text:
Bachibuɣisira
Piligu
Di pa shɛli a na mi m-bɔri ni a buɣisi bin’ shɛli. A ni zaŋdi bachi shɛŋa ni di tooi sɔŋ a ka a tooi buɣisi a ni bɔri shɛli buɣisibu maa ka ti booni bachibuɣisira maa. Bachibuɣisira [1]buɣisirila bachinamda mini bachizaana.
Bachibuɣisirili nyɛla bachi’shɛli din buɣisiri daadam bee bin’ shɛli din be yɛltɔɣili ni. Dixon
(1982) wuhiya ni bachibuɣisira malila balibu din kpini bin’ bihi mini bin’ kara.
Dimbɔŋɔ wuhimi ni bini kam ka ti yi yɛn buɣisi, faashee ti zaŋ bachibuɣisira ka ŋa wuhi ti lala bini maa kama bee di biɛhigu ni nyɛ shɛli.
Bachibuɣisira shɛhira
Tuuli ti mali bachibuɣisira ka ŋa buɣisiri bini galisim ni nyɛ shɛli kamani: ti’ karili, loori titali, du’ jahampiŋ, wɔb’ wubinli etc
Ti lahi mali bachibuɣisir’ shɛŋa ka ŋa wuhiri bini pɔrilim kamani: ba’ bila, bi’ bilifu, bi’ nyiriŋga, bi’ liɛɣu etc.
Bachibuɣisira shɛŋa lahi beni n-wuhiri bini dubu ni be shɛm kamani: ti’ waɣinli, paɣ’ jia, no’ diɣili, bɔɣ’ zilinli, bɔɣ’ kpuɣili, etc.
Shɛŋa lahi wuhiri bini ni yɛlim shɛm kamani: pal’ yɛlinli, du’ muɣilinli, etc.
Shɛŋa lahi wuhiri bini yuusim kamani: yil’ palli, ti’ polli, loori kurili, loori nyihiŋ, neen’ chɛra, etc.
Bachibuɣisira shɛŋa wuhiri bini dariza kamani: suhu viɛlli, bi’ yoli, bi’ biɛɣu, etc.
Ti lahi mali bachibuɣisira ka ŋa wuhiri bini kama kamani: buku sabinli, piɛ’ piɛlli, bu’ ʒee.
Shɛŋa ŋan buɣisiri niŋgbuŋ biɛhigu kamani: ʒi’ timsili, nim’ balli, bin’ kpiɛŋ, ko’ mahili, ti’ salli, etc.
Bachibuɣisira shɛŋa ŋan buɣisiri daadam biɛhigu bee halli kamani: hal’ suŋ, do’ tɔɣu, bi’ yoli, hal’ biɛɣu etc.
Bachibuɣisira balibuEdit
Bachibuɣisira mali balibu [2]pam. Bachibuɣisira maa mi pirimi doli ŋa tuma ni ŋa biɛhigu.
Ti nia kpe nyɛla ti wuhi ŋa balibu maa shɛŋa ka ti nya. Olawsky boli shɛŋa bachibuɣisirimaŋa mini manshishilo bachibuɣisira.
BachibuɣisirimaŋaEdit
Ti lahi mali bachibuɣisiri shɛŋa ka ti booni ŋa bachibuɣisirimaŋa. Lala bachibuɣisira maa
kuli nyɛla bachibuɣisira ni achiika. Ŋa tuma kuli nyɛla buɣisibu. Lala bachibuɣisira maa bemi kamani bachinamda la. ŋa malila biɛlima ŋa wuhiri kalinli ka tooi dooni bachinamda nyaaŋa. Bachibuɣisirimaŋa maa shɛhira n-nyɛ:
[8.1] viɛlli, viɛla suŋ,suma polli, pola karili, kara saɣisinli, saɣisima
Bachinamdimaŋa maa doonila bachinamda nyaaŋa yɛltɔɣa ni. Lala bachinamda ŋɔ zaɣ’ yini kam yi dɔni miri bachinamdili, lala bachinamdili maa bahirila di kalinli biɛlinli maa. Jilikpeeni n-kpalimda kamani shɛhira ŋan doli ŋɔ na ni wuhi shɛm.
[1.2] a. ba’ ʒee ba’ ʒɛhi
Manshishiilo bachibuɣisiraEdit
Lala bachibuɣisira dii pala bachibuɣisira. Ŋa ŋmanila bachiniŋdipahira mini bachinamda.
Ŋa dii bi za dede n-ti bachipubu shɛli. Ti yi lahi lihi ŋa dooshee yɛltɔɣa, ŋa dooshee bahi be ŋa ko ka che bachibuɣisirimaŋa maa. pubu. Shɛhira ŋan do tiŋli ŋɔ doonila bachinamda tooni. Lala bachibuɣisira maa ka biɛlin’ shɛŋa ŋan wuhiri ni ŋa nyɛla zaɣ’ bɔbigu bee zaɣ’ yini. Kpe baa mini buŋa maa n-niŋdi zaɣ’ bɔbigu.
Bachibuɣisira maa yi tilim dɔni bachinamda maa tooni, chiriŋ ni kana yɛltɔɣa maa ni. Ti
lahi nya ka lala bachibuɣisira maa ka kalinli biɛlima la. Yɛltɔɣiŋmasɔɣu maa zaɣ’ gaŋtali
mini bɔbitali yirila bachinamdi’ shɛli bachibuɣisirili maa ni buɣisiri maa ni na.
[1.4] *ba’ barina
*buŋa alaha
Lala bachinima ni tooi zani ŋa gama zuɣu kamani bachinamda la. Lala chɛmi ka shɛba bi lihi ŋa bachibuɣisira, amaa bachinamda ŋan tumdi bachibuɣisira tuma. Lihimi shɛhira ŋɔ.
[1.5] a. Alaha ka n da li.
b. Di mali barina.
Manshishiilo bachibuɣisira ŋɔ shɛŋa biɛhigu be ŋa kɔ ka che zuɣusaa shɛhira ŋɔ. Lala bachibuɣisira ŋɔ dii bi dooni paani bachinamda zuɣu kamani bachibuɣisirimaŋa ni niŋdi shɛm maa. Ŋa kpuɣirila biɛhigu shee bachiniŋdili (Olawsky (1999:18), ka lala bachibuɣisirili maa pani bachiniŋdili maa zuɣu kamani gbunni ŋɔ ni wuhi shɛm.
[1.6] O be chirichi
Di be polipoli
*O be viɛlli
*O be suŋ
*O be biɛɣu.
Amaa vihigu wuhiya ni lala bachi shɛŋa Olawsky ni wuhi maa bi tumdi bachibuɣisira tuma. Ŋa tumdila bachiniŋdipahira tuma. Ti mi yi yɛn wuhi lala faashee ti zaŋ bachibuɣisir’ shɛŋa n-sɔŋ lala bachinima maa dooshee ka nya gbunni beni kamani ti ni niŋ shɛm (6) ni zuɣusaa ŋɔ.
Bachinamdibuɣisira
Bachinamda nyɛla yuya bachinima kamani ti ni wuhi shɛm maa. Amaa di ni tooi niŋ ka
bachinamdili taɣi tuma yɛltɔɣa ni n-kpalim tumdi bachibuɣisira tuma. Ti yi nya ka bachinamda ayi pa taba zuɣu yɛltɔɣa ni ka ŋa zaa be bachinamdili yɛltɔɣiŋmasɔɣu ni, yini bahi buɣisirila yini. Dooshee bi wuhiri din buɣisiri di kpee amaa gbunni n-yɛn wuhi din buɣisiri di kpee. Chɛliya ka ti nya shɛhira ŋɔ.
[1.7] Adam gbarigu sa goya.
Bachibuɣisira nyɛla bachi shɛŋa ŋan kahigiri bachinamda mini bachizaana yɛltɔɣa puuni. Di wuhiri bachinamda maa biɛhigu ni nyɛ sham yɛltɔɣa puuni.
Shɛhiranima; piɛlli, bela, titali, jia, waɣinli, viɛlli.
Bachibuɣisira BalibuEdit
- Galisim bachibuɣisira: nyɛla di wuhiri bin'shɛɣu galisim ni nyɛ shɛm.
Shɛhiranima:
- O mali la pu' titali.
- Chirifo waɣ'gi pam.
2. Biɛhigu bachibuɣisira: nyɛla din wuhiri binshɛli di ni buɣisiri maa biɛhigu ni nyɛ shɛm.
Shɛhiranima
- Doo ma nyɛla do' biɛɣu.
- O kɔrigila nolo sabinli
3. Bɔhigu bachibuɣisira: di nyɛla bachi shɛli din chɛ ka yɛltɔɣili lɛbiri bɔhigu.
Shɛhiranima:
- Bɔ ka a bɔra?
- Bindiri dinnima ka bɛ lee kɔhira?


c: text/html

text:
Dankelen Sàba
Fɔlɔ fɔlɔ, taamaɲɔgɔn cὲ sàba y’u denw ʃu ka Kԑ waleya dɔw kan minnu tùn tԑ Taa den ninnu jimisira fԑ. Cὲ fɔlɔ y’a ta ʃu ka Kԑ musoko kan. O kamalennin tùn bԑ ʃu ni tle bԑԑ Kԑ girin na musow ‘kɔ, hali a tùn tԑ mago ɲԑ a fà ye tun. A Tor’o la fo ka na taama bolo Da.
Flanan fana y’a ta ʃu ka Kԑ damatԑmԑ cikԑ kàn. Ale tùn bԑ sԑnԑ Kԑ kosԑbԑ fɔ o yɔrɔ jamanatigi tùn b’a fԑ k’a fà Janfa sɔ̀rɔ kosɔn. O Kԑra sababu ye dugubla Jiginn’o ‘kɔnɔ.
Sàbanan y’a ta ʃu ka Kԑ geseda kàn. Cԑnin in fana tùn bԑ ʃu ni tle bԑԑ K’o la. A ye ‘fԑn K’a fà ye fo fadenw tùn b’a fà Juguya o sɔrɔ in kama. O juguya kosɔn, o fana ye dugu Blà.
Nin cὲ sàba ninnu de Flԑ ka ɲɔgɔn Sɔrɔ taamasira kàn. U Tora k’u ka dugubla-kun ɲԑfɔ ɲɔgɔn ye. U Sera dugunin dɔ la..
Dugutigi n’a jԑɲɔgɔnw y’u bisimila. Ɔ, jaa o dugu kamalenkun-tigiw fana tԑ màa si Blà u yԑrԑ ‘ɲԑ jyԑn ko foyi la. Bamananw ka kuma tԑ ? ko « n 'ɲɔgɔn tԑ n badenw na, k’o ye cyԑn ye, ko nka n 'ɲɔgɔn tԑ muso wԑrԑ den na k’o ye nkalon ye ». jatigiw y’a Laɲini ka nin cὲ sàba ninnu Kɔrɔbɔ ka Lajԑ. U Flԑ ka dugu sԑnԑkԑnԑ bԑԑ Fàra ɲɔgɔn kàn. O kɔ fԑ, u ye dugu muso bԑԑ Kԑ ɲɔgɔn kàn yɔrɔ kelen. Kà Tla ka dugu gesew bԑԑ fana Fàra ɲɔgɔn kàn. Tuma min na, u ka labԑnw Sabatira, u y’a Лini cὲ sàba ninnu fԑ ko bԑԑ k’i dɔnko Kԑ sɔgɔma ni wula ‘cԑ. Yanni ka Se lansara ma, sԑnԑkԑla ye dugu sԑnԑkԑnԑ bԑԑ Sԑnԑ k’a Ban tayi. Gesedala fana ye dugu gese bԑԑ kԑ finimugu ye ka Bԑn waati fɔlen ma. Ɔ, sàbanan sa, O fana Sera ka Tԑmԑ ni dugu muso kelen kelen bԑԑ ye fo tintɔ kelen. O kuma Selen dugutigi ma, o y’u Weele blon ‘kɔnɔ. A ko sԑnԑkԑla ni gesedala ma k’olu Kԑra ale ka duguden dɔw ye. A ye dugukolo D’u ma ni ka dugu kamalenw Blà ka ʃiso Jɔ u ye ni ka Sɔrɔ k’a Fɔ tɔ kelen ye k’a k’ale ka dugu Blà, k’a ka Taa ‘yɔrɔ la a ka kunafonin tԑ dugu Lasɔrɔ yɔrɔ min ‘kuma t’a ka kɔlɔkɔlɔ ma. K’a Ta o dòn fo ka na Blà bì la o cὲ in bԑ ka Taa ni Ala tԑ màa si t’o danyɔrɔ Dɔn.
N y’o Tà yɔrɔ min, n y’a Blà yen.
Blàdon : 2017-07-14 Yɛlɛmako laban : 2017-07-23

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Farafina Ngun Kunafoliw sanga Kelin kono
🇦🇴 Angola: Jamanatigi Joao Lourenco ye a ka parti ka kalata sebaaya seli ke jumadon
🇰🇪 Kenya: Kiiritigɛsoba ye ɲininkali 8 bila taratadon, a bɛna minnu jaabi ni a ye sariya ta nin kalo in jamanakuntigi ka kalata jaabi kan, min bɛ sɔsɔli la
🇲🇱Mali: Mouvement national pour la Liberation de Azawad (MNLA), o ye marifatigi kuluba dɔ ye min bɛ baara kɛ Mali woroduguyanfan fɛ
Farafina Ngun Kunafoliw sanga Kelin kono
🇦🇴 Angola: Jamanatigi Joao Lourenco ye a ka parti ka kalata sebaaya seli ke jumadon 🇰🇪 Kenya: Kiiritigɛsoba ye ɲininkali 8 bila taratadon, a bɛna minnu jaabi ni a ye sariya ta nin kalo in jamanakuntigi ka kalata jaabi kan 🇲🇱Mali: Mouvement national pour la Liberation de Azawad (MNLA),
Farafina Ngun Kunafoliw sanga Kelin kono
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
Jɔnkunda Tarawele
Denmisenya
Jɔnkunda Tarawele Bangera 1942 sàn kalo 2nan tle 23 Kati. Jɔnkunda y’a ka kàlanw Ke Kati, o kɔ fe Nàra, Kayi ani Frezis (Fransi). A ye cemakalanjala sɔrɔ Terasɔon de Fuzɛɛ cemakalanso la 1961 sàn Bamakɔ. O kɔ fe a ye sannakalanw Ke Risila, Alzeri ani Fransi ni ka Kɛ dɔnnifa ye jatedɔn dakun na. Baara talen 'kɔ, a Kera ENI sannakalanda ɲemaa ye.
Politikiko daminew
Jɔnkunda ye ADEMA-PASJ sintibaa dɔ ye 1990sàn.
1992 sàn zuwenkalo tle 9 Jɔnkunda Kera baarako setigi ye. 1993 sàn awirikalo tle 16 a Kera lakanasetigi ye o kɔ fe a Kera jamanakunkankos jamana kɔ kan setigi ye 1994 sàn fɔ 1997 sàn.
1997 sàn Jɔnkunda Kera Nàra wasaden dɔ ye Ka Sɔrɔ ka Ke yen ADEMA-PASJ kuntigi ye k’a Tà 1997 sàn ka Nà 2002 sàn na. 2002 sàn wasadenkalata la a Danna.
2000 sàn ɔktɔburukalo la, Ibrahim Bubakar Keyta bɔlen kɔ yen, Jɔnkunda Kera ADEMA-PASJ ɲemaa ye Mali kɔnɔ.
Jɔnkunda Tarawele, wàsablon ɲemaa
Parti in sesɔrɔ wàsadensigi temenen kɔ 2007 sàn na, Jɔnkunda Kera wàsadenw ɲemaa ye setanburukalo tle 3. O kalata in tun b’a ni CNID ɲemaa ce n’o ye Muntaga Tal ye.
2012 sàn grigra
2012 sàn kalo fɔlɔ la, MNLA ni Asar Dine fàaralen ɲɔgɔnkan ye murutili dɔ Ke jamana kɔrɔnyafan fe.
2012 sàn kalo 3nan tle 21 sorasidenmisenw ni Amadu Haya Sanɔgɔ tun b’u ɲe ye Attfanga Dafri. Лanŋeniberew Tàra CDEAO fe. O hukumu kɔnɔ MNLA ni Ansar Din mɔgɔw jamana marabolosaba Mine kɔrɔn fe. MNLA ye Azawad ka yeremahɔrɔnya kuma Labɔ k’a Sɔrɔ CEDEAO m’a Lakodɔn.
Sogonalidon Kelen CEDEAO ni Burukina jamana fe ATT ye fanga bla. O kelen Jɔnkunda kera furancelafanga jamanatigi ye.
Furancelafanga ni jamanatigiya
2012 kalo 4nan tle 7 Jɔnkunda y’i To Burukina ka Nà Bamakɔ. A nàlen ye kalata kura Laben.
2012 sàn kalo 4nan tle 8 Amadu Tumani Ture ye fanga Bla.
Jɔnkunda Kera furancelafanga jamatigi ye awirikalo tle 12, 2012 sàn na. O kelen a ye ʃek Modibo Jara Ke jamana setigiw ɲemaa ye.
2012 sàn kalo 5nan tle 21 Jɔnkunda joginkoguya Kera jamakulu diminen dɔ fe a ka baarakeyɔrɔ la. O kelen a Taara Furake Fransi nin ka Sɔrɔ ka Nà kalo 7nan tle 27 jamana kɔnɔ a keneyalen.
2012 sàn desanburukalo la Kapiten Amadu Haya Sanɔgɔ ye ʃek Modibo Jara ka fangabla Dyagoya. O kelen ka fanga Bla Jɔnkunda ye Jango Sisɔkɔ si ʃek Modibo Jara nɔ na.
Jamantigi-kalata min Kera juluyekalo tle 28 ni Utikalo tle 11 ce 2013 sàn, Ibrahim Bubakar Keyta ye se Sɔrɔ min ke Jɔ,kunda Tarawele ye fanga Di ale Ma setanburukalo tle 4 don.
Blàdon : 2017-03-24 Yɛlɛmako laban : 2017-03-29


text:
🇺🇸Ameriki ngun kunafoliw sanga kelin kono
🇺🇸jamanakuntigi Joe Biden ye laseli kɛ karidon ko Ameriki kalanso banbaga fanba bɛ ka a ɲini hali bi ka kalandenw ka juruw sara
🇺🇸Ameriki ye layidu ta ka sɔrɔdasi-dɛmɛn miliyari 3 ɲɔgɔn wɛrɛ Di Kiev ma walasa ka Ukraine ka yɛrɛmahɔrɔnya don seli Kɛ.
🇺🇸Ameriki kiritigɛjɛkulu dɔ y’a jira ko Los Angeles mara ka kan ka Kobe Bryant musocɛ salen sara miliyɔn 16 ye, fotow la minnu jɛnsɛnna NBA dolow su kan
🇺🇸Ameriki ngun kunafoliw sanga kelin kono
🇺🇸Ameriki ngun kunafoliw sanga kelin kono
Programmes
-
septembre 30, 2022
Dunia Ngun Kunafoli Sanga kelin kono
-
septembre 30, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli sanga kelin Kono
-
septembre 30, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 30, 2022
Dunia Ngun Kunafoli sanga kelin kono
-
septembre 30, 2022
Ameriki ngun Kunafoli Sanga kelin kono
-
septembre 30, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoli sanga kelin kono


text:
Mɔgɔ weelelen kɛnɛ kan bi, an bɛna kuma bɔlɔlɔsira baara cogo kura dɔ de kan ko « influenceur-ya »
A jɛnsɛnna :
Mɔgɔ weelelen kɛnɛ kan bi,an bɛna kuma bɔlɔlɔsira baara cogo kura do de kan ko « influenceur-ya ».O ye mɔgɔw ye minnu b'u dayɛrɛmɛn sɔrɔ bɔlɔlɔ kan, n'u yɛrɛ jaw, n'u kumakanw, n'u ka fɛn wɛrɛw ye.O baara i bɛ ka sanga sɔrɔ kɔsɔbɛ sisan farafinna. O kama, Safi Luna ye Marian Inna KANOUTE bisimila.Ale ye hadamadenw yɛrɛ ka bɔɲɔgɔna kalanbaga ye, n'a bɛ fɔ o ma ko Coach de développement personnel. An ye o ka masala lamɛn.


text:
Dunia Ngun Kunafoliw sanga Kelin kono
🇺🇦Ukraine: Jamanakuntigi Volodymyr Zelenskyy y’a jira ko Kiev sɔrɔdasiw ye dugukolo minɛ kokura Kharkiv mara la, arabadon wula fɛ kuma dɔ senfɛ
🇰🇷Kore Du Sud: Kabako laɲini dɔ la jumadon, Kore Dugu ye kumaɲɔgɔnya kɛ ni Kore Worodugu ye walasa ka baro kɛ denbayaw ka ɲɔgɔnyeko kan minnu farala ɲɔgɔn kan Kore kɛlɛ fɛ
🇷🇸Serbie: LGBT josariyaw lafasalitɔnw b’a fɛ ka dankarili min kɛ Serbie jamanatigi Aleksandar Vucic ye min bila dɔgɔkun nata EuroPride parade la, bagabagali kɛlen kɔ ka fariyakow kɛ
Dunia Ngun Kunafoliw sanga Kelin kono
Dunia Ngun Kunafoliw sanga Kelin kono
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
Ziirinda 2016 06 18
Masakɛ ɲuman n'a den ŋaniya jugu
Nin Kɛra masakɛ dɔ ye min tùn ka ɲi kosɛbɛ, nafolo tùn b'a 'kùn w'a tùn bɛ Hinɛ a ka jamanadenw na kojùgu. A tùn y'i Janto kàlan, sɛnɛ baganmara, mɔni ani kɛnɛyako la haali. O de tùn y'a To a ko Dyara a ka jamanadenw ye. Ni masakɛ ɲuman in tùn Taara a ka jamana 'fàn o 'fàn bonyaw tùn bɛ Bɔ fàn bɛɛ ka n'a Kɛ k'a kɔnkɔn Fa. Nkà masakɛ denkɛ fɔlɔ tùn Kɛra den jugu ye w'a fà ka ɲumanya walew tùn ka go a ye kojugu. Don dɔ Kɛra yen a y'i Madon a fà la k'i kanto o ma ko
-Bwa, i bɛ ka jamanadenw Tyɛn kojugu, u bɛ na jama ka Blà i la. Jamanaden ka kan ni gosili ni lajaaba de ye 'tuma bɛɛ.
Aa!, denkɛ kɛlen ka nin kuma B'a 'da, masakɛ Hamina ka jɔɔrɔ. A Kɛra sa 'tuma bɛɛ a b'i Sìgi k'i Miiri a denkɛ ka jamanadenw maracogo la ale yɛrɛ salen kɔ fɛ, bari a y'a Dɔn sisan k'a den tɛ ŋanya ɲuman tigi ye. Nkà masakɛ Nàna mun Kɛ? Walasa jamanadenw tiin ka Dòn a den na djɛnma don o don sɔgɔma fɛ a tun bɛ den in ni kankɔrɔsigi damadɔ Fàra a yɛrɛ kan ka Bɔ ka Ti ɲɛ Da a jamana yiriwa sira bɛɛ kan i n'a fɔ kàlanyɔrɔw, wɛrɛkɔnɔnaw, mɔnikɛyɔrɔw, kɛnɛyasow, wa n'a tùn Taara forokɔnɔnaw na don min a yɛrɛ tùn bɛ daba Minɛ tuma dɔw la k'i bri ka sɛnɛ Kɛ. O waleya in tùn bɛ jamanaden laseewa k'u jadon u yɛrɛ la, u tùn bɛ nɔnɔw, jɛgɛw, ni fɛn caman D'u ma o sèn fɛ, nkà masakɛ denkɛ tùn bɛ Лugun o fɛn ninnu fana na. Jamanadenw tiin ma se ka Dòn masakɛ denkɛ la nin bɛɛ 'kɔ. Ɔ, don dɔ fajirida fɛ masakɛ fari Ganna, dugujɛlen, a ma Se ka Taa yɔrɔ la. A ye dɔgɔkun kelen K'o la a tɛ Se ka Taa 'yɔrɔ la. O kɛlen a ye kankɔrɔsigi dɔw Blà ka Munmun-munmun jamana 'àn bɛɛ la ka jamanadenw Bɔ kunpan na. Aa! kùnnafoni jɛnsɛnna k'a Fɔ ko masakɛ fari man di a la yɔrɔ min aa! jamana Nàna ka na Suma bɛɛ Hamina, u bɛ dugawu Dòn a ye 'tuma bɛɛ. Bàna Nàna ka na ka Nà juguya, fura sugu bɛɛ dɔ Kɛr'a la nkà o bɛɛ la a Tora Ala ta la. Ala ye masakɛ ɲuman in miniji Dɔgɔya. Aa! o Kɛlen, jamanaden Siranna. U Hamina. Wa u Jɔɔrɔla. Ɔ, u Nàna masakɛ sutura minkɛ cɛkɔrɔbaw ye dugu mɔgɔw Fàra ɲɔgɔn kan, u bɛɛla kɔrɔbalen Wulila ka kuma Tà a ko
-An bɛ Ala Fo k'a barikada, ale min y'an Da, n'an bɛɛ bɛ Tla ka Segin ale kelen in ma. Jamanadenw, o Ala in de tùn y'an gɛrɛsɛgɛ Dòn 'masakɛ la min Kɛra An fɛ, wa a y'a Minɛ an na dɛ! o tuma na bɛɛ ka dugawu k'a ye. O tɛmɛnen 'kɔ an fɛ yan, laada ye laada ye dɛ! o jumɛ ye? ni masakɛ Banna a denkɛ fɔlɔ de Sìgi a nɔ na. An Bangera k'o Sɔrɔ yan. O tuma na k'a Tà bì la an ka masakɛ kura Flɛ.
U ye masakɛ denkɛ bolo Minɛ k'a masakɛya minɛ bɛɛ D'a ma, a Sìgira jamana kun na. Kabani o don a ye pɛrɛnni da Minɛ kankɔrɔsigiw yɛrɛ la fɔlɔ. Wa o sàn kelen in na a ko ko ni sɛnɛfɛnw Tigɛra ko sɛnɛkɛla bɛɛ ka Nà n'i ta ye ka N'a Blà ale ka 'so, ni min Bànn'o ma a b'o Minɛ k'o kunkolo Tigɛ, don o don mɔnikɛla bɛ Nà n'u ka jɛgɛ mɔnenw bɛɛ ye ka n'u D'a ma ni min Bànn'o ma a b'o kunkolo Tigɛ. Kɔnkɔn Nàna jamanadenw Tɔɔrɔ ka dɔw Fàga. A Tor'o de la sa, aa! jaa bà dekunen bɛ kinni Kɛ. Aa! don dɔ Kɛra jamanadenw bɛɛ Fàrala ɲɔgɔn kan ka maramafɛnw Tà ko n'a ma ɲɛ k'olu bɛɛ bɛ ka Sa kɔnkɔn y'a sababu ye k'o dekun ka Bon k'o tuma na u ka Taa masakɛ jugu in nɔ fɛ k'a Fàga walima a k'olu bɛɛ Fàga a ko ka Ban ʃyɛn kelen. Aa! i sɛnɛkɛla, i baganmarala, i kankɔrɔsigi....U bɛɛ Fàrala ɲɔgɔn kan k'u 'kùn Da masakɛ bara kan. U selen, u y'a Minɛ k'a Siri jiribolo dɔ la ka lɔgɔba Ton a dugu ma k'u bɛ na tasuma Dòn o la a 'kɔrɔ ni k'a Jeni. Maakɔrɔba dɔ Sɔrɔla jama cɛla min kumakan tùn Labatolen tùn don kosɛbɛ, o ko k'u ka Hinɛ a la a fà ka ɲumanyaw kamà. Ɔ, o kɛlen, u m'a Fàga blen nkà u y'a n'a ka denbaya bɛɛ Fàra ɲɔgɔn kan k'u Sɛnsɛn ka Taa fo jamana dàncɛ la, u selen yen u ye sira D'a ma yen k'a sèn ka Cun jamana in 'kɔnɔ tun. O kɛlen, jamanadenw ye lafya Sɔrɔ, ko kɔnɔkulu jɛlen de bɛ bii Fɔ.
N y'o Sɔrɔ yɔrɔ min, n y'o Blà yen.
Blàdon : 2016-06-18 Yɛlɛmako laban : 2016-06-18


text:
Mali duguw
Mali bɛ farafinna tilebiyanfan fɛ. A ni dugu caman bɛ danfara bɔ i na fɔ Moritani ni Alizeri n'olu bɛ a ni kɛɲɛka ni Nizɛri n'o bɛ a kɔrɔyan fan fɛ. Burkina faso ni Konowari n'olu bɛ a woroduguyanfan fɛ, Laginɛ bɛ a kɔrɔ-woroduguyanfan fɛ ani sɛnɛgal n'o bɛ tilɛbiyanfan fɛ. Mali ka kulu min ka bon ni a lamini jamanaw kulu bɛ ye o diana ye o tɔgɔ hɔbori tondo a diana yɛ (1155km). Faransi ka marakɔrɔ, Mali tɔgɔ fɔlɔ tun yɛ soudan ye a yɛrɛta tubabu bolo (san 1960). Mali faba tɔgɔ bamakɔ wa maliben gama bɛ taga ma (17 994 837) san 2016 la.
Malikɔnɔ duguw ba
Histoire[yɛlɛma | modifier le wikicode]
Mali ka nafa yoro sira ba don nɛ dɔ ni a ko tɛmɛnenw dɛw.Ni o yɛ masabowda *Gana masaya (Empire du Gana)
- Mali masaya (Empire du Mali)
- Songhaï masaya (Empire songhaï)
- Bamanan ka masaya Sɛgou,Kaarta,a ni Macina ka masaya (royaume bambara de Ségou kaarta et l'empire peul du Macina).
Tubabu ka nani san 1880 Mali dona u ka mara kɔnɔ ni u ba fɔ am ko(colonie française) ni u ba hɛlɛ o kuma la *Soudan français.
Avril kalo kilɛ mani la San 1959 sɛnɛgal ni Soudan français bɛ na jɛ ka fanga dɔ sigi nu bi no tɔgɔda ko *Fédération du Mali ni o bɛ kɛ sababu yɛ ka hɛrɛta di senegal ma juin kalo mugan la san 1960.Kalo fila o kofɛ senegal bɛ bɔra Fédération du Mali.Septrembre kalo mugan mni fila san 1960 Mali ye a ka yɛrɛta soro ni neimɔgɔ modibo keita ye.ni janfa(coup d'État)ni o kɛ baga bɛ a yɛrɛ ca kɛlɛkeden ye,ni olu ka niɛmɔgɔ tɔgɔ generales moussa traoré,ni o be na naw ka fangan *jakuya ye (dictature).Gɛnɛralɛ amadou toumni toure bɛ na moussa na ka fanga mɔgɔ minɛ, ka san kɛlɛ fanga la ka sɔrɔ ka fanga kɛ bɛjɛfanga niogadan mi nana bɔ o la o fanganiɛgɔda san 1992 fama mi nana bɔ o la tɔgɔ 'Alpha Oumar Konaré.
Alpha Oumar Konaré nana san 1992 ka san duru kɛ o kɔfɛ ka san duru wɛrɛ kɛ ka sɔrɔ ka bila san 2002 o kɔfɛ Gɛnɛralɛ amadou toumni toure nana fanga kura kɛ san 2002 ka ta bila san 2007 ni mandat cura daminɛ san 2007 en bɛo mandant dɛ cɔnɔ a li bi
Géographie[yɛlɛma | modifier le wikicode]
Le mali jamana bonia ye 1.231.238 km² wa a ka bow ni an dafɛdugu mi nu bɛ an farina kilɛyanfa fɛ ni niger bɔra yɛ. Mali sigi lɛ dɔ a farafina kilɛbiyanfa tiamatiɛ la. Wa baw fila dɛ bɛ a tigɛ senegal baw a ni niger baw.olu bɛ bu suw ta guinee futa dialon kɔnɔ Mali dugu mu mabɔ lɛ do bamakɔ la fadɔ fɛ mɔgɔ bikɔnɔtɔ(90)yé kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ,Wa i bɛ sɛ ka dū duru yɛ kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ sahara kènèka.Dafara bɛ Mali ni dugu mu tè yɛ Mauritanie, l'Algérie, ni Niger, ni Burkina Faso la Côte d'Ivoire,ni la Guinée a ni Sénégal. Ni Bamakɔ bɔrayɛ Mali dugu baw tɔ ye Kayes, Ségou, Mɔpti, Sikasso, Koulikoro, Kidal, Gao, Tombouctou.
Subdivisions[yɛlɛma | modifier le wikicode]
Mali kila lɛ dɔ̀ ni faaba cɛki dɛyɛ a ni Bamokɔ.Ni u tɔgɔ yɛ faaba sa ba bɛ kɛnɛka Gao, Kidal, Tombouctou o lu yɛ Mali sigi yɔrɔma saba dɛ yɛ, Mali woroduguyanfan kila nɛ dɔ Kayes, Koulikoro, Mopti, Ségou ni Sikasso tɛ̀ a ni Bamakɔ. Décentralisation yɛ fin nafama ba dɛ yɛ,barsa a niɛci nɛ bɛ ka faso baara fanba bɛ kɛ dugu dɛn kɛrɛfɛ. Mali kɔnɔ commune kɛmɛ wolofila (703 commune) ni saba dɛ bɛ ni o fanba bɛ kɛra san 1996 là
Économie[yɛlɛma | modifier le wikicode]
Mali yɛ dugu mi bɛ tanɛ sira kan,ni 65% yɛ bɛ yɛ kungokolon ye. A diago fanba bɛ kɛ badayanfa fɛ niger ba kan. Ni yɛ mali kila a 10%ye bagangena yɛ 90% yɛ sɛnɛkɛla ni momikɛla.Wa a ka dugu dɛn kila fanba bɛ tuga fɛ wa nafa ba dɛ bɛ Mali kɔnɔ.Mali dugu siri lɛ ba dɛ dɔ kɔfɛ dɛmɛ là, wa a fanga ka fɛgɛ kojugu dunia kɔnɔ fɛrɛ ba là(a bɛ cɔti mi fɛrɛ wari fanga ka dɔkɔ nga Mali bɛ o dɛ exportɛ ka tɛmɛ a ka sɛnɛkɛ fin bɛ kan).San 1997 gouvernement yɛ diɛkulu dɔ sigi sɛ kan ko FMI ka mɔgɔ mi nu ka bara bɛ nɛ do dɛmɛ là. Nga Mali gouvernement da lɛ dɔ a la ko mali bɛ na kɛ sanu fɛrɛ la ba dɛ yɛ farafina kɔnɔ, an bɛ yɔrɔ mi na bi a yɛ farafina kɔnɔ dugu filana dɛ yɛ mi ka sanu fɛrɛ bɔ ni ka fɛrɛ li ka tia, A bɛ sanu coton a ni bakan fɛrɛ dɛ ka tia kɔ kan.a fin yɛlɛma bali fɛrɛ ta dugu kɔnɔla la tɛ tɛmɛ 380 dollars san 2005 là (World Development Indicators (WDI) database diatɛ bɔ lɛ fɛ ). Mali bɛ an ka farafina banque ba diɛkulu ba y kɔnɔ ni u ba fɔ a ma ko Union économique et monétaire ouest-africaine (UEMOA).


text:
🇲🇱Aouti kalo tile 18, san 2020- Awirilikalo tile 18, san 2022, a bɛ san fila bɔ jamanakuntigi salen, Ibrahimu Boubacar Keïta ka fanga binna fanga tiɲɛni fɛ. O putsch in sɛbɛnbagaw tun ye layidu ta, fɛn wɛrɛw cɛma, k’u bɛna kɛlɛ kɛ ni mɔgɔw ye minnu bɛ mɔgɔ bila ka miiri ani ka binkanniw lawuli kokura. San fila o kɔ, Malidenw bɛ jateminɛ jumɛn kɛ? An ka lasigiden Mohamed Dagnoko ba kunafoli di
🇲🇱Outi kalo tile 18, san 2020- Awirilikalo tile 18, san 2022, a bɛ san fila bɔ , Ibrahimu Boubacar Keïta ka fanga binna fanga tiɲɛni fɛ
Programmes
-
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-


text:
🇺🇸Ameriki Jamana Kuntigi Muso ,Muso fɔlɔ Jill Biden, n’a ni mara minisiriɲɛmɔgɔ fila ye fɛɛrɛ kura dɔ laseli kɛ walasa ka lakɔlikaramɔgɔw dɛmɛ jamana fan bɛɛ la, ka karamɔgɔw ka dɛsɛw ɲɛnabɔ, k’a sɔrɔ lakɔli san kura bɛ daminɛ. Kuma kura ni Mariam Traore ye
🇺🇸Ameriki Jamana Kuntigi ,Muso fɔlɔ Jill Biden, n’a ni mara minisiriɲɛmɔgɔ fila ye fɛɛrɛ kura dɔ laseli kɛ walasa ka lakɔlikaramɔgɔw dɛmɛ
Programmes
-
octobre 02, 2022
Mɔgɔ ba caman ye ɲɔgɔn lajɛn kari don Bobo-Dioulasso
-
octobre 02, 2022
Burkina Faso: Ibrahim Traoré ye taama ke Ouagadougou la
-
octobre 01, 2022
Laselikɛlaw binna Faransi ka lasigidenso kan Ouagadougou
-
octobre 01, 2022
Anbafo Jemukan Sibiri Octoburu kalo tile folo san 2022
-
-


text:
Roman cheechi
Roman cheechi nyɛla adiini kura la ni yini, din ʒi ninneesim na ti ti dunia wulinluhili palo nima. Di zuɣulan n-nyɛ Rome Bishop; bɛ ni mi so Pope la. Pope ŋɔ n-nyɛ cheechi maa tondana ka lahi su di fukumsi zaa. Bɛ zalikpana zaa zahima sabimi bɛ Nicene Creed kundi la ni. Binshɛŋa din pahi wɔligi Roman “Aleluuya” nyaandoliba ka chɛ be Aleluuya taba n-nyɛ bɛ dihitabili ni Masiah ŋmaligila dunia ka chɛ yɛlikpana ayɔpɔi n-ti o nyaandɔliba; Latin nima laɣimla yɛla ayɔpɔin ŋa bɔli “Seven Holy Sacraments”.


text: [Verse 1] Am G La ila ilalao Mahamadou rassoulilai Am Mahamadou rassoulilai C G La ila ilalao Mahamadou rassoulilai Am Mahamadou rassoulilai [Bridge] C G Am C G Am [Chorus] G Sébé Alla yé, sélé Allah yé... sé Am Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé G Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé, yé sé Am Sébé Alla yé, sébé Allah yé sé [Verse 2] C Sé mibi néyé Sé mibi iléyé G Allah kodi iléda G N'ko Ni mi-bi iléla N'ko Ni mi-bé néla Am Massa ko oni annougoula [Verse 3] C N'ko mibi iléyé N'ko mibé n'néyé G Allah ko oni annougoula G sé mibé n'néyé Sé mibi iléyé Am Massa ko oni annougoula [Verse 4] C Téré béyé Kalo béyé G Fôgnon ni dji béyan G Mogohou béye Sogohou béye Am Djinanhou fanan béhantchêman [Verse 5] C Téré béyé Kalo béyé G Fôgnon ni dji béyan G Mogohou béye Sogohou béye Am Djinanhou fanan béhantchêman [Chorus] Am G Sébé Alla yé, sélé Allah yé... sé Am Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé G Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé, yé sé Am Sébé Alla yé, sébé Allah yé sé [Verse 6] Am Ni mi-bi iléla Ni mi-bé néla G Allah kohodo anougou la G N'ko mibi iléyé N'ko mibé n'néyé Am Massa ko oni annougoula [Verse 7] Am Sé mibi iléyé Sé mibi néyé G Allah kodi anougou la G Ni mi-bi iléla Ni mi-bé néla Am Allah kohodo anougou la [Verse 8] Am Téré béyé Kalo béyé G Fôgnon ni dji béyan G Mogohou béye Sogohou béye Am Djinanhou fanan béhantchêman Am Téré béyé Kalo béyé G Fôgnon ni dji béyan G Mogohou béye Sogohou béye Am Djinanhou fanan béhantchêma [Chorus] Am G Sébé Alla yé, sélé Allah yé... sé Am Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé G Sébé Alla yé, sélé Allah yé sé, yé sé Am Sébé Alla yé, sébé Allah yé sé [Solo] Am G Am Am G Am [Verse 9] G Séri séri, n'gouyé séri n'téri Am Séri séri séri séri Allah dari n'téri G Sério séri, n'gouyé séri n'téri Am Séri séri séri séri massa dari n'téri ooh yeah [End] Am Dougoukoro bé ansé kôro G Sangoro béankounan G Dougoukoro béansé kôrô Am Lolohou béankounan Am Dougoukoro bé ansé kôro G Sangoro béankounan G Dougoukoro béansé kôrô Am Lolohou béankounan oh yeah, séri séri séri séri...


text:
Fanga dafiri san filana- camanceyanfan marabolokaw felaw a kola
A san fila ye nin ye Ibrahim boubacar Keita binna sɔrɔdasiw fɛ, politiki ni lakana gɛlɛyaw kalo caman kɔfɛ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la jamana cɛmancɛ la. anw ye kuma di bankass koro ni bandiagara jamanadenw ma, u kumana lakana kan, fanga maracogo kan, ani hɛrɛ bɛ se ka don jamana kɔnɔ cogo min na.
Programmes
-
octobre 03, 2022
VOA Bambara Sport Malikura 3 Octobre 2022.mp3
-
octobre 03, 2022
Daniba ka Fanga Lakaliw
-
octobre 03, 2022
Burkina Jamana Ka Fanga Bin Sɛgɛsɛgɛli
-
octobre 03, 2022
Kalan Daminɛni Mali Kɔnɔ
-
octobre 03, 2022
Malidenw Hakilinaw Burkina Fanga Draguili Kan
-


text:
TÉLÉCHARGER DJ LEO SPOT BINGUISTE GRATUITEMENT
Alou mayé Alou mayé! Tous travaux dérivés de ce fichier seront distribués sous licence gratuite et non payante. Dô lou ko soumahoro tara waya si ra, dô lou ko soumahoro tara ba dji la dô lou ko’ soumahoro tara kourou kou na soumahoro borila! N’ko, kuma mi fô ni? Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Solo n’goni Dô lou ko soumahoro ta kourou kou na, dô lou ko soumahoro tara ba dji la, dô lou ko’ soumahoro tara kourou kou non soumahoro borila! Ça fait une seule force » Tiken Jah Fakoly. Abonne-toi à ma chaîne:
Espace de djandjou que tu soit dj Leo Sarah Routier 11 months ago. Tous travaux dérivés de ce fichier seront distribués sous licence gratuite et non payante. Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Dô lou ko soumahoro kanté bori la, dô lou ko soumahoro kanté tounou’ na, dô lou ko soumahoro tara kourou kouna soumahoro burila! I do not own nor do I claim any rights or profit by posting this video, just for viewer enjoyment and share the work of a great artist, Rest Easy Lucky!!!! Les chefs Google ivoire Musique 1 year ago dj dmx en featuring avec DJ leo pour les boucantiers endurants appelé désormais les chefs.
Les chefs Google ivoire Musique binghiste year bibguiste dj dmx en featuring avec DJ leo pour les boucantiers endurants appelé désormais les chefs. Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Dô lou ko soumahoro kanté bori la, dô lou ko soumahoro kanté tounou’ na, dô lou ko soumahoro tara kourou kouna soumahoro vinguiste Dj light ft Bb Salvador ft dj Léo on dort pas en classe version complet serge beynaud 8 months ago. I do not own nor do I claim any rights or profit by posting this video, just for viewer enjoyment and share the work of jd great artist, Rest Easy Binnguiste Lucky ,eo thefabmsM 7 years ago I do not own nor do I claim any rights or profit by posting this video, just for viewer enjoyment and dk the work of a great artist, Rest Easy Lucky!!!!
DJ MIX. – CMoTpeTb Bидeo бecплaTHo oHлaйH
N’ko, kuma mi fô ni? Dj leo salisseur de poy spot ivoire channel 2 years ago Abonne toi a ma chaine pour plus de video.
Alou mayé Alou mayé! Tous travaux dérivés de ce fichier seront distribués sous licence gratuite et non payante.
Dô lou ko soumahoro tara waya si ra, dô lou ko soumahoro tara ba dji la dô lou ko’ soumahoro tara kourou kou na soumahoro borila! Ça fait une seule force » Tiken Jah Fakoly.
Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises. Moliere enfants lwo album africa tv 2 years ago Nouvelle chaine de la musique africaine n’esite pas a t’abonner pour plus de surprises.
Espace de djandjou que tu soit dj Leo Sarah Routier 11 months ago. Abonne-toi à ma chaîne: Alou mayé Fakoly bingukste Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Solo n’goni Dô lou ko soumahoro ta kourou kou na, dô lou ko soumahoro tara ba dji la, dô lou ko’ soumahoro tara kourou kou non soumahoro borila! Soutenez les Artistes en achetant leur Magnifique Album de 10 Titres ici: Tiken Jah Fakoly, Alou maye Maria Augusta 9 years ago « Moi je viens, je chante dans une langue africaine mais je suis accompagné par des Jamaïcains.
Alou mayé Fakoly ni Soumdjata bé Souman Gourou gnê na Dô ya kô ka ka lé djamana mina, dô ya kô ka ka lé muso mina ra, Dô ya kô ka ka lé djamana mina Soumahoro bori la, Soumahoro bori la, Soumahoro ka ti bori la!


text:
Elizabɛt II Rwayɔmu Ini Màsamuso
Elizabɛt II Bangera 1926 sàn awirilikalo tlè 21 Mayfair. A Fatura 2022 sàn sɛtanburukalo tlè 08 Balmoral k’a ʃì To ‘sàn 96 la.
Màsaya
Elizabɛtt II Sìgira màsaya la 1952. A Tora o màsaya la fo kà Se a ka sàya mà 2022 sàn.
Màsamuso in fatulen, a denkɛ ʃarle III sìgira a nɔ na màsaya la. Koba caman Kɛra màsamuso in ɲɛ na jyɛn ‘kɔnɔ i n’a Fɔ jyɛnkɛlɛ ʃyὲn flanan n’a ɲɔgɔnna caman. ElizabɛtII ka màsaya Kɛra kùnkɔrɔtaba ye wà a tɔgɔ Dònna jyɛn màabaw la. An b’a Fɔ Ala ka Hinɛ nìn mùsoba in na.
Blàdon : 2022-09-15 Yɛlɛmako laban : 2022-09-15


text:
2015-2016 sàn cɛmakalanw foorili kiimɛni
Laadala, cɛmankalanw foorili kiimɛni min bɛ Kɛ Mali la 'sàn o 'sàn n'a bɛ Weele Fransɛkan na ko "Baccalauréat Malien", da Minɛna ɲinɛ 2016 sàn na Mali fàn bɛɛ la, k’a da Minɛ Kayi fo ka T’a Blà Menaka marabolo la, ka Bɛn ntɛnɛn ma, zuwɛnkalo tle 20nan na, ni ka Taa kùn Cɛ a tle 23nan na ka Kɛɲɛ ni waati 11nan ye. Kàlanden hakɛ min 'sèn Dònn'a kiimɛni na Taar'a Jɔ fo màa ba kɛmɛ ni màa tan ni wolonfla la (117000). Mali dugumankalan ni cɛmankalanko minisiriso ani cakɛda wɛrɛ minnu Лɛsinnen dòn cɛmankalankow ɲɛnabɔli ma, y'u cɛ Siri ni k'a ko Bɔ a sira yɛrɛ fɛ ka Sɔrɔ 'gὲlɛya foyi ma Y’a la.
Blàdon : 2016-06-23 Yɛlɛmako laban : 2017-01-08


text:
A Fàrafinna >
Fàrafinna Ye jyɛn gun dɔ ye. ‘Jàmana bi duuru ni sàba de b’a ‘kɔnɔ. A gun tlalen dòn fàn duuru (5) ye. Olu Ye : Fàrafinna tlèbinyanfan, fàrafinna kɔrɔnyanfan, fàrafinna wòroduguyanfan, fàrafinna kὲɲɛkayanfan a ni fàrafinna cɛmancɛ. Dùgukolo kalasira kɛlen dòn kà fàrafinna cɛ Cì. Fàrafinna dàn Ye Ɛndi gèji ni gèji blen ye kɔrɔnyanfan fɛ, cɛmancɛgeji B’a ni kὲɲɛka ‘cɛ, a ni Atlantik gèji bɛ Dànbɔ tlèbin fὲ, a wòroduguyanfanfɛseleke Bɛ Ɛndi gèji ni Atlantik gèji dàncɛ la. Fàrafinna ni Azi gun bɛ Dànbɔ ni Suɛz babolofara ye ni k’a ni Erɔp Dànbɔ ni Zibraltar gèjibolofara ye.
Fàrafinna ‘jàmana caman Ye gun ye. O Jàmana dɔw Ye : Madagaskar, Sàwotome, Moriss….
Fàrafinna gun fὲnsɛ bɛ T’i Jɔ Bamɛtɛrɛ kare miliyɔn bi sàba ( miliyɔn 30) ɲɔgɔn na.
Bà flà ni duuru sàn, fàrafinna mɔgɔ tùn Ye miliyɔn kὲmɛ kɔnɔntɔn ni duuru ( miliyɔn 905) ɲɔgɔn ye.
Blàdon : 2021-01-10 Yɛlɛmako laban : 2021-03-14


text:
Hide
View
Nin application télécharijer
A be sɔrɔ gansan APP Store la
Ala dubara kosebe bi ka kuma ka baarada ye ani a be duba an ye tuma
bee. An ye wari dɔ bila kerefe ka to ka baara ke n'a ye a be wele ko « fo ni
Yesu nana don min na. » Ani an ka laɲini ye ka Yesu Krisita ka Kibaro Duman
fɔ radio la fo don min na ni Yesu Krisita nana. TWR ka baara ye mun ye ?
barada ka kunafoliw
Bi ka kuma ka jemunkan sinsinna Ala ka kuma kan an be o min bila baara la an ka bi ɲenamaya la. Don o don an be kuma kelen ɲenatɔmɔ waajuli be ke min kan. waajuli be ke kuma min kan, o kuma be bɔ Biblu la o min ye Ala ka kuma ye. Mɔgɔ min be o jemunkan lamen o tigi be kalan sɔrɔ injil kan, an ye kalansen dɔ bila sen kan min b'a deme fana ka kalan sɔrɔ, waajuli ɲesinna kuma min ma, o kuma be sɔrɔ Biblu yɔrɔ minnu na, an be o yɔrɔw kalan. « Bi ka kuma » ka jemunkan lamenbaa be Yesu Krisita ka kisili Kibaro Duman men , a be se ka Ala ka kuma fana men n'a y'a tulo sigi ka nin jemunkan ka kumaw lamen ka ɲe
Siti intɛrinɛti
www.thewordtoday.org
Ka i tɔgɔ seben ni i ka email ye
Sign up for the TWR360 Newsletter
Access updates, news, Biblical teaching and inspirational messages from powerful Christian voices.
Thank you for signing up to receive updates from TWR360.


text:
Zoloŋ Suurili
Zoloŋ Suurili (Al-Kahf ٱلْكَهْف)[1]
Suurili ŋɔ maa wuhirila maŋ’ gbargibu n-zaŋ ti Naawuni ni jema. Ni Naawuni zalisi zaŋ tum tuma polo ni, ni di ni tu kamaata ni ninsala zaɣisi binshɛɣu kam din milgi ka chɛ Naawuni zalisi maa shɛm.
Aaya nima[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Aaya nima:[2]
- 1. Nam niŋ kasi n-ti Duuma so Ŋun zaŋ O dabli (Annabi Muhammadu) go yuŋgɔrim, n-yi Makka jiŋli ni n-zaŋ chaŋ Aksa jiŋ’ sheli Ti ni niŋ alibarka n-gili li la, domin Ti zaŋ Ti nam yɛlikpahinda puuni sheli wuhi o. Achiika! O (Naawuni) nyɛla Wumda, Nyara.
- 2. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) ti Annabi Musa litaafi (Attaura), ka zaŋ li leei dolsigu n-zaŋ ti Israaila bihi (ka yeli ba): “Di gbibi ya so ka o nyɛ yi ni dalim so ka pa ni Mani (Naawuni).”
- 3. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba Ti ni daa kpiɣi niŋŋarim puuni n-ti pahi Annabi Nuhu zuɣu la zuliya! Achiika! O (Annabi Nuhu) daa nyɛla dab’ so ŋun zooi Naawuni paɣibu.
- 4. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) niŋ fukumsi n-zaŋ chaŋ Israaila bihi sani litaafi (Attaura) puuni kadama: “Achiika! Yi (Israaila bihi) nyɛla ban yɛn saɣim tiŋgbani yaaŋa zuɣu yim yim buyi, yi mi ni lahi kpahi yeɣi Naawuni zalsi, ka di nyɛla kpahiyeɣi din galsi.”
- 5. Dinzuɣu, di yiti niŋ ka diba ayi maa puuni tuuli dini maa daalikauli saha kana, Ti (Tinim’ Naawuni) ni tim Ti dab’ sheba na ka bɛ ti tuhi ya, ka nyɛla bidibkuma tobu ni, ka bɛ yɛn ti kpe yi yiŋsi puuni (m-bɔriyi sheenibɛ kun ya). Di nyɛla alikauli sheli dinyɛn niŋ.
- 6. Din nyaaŋa (ka yi yɛn ti niŋ tuuba), ka Ti labsi nasara na n-ti tin ya, ka pahi ya ni arzichi mini bihi, ka zaŋ ya leei salo ban zooi tobu ni yibu.
- 7. Yi yi viɛlgi yi tuma, tɔ! Yi maŋ’ zuɣu ka yi viɛlgi, yi mi yi lahi tum ka di be, tɔ! Yi lahi niŋla yi maŋ’ zuɣu. Yaha! bahigu daalikauli maa saha yi ti kana, Ti (Tinim’ Naawuni) ni chɛ ka yi dimba maa saɣim yi nina polo, ka bɛ lahi kpe jiŋli (Aksa) puuni, kamani bɛ ni daa pun kpe li tuuli maa shem. Yaha! Bɛ yɛn ti wurimla binshɛɣu kam bɛ ni yɛn tooi nyɛŋ, wurimbu ni yelimaŋli.
- 8. Tamaha beni kadama yi Duuma ni zon ya nambɔɣu, yi mi yi lahi labi (yi tuumbiɛri ni), ka Ti (Tinim’ Naawuni) gba labsi (Ti daazaaba) n-tin ya na. Yaha! Ti zaŋla ʒahannama buɣum leei sarka n-ti chefurinima.
- 9. Achiika! Alkur’aani ŋɔ maa dolsirila (ninsalinim’) n-zaŋ chaŋ din tuhi, ka lahi tiri ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli ka tumdi tuunviela suhupielli lahibali kadama bɛ mali laara din galsi.
- 10. Yaha! Achiika! Ninvuɣu sheba ban bi ti Bahigudali yɛlimaŋli, Ti (Tinim’ Naawuni) malila azaabakpeeni shili nguli ba.
- 11. Ka ninsala suhiri Naawuni din be kamani o ni suhiri din viɛla shem. Yaha! Ninsala nyɛla ŋun bɔri yoma.
- 12. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) zali yuŋ mini wuntaŋ’ ka di nyɛ alaamanim’ ayi, ka Ti nyehi yuŋ daalaama, ka zali wuntaŋ’ daalaama ka dinyɛla din ne, domin yi bo pini shɛli din yi yi Duuma (Naawuni) sani na. Yaha! Domin yi baŋ yuma kalinli ni laasabu. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) kahigila binshɛɣu kam ka di nyɛ kahigibu ni yelimaŋli.
- 13. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋla ninsala kam tuma lo n-tabli o niŋgoli ni. Ka Ti yɛn ti yihi litaafi sheli na n-ti ti o Zaadali, ka o laɣim ni dina, ka di nyɛla din yɛrgi doya (ka o tuuntumsa sabi be di ni).
- 14. (Ka bɛ yɛli o): “Karimmi a litaafi (a tuuntumsa gbaŋ), zuŋɔ nyini mammaŋ’ saɣiyani a karia maŋ’ saliya.”
- 15. Ŋun dolsi, tɔ! Achiika! O maŋ’ zuɣu ka o dolsi, ŋun mi bɔrgi, tɔ! O maŋ’ zuɣu ka o lahi bɔrigi, nyɛvuli sheli din mali taali ku tooi deei di nyɛvuli kpee taali. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) pala ban niŋdi azaaba, naɣila Ti timla tuun’ so na (ka tiŋ’ maa nim’ ti zaɣisi o).
- 16. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti yu ni ti niŋ tiŋgbani shɛli nim hallaka, Ti chɛri mi ka di puuni asanzanim’ kpahi yɛɣi tarsi, ka yɛltɔɣali (azaaba) niŋ talahi bɛ zuɣu, ka Ti niŋ ba hallaka ni yɛlimaŋli.
- 17. Yaha! Di zooiya ka Ti (Tinim’ Naawuni) niŋ tiŋgbananim’ hallaka Annabi Nuhu nyaaŋa. (Yaa nyini Annabi)! A Duuma (Naawuni) saɣiya niO nyɛ Baŋda ni dinsɔɣi O daba taya puuni, Nyara.
- 18. Ninvuɣu so ŋun bɔri yomyoma (Dunia biehigu), tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) ni niŋ o yom’ di puuni ni ninvuɣu so Ti ni bɔra. Din nyaaŋa, kaTizalio ʒahannama buɣum,ka o ti yɛn kpe li, ka nyɛla bɛ ni galindi so, ka kari o yihi (Naawuni nambɔzobo) ni.
- 19. Yaha! Ŋun bɔri Bahigudabli, ka tum di tuma ni nyɛ sheli, ka lahi nyɛla ŋun ti Naawuni yelimaŋli, tɔ! Bannim’ maa tuma nyɛla bɛ ni yɛn paɣi sheli.
- 20. Bɛ zaɣiyino kam, Ti tirila bambɔŋɔnima, ka tiri bambɔŋɔnim’ a Duuma (Naawuni) pini puuni. Yaha! A Duuma pini pala bɛ ni mɔŋdi sheli.
- 21. (Yaa nyini Annabi)! Yulimi Ti (Tinim’ Naawuni) ni tibgi bɛ puuni sheba taba zuɣu shɛm. Yaha! Achiika! Bahigu (Chiyaama) n-nyɛ din mali darzakara, ni tibginsim din gari.
- 22. (Yaa nyini ninsala)! Di bo Duuma so m-pahi Naawuni zuɣu, ka tileei bɛ ni galindi so, ni ŋun filiŋ.
- 23. Yaha! (Yaa nyini ŋun wumda)! A Duuma (Naawuni) zali zaligu kadama yi (ninsalinim’) miri ka yi jem binshɛɣu naɣila O ko, ka be ba ni ma biɛrisuŋ, di yiti niŋ ka bɛ kurugu paagi a, bɛ yino bee bɛ niriba ayi maa zaa, tɔ! Nyini miri ka a yeli ba: “Kaashi gba.” Yaha! Di tahi bɛ zuɣu,ka yɛli ba jilma yeltɔɣa.
- 24. Yaha! Siɣisim a kpimkpama n-ti ba ka di nyɛla nambɔzɔbo dini, ka yeli: “Yaa n Duuma (Naawuni), zom ba nambɔɣu kamani bɛ ni daa yoli ma ka n-nyɛ zaɣabila shem.
- 25. Yi Duuma (Naawuni) mi din be yi suhiri ni, yi yi nyɛla ninvuɣu suma, tɔ! Achiika! O (Naawuni) nyɛla Chempaŋlana n-ti ninvuɣu sheba ban niŋdi tuuba n-labri O sani na.
- 26. Yaha! Tim dɔɣim o talahi din ʒi a zuɣu, ni nandana, n-ti pahi sochanda, ka miri ka a di a daarzichi ni barina soli.
- 27. Achiika! Ninvuɣu shɛba ban niŋdi barina ni bɛ daarzichi nyɛla shintaŋ mabihi, shintaŋ mi nyɛla ŋun zooi gutulunsi ni O Duuma (Naawuni).
- 28. (Yaa nyini Annab)! A lԑbi biri ba, (ka di nyɛla a kala dinyɛn ti ba) ka nyɛla ŋun niŋdila kore ni a Duuma (Naawuni) nambɔzobo, tɔ! Nyini yelimi ba yeltɔɣa ni zilimballi.
- 29. Yaha! Di zaŋ a nuu n-kirsi a niŋgoli ni (di leei biɛmlana), a mi di teeri li teebu zaa, ka leei bɛ ni galindi so, ka o liɣiri lahi naai ka chɛ o.
- 30. Achiika! A Duuma (Naawuni) yergirila arzichi tiri O ni bɔri so, ka tahiri miisim na n-ti tiri O ni bɔri so. Achiika! O nyɛla Ŋunmidin sɔɣi O daba tuuntumsa ni, ka lahi nyɛ Nyara.
- 31. Yaha! Di kuri ya yi bihi ka di nyɛla yi zɔrila fara zuɣu, Ti (Tinim’ (Naawuni) N-largiri ba bindirigu n-ti pahi yi mammaŋa. Achiika! Bɛ kubu nyela taali din bara.
- 32. Yaha! Di miri ya zina, achiika! Di nyɛla tuumbɛɣu, ka di soli lahi nyɛ din be.
- 33. Yaha! Di kun ya nyɛvuli sheli Naawuni ni mɔŋ di kubu 1 naɣila ni di soli. Yaha! Ninvuɣu so bɛ ni ku ka o nyɛla bɛ ni di so zualinsi, tɔ! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ yiko ti o nyanzaanda (ni o niŋ kisaasi), amaa! O miri ka o niŋ barina kubu maa ni, domin achiika! O nyɛla bɛ ni sɔŋdi so.
- 34. Yaha! Di miri ya kpibga liɣiri, naɣila ni so’ sheli din viela, halika o ti saɣi daadam. Yaha! Palmi ya alikauli. Achiika! Alikauli nyɛla bɛ ni yɛn ti bɔhi sheli yɛla (Zaadali).
- 35. Yaha! Palmi ya zaɣa di yi ti niŋ ka yi yɛn zahim. Yaha! Zahimmi ya ni aadalsi binzahindigu, dina n-nyɛ din gari ka di bahigu lahi viɛla.
- 36. (Yaa nyini ninsala)! Di doli a ni ka shɛli baŋsim, achiika! Wumbu mini nyabu, n-ti pahi suhiri zaasa nyɛla bɛ ni yɛn ti bɔhi (ninsala) sheli yɛla (Zaadali).
- 37. Yaha! Di chani tiŋgbani ni ka nyɛla ŋun fuhira. Achiika! Di kariya ka a tooi cheei tiŋgbani, a mi ku tooi paai zoya waɣilim.
- 38. Di zaasa zuɣubetali nyɛla bɛ ni je shɛli.
- 39. (Yaa nyini Annabi)! Ŋɔ maa be a Duuma (Naawuni) ni siɣisi shɛli wahayi n-ti a na ni yemgoliŋga, ka miri ka a bo duuma so mpahi Naawuni zuɣu, ka bɛ ti zaŋ a n-labi ʒahannama buɣum ni, ka nyɛla bɛ ni galindi so, ka kari o n- yihi Naawuni nambɔzɔbo ni.
- 40. (Yaa yinim’ Maka chefurinima)! Di ni bɔŋɔ, yi Duuma (Naawuni) gahimla yinim’ ni bidibsi, ka gbubi Malaaikanim’ puuni shɛba ka bɛ nyɛ bipuɣinsi n-ti O. Achiika! Yi yerila yɛltɔɣa shɛli din bara.
- 41. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) kahigimi neei (yɛllikam) Alkur’aani ŋɔ puuni, domin bɛ (ninsalinim’) niŋ teha, amaa! Di bi pahiri ba sheli naɣila guubu.
- 42. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Duuma sheba yidi pahiO (Naawuni) zuɣu kamani bɛ (chefurinim’) ni yeri shem, tɔ!Bɛ (duumanim’ maa) naan bo so’ sheli bɛ ni yɛn zaŋ m-paai Al’arshi lana (Naawuni) sani.
- 43. Onam niŋ’ kasi ka du, ka chɛ bɛ ni yɛri shɛli maa, dubu din galsi.
- 44. Sagbana ayɔpɔin mini tiŋgbani, n-ti pahi din be di sunsuuni niŋdi O la kasi. Yaha! Binshɛɣu n-kani naɣila di simsirimi ni O (Naawuni) paɣibu, amaa! Yinim’ (ninsalinim’) bi baŋdi bɛ simsibu maa. Achiika! O (Naawuni) nyɛla suɣulolana titali, Chɛmpaŋlana.
- 45. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! A yi ti karim Alkur’aani, Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋdila saɣili n-niŋ a mini ninvuɣu sheba ban bi ti Bahigudali yelimaŋli maa sunsuuni, ka di nyɛla din taɣira.
- 46. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋla binwɔri m-pili bɛ (chefurinim’ maa) suhiri ni, ka zaŋ timsim (tikpirlim) niŋ bɛ tiba ni. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! A yi ti teei a Duuma (Naawuni) koŋko yɛla Alkur’aani puuni, bɛ lebrimi biri, ka nyɛla ban guura.
- 47. Ti (Tinim’ Naawuni) mi bɛ ni wumdi li (Alkur’aani) ni daliri shɛli zuɣu, saha sheli bɛ yi ti wumdi a yɛltɔɣa, ni saha sheli bɛ yi ti gbaari saawɔra ashilo ni bɛ sunsuuni, saha sheli zualindiriba maa ni yera: “Yi bi doli so m-pahila ninvuɣu so shirku ni gbaai.”
- 48. (Yaa nyini Annabi)! Yulimi bɛ ni tiri a ŋmahinli sheŋa, dinzuɣubɛ bɔrgi ya, ka ku lahi tooi dolsi sochibga.
- 49. Ka bɛ (Maka chɛfurinim’) naan yeli:“Dini bɔŋɔ, ti yi ti (kpi) ka leei koba din bursi. Di ni bɔŋɔ, ti nyɛla bɛ ni yɛn ti yiɣisi shɛba ka ti nyɛ binnamda pala?”
- 50. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Leemi ya kuɣa, bee kuruti (Naawuni nyɛla Ŋun yɛn labsi yi nyɛvuya ni, ka kari ya saliya).
- 51. Bee (ka yi leei) binnamdi sheli din galsi yi suhiri ni (n-gari lala). Tɔ! Ni baalim, bɛ (chɛfurinim’) ni yeli: “Ŋuni n-leei yɛn tooi labsi ti na? Yelima: “Ŋun daa nam ya na piligu maa.” Tɔ! Ni baalim, bɛ ni gbaɣisi bɛ zuɣuri niŋ a ka yeli: “Bondali n-nyɛli? Yelima: “Di yi pa shɛli ka di be yoma.”
- 52. Dabsi’ sheli O (Naawuni) ni yɛn ti boli ya ka yi saɣi (boligu maa) ni O paɣibu, ka yi (ninsalinim’) naan tehiri ka yi na ʒin ʒini (Dunia puuni), naɣila saha biɛla.
- 53. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Yelimi N daba ni bɛ yelimi yɛltɔɣa din viela, achiika! Shintaŋ zaŋdila yɛltɔɣa biɛɣu n-niŋdi bɛ (ninsalinim’) sunsuuni. Achiika! Shintaŋ nyɛla dima n-ti ninsala polo ni.
- 54. Yi Duuma mi yi yɛla, Oyibɔra, ka O zon ya nambɔɣu,O mi yi bɔra, ka O niŋ ya azaaba. (Yaa nyini Annabi)! Ti (Tinim’ Naawuni) bi tima na ni a tileei bɛ ni zaŋ maŋ dalim so.
- 55. Yaha! A Duuma (Naawuni) m-mi ban be sagbana ni mini ban be tiŋgbani ni. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) tibgila Annabinim’ maa puuni sheba bɛ taba zuɣu. Yaha! Ka Ti ti Annabi Daawuda Zabuura.
- 56. (Yaa nyini Annabi) Yelima: “Bolmi ya binyeri sheŋa yi ni go n-yɛri ni bɛ nyɛla duumanim’ ka pa ni Naawuni maa, bɛ ku tooi vuui chuuta sheli kache n ya, bɛ mi ku tooi ŋmalgi li n-ti so.
- 57. Bɛ (chefurinim’ maa) ni boondi sheba yuya maa (kamani Annabi Issa mini Uzairu) gba bɔrila din yɛn zaŋ ba miri bɛ Duuma (Naawuni), kadama bɛ puuni ŋuni n-leei miri O. Ka bɛ niŋdi kore ni O nambɔzɔbo, ka zɔri O daazaaba, Achiika! A Duuma (Naawuni) daazaaba nyɛla bɛ ni zɔri shɛli.
- 58. Tiŋgbani shɛli n-kani naɣila Ti (Tinim’ Naawuni) niŋ li la hallaka pɔi ni Zaadali, bee ka Ti niŋ ba azaabakpeeni. Ŋɔ maa nyɛla din pun sabi be litaafi (Lauhul Mahfuuz) puuni.
- 59. Yaha! Pa shɛli m-mɔŋ ka Ti (Tinim’ Naawuni) bi Ti alaamanim’ na m-pahila kurumbuninim’ maa daa labsi li la ʒiri. Ka Ti daa ti Samuudunim’ (Annabi Sɔlihu niriba) laakumi polo ni, ka bɛ di li zualinsi. Ti mi bi timdi alaamanim’ na, naɣila varsigu zuɣu.
- 60. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa yela: “Achiika! A Duuma (Naawuni) gilila ninsalinim’ (ni baŋsim). Yaha! Ti bi zaŋ zahinli sheli Tini zaŋ wuha a (a gom ni) maa m-pahila di nyɛla dahimbu n-ti ninsalinima, lala n-nyɛ tia sheli bɛ ni narim (Zakkuumi tia) Alkur’aani puuni la. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) valsiri ba mi, amaa! Di bi pahiri ba sheli m-pahila kpahi yeɣi din galsi.
- 61. Yaha! (Yaa nyini Annabi) Teemi saha sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa yeli Malaaikanima: “Niŋmi ya suzuuda n-ti Annabi Adam, ka bɛ niŋ suzuuda maa naɣila Ibliisa (shintaŋ), ka o (shintaŋ) yeli:“Dini bɔŋɔ, n-yɛn niŋla suzuuda n-ti A ni nam so ka o nyɛla yeɣiri?”
- 62. Ka o (shintaŋ)yeli: “(Yaa n Duuma Naawuni)! Ma a nya a ni tibgi so n zuɣu maa, achiika! A yi naɣisi n-ti ma hali ni Zaadali, achiika! N-ni birgi o zuliya, naɣila bɛ puuni biɛla.
- 63. Ka O (Naawuni) yeli: “Chama, amaa ŋun tidolia bɛ puuni, tɔ! Achiika! Ʒahannama buɣum n-yɛn ti nyɛ yi sanyoo, ka di nyɛla sanyoo din pali.”
- 64. Yaha! Birimmi a ni yɛn tooi birim so bɛ puuni ni a kukoli, ka liri ba ni a yuri mini a tobbihi. Yaha! Pahimi bɛ zuɣu bɛ daarzichi mini bɛ bihi puuni. Yaha! Gbaami ba alikauli, shintaŋ mi bi gbaari ba alikauli shɛli m-pahila yɔhim.
- 65. (Ka Naawuni yeli): “Achiika! N daba (ban zani tuhi maa), a ka yiko sheli bɛ zuɣu. Yaha! A Duuma saɣi ni Oleeibɛ ni dalindi So.”
- 66. Yi Duuma (Naawuni) n-nyɛŊun chɛ ka ŋarim chani kom ni (ka di nyɛ anfaani) n-tin ya, domin yi bo O pini puuni. Achiika! O (Naawuni) nyɛla Nambɔzobonaa n-zaŋ tin ya.
- 67. Yaha! Chuuta sheli yi ti paai ya kom ni, ka binyeri sheŋa yi ni jɛmdi maa bɔrgi (yi haŋkya ni) naɣila O ko, amaa! Saha sheli O yi ti tilgi ya n-zaŋ kana duli, ka yi lahi lԑbi biri. Dinzuɣu, ninsala nyɛla ŋun zooi gutulunsi.
- 68. Di nibɔŋɔ, yi niŋla yembahiga ni O (Naawuni) che ka tiŋgbani yeɣ’ sheli vali ya,bee ka Otim pɔhim bieɣu na yi zuɣu? Din nyaaŋa ka yi ku nya yi ni yɛn dalim so (ka pa ni Ŋuna).
- 69. Bee yi niŋla yembahiga ni O zaŋ ya labsi di (kom maa) ni din pahi ayi zuɣu,ka tim pɔhim bɛɣu din kabsiri binyera nayi zuɣu, ka di (kom maa) din ya domin yi ni niŋ gutulunsi maa zuɣu. Din nyaaŋa, ka yi ku nya ŋun yɛn bɔhi Ti (Tinim’ Naawuni) bieri yizuɣu.
- 70. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) tibgi Adam bihi. Yaha! Ka Ti ʒi ba duli ni kom ni, ka largi ba bindira suma puuni. Yaha! Ka Ti tibgi ba Ti (Tinim’ Naawuni) ni nam binyeri sheŋa pam zuɣu,ka di nyɛla tibgibu.
- 71. Dabsi’ sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti boli ninsalinim’ balibu kam ni bɛ toondana, dinzuɣubɛ yi ti ti ninvuɣuso o tuuntumsa gbana o nudirgu ni, tɔ! Ban nim’ maa yɛn ti karimla bɛ gbana (ka di nyɛ suhupiɛlli ti ba), bɛ mi ku di ba zualinsi dobino kpilli yɛm pɔrlim kotomsi.
- 72. Ninvuɣu so ŋun minyɛ zom Dunia ŋɔ,tɔ! Zaadali o yɛn ti nyɛla zom, ka lahi nyɛŋun bɔrgi ka chɛ sochibga.
- 73. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Bɛ (chefurinim’ maa) di chɛ biɛla ni bɛŋmalgi a ka chɛ Ti (Tinim’ Naawuni) ni siɣisi shɛli wahayi n-ti a na maa, domin a nam ʒiri shɛli din li m-pa Ti (Tinim’ Naawuni). Yaha! (A yidi niŋ lala), bɛ naan gbubi a ka a nyɛla bɛ sima.
- 74. (Yaa nyini Annabi)! Di yi di pala Ti (Tinim’ Naawuni) ni kpaŋsi a zuɣu, di di naan chɛ biɛla, ni a dalim bɛ polo.
- 75. Din ŋuna, Ti (Tinim’ Naawuni) naan chɛ ka a lam azaaba shɛli din nabgi biehigu (Dunia) puuni, ka lahi chɛ ka a ti lam azaaba shɛli din nabgi a kpibu nyaaŋa. Din nyaaŋa, a naan ku nya ŋun yɛn tooi sɔŋa Ti zuɣu.
- 76. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Di di chɛ biɛla nibɛ (chefurinim’ maa) varsi a (Maka) tiŋgbani ni, domin bɛ yihi a di puuni, bɛ mi naan ku lahi ʒini a nyaaŋa (Dunia puuni) naɣila saha biɛla.
- 77. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Di nyɛla Ti (Tinim’ Naawuni) ni tim tuun’ shɛba na pɔi ni nyini maa soli, a mi ku nya gɔŋbu ni Ti soli.
- 78. (Yaa nyini Annabi)! Puhimi jiŋli wuntaŋ’ ŋmalgili hali ni yuŋ yi ti zibgi, ni Asiba jiŋli puhibu, achiika! Asiba jiŋli puhibu nyɛla bɛ (Malaaikanim’) ni diri sheli shɛhira.
- 79. Yuŋ mi puuni, zaŋmi li (Alkur’aani) m-puhi jiŋli,ka dinyɛla pahigu n-ti a, achiika! A Duuma (Naawuni) nyɛla Ŋun yɛn ti yiɣisi a (Zaadali) zaashee din nyɛ paɣibu shee.
- 80. Yaha! Yelima: “Yaa n Duuma (Naawuni)! Kpehimi ma yelimaŋli kpehili shee, ka lahi yihi ma yihibu shee din nyɛ yɛlimaŋli. Yaha! Zaŋmi ma leei ŋun mali yaa A sani, ka nyɛla ŋun mali nasara (n dimba zuɣu).
- 81. Yaha! Yelima: “Yelimaŋli kana, ka ʒiri bɔrgi, achiika! Ʒiri pun nyɛla din yɛnbɔrgi.
- 82. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisirila din nyɛ alaafee mini nambɔzɔbo na Alkur’aani puuni n-zaŋ ti ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli, amaa! Di bi pahiri zualindiriba sheli m- pahila ashaara.
- 83. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) yi ti ti ninsala yolisi yolsiri shɛli, o lebrimi biri, ka shɛli o maŋ’ yaɣiyini. Yaha! Din be yi shihi o, ka o leei ŋun yihi tamaha.
- 84. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Sokam tumdila tuma ni o soli zuɣu, dinzuɣu yi Duuma (Naawuni) n-nyɛŊun mi ninvuɣu so ŋun dolsi nzaŋ chaŋ sochibga.”
- 85. (Yaa nyini Annabi)! Bɛ (Maka chefurinim’) bɔhiri a nyɛvuli yɛla. Yelima: “Nyevuli baŋsim bela n Duuma (Naawuni) sani. Yaha! Bɛ bi tin ya baŋsim shɛli naɣila biɛla.
- 86. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Ti (Tinim’ Naawuni) yi di bɔra, Ti naan nyehi (Alkur’aani) sheli Tini siɣisi di wahayi n-ti a na maa (ka a di tam li a suhu ni). Din nyaaŋa, anaan kunya a ni yɛn dalim so (ka nya nasara) Ti zuɣu.
- 87. Naɣila nambɔzɔbo din yi a Duuma (Naawuni) sani na. Achiika! O pini nyɛla din galsi a zuɣu.
- 88. Yelima: “Achiika! Ninsalinim’ mini alizinnim’ yi laɣim ni bɛ tahi Alkur’aani ŋɔ maa tatabo na, bɛ ku tooi tahi li na, hali di yi nyɛla bɛ sheba sɔŋ la taba.”
- 89. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) kahigi mi n-ti ninsalinim’ Alkur’aani ŋɔ maa puuni ni ŋmahinli balibu kam. Amaa! Ka ninsalinim’ pam zaɣisi (yɛlimaŋli) naɣili chefuritali.
- 90. Ka bɛ (Maka chefurinim’ maa) yeli: “Di kariya ka ti ti a (Muhammadu) yelimaŋli naɣila a chɛ ka tiŋgbani puhi kobilnina n-ti ti na.”
- 91. “Bee ka a mali pu’ sheli din nyɛ dobino mini inabi (sinsaba) puri, di nyaaŋa, ka a (nyini Muhammadu) chɛ ka di puhi kulibɔna di sunsuuni, ka di shiri nyɛla puhibu ni yelimaŋli.”
- 92. “Bee ka a chɛ ka sagbana lu ti zuɣu na, kamani a ni go n-yeri shem, bee ka a tahi Naawuni mini Malaaikanim’ na polo ni.”
- 93. “Bee ka a mali salima yili, bee ka a du sagbana ni. Yaha! Di kariya ka ti ti yelimaŋli ni a zuɣusaa dubu maa, naɣila a sheei na ni litaafi shɛli, ka ti karindi li.” Yelima: “N Duuma (Naawuni) nam niŋ kasi, m-pa so m-pahila ninsala, ka lahi nyɛ tumo (n-zaŋ kana yi sani).”
- 94. Ka shɛli n-daa mɔŋ ninsalinim’ yelimaŋli tibu saha sheli dolsigu ni daa ka ba na m-pahila bɛ yelimi: “Di nibɔŋɔ, Naawuni shiri timla ninsala na ka o ti nyɛ tumo?”
- 95. Yelima: “Di yi di nyɛla Malaaikanim’ m-be tiŋgbani ni chana ni suhudoo, Ti naan siɣisi ba Malaaika so na ka o yi zuɣusaa na n-ti leei tumo (nzaŋ kana bɛ sani).
- 96. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Naawuni saɣi ni O leei Shɛhiradira m mini ya sunsuuni. Achiika! O nyɛla Baŋda ni din Baŋda ni dinsɔɣi O daba tuuntumsa ni, ni Nyara.
- 97. Yaha! Naawuni ni dolsi so, tɔ! Ŋuna n-nyɛŋun dolsi, O mi yi birgi so, tɔ! Di kariya ka a nya (sɔŋdiba) ban yɛn tooi taɣi bakapa ni Ŋuna. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn ti neei ba mi Zaadali ka bɛ nina ba tiŋgbani ni ka nyɛla zoomba mini biriti, ni tikpiranima. Bɛ labbu shee n-yɛn ti nyɛʒahannama buɣum ni, saha sheli kam ka di (buɣum maa) ti kpi, ka Ti (Tinim’ Naawuni) pahi ba buɣum kpeeni.
- 98. Dina n-nyɛ bɛ sanyoo, dama bɛ niŋla chefuritali ni Ti (Tinim’ Naawuni) aayanima, ka yeli:“Dini bɔŋɔ, ti yi ti (kpi) ka leei koba ka burisi. Di ni bɔŋɔ, ti nyɛla bɛ ni yɛn yiɣisi shɛba ka ti leei binnamda pala?
- 99. Di ni bɔŋɔ, bɛ bi nya kadama Naawuni so Ŋun nam sagbana mini tiŋgbani nyɛla Ŋun yɛn tooi nam bɛ tatabo? Yaha! O zali ba la saha sheli din ka zilsigu di puuni, ka zualindiriba zaɣisi li naɣila (bɛ bɔrila) chefuritali.
- 100. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di yi di nyɛla yinima n-su n Duuma nambɔzɔbo (arzichi) sɔŋbu shee, tɔ! Yi naan niŋ biɛm, dama yizɔri dabiɛm ni yi ti dihi ka di naai zuɣu. Dinzuɣu ninsala nyɛla biɛmlana.
- 101. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti Annabi Musa alaamanima awei polo ni, dinzuɣu (yaa nyini Annabi)! Bɔhimi Israaila bihi saha sheli o (Annabi Musa) ni daa kaba na, ka Fir’auna yeli o: “Yaa nyini Musa Achiika! Mani tehiri ni a nyɛla ninvuɣu so shirku ni gbaai.”
- 102. Ka o (Annabi Musa) yeli: “Achiika! A mi ni ka so n-siɣisi dimbɔŋɔnim’ zaa, naɣila sagbana mini tiŋgbani Duuma, ka di nyɛla kpahim. Yaha! Yaa nyini Fir’auna! kpahim ya ka a nyɛla ŋun niŋ hallaka.”
- 103. Ka o (Fir’auna) niŋ niya ni o yihi ba (Annabi Musa mini o niriba Misra) tiŋgbani ni, ka Ti (Tinim’ Naawuni) chɛ ka kom di o mini ninvuɣu shɛba ban pahi o zuɣu namgbaniyini.
- 104. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) yeli Israaila bihi o (Fir’auna kum) nyaaŋa: “Ʒinimi ya (Misra) tiŋgbani ni, amaa! Bahigudali (Chiyaama) daalikauli maa yi ti kana, Ti ni zaŋ yana ka yiti nyɛla laɣinsi koŋkoba.”
- 105. Ni yelimaŋli ka Ti (Tinim’ Naawuni) siɣisi li (Alkur’aani) na, ni yelimaŋli mika di siɣi na. (Yaa nyini Annabi)! Ti bi tim a na naɣilaa ti nyɛ suhupielli lahibali tira (ni Alizanda), ka nyɛ saɣisigulana (ni buɣum daazaaba).
- 106. Alkur’aani mi, Ti (Tinim’ Naawuni) piripiri li mi domin a (Annabi Muhammadu) ti karim li n-ti ninsalinim’ ka di (aayanim sheebu) mali naɣisibu. Yaha! Ka Ti siɣisi li, siɣisibu ni yelimaŋli.
- 107. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Tim ya li (Alkur’aani) yɛlimaŋli, bee ka yi bi tiyelimaŋli. Achiika! Ninvuɣu sheba bɛ (Naawuni) ni daa ti baŋsim (Yahuudu mini Nashaaranima) pɔi ni dina maa, bɛ yi ti karindi li n-tiri ba, bɛ lurila bɛ yɛnonim’ zuɣu,ka nyɛla ban niŋdi suzuuda.
- 108. Ka bɛ yera: “Ti Duuma nam niŋ kasi, achiika! Ti Duuma (Naawuni) daalikauli nyɛla din yɛn niŋ.”
- 109. Ka bɛ luri bɛ yɛnonim’ zuɣu nkuhira, ka di pahiri ba maŋ’ gbargi n-ti Naawuni.
- 110. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Bolimi ya O Naawuni, bee ka yi boli O Nambɔnaa,” di zaɣiyino kam ka yi boli O (di nyɛla yim), O malila yuviela. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Di yihi karim polo ni (a jiŋli puuni) n-ti yeɣi,a midisɔɣi li pam. Dinzuɣu, bom soli nzani di (diba ayi maa) sunsuuni.
- 111. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Paɣibu balibu kam nyɛla Naawuni so Ŋun ka bia la dini, O mi ka nyintaa O nam puuni. Yaha! O ka ŋun sɔŋdi O domin chɔɣinsi zuɣu, ka tibgi O, ka di nyɛla tibgibu ni yɛlimaŋli.
Aaya nima[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Aaya nima:[2]
- 1. Paɣibu balibu kam nyela din dihitabli n-zaŋ ti Naawuni so Ŋun siɣisi kunduli (Alkur’aani) na n-ti ti O dabli (Annabi Muhammadu), O mi bi chɛ ka dimali gɔŋbu.
- 2. Ka di nyɛla din tuhi, domin O zaŋ li varsi (ninsalinim’) ni azaabakpeeni din be O sani, ka ti ban ti Naawuni yɛlimaŋli ka tumdi tuunviela suhupelli lahibali kadama bɛ mali sanyoviɛlli (Alizanda).
- 3. Ka bɛ nyɛla ban yɛn ti ʒini di (Alizanda) puuni kuli mali wɔra.
- 4. Ka O lahi varsi ninvuɣu sheba ban yeli: “Naawuni mali bia.”
- 5. Bɛ ka di baŋsim sheli, lala n-daa nyɛ bɛ banim’ gba, yeltɔɣa sheli din yiri bɛ noya ni maa bara, ka sheli ka bɛ yera mpahila ʒiri.
- 6. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A di chɛ bɛlani a kua maŋ’ (ni suhusaɣiŋgu) bɛ (chefurinim’ maa) boba zuɣu, domin bɛ bi ti yɛltɔɣali (Alkur’aani) ŋɔ maa yelimaŋli zuɣu.
- 7. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋla dinbe tiŋgbani yaaŋa zuɣu leei naɣachinsi n-ti li, domin Ti dahim ba (bɛ ninsalinima) ka nya bɛ puuni ŋuni n-yɛnvelgi o tuma.
- 8. Yaha! Achiika! Ti nyɛla ban yɛn zaŋ din be di zuɣu leei tiŋgbani kuŋ (Zaadali).
- 9. (Yaa nyini Annabi)! Di ni bɔŋɔ,atehirimi ni zoloŋnima (nachimba n-daa nyɛ ba), n-ti pahi woliga la daa nyɛla lahiʒiba Ti (Tinim’ Naawuni) nam yɛlikpahinda puuni?
- 10. Saha sheli nachimba maa ni daa zo n-ti laɣim zoloŋ maa ni, kabɛ yeli: “Yaa ti Duuma (Naawuni)! Tim ti nambɔzɔbo din yi A sani na, ka balgi dolsigu n-ti ti hali sheli puuni ti ni be ŋɔ maa.”
- 11. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) chɛ ka bɛʒeei gom zoloŋ maa ni yuungbaliŋ.
- 12. Din nyaaŋa, ka Ti lahi neei ba domin ti baŋ zamaatu biba ayi puuni ban mi yuun’ sheŋa tariga bɛ ni ʒini (zoloŋ maa ni).
- 13. (Yaa nyini Annabi)! Ti (Tinim’ Naawuni) n-tira bɛ lahibali ni yelimaŋli. Achiika! Bɛ daa nyɛla naɣachin’ sheba ban tibɛ Duuma (Naawuni) yelimaŋli, ka Ti pahi ba dolsigu.
- 14. Yaha! Ka ti kpaŋsi bɛ suhiri, saha sheli bɛ ni daa yiɣisi (bɛ ni daa yiɣisi zani bɛ ya naa maa tooni), ka bɛ yeli: “Ti Duuma Naawuni n-nyɛ sagbana mini tiŋgbani Duuma, di kariya ka ti jem duuma Ŋuna, (ti yi niŋ lala), din ŋuna ti di yɛli yɛltɔɣa din kpahi yɛɣi tariga.”
- 15. (Ka nachimba maa yeli): “Ti niriba ŋɔ maa gbibila duuma sheba dabam ka chɛŊuna (Naawuni). Bozuɣu ka bɛ bi tahi daliri sheli din be polo ni. Dinzuɣu, zualindira bɛ lahi paai ninvuɣu so ŋun ŋma ʒiri m-pa Naawuni.”
- 16. (Ka nachimba yeli taba): “Yi yi niŋ katiŋ’ ka chɛ ba ni binyɛr’ shɛŋa bɛ ni jɛmda ka pa Naawuni maa, tɔ! Yin laɣimmi ya yi maŋa n-tahi zoloŋ ŋɔ maa ni, yi Duuma (Naawuni) ni yerigi O nambɔzobo m-pli ya, ka balgi yi vɛnyɛla shee n-tin ya.
- 17. (Yaa nyini ŋun gbilsiri tibli)! Ka a nya ka wuntaŋ’ yi ti puhi na, ka di naan sheendi ka cheri bɛ (naɣachimba maa) zoloŋ maa nudirgu polo, wuntaŋ’ yi ti lahi yɛn lu, ka di milgiri ka chɛri ba nuzaa polo, ka bɛ nyɛla ban do zoloŋ maa sunsuuni. Dimbɔŋɔ maa bela Naawuni nam yɛlikpahinda puuni. Naawuni ni dolsi so, tɔ! Ŋuna n-nyɛŋun shiri dolsi, O mi yi birgi so, tɔ! Di kariya ka a nya zo so ŋun yɛn tooi taɣi o, ka dolsi o.
- 18. Yaha! (A yi daa nya ba), a naan tehi ni bɛ nyɛla ninvuɣu shɛba ban ne, amaa! Ka bɛ nyɛla ban gbihira. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) naan lahi lebgiri ba nudirgu mini nuzaa polo, ka bɛ baa teei o napɔna n-do zoloŋ maa noli ni. (Yaa nyini ŋun gbilsiri tibli)! Di yi di daa niŋ ka a vɔhim n-lihi ba, a naan ŋmalgi vaai guui ka chɛ ba. Achiika! Dabem naan lahi pali a suhu ni ni bana.
- 19. Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) daa neei ba domin bɛ bɔhiri taba bɛ suusuuni, ka bɛ puuni so yeli: “Saha dini ka yi zaŋʒini (zoloŋ ŋɔ ni)?” “Ka bɛ yeli: “Ti ʒinila kpe dahinyini, bee dabsili pirgili.” Ka bɛ (puuni sheba mi) yeli: “Yi Duuma (Naawuni) n-nyɛŊun mi yi ni ʒini kpe saha shɛli tariga. Dinzuɣu, zaŋmiyayi anʒilfa liɣiri ŋɔ maa n-tim yi ni so tiŋ’ puuni, ka o ti yuli nya bindir’ sheli din niŋ kasi, ka kan ya na ni bindirgu di puuni. Amaa! O yulmi viɛnyɛla ka di chɛ ka ninvuɣu so baŋ yi yela.”
- 20. Achiika! Bɛ (tiŋ’ puuni nim’) yi baŋ yi yela kpe, bɛ ni labi ya kuɣa,bee ka bɛ labsi ya bɛ daadiini (buɣajɛma) puuni, din ŋuna yi ku tilgi (Naawuni sani) kuli mali wɔra.
- 21. Lala ka Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋ bɛ yɛltɔɣa m-baŋsi (ninsalinima), domin bɛ baŋ ni Naawuni daalikauli nyɛla yelimaŋli, ka baŋ ni Chiyaama yiɣisibu ka zilsigu di puuni. Saha shɛli bɛ (tiŋ’ maa nim’) ni daa ŋmeri namgbankpeeni bɛ sunsuuni. Ka bɛ naan yeli: “Miem ya mee n-tam bɛ zuɣu, bɛ Duuma (Naawuni) n-nyɛŊun mi bɛ yelimaŋli, ka ninvuɣu sheba banyeltɔɣa nyeŋ yeli: “Achiika! Ti ni mɛ jiŋli n-tam bɛ zuɣu.”
- 22. Ni baalim, bɛ (ninsalinim’) ni yɛli: “Bɛ daa nyɛla niriba ata, ka bɛ baa maa pahi bɛ zuɣu anahi, ka sheba yelini bɛ daa nyɛla niriba anu, ka bɛ baa maa pahi bɛ zuɣu ayobu, ka di nyɛla biɛhim n-zaŋ ti ba zimsim puuni. Yaha! Bɛ ni lahi yeli: “Bɛ nyɛla niriba ayɔpoin, ka bɛ baa maa pahi bɛ zuɣu anii.” (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “N Duuma (Naawuni) n-nyɛŊun mi, so ʒi bɛ tariga naɣila niriba bɛla. Dinzuɣu (Yaa nyini Annabi)! Miri ka a ŋme so namgbankpeeni nzaŋ chaŋ bɛ polo, a mi miri ka a bɔhi bɛ (chɛfurinim’) puuni so bɛ yɛltɔɣa.
- 23. Yaha! Di yeli shɛli: “Achiika! Mani nyɛla ŋun sayɛn niŋ bini yaakaza bieɣuni.”
- 24. Naɣila Naawuni yi yu. Yaha! Di yi ti niŋ kaatam, tɔ! Nyin teemi a Duuma (Naawuni) yɛla. Yaha! Yelima: “N-niŋdi tamaha ni n Duuma (Naawuni) dolsi ma n-zaŋ chaŋ din miri dolsigu ngari ŋɔ maa.”
- 25. Ka bɛ (nachimba maa) ʒini bɛ zoloŋ maa ni yuuŋkɔbsi ata, ka lahi pahi yuma awei di zuɣu.
- 26. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Naawuni m-mi saha sheli tariga bɛ ni daa ʒini zoloŋ maa ni, Ŋuna n-su din sɔɣi sagbana mini tiŋgbani ni, O nyabu mini O wumbu paai tariga, bɛ ka ŋun yɛn guli ba ka pa Ŋuna. Yaha! O mini so bɛ laɣinda O nam zaligu puuni.”
- 27. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Karimmi ba bɛ ni siɣisi shɛli wahayi n-ti a na din nyɛ a Duuma (Naawuni) litaafi, so nkani yɛn tooi taɣiO yɛltɔɣa (zaligu). Yaha! Di kariya ka a nya sɔɣibu shee kapaniO sani.
- 28. Yaha! (Yaa nyinin Annabi)! Tim a maŋ’ suɣulo ni ninvuɣu sheba ban jemdi bɛ Duuma (Naawuni) Asiba ni Zaawuni ka di nyɛla bɛ bɔri la O yeda. Yaha! Di ŋmalgi a nini ka chɛ ba domin mi miri ka a doli ninvuɣu so Ti (Tinim’ Naawuni) ni zaŋ tamsim niŋ o suhu ni, ka o tam Ti yela teebu, ka dinzuɣu chɛ ka o doli o suhuyurlim, ka o bɛhigu ti leei hallaka.
- 29. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Yelimaŋli bela yi Duuma (Naawuni) sani, dinzuɣu ŋun bɔra, ŋun timyelimaŋli, ŋun mi bɔra, ŋun niŋmi gutulunsi. Achiika! Ti malila buɣum sheli shili n-guli zualindiriba, ka di goma ti yɛn gili ba. Yaha! Bɛ yi ti bɔri kunzoo, ka bɛ zoba kuŋ’ ni ko’ sheli din ŋmani kpatulli din chimdi (ninsalinim’) nina ni. Di binnyurgu maa nyɛla din be, ka lahi be ni di nyɛ vuhim shee.
- 30. Achiika! Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli, ka tum tuunvela, tɔ! Ti (Tinim’ Naawuni) ku chɛ ka ninvuɣu sheba ban tum tuunsuma sanyoo bahi yoli.
- 31. Bannim’ maa sanyoo nyɛla ʒinahigu Daalizanda, ka kulibɔnati yɛn zɔri di gbinni, ka bɛ dihi ba nachinsi ni salima baŋsi, ka yeli ba sitira din nyɛ vakaha, ka di nyɛla silki din tibsi ni din bi tibsa, ka bɛ dondoya n-dalim kuɣuwaɣila zuɣu. Mbo ni sanyoo dimbɔŋɔ maa, Yaha! Di (Alizanda) vela ni di leei vuhim shee (n-zaŋ ti ninsala).
- 32. (Yaa nyini Annabi)! Tim ba niriba ayi ŋmahinli, Ti (Tinim’ Naawuni) zalila bɛ puuni yino Inabi (sinsaba) puri ayi, ka zaŋ dobino tihi n-gili li. Yaha! Ka Ti zali bimbilma di sunsuuni.
- 33. Ka di puri ayi maa puuni zaɣiyini kam yihi di bindirigu na ka shɛli bi pooi di puuni. Ka Ti (Tinim’ Naawuni) lahi chɛ ka kulibɔŋ puhi di sunsuuni.
- 34. Ka o nyɛla ŋun mali binwola, ka naan yeliozomaa ka di nyɛla o ŋmeri o la namgbani kpeeni: “Mani n-nyɛŋun garia liɣiri, ni jilma niriba ni.”
- 35. Ka kpe o puu maa ni, ka nyɛla ŋun dirila o maŋ’ zualinsi ka yeli: “Mani bi tehiri ni ŋɔ maa (puri ayi maa) ni ti kpi kuli mali wɔra.”
- 36. Yaha! Mani bi tehiri ni Chiyaami ni yiɣisi. Yaha! Di yi ti niŋ ka bɛ labsi ma n Duuma (Naawuni) sani (Zaadali), tɔ! Achiika! N-nyɛla ŋun yɛn nya viɛnyɛla din gari lala, ka di nyɛla labrisuŋ shee n-ti ma.”
- 37. Kaozomaa yeli,ka di nyɛlaolabsirio layɛltɔɣa: “Di ni bɔŋɔ,a niŋla gutulunsi ni Ŋun nama (a ba Annabi Adam) ni taŋkpaɣu, din nyaaŋa ka O nam a ni maniyyi (dablim kom), ka nam a saɣisi ka a nyɛ ninsala?”
- 38. Amaa! Mani, (n-ti yɛlimaŋli) ni Ŋuna n-nyɛ Naawuni, n Duuma, m-pala ŋun yɛn laɣim n Duuma (Naawuni) ni so jem.
- 39. “Bozuɣuka a ni di kpe a puu maa ni, ka a bi yeli: “Naawuni ni yu sheli (dina n-yɛn niŋ). Yiko shɛli kani naɣila ni Naawuni, domin a nya ma ka m-bi paagi a liɣiri mini bihi zuɣu.”
- 40. “Tamaha beni kadama n Duuma ni ti ma (arzichi) din gari a puu ŋɔ maa, ka tim azaaba sheli ka di yi zuɣusaa na (nti shee a puu maa ni), ka di leei tiŋgbani shɛli din niŋ polipoli (ka ku tooi lahi ko).”
- 41. “Bee ka di kom leei din zilgi tiŋgbani ni, ka a ku tooi lahi bo n-nya li.”
- 42. Ka o (o puu maa) binwola zaa saɣim, ka o leei ŋun kpalim n-lebri o nuhi ayi domin o ni di laɣi sheli puu maa ni zuɣu,ka dilu n-do di wula zuɣu,kaonaan yera: “M-baye, bo n-di leei niŋ kam bi laɣim n Duuma mini so.”
- 43. Ka o ka zamaatu shɛba ban yɛnsɔŋ o ka pa ni Naawuni, o mi ku tooi sɔŋ o maŋa (ka chɛ Naawuni daazaaba).
- 44. Nimaa ni ka sɔŋsim nyɛ Naawuni so Ŋun nyɛ yɛlimaŋli lana maa ko dini, Ŋun gari sokam sanyoo ni bahindi suŋ.
- 45. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Tim ba ŋmahinli ni Dunia biehigu, di ŋmanila ko’ sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni siɣisi na zuɣusaa, ka tiŋgbani ni bimbila gabi ni dina, (ka di bili na n-ti niŋ bindirigu), din nyaaŋa ka di kuui, ka kabsi kabsi, ka pɔhim ʒɛri li. Yaha! Naawuni nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.
- 46. Arzichi mini bihi nyɛla Dunia biehigu nachinteri, amaa! Tuunviela din kpalinda, dina n-nyɛ din sanyoo gari a Duuma (Naawuni) sani, dina n-lahi nyɛ din tamaha gari.
- 47. Yaha! Dabsi’ sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni yɛn ti vuui zoya, ka a nya ka tiŋgbani kuli ne n-doya, ka Ti laɣimba (bɛ ninsalinima), Ti mi ti bi yɛn chɛ bɛ puuni ninvuɣu yino.
- 48. (Yaa nyini Annabi)! Ka bɛ yɛn ti zaŋ ba n-zali a Duuma (Naawuni) tooni, ka bɛ nyɛla ban ʒe safu ni (ka bɛ yɛli ba): “Achiika! Yi kana Ti (Tinim’ Naawuni) sani na kamani Ti ni daa nam ya pilgu maa shɛm, chɛli gba! Yi daa tɛhimi ni di kariya ka Ti zaliya laɣimbu saha.”
- 49. Ka bɛ zali (ninsalinim’) tuuntumsa litaafi (ka bɛ zaŋ ninvuɣu suma sabli niŋ bɛ nudirgu ni, ka zaŋ bibɛhi litaafi niŋ bɛ nuzaa ni), ka a nya bibɛhi ka bɛ zɔri dabem ni din be di (sabli maa) puuni, ka bɛ naan yera: “Yaa ni ti yolitɛm! Bo sabli n-leei bɔŋɔ, di bi cheri tuun’ shɛli din pɔra bee din galsi, naɣila di gu li mi (ka di sabi doya)?” Ka bɛ (ninsalinima) nya bɛ ni tum shɛli ka di ʒebɛ tooni. Yaha! A Duuma (Naawuni) bi diri so zualinsi.
- 50. (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha sheli Ti (Tinim’ Naawuni) ni daa yeli Malaaikanima: “Niŋmi ya suzuuda n-ti Annabi Adam, ka bɛ niŋ suzuuda maa, naɣila Ibliisu (shintaŋ), o daa bela alizinnim’ puuni, ka kpee yi ka chɛ o Duuma (Naawuni) zaligu. Di ni bɔŋɔ, yi (ninsalinim’) yɛn zaŋla o mini o zuliya n-leei duumanim’ ka pa ni Mani (Naawuni)? Ka bɛ mi nyɛla dimba nzaŋ tin ya? Di shintaŋ dolibu ka pa ni Naawuni maa nyɛla din be n-zaŋ ti zualindiriba.
- 51. N (Mani Naawuni) daa bi niŋ ba (shintaŋ mini o zuliya) saawɔra sagbana mini tiŋgbani nambu puuni, lala n-nyɛ bɛ mammaŋ’ nambu ni, M-mi pala Ŋun yɛn gbubi ban birgiri (ninsalinim’ maa) ka bɛ nyɛ sɔŋdiba.
- 52. Yaha! Dabsi’ sheli O (Naawuni) ni yɛnti yeli: “Bolimi ya yi ni daa boondi duuma sheba ka di pa Mani (Naawuni) maa,” ka bɛ boli ba, ka bɛ bi saɣi ti ba, ka Ti (Tinim’ Naawuni) zali Maubika (hallaka) bɛ sunsuuni.
- 53. Ka bibɛhi nya buɣum, ka dihitabli ni achiika! Bɛ nyɛla ban yɛn faai lu di puuni, ka mi ku tooi nya ŋmaɣibu shee ka chɛ li.
- 54. Yaha! Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) tila ninsalinim’ ŋmahinli kam Alkur’aani ŋɔ puuni, amaa! Ninsala nyɛla ŋun zooi namgbankpeeni gari binshɛɣu kam.
- 55. Yaha! Pa shɛli m-mɔŋ ninsalinim’ ni bɛ ti Naawuni yelimaŋli kabo chɛmpaŋ bɛ Duuma (Naawuni) sani saha sheli dolsigu ni daa ti kaba na mpahila bɛ guhiri mi ni din daa paai tooni nim’ maa kaba na, bee ka azaaba kaba na polo ni.
- 56. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) bi timdi tuumba na naɣila bɛ ti leei suhupielli lahibali tiriba (ni Alizanda kpebu), ka lahi kpehiri dabiem (ni buɣum daazaaba). Ka ninvuɣu sheba ban niŋ chefuritali maa naan ŋmɛri namgbankpeeni domin bɛ zaŋ li saɣim yelimaŋli. Ka bɛ gbibi N (Mani Naawuni) aayanima, n-ti pahi bɛ ni saɣisiri ba ni sheli maa ka dinyɛ ansarsi.
- 57. Yaha! Ŋuni n-leei nyɛ zualindira nti lahi paai ninvuɣu so bɛ ni zaŋ o Duuma (Naawuni) aayanim’ teegi o, ka o lԑbi biri li, ka tam o nuhi ayi ni daŋ tum tuun’ sheŋa. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) zaŋla binwɔri ŋari bɛ suhiri zuɣu, ka bɛ ku tooi lahi baŋ li, ka zaŋ tibsim (tikpirlim) niŋ bɛ tiba ni. Yaha! Yi yi boli ba n-zaŋ chaŋ dolsigu shee, di kariya ka bɛ dolsi kuli mali wɔra.
- 58. (Yaa nyini Annabi)! A Duuma (Naawuni) nyɛla Chempaŋlana, Nambɔzobonaa, O yi di yɛn gbibi ba (ninsalinima) ni bɛ ni tuuntumsa, tɔ! O naan niŋ ba azaaba ni yomyoma. Chɛli gba! Bɛ malila saha shɛli bɛ (Naawuni) ni zali ba, (dindali maa), di kariya ka bɛ yɛn ti nya sɔɣibu shee ka pa ni O (Naawuni) sani.
- 59. Yaha! Di lala tiŋgbana (Aadu mini Samuudunim’ tiŋgbana) maa, Ti (Tinim’ Naawuni) daa niŋ ba la hallaka saha sheli bɛ ni daa di zualinsi. Yaha! Ti daa zali la bɛ hallaka maa ka di mali di saha.
- 60. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Teemi saha sheli Annabi Musa ni daa yeli o nachimbila (Annabi Ishawu): “Mani bi yɛn chɛ chandi ŋɔ maa naɣila n-ti paai kuli kara ayi la laɣimbu sheei, bee ka ntuɣi n-chandi yuungbaliŋ.”
- 61. Saha sheli bɛ niriba ayi (Annabi Musa mini o nachimbila) maa ni ti paai di (kuli kara ayi maa) laɣimbu shee, ka bɛ tam bɛ zahim yela, ka di (zahim maa) gbaagi di soli n-chana kom maa ni, ka di leei dolibu shee n-zaŋ ti o.
- 62. Saha sheli bɛ ni daa ti chaŋ yɛɣi (kulikara ayi maa shee), ka o (Annabi Musa) yeli o nachimbila maa: “Zaŋmi ti bindirigu la na, achiika! Ti yi wahala zuɣuti gɔrim ŋɔ ni.”
- 63. Ka O (nachimbila maa) yeli: “Ma a nya saha sheli ti ni di laɣim tampiŋ maa gbinni la, mani di tamla zahim maa yela, pa so mi n-chɛ ka n-tam di yela naɣila shintaŋ, ka di (zahim maa) gbaai di chandi kom maa ni, ka di nyɛla lahiʒiba (n-ti Annabi Musa mini o nachimbila maa).
- 64. Ka o (Annabi Musa) yeli: “Ŋɔ maa n-nyɛ ti ni bɔri sheli maa (domin zahim maa nyɛla alaama sheli n-zaŋ titi), ka bɛ niriba ayi maa naan labi n-ti doli bɛ napɔmbɔba.
- 65. Ka bɛ (niriba ayi maa) nya dab’ so Ti (Tinim’ Naawuni) daba puuni, ka Ti ti o nambɔzɔhigu Ti sani, ka baŋsi o baŋsim sheli din yi Ti sani na.
- 66. Ka Annabi Musa yeli o (Naawuni dabli maa): “Di ni bɔŋɔ, n-doli a ka a baŋsima bɛ (Naawuni) ni baŋsi a shɛli ka leei ŋun dolsi?”
- 67. Ka O (Naawuni dabli maa, Annabi Halaru) yeli: “Achiika! Di kariya ka a tooi niŋ suɣulo ni mani.”
- 68. “Kawula ka a yɛn tooi niŋ suɣulo ni binshɛɣubɛ ni bi baŋsi a di yɛlimaŋli?”
- 69. Ka o (Annabi Musa) yeli: “Ni baalim, Naawuni yi saɣi, a ni nya ma ka n-nyɛla suɣulolana, m-mi ku tum birgi a zaligu.”
- 70. Ka o (Annabi Halaru) yeli: “Tɔ! A yi doli ma, nyin miri ka a bɔhi ma shɛli yɛla naɣilam maŋmaŋ’ti tɔɣisiadini nyɛ shɛm.”
- 71. Kabɛ chaŋ hali ti kpe ŋarim ni, ka o (Annabi Halaru) chɛ n-vubgi li (ŋarim maa), ka o (Annabi Musa) yeli: “Di nibɔŋɔ, a chɛmi vubgi li, ni kom di ban be di puuni maa? Achiika! A tum tuumbiɛɣu din galsi.”
- 72. Ka o (Annabi Halaru) Yeli: “Di nibɔŋɔ, m-bi yela ni di kariya ka a tooi niŋ suɣulo ni mani?”
- 73. Ka o (Annabi Musa) Yeli: “Di gbibi ma ni taali n-ni tam ka tum shɛli ŋɔ maa zuɣu,a mi di zaŋ wahala pa n zuɣum mini a biɛhigu puuni.”
- 74. Ka bɛ niriba ayi maa lahi chaŋ hali n-ti chirigi bidibbila so, ka o (Annabi Halaru) ku o, ka o (Annabi Musa) Yeli: “Di ni bɔŋɔ, o kula nyɛvuli din niŋ kasi ka pa ni di yihila nyɛvuli sheli? Achiika! A tum tuumbiɛɣu.”
- 75. Ka o (Annabi Halaru) yeli: “Di nibɔŋɔ, m-bi yeli a ni di kariya ka a tooi niŋ suɣulo ni mani?
- 76. ka o (Annabi Musa) yeli: “N-yi lahi bɔhi a shɛli yɛla di nyaaŋa, tɔ! Nyin miri ka a lahi chɛ ka n-doli a, achiika! A fabla paai tariga nzaŋ kana n sani.”
- 77. Ka bɛ lahi chaŋ hali ti paai tiŋshee nima, ka suhi di tiŋ’ maa nim’ bindirigu, ka bɛ zaɣisi ni bɛ deei bɛ saani, ka bɛ (Annabi Halaru mini Annabi Musa) nya dikpini sheli di (tiŋ’ maa) ni ka di bɔri ni di lu, ka o (Annabi Halaru) mali li zali dede. Ka o (Annabi Musa) yeli: “A yi di saɣi, a naan deei laɣ’ sheli di zuɣu.”
- 78. Ka o (Annabi Halaru) yeli: “Ŋɔ maa n-nyɛ m mina sunsuuni wolgibu. Amaa! Ni baalim, n-ni yɛli a a ni bi tooi niŋ suɣulo ni shɛli maa gbinni.”
- 79. (Yaa nyini Musa)! Ma a nya ŋarim la, ban su li nyɛla faranima, ka bɛ mali li tumdi tuma kulgi maa ni, ka m-bɔri ni n-saɣim li, dama na’ so m-be tiŋ maa ni n-fari ŋarim kam (din viela) ka di nyɛla ni zualinsi.”
- 80. Yaha! A nya bidibbila maa, o ba ni o ma nyɛla ban ti Naawuni yelimaŋli, ka ti zo dabiem ni otizaŋ tipawumli mini chɛfuritali m-pili ba.”
- 81. Ka ti yu ni bɛ Duuma (Naawuni) taɣi ba (bia so) ŋun niŋ kasi ngari o, ka lahi zɔri ba nambɔɣu n-gari o.
- 82. Yaha! A nya dikpini la, ninvuɣu sheba ban suli nyɛla bidibbihi ayi ban nyɛ kpibsi tiŋ’ maa ni, ka di (dikpini maa) gbinni mali arzichi ka di nyɛ bɛ dini, ka bɛ ba daa nyɛ ninvuɣu suŋ, dinzuɣu ka a Duuma (Naawuni) yu ni bɛ ti bi dobba ka yihi bɛ daarzichi, ka di nyɛla nambɔzɔbo din yi a Duuma sani na. M-mi bi niŋ li ni n suhuyurlim. Dina n-nyɛ a ni bi tooi niŋ shɛli suɣulo maa fasara.”
- 83. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Bɛ bɔhiri a Zulkarnaini yɛla. Yelima: “Ni baalim, n-ni karim ya o yeltɔɣa puuni sheli.”
- 84. Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) daa ti o yiko tiŋgbani yaaŋa zuɣu, ka balgi soli kam n-ti o.
- 85. (Dahinshɛli) Ka o ti doli so’ sheli.
- 86. Hali ti paai wuntaŋ’ lubu shee, ka nya ka di lurila kobilnin’ sheli din nyɛ yeɣiri sabinli ni, ka o nya ninvuɣu sheba nimaa ni, ka Ti (Tinim’ Naawuni) Yeli o: “Yaa nyini Zulkarnaini, a yi yu, nyini niŋmi ba azaaba, bee ka a gbibi ba ni vIenyela.”
- 87. Ka o (Zulkarnaini) yeli: “Amaa! Ŋun di zualinsi, tɔ! Ni baalim, Tini niŋ o azaaba, din nyaaŋa, kabɛ ti labsi o o Duuma sani, ka o ti niŋ o azaaba din be n-gari lala.
- 88. “Yaha! Amaa! Ŋun ti Naawuni yelimaŋli, ka tum tuunsuŋ, tɔ! O mali tuunvɛla sanyoo (Alizanda).Yaha! Ni baalim, Ti ni yeli o dinnyɛ tuŋ (soochi) ti zaligu puuni.”
- 89. Din nyaaŋa, ka o (Zulkarnaini) lahi doli so’ sheli (o gɔrim puuni).
- 90. Hali ti paai wuntaŋ’ puhibu shee, ka nya ka li (wuntaŋ’ maa) ka di puhirila ninvuɣu sheba zuɣu Ti (Tinim’ Naawuni) ni bɛ ti ba din yɛn taɣiriba ka chɛ li (wuntaŋ’ maa tulum).
- 91. Lala n-daa nyɛ li, ka Ti (Tinim’ Naawuni) mi o (Zulkarnaini) lahibali kam ni daa nyɛ shem.
- 92. Din nyaaŋa, ka o lahi doli so’ sheli (o gɔrim puuni).
- 93. Hali ti paai zoya ayi sunsuuni, ka nya ninvuɣu sheba (nimaani), ka bɛ kuli bi wumdi (Dunia) balli kam.
- 94.Ka bɛ yeli: “Yaa nyini Zulkarnaini Achiika! Yaazuuzu mini Maazuuzu nyɛla ban saɣindi tiŋgbani yaaŋa zuɣu. Di ni bɔŋɔ, ti yom farku n-ti a, ka a zali saɣali ti mini ba sunsuuni?
- 95. Ka o (Zulkarnaini) yeli: “N Duuma (Naawuni) ni ti ma yiko shɛli nnyɛ din gari. Dinzuɣu, sɔŋmi ya ma ni yaa, ka n-zali gooni yi mini ba sunsuuni.
- 96. Tim ya ma kurikabsa (ka n-zaŋ li tam taba zuɣu)halikadi ti saɣisi zoya ayi maa sunsuuni, ka o yeli: “Vubmi ya” hali ti zaŋ li leei buɣum, ka yeli: “Tim ya ma ka n-kpaai dalima pa di zuɣu.”
- 97. Dinzuɣu, bɛ (Yaazuuzu mini Maazuuzu) daa bi tooi lahi du li, bɛ mi bɛ tooi chibi li voli (di gbinni).
- 98. Ka o (Zulkarnaini) yeli: “Ŋɔ maa nyɛla nambɔzɔbo din yi n Duuma (Naawuni) sani na, Dinzuɣu n Duuma daalikauli saha (Chiyaama yiɣisibu) yi ti paai, o ni chɛ ka di (dukpini maa) lu n-dahim (ka Yaazuuzu mini Maazuuzu maa yi na). Yaha! N Duuma (Naawuni) daalikauli nyɛla yɛlimaŋli.”
- 99. Yaha! Dindali maa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn ti chɛ ka bɛ (ninsalinim’) kpe n-shɛbsi taba ni, ka bɛ piebsi kikaa ni, ka Ti laɣim ba, ka di nyɛla laɣimbu ni yelimaŋli.
- 100. Yaha! Dindali maa, ka Ti (Tinim’ Naawuni) yɛn yihi ʒahannama buɣum zali chefurinim’ tooni polo ni.
- 101. Ninvuɣu sheba ban nina daa be zimsim ni ka chɛ N (Mani Naawuni) yɛla teebu, ka daa nyɛla ban bi tooi wumdi li.
- 102. (Ka Naawuni yɛli): “Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu sheba ban niŋ chefuritali maa tehirimi ni bɛ ni tooi gbibi n daba ka bɛ nyɛ duumanim’ ka pa ni Mani? Achiika! Ti (Tinim’ Naawuni) kpaɣisila ʒahannama buɣum n-zali chefurinima, ka di yɛn ti nyɛ sheebu shee n-zaŋ ti ba.
- 103. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di ni bɔŋɔ, n-tim ya ninvuɣu sheba ban tuuntumsa nyɛ kɔhilu lahibali?
- 104. Ninvuɣu shɛba ban tuma saɣim Dunia biɛhigu puuni, ka bɛ mi tehiri ni bɛ vielgiri la tuma.
- 105. Bana n-nyɛ ninvuɣu sheba ban niŋ chefuritali ni bɛ Duuma (Naawuni) aayanim’ mini O laɣimbu, ka bɛ tuuntumsa (sanyoo) saɣim, dinzuɣu Ti (Tinim’ Naawuni) ti bi yɛn chɛ ka bɛ ti mali timsim (jilma) Zaadali.
- 106. Di ʒahannama (buɣum) n-nyɛ bɛ sanyoo domin bɛ ni niŋ chefuritali sheli maa zuɣu, ka bɛ daa lahi gbibi N aayanim’ mini N tuumba ni ansarsi.
- 107. Achiika! Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli ka tum tuunviela, Firdausi Daalizanda yiya n-yɛn ti nyɛ saani n-zaŋ ti ba.
- 108. Ka bɛ nyɛla banyɛn ti kpalim di puuni, ka bɛ bi lahi bɔri ni bɛŋmalgi ba ka chɛ li.
- 109. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Teeku kom yi di yɛn leei tadabo (ni bɛ zaŋ li sabi) n Duuma (Naawuni) yeltɔɣa (Alkur’aani), achiika! Teeku kom maa naan naai, pɔi ka n Duuma (Naawuni) yeltɔɣa na bi naai, hali Ti (Tinim’ Naawuni) yi di tahi di tatabo na n-ti pahi di zuɣu.”
- 110. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Achiika! N-nyɛla ninsala yi tatabo, ka bɛ siɣisiri wahayi (tuuntali) n-tiri ma na, kadama yi Duuma nyɛla Duuma yino. Dinzuɣu, ŋun niŋdi kore ni o Duuma (Naawuni) laɣimbu, tɔ! Ŋun tummi tuunvIɛlli, ka miri ka o laɣim so ni o Duuma (Naawuni) jɛm.
Kundivihira[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
- ↑ Bachigahinda Din Be Dagbanli Kur'aani Puuni. The Noble Qur'an: Translation of the Meanings (Dagbani language).
- ↑ 2.0 2.1 Translation of the Meanings of the Noble Qur'an - Dagbani translation, by Muhammad Baba Gutubu.


text:
Nizeriya
Nizeriya jàmana Bɛ fàrafinna tlèbinyanfan fɛ, a faa Ye Abuja ye. Jàmana in ni Nizɛr bɛ Dànbɔ kὲɲɛka fɛ, a ni Cad ni Kamerun bɛ Dànbɔ kɔrɔn fɛ, Gine kùlu Bɛ Nizeriya ni wòrodugu ‘cɛ, a ni Bὲnɛ bɛ Dànbɔ tlèbin fɛ. Nizeriya jàmana tlà-tlalen dòn kà Kɛ jàmana caman ye a ‘kɔnɔ. Jàmna in dùgukolo fὲnsɛ Ye 923 768 km² ye. A jàmanaden bɛ Weele ko « Nizeriyaka » walima Nizeriya mɔ̀gɔ. Nizeriya jàmanaden tùn Ye ‘màa miliyɔn kὲmɛ ni bi sàba ni seegin ani mùgan ni seegin (miliyɔn 138,28) ye ɲɔgɔn ye 2008 sàn na. Wari min bɛ Dun Nizeriya o ye Nayira (Naira) ye. Jàmana kan madɔnnen an’a baarakɛkan Ye Anglɛkan ye, nkà kan wɛrɛ bɛ Fɔ yèn i n’a fɔ awusakan. Nizeriya jàma ka can ni fàrafinna jàmana bɛɛ ta ye. A jɔ̀njɔ̀ ɲɛw Ye : Binkɛnɛ, Jɛman, ani Binkɛnɛ ye. Лɛ nìnnu sìgi-sigilen dòn ɲɔgɔn da fɛ kà Bɔ numan fɛ kà Ta kinin fɛ u fɔcogo in na.
Jɔ̀njɔn jà Flɛ !
Blàdon : 2022-09-15 Yɛlɛmako laban : 2022-09-15


text:
5
Jésu dôriɲ ɓiɲé kwôlê sa keram a
1Kiriɲa Jésu gel kwônê ɓiɲé bay ka hen era ligiri a menba, ôbi ɗay ô merê sa keram a menba, bay tôri era ligiri a 2menba, ôbi ay tô derêji kwôlê kôl iyôŋ ba:
Yi derê wo dami
(Lk 6: 20-23)
3«Ɓiɲé ka erem wo ciré nêm lê ani sa kibriji ré hen na, yirji a sa dôrji wôsa *emê iyére to derômaraŋ a na toji.
4Ɓiɲé ka mô naɲ bô emê haw hen na, yirji a sa dôrji wôsa Emen a sa jalê bôrji.
5Ɓiɲé ka kalêrji jal hen na, yirji a sa dôrji wôsa bay a merê derê sa terare a na sem.
6Ɓiɲé ka doy lê aŋgaɲ derôre liji damaŋ hen na, yirji a sa dôrji wôsa Emen a sa biji aŋga bay ôriɲ doyriji bay ka hen.
7Ɓiɲé ka bô tu ɲa to megêrji hen na, yirji a sa dôrji wôsa Emen a sa berê tu ɲa toji men.
8Ɓiɲé kaɲ bay bô bôrê hen na, yirji a sa dôrji wôsa bay a sa gelé tu Emen.
9Ɓiɲé kaɲ bay ɲanê megêrji bi ré biɲ pôn hen na, yirji a sa dôrji wôsa bay a uwôgêji kam Emen.
10Ɓiɲé ka bay gelji gusiɲ wô kibi aŋgaɲ derôre ka bay li hen na, yirji a sa dôrji wôsa emê iyére to derômaraŋ a na toji.
11Hena bay ré tiréŋge men, geléŋge gusiɲ men, pôy kwôlo gay gay ɗéŋge sarŋge a wô wo kené na bay tôn na, 12sêŋge peré men, ken li yi derê a men wôsa ka uɲé sa kôbreŋge damaŋ derômaraŋ wôsa na hen iyôŋ a bay na ré geliɲ tu bay kibi Emen ka tumô gusiɲ men hen.»
Bay ayê bôô na ɗôre naɲ kiriɲ ka peraŋgi ka ɓiɲé ka sa terare a na
13«Kenbay kena ɗôre to ɓiɲé ka sa terare a na, a hena ɗôre hende to hen ré geraŋ ré ba bay a lere iyeŋ a ré herê geraŋgê hôriɲ ba? Ani ka kwôni a liɲ naɲ tu ba naɲ niɲ. Bêre aɲ bi ɓiɲé ré ɗiirê naɲ têrji a ba mera. 14Kenbay kena kiriɲ ka peraŋgi ka ɓiɲé ka sa terare a na, wôsa hena kwôni ré ɗi iyére tori sa keram a ba ôbi a uwôbêre nêmê sôŋ ba? 15Men kwôni a ɗé tare bô lampa aɲ erê uwôbê bô gwore a sôŋ ba? Hena tare ré ɗiɲ bô lampa a ba na wô teré ta gurô pal a aɲ bi ré berare kiriɲ bi ɓiɲé ka mô bô ira hen kêm ré geliɲ kiriɲ. 16Iyôŋ ba, kenbay kôba ken bi kiriɲ ka peraŋgi kaŋge peraŋge bi ɓiɲé geliɲ kiriɲ dema bay ré geliɲ jé lêreŋge wo dôri menba, bay a ayiɲ kibi Ibareŋge Emen wo mô derômaraŋ a hen men.»
Kwôlo gengiɲ sa tôô naɲ bay kibi Emen
17«Ma ka ermé yaŋ ba ené era na wô mênê tôô naɲ kwôlo bay kibi Emen na kôl hen niɲba, en era na wô lê bi aririrji ré liɲ ɗi.» 18Menba, Jésu hô kôl iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen hena derômaraŋ naɲ sa terare ré yi ba ya tô na, ani ka tôô ka dê iyôŋ ley, kam aŋga cibiɲ dê dê sara hen ley, ka a dôriɲ aɲ ba naɲ kwôy wo sa terare a mêniɲ. 19Na ôbi á, kwôni wo ré ɗage tôô to dê dê hende to hen aɲ geliɲ ɓiɲé ré ɗage hen iyôŋ a men na, ôbi a yé kema wo dê bô iyére to derômaraŋ a. Niɲba, hena kwôni ré bi kwôlê sa tôô hende to hen aɲ geliɲ ɓiɲé ré li hen iyôŋ a men na, ôbi a yé kwo dami bô emê iyére to derômaraŋ a a. 20En kelêŋge waŋ ta, hena kené li aŋgaɲ derôre ɗê ka bay derê tô tôô to Emen naɲ ka Parisiɲêɲê ré ba ka nêmê sé bô emê iyére to derômaraŋ a ré kwôy.»
Kwôlo gengiɲ sa bô tarê
21«Na ken toy kwôlo bay na kôliɲ môɲêrŋge iyôŋ ba: ‹Já deré gawra ré wôsa kwôni wo duu megari ba, bay a jerê kwôlê sari a.› 22Niɲba, nôbi en kelêŋge, kwôni wo bôri tari sa yêni a ba, bay a jerê kwôlê sari a men, kwo tôbiɲ yêni galê ba, bay a ôriɲ naɲ ɗi tumô bay jerê kwôlê ka damné a men, kwo tiiré yêni ré yêmiɲ ba, a erê bô tare to eŋge bariɲ né hen a men. 23Hena jeré ô jeré erê biɲ Emen aŋgaɲ baliyare kini bê kwôbe a aɲa jeré erem si sa kwôlo yênem ôriɲ naɲ ju na, 24ju ɗi aŋgam kaɲ baliyare bay ka hen tôŋ jan aɲ ju ô uɲé yênem ken ô biɲ tôŋ pa dema, jeré hera sa ay aŋgam bay ka hen biɲ Emen tô. 25Hena ôbi barem ré kaŋgem aɲa kené ô ɓem kini jerê kwôlê na, ken ɲan kwôlê woŋge naɲ ɗi ca tumô geré ré ba ôbi a uwôlem kôbi ôbi jerê kwôlê a aɲ ôbi jerê kwôlê bi wo hen a ôriɲ naɲ ju biɲ asgarɲê aɲ iyeŋ né ba bay uwôlem daŋgay a. 26En kôlem, já têbê kerê iyôŋ iyôŋ dema jeré sé daŋgay a tô.»
Kwôlo gengiɲ sa wôniɲare toɲ têriɲ
27«Na ken toy bay na kelêŋge tumô kôl iyôŋ ba: ‹Já wogé tam megam né.› 28Niɲba, nôbi en kelêŋge waŋ a ta: kwôni wo bô tami megari naɲ tu bôriyare na, bôri a ba ôbi yiɲ naɲ tu niɲ. 29Hena ré na tum toɲ gusurô a lê aɲa jeré li têriɲ na, ju dôre uléɲ kelaŋ naɲ ju, ju meray a jeré uwôɲ gelê ba dô ɗê erê bô *géhên a naɲ tum wôô kêm. 30A hena ré na kôm woɲ gusurô a lê aɲa jeré li têriɲ na, ju wali uléɲ kelaŋ naɲ ju, ju meray a jeré gôl ba dô ɗê erê bô géhên a naɲ kôm wôô kêm.»
Kwôlo gengiɲ sa kariɲare kurô
(Mt 19: 9, Mk 10: 11-12, Lk 16: 18)
31«Bay na kôl tumô kôl iyôŋ ba: ‹Kwôni wo dage tamni ba bi ré bure magtubu toɲ bê tôre kôbre a#Détéronôm 24: 1.› 32Niɲba, nôbi en kelêŋge hena kwôni ré dage tamni to yiɲ na kwôni ré tô aɲa hende ré ô eŋgé iba wo ɗaŋgi na, na ôbi lere aɲa hende ré wôniɲ wôniɲare toɲ têriɲ hen men, kwôni wo eŋge iyore to bay dagere hen kôba li na têriɲ naɲ tu a men.»
Kwôlo gengiɲ sa derê yi
33«Na ken toy kwôlo bay na kôliɲ môɲêrna ka tumô iyôŋ ba: ‹Aŋga ju dusu yem sara ba ju ɗi baa ré. Niɲba, ka ju ay tôm sara naɲ hini Kelma ba, ju li môj môj#Lébitik 19: 12.› 34Niɲba, nôbi en kelêŋge bi kwôni dusu yiri ré. Bi ôbi dusu yiri naɲ derômaraŋ ré wôsa na kini merê Emen men, 35bi kwôni dusu yiri naɲ sa terare ré wôsa na kini sêlê tê Emen men, naɲ Jérusalêm ré wôsa hende na iyére to Kelma wo dami men, 36bi kwôni dusu yiri naɲ sam né wôsa ju nêm lê bi ré béé ré men, bi ré hendu ré a men. 37Niɲba, hena kwôlê woŋge ré na tiri ba ken kôl ré na tiri men, hena ré na tiri ré ba ken kôl ré na tiri ré aɲ kwo ka kelê cêgê hen na, hena na ligi Sidan.»
Kwôlo gengiɲ sa bay dê bare a
(Lk 6: 26-38)
38«Na ken toy bay na kôl tumô iyôŋ ba: ‹Tu ba, na tu hôriɲ men, kaɲnem ba, na kaɲnem hôriɲ men#Sé nô 21: 24.› 39Niɲba, nôbi en kelêŋge iyôŋ ba: Dêŋge bayi habrê wo kwôni lêŋge hen né, hena kwôni ré di tô mam woɲ gusurô ba ju bul kwoɲ ma biri di a. 40A hena kwôni ré kaŋgem tumô bay jerê kwôlê a wô eŋgiɲ bargay kam kaɲ kabrêm na, ju jôri derê kaɲ kelanê a ré. 41Men, hena ôbi néé wôni ré ɓerem ereŋ jeré ayri ani ôriɲ naɲ ɗi kelaŋ nêm têê dubu ba ju ôriɲ naɲ ɗi têê dubu sara. 42Kwo uwôlem are ba ju biri men, hena ôbi ré gey jeré gwôyri ani kôba ju jôri ré a men. 43Na ken toy bay na kôl iyôŋ ba: ‹Yênem ba, jeré piri niɲba, ôbi barem ba jeré dôri ham#Lébitik 19: 18.› 44Niɲba, nôbi en kelêŋge bay bareŋge kôba ken pirji men, ken uwôl Emen wô sa ka geliɲ turŋge gusiɲ hen a men. 45Hen iyôŋ dema kené yiɲ kami Ibareŋge Emen wo mô derômaraŋ a wo bi tare tori berare sa bay bô habrê a men, sa bay lê derê a hen a men hen. Men, ôbi bi emen uwôŋge sa bay lê aŋgaɲ derôre a men, sa bay lê aŋgaɲ derôre ré hen a men. 46Hena kené pur na ɓiɲé ka peréŋge hen mera ba wô mi a kené mô gem sa kôbi wo Emen ba? 47Wôsa *bay eŋgé wôgê kôba li na hen iyôŋ hende to hen men, hena ré na yênêrŋge dema kené liji dosé mera ba na aŋga ɗê kiriɲ a kené li hen ba? Ɓiɲé ka hôn Emen né kôba li na hen iyôŋ men ré ba? 48Derêŋge cerêd mega Ibareŋge wo derômaraŋ a dôriɲ cerêd hen iyôŋ men.»


text:
Walandaw : chariya Boyorow kan - 3
bakruba carti
lagniniw: Walandaw : chariya Boyorow kan - 3
kan: Bamanan
lasekini: Sidiki Dienta
niefoli suruman: Walandaw: chariya Boyorow kan"3": Dalilu kafo ko kurane kurane chariya boyoro folo ye, lachuli kurane Nafa kan.
farankan wati: 2016-04-25
sira surun: http://IslamHouse.com/2803336
ni mankutun wolomala woloma tioko nato la
ni karti bayelemana ka taga ni kanw la: Arabu kan
a file tougouni ( 4 )
Walandaw : chariya Boyorow kan - 1 ( Bamanan )
Walandaw : chariya Boyorow kan - 2 ( Bamanan )
Walandaw : chariya Boyorow kan - 4 ( Bamanan )
Walandaw : chariya Boyorow kan - 5 ( Bamanan )


text:
Niger jamana kalatala miliyɔn wolonfila ni kɔ de tun weelelen do kalatabow na
A jɛnsɛnna :
Jamanadenw tun weelelen don kunu k'u ɲɛnatɔmɔ cɛbɔ fila ni ɲɔgɔn cɛ. Olu ye fanga politikitɔn ka cɛbɔ Mohamed BAZOUN, ani donatɛmɛnfanga ɲɛma kɔrɔ Mahmane OUSMANE. Niger marabagajɛkulu ye sɔrasi bayirika de cari jamana kɔnɔ ka kalatasow lakana.
Nka kalata koɲɛnɛbɔ jɛkulu ka maa wolonfila de bɔnɛ na u ni na, u ka mobili yɛlɛla mugujugu pɛrɛnta dɔ kan.
Lakana baliya jamana fan dɔw la, o ma Niger jamanadenw bali kabɔ k'a tu ka fasoden ɲumaya waleya. Nin jamana ɲɛma kalata tako filana in na bele-belew de bɛ ɲɔgɔn na fanga politikitɔn ka cɛbɔ Mohamed Bazoum ani donatɛmɛnfanga ɲɛma kɔrɔ Mahamane Ousmane. Cɛbɔw ninnu fila bɛɛ dalendɔ u yɛrɛ la bɛɛ ko a le de bɛna sebaya sɔrɔ. Kabini kunu su daminɛn jatew daminɛn na nka jabiw bɔli ye tile damadɔ ko ye.
Niger Jamana ɲɛma Mahamadou Issoufou y'a ka nisondiya jira kunu a kɛlen kɔ ka kalata. Nka Niger jamana na lakana ko ma nɔgɔ, kalata in senfɛ kunu kalata koɲɛnɛbɔ jɛkulu maa wolonfila de bɔnɛ na u ni na u ka bolimafɛn yɛlɛla dugujukɔrɔ mugu jugu pɛrɛnta dɔ kan Tillabery jamana tilebiyanfan na. Ma saba fana jɔgina ka juguya. kilomɛtɛrɛ kɛmɛ de yɔrɔ in ni Niamey Niger faaba cɛ.
Niger kɔnɔko minisiri Alkache Alhada ka fɔ la nin kasara in kɛra dusu kasiba ye jango ka kɛɲɛnin kalata ɲɛna jɛw ye. Nin de kɛra a siɲɛn fɔlɔ ye jamana ɲɛma ka falen jamana ɲɛma kura la ka sɔrɔ a ma kɛ ni fanga dafiri ye. Mahamane Ousmane, a tilalen a ka kalata la Zinder Dugu kɔnɔ a ye kangari gɛlɛn de da k'o nin nabara bɔra kalata in na a bɛ sɔn ka kɛ ciyɛnnin ye.


text:
Ziirinda
Nin kera ce dɔ ye min tɔgɔ tùn ye Sibiri ye. A Wulila ka Bɔ màsabugu la k’a be na baara ɲini golodugu la. Tle tan ni duuru a be yaala la ʃiyɔrɔkola. A tùn b’i Da sugu kɔnɔga-kɔrɔlaw la.Wari min tùn b’a kùn a y’o Dun ka ban. A dònfini bԑԑ Nàna Ban pew.
Nin kera muso dɔ ye, den duru de tùn b'a 'bolo. Naani tùn ye muso ye ni ka tɔ kelen Kɛ 'cɛ ye. Nka muso in furadama ma Kɛ cɛmaninwolo fɛ. O la, n'a tùn be Na sin Di u ma, a tùn be dɔnkilinin dɔ Da o min 'kɔnɔ a tùn bɛ denmusonin ninnu bɛɛ tɔgɔ Fɔ, nk'a da tɛ Maga cɛmanin tɔgɔ la fyew. Ɔ, n'o Kɛra, musomanin naani ninnu tùn bɛ Bɔ ka na sin Mi.
Don dɔ la, bakɔrɔnin ni surukuba yaalatɔ Benna. Bakɔrɔnnin Tora ka
Yereyere, surukuba y’i kanto bakɔrɔnnin ma
-siran te saya Bali. Nka, n’i sera ka cyen lakika sàba Fɔ ne surukuba ye i jɔyɔrɔ in na, ne te na 'fen k’i la.
Nin Kɛra ce dɔ ye, min tɔgɔ tùn ye kelennako ye. Ala tùn y’a Ladiya, ka nafolo caman d'a ma. Bà, misi, saga, fali, ninnu bɛɛ dɔ tùn b'a 'bolo. Balo caman tùn b'a ka jiginɛw 'nkɔnɔ, hali a tùn t'a dɔn a b'o Kɛ kecogo min na.
Cekɔrɔba dɔ, mɔgɔw y'a ka misi Sonya k’a Fàga, ka Taa ni sogo bɛɛ ye fo kunkolo. Ɔ, misitigi, n'o ye cɛkɔrɔba sa, a b’o hami na tuma min na, dunankɛ dɔ tùn b’a fɛ yen. O fana ye Cekɔrɔba To o la ka Wuli ni ka mununmun, o ker’a taalen yen misikunkolo fana ye. Denke saba tùn b'o 'bolo.
Bàba k'a te ʃɔ Dun, fo bee k'a ma ko ʃɔdunbali. Don dɔ Kera yen, Bàba n'a teriw dalajɛlen, a y'i y'i Kàlen olu ye k'a tɛ ʃɔ Dun màa si ye. O kɛlen, a teriw fana ye ɲɔgɔn Ye ni ka Bɛn ko dɔ kan a kɔ kan. U ye mun Kɛ? U ye Bàba sungurun Weele ni k'o Lasu ka Blà, k'a ka fɛɛrɛ sugu bɛɛ Kɛ waasa Bàba bɛ se ka ʃɔ Dun cogo min na. Ko n'o Sera ka Kɛ k'u bɛ girinman D'a ma.
Nin Kera cὲ dɔ ye, fàli kelen ni wùlu kelen tùn b’a 'bolo.
Wùludennin tùn ce ka ɲi, a kecogo tùn ka di beɛ ye, wa beɛ tùn be tlon K’a fe.
Don dɔ, a tìgi tùn sìgilen be a ka da la. Wùludennin tùn be kà Pan-pan, a tìgi tùn be ka Yele a mà, a tùn be ka tlon K’a fe.
Sinamuso jugu
Nin Kɛra sinamuso fla ye, kelen tùn ka ɲi kelen tùn ka jugu.
Nin muso fla ninnu de denw Taara lɔgɔ ɲinina ka na Di muso jugu ma don dɔ. U taalen, sinamuso jugu in ye tasuma da Dòn k'u 'kɔnɔ. U Tora yen ka Mɛn ka Mɛn...
Jinɛw ka Sɛnsɛn sɔnniko
Nin Kɛra jinɛjamana dɔ ye, forobaboli dɔ tùn bɛ yen n'a bɛ Weele ko Sɛnsɛn. 'Sàn o 'sàn u tùn b'a Sɔn ni nimafɛn dɔ ye min bɛ ɲɛnawolomali Kɛ.
Filì ni Antà
Nin Kɛra npogotiginin fla ye, terimaw tùn dòn. Filì ni Antà ka teriya tùn ka di w'a tùn Sinsinnen dòn kosɛbɛ, ʃu tùn t'u Fara tle kɛrɛbɛtɛ...
Jaadikɔngɔ
Jaadikɔngɔ dɔ Nàna kungokɔnɔ-fɛnw fɛ sàn dɔ la. Baloko Gɛlɛyara a sàn fo kungokɔnɔ-fɛnw tùn bɛ Sa kɔngɔ 'bolo. Nkà a ko selen yɔrɔ la, suruba tùn bɛ To ka sògosuw Tɔmɔ k'olu Dun. Aa! a ko Nàna dan Sago...
Donso Zan
Zan tùn ye donsoba ye. Wa donsoya tùn Dyar'a la kosɛbɛ. dugumɔgɔw fana ka bonya tùn b'a kan kosɛbɛ. Zan tùn mana sɛnɛ Kɛ a ka sɛnɛfɛnw tùn tɛ ɲɛ hali dɔɔni, k'a sababu Kɛ foro min tùn b'a 'bolo o tùn sɛbɛkɔrɔ salen bɛ...
Donsokɛ ni fitiriwalen
Nin Kɛra donsokɛ dɔ ye. Don dɔ de Kɛra a Bɔra ka Taa a ka kungoyaala dɔ la. A Taara Bɔ kɔlɔn kolon dɔ la ka Sɔrɔ Jàra, sà, mɔgɔninfin ani suruku Binnen b'o 'kɔnɔ...
Màsakɛ ɲuman n'a den ŋanya jugu
Nin Kɛra masakɛ dɔ ye min tùn ka ɲi kosɛbɛ, nafolo tùn b'a 'kùn w'a tùn bɛ Hinɛ a ka jamanadenw na kojùgu. A tùn y'i Janto kàlan, sɛnɛ baganmara, mɔni ani kɛnɛyako la haali...
Miɲankakɛ ka alijinɛko
Nin Kɛra miɲankakamalennin dɔ ye n'a tɔgɔ tùn ye Laɲɔ ye. Laɲɔ Bangera k'a fà Sɔrɔ bolibato la. O kɛlen, Laɲɔ fana Lamɔna n'o taabolo kelen ye. Nkà a tùn bɛ kolon bɛɛ dɔ Kɛ...
Jara ni Kɔnɛ ani Dawu sɔrɔcogo
Nin Kɛra kamalennin dɔ ye min tùn tɔgɔ ye ko Habahaba. Habahaba tùn Kɛra 'màa ye min tùn tɛ Sɔn baara ma fyew. A bɛ Bòli ka Dogo a 'fà n'a 'ba ka ciw n'u ka Baaraw 'ɲɛ...
Sìgi dankelen kuko
Nin Kɛra donsoba dɔ ye min tùn ko ka di a ka dugulamɔgɔw ye. K'a sababu Kɛ a ka wale ɲumanw ye ka ɲɛsin dugudenw ma. A tùn bɛ mɔgɔw jigi Tugu ko caman na. Don dɔ, donsonkɛ in Nàna Bana...
Bunteni ni ntori ka fàlako
Don dɔ la funteni de Ganna bunteni na, o fana Bɔra k'a bɛ Taa fiɲɛminɛ na fàlada la. A selen yen a y'a Sɔrɔ ntori màsayadalen bɛ yen. bunteni kɛlen ka ntori Fo, 'ntori fana y'a Jaabi ni ka Tla k'i kant'a ma ko
Tàata n'a dɔgɔnin
Nin Kɛra cὲ dɔ n'a muso ye minnu tùn tɛ Kɛnɛya tuma ʃi. Nka den fla tùn b'u 'bolo: Tàata n'a dɔgɔnin. Tàata tùn ye musomanin ye, o dɔgɔnin tùn ye cὲmannin ye wa nabara tùn dòn fana.
Surukuba ni sonsannin ka kilisiko
Surukuba tùn tɛ Sɔ̀n koblen ma nka dumandun tùn ka D'a ye. Nka sonsannin tùn ye 'donsoba ye, wa kungoyaalaw tùn ka di a la kosɛbɛ.
Warablen ni hadamaden ka bɔɲɔgɔnya
Don dɔ de Kɛra, warablen Taar'i Jɔ Maŋala ma k'ale b'a fɛ kà Yɛlɛma kà Kɛ mɔgɔninfin ye. Maŋala Ko a ma k'ale Sɔ̀nna ko nkà yala a bɛ Se kà To so datugulen 'kɔnɔ ka tle kɛmɛ Kɛ wa?
Sonsannin ni surukubaka teriya
Sonsannin ni suruba tùn ye terimaw ye. ‘ʃu t'u Fara 'tle t'u Fara. Donsoya de tùn ka Di u ye kosɛbɛ. 'Tuma ni 'tuma u tùn bɛ To ka Taa kungoyaala la ɲɔgɔn fɛ.
Duga ni digon ani ʃὲ ka bànako
Nin Kɛra terima sàba ye: Duga ni Digon ani ʃὲ. U sàba bɛɛ Nàna Bàna waati kelen.
Duga ka bàna tùn ye kùnsigi-ntanya ye kà Digon ta Kɛra dadimi ye.
Koyan ni Bwatu ka furu
Nin Kɛra npogotiginin dɔ ye n'o tɔgɔ tùn ye Koyan ye. Cὲ dɔ tùn Лɛbɔr'a fɛ furu la. O tɔgɔ tùn ye Bwatu ye.
Sinamuso jugu
Nin Kɛra muso flà ye minnu tùn bɛ cὲ kelen 'kùn. Sinaya jugumanba tùn bɛ u ni ɲɔgɔn 'cɛ. O Kɛra sababu ye fo muso flanan tùn t'a fɛ kà muso fɔlɔ n'a denw Ye a ɲɛ na.
Nanalen cɛntako
Nanalen tùn ye nafolobatigi ye. A tùn bɛ kabakokow Kɛ nafolo la. Nka balima tùn t'a 'bolo 'kuma tɛ 'den ma.
Subagamuso
Nin Kɛra muso dɔ ye, n'a tùn ye 'den o den Sɔrɔ a b'a Di a ba ma k'a sababu Kɛ sere ye. Jaa ale ba ye subaga ye. N'a tùn ye den o den Di o ma, o tùn b'o Dun.
Bamaankɛ ni sɛnɛfɔkɛ
Nin Kɛra màsakɛ dɔ de ye, wari tùn b'a 'bolo w'a muso ta tùn ye cɛɲɛ dàn ye. Bamanankɛ dɔ ni sɛnɛfɔkɛ dɔ ye ɲɔgɔn Sɔrɔ dugutaa-sira kan.
Kamalennin sàba
Nin Kɛra kamalennin sàba ye, terimaw tùn dòn. Fanga tùn bɛ kelen ɲɛji la. N'o tùn ye gὲlɛya walima kɔnɔganko Sɔrɔ, o tùn bɛ Sin ka Kasi tèn.
Surukuba ni sonsannin ka bilisifanta
Don dɔ sonsannin Taar'i Sènnayaala kungo ‘kɔnɔ. A Tora sènyaala la ka Taa Bɔ bilisifanw kan. O kɛlen, a y'olu Cὲ ka N’olu Di a muso ma 'so.
'Surukuba ni 'sonsannin ka jɛgɛko
Don dɔ, 'surukuba tɛmɛtɔ sonsannin ka so kɔ fɛ, a nun Dònna jɛgɛ jirannen kasa la. A y'i Fara ka Dòn o fɛ yen paraw! A Taar'i Jɔ sonsan kɛrɛ fɛ ni k'i Kanto:
'Fàli kɔnɔnanjugu
Nin Kɛra cὲ flà ye minnu ye fàliw dɔw Minɛ ka Yɛlɛn u kan k'u bɛ Taa dɔgɔjɔ la. Kɔ̀gɔ tùn bɛ dɔ ka fàli kɔ la, tɔ̀ kelen ta, kɛlɛkɛlɛ tùn b'o kɔ la.
'Surukuba ni 'sonsannin
Don dɔ la, sonsannin ye kungo-kɔnɔfɛn bɛɛ Fàra ɲɔgɔn kan k'u ka Taa ʃì geren Kari ka Dòn mɔ̀ na. U bɛɛ Fàrala ɲɔgɔn kan, u Taara kungo 'kɔnɔ ka ʃì geren caman Kari ka dingɛ belebele Sèn k'a bɛɛ K'o 'kɔnɔ ni k'a Datugu.
Màsakɛ jugu ni musokɔrɔba fitiriwale
Nin Kɛra màsakɛ dɔ ye min tùn ye ɲɔmasaba ye. Nka a ka ɲɔ tùn tɛ Sɔrɔ ‘wari la ‘kuma tɛ delili ma. A ka ɲɔ sɔrɔcogo tùn ye min ye, o ye n'i Nàn'a ma, a b'a Fɔ ko jyɛn bɛ Laban fɛn min ma k'i k'o Fɔ.
Forotigi ni jinɛ kalabannci
Nin Kɛra cὲ dɔ ye, foro belebele tùn bɛ min ‘bolo. 'Sàn o sàn, a tùn bɛ foro in Sὲnɛ. Sàn dɔ la, a Taara a ka fὸro la ni k’a baara da Minɛ. A ye ‘waatinin Kɛ dɔrɔn, jinɛ dɔ Bɔra tu 'kɔnɔ kà Pɛrɛn kà D’a kan. Jinɛ pɛrɛnkan Kɛra :
Bunteni ni ntori
Don dɔ ntòri de Bɔra k'a b'a Sènnayaala nink'a balo Лini kabaw ni ɲàgasaw cɛ la. Bunteni tɛ Ban a ka kabakɔrɔ-sigi la wa a tɛ Ban a ka ɲàgasakɔnɔ-sigi fana na. Ntòri de Tora k'i Sɔgɔbɛ-sɔgɔbɛ ka Taa Bɔ 'bunteni kan yen. O kɛlen,...
Sonsannin sunɔgɔtɔ minɛni surukuba fɛ
Don dɔ sɔgɔmada fɛ, dugujɛ ye 'sonsannin Minɛ jiriju fɛ. 'Surukuba yaala-yaalatɔ Nana Bɔ a dalen kan o ɲiginnenba nkomiji fɛ. 'Surukuba Ko "payi, n ka kungo Dyara. Ne na sogo duman Dun bì". A y'i Лɔgɔri ka Gɛrɛ 'sonsannin na walasa o kana Wuli ka Bòli a mànkan fɛ. A ye 'sonsannin Ta yaw a bolo fla la k'i Kanto...
Nɔnɔfeere-muso ka togola-sandon
Don dɔ la, fulamuso dɔ Bɔra ka dugutaa-sira Minɛ. Den b'a kɔ la an'a ka nɔnɔflen b'a 'kùn. A bɛ ka Taa nɔnɔfeere la. An tùn bɛ samiɲɛ la. Fulamuso bɛ na Se kungo kolon dɔ 'kɔnɔ waati min na, san Finna tɛ...
Blàdon : 2016-07-06 Yɛlɛmako laban : 2017-04-06


text:
Kr Dukure: kandɔn ɲininikɛla DNAFLA la
Mun bɛ bangudɔn 'karamɔgɔ Kɛ kandɔn cakɛda 'baaraakɛla ye? Jaabi min b'o ɲininkali la Kr Dukure 'kùn kan o ye flà ye: kandɔnna dòn fana kà Fàra a ka bangudɔn kan ani fanga tìgilamɔgɔw n'a cɛ bɛnbaliya.
Fanga bɛ Se cɛ dɔ la nk'a bɛ Siran o cɛ ka ko fana 'ɲɛ. An bɛ zana min Da o hakilina la o ye ko sà bɛ Siran a fàabaa fana bɛ Siran. Musa Tarawele n'a ka mɔgɔw ma fɛɛrɛ wɛrɛ Sɔrɔ Kr Dukure la a bɔli 'kɔ kàlandenw ɲɛ kɔrɔ k'a Blà 'yɔrɔ la a ni kàlandenw tɛ Fɛrɛ yɔrɔ min na. Kr Dukure tùn dɔnnen dòn fo k'a Dɔnnakari kanko sira kan. 1980 sàn baarayɔrɔ-yɛlɛma la, u ye yɔrɔ min Ŋaniɲɛ n'a ye o Kɛra k'a Bɔ karamɔgɔya la ka Taa n'a ye Mali kanw baarada la ko DNAFLA.
Kr Dukure ka 'foro fana ye kanw baarayɔrɔ bɛɛ ye, kɛrɛnkɛrɛnnenya DNAFLA min ye kanko mumɛ ɲɛnabɔda ye.
Nin y'a Sɔrɔ, Bɛnbakan Dungew, Kr Dukure n'a jɛɲɔgɔnw ka tɔn sìgilen, o ka baaraw tùn b'u tannifla-fili la. Kanko 'kuma tɛ Wuli n'u ma Weele o yɔrɔ la. Sɔ̀sɔli tùn b'an tɔn ni DNAFLA baaralaw 'cɛ bamanankan sɛbɛnnikow la.
Kr Dukure ye sàn seegin Kɛ yen baara la, ka Bɔ 1981 na ka Taa 1988 na. Musa Tarawele ka sariya min Tàra 1983 sàn na, bamanankan siginiden yɛlɛmaniko kan, o y'ale Sɔrɔ yen. O sariya in Bòlila Mali kanw mankandenw taamaʃyɛn dɔgɔyali kan. Bamanankan sigini minnu tùn bɛ Sɛbɛn ni siginiden flà jὲlen ye ka kɔrɔ, yɛlɛma Dònna o la k'o Kɛ siginiden kelen ye i n'a fɔ "ny, ng, è, ò" olu yɛlɛmani ka Kɛ "ɲ, ŋ, ɛ, ɔ" ye.
Sɔsɔli Gànna o ko la, bari "sh" fana tùn bɛ yen 'da tùn ma Se min tàli ma k'o fɔkan Kɛ ko komin o tɛ mankanden bɛrɛma ye bamanankan na ko k'o Bɔ sigini yɛrɛ la pew.
Kr Dukure n'a ka jama ye jo min Sɔrɔ o ko la o Kɛra "sh" tàli ye mabɛn dɔrɔn na nka 'sɔn ma Kɛ a dònni na sigini na. O fana gὲlɛya kelen Tora "sh" kan k'o yɛlɛmabali To taamaʃyɛn-flàya la.
Kandɔn siratigɛ la, Kr Dukure y'i cɛ Sìri ko caman na, a yɛrɛ ɲuman na "sariyaʃu caman kὲlɛli la" kan sɛbɛnni minɛboloko kan. 'Waati la, kandɔnna dɔw tùn Ko siginiden "y" bɛ Se ka Jate kanmaw (dafalen) ni kantanw (dafata) fɛ bamanankan na, ko kanbisigi dòn. Kr Dukure y'o tìgiw ka dalilu Mafɔ k'a Jira olu la ko "y" ni "w" tɛ kanmaw ye i n'a fɔ a, i, o, ... bamanankan na. A y'a ka dalilu da Jira lakosɛbɛn Jama bɔko dɔ ‘kɔnɔ.
A ye cɛsiri dɔ Kɛ soninke ɲininikɛla dɔ ka kumaw kan. O tìgi tùn bɛ ka soninke Jate ka Blà fili minɛn 'kɔnɔ. A ye mafɔli min Kɛ o ko fana kan o Kɛra mɔgɔw ma yeelen ye o 'kùn kan. Soninke min y'a fàkan ye, a y'o kan in sɛbɛncogo daliluma dɔ Sɛbɛn ko "Contribution à l'orthographe du soninke".
Kr Dukure ka kandɔn cɛsiri ma Dàn DNAFLA dɔrɔn ma. A ni Mali kandɔnna bɛ sɔ̀sɔli Wuli ɲɔgɔn na bamanankan ni soninke flà bɛɛ sɛbɛncogow la. Taabolo minnu tùn b'a 'bolo kabini Bɛnbakan Dungew ka waatiw la, ale ma Tigɛ o caman na bamanankan sɛbɛnni na.
Kr Dukure ka kandɔn sɛmɛntiyalan dɔ ye a ye baara min Kɛ bamanankan kanhakɛko kan kabi sani kanhakɛko ka Kɛ mɔgɔw 'dɔnfɛnba ye kan na. A ni kulu dɔ ye kanhakɛ sugu flà bɛɛ Boso k'a Fɛsɛfɛsɛ kabini 1974 sàn na. O gafe tɔgɔ ye ko Bamanankan Mabɛn ani a bamunen faransɛkan na: "un aspect du genie de la langue bamanan".
O Kὲlɛ dɔ ye kantan (dafata) flà sɛbɛnni n'u sɛbɛnbaliya ye ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na. Лininikɛla dɔw sɔ̀nbaliya kantan flà sɛbɛnni ma ka Nɔrɔ ɲɔgɔn na a b'o wale in Mafɔ kosɛbɛ. Bari ale tɛ Se ka Sɔ̀n a ma cogo ʃi la ko "bɛrrɛ", "dlan" walima "tnɔ" k'olu bɛ Se ka Sɛbɛn cogo wɛrɛ la n'i ma kantan flà Sɛbɛn ka Tùgu ɲɔgɔn na. Kr Dukure ka mafɔliw Cayara o taabolo sugu ninnu kan kan na.
Kan ninnu sɛbɛnni n'u mabɛnko la, Kr Dukure n'a ka jama bɛ sira caman kan u ni sɛbɛnnikɛla tɔw tɛ ɲɔgɔn 'kan Fɔ yɔrɔ minnu na. O yɔrɔw dɔ ye hali bamanankan mabɛn tɔgɔw sìgili ye. Ale ka daɲɛw b'a 'bolo sariya caman kan minnu ni mɔgɔ tɔw ta tɛ kelen ye. A ka daɲɛ dɔw ye ko kantan ani kanma mɔgɔ tɔw b'a Fɔ yɔrɔ minnu na ko dafalen ani dafata. A dɔw fana ye ale bɛ daɲɛ dɔw Kafo tɔgɔ kelen ‘kɔnɔ k'a sɔrɔ tɔw b'olu Dànfara i n'a fɔ a ka walelan bɛ Fɔ ka walelanw ni waledɛmɛnanw bɛɛ Kafo kelen ye. Ale b'a Fɔ minnu ma ko dantigɛlan olu tlalen bɛ hakɛlanw ni dànfaralanw 'cɛ mɔgɔ tɔw ka taabolo la. Ale bɛ jiralanw Blà a ka dàntigɛlanw kulu ‘kɔnɔ min b'a To i tɛ jiralanko kuma Mɛn a ka daɲɛw siya la. Ko kùn bɛ Kr Dukure 'bolo n'o tɛ a t'a kelen i baaraw la. A ni Bɛnbakan Dungew y'u Bato ka Nà, a ni MAKDAS mɔgɔw b'a la k'u Bato MAKDAS kulu fana ‘kɔnɔ. Kà Fàra o kuluw kan, tɔn dɔw fana bɛ bamanankan sɛbɛnni Bɔ a sira kelenw fɛ i n'a fɔ Kan ni Yiriwa tɔndenw ani Fàkan Kanbaaraso mɔgɔw.N'i y'o kulu ninnu fɛn o fɛn baarakɛnɔw Ye, i bɛ nin taabolo fɔlen ninnu Sɔrɔ o ‘kɔnɔ.
Taabolo min bɛ Kr Dukure ka fàn taabolow la n'a Sɔ̀nn'a ma k'o Blà k'o man ɲi, o ye dorokolen sɛbɛncogo ye. Bɛnbakan Dungew bannen Mɛnna n'u tɛ Sɔ̀n dorokolen farali ma k'a sɔrɔ mɔgɔ tɔw b'a la k'o Bato. U Tlara k'a Faamu kɔsa fɛ k'u bɛ fili ‘kɔnɔ ka Fàra tɔw kan dorokoli batoli la.
Blàdon : 2016-06-27 Yɛlɛmako laban : 2017-01-08