɲ kwore wori aɲ ayiɲ kibi Emen . 22Na sa kibi ayê bôô aɲa Josêp kiriɲa ré baa ɗa wo ɗa ma na, kôl kwôli sé wo kam Israyêl a séɲ Ejipt a men, gengeji aŋga bay ré sa liɲ naɲ ibéri wulê wo ɗiré ma a men . 23Kwo iba Moyis naɲ yori kôba, na sa kibi ayê bôô woji aɲa kiriɲa bay yêɲ Moyis na, bay uwôbiri li geserê subu wôsa bay bô manare to kemarji menba, bay hariɲ tôô to kelma ay hen né kwôy . 24Na sa kibi ayê bôô aɲa kiriɲa Moyis ré yiɲ kwo iyêri na, ré kaɲ bi bay ré uwôgeri kema môni Parawôn wo na kelma wo Ejipt hen . 25Aɲ ôbi gey geliɲ gusiɲ naɲ ɓiɲé ka Emen ɗiba, ɗiré merê naɲ yi derê wo haw hen mera bô têriɲ a ré. 26Ôbi gey bi ɓiɲé ré kaɲni mega bay ré sa kaɲiɲ Krist, kwo Emen dôri hen, hen iyôŋ na ré dô ɗê ari uɲé ka sa iyé Ejipt a kêm wôsa ôbi ɗi tiri na sa aŋgaɲ têbê sa kôbi ka a era hen a ɗi. 27Na sa kibi ayê bôô wori aɲa Moyis na ré séɲ sa iyé Ejipt a ɗiba, na hariɲ bô tarê wo kelma Parawôn ré men, ôbi ɗebu sa têri a mega wo ôbi ré gel Emen wo kwôni gili sa pôn né hen iyôŋ . 28Na sa kibi ayê bôô bi aɲa ôbi ré ɗi tô lê geserê wo bay uwôgeri Pak hen men, ôbi kôlji bi bay ré tal kwôbri lari a kibi geré aɲ bi mana wo temare ré duu kamrê kaɲ kalmare ka Israyêl ré niɲ . 29Na sa kibi ayê bôô aɲa kam Israyêl ré ɗayji cér wo bay uwôgeri cér wo sêy hen mega kiriɲ ka hay iyôŋ menba, kamaŋ ka Ejipt gey ciré lê hen iyôŋ men, menba, cér bi wo hen pôrji kêm . 30Na sa kibi ayê bôô woji bi wo hen aɲa haba woɲ gerem wo sa Jériko ré tiɲ kiriɲa kam Israyêl tor sari kwôy wulê jurgem hen . 31Na sa kibi ayê bôô aɲa Rahab hende yiɲ yiɲare toɲ têriɲ ré ma naɲ bay kaɲê Emen né wôsa hende na ɓu ɓiɲé ka Israyêl ka na ɲaŋla sa kôbe kiriɲ hen yere a naɲ yi derê . 32Na ba na kwôli mi a ené kelê sôŋ ba? Na wo ené uwôɲ tulmô kiriɲ dê ba, ené kelê kwôli si Jédéyôn, Barak, Samsôn, Jepté, Dabid, Samiyêl naɲ bay kibi Emen kêm . 33Na sa kibi ayê bôô woji aɲa bay ré bôy kumbul naɲ sa iyére iyére men, bay li aŋgaɲ derôre tu Emen a men, bay uwôɲ aŋga Emen na genge ɗiré biji hen a men. Bay ɓu kibi kwo men, 34bay bare néé wo tare men, kiriɲa bay ca deréji ré yebere to dami kôba, bay ge gôl men, bay na iya niɲba, uwôɲ néé lew men, kibi kumbul a ba, bay na imɲê men, bay bôy kumbul sa asgarɲê ka sa iyére to ɗaŋgi a a men . 35Na sa kibi ayê bôô aɲa yébé ré hô geliɲ ɓiɲé kaji ka na ma hen ji si kamɲê. Ɓiɲé ka ɗaŋgi kwôni bay gelji gusiɲ tu temare a aɲ bi bay ré ɗéɲ ayê bôô woji, niɲba, bay ɗebe sa têrji a kwôy wô sa jiɲ siɲ kamɲê wô môriɲ bô derê a men . 36Ɓiɲé ka pôni bay tiréji men, bay sêji naɲ sera men, harêji naɲ gaŋgi musure men, bay biji daŋgay a a men . 37Ɓiɲé ka pôni bay gôbeji duu ré keram men, ka pôni bay karji derôre a wôô men, ka pôni bay derji ré yebere to dami men, ka pôni kayrê naɲ kiriɲ kiriɲ men, bay harê na wumne men, na bay nimré men, bay gelji gusiɲ damaŋ a men . 38Sa terare nà ná, ɗôd ba, bay henaŋ ré merê ya ré wôsa bay na ɓiɲé kaɲ bay bôô pôn ka dôri. Bay kayrê erê bô kalmê men, sa keram a men, yéré bô iyom keram men, bô iyom a a men. 39Na sa kibi ayê bôô woji aɲa gawrê bay ka kêm hen ré déɲ tu Emen hen, niɲba, aŋga Emen na genge ɗiré biɲ ɓiɲé kari hen na, bay gel naɲ tirji ré tô. 40Wôsa Emen na erem sa aŋga dô ɗê aɲ wô sarna aɲ ôbi na gey bi bay ré uwôɲ are bay ka kêm hen piniji ré.