text: 1Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ya koe minnu yira, wonu denu sɛbɛnɛ kitabu kɛ rɔ. Alla le ya wonu di a ma alako koe minnu ti mɛ nala, a ni wonu yira Allata wɔli kɛlɛnu na. Ado Kirasiti ya ala melika sɔ ka ala wɔli kɛla, Yɔni lalɔn koe wonu na. 2Yɔni ya min bɛɛ rayen, a ya wo bɛɛ fɔ. Yɔnita dantɛgɛlɛ le kɛ la ka a bɛn Allala kumɛ anubɛ Yisa ma, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ wo ya tonyɛ min yira a la kɔni. 3Mɔgɔ-sewanɛ le wo mɔgɛ la min bi kitabu kɛ karanna. Mɔgɔ-sewanɛ le wonu na minnu bi anu tole masɔla wɔlɔyiya-kumɛ kɛnu na anubɛ min sɛbɛnɛ kitabu kɛ rɔ ka wonu bira! Ado koe kɛ bɛɛ kɛ-tumɛ ara gbɛrɛn. 4Nde, Yɔni le ye kɛ sɛbɛla ka a lata chɔchi wɔrɔnfilɛnu ma minnu bi Esiya nyamanɛ rɔ. Alla min bi yan kaka, a ye nyɔ kebi fɔlɔ, ado a ye nala le -- alamɛ wo ya hinɛ anubɛ yisi-kimɛ di wole chɔchinu ma ka bɔ Allata Ni-wɔrɔnfila rɔ minnu bi ala mansaya-sigi-fan yakɔrɔ. 5Hinɛ anubɛ yisi-kimɛ wonu ni na fanan ka bɔ Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ bolo, dɛnkɛninya-sereyɛ kɔni. Ado a fɔlɛ le Yisa la min nawulita ka bɔ furinu tɛma. A ye kun-tigiyɛ kɛla duninya-mansɛnu kun na fanan. A ara ma keni ka ma hɔrɔya mala hakɛnu ma ala sayɛ fɛ. 6A ya ma ma saraka masɔlɛnu na alako ma ni ma sibolo kelen na ka wɔlɛ kɛ a Fa Alla ye. Alamɛ gbiliyɛ anubɛ sɛnbɛ dira Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ma habadan! Amina. 7Wa wo yɛ lana! A ye nala banda-finyɛ rɔ! Mɔgɛ bɛɛ si a yen nala hali minnu ya a sɔgɔ tanbɛ la. Duninya-mɔgɛ bɛɛ si di ala ko la. Ado a ye mala wo nya na le! Amina. 8Mari Alla min bi yan kaka, a ye nyɔ kebi fɔlɔ, ado a ye nala le, Sɛnbɛ Bɛɛ Tigi kɔni, wo ye a fɔla ko a fɔlɛ anubɛ a laban le ale la. 9Yɔni le nde la. Wo na kelen nyɔgɛ le nde la. Ka a tɛgɛ Yisa ma, ma bɛɛ kelen tɔrɔyɛ anubɛ Allata mansayɛ rɔ. Ma bɛɛ ye ma munna tɔrɔyɛ wo kɔrɔ ma nyɔgɔn fɛ. Anu ya n nana yi-tɛma-dugi kɛ rɔ min tɔgɔ Patamasi bawo n bara Allala kumɛ fɔ ka Yisa wara-koe gbɛ mɔgɛnu ye. 10Allata Ni Sɛnimɛ ya n bi Sulen-Tele ma ata sɛnbɛ la. N ya kuman-kan-wɛ lamɔɛn. Wo kuli manɛ de iko buru-fɛ-kan. A ye kumala n kɔma kilɛ la. 11A ko, “I ye nala min yenna, i ni wo sɛbɛ. I wa ban wo sɛbɛla, i ni kitabu wo lata chɔchi wɔrɔnfilɛ kɛnu ma, Ɛfɛsa wo, Simirina wo, Pɛragama wo, Tayataira wo, Sadisi wo, Filadɛlifiya anubɛ Leyodisiya.” 12N ya n tintan alako min bi kumala n ye, n ni wo yen. N ya sɛnɛ-lɛnpu-sigi-fen wɔrɔnfila yen. 13N ya dali-fan do yen wonu tɛma min manɛ iko hadama dan. Duruki ye a kan na min yiginɛ fɔɔ a kin-nɔlɔnɛ. Sɛnɛ-butɛ-kiri-fan kirinɛ a kɔgɛ ma. 14A kun-sigi gbɛnɛ iko saga-siyi anubɛ bɛgi-gbɛ. A kolan manɛ iko ta-mɛlan. 15A kiannu bi malan-malanna iko sila-laleenɛ min kaganɛ. A kuman kan manɛ iko wasa-sɛnbɛlamɛ. 16Lolo wɔrɔnfilɛ biranɛ a bolo nyimɛ rɔ. Faan-da-filɛ min dɛ ye a la bɛrɛkɛ, wo ye bɔla a da rɔ. A yakɔrɛ ye malanna iko tele tenbi bɔla tele latelan. 17N ya a ragbɛ min kɛ, n buira a kin kɔrɔ iko mɔgɔ faganɛ. A ya a kɔɛn-nyimɛ sa n ma. A ko, “I kana kilan! A fɔlɛ anubɛ a laban le nde la. 18Nimalamɛ le nde la! N faganɛ le nun kɔnɔ kaka, n bi n niyi la tolon! Ado sarati ye n bolo sayɛ anubɛ lakira kuma. 19Nba, i wara minnu tayen, minnu bi kaka wo, minnu si na kɛ kɔma wo, i ni wo bɛɛ sɛbɛ. 20Lolo wɔrɔnfilɛ minnu bi n bolo nyimɛ rɔ yan anubɛ sɛnɛ-lɛnpu-sigi-fen wɔrɔnfilɛ kɛnu, wonu gbundu-ko-kɔrɛ le kɛ la. Lolo wɔrɔnfilɛ wo, chɔchi wɔrɔnfilɛta melika-misalɛ le wonu na. Sɛnɛ-lɛnpu-sigi-fen wɔrɔnfilɛ wo, chɔchi wɔrɔnfilɛ misalɛ le wonu na.


c: text/html

text: 1Wulê wo pôni a na, Jésu geliɲ ɓiɲé are derô haba wo iyéy Emen a aɲ uwôliɲ béré Kwôlo Dôri menba, damné kaɲ bay bê kwôbe men, bay derê tô tôô to Emen naɲ bay sa ɓiɲé saji. 2Aɲ bay kôli iyôŋ ba: «Kelêni na naɲ tôô to yôŋ a jeré liɲ are bay ka hen men, i a bem tôô hende to hen a men, ba?» 3Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Nôbi kôba na eŋgeréŋge kwôlê pôn men. Kôlenge: 4batêm to Ja na liɲ ɓiɲé hen na, hena na derômaraŋ a laba hena na ligi gawrê ɗi ba?» 5Bay kôliɲ perêrji a iyôŋ ba: «Hena nana kôl: ‹Hena na derômaraŋ a› ba, ôbi a kelê: ‹Wô mi a na kené bi bôrŋge sari a ré ba?› 6A hena nana kôl na to gawrê ba, ɓiɲé a gôbêna deré wôsa bay hôn wo Ja ré na ôbi kibi Emen.» 7Menba, bay kôli ciré hôn kiriɲ ka tôô tori hende to hen ré henaɲ ya hen né. 8Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Nôbi kôba, na kelêŋge na naɲ tôô to yôŋ a ené liɲ are bay ka hen né men.» 9Menba, Jésu kôliɲ ɓiɲé gwosoy kwôlo pôni kôl iyôŋ ba: «Gawra wo pôni yage tiɲaɗor, ôbi biɲ bay yagê tiɲaɗor yagê wori bi wo hen aɲ bay têbri naɲ geserê geserê aɲ ɗiɲ yiri ôriɲ kergare to kelaŋgi aɲ wula gaɲ. 10Kiriɲa wulê néére nêm niɲ menba, ôbi jé mana wori ô uɲé bay yagê tiɲaɗor hende to hen bi bay ré biri kwa yêre tori men. Niɲba bay sê mana bi wo hen aɲ dageri hô kôbri seŋge. 11Ôbi hô jé mana wo ɗaŋgi menba, ôbi kôba, bay sêri men, tiréri a men aɲ bay dageri hô kôbri seŋge. 12Ôbi hô jé mana wo ɗaŋgi wo jôgiɲ têê subu sôŋ menba, ôbi kôba, bay sêri iyare aɲ dageri. 13Ôbi iyéy tiɲaɗor na kôl iyôŋ ba: ‹Na ba, na lê iyeŋ ba? Na jé keman wo en geyri hen. Dô ré ba, ôbi ba, bay a kemnaɲ tini tô.› 14Niɲba, kiriɲa bay gili hen iyôŋ menba, bay kôl iyôŋ ba: ‹Na ôbi emê cibré ibari ôbi a na. Na deréŋgeri aɲ na baɲge naɲ aŋgaɲ cibré bay ka hen.› 15Bay ɓiri bô yagê ôriɲ wolé aɲ bay diiri.» «Hen ba, ôbi iyéy tiɲaɗor hende to hen a liji iyeŋ niɲ ba? 16Ôbi a era naɲ yiri sa deré bay yagê bay ka hen aɲ biɲ ka ɗaŋgi yagê bi wo hen.» Kiriɲa kwônê ɓiɲé toy hen iyôŋ menba, bay kôl iyôŋ ba: «Eŋ eŋ, a yé hen iyôŋ né kwôy.» 17Jésu bôrji tirji a aɲ kôlji iyôŋ ba: «Kwôlo kôl iyôŋ ba: ‹Keram bi wo bay ɗé iyére na kaɲni hen na, ôbi a hô yé keram woɲ ɗé tô iyére › hen ba, bôri na iyeŋ ba? 18Kwôni wo yôŋ yôŋ wo kuriɲ sa keram bi wo hen a na, gerɲéri a tiɲ men, kwo keram bi wo hen kuriɲ sari a ba, a hederéri men.» 19Bay derê tô tôô to Emen naɲ damné kaɲ bay bê kwôbe woge bi ciré ɓeré Jésu kiriɲ bay ka hen, niɲba, bay hariɲ ɓiɲé. Bay hôn dô wo gwosore to ôbi ré kôl hen na, ré gengiɲ na sarji. 20Ayiɲ tôri wulê bi wo hen na, bay bôri jô jô menba, bay jé ɓiɲé ka li yirji môɲ ciré na kaɲ bay lê are naɲ gerérji hen ligi Jésu a wô ɓeréri sa kwôli kelêri a ô biɲ bay emê sa iyére. 21Bay eŋgereri kwôlê kôl iyôŋ ba: «Rabi, nini hôn wo kwôli kelêrem men, gelé aŋgam men na, na kwôlê woɲ tiri men, ju dô tu kwôni ré men, ju geliɲ ɓiɲé are naɲ geré kwôlo Emen woɲ tiri a men. 22A têbê wôgê wo kelma wo dami Sésar ba, tôô kôl niné têbe laba, niné têbe ré ɗiba?» 23Jésu hôn gwosore toji hende to hen menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: 24«Benge selé pôn nà na gelé. Sa kwôni wo yi hen men, aŋga bay ɗi yéé hen a men ba, na ka i ba?» Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Na to kelma wo dami Sésar.» 25Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Dô, aŋga na ka Sésar ba, ken biɲ Sésar, aŋga na ka Emen ba, ken biɲ Emen.» 26Bay nêm ɓeréri tu ɓiɲé sa kwôlo ôbi kôl a hen né men, tiniji ge kay aɲ bay wôm tôŋ mera. 27Ɓiɲé ka pôni bay uwôgeji Sadusiɲêɲê. Bay na ɓiɲé ka bi bôrji sa jê sé wo ɓiɲé ka ma a ré. Menba, ka pôni eraji ligi Jésu a eŋgeriri kwôlê kôl iyôŋ ba: 28«Rabi, Moyis na kelêna iyôŋ ba: ‹Hena kwôni wo yêni ré ma aɲa ré ɗi tamni mamare aɲa hende ré yê ré tô na, ôbi eŋne yêɲ kamrê biɲ yêni wo ma hen .› 29Niɲ na, ɓiɲé ka pôni na jurgem tô yêniɲare a. Kwo iyêri eŋge iyore yê ré tô menba, ma. 30Kwo têê wôô men, 31kwo subi eŋji turgôrji hende to hen iyôŋ kwôy jurgem toji hende to hen niɲba bay yêɲ ré tô menba, maji kêm. 32Cêgerji kelôg menba, iyore hende to hen ma a men. 33Iyore hende to hen na, kiriɲa ɓiɲé ka ma a jê sé ba hende yé tami i pôn ba? Wôsa bay jurgem toji hende to hen na na kwôrɲêre.» 34Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Gawrê ka sa terare a na, eŋgiɲ yirji. 35Niɲba, ka Emen bôrji mega ɓiɲé ka ɗiré biji gelê wo a era hen na, kiriɲa ɓiɲé ka ma a jê sé kamɲê hen na, bay a eŋgiɲ yirji ré. 36Bay a ma ré niɲ a men, wôsa bay yi mega manê ka derômaraŋ a iyôŋ. Bay na kam Emen wôsa Emen biji ji si kamɲê niɲ. 37Wô jê sé wo ɓiɲé ka ma na, Moyis kôba, na gel wo bay ré sa jê sé. Kwôlo ôbi na li bô magtubu a gengiɲ sa kwôli germé ka yi môɲ tare iyôŋ hen, aɲ ôbi uwôge Kelma Emen na kwo Abraham, kwo Isak naɲ kwo Jakwôb . 38Hena Emen ré na Emen wo kwôni na, gel wo kwôni bi wo hen ré mô tu geɲ, ɗiba, ôbi na Emen wo ka ma hen né. Wôsa tiri a na ɓiɲé kêm mô tu geɲ.» 39Bay derê tô tôô to Emen ka pôni kôli iyôŋ ba: «Kelma ju kôl dô.» 40Aɲ bay hare eŋgeréri kwôlê sa ani kani a niɲ. 41Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Ɓiɲé li iyeŋ aɲa kené kôl Krist, kwo Emen dôri hen ré na kuŋga kelma Dabid ba? 42Wôsa Dabid naɲ yiri kôba kôl bô magtubu toɲ kurôŋ to cay a kôl iyôŋ ba: ‹Kelma Emen na kôliɲ Kelma wuɲê iyôŋ ba: «Sa mô sa kôben woɲ gusurô a, 43kwôy wo na biɲ bay barem a yé aŋgaɲ sêlê têm .» › 44A hena Dabid ré uwôgeri Kelma, ba a lê iyeŋ a ôbi ré yé kuŋgari sôŋ ba?» 45Jésu kôliɲ bay tôri tu ɓiɲé ka mô toy kwôlê hen iyôŋ ba: 46«Berêŋge dô wô bay derê tô tôô to Emen ka gey palê naɲ bargay ka yêŋnê ka ré gel wo ciré na ka damné hen men, gey bi ɓiɲé ré liji dosé yôd yôd tu wolé men, kiriɲ ka tumô bô iyéy daɲare a men, kini emê are a a men hen. 47Men, bay gey emê yébé kaɲ mamê men, uwôlji Emen jô kibi ré hen a men na, Emen a ulê kwôlo dami sarji a.»

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Nin í be xexotoba la filo yitala a la, í xana a fo xoleya to, bari í s'a tonben í xo í fa. Xamarindinŋolu tonben í xo í badinxelu. 2Musuxotolu tonben í xo í nalu, xa musu dindinŋolu tonben í xo í mamusuwolu, senuya to. 3Í hakilo tu musujaxelu la, mennu kilinnu be i danna. 4Bari nin dinŋolu walla mamarinŋolu be musujaxe do kun, wo dinŋolu xa xan xa i la Alaɲasilanɲa yita i fannu la dinbayalu la folo. I wulubaxolu walla i mamalu xa men ke i ɲen folo, i si wo ɲoxon ke i ɲen. Wo le xa di Ala ɲen. 5Musujaxe men kilin tuta a danna, nin deemabaxa nte a bulu, wo gigo mu Ala le ti. A be Ala matarala su nin tili walasa a x'a deema. 6Bari musujaxe men hakilo nte fen xote ma fo duniyadiya kuwolu, wo saninŋo le mu, haali nin a b'é nila. 7Í xa xan xa wo le xoleya musujaxelu ma, walasa i xa ke jalagibalolu ti. 8Nin moxo men man a hakilo tu a badinŋolu la, sakuta a la lumamoxolu, wo tigi xa lannaya bula le. Haali lannayabalo xa fisa wo tigo ti. 9Muso men si jaate musujaxe ti, fo a siyo xa si tan wooro san ma. A xa tara kenin xe kilin musu ti, 10toxoɲuma xa ke a la a la kebaarolu xono. A xa tara a dinŋolu maranin bete, a xa tara luntannajigila ti, xa Ala la jama moxolu sinŋolu ku, xa segebaxantunŋolu deema, anin a xa tara ɲumaya sifa bee kebaxo ti. 11Bari í xana son xa musu dindinŋolu safe musujaxe ti; bawo nin i diyanɲo x'e bula sigila xela to tugun, i s'i xodi Kirisita la. 12Wo to, i si jalago soto, bawo i man i la lahidu folo latimme. 13X'a kafu wo ma, i nte baara kela, i si ke a ma x'e taxaninsaagi lu nin lu te. X'a kafu wo ma, i si ke dasiyante ti x'e da dun ŋandikuwolu to, xa xumolu fo, mennu man xan xa fo. 14Ń b'a fe musu dindinŋolu xa sigi xela, xa wulu. I fannu x'e la luwolu mara, walasa n jaxo xana maxumalikun soto n ma. 15Bawo musujaxe dolu x'e xodi Kirisita la xa ban, x'a lo Sentane nofe. 16Nin musujaxelu be lannayabaxamuso men bata, wo xa wolu deema, i xana den Ala la jama la, walasa Ala la jama xa sin xa musujaxe moxontanŋolu deema. 17Jama moxobalu mennu be baara beto kela jama ɲen, wolu xa xan xa sara í xo sinɲa fula, sakuta mennu be waajulo nin laxaranno kela. 18Kitaabo b'a fola xo: «Tuura men be ɲo toɲonxola x'a keso bo, í xana fen siti wo da ma.» A fota du xo: «Baaradinŋo nin a la sara xa xan.» 19Í xana xoxuma muta Ala la jama moxoba do ma, x'a tara seede fula walla saba man bo men ma. 20Mennu je junubo ke, i lalon i la junubo la bee ɲala, walasa tolu xa sila. 21Ń b'a fola í ɲen x'a xoleya í ma Ala nin Isa Kirisita ɲala, anin meleke senumanŋolu ɲala, xo í xa ɲin fo innu bee ke i ɲa ma. Í xana moxo fisiya moxo ti, í xana moxo bo moxo to. 22Í xana tariya xa í bulo la moxo xan, x'a bula Ala la jama la baaro do la. Í senuyaninŋo xa tu. 23Fata jiyo doron minna, bari í si tu dolo dondin minna í la xonodiminŋo anin í la doxon doxon jangarolu koso. 24Moxo dolu la junubo be keno le xan x'a tara haali kiito man tege i xan folo. Bari dolu be je, wolu ta be lonna xofe le. 25Wo ɲa ma, kewale ɲumalu si je keno xan ten ne. Haali nin mennu man lankenema junna, i duguninŋo me tu.


text: 1Kei do siginɛ Bɛtani soe burɔ Yudiya nyamanɛ rɔ, a tɔgɛ Lasarasi. A kirayara. A tirisan-musinu Mariyama anubɛ Marata siginɛ nyɔ fanan. (Mariyama kɛ le ye nala sɛnti-da-gbɛlɛ sosala Mari kian ma ka a mafiran a nyɛrɛ kun-sigi la.) 3A tirisan-musinu ya kilayɛ lata Yisa ma Kalili sigisɔn rɔ ko, “Mari, i diyana-mɔgɛ kirɛ le.” 4Yisa ya wo lamɔɛn tumɛ min, a ko, “Lasarasila kirayɛ ti a laban sayɛ ma. Kɛ mara alako Alla ni gbiliyɛ sɔrɔn. Alla si gbiliyɛ di ala dan ma kirayɛ kɛ fɛ.” 5Marata anubɛ a na kelen nyɔgɛ musi anubɛ Lasarasi di a ye kɔnɔ hali wo, 6a ya a lamɔɛn tumɛ min ko Lasarasi kirɛ le, a ya tele fila bɔ nyɔ tun. 7Tele filɛ wo kɔma, a ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Ma sɛgi wona Yudiya nyamanɛ rɔ.” 8Ala karan dannu ya a yabi ko, “Karan-mɔgɔ, a ma wati-yan bɔ, Yahudiyanu bi a fɛ ka i mabon kuri la nyɔ. I ye a fɛ, i ni sɛgi nyɔ tun?” 9Yisa ko, “Ka a bɔ tele bɔɛ ha tele yigi, hawa tan-ni-fila le ma? Nba, ni mɔgɔ tagamanta tele rɔ, a ti a kian latugu bawo a ye duninya-waan le yenna. 10Kɔnɔ ni a tagamanta suyi rɔ, a si a kian latugu bawo waan sa a bolo.” 11Wo kɔma, Yisa ya a fɔ anu ye tun ko, “Ma diyana-mɔgɛ Lasarasi ara kinɔgɔ kɔnɔ n si ta a lakunden.” 12Karan dannu ya a yabi ko, “Mari, ni a ye kinɔgɔ le tɔ, a si na kɛndɛya worɔ.” 13Kɔnɔ Yisa ya wo fɔ ka a bɛn ale Lasarasila sayɛ le ma nun. Karan dannu miriya ko a ye kinɔgɛ le dɔrɔn ma. 14Woletɔ Yisa ya a ragbɛ anu ye ko, “Lasarasi ara lakiraya. 15Kɔnɔ n sewara wole, nna karan dannuna ko la bawo n sa nyɔ nun. Kɛ si a ma, wo ni la n na. Ma ta a wara wona.” 16Tamasi, anu bi min kelela ko fɛran, wo ya a fɔ a karan-den-nyɔgɛnu ye ko, “Ma bila Yisa fɛ wona. Ma ni ta faga karan-mɔgɛ fɛ nyɔ!” 17Yisa nara tumɛ min, a ya a taran, Lasarasila togɔn ara tele nani bɔ. 18Bɛtani anubɛ Yerusalɛm tɛmɛ ma mɛli fila bɔ. 19Yahudiya siyaman bara na nun Mariyama anubɛ Marata na kelen nyɔgɛ sa-kɔndɔli kɛ tinɛ. 20Marata ya a lamɔɛn tumɛ min ko Yisa ye nala, a tara a labɛn tinɛ. Kɔnɔ Mariyama tora bɔn la. 21Marata ya a fɔ Yisa ye ko, “Mari, ni i ye yan nun, n tirisan ti faga nun! 22Kɔnɔ hali kaka, n ya a lɔn ko i wa Alla matara ko-wo-ko la, a si wo ma i ye.” 23Yisa ya a fɔ a ye ko, “I na kelen nyɔgɛ si wuli tun ka a niyi lafɛ.” 24A ya ale musi yabi ko, “N ya a lɔn ko tele-laban-lun, a si wuli ka a niyi lafɛ.” 25Yisa ya a fɔ a ye ko, “Nde ye furinu nawulila ka niyi di anu ma. Min ba dɛnkɛninya n ma, hali a fagara, wo si sɛgi a niyi la. 26Ado minnu bara habadan-nimayɛ sɔrɔn bawo anu dɛnkɛninyara n ma, wo ti halaki mumɛ! I lara wo la?” 27Marata ya a yabi ko, “Ɔnde, Mari, n bara la a la ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ min si ma kisi, wo le ile la, Allata dan kɔni. Nɛbinu ya i lana-koe fɔ duninya kɛ rɔ nun.” 28Marata ya kɛ fɔ tumɛ min, a sɛgira a na kelen nyɔgɛ musi Mariyama kelela dogɔn rɔ. Marata ya a fɔ a ye ko, “Karan-mɔgɔ ye yan. A ye i manyinikala.” 29Mariyama ya wo lamɔɛn tumɛ min, a wulita tiriya ka ta a labɛn. ( 30Yisa ma ke wɛ soe burɔ nun. Marata ya a taran kan min, a ye nyɔ fɔlɔn.) 31Yahudiya minnu bi bɔn la Mariyama kɔndɔn tinɛ nun, wonu ya a yen tumɛ min ko Mariyama ara a lasɔ tiriya ka bɔ, anu bilara a fɛ. Anu miri nun ko a ye tala kanbɛ dɛ la ka di nyɔ. 32Yisa ye kan min, Mariyama ya a yen tumɛ min, a ya a sa a kɔrɔ. A ko, “Mari, ni i ye yan nun, n tirisan ti faga nun!” 33Yisa ya a yen dila. Yahudiya minnu nara a fɛ, wonu fanan bi dila. A yisi lafinta ha ka a tɔrɔ. 34A ya anu manyinika ko, “Wo ya a togon mi?” Anu ya a yabi ko, “Mari, na a mafɛlɛn.” 35Yisa dira. 36Woletɔ Yahudiyanu ko, “Wa a mafɛlɛn, ba! Kɛ si a yira ma la Lasarasi di a ye nya min” 37Kɔnɔ donu ko, “Ale le ma fiyɔn yɛ laka nun? A ti ke a mala nun ko Lasarasi fanan kana faga?” 38Yisa yisi lafinta tun. A tara kanbɛ dɛ la. Faran le nun. Kuri siginɛ nyɔ dɛ la. 39Yisa ko, “Wa kuri bɔ a dɛ la!” Lasarasi min faganɛ, wo tirisan-musi, Marata ya a yabi ko, “Mari, kɔnɔ a tunu-sumɛ ye bɔla kɔrɛ! A togɔn ara tele nani bɔ!” 40Yisa ya a fɔ a ye ko, “N ma a fɔ i ye nun ko ni i dɛnkɛninyara, i si Allala gbiliyɛ yen?” 41Anu ya kuri bɔ a dɛ la. Yisa ya a yɛ layɛlɛ san ma, a ko, “N Fa, n bi baraka birala i ye bawo i si i wɔlɔ matɔlɔ n na. 42N ya a lɔn ko i wɔlɔ matɔlɔnɛ n na tuma-wo-tuma kɔnɔ n bi kɛ fɔla mɔgɛ kɛnu denuna ko la yan. Woletɔ anu si la a la ko ile le ya n sɔ.” 43A ya kɛ fɔ tumɛ min, a ya kelelɛ kɛ a kulu mayɛlɛnɛ la, a ko, “Lasarasi, i lawuli! Bɔ luyi ma!” 44A bɔra faran rɔ. A bolenu anubɛ a kiannu makirinɛ kasankɛ la. A kunyɛ fanan makirinɛ kasankɛ la. Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wa kasankɛ bɔ a ma. A ni ta.” 45Yahudiya siyamɛ minnu nara Mariyama kɔndɔn tinɛ, Yisa ya min kɛ, wonu ya wo yen. Ka a tɛgɛ wo ma, anu dɛnkɛninyara a ma. 46Kɔnɔ donu sɛgira Farisinu barɛ. Yisa ya min kɛ wo la, anu ya wo fɔ anu ye. 47Woletɔ Farisinu anubɛ saraka-masɔla-wɛnu ya Yahudiya mɔgɔ ba wonu nadɛn. Anu ko, “Ma si nfen ma? Kei kɛ ye kabana-ko-wɔlɛ min bɛɛ kɛla, 48ni ma ya a to ka, mɔgɛ bɛɛ si dɛnkɛninya a ma. Romu sɛnbɛ-tiginu si wuli ka mala Bato Bɔn tinya anubɛ ka mala mɔgɛ bɛɛ lato dogbe!” 49Anuna mɔgɔ ba min tɔgɛ Kayafasi, wo ye saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ la wo san la. Wo ya a fɔ ko, “Kuntan le wo damasi la! 50Wo ma a lɔn ko yanni mala mɔgɛ bɛɛ la ni to, a fisa, mɔgɔ kelen ni faga mɔgɛ bɛɛla ko la?” ( 51A ma kɛ fɔ a nyɛrɛta miriya ma kɔnɔ ale le ye saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ la wo san la min kɛ, a ye wɔlɔyiyɛ kɛla Yisala sayɛ ma Yahudiyanuna ko la. 52Ado a sa fagala Yahudiyanu dɔrɔnna ko la. Kɔnɔ a si faga alako Allala mɔgɛ bɛɛ min tanyɛnsɛnnɛ, a si wonu nadɛn kan-tina-kelen ka anu ma kelen na.) 53Nba, ka a dabira wo tele ma, Yahudiya mɔgɔ banu ya Yisa faga koe rabɛn. 54Woletɔ Yisa ma tagama gbɛ rɔ Yudiya nyamanɛ rɔ tun kɔnɔ a wulita ka ta kan tinɛ do rɔ, soe do rɔ min tɔgɛ Ifɛrɛm wula-da-rakolɔn dafɛ. Anubɛ ala karan dannu tora nyɔ. 55Yahudiyanuna Kanan-Ko-Ladiyɛ ara gbɛrɛn nun. Yanni ladiyɛ wo ni ke, mɔgɔ siyaman bɔra so gbɛrɛnu tɔ ka ta Yerusalɛm anu sɛninya tinɛ. 56Mɔgɛnu tora Yisa nyinina. Nba, anu ya anu kundɛn Alla Bato Bɔn la tumɛ min, anu ya anu nyɔgɔn manyinika ko, “Wo miriya ye kama? Wo miri ko a si na ladiyɛ kɛ rɔ, wa?” 57Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Farisinu bara a fɔ nun ko Yisa ye kan tinɛ min, ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya wo lɔn, a ni wo fɔ anu ye. Woletɔ anu si a bira.


text: 1Ɲyɛ ka Yesu ná u cyelempyiibii si nɔ baŋi kùŋke na, wani Gadara shiinbii ɲyɛ. 2Yesu à tîg'a fworo bakwɔɔge e ke, ka jínacyanŋi wà si ntíl'a fworo fanɲyi i, maa mpa u ɲùŋɔ bɛ̂. 3Uru nàŋi mpyi na shùun fanɲyi i. Sùpya sàha mpyi na sì n‑jà u pwɔ mɛ, u mpyi maha u yapwoyi puni kwùun, ali yɔ̀rɔyi. 4Tooyi niɲyahay'e, pi mpyi maha u cwôre, marii u tooyi ná u cyeyi pwu ná yɔ̀rɔy'e. Ŋka u mpyi maha yire puni kyɛɛge. Sùpyire puni fành'à pa ɲcyɛ́rɛ u e, maa u ɲya, maa u yaha wani. 5Pìlaga bâra canŋa na, nàŋi mpyi maha ɲaare fanɲyi i, marii dùru ɲaɲyi ɲuŋ'i, marii ŋkwúuli, marii uye kúuli na fwóroge kafaayi na. 6Mà u yaha puru na, u à tɛ̀ɛn tatɔɔnge e maa Yesu ɲya, maa fê a pa niŋkure sín u taan. 7Maa jwo fànha na: «Yesu, Kileŋi nìɲyi wuŋi Jyaŋi, ɲaha shi ku ɲyɛ wuu ná mu shwɔhɔl'e yɛ? Mii na mu ɲáare, Kile kurugo, ma hà kawaa pyi na na mà dɛ!» 8U à puru jwo, ɲaha kurugo yɛ Yesu mpyi a jínaŋi pyi na u fworo u e. 9Ka Yesu si nàŋi yíbe u mɛge na, ka u u jwo: «Mii mɛge ɲyɛ Shinɲyahara, ɲaha na yɛ wuu à ɲyaha.» 10Ɲyɛ ka jínacyanŋi si Yesu ɲáare fànha na na u àha pire kɔ̀re ɲjige lire kùluni i mɛ. 11Ɲyɛ lir'à caakurumbwɔhɔ ta ku u lyî ɲaŋke kà numpɛngɛ na wani. 12Ka jínabii si Yesu ɲáare sèl'e, na u pire yaha pire pi sà jyè kuru caakuruŋke e. 13Ka u u ɲɛɛ. Ka pi i fworo nàŋi i maa sà jyè caabil'e. Lir'à pyi ke, ka caabii si sùrug'a yîri ɲaŋke numpɛnge na mà cwo cwo baŋi i. Pi mpyi a caalii kampwɔhii shuunni (2.000) kwɔ̀, ka pi puni si ŋkwôro lwɔhe e. 14Ka caabii kàanmucyafeebii si fê a kàr'a sà a yi yu kànhe ná sishwɔnbugure puni i. Ka sùpyire si mpa lire kani wíi. 15Pi à nɔ Yesu na ke, ka pi i nàŋi ɲya, ŋge e jínabii mpyi ke, u à tɛ̀ɛn u taan. Vàanɲyi na mpyi u na, u mpyi a tɛ̀ɛn tanuge e, ka pi i fyá. 16Nde l'à jínacyanŋi ná caabii ta ke, mpiimu pi à lire ɲya ke, ka pire si sà a li yu na ntùuli sùpyir'á, fworoŋkanni na jínabil'à fworo nàŋi i maa jyè caabil'e ke. 17Sùpyir'à puru jwumpe lógo ke, ka pi i wá na Yesu ɲáare sèl'e na u fworo pire kùluni i. 18Yesu niɲjyiŋi bakwɔɔge e, nàŋi i jínabii mpyi ke, ka uru si u ɲáare sèl'e s'a ŋkɛ̀ɛge ná u e. 19Ŋka Yesu ɲyɛ a ɲɛɛ mɛ, maa jwo: «Núru, ma a sì pyɛngɛ, kabwooni Kafooŋi Kile ɲùɲaare wuŋ'à pyi mu á ke, ma a sà lire yyaha jwo ma pyɛngɛ shiinbil'á.» 20Ka nàŋi si ŋkàre, nde Yesu à pyi u á ke, mà sà a yire yu na mâre Dekapoli kùluni i. Lir'à sùpyire puni kàkyanhala. 21Yesu à núr'a baŋi jyiil'a kɛ̂ɛnŋɛ kùŋke sanŋke na ná bakwɔɔge e. U à fworo ke, ka shinɲyahara si mpa u kwûulo. Mà u yaha kuru cyage e, 22ka Kile Jwumpe kàlambage ɲùŋufooŋi wà si nɔ wani, u mɛge mpyi Zharusi. U à Yesu ɲya ke, maa niŋkure sín u taan, 23maa u ɲáare sèl'e: «Maye sanŋi yaha, mii pworoŋi wá na kuro caa, pa ma cyeyi taha u na, bà u si mpyi si ɲcùuŋɔ mɛ.» 24Ka Yesu si yîr'a kàre ná u e, ka shinɲyahara si ntaha u fye e fo na u fwòoŋi. 25Tire sùpyire shwɔhɔl'e ceeŋi wà mpyi wani, yyee kɛ ná shuunni funŋ'i, lùwuliŋkwombaayi mpyi u na. 26U mpyi a kànha wempyiini taan, u cyeyaare mpyi a kwɔ̀, u à shà wempyii niɲyahamii yyére, ŋka pà ɲyɛ a sàa fworo yampe e mɛ, fo pu na nâare. 27U à Yesu kyaa lógo ke, ka u u mpa sùpyire shwɔhɔl'e Yesu kàntugo yyére, maa bwɔ̀n u vàanɲyi na. 28U mpyi na yu uye funŋ'i: «Mii aha bú jà a bwɔ̀n u vàanɲyi na, mii sí n‑cùuŋɔ.» 29U à bwɔ̀n Yesu vàanɲyi na ke, ka lùwuliŋkwombaayi si ntíl'a kwɔ̀, ka u u li cè uye e na ur'à cùuŋɔ. 30Ka Yesu si ntíl'a li cè uye e na fànhe kà à fworo ur'e, maa yyaha kɛ̂ɛnŋ'a le sùpyire e, maa jwo: «Jofoo u à bwɔ̀n mii vàanɲyi na yɛ?» 31Ka u cyelempyiibii si u pyi: «Mu ɲyii na ɲyɛ nte sùpyire puni na, t'à mu fɛnrɛ kàmpanɲyi puni na, maa núru na yíbili na jo u à bwɔ̀n mu na yɛ?» 32Lire ná li wuuni mú i, ka Yesu si wá na wíi na mâre sùpyire shwɔhɔl'e, ŋge u à bwɔ̀n u na ke, si uru cè. 33Ceeŋi u mpyi a bwɔ̀n u na ke, ur'à fyá fo na ɲcyɛ̂ɛnni, nde l'à u ta ke, u à lire cè, ka u u mpa niŋkure sín Yesu yyaha na, maa sèeŋi puni jwo u á. 34Ka Yesu si u pyi: «Na pworo, mu dániyaŋ'à mu shwɔ mpe yampe na, ta sì yyeɲiŋke ná fɛrɛmpe e.» 35Mà u yaha puru jwumpe na, pìl'à yîri ɲùŋufooŋi Zharusi pyɛnge e mà pa yi jwo Zharusi á: «Kile wuuni na wá à nɔ mu pworoŋi na. Ma hà núru cyelentuŋi yaha u uye kànha u a ma mɛ.» 36Ŋka Yesu ɲyɛ a puru jwumpe lwɔ́ a wíi mɛ, maa yi jwo nàŋ'á: «Ma hà raa fyáge mɛ, dá mii na kanna.» 37Ka pi i yîri na ŋkɛ̀ɛge Kile Jwumpe kàlambage ɲùŋufooŋi yyére. Yesu ɲyɛ a ɲɛɛ sùpyaŋi wabɛrɛ u kuni bínni ná ur'e mɛ, fo Pyɛri ná Yakuba ná u cìnmpworonaŋi Yuhana. 38Pi à nɔ ɲùŋufooŋi pyɛnge e ke, ka Yesu si shinɲyahara ɲya ti i ɲyàha na wùruge tiye e, marii myahigii súu marii kwuuyi wàa. 39U à jyè ke, ka u u pi pyi: «Ɲaha kurugo yii na tùpyaagii wàa marii myahigii súu yɛ? Pyàŋi ɲyɛ a kwû mɛ, u na ŋwúuni!» 40Ka pi i wá na ɲcyàhali u na. Ka u u pi yige ntàani na. Bage e pyàŋi mpyi a sínni ke, ka u u jyè wani ná pyàŋi sifeebii ná u cyelempyiibii taanreŋi i. 41Maa pyàŋi buwuŋi cû u cyɛge na, maa yi jwo u á pi shɛɛnre e: «Talita kumi!» Lire ɲwɔhe ku ɲyɛ: «Mii pworoŋi, ta núru, yîri!» 42Kuru cyage mujye e, ka pùcwoŋi si yîri na ɲaare, u mpyi yyee kɛ ná shuunni. Ka lire si sàa pi puni kàkyanhala. 43Ka Yesu si yi jwo a waha pi á na pi àha ŋkwɔ̀ wà yaha u nde kani cè mɛ, maa pi pyi na pi ɲjyì kan u á.


text: 1Ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ wa na, a si ma damasi ladɛn a fɛ. Nba, ma na kelen nyɔgɛnu, koe do ye ma bolo ka a fɔ wo ye. Ka a tɛgɛ wo ma, 2ni mɔgɔ do ya a fɔ ko Mari na-tumɛ ara tenbi, wo kɔndɔ kana fili kumɛ wo la. Wo kana kilan. Donu si a fɔ ko kumɛ wo bɔra anu ye wɔlɔyiya-kumɛ le tɔ, ni wo ma, kawandili do rɔ. Donu si a fɔ fanan ko male ara wo sɛbɛ kɛdi rɔ. 3Wo kana sɔn, mɔgɔ wo mɔgɔ ni wo yanfa kila woo fɛ. Yanni ma tigi ni na tumɛ min, mɔgɔ siyaman si anu kan-kɔ sɔ Alla la. Ado ale min bi Alla kɛlɛla, ale fanan si bɔ gbɛ rɔ. 4Mɔgɛnu bi bɛsɛ min bɛɛ matɔgɔla, anubɛ anu si min gbiliya Alla gbɛ rɔ, “Kirasiti-yogo-finma-wɛ” wo si wuli wo bɛɛ kan ma. A si a nyɛrɛ sigi wo bɛɛ kun na. A si a tui ka don Alla Bato Bɔn la ka a fɔ a nyɛrɛ ma ko Alla le ale la. 5N bi wo fɛ tumɛ min nun, n ya kɛ bɛɛ rakaran wo ye. Wo hɛnkili ma to wo ko, wa? 6Ado wo ya a lɔn min bi a mabelila ko a kana na kaka. Nba, a wati-latɛgɛnɛ wa ke tumɛ min, “Kirasiti-yogo-finma-wɛ” wo si bɔ gbɛ rɔ, yɔ! 7“Kirasiti-yogo-finma-wɛ” wo ye wɔlila kaka kɔnɔ mɔgɛ kelen de nyɔ min bi a mabelila. Ado ale kelan si to a mabelila ha a ni kilɛ di a ma. 8Nba, “Kirasiti-yogo-finma-wɛ” wo wa bɔ gbɛ rɔ tumɛ min, Mari Yisa si a faga a darɔ-fɔnyɔ la. Marila nɛ si a halaki ala gbiliya-makawanɛ la. 9“Kirasiti-yogo-finma-wɛ” wo si na Setanɛta sɛnbɛ rɔ ka foninya-tamaserenu anubɛ foninya-kabana-ko-su-bɛɛ kɛ. 10Minnu bi nala halakila, a si yanfa-yogomɛ su bɛɛ don wonu ma min si a ma, anu ni halaki. Wonu si halaki bawo anu ma tonyɛ bira. Ado ni anu ya tonyɛ keni nun, anu si kisi worɔ. 11Wola ko la, Alla si kɔndɔfili-belebele lana alako mɔgɛnu ni la foninyɛ wo la. 12Anu bɛɛ si tɔrɔyɛ sɔrɔn bawo ko-yogomɛ di anu ye tonya-birɛ ko. 13Ma na kelen nyɔgɛnu, Mari ara wo keni. Wo le ya a to, ma si baraka bira Alla ye wolela ko la tumɛ bɛɛ. Kebi fɔlɔ, Alla ya wole yabɔ alako wo ni kisi ata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ. A ara wole ma a nyɛrɛta mɔgɛ la bawo wo lara tonyɛ la. 14Ma ya kibara-nyimɛ min nake wo ma, wo sebu le ya wo kele Alla wara. A ya wo kele alako wo ni wotɛ sɔrɔn Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛta gbiliyɛ rɔ. 15Woletɔ ma na kelen nyɔgɛnu, wo ni wo sɔ yiri! Ma ya wo karan tonyɛ min na kawandilɛ anubɛ kɛdi rɔ, wa wo bira gben! 16Alamɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ nyɛrɛ anubɛ ma Fa Alla ya wo sɛnbɛ don. Alla ya ma keni ka habadan-yisi-kimɛ anubɛ yigi-nyimɛ di ma ma ala hinɛ le tɔ. 17Mari ni yisi-kimɛ di wo ma ka wo sɛnbɛ don alako wo ye min kɛla wo, wo ye min fɔla wo, min bɛɛ kin, wo ni wonu kɛ.


text: 1Tɔ, ye ya se sɛ wɔ? Ya koro kɔ su suyo satiɛ, adena Nyɛmɛ ahɔrɔma buka su, nzɛn sɛ? 2Ai. I koro yo má sɔ. I ti ka ya ti minɛm bo ba du mɔ awu wɔ, fa kɔ satiɛ su. Ye nzu ti ye ya toko yo satiɛ bekun a? 3Am si má Nyɛmɛ nzue n biɛ n bu wɔ? Yɛrɛ bo bu biɛɛri ya Nyɛmɛ nzue ni, ya ni Yesu Kristo ayo kun lɛɛ, na ya ni yiri asaŋga awu yiwee kun lɛɛ. 4Saŋga bo bu biɛɛri ya Nyɛmɛ nzue ni, i ti ka ya ni Yesu asaŋga awu, na ba kaaki ase ya ni yiri wɔ lɛɛ. Na kabo ya Si Nyɛmɛ Yikofɔ n teŋgeeri Yesu i yiwee nu ni, sɔ ye i má ya gusu nya nyini ŋgɔɔ fɔfɔrɛ n a. 5Ya ti kabo i ti n wɔ, saŋga bo i wuuri ni, sɔ ye wɔ yo daka ka ya bá ti kabo i ti n a, i yiwee teŋge n nu. 6Ya si ka, ya woowa dawa ni, ba saŋga akpama i ni Kristo i baka jaanu n su, adena má ya yo akɔɔm fa kɔ satiɛ su kun, dama aŋuniɛmbaa n bo i yo satiɛ n wo má bɛrɛ kun. 7Dama sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ wu, wɔ de i tii afite satiɛ nu lɛɛ. 8Tɔ, kabo ya ni Kristo saŋga wuuri ni, sɔ ye ya yo yarada ka ya ni yiri sáŋga nya ŋgɔɔ a. 9Ya si ka Kristo teŋgeeri i yiwee n nu ni, i wú má kun, dama yiwee la má i ŋusu yiko kun. 10Yiwee n bo i wuuri ni, i wuuri kpekun n kpein wɔ, na i yi satiɛ, ama, ŋgɔɔ n bo i la i ni, i wo Nyɛmɛ dɛɛ wo wɔ. 11Sɔ ye i ti ye ni ka ambɛrɛ ni am tii si ka am awu fa kɔ satiɛ su a, na am ni Yesu ayo kun, ye am la ŋgɔɔ wo Nyɛmɛ dɛɛ wo a. 12Nyini ti, má am ma satiɛ la yiko fa kɔ am ŋuniɛmbaa n su, na am yo am kunnu koroowa. 13Má am fa am ŋuniɛmbaa be ma satiɛ, na i kaaki deke bo i yo satiɛ, ama, am fa am ŋu ma Nyɛmɛ ka minɛm bo ba teŋge yiwee nu anya ŋgɔɔ kisa, na am fa am ŋuniɛmbaa n kɛrɛ ma Nyɛmɛ na i fa am yo deke bo i yo sa bo i kɔ atin su. 14Satiɛ la má yiko fa kɔ am dɔ, dama Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n niɛ má am su kun, ama, Nyɛmɛ ahɔrɔma ni niɛ am su a. 15Tɔ, nzu bekun a? Kisa, Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n niɛ má ya su kun, ama, Nyɛmɛ ahɔrɔma ni niɛ ya su a. Nyini ti, ya koro yo satiɛ, nzɛn sɛ? Ai, má sɔ. 16Am si ka nzɛn am faari am ŋu maari be na am deeri i mi nɔaniɛ, am ti i mi n akɔɔ ɔ lɛɛ. Kabo i nya ti sɔ ni, nzɛn am faari am ŋu maari satiɛ, am ti satiɛ akɔɔ ɔ, na am wú ɔ lɛɛ. Ama, nzɛn am gusu deeri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, i dé am ka am ayo sa bo i kɔ atin su i dɔ ɔ lɛɛ. 17Saŋga be am yo ti satiɛ akɔɔm wɔ, ama, kisa ya da Nyɛmɛ asi ka Nyɛmɛ nɔaniɛ n bo bu fa kereeri am, na am ade i ni am ahorembaa kɛrɛ ni, 18am ade am tii afite satiɛ nu lɛɛ, am akaaki sa bo i kɔ atin su n akɔɔm wɔ. 19M fa adamande dɛɛ woowa, ye m fa kere kabo Nyɛmɛ ti a, dama am suti má i bu. Am yo fa am ŋuniɛmbaa n be yoori daŋgba sam wɔ, ni satiɛ barasum wɔ, nyini ma am saaki nɔaniɛ kpamaawa n a, sɔ ye kisa am fa am ŋuniɛmbaam yo sa bo i kɔ atin su, nyini ma am yo Nyɛmɛ minɛ casim a. 20Saŋga bo am yo ti satiɛ akɔɔm ni, be miɛ má am ka am yo sa bo i kɔ atin su. 21Satiɛm bo am yo yoori bu ni, nzu kpɛrɛ ye am nyaari i a? Pui. Kisa, bu ti am nyinsɛ wɔ, na i awieeri kɛrɛ la yiwee wɔ. 22Ama, kisa na am ade am tii afite satiɛ nu, na am ayo Nyɛmɛ akɔɔm ni, kpɛrɛ bo am anya i ni, yiri la bo am ayo i minɛ casim ni, na i awieeri, am nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. 23Dama satiɛ ŋkatɔ la yiwee wɔ, ama, Nyɛmɛ aceeri n bo wɔ fa ama ya n la ŋgɔɔ bo i la má awieeri na i wo ya Mibiɛ Yesu Kristo nu n wɔ.


text: 1Na Yesu afere i susufɔ buru ni nnyɔm ni, na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajinim fite minɛm ŋu, na bu ma tukpakifɔm barasu barasu kɛrɛ nya laifiɛ. 2I jaramasa buru ni nnyɔm n bo i yiiri bu n duma n la Simon, bo bu fere i ka Petoro ni, ni i niɛma Andere, ni Yakobo ni i niɛma Yohane bo bu si la Zɛbɛdi ni, 3ni Filipu, ni Batolomeyo, ni Tomasi, ni Matio bo i ti lampodefɔ ni, ni Yakobo bo i si la Alafeyo ni, ni Tadayɔ, 4ni Simon bo i tu ŋgoni fa kɔ i asiɛn su ni, ni Yudasi Isikariyoti bo i ba tɔɔri Yesu ni. 5Na Yesu asunma nyini minɛ buru ni nnyɔm n na wɔ ma bu ahin nɔaniɛ ni, i ŋa, “Má am kɔ miɛm bo bu ti má Yudafɔm miɛm n nu, wara am wura Samariyafɔm miɛ be nu. 6Ama, am kɔ Yisarelifɔm bo bu ti ka nbɔɛm na ba mini n dɔ. 7Am kɔ na am kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ kere bu, na am se bu ka, saŋga n adodo bo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su. 8Na am ma tukpakifɔm nya laifiɛ, na am teŋge bo ba wu ni, na am ma kokofɔm nya laifiɛ, na am fɔn yi ajinim fite minɛm ŋu. Kabo ma ma am ahin yiko n na ma de má pui ni, am gusu yo sɔ n na má am de pui. 9Má am se ka am bita ŋwaa be, haari ŋwaa kaan mmɔɔ. 10Ahin atin n bo am sukɔ i ni, má am se ka am bita kuruku, má am fa tanlɛɛ be buka bo am wura i n su, má am fa gbagbaa, má am fa kpama, dama jumayofɔ kɛrɛ ti ye ni ka bu ma i diire wɔ.” 11Na wɔ se ka, “Miɛ kpiri, wara miɛ kan kan kɛrɛ bo am kɔ wuraari nu, am niɛniɛ sɔnɔ kpa, na am kɔ wo i dɔ, haari am bá fite miɛ n nu. 12Awuru kɛrɛ bo am kɔ suwura nu, am bisa bu dɔŋgu, na am se bu ka Nyɛmɛ yo bu kisi. 13Nzɛn nyini awuru n nufɔm deeri am wɔfɔ, am ma nyini kisi n ka bu dɔ, ama, nzɛn ba de má am, am kaaki de nyini kisi n bu dɔ. 14Sasu bekun, nzɛn awuru, wara miɛ bo am kɔ wuraari nu, na ba de má am wɔfɔ, wara ba soro má am su ka bu ti am nɔaniɛ ni, am fite yaki nyini awuru n wara miɛ ni, na am kpɔnkpɔn yi am jaa tuturi kɛrɛ. 15Nahɔrɛ ye m suse am n a, jina cɛɛn, Nyɛmɛ cín nyini miɛ n nufɔm sui tara Sodom ni Gomora miɛm n nu satiɛyofɔm ni.” 16Na Yesu akaaki ase bu ka, “Am ti fɛn. M susunma am wɔ lɛɛ kabo nbɔɛm kɔ saŋga bedim nu barasu ni. Nyini ti, am fa ŋgɔnlɛ na am tara am ŋu ka woom, na am yo am ŋu bɛnlɛ ka tiiwam. 17Am si am ŋu sa, dama minɛ bá fa am wura jɔrɛdifɔm saa nu, na bu fín am ŋgbere bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu. 18Mini dɛɛ ti, bu cín am wura gominam ni nfɛmɛm saa nu. Nyini má am atin na am di m daani kere bɛrɛ a, ni bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ. 19Saŋga bo bu bá faari am wuraari jɔrɛdifɔm saa nu ni, má am ma am ahore saaki fa kɔ kabo am kɔ́ jɔjɔ barasu. Nyini saŋga n ba juuri, Nyɛmɛ má am nɔaniɛ ye am jɔjɔ a. 20Nɔaniɛ ni fíte má am dɔ, ama, i fíte am Si Nyɛmɛ dɛɛ Awiɛwiɛ n dɔ, ye am jɔ́jɔ a. 21Gɔrɔm ni niɛmam bá tɔ bu beŋgu ma bu kpɔfɔm na bu kún bu, na nbaasim tɔ́ bu nbaam, na nbaam kéte bu wufɔm ŋu, na bu má minɛm kun bu wufɔm ni. 22Mini dɛɛ ti, sɔnɔ kɛrɛ kpɔ́ am. Ama, wɔrɔ kɛrɛ bo a mindi deeri nyini n kɛrɛ kɔ juuri i awieeri su, Nyɛmɛ dé u tii ji. 23Saŋga bo bu bá sukere am wuwuruwa miɛ be su, am ŋmati kɔ miɛ nyiŋga su. Nahɔrɛ ye m suse am n a, am koro kan má Nyɛmɛ jɔrɛ bara yɛ má Yisareli miɛm kɛrɛ su ka, ye mini Adamande Wa ni kpíe m nyi ba. 24Sɔnsɔnfɔ tara má i kerefɔ, akɔɔ gusu tara má i mibiɛ. 25Nzɛn sɔnsɔnfɔ n ba juuri i kerefɔ n juubiri, i ti ye ni ka i nyunu yi i tii. Na nzɛn akɔɔ n ba juuri i mibiɛ n juubiri, i ti ye ni ka i nyunu yi i tii. Nzɛn bu nya fereeri awurufɔbiɛ n ka Bɛlazɛbuli, bo bu kaaki fere i ka Sitana ni, nyini saŋga bu fére i dikafɔm bɛrɛ kɛrɛ ka sɛ wɔ lɛɛ?” 26Na wɔ kaaki ase bu ka, “Nyini ti, má am soro sɛrɛ ni minɛm. Dama deke be wo má bɛrɛ bo i wo fiɛɛwa nu na bu bá ŋu má i, deke be gusu wo má bɛrɛ bo i wo asiri nu na bu bá si má i. 27Deke kɛrɛ bo m jɔjɔ seeri am kɔŋguɛ, wɔ yo daka ka am jɔjɔ i wiɛsu wɔ. Na deke kɛrɛ bo m tuuri i asuturi am dɔ, wɔ yo daka ka am bo i ndoori na sɔnɔ kɛrɛ ti i. 28Má am soro minɛm bo bu koro kun aŋuniɛmbaa n na bu koro kun má awiɛwiɛ n ni. Ama, am soro Nyɛmɛ bo i koro saaki awiɛwiɛ n ni aŋuniɛmbaa n kɛrɛ, cɛɛma sin nu ni. 29Am si ka njɔrɛm nnu ŋwaa ti kaan sɔ ɔ, má sɔ? Ama, bu kun n kpein mmɔɔ tɔ́ má asiɛŋgu bo i ti má ya Si Nyɛmɛ koroyanu. 30Haari am tiiŋmiɛ kɛrɛ mmɔɔ bo i wo am tii su ni, Nyɛmɛ si i kɛrɛ nɔ. 31Nyini ti, má am soro sɛrɛ. Am la anyunuyi Nyɛmɛ dɔ tara njɔrɛm beberebe.” 32Na Yesu akaaki ase bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i kan kereeri minɛm ka i ti m susufɔ, mini gusu bá kan kere m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n ka i mi ti m dɛɛ wɔ. 33Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i keteeri minɛm nyunu ka i ti má m susufɔ, mini gusu bá kete m Si Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro n nyunu ka i mi ti má m dɛɛ.” 34Na Yesu akaaki ase ka, “Má am sunsun ka ma ba ka m fa tanalaifiɛ ba ma durunya n nufɔm wɔ. Ma ba má ka m fa tanalaifiɛ ba, ama, m faari luɛ baari a. 35M baari ka m ba kpura baa ni i si tii wɔ, na m kpura baabara ni i ni tii, na m kaaki kpura baa n ni, ni i wa yi tii, 36na sɔnɔ dikafɔm káaki i kpɔfɔm. 37Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i si, wara i ni tara mini, i ti má ye ni ka i mi wo m dɔ. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i wa baabiɛsɔ, wara baabara tara mini, i ti má ye ni ka i mi wo m dɔ. 38Na sɔnɔ kɛrɛ bo i sɔ má i yiwee baka jaanu n na i su m su, i ti má ye ni ka i mi wo m dɔ. 39Sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i kpíni i ŋgɔɔ busu, i mi bá fun i, ama, na sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ.” 40Na Yesu akaaki ase bu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i de am wɔfɔ, i mi de mini wɔ lɛɛ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i de mini, i mi de yiri bo i sunmaari m wɔ lɛɛ. 41Sɔnɔ kɛrɛ bo i de Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ka i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n dɛɛ ti, i mi nyá ŋkatɔ kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nya i n wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i de sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, na wɔ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su n dɛɛ ti, i mi nyá ŋkatɔ kabo sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su n nya i n wɔ. 42Nahɔrɛ ye m suse am n a, sɔnɔ kɛrɛ bo i saari nzue niniki kaan sɔ mmɔɔ, maari m susufɔ n bo i ti bu kɛrɛ kaan n kun, ka i mi ti m dɛɛ susufɔ n ti, i mi nyá i ŋkatɔ.”


text: 1Lunyɛ do, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ anu ye ka anu karan alako anu ni madiyali kɛ wati bɛɛ. Anu kana kuri. 2A ko, “Kiti-tɛgɛlɛ do taranta soe do rɔ nun. Ale ma kilan Allatala la, ado mɔgɛ fanan bɔrɔ sa a ye. 3Kɛɛ-musi do ye soe wo burɔ nun, wo tora tala a wara ka a madiya ko, ‘I ni n dɛnbɛ ko n ni yo sɔrɔn n kɛlɛ-nyɔgɛ kuma.’ 4A mɛra, kiti-tɛgɛlɛ ma sɔn kɔnɔ tɔ-a-la, a ya a fɔ a nyɛrɛ ma ko, ‘Hali n kilanni ma Allatala la, ado mɔgɔ bɔrɔ sa n ye 5kɔnɔ ka a tɛgɛ nyagbɛ kɛ bɛɛla ko ma kɛɛ-musi kɛ ye min dila n ma, n si n taya ka ala kumɛ fɔ. Ni wo ma, a si to nala tuma-wo-tuma ha n ni bandan.’ ” 6Mari ya a fɔ tun ko, “Ale kiti-tɛgɛla-kensunte ya min fɔ, wo hɛnkili ni to wo ko. 7Allata mɔgɛ minnu bi anu kan nabɔla a ma su-ni-tele, wonu don, a ti wonuna kiti tɛgɛ a kilɛ fɛ, wa? A ti anu dɛnbɛ tiriya, wa? 8N ni a fɔ wo ye, a si kiti tɛgɛ a kilɛ fɛ ka a ma tiriya! Kɔnɔ nde, Hadama dan wa na tun, n si dɛnkɛninyɛ taran duninya rɔ, wa?” 9Minnu lanɛ anu nyɛrɛta ko-nyimɛ la ka mɔgɛ toe bɛɛ lafɛya, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ wonu denu ye. 10A ko, “Mɔgɔ fila tara Alla Bato Bɔn la madiyali kɛ tinɛ. Kelan, Farisi le, doi, duti-makelelɛ le. 11“Farisi wo sɔra a dan na ka wuli Alla madiyala ka le, a ko, ‘Alla, n bi baraka birala i ye bawo kɔrɔnditore ma nde la, kensunte ma n na, telenbɛli ma n na nna musi wara la iko mɔgɛ toe bɛɛ ye nya min. Ado n bi baraka birala i ye bawo nde sa iko duti-makelelɛ kɛ pan! 12Lɔgɔkun-wo-lɔgɔkun, n bi sunyɛ donna tele fila. N bi min bɛɛ sɔrɔnna, n bi wo yaka dila i ma.’ 13“Kɔnɔ duti-makelelɛ wo ya a masɛgi a la. A ma sɔn hali ka a yɛ layɛlɛ san ma fɔ ka a kɔgɔ-dɛ matugu. A ko, ‘E Alla, kinikini nde hakɛ tigi ma!’ 14N bi a fɔla wo ye, duti-makelelɛ kɛ, a latelennɛ sɛgira a warɛ Alla yala, Farisi wo ma de! Ado min ba a nyɛrɛ kɔrɔbi, wo la si yigi. Min ba a nyɛrɛ famayigi, wo la si yɛlɛ.” 15Mɔgɛ donu nara anuna dennɛnu na Yisa wara alako a ni a bole sa anu kuma ka duwa anu ye. Kɔnɔ karan dannu ya wo yen min kɛ, anu nyɛɛra denba-tigi wonu ma bawo anu bi Yisa tɔrɔla dennɛnuna ko la. 16Kɔnɔ Yisa ya dennɛnu kele a wara, a ko, “Wo ni sɔn dennɛnu ni na n bara! Wo kana anu mabeli bawo anu denu denuta ye Allala mansayɛ la. 17Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Ni min ti Allala mansayɛ rabira iko dennɛ, wo ti don nyɔ rɔ mumɛ!” 18Yahudiyanuna kun tigi do ya Yisa manyinika ko, “Karan-mɔgɔ-nyimɛ, n ni nfen ma min si a ma, n ni habadan-nimayɛ sɔrɔn?” 19Yisa ya a manyinika ko, “I ye n kelela kama ko mɔgɔ-nyimɛ? Mɔgɔ-nyima sa fɔ Alla kelen pe. 20Ka ila nyinikalɛ yabi, i ya tɔn kɛnu lɔn. Anu ko, ‘Wo kana yɛlɛnyɛ kɛ. Wo kana mɔgɔ faga. Wo kana kankanyɛ kɛ. Wo kana foninya-sereyɛ bɔ. Wo ni wo fa anubɛ wo na gbiliya.’ ” 21Kei wo ya a fɔ ko, “Kebi n dennɛ, n ya tɔn kɛ bɛɛ bira.” 22Yisa ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, a ya a fɔ a ye ko, “A tonɛ ko kelen pe le ma gbɛ, ta i bolo-fan bɛɛ fere ka wodi wo di bolo-kolɔnnu ma. I si nɔnfuli sɔrɔn Arinyɛni tɔ. Wo kɔma, i ni na bila n fɛ.” 23Kɔnɔ kei wo ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, a yisi magboyara bawo bana le ale la nun! 24Yisa ya a yen min kɛ ko a yisi ma ara gboya, a ko, “Nɔnfulu-tiginu don-koe Allala mansayɛ rɔ, wo gbɛlɛ de! 25Ado wo gbɛlɛ ka tenbi nyomɛ don-koe la sɛgilan woe rɔ.” 26Minnu ya wo lamɔɛn, wonu ya a manyinika ko, “Yon si kisi worɔ?” 27Yisa ya anu yabi ko, “Mɔgɔ ti ke min mala, Alla si ke ka wo bɛɛ ma ata sɛnbɛ la.” 28Pita ya a fɔ a ye ko, “I yɛ lana! Ma ara ma warɛ bɛɛ boloka ka bila i fɛ.” 29Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Min bɛɛ ara anu warɛ boloka ka ala musi to ka a na kelen nyɔgɛnu to ka a sɔrɔnnɛnu to ka dannu to Allala mansayɛla ko la, 30wo si fen sɔrɔn min tenbira kɛnu bɛɛ la duninya kɛ rɔ anubɛ ka habadan-nimayɛ sɔrɔn ya rɔ fanani.” 31Yisa ya karan den tan-ni-filɛ wonu bi anu dan na ka a fɔ anu ye ko, “Wo ni wo tole masɔ! Ma ye tala Yerusalɛm. Nɛbinu ya koe min bɛɛ sɛbɛ nde, Hadama dan la ko la, wonu si na bɔ a la nyɔ. 32Anu si n don sibolo gbɛrɛnu bolo minnu si n mayɛlɛn ka n nafɛya hali ka anu nɔgɔ-yi pusen n ma. Anu si n gbesi ka n faga. 33A tele sawa nyɔgɛ, n si wuli tun ka n niyi lafɛ.” 34Yisala karan dannu ma kɛ fenfen nya-yen bawo kumɛ wo kɔrɛ dogonta anu ma. Yisa ye kumala minna ko la nun, anu ma wo lɔn. 35Yisa gbɛrɛnnɛ Yɛrikɔ soe ma, kei fiyɔn do siginɛ kilɛ la. A ye tarali kɛla. 36A ya mɔgɛnu tenbi-kan lamɔɛn tumɛ min, a ya nyinikalɛ kɛ. A ko, “Nfen mara?” 37Anu ya a yabi ko, “Yisa Nasarɛti kɛ le tenbi tinɛ.” 38A gbele-gbelenta, a ko, “Yisa! Dawudala dan! Kinikini n ma!” 39Minnu bi nyama yarɔ, wonu nyɛɛra a ma ko a ni a made. Kɔnɔ a gbele-gbelenta tun bɛrɛkɛ! A ko, “N fa, Mansa Dawudala dan, kinikini n ma!” 40Nba, Yisa sɔra ka a fɔ ko anu ni na fiyɔn wo la a wara. A gbɛrɛnta a ma tumɛ min, Yisa ya a manyinika ko, 41“I ye a fɛ, n ni nfen ma i ye?” A ya a yabi ko, “Mari, n bi a fɛ, n ni fen yen tun.” 42Yisa ya a fɔ a ye wo rɔ ko, “Nba, i ni fen yen! Ila dɛnkɛninyɛ ara i lakɛndɛya.” 43Tiriyante wo rɔ, a kera fen yenna. A bilara Yisa fɛ. A ye baraka birala Alla ye. Mɔgɛnu ya wo yen tumɛ min, anu dama ya Alla tanto fanan.


text: 1Pɔli ya a fɔ anu ye ko, “N fanubɛ n kɔrɔnu, wo ni wo wɔlɔ matɔlɔ n na, n ni n nyɛrɛ fɛka wo yala!” 2Anu ya a lamɔɛn a ye kumala anuna kan rɔ tumɛ min, anu ya anu made don! Pɔli ko worɔ, 3“Yahudiya le nde la. N sɔrɔnta Tarasa soe burɔ Salesiya nyamanɛ rɔ kɔnɔ n makolota n karan-mɔgɔ Kameliyɛ bolo Yerusalɛm yan karan-denyɛ la. N ya ma benbanuna tɔn lɔn a kila bɛrɛbɛrɛ fɛ! N bara n nyɛrɛ di Allata wɔlɛ ma fasai iko wo dama ye nya min yan bi. 4N ya Yisata mɔgɛ kɛnu tɔrɔya ka wo donu faga anu tɔ. N ya keinubɛ musinu bira ka anu nadon yele la. 5Saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ anubɛ anuna mɔgɔ ba dama si ke wo sereyɛ bɔla ko n bi tonyɛ le fɔ tinɛ wo la. Anu denu ya kɛdinu di n ma minnu sɛbɛnɛ ma na kelen nyɔgɛ Yahudiyanu ma Damasika soe burɔ alako n ni ta mɔgɛ wonu bira tinɛ nyɔ nun. N tara alako n si anu kiri yɔlɔkɛnu na nya min ka sɛgi anu na Yerusalɛm anu tɔrɔ tinɛ. 6“Nba, n gbɛrɛnnɛ Damasika soe ma tele latelan wati, wan-belebele bɔra san ma tiriya ka nna foolɛ bɛɛ lamalan. N buira dugi ma. 7N ya kuman kan lamɔɛn n manyinikala ko, ‘Sɔli, Sɔli, i ye n tɔrɔla nfenna?’ 8N ya nyinikalɛ kɛ ko, ‘N fa, yon bi ile la?’ A ya n yabi ko, ‘Yisa, Nasarɛti kɛ le nde la, i ye min tɔrɔla.’ 9N ta-nyɔgɛ wonu ya waan yen kɔnɔ anu ma kuman kan lamɔɛn. 10N ya nyinikalɛ kɛ ko, ‘Mari, n ni nfen ma?’ Nba, Mari ya n yabi ko, ‘I lasɔ. I ni ta Damasika. Alla ara koe min bɛɛ latɛgɛ ile ye, wo bɛɛ si fɔ i ye nyɔ.’ 11Waan wo ya n nafiyonya woletɔ n ta-nyɔgɛnu ya n bole bira ka ta n na Damasika soe burɔ. 12“Kei do ye nyɔ nun, a tɔgɛ Ananayasi. Mɔgɔ-telennɛ le min si Nɛbi Musata tɔn bɛɛ bira. Yahudiya min bɛɛ siginɛ Damasika, wonu si a gbiliya bɛrɛkɛ! 13Wo nara n bara ka sɔ n dafɛ. A ko, ‘N diyana-mɔgɛ Sɔli, i ni fen yen de gbɛ!’ Wo wati nyɛrɛ rɔ, n ya fen yen tun. 14Ananayasi ko, ‘Ma benbanuta Alla ara ile yabɔ ko i ni a lɔn i ye min mala a ye. A ara ile yabɔ alako i ni ala Wɔli Kɛla Telennɛ yen ka a kuman kan fanan lamɔɛn. 15I wara min yen ka a lamɔɛn, i ni ma sereyɛ la wo la mɔgɛ bɛɛ ye. 16Nba kaka, i ye nfen makɔnɔna tun? I lasɔ ka batasi. I ni Alla matara Yisa tɔgɛ rɔ alako i hakɛ bɛɛ ni yesi ka ban feu!’ 17“Nba, n sɛgira Yerusalɛm. N bi Alla-matarɛ kun na Alla Bato Bɔn la tumɛ min, n ya ko-rayirɛ do rayen. 18N ya Mari le yen ko-rayirɛ wo rɔ. A ya a fɔ n ye ko, ‘I kaliya ka bɔ Yerusalɛm bawo i ye sereyɛ min bɔla n ye, yan-mɔgɛnu ti wo bira.’ 19N ya a fɔ ko, ‘Mari, n tara ileta mɔgɛnu gbesi dina-bɔnnu na nya min ka wonu bira, bɛɛ ya wo lɔn serr! 20Hali Sitifen min fagara ala kumɛla ko la, nde nyɛrɛ ye nyɔ nun ka sɔn a faga koe ma ka a fagalɛnuna durukinu makandan.’ 21Kɔnɔ Mari ya a fɔ n ye ko n ni ta bawo a si n nata kan-tina-yanrɔ-sibolo-gbɛrɛnu ma.” 22Mɔgɛnu ya anu tole masɔ Pɔli la kɔnɔ a ya wo fɔ tumɛ min, anu gbele-gbelenta kan ba la ko, “Wa a bɔ yan ka a faga! A ma bɛn a kɛndɛ ni to!” 23Anu tora gbele-gbelenna. Anu ya anuna kurɛnu firifiri ka gbangban nyɛnsɛn san ma diminyɛ bolo. 24Romu kɛlɛ-den-kun-tigi-ba ya a fɔ ala kɛlɛ dannu ye ko anu ni ta Pɔli la bariki rɔ mɔgɛnu ti kɛ a ma kan min. A ko anu ni a gbesi bosɛ la ka a lɔn Yahudiyanu bi sɔnkɛ layɛlɛla a ma minna ko la. 25Kɔnɔ anu ya a kiri tumɛ min a gbesi koe la, kun tigi min bi a dafɛ, Pɔli ya a fɔ wo ye ko, “Romu tɔn rɔ, a bɛnta ile ni nde, Romu kɛ gbesi min yilikini ma, wa?” 26Kun tigi wo ya wo lamɔɛn tumɛ min, a tara ala kun-tigi-ba wara ka a manyinika ko, “I ye nfen mala? Romu kɛ le kei wo la!” 27Woletɔ kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wo tara Pɔli wara ka a manyinika ko, “A fɔ n ye, wa, Romu kɛ le ile la?” Pɔli ya a yabi ko, “Ɔnde, Romu kɛ le nde la.” 28Kun-tigi-ba wo ko, “Nde ya wodi ba bɔ alako n ni ma Romu kɛ la.” Pɔli ya a fɔ a ye ko, “Kebi n sɔrɔnta, Romu kɛ le nde la.” 29Tiriyante wo rɔ, minnu bi tala Pɔli gbesi tinɛ ka a fɛsɛfɛsɛ nun, wonu ya a masɛgi a la. Kun-tigi-ba wo ya a lɔn tumɛ min ko Romu kɛ le ale Pɔli la, ado a ya a kiri yɔlɔkɛnu na, ale fanan kilanta kati! 30Yahudiyanu ya Pɔli maburi minna ko la, kun-tigi-ba wo ye a fɛ ka wo lɔn, yɔ! Woletɔ wo banda kɛ, a ya yɔlɔkɛnu bɔ Pɔli ma. A ya a fɔ saraka-masɔla-wɛnu ye ko anubɛ anuna kun tigi dama ni na ladɛn kɛ. Wo kɔma, a tara Pɔli la anu yakɔrɔ.


text: 1Min lanɛ a la ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ le Yisa la, Allala dan le wo tigi la. Ma Fa Alla di min ye, ma Fa Allala dan di wo fanan ye. 2Ma ya a lɔn ko ma ara Allala dan keni kɛ le fɛ bawo ma ye Alla kenina ka ata tɔnnu bira. 3Ka Alla keni, wo le ko ma ni ala tɔnnu bira. Ado ala tɔn-bira-koe ma gbɛlɛ ma kuma 4bawo Allala dan bɛɛ si ke duninya nɔla. Ma si duninya nɔ mala dɛnkɛninyɛ le fɛ. 5Yon si ke duninya nɔla? Fɔ wonu dɔrɔn minnu lanɛ a la ko Yisa, Allala dan le. 6Yisa Kirasiti nara yi anubɛ yele le fɛ. A ma na yi gbansan fɛ fɔ a filɛ bɛɛ, yi wo, yele wo. Ata Ni Sɛnimɛ nyɛrɛ ye a mayirala ko tonyɛ le kɛ la bawo ata Ni Sɛnimɛ, tonyɛ le. 7Ado sereya sawa ye nyɔ -- 8Allata Ni Sɛnimɛ wo, yi wo, anubɛ yele. A sawɛ bɛɛ, kan kelen. 9Ni ma lanɛ mɔgɔna-sereyɛ la, nfenna ma ti la Allala sereyɛ la? Wo kolo mɔgɛnutɛ ko. Ado Alla ara ban sereyɛ bɔla ala danla ko la. 10Woletɔ ni min lanɛ Allala dan la, sereyɛ kɛ ye wo bolo a yisi rɔ. Kɔnɔ min ma la Alla la, wo ara Alla ma foninya-fɔlɛ la bawo Alla ara sereyɛ min bɔ ata danla ko la, a ma la wo la. 11Wo sereyɛ le kɛ la ko Alla ara habadan-nimayɛ di male ma. Ado mala nimayɛ kɛ ye ala dan, Yisa bolo. 12Allata dan ye min bolo, nimayɛ kɛ ye wo bolo. Allata dan sa min bolo, nimaya sa wo tigi bolo. 13N bi kɛ sɛbɛla wo ma alako wo ni a lɔn ko habadan-nimayɛ ye wo bolo, wole min bara dɛnkɛninya Allala dan, Yisa ma kɔni. 14Wo le ya a to, yisi-latɛgɛ ye ma bolo Alla yala ko ni ma ya a matara fenfenna ko la, ale sako ye min na, a si ma kan lamɔɛn. 15Ado ma wa a matara tuma-wo-tuma, a ye ma kan lamɔɛnna. Ma ya a lɔn ko tonyɛ le kɛ la. Ma ya a lɔn fanan ko ma wa a matara min na, a ara ban wo dila ma ma. 16Min ba a na kelen nyɔgɛ yen hakɛ kɛla, min ti a ma, a ni foo habadan-nimayɛ la, a ni Alla madiya mɔgɛ wo ye. Alla si niyi di hakɛ tigi wo ma. Minta hakɛ ti a ma, a ni foo habadan-nimayɛ la, n bi wonu denu ma. Kɔnɔ hakɛ do ye nyɔ min si a ma, a ni foo habadan-nimayɛ la. N ma a fɔ ko wo ni Alla madiya wola ko la. 17Koe min bɛɛ ma telen, hakɛ le wo la kɔnɔ hakɛ do ye nyɔ min si a ma, a ni foo habadan-nimayɛ la. 18Ma ya a lɔn ko Allala den bɛrɛ ye minnu na, wonu fenfen ti to hakɛ kɛla bawo Allala dan ye anu kandanna. Setanɛ ti ke anu madumala. 19Ma ya a lɔn fanan ko Allatɛ le male la kɔnɔ duninya bɛɛ ye Setanɛta sɛnbɛ kɔrɔ. 20Min tugunnɛ wo la, ma ya a lɔn ko Allala dan ara na nun ado a ara hɛnkili di ma ma alako ma ni Alla-bɛrɛ lɔn. Wo ara a yira ko mabɛ Alla anubɛ ala den Yisa Kirasiti min bi Allayɛ la, ma ara tugun ma nyɔgɔn na ka to ko kelen tɔ. Habadan-nimayɛ le ale la fanan. 21Woletɔ n diyana-dannu, wo ni wo nyɛrɛ matanka bɛsi-kɔ-koe ma!


text: 1Ɲaha ku ɲyɛ dániyaŋi yɛ? Mà ma sɔ̀nŋɔre taha yaaga na maa ntɛ̀ɛn ná l'e mu sí ku ta, lire ɲyɛ mɛ yaage ku ɲyɛ mu ɲyɛ na ku ɲaa mɛ, maa dá ku na mu à jwo mu ɲyii na ɲyɛ ku na ke, lire li ɲyɛ dániyaŋi. 2Wuu tulyeyi dániyaŋi kurugo, Kile à ɲɛɛ pi na. 3Dániyaŋi cye kurugo, wuu à li cè na Kile à nìɲyiŋi ná ɲìŋke dá u jwumpe cye kurugo. Puru funŋke e, yaaga maha yaaga wuu ɲyɛ na ɲaa ke, Kile à ku dá ná yaɲyambaage e. 4Abɛli à dá Kile na, lire kurugo sárage u à wwû Kile á ke, kur'à pwɔ́rɔ Kanɲi woge na. U dániyaŋi kurugo, Kile à jwo na u à tíi maa ɲɛɛ u sárayi na. U à kwû, ŋka u dániyaŋi kani maha wuu kâlili ali niɲjaa. 5Enɔki à dá Kile na, lire kurugo Kile à u lwɔ́ a kàre nìɲyiŋi na mà ta u ɲyɛ a kwû mɛ. Wà saha ɲyɛ a u ɲya mɛ, ɲaha na yɛ Kile à u lwɔ́. Kile à jwo na ur'à ɲɛɛ u na, mà jwo u u lwɔ́ ke. 6Ɲyɛ Kile sì n‑jà ɲɛɛ sùpya na ná urufoo ɲyɛ a dá u na mɛ. Ɲaha na yɛ ŋgemu la ká mpyi si file Kile na ke, fo urufoo u dá li na na Kile na ɲyɛ wani, na mpii pi ɲyɛ na u caa ke, na u sí pire sâra. 7Nuhu à dá Kile na, lire kurugo u mpyi na Kile yɛrɛyi núru mà yyaha tíi ná karigii nimpaŋkil'e ɲcyiimu cyi ɲyɛ cyi sàha ŋkwɔ̀ na ɲaa mɛ. U à Kile jwumpe cû ná sèl'e, maa bakwɔɔge yaa ŋkemu i u ná u pyɛngɛ shiinbil'à shwɔ ke, ka lire si sùpyire sannte ntiimbaaŋi cyêe. U à dá Kile na, lire e Kile à jwo na u à tíi. 8Ibirayima à dá Kile na, lire kurugo, Kile à u yyere ke, u à Kile ɲwɔmɛɛni cû. Kìni Kile mpyi a bégele u mɛɛ na ke, u à fworo u yabiliŋi wuuni i na ŋkɛ̀ɛge lire e, mà ta u ɲyɛ a u tashage cè mɛ. 9U à dá Kile na, lire kurugo kìni ɲwɔmɛɛni Kile mpyi a lwɔ́ u á ke, u à ɲɛn'a kàr'a sà ntɛ̀ɛn lire e nàmpɔnnte na. U mpyi na shwùun vàanɲyi bayi i. Ishaka ná Yakuba mú mpyi na shwùun yire y'e. Ɲwɔmɛɛni ninuuni mú mpyi a lwɔ́ pir'á. 10Kànhe nintaani l'à cyán a ɲwɔ ke, kuru na Ibirayima à u sɔ̀nŋɔre taha. Kile yabiliŋi u à kuru kànhe bégele, maa ku faanra. 11Ali mà li ta Ibirayima mpyi a lyɛ, Sara sí ɲyɛ cijiriŋɛ, mà Ibirayima yaha u à dá na Kile sí u ɲwɔmɛɛni fûnŋɔ pire pyìtaani kyaa na, u à jà a pùnambile si. 12Ali mà u yaha u u sɔ̂nŋi na uru tèekwuun'à nɔ a kwɔ̀, ŋka supyiɲyahara à fworo uru nàŋi niŋkinŋi i mu à jwo wɔrigii ná lwɔhe ɲwɔge nticɛnŋi. 13Pire pun'à kwû ná pi dániyaŋi i Kile na. Kile mpyi a yaayi ɲjemu ɲwɔmɛɛ lwɔ́ ke, pi ɲyɛ a yire ta mɛ, ŋka pi à yi ɲya laage e, ka lire si mpyi pi á funntanga. Puru funŋke e, pi à ɲɛɛ na pire na ɲyɛ nàmpwuun na ɲaare na mâre ŋke ɲìŋke na. 14L'à fíniŋɛ na sùpyiibii pi à ɲɛɛ pur'e ke, na tatɛɛnge kabɛrɛ pire ɲyɛ na ɲcaa. 15Cyage e pi à yîri ke, kàmpyi kuru kani mpyi a tîge pi funŋ'i, pi mpyi na sí pyiŋkanna ta si núru ŋkàre wani. 16Ŋka sèeŋi na, cyaga pi ɲyɛ na ɲcaa ŋkemu k'à ɲwɔ ke, kuru na ɲyɛ nìɲyiŋi i. Lire kurugo Kile maha ɲɛɛ tire sùpyire t'a uru yiri ti Kileŋi, ɲaha na yɛ u à cyaga bégel'a yaha ti mɛɛ na. 17Kile mpyi a ɲwɔmɛɛni lwɔ́ Ibirayima á na u tùluge sí n‑fworo Ishaka e, maa núr'a Ibirayima zò shwɔ a wíi na u Ishaka pyi sáraga. Ibirayima mpyi a dá Kile na, lire kurugo u ɲyɛ a cyé si u jyaŋi niŋkinŋi pyi sáraga mɛ. 19Li mpyi u funŋ'i na síŋi na ɲyɛ Kile á mà Ishaka ɲɛ̀ a yige kwùŋi i, lire kurugo Kile à u jyaŋi núruŋ'a kan u á. L'à pyi mu à jwo kwùŋi i u à fworo. 20Ishaka à dá Kile na, lire kurugo u à jwó le Yakuba ná Ezawu á karigii nimpaaŋkii kyaa na. 21Yakuba à dá Kile na, lire kurugo, u tèekwuun'à nɔ ke, u à jwó le Yusufu jyaabii shuunniŋi niŋkin niŋkinŋ'á, maa ntígile u kàbiini na, maa niŋkure sín, maa Kile pêe. 22Yusufu à dá Kile na, lire kurugo, u tèekwuun'à nɔ ke, u à jwo u kacyiiyi kyaa na, na Izirayɛli shiinbii ká a sí raa fwore Misira kìni i, pi a sì ná uru kacyiiy'e. 23Musa sifeebil'à dá Kile na, lire kurugo, Musa à si ke, ka pi i u ŋwɔhɔ yiɲyɛ taanre, ɲaha na yɛ pi mpyi a li ɲya na u lem'à ɲwɔ. Jwumpe saanŋi mpyi a jwo na pi a pùnampyire nizivɔnnte puni bùu ke, pi ɲyɛ a fyá puru na mɛ. 24Musa à dá Kile na, lire kurugo, u à pa yyaha cwo ke, u ɲyɛ a ɲɛɛ pi a uru pyi Farɔn pworoŋi jyaŋi mɛ. 25Mà jwo u uye yaha kapegigii mpyiŋi funntange e ke, u à li lwɔ́ uye e si ŋkyaala ná Kile shiinbil'e, ɲaha kurugo yɛ kuru funntange shiŋi ɲyɛ na mɔni mɛ. 26Musa mpyi a cè na Misira kìni nàfuuŋ'à ɲyaha, ŋka mà ɲɛɛ cyàhigii na, bà Kile Niɲcwɔnrɔŋi sí n‑pa ɲɛɛ cyi na mɛ, lire nàfanŋ'à fànha tò Misira nàfuuŋi na. U mpyi a u sɔ̀nŋɔre taha uru nàfanŋi na, u sí n‑pa uru ŋgemu ta ke. 27Musa à dá Kile na, lire e u à fworo Misira kìni i mà ta u ɲyɛ a fyá lire kìni saanŋi lùyirini yyaha na mɛ. Kileŋi u ɲyɛ wà ɲyɛ na u ɲaa mɛ, u mpyi a uye waha mu à jwo u ɲyii na ɲyɛ uru na. 28U à dá Kile na, lire kurugo u à Izirayɛli shiinbii pyi pi à bilereŋkwoŋi kataanni pyi, maa pi pyi pi à mpàbilini sìshange ɲaraga ɲaraga pi bayi ɲwɔyi na, bà li si mpyi mɛ̀lɛkɛŋi u maha boore pyi ke, uru nintoroŋi kà raa pi pùnampyicyiire bùu mɛ. 29Izirayɛli shiinbil'à dá Kile na, lire kurugo Suumpe Lwɔhe Niɲyage à táa, ka pi i jyiile ɲìŋke niŋgage na. Misira shiinbii la mpyi si jyiile tèni ndemu i ke, ka lwɔhe si pi puni lyî. 30Izirayɛli shiinbil'à dá Kile na, lire kurugo pi à Zheriko kànhe mâhana canmpyaa baashuunni i, ka kànhe káaŋke si ɲcwo. 31Fwòrobacwoŋi Arahabu à dá Kile na, lire e Izirayɛli shiinbii pi mpyi a pa kànhe ŋwɔh'a wíi ke, uru ceeŋ'à pire tɛ̀gɛ. Lire kurugo u ɲyɛ a bò ná Kile ɲwɔmɛɛcumbaabil'e siɲcyan mɛ. 32Ɲyɛ mii bá sì n‑jà yi puni jwo mɛ, ɲaha na yɛ tère naha mii á, mii i jwo a nɔ Zhedeyɔn ná Baraki ná Samusɔn ná Zhɛfitɛ ná Dawuda ná Samuwɛli ná Kile tùnntunmpii sanmpii kyaa na mɛ. 33Pir'à dá Kile na, lire kurugo pi à jà saanbii pìi na, maa fànhe pyi ná ntìiŋi i, yaayi ɲwɔmɛɛni Kile mpyi a lwɔ́ ke, maa yire ta, maa cànriyi yà ɲwɔyɔ pwɔ. 34Pi à pìi le nage e, ŋka yaaga ɲyɛ a pire ta mɛ. Pi à jwo na pire sí pìi bò ná kàshikwɔnŋwɔɔni i, ŋka pir'à shwɔ. Fànha mpyi pi e mɛ, ŋka pi à fànha ta. Síŋi mpyi pi á kàshige cyage e, pi à kìrigii cyìi kàshicyeye kɔ̀r'a caala. 35Cyeebii pìi sùpyii niŋkwul'à ɲɛ̀ mà kan pi á. Pìi mpyi wani, kampyi pire mpyi a fworo Kile kuni i, pi mpyi na sí pi yaha, ŋka pi ɲyɛ a ɲɛn'a fworo l'e mɛ. Pi à ɲɛɛ pi pi kyérege, bà Kile si mpyi si pi ɲɛ̀ ɲɛŋkanna niɲcɛnnɛ na mɛ. 36Pi à pìi fwɔ́hɔrɔ maa pi bwɔ̀n ná tiripaanni i. Pi à tɔɔnnte yɔ̀rɔyi le pi na mà yaha kàsuŋi i. 37Pi à pìi wà a bò ná kafaayi i, maa pìi pahala ná cikyangayi i, maa pìi bò ná kàshikwɔnŋwɔɔni i. Pìi mpyi na ɲaare na mâre ná mpàseeyi ná sikaseeyi i, yire yi mpyi pire vàanndeyi. Yaaga mpyi pi á mɛ. Sùpyiibil'à pi cùɲcyere cû maa pi kyérege. 38Pi mpyi maha ɲaare na mâre sige ná ɲaɲyi ɲuŋ'i, maa shwuun kafawyiyi ná wyikuuyi i, mà li ta nte sùpyire ɲjin'à pêe ŋge diɲyɛŋi na. 39Tire nte sùpyire puni mpyi a dá Kile na, lire e Kile à ɲɛɛ ti na. Lire ná li wuuni mú i, yaayi ɲwɔmɛɛni Kile mpyi a lwɔ́ ke, ti ɲyɛ a yire ta mɛ. 40Ɲaha na yɛ Kile à yaaga niɲcɛnŋɛ bégele wuu mɛɛ na, u la ɲyɛ a mpyi pi kuru ta a wuu yaha mɛ.


text: 1Na ma ŋu mɛrɛkɛ be ka i fite aŋgoro suba, i bita deke nbem i saa nu, kun la kadombaa bo i tu kunma ŋgoŋgo bo i la má awieeri ni, na kun gusu la jɔrɔkɔ bambaka faŋgafɔ be. 2Na wɔ tara woo tiɛ ni, dada dɛɛ woo tiɛ n bo i ti Sitana ni, na bu kaaki fere i ka Dadakafɔ ni, na wɔ fa jɔrɔkɔ n acici i, na wɔ fa i atu kunma ŋgoŋgo n bo i la má awieeri n nu, ka i wó dɔ haari afɔ akpii, na wɔ tu kunma n anɔ ni, na wɔ ta akata su, na má i koro fite na i dadaka durunya n nufɔm bekun, ama, i wo dɔ haari afɔ akpii n ba ju. Nyini sin, na bu nyáŋgi i ji kaan. 4Na ma ŋu fɛmɛya biɛm, Nyɛmɛ ama bo bu tana sum n atin ka bu di minɛm jɔrɛ. Na ma kaaki aŋu bɛrɛ bo bu yo wuuri Yesu ti ni. Minɛ yo kpiɛɛri bu tii a, dama bu yo kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ na ba di Yesu daani n dɛɛ ti. Bɛrɛ keteeri ka bu su má boro neŋgendɔrɛ n ni i amɔɛ n a, bɛrɛ la bo bu kaaki keteeri ka bu de má i nyaari seewa bu ŋuma wara bu saa su n a, ye ba teŋge bu yiwee n nu anya ŋgɔɔ, na bu ni Kristo Tiidefɔ n saŋga di fɛmɛya afɔ akpii. 5Ahin ti yiwee teŋge ciciri su n a. Ama, minɛm bo ba wu na ba ka ni, bɛrɛ teŋge má haari kɔ ju afɔ akpii n awieeri. 6Bɛrɛ n bo bu du mɔ teŋgeeri bu yiwee nu ni, na bu ti minɛ casim n ni, terefiɛ wo bu dɔ, bɛrɛ ŋú má yiwee nnyɔ su n kun, bɛrɛ yó Nyɛmɛ ni Kristo Tiidefɔ sayoowa dɔŋguyofɔm a. Na bu ni yiri sáŋga di fɛmɛya n afɔ akpii. 7Afɔ akpii n nyaari kɔ juuri, na Nyɛmɛ má bu yi Sitana n dansaraka sɔɔ n nu ji. 8Na i kɔ́ dadaka adamande barasu barasu kɛrɛ bo bu wo durunya n nu ni, Gogi ni Magogi asiɛn n kɛrɛ, na i tíɛn bu kɛrɛ nɔɔ na bu kɔ́ kun luɛ. Bu sunnu beberebe ka kunma ŋmiɛ wɔ. 9Na ba tɛrɛki abara ayɛ durunya n deke kɛrɛ, na ba bara ayɛ miɛ n bo Nyɛmɛ koro i agaya ni, deke bo i minɛm wo ni, ama, na sin afite aŋgoro aba ayara bu. 10Na ba fa Sitana n bo i dadaka bu n aji cɛɛma sin n nu, bo i je ka ferewita na i da ka tieku ni, deke bo bu faari boro neŋgendɔrɛ n ni kɔrɛfɔ n bo i yo i ŋu ka i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n jiiri nu ni. Dɔ na bu dí wahara, kɔŋguɛ ni wiɛsu saŋga kɛrɛ. 11Na ma ŋu fɛmɛya biɛ bambaka fofoe be, ni bo i tana su ni. Na aŋgoro ni asiɛŋgu kɛrɛ amini i nyunu, bu wo má bɛrɛ kun. 12Na ma ŋu minɛm bo ba wu ni, nfaŋgafɔm ni tarakam kɛrɛ, ka bu jina fɛmɛya biɛ n nyunu. Na ma kaaki aŋu ka be suteke kadasim, na be gusu suteke kadasi bo i ti ŋgɔɔ dɛɛ ni. Nyini kadasim ye bu fa diiri minɛm bo bu wuuri n jɔrɛ a, bu sayoowa kɛrɛ bo bu yo yoori wo nyini kadasim n nu. 13Na tieku n awɔrɔ minɛm bo ba wu n ama, na Yiwee, ni Yiweefɔm Woobiri n awɔrɔ minɛm bo ba wu n ama, na Nyɛmɛ afa bu sayoowa bo bu yo yoori adi bu jɔrɛ. 14Na wɔ fa Yiwee, ni Yiweefɔm Woobiri n aji sin n nu, bo i je ka ferewita na i da ka tieku ni. Ahin sin ni ti yiwee nnyɔ su n a. 15Na ba fa sɔnɔ kɛrɛ bo i duma awo má ŋgɔɔ kadasi n nu aji sin n nu.


text: 1Nɛna Pɔlu, Kirisi Yesun yoo, nɛ wi Gusunɔ u soka n ka ko win gɔro ma u man wuna nɛnɛm n ka win Labaari gean waasu ko. 2Labaari gea ye, Gusunɔ u raa yen nɔɔ mwɛɛru kua yellun di saa win sɔmɔbun min di, ma ba ye yorua win garin tireru sɔɔ. 3Win Biiwa ya ka yã, Yesu Kirisi bɛsɛn Yinni wi ba mara nge tɔnu Dafidi sina bokon bweseru sɔɔ. 4Adama Hunde Dɛɛro u sɔ̃ɔsi ka dam ma Gusunɔn Biiwa u sãa sanam mɛ u seewa gɔrin di. 5Wiya man durom wɛ̃ ma u man gɔra bwesenu kpuron mi win yĩsirun sɔ̃, bwese ni, nu ka nùn naanɛ doke kpa nu nùn mɛm nɔɔwa. 6Bɛɛ Romugibu, bɛɛ be Yesu Kirisi u soka, i maa wãa be sɔɔ. 7Na bɛɛ kpuro tire teni yoruammɛ bɛɛ be i wãa Romuɔ, bɛɛ be Gusunɔ u kĩ ma u bɛɛ soka i ka ko wigibu. Gusunɔ, bɛsɛn Baaba ka Yinni Yesu Kirisi bu bɛɛ durom ka alafia kɛ̃. 8Gbiikaa na Gusunɔ nɛn Yinni siaramɔ Yesu Kirisin min di bɛɛ kpuron sɔ̃ yèn sɔ̃ ba bɛɛn naanɛ dokebun gari mɔ̀ handunia kpuro sɔɔ. 9Gusunɔ wi na sãamɔ ka nɛn gɔ̃ru kpuro na ka win Biin Labaari gea kparamɔ, wiya sãa nɛn seeda ma na ra n bɛɛn gari mɔ̀ kpeetim sari 10nɛn kanaru sɔɔ. Na ra n bikiamɔ, Gusunɔ ù n kĩ u den man swaa kɛ̃ tɛ̃, n ka na bɛɛn mi. 11Domi na gɔ̃ru doke gem gem n bɛɛ wa n ka bɛɛ hunden kɛ̃ru garu kɛ̃ kpa i ka tãsi. 12Kpa sa n dam kɛ̃ɛnamɔ bɛsɛn naanɛ dokebu sɔɔ nɛ ka bɛɛ sanam mɛ ko na n wãa bɛɛn mi. 13Nɛgibu, na kĩ i n yɛ̃ ma na gɔ̃ru doke nɔn dabiru n ka na n bɛɛ wa kpa nɛn sɔmburu tu binu ma bɛɛn suunu sɔɔ, nge mɛ ta mara tɔn tukobu gabun mi, adama sere ka gisɔ na ǹ fɛɛ wa. 14Na waasun dibu nɛni wuu marosugibun mi ka maa baru kpaanugibun mi, yɛ̃rugibun mi ka maa yɛ̃ru sarirugibun mi. 15Yen sɔ̃na na kĩ gem gem n maa bɛɛ Labaari gea nɔɔsia bɛɛ be i wãa Romuɔ. 16Domi na ǹ Labaari gean sekuru mɔ̀. Gusunɔn dama mɛ mu ra baawure faaba ko wi u naanɛ doke, gbiikaa Yuuba, yen biru tɔn tukobu. 17Labaari gea ye, ya sɔ̃ɔsimɔ nge mɛ Gusunɔ u ra tɔnu gem wɛ̃. Gem mɛn torubu ka mɛn nɔru, naanɛ dokeba. Nge mɛ ba yorua, "Wi u kua gemgii naanɛ dokebu sɔɔ, u ko n wãawa." 18Ka geema, Gusunɔ u win mɔru sɔ̃ɔsimɔ saa wɔllun di kɔ̃sa kpuron sɔ̃ ye tɔmba kua, ka win bɛɛrɛ yɛ̃ru sariru. Ben kom kɔ̃sum mɛn saabu ba ǹ dere gem mu sɔmburu ko. 19Gusunɔ u mɔru mɔ̀ domi ye ya weenɛ tɔnu u tubu Gusunɔ sɔɔ ya bu burura. Gusunɔ win tiiwa u bu ye sɔ̃ɔsi kpasasa. 20Ka gem, u ǹ waarɔ ka nɔni, adama saa tem toren di u tii sɔ̃ɔsi ma u sãa Gusunɔ, u maa win sinaru sɔ̃ɔsi win sɔma ye u kua sɔɔ. Ǹ n mɛn na, ba ǹ gafara wasi. 21Ba Gusunɔ yɛ̃ adama ba ǹ nùn win sinandun bɛɛrɛ wɛ̃ bu sere nùn siara. Ma ben wira gu ma yam wɔ̃kura yiba ben gɔ̃ru bwisi sarirugisu sɔɔ. 22Ba gerumɔ ba bwisi mɔ adama ba sãawa gari bakasu. 23Ma ba Gusunɔ wi u ku ra gbin yiiko kɔsina ka bwãarokunu ni nu ka tɔnu weenɛ wi u ra gbi, ka gunɔsu, ka yɛɛ yi yi ra sĩ, ka yi yi ra kabiri. 24Yen sɔ̃na Gusunɔ u bu daa disinugia sure ben tii tiinɛ sɔɔ nge mɛ ben gɔ̃ru ga kĩ, kpa ben wasi yi ka ko bɛɛrɛ sarirugii. 25Ba Gusunɔn gem ka weesu kɔsina. Taka koora ba sãwa ma ba yen wãaru wãa, n ǹ mɔ taka kowon tii wi n weenɛ bu siara ka baadommaɔ. Ami. 26Yen sɔ̃na Gusunɔ u bu kɔdɛ bɛɛrɛ sarirugia kpɛ̃ɛ. Ben tɔn kurɔbu ba kɔ̃ɔ mɛnnabu yina ka tɔn durɔbu ma ba kookoo si su ǹ dɛnde kɔsire kua. 27Mɛya maa tɔn durɔbu ba kɔ̃ɔ mɛnnabu yina ka tɔn kurɔbu, ma ben kĩrun kɔdɛ banda ben tii tiinɛ sɔɔ. Ba sekuru sariru mɔ̀, tɔn durɔ ka tɔn durɔ, ma ba are mwaamɔ ben tii sɔɔ yi yi ka ben toraru nɛ. 28Gusunɔ u bu deri ben bwisiku kɔ̃sunu sɔɔ bu ka ko ye n kun weenɛ yèn sɔ̃ ba ǹ wure bu nùn gia. 29Ma ba kɔ̃sa baayere yiba ka nuku kɔ̃suru ka binɛ ka tusiru ka nisinu ka tɔn goobu ka sannɔ ka taki ka bwisi kɔ̃si. Ba ra wĩinɛ, 30ba ra tɔnu yaa kasiki, ba Gusunɔ tusa, ba ra tii wa, ba yɛ̃kɔ mɔ, ba ra woo kanɛ, ba kɔ̃san kobun bwisi mɔ, ba ǹ ben tundobu ka ben mɛrobu bɛɛrɛ wɛ̃ɛmɔ. 31Ba ǹ bwisi mɔ, ba ǹ naanɛ mɔ, ba ǹ kĩru mɔ, ba ǹ maa wɔnwɔndu mɔ. 32Ba yɛ̃ ma Gusunɔn wooda ya gerumɔ ma be ba yenin bweseru mɔ̀, gɔɔwa ben kɔkɔrɔ. Ka mɛ, ba ra ko. N ǹ mɔ mɛ tɔna, ba maa gabu siaramɔ be ba mɔ̀ mɛ.


text: 1Nde, Pɔli le ye kɛdi kɛ sɛbɛla wo ma. Alla ara nde yabɔ alako n ni ma Yisa Kirasitila wɔli kɛlɛ la anubɛ ata kilayɛ. A ya n kele Allala kibara-nyimɛ-lake-wɔli ma. 2Alla ya kibara-nyimɛ min lanyiri kiri, wo sɛbɛnɛ ata kitabu rɔ ala nɛbinu bolo. 3Kibara-nyimɛ wo tɛgɛnɛ Yisa le ma, Allala den kei kɔni, min sɔrɔnta Dawuda bɔnsɔn rɔ hadama danta kilɛ fɛ. 4Ata Allayɛ kilɛ fɛ, Allatalata dan le ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ la. Alla ya Yisa lawuli ka bɔ furinu tɛma tumɛ min, ata Niyi le ya a sɛnbɛ yira nyɔ le ko Allata dan le ale la. 5Alla ara fɛrɛ di nde, Pɔli ma Yisa baraka rɔ ko n ni ma ata kilayɛ la. A ya wo ma alako sibole bɛɛ ni la ale Yisa la ka ala kumɛ bira. 6Wole fanan bi sibole wonu tɛma. Wo kelenɛ Alla bolo ka ma Yisa Kirasititɛ la. 7Alla ara wole Romu kɛnu yabɔ ka ma atɛ la bawo wo di a ye. N bi wo damasi kɔndɔnna. Ma Fa Alla anubɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni hinɛ anubɛ yisi-kimɛ di wo bɛɛ ma. 8A dabira fɔlɛ, n bi baraka birala n Fa Alla ye wo damala ko la Yisa Kirasiti tɔgɔ rɔ bawo duninya bɛɛ ye wola dɛnkɛninya-koe lamɔɛnna. 9N sere le Alla la ko n bi min fɔ tinɛ, tonyɛ le. N bi wɔlila Alla le ye n yisi bɛɛ la ka ala danta kibara-nyimɛ wara-koe fɔ. Alla ya a lɔn ko wati bɛɛ, n bi n mirila wo ma 10nna madiyalɛnu tɔ. N bi duwala, ni Alla sɔnta, a ni kilɛ laka n ye alako n si ta wo kɔndɔn nya min. 11Ado wo yen-sɔgɛ ye n na kati! N bi a fɛ, Allata Ni Sɛnimɛ ni kɔli-fan do latenbi wo ma min si wo lasabati. 12N bi min ma, wo le ko ma ni ma nyɔgɔn dɛnbɛ. Nde si do sɔrɔn wota dɛnkɛninyɛ fɛ. Wo si do sɔrɔn ntɛ fɛ. 13N na kelen nyɔgɛnu, wo ni a lɔn ko tumɛ siyaman, n bara n tabɛn ka ta wo kɔndɔn tinɛ kɔnɔ koe do ye n nasɛgila wo bɛɛ rɔ. N bi a fɛ ka mɔgɛnu nana Yisa ma wole fanan tɛma iko n bara a ma sibolo gbɛrɛ doinu tɛma nya min. 14Alla lɔnna wo, a lɔnbɛli wo, a karanna wo, a karanbɛli wo, Alla ara n ma kilayɛ la mɔgɛ bɛɛ ye, ado fɔ n ba wo ma. 15Woletɔ a sɔgɛ ye n na bɛrɛkɛ ka kibara-nyimɛ lake wole Romu kɛnu fanan ma. 16N lanɛ kibara-nyimɛ la gben! Allala sɛnbɛ le wo la alako mɔgɛ bɛɛ si na kisi nya min, a fɔlɛ le Yahudiyanu na, anubɛ sibolo gbɛrɛnu fanan, min bɛɛ lanɛ Yisa la kɔni. 17Kibara-nyimɛ ye a ragbɛla ko Alla ye mɔgɛnu natelenna a nyɛrɛ ye dɛnkɛninyɛ le fɛ. A da si bira dɛnkɛninyɛ fɛ ado a la si ban dɛnkɛninyɛ ma. Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min, a ko, “Alla si mɔgɛ min natelen a nyɛrɛ ye dɛnkɛninyɛ fɛ, wo le si habadan-nimayɛ sɔrɔn.” 18Alla ye ala diminyɛ yirala mɔgɛnu na ka bɔ Arinyɛni tɔ ka a tɛgɛ anuna hakɛ anubɛ anuna ko-yoge bɛɛ ma. Wonuna ko-yogoma-kɛ le tonyɛ masɛgila anu na. 19Alla si anu tɔrɔya bawo mɔgɛ si ke min lɔnna Alla wara-koe rɔ, anu bara ban wo lɔnna nun. Ado Alla nyɛrɛ ya a labɔ gbɛ rɔ anu ye. 20Allata habadan-sɛnbɛ anubɛ ata Allayɛ, wonu ti yen. Kɔnɔ kebi Alla ya duninya dan tumɛ min, a ara ban wonu bɔla gbɛ ma wo ye feu! Mɔgɛ si wonu yen ata dali-fannu denu fɛ. Woletɔ mɔgɔ woo ti ke a fɔla ko, “Ka a fɔ ko n bi ko-yogomɛ le mala nun, n ma wo lɔn!” 21Anu ya Alla lɔn kɔnɔ anu ma a gbiliya. Ado anu ma baraka bira a ye hali! Anu miriyɛ bɛɛ manɛ fufafuyi la! Anu hɛnkili rabasannɛ pirikali! 22Anu ko hɛnkilimɛ le anu na kɔnɔ kun-takolɔn le anu na. 23Habadan-Alla min bi nyɔ, anu ti sɔn wo gbiliyala fɔ niyi sa fan minnu tɔ, anu bi wonu denu batola. Anu ya wonu nadan anu bole le la ado mɔgɛnuna muninyɛ le wonu na anubɛ konanu anubɛ sogenu anubɛ nima-fan bɛɛ. 24Nba, hadama dannu kuntanyara min kɛ, woletɔ Alla ya anu to anu sɔn-yogomɛnu da kun tɔ. Anu ya kisimiriya-koenu ma anu nyɔgɛnu na. 25Anu ya Allala tonyɛ mafelen foninyɛ la. Anu wɔlita dali-fannu denu ye ka wonu denu bato. A bɛnnɛ anu ni Dali-Mansɛ min tanto, anu bara wo to nyɔ tolon! Tonyɛ le wo la. 26Alla ya anu to anu sako-latinyanɛ rɔ. Hali anuna musinu, anu ya anuna keinu to nyɔ ka to anu sala anu nyɔgɔn fɛ ado wo ma daga. 27Keinu fanan bi wo nya na le. Anu ya anuna musinu to nyɔ ka to anu sala anu nyɔgɔn fɛ. Ado anu bi kisimiriya-koenu mala anu nyɔgɔn na. Anu ya wo sarɛ sɔrɔn iko anu sɔn ye nya min. 28A ma di anu ye, anu ni Alla lɔn a kilɛ fɛ min kɛ, woletɔ Alla ya anu to anuna kisimiriya-koe wonu tɔ. Ado wo le ya a ma, anu ya ko-su wonu ma minnu ma bɛn mɔgɛnu tɛma mumɛ! 29Karagbɛlɛyɛ wo, nata wo, gboyanayɛ wo, ko-yogoma-su bɛɛ wo, anu burɛ lafanɛ wo bɛɛ la. Keliyɛ wo, mɔgɔ fagɛ wo, sɔsɔlɛ wo, yanfanteyɛ wo, anubɛ yogoyɛ, anu burɛ lafanɛ wonu fanan na. Anu bi nafigiyɛ kɛla 30ka kuma-yogomɛ fɔ anu nyɔgɔn ma. Alla wara-koe gboyanɛ anu ye. Ado tagasibɛlɛ le anu na anubɛ mɔgɔ-wasinɛnu anubɛ nyɛrɛ-matɔgɔlɛnu. Anu bi ko-yogoma-kurɛ rabɛnna tuma-wo-tuma. Anu ti anu sɔrɔnnɛnuna kumɛ bira muk! 31Miriya-nyimɛ sa anu burɔ ado anu ma telen. Anu ti anu nyɔgɔn makoto, hali ka kinikini mɔgɔ ma. 32Anu denu lara a la ko Allala tɔnnu ko mɔgɛ min si to ko sufa kɛnu mala, a bɛnta wonu ni faga. Kɔnɔ hali wo, anu tora nɔrɔnna koe wonu ma dɛɛ! Ka tenbi wo la, mɔgɔ gbɛrɛ minnu bi wo sufanu mala, anu bi wonu sɛnbɛ donna.


text: 1M ninbaam, ambɛrɛ bo Nyɛmɛ ayi am ni yɛrɛ ka matafɔ casim ni, am fa am sunsunni se Yesu ŋu, yiri bo Nyɛmɛ asunma i na i ti ya sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn n ni. Ya su yiri su a, ye ya di i daani kere minɛm a. 2I yoori i juma n bo Nyɛmɛ yiiri i ka i yo i n ni nahɔrɛ su wɔ, kabo Moyisi mmɔɔ yo yoori i juma kɛrɛ Nyɛmɛ awuru n nu, bukaari Nyɛmɛ minɛm ni nahɔrɛ su n wɔ. 3Kabo sɔnɔ bo i ta awuru n la jirima tara awuru n ni i tii ni, sɔ ye Yesu la jirima tara Moyisi a. 4Awuru kɛrɛ la i tafɔ, ama, Nyɛmɛ ti deke n kɛrɛ tii a. 5Moyisi yo laari dabuŋu yoori i juma kɛrɛ Nyɛmɛ awuru n nu, bukaari Nyɛmɛ minɛm n ka amusuisufɔ ɔ, na wɔ kere bu deke bo Nyɛmɛ koroori ka i bá se bu ni. 6Ama, Kristo yiri ti Nyɛmɛ Wa a, yiri la dabuŋu Nyɛmɛ awuru n nu koro bita Nyɛmɛ minɛm a. Nzɛn ya bita ya tama n ni ahoresi, yɛrɛ ti i awuru n nufɔm a. 7Nyini dɛɛ ti, kabo Awiɛwiɛ Casi n se ni, “Nyuma, nzɛn am tiiri kabo Nyɛmɛ suse, 8má am ma am sui yo tantanantan, kabo am nam yo yoori bu sui tantanantan na bu yoori Nyɛmɛ na bu niɛ ni, saŋga bo bu wo boro kpantain n nu na bu keteeri i nɔaniɛ ni. 9Na Nyɛmɛ ase ka, ‘Dɔ ye am nam yo yoori m na bu niɛ a, haari ni bo bu ŋuuri sam bo m yoori bu, nyini afɔ aburana n kɛrɛ nu ni, bu yoori m wɔ na ba niɛ. 10Nyini dɛɛ ti ye m faari yaa bu ŋu a, ye m seeri ka, ba mini atin n a, dama ba yo má m sa koroowam ni. 11Na yaa ati m, na ma tan ndiɛ ka, bu ny má atin wura má asiɛn n bo má m ma bu nya ŋumiyi n nu ni.’” 12M ninbaam, am si am ŋu sa na má am be ahorembaa yo kekereke, na i kaaki i sin bo Nyɛmɛ, yiri bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ atin ni. 13Cɛɛn kɛrɛ bo ale acin na bu fere i ka, “Nyuma,” am sutu am beŋgu fɔ, na má am ma be dadaka am na am yo satiɛ na am sui yo tantanantan. 14Nzɛn ya koro bitaari bumboori su nɔaniɛ n kenken haari kɔ juuri i awieeri, nyini n kere ka ya ni Kristo saŋga yo juma kun wɔ lɛɛ. 15Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, “Nyuma, nzɛn am tiiri kabo Nyɛmɛ suse, má am yo am sui tantanantan, kabo am nam yo yoori bu sui tantanantan.” 16Ŋmam yo tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ n ye bu yoori bu sui tantanantan n a? Má minɛm kɛrɛ bo Moyisi yo yiiri bu fiteeri Ijipiti asiɛn n su ni, nzɛn sɛ? 17Ye ŋmam ye Nyɛmɛ yo faari yaa bu ŋu afɔ aburana n a? Má bo bu yo yoori satiɛ na bu wuuri boro kpantain n nu ni? 18Ŋmam ye Nyɛmɛ yo taanri ndiɛ ka, “Bu nya má atin wura má asiɛn n bo má m ma bu nya ŋumiyi n nu n a?” Má bɛrɛ n bo bu yo keteeri i nɔaniɛ ni, nzɛn sɛ? 19Deke bo i ti na ya ŋu ka ba wura má asiɛn n su na bu nya ŋumiyi n la ka, ba yo má i yarada.


text: 1Na hô kelê kwôlê wo ené kôl hen naɲ gwosoyri wo ɗaŋgi: kema woɲ ôbi emê cibré ibari na, na kwôni wo aŋga ibari bay ka hen kêm na kari. Niɲba, hena ôbi ré baa kema tô ba, ôbi yi mega lema iyôŋ. 2Wôsa kwôy jéɲ sa to ibari na genge hen na, na ɓiɲé ka ɗaŋné a berê sari men, sa aŋga gengiɲ sari bay ka hen a men. 3Nibay kôba, kiriɲa na nini yi mega kamrê iyôŋ hen na, na nini na limé ka néé wo tunu to ôm sa kiriɲ sa terare a nà hen. 4Niɲba, kiriɲa wulê wo Emen na genge hen nêm niɲ menba, ôbi jo Kemari aɲ iyore a yêri aɲ tôô to Moyis a emê sari men. 5Men, bi ôbi ré sa jô sarni nibay Jubɲê ka na nini mô tô tôô to Moyis a hen aɲ bi niné yiɲ kami Emen. 6Men, bi ôbi ré gel wo kené na kamni na, Emen jo Tini Kemari sa mô bôrna a aɲ Tunu hende to hen uwôgeri «Iban, Iban.» 7Iyôŋ niɲ ba, kena limé ré niɲ niɲba, kena kamni. Mega wo kena kamni hen iyôŋ na, Emen a béŋge are kêm ka ôbi ɗi gem wô sa kamni hen. 8Kiriɲa na ken hôn Emen né tô hen na, na kena limé ka emen wo sa terare a nà wo na kwoɲ tiri ré hen. 9Niɲba, haw hen wo ken hôn Emen niɲ, réba haw hen wo Emen henêŋge niɲ hen men, menba, wô mi a kené hô hera naɲ bô geyé woŋge tô tunu to ôm sa kiriɲ sa terare a nà to néére naɲ hen men, to na ani ré hen bi kené hô yé limé kaji sôŋ ba? 10Ken toy, ken ɗi yerŋge damaŋ sa wulê wo pôni a men, sa geserê wo pôni a men, wulê wo pôni bô elê a men, sa elê wo pôni a a men. 11En sun gaɲ wô sarŋge wôsa merênê wo en merên wô sarŋge kêm hen na, na ɗéɲ iyôŋ mera ba? 12Yênên, en uwôlêŋge bi kené yi môɲ nôbi hen iyôŋ men, mega wo nôbi kôba, na en yi mega kenbay hen iyôŋ men hen. Kiriɲa na en môriɲ perêrŋge a hen kôba, na ken lên habiɲ né. 13Ken hôn wô mi a na ené derêŋge Kwôlo Dôri tumô kaɲ hen ba? Na wô sa kibi ômɲare to na lên hen. 14Aɲ naɲ ômɲare tiɲê hende to hen na, na na aŋga nééy sarŋge a niɲba, na ken bôren mega ani ré, iyôŋ né niɲba, ken lên dô mega wo ené na mana wo derômaraŋ wo Emen men, mega wo ené na Jésu Krist bi naɲ yiri iyôŋ a men. 15Na ken li yi derê damaŋ menba, haw hen na mi a lê are ba? Wôsa en hôn wo tumô ba, na turŋge kôba, na ken nêm terê ben. 16Aɲ haw hen ba, ena ôbi bareŋge wô kwôlê woɲ tiri wo en kelêŋge kwôy kwôy hen ba? 17Ɓiɲé bay ka kôl kwôlê woɲ benare gengiɲ sa Kwôlo Dôri hen ɗi yirji yerŋge a, niɲba, ermé woji na kwo dôri ré. Ermé woji ba na wô terêŋge kôben a aɲ bi kené yiɲ ɓiɲé kaji ɗi. 18Na tiri, ɗé yi yi kwôni a damaŋ na, dô niɲba, bi na naɲ ermé wo dôri aɲ bi yi hen iyôŋ kwôy kwôy ɗiba, na wô merê wo en mô naɲ ken hen mera ré. 19Kamnen, en hô geliɲ gusiɲ damaŋ a wô sarŋge mega wo iyore geliɲ gusiɲ sa yê a hen iyôŋ. Na geliɲ gusiɲ hende to hen iyôŋ kwôy wo na hôniɲ mega wo kené ay hal wo Krist. 20Ermé wuɲê ba, en gey ré ené merê naɲ ken haw hende to hen aɲ ré ené iyêlêŋge derê naɲ tôn to dami wôsa en sun kwôleŋge damaŋ. 21Kenbay ka ken gey yé limé ka tôô to Moyis hen kôlenge, na ken toy kwôlo na liɲ bô magtubu tôô hende to hen a ré ba? 22Na liɲ bô magtubu tôô hende to hen kôl iyôŋ ba: Abraham na ré yê kamrê wôô. Kwo pôn yori ré na lômne to bay uwôgere Agar hen men, kwo pôn yori ré na môni iyére to bay uwôgere Sara hen men . 23Kwo yori na toɲ lômne hen na, hende yi kwoyri naɲ yiɲare, niɲba, kwo yori na môni iyére hen na, hende yi kwoyri na naɲ yiɲare hare niɲba, na sa kibi tôô to Emen na ay biɲ Abraham . 24Kwôli yébé bay ka wôô hen na, yi mega aŋgaɲ gelé iyôŋ: yébé bay ka wôô hen na, en pôrji gengiɲ biɲare to yi kene wôô hen: Biɲare to tumô hen na, na gengere naɲ Agar, tôre hena na sa keram wo Sinay a. Aɲ hende yê kamrê kaɲ limé hen. 25Hini woɲ Agar bi wo hen na, kôl na kwôli keram wo Sinay wo yi sa iyé Arabi a hen. Haw hen ba, hende yi mega Jérusalêm to kemnêŋgi iyôŋ wôsa Jérusalêm na lômne naɲ ɓiɲé ka mô bôre a hen kêm. 26Niɲba, Jérusalêm to derômaraŋ a yi mega yorna toɲ môni iyére iyôŋ. Jérusalêm hende to hen gengiɲ na sa Sara. 27Wôsa magtubu to Emen kôl iyôŋ ba: «Li yi derê mini to kamnê naɲ hen. Uwôl gura woɲ yi derê mini to yê lêrê sa pôn né hen wôsa iyore to kurôre ɗere aɲ hen na, kamne a kwônê ɗê to kurôre geyre hen .» 28Yênên, iyôŋ ba, kenbay kôba, ken yêɲ na sa kibi tôô to Emen na ay hen mega Isak iyôŋ men. 29Tumô ba, kema wo bay yêri naɲ yiɲare hen na, geliɲ tu kwo bay yêri sa kibi Tini Emen hen gusiɲ, kemnêŋ kôba, yi mega hen iyôŋ men . 30Niɲba, magtubu to Emen na kôl iyôŋ ba: «Dage iyore toɲ lômne hen naɲ kemare aɲ, wôsa ôbi nêm emê cibré naɲ kwo yori na toɲ môni iyére hen né .» 31Iyôŋ ba, yênên, nana kam iyore to na lômne hen né, niɲba, nana kam toɲ môni iyére hen ɗi.


text: 1Naa tɛŋ bindɛ ka Ikoniɔmi, Pɔli iŋ Banabasi key biyande ka banka bathuŋuyande ba ka biYusu beŋ baŋ nɔŋ na ni nde bindɛ ka Antiyɔkɔ na, awa e bindɛ gbonkiye biya beŋ iŋ sɛmbɛ, wuna biyɛ biYusu bibɔyɛ mɛnɛ biya bibɔyɛ bi ka siyani bahɛna baŋ beŋ niya lanɛya Huseri Huyɔhɔy haŋ. 2Kɛrɛ biYusu bi tha ni lanɛya beŋ heŋite siyani bahɛna baŋ ba bi be sɔkinɔkɔ balanɛyani beŋ. 3Awa Pɔli mɛnɛ Banabasi niyɔy kɛndɛ ba malɔkɔ mathɔɔkuwɛ. Bindɛ gbonkitiyande biya beŋ iŋ kaha thukuma ba Mariki woŋ, wundɛ wo tɔŋinɛ woŋ nagberekethe ba dɔma na huseri hu bindɛ ni haŋ ba makutiyɛ nama maŋ ba niyɔ na hu kiŋ hunɔndi maŋaye ka sɛmbɛ ba wundɛ bindɛ dunkune baŋ ba niya bɛyiniŋ bathakaba mɛnɛ babukuyuwɛ. 4Biya beŋ fooma ka mɛti baŋ see hakuwande masiyini: binɔndi kɔɔyɛ ba biYusu beŋ, awa binɔndi kɔɔyɛ ba baseriŋ bithɔɔkɔ beŋ, Pɔli iŋ Banabasi. 5BiYusu beŋ mɛnɛ binɔndi ka siyani bahɛna baŋ, mɛnɛ bayahɛŋ namɛŋ beŋ, dɛɛnki ba niya thɔrɔ baseriŋ beŋ beŋ iŋ ba bindɛ kɔra kaŋ lɔɔpuwa bindɛ tharaka. 6Naa ŋee wuŋ baseriŋ beŋ beŋ, bindɛ kite ka mɛtiŋ ba ka Lisitira mɛnɛ ka Dabi ka kuyɛkɛŋ ku ka Likoniya mɛnɛ kirinkiri hu tɔpɛ kɛndɛ haŋ. 7Kɛna ni bindɛ kɛwandi Huseri Huyɔhɔy haŋ. 8Hati lamgba kiŋ nde ka mɛti ba ka Lisitira wo bagbɛthɛ kabi ka mpoo nama, wundɛ punketa ba yatha hali. 9Wundɛ doŋeŋ nde ka Pɔli gbonkoy ka e niŋ kɔ poniyɛ kuiha. Pɔli kute ba dɔma na hati lamgba woŋ baŋ ni lanɛya ba ndɛ kɔ puyo. Kɛna dethe niŋ Pɔli natiiŋ, 10e tɛpa kɛnama iŋ thampa tha ŋatɛ ka thinthi, na “Ŋayi ka kɔɔ!” Kɛna ŋaye hati lamgba wo bagbɛthɛ woŋ baŋ ka kɔɔ yako e wundɛ bɔha kaande. 11Naa kute sɛthɛ baŋ ba thanki Pɔli niya baŋ, bindɛ thiye masɔnkɔ ka huyuŋ namɛŋ huLikoniya haŋ, na “Mbayiŋ biyɔhɔy bi ŋaye ka thinthi beŋ sikiyɔkɔy biyamɛti awa bindɛ thuhe kɛntuŋ do!” 12Bindɛ thunde Banabasi na keŋ ku ka wayi wo dɔma na Susi, awa bindɛ thunda Pɔli na keŋ ku ka wayi wo dɔma na Hamisi, wo baseri woŋ, bɛyi bahɛna kutɛ Pɔli na nde bayaha wo ka gbonkiya haŋ woŋ. 13Bafode wo ka wayi wo dɔma woŋ na Susi, wo thoyiyo nde banka ba ka mɛti ka kuwaŋ baŋ woŋ, wundɛ sisi manaŋ wothuura mɛnɛ musɛnkɛŋ ka biyo hu ka mɛti ka haŋ, baa wundɛ iŋ biya beŋ thimoŋ nde ba fuŋuna saraka ka baseriŋ bithɔɔkɔ beŋ. 14Naa yuye huŋ Banabasi mɛnɛ Pɔli ba dɔma na bi thimoŋ ba bindɛ fuŋuniyɛ saraka, bindɛ sayini yabɛŋ bakɛnamɛŋ ba tɔŋina ba dɔma na biya beŋ gbonkoy wunɛnɔy ba sɔkinɔkɔ Masaala na. Huna thooye bindɛ mateete ka sɛthɛ baŋ e yɛla thampa, na 15“Mbɛ ba beŋ niye wuŋ baŋ? Miŋ gbeeŋ biyamɛti bina miŋ na nthɔŋ beŋ na! Miŋ kiŋ hɔkɔŋ dondo ba bena tepe Huseri Huyɔhɔy haŋ, iŋ ba bena fuŋuta ka gboŋɛŋ ba ka niya mbayiŋ beŋ ŋabatho e beŋ niya Masaala wo kɔy yo kɔy woŋ kubatho, wundɛ wo yehinuwɛ ka ariana woŋ mɛnɛ kafaydo, mankɔiŋ mabukuyuwɛ maŋ, mɛnɛ ntha yo ntha ki kɛndɛ. 16Ka lɔkɔ ba thankɛ daŋande baŋ Masaala mɛkɛŋ biyamɛti ba yema gboŋɛŋ ba thimo bindɛ. 17Kɛrɛ timo tima Masaala kɔŋ tɔŋɔŋ mathɔyande ma tɔŋɔŋ ba wundɛ niyɔ maŋaye ka bɛyiniŋ bayɔhɔy ba wundɛ ni baŋ fooma: wundɛ dunkune bena koyoŋ woŋ maŋaye ka thinthi mɛnɛ muthɔma muyɔhɔy ba beŋ ka lɔkɔ baŋ gbeeŋ; wundɛ dunkune bena muthɔma e wundɛ niya bena bi yehitɔkɔy timo tima.” 18Hali na tepe nde baseriŋ beŋ huseri haŋ haŋ na, wuŋ kahe bindɛ ba pinda biya beŋ ba fuŋuna saraka baŋ kɛnamɛŋ. 19BiYusu binɔndi beŋ ŋaye ka mɛti ba ka Antiyɔkɔ ba ka Pisidiya mɛnɛ bi ŋaye ka Ikoniɔmi, bindɛ heŋite sɛthɛ baŋ, awa bindɛ lɔɔpi Pɔli na tharaka e bindɛ niŋ fuŋuta ka mɛti baŋ kaŋ bɔlande niŋ e bindɛ siyuwa nda ba dɔma na Pɔli tuku. 20Kɛrɛ naa pɛnkiyande niŋ balanɛyani beŋ, wundɛ ŋaye ka kɔɔ e wundɛ duwa ka mɛti ka hɛlɛŋ. Ka gbɛɛŋ wo yemɛ woŋ, wundɛ iŋ Banabasi key ka mɛti ba ka Dabi baŋ. 21Pɔli iŋ Banabasi ni kɛwandi Huseri Huyɔhɔy haŋ ka Dabi e bindɛ kuta bakarandeni bibɔyɛ. Kɛna key hɛlɛŋ bindɛ ka Lisitira, mɛnɛ ka Ikoniɔmi mɛnɛ ka Antiyɔkɔ ba ka Pisidiya. 22Bindɛ kahani balanɛyani beŋ thathukuma e bindɛ bindɛ niya kuthɔnthɔ ba kaa ka kɔtɔkɔy ba piteke Kraist na, e bindɛ tɛpa, na “Saanuŋ miŋ ba biyande ka Hugbakine hu ka Masaala haŋ, yɔkɔŋ miŋ yenke niyo nakasi wumandiŋ.” 23Kamo kama ka balanɛyani beŋ, Pɔli iŋ Banabasi yɛthi bakalani bibayahɛŋ ba bindɛ kɔtiyɔkɔ. Bindɛ ni nde wuŋ maŋaye ka niya kuraminɛ iŋ bɔha suŋ. Naa bindɛ yɛthi bindɛ, bi kɔŋ bindɛ dunkuŋ ka Mariki wo niye bindɛ lanɛya woŋ. 24Naa kɛriŋande bindɛ kirinkiri hu ka Pisidiya haŋ, bindɛ see ka Pamfiliya. 25Bindɛ ni kɛwandi huseri haŋ ka Pɛrɛka e bindɛ thatha ka Atalaiya. 26Maŋaye kɛndɛ bindɛ thuhande hɛlɛŋ ka Antiyɔkɔ, ka tha ka dunkuno nde bindɛ kɛ ka thɛnkɔ tha ka Masaala thaŋ kɛ ba wali ba thanki nde nda bindɛ niya baŋ. 27Naa biyande bindɛ ka Antiyɔkɔ, bindɛ thuŋunande biya bi niyɛ lanɛya beŋ ka tha banthe fooma e bindɛ tepe bindɛ bɛyiniŋ fooma ba thanki Masaala niya baŋ maŋaye kɛnamɛŋ iŋ na pethe Masaala gboŋa baŋ ba siyani bahɛna baŋ ba niya lanɛya Huseri Huyɔhɔy haŋ. 28Awa bindɛ niyɔy iŋ balanɛyani beŋ ba lɔkɔiŋ babɔyɛ.


text: 1Nba, a ara to nun tele kelen yanni Kanan-Ko-Ladiyɛ ni ke. Yisa ya a lɔn ko ala wati ara ke ka bɔ duninya rɔ ka sɛgi a Fa Alla warɛ. Atɛ ye minnu na duninya rɔ, wonu di a ye. Ado wonu di a ye ka a dan natenbi. 2Nba, Setanɛ ara ban Yisa maburi-koe donna Saimonna dan Yudasi Yisikariyɔti yisi rɔ nun. Yisa ya a lɔn ko a Fa ara sɛnbɛ-kanbalinɛ di a ma nun. A ya a lɔn fanan ko a bɔra a Fa Alla wara ado a ye nala sɛgila nyɔ le tun. Nba, anubɛ ala karan dannu bi fen dɔn la tumɛ min, Yisa ya a lasɔ ka bɔ tebulu wara la. A ya ala duruku-ba bɔ a kan na ka fanɛ kiri a bu tɛma. 5A ya yi kɛ panɛ rɔ. A wulita ala karan dannu kian makula. Fanɛ min kirinɛ a bu tɛma wo la, a ya anu kian mafiran wo la. 6A ke Saimon Pita ma, wo ya a fɔ Yisa ye ko, “Mari, i ye nala n kian makula?” 7Yisa ya a yabi ko, “N bi min kɛla, i ma wo lɔn kaka kɔnɔ tɔ-a-la, i si na a lɔn.” 8Pita ya a gbɛ a ye, a ko, “N fa, wo ti ma! N ti sɔn ile ni n kian maku mumɛ!” Yisa ya a yabi ko, “Ni n ma i kian maku, i ti ma nna karan dan la tun!” 9Saimon Pita ya a yabi ko, “Nba, Mari, i kana n kian dɔrɔn maku worɔ! I ni n bole anubɛ n kunyɛ fanan ku!” 10Yisa ko, “Ni minnu bara bɔ ku kɛ tinɛ, hali a ma a ku tun! Wo makoe ye min na dɔrɔn, fɔ kin-maku-koe. Wole nna karan dannu, wo dama sɛninyanɛ fɔ mɔgɔ kelen.” ( 11Yisa ara a lɔn nun min si na a maburi. Woletɔ a ko, “Wo dama sɛninyanɛ fɔ mɔgɔ kelen.”) 12Yisa banta anu kian makula tumɛ min, a ya ala duruku-ba don a kan na tun ka ta sigi a gbɛ rɔ tebulu dafɛ. A ya anu manyinika ko, “N bara min ma kɛ la, wo ara wo hɛnkili sɔrɔn wo ma, wa? 13Wo ye n kelela ko karan-mɔgɔ anubɛ Mari. Wo fɔɛ bɛnta bawo wo le nde la. 14Wota Mari anubɛ wola karan-mɔgɔ le nde la. Nba, nde ara wo kian maku. Wole fanan ni wo nyɔgɔn kian maku. 15N bara min ma wo ye kɛ la, wo si a yira ko wo ni wo nyɔgɔn ma wo nyɔgɔn ye. 16N bi tonyɛ fɔla wo ye, yɔɔn ma tenbi a tigi la. Kilayɛ ma tenbi a sɔlɛ la. 17Nba kaka, wo ara tonyɛ kɛ lɔn min kɛ, ni wo tora a kɛla, wo si ma mɔgɔ-sewanɛ la! 18“N sa kɛ bɛɛ fɔla wo damasi ma. N bara minnu yabɔ, n ya wonu lɔn. Kɔnɔ min sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ, fɔ wo ni bɔ a la. A sɛbɛnɛ ko, ‘Mabɛ min bara ma bole layigi miran kelan rɔ, wo ara a kan-kɔ sɔ n na.’ 19Yanni kɛ wati ni ke tumɛ min, n bi kɛ fɔla wo ye, woletɔ a wa ke tumɛ min, wo si la a la ko, ‘Ale, wo mɔgɛ le nde la.’ 20“N bi tonyɛ fɔla wo ye, min ba nna kilayɛ rabira, wo ara nde fanan rabira. Min ba nde rabira, wo ara wo rabira min ya n sɔ.” 21Yisa banta kɛ fɔla tumɛ min, a yisi ya a tɔrɔ bɛrɛkɛ! A kumara ka a gbɛ ko, “N bi tonyɛ le fɔla wo ye, mɔgɔ kelen bi wo tɛma min si n don n yogenu bolo tɔ serr!” 22Karan dannu kɔndɔfilita ka anu nyɔgɔn mafɛlɛn, ni a ye wo fɔla minna ko la. 23Yisa ya ala karan dan min keni bɛrɛkɛ, wo siginɛ Yisa dafɛ. 24Saimon Pita ya a yɛ keri wo ye ko, “A manyinika ni a ye min ma.” 25Woletɔ karan dan wo ya a gbɛrɛn Yisa ma ka a manyinika ko, “Mari, i ye yon ma?” 26Yisa ya a yabi ko, “N ba min dɔgɔma, ale le wo la.” Woletɔ a ya dɔgɔma di Saimonla dan Yudasi Yisikariyɔti ma. 27Yudasi ya dɔgɔma wo bira nya min wo, Setanɛ donta a yisi rɔ. Yisa ya a fɔ a ye ko, “A fɛrɛ sa, i ye min kɛla, wo kɛ tiriya!” ( 28Yisa ya min fɔ a ye, karan dan toe wonu fenfen ma wo nya-yen. 29Yudasi ye wodi-bɔrɛ marala nun min kɛ, karan dan donu ya anu miri ko Yisa ara a fɔ a ye ko a ni ta dɔn-fan san anu ye ladiyɛla ko la. Ni wo ma, a ara a fɔ a ye ko a ni fan do di bolo-kolɔnnu ma.) 30Yudasi ya dɔgɔma bira. A bɔra tiriya! Ado suyi ara ke nun. 31Yudasi tara tumɛ min, Yisa ko, “Nde, Hadama dan ta gbiliyɛ ara bɔ gbɛ rɔ. Ado Allala gbiliyɛ ara bɔ gbɛ rɔ ale baraka rɔ kaka! 32Ni Allala gbiliyɛ ara bɔ gbɛ rɔ nde baraka rɔ, wo kɔma, Alla nyɛrɛ si nde, Hadama dan ta gbiliyɛ labɔ gbɛ rɔ. Ado a si wo ma kelenna! 33“Nna dannu, n sa mɛla wo fɛ tun wati-yan. Wo si n nyini kɔnɔ iko n ya min fɔ Yahudiyanuna kun tiginu ye, n bi wo le fɔla wo ye ko, ‘N bi tala kan min, wo ti ke tala nyɔ.’ 34“N bara tɔn kurɛ di wo ma ko wo ni wo nyɔgɔn keni. Wo ni wo nyɔgɔn keni iko n bara wo keni nya min. 35Ni keninteyɛ ye wo nyɔgɔn tɛma, mɔgɛ bɛɛ si a lɔn worɔ ko nna karan dannu le wole la.” 36Saimon Pita ya Yisa manyinika ko, “I ye tala mi?” Yisa ya a yabi ko, “N bi tala kan min, i ti ke bilala n fɛ nyɔ kaka kɔnɔ wati do, i si bila n fɛ.” 37Pita ya a manyinika tun ko, “Mari, nfenna n ti ke bilala i fɛ kaka? N tabɛnnɛ hali ka faga ila ko la!” 38Yisa ya a yabi ko, “I rabɛnnɛ ka faga nna ko la, wa? N bi tonyɛ fɔla i ye, yanni dondɔn ni keke sina sɔgɔma, i si a fɔ kinyama sawa ko i ma n lɔn.”


text: 1Na Yesu akaaki abo miɛɛnu be bekun, i ŋa, 2”Kabo Nyɛmɛ fɛmɛya n ti yaa. Fɛmɛ be yo sɛsɛɛri i wa konyaya di ni nu su fa seeri a. 3Na wɔ sunma i akɔɔm ka bu kɔ fere minɛm bo wɔ du mɔ abaandi bu ka bu ba konyaya di ni nu ni, ka bu bra. Ama, na ba kete ka bu ba má. 4Na wɔ kaaki asunma akɔɔ nyiŋgam ka bu kɔ se bɛrɛ n bo wɔ du mɔ abaandi bu n ka, ‘Am bra, dama ma yo m di ni nu n siriya kɛrɛ awie. Haari ma kun m tooram, ni neŋgendɔrɛ bo bu la lui ni, ayo siriya kɛrɛ awie. Am bra na am ba konyaya di ni nu ni.’ 5Ama, bu be mmɔɔ abɔ má bu nu. Na ba ka bu juma n yo su. Kun kɔɔri i fiesu wɔ, na nyiŋga gusu akɔ i juma yoobiri. 6Na nyiŋgam n atara i akɔɔm ni, na ba kere bu wuwuruwa, na ba kun bu. 7Dɔ na yaa ati fɛmɛ n agaya, na wɔ sunma i sojam, na ba kɔ akun nyini minɛ kunfɔm ni kɛrɛ, na ba yara bu miɛ ni. 8Na wɔ fere i akɔɔm ni, na wɔ se bu ka, ‘Konyaya di ni nu n ayo siriya, ama, minɛm bo m duuri mɔ baandiiri bu ka bu ba di i ni, i ti má ye ni ka bu dí i kun. 9Nyini ti, am fite kɔ atiŋgberem su, na am kɔ fere minɛm barasu kɛrɛ bo am ŋuuri bu ni, ka bu bra konyaya di ni nu ni.’ 10Na akɔɔm n akɔ atiŋgberem su, akɔ atiɛn minɛm kɛrɛ bo bu kɔ ŋuuri bu n nɔɔ aba, minɛ kpam ni tiɛm kɛrɛ. Na konyaya awuru n ayi ni jama beberebe. 11Na fɛmɛ n akɔ, ka i kɔ niɛ jama ni, na wɔ ŋu ka sɔnɔ kun be wo jama n nu, i wura má konyaya sutura. 12Na fɛmɛ n abisa i ka, ‘M dɔn, a yo sɛ wuraari awuru n nu fɛn, ye a wura má konyaya sutura a?’ Ama, sɔnɔ n akoro abɔ má i nu. 13Na fɛmɛ n ase i ngbɛfɛnɛm ka, ‘Am tara i, na am cici i saam, ni i jaam nyama, na am fa i tu dasin dɔ, awosin n nu. Dɔ na i sún, na i kán i saa.’” 14Na Yesu anya ase bu ka, “Minɛm bo Nyɛmɛ afere bu n sunnu, ama, bo wɔ yi bu n sunnu má.” 15Na Farasifɔm n afite akɔ asɛsɛ su kabo bu sɔ Yesu ŋgɛɛ, na bu nya i taraabiri fa kɔ i nɔaniɛ jɔjɔɔwa su. 16Na ba sunma bu susufɔm, ni Fɛmɛ Herode minɛm Yesu dɔ, na ba kɔ ase i ka, “Ya Kerefɔ, ya si ka a ti nahɔrɛ sefɔ ɔ, na a kere minɛm kabo Nyɛmɛ atin ti nahɔrɛ su, na u cɛcɛ wo má kabo minɛm jɔjɔ nu, dama a niɛ má sɔnɔ jinaabiri ti. 17Tɔ, a ŋa sɛ wɔ? Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya tɔ lampo ma Romafɔm Fɛmɛ Kpiri Siza, nzɛn atin wo má nu?” 18Ama, na Yesu asi ka bu bita sunsunni tiɛ wɔ, na wɔ se bu ka, “Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm ni, nzu ti ye am sukoro ka am sɔ m ŋgɛɛ a? 19Am fa ŋwaa n bo bu fa tɔ lampo kaari n bra na m niɛ.” Na ba fa ŋwaa n aba ama i, 20na wɔ de ŋwaa n aniɛ, na wɔ bisa bu ka, “Ŋma dɛɛ tii ni i duma wo ŋwaa n su n a?” 21Na ba bɔ i nu ka, “Fɛmɛ Siza dɛɛ a.” Na Yesu ase bu ka, “Tɔ, deke bo i ti Fɛmɛ Siza dɛɛ, am fa ma Fɛmɛ Siza, na deke bo i ti Nyɛmɛ dɛɛ, am fa ma Nyɛmɛ.” 22Saŋga bo bu tiiri ahin nɔaniɛ n sɔ ni, na ba miɛ, na ba kɔ ayaki i. 23Nyini cɛɛn n gbingbin na Sadusifɔ nbem aba Yesu dɔ. Bu dɛɛ kereewa la ka Nyɛmɛ téŋge má minɛm bu yiwee n nu n a. Na ba ba abisa i jɔrɛ be, bu ŋa, 24”Ya Kerefɔ, Moyisi yo seeri ka, nzɛn sɔnɔ wu yakiiri i yi, na i ni bara n anya má baa, wɔ yo daka ka i niɛma n fa kunafɔ n na bu wu nbaam ma yiri n bo wɔ wu ni. 25Tɔ, sɔnɔ be yo laari nbaabiɛsɔm nso wɔ, ya nu fɛn, na baakpiɛn n aja bara, na wɔ wu ayaki bara ni, ba wu má baa. 26Sɔ ye bo i tɔ i su nnyɔ su, ni nsan su n yoori a, haari fa kɔ kpuraari nso su ni. 27Na bara n ni i tii aba aka sin awu. 28Tɔ, kabo bu minɛ nso n kɛrɛ aja bara n na ba wu sɔ ni, cɛɛn bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, bara ni ká ŋma dɛɛ tenle su a?” 29Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am amini atin. Dama am ti má deke bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n bu, na am kaaki si má kabo Nyɛmɛ yiko n ti barasu. 30Dama saŋga bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, ajaa wo má bɛrɛ kun. Ama, nyini cɛɛn ni, sɔnɔ kɛrɛ kaaki ka Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bo bu wo aŋgoro n wɔ, dama bu ja má ajaa kun. 31Na fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu barasu ni, am akan má Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu kabo i yo seeri am n wɔ, nzɛn sɛ? I ŋa, 32’Mini ti Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu dɛɛ Nyɛmɛ n a.’” Na Yesu asa su ase bu ka, “Tɔ, kabo Nyɛmɛ ŋa i ti nyini minɛm n dɛɛ Nyɛmɛ ni, nyini kere ka bu toko la ŋgɔɔ lɛɛ, dama Nyɛmɛ ti má bo ba wu n dɛɛ Nyɛmɛ, ama, i ti bo bu la ŋgɔɔ ni dɛɛ Nyɛmɛ a.” 33Minɛm n tiiri i kereewa n sɔ ni, na ba yo alekutura. 34Saŋga bo Farasifɔm tiiri ka Yesu ajɔjɔ ayi Sadusifɔm ni, na ba tiɛn bu nɔɔ i dɔ. 35Na bu nu kun be, bo i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ n abisa Yesu bisaawa be ka i sɔ i ŋgɛɛ. I ŋa, 36”Ya Kerefɔ, Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa n bo i wo i nɔaniɛ kpamaawa n nu ni, bɔnɔ tara bu kɛrɛ a?” 37Na Yesu abɔ i nu ka, “Ba kɛrɛ ka, ‘Koro Micɛra u Nyɛmɛ ni, ni u ahorembaa kun, ni u awiɛwiɛ, ni u sunsunni kɛrɛ.’ 38Ahin ti nɔaniɛ maawa n bo i tara i kɛrɛ a. 39Bo i tɔ su nnyɔ su n ti ka nyini n wɔ. Ka o, ‘Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.’ 40Kabo ba kɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawam n kadasi n nu, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n dɛɛ n nu ni, i kɛrɛ jina ahin nɔaniɛ maawa nnyɔm n su wɔ.” 41Saŋga bo Farasifɔ nbem ba tiɛntiɛɛnri bu nɔɔ ni, na Yesu abisa bu jɔrɛ be fa kɔ Kristo Tiidefɔ n su. I ŋa, 42”Am fa Kristo Tiidefɔ n bu ŋma a? Am sunsun ka i ti ŋma dɛɛ anuma a?” Na ba bɔ i nu ka, “I ti Fɛmɛ Davidi anuma a.” 43Na Yesu abisa bu ka, “Ye nzu ti ye Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n ba wuraari Fɛmɛ Davidi ŋu, ye i fereeri i ka i Mibiɛ a? I ŋa, 44’Na Micɛra n ase m Mibiɛ n ka, “Ba tana m saa fɔmbɔrɔ su fɛn, haari m bá má u kpɔfɔm kɛrɛ ba kutu u jaa bu.”‘ 45Tɔ, nzɛn Fɛmɛ Davidi mmɔɔ ni i tii yo fereeri Kristo n ka i Mibiɛ, ye Kristo n yo sɛ kaaki yo Fɛmɛ Davidi anuma a?” 46Be akoro anya má nɔaniɛ be abɔ má i nu. Nyini ti, fite nyini cɛɛn n sin, be abo má su ka i bisa Yesu jɔrɛ bekun.


text: 1Jésu day bay tôri ka môj kibi wôô hen aɲ biji néé naɲ damɲare bi bay ré dagiɲ tunu to habiɲ kêm men, ôbi biji bi bay ré berare bay ômɲare a men. 2Ôbi jéji ulê béré emê iyére to Emen men, bi bay ré berare ɓiɲé a men. 3Aɲ ôbi kôlji iyôŋ ba: «Ayêŋge ani kani kôbreŋge a ré: kwoore ré men, magela ré men, kwô ré men, gursu ré a men. Perêŋge bargay wôô wôô ré men. 4Iyére to yôŋ yôŋ to ken ô ya aɲa bay ré ɓeréŋge yirji a na, ken mô kiriɲ bay ka hen kwôy ken ôriɲ ta. 5Kiriɲ ka yôŋ yôŋ ka ken ô ya aɲa ɓiɲé ré ɓeréŋge yirji a ré na, kiriɲa ken ô ta ba, ken gage beni têrŋge aɲ. Ôbi a na aŋgaɲ gelé ka a ulê kwôlê sarji a.» 6Menba, bay tô Jésu ô naɲ sa iyére iyére uwôliɲ béré Kwôlo Dôri men, berariɲ ɓiɲé naɲ kiriɲ kiriɲ a men. 7Hérôd ôbi emê iyére to Galilé toy kwôli are bay ka li are hen kêm niɲba, ôbi hôn aŋgaɲ lê ré. Wôsa ka pôni kôl ré na Ja ré a so perê ɓiɲé ka ma bulo hera hen. 8Ka pôni kôl ré na Eli a ré hera hen men, ka pôni kôl ré na ôbi kibi Emen wo cay a ré jê sé hen men. 9Hérôd kôl iyôŋ ba: «Ja na, nôbi a na bé bi bay na jô sari na, menba, kwôni wo en toy kwôli jé lêri na ba, na i ba?» Menba, ôbi woge ɗiré geléri. 10Kiriɲa bay jé ka Jésu bulo hera menba, bay dôriɲ Jésu kwôli aŋga ciré la hen. Ôbi ôriɲ naɲ ci wolé piniji si kwa iyére to bay uwôgere Bêtsayda. 11Kiriɲa kwônê ɓiɲé hôn wo bay ré ô si Bêtsayda menba, bay ô tôrji a. Jésu ɓerji a yiri a aɲ dôrji kwôli emê iyére to Emen men, ôbi berare ka ômiɲ a men. 12Kiriɲ kô niɲ menba, bay tô Jésu ka môj kibi wôô hen eraji ligiri a sa kôli iyôŋ ba: «Kôliɲ ɓiɲé bi bay ré erê sa kam iyére to dê dê hen ô wogé kiriɲ kaɲ yé men, wogeré aŋgaɲ emê a men, wôsa kiriɲ ka nà ná, na derô gwôlê.» 13Niɲba Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kenbay ken biji aŋgaɲ emê.» Menba, bay kôli iyôŋ ba: «Nini ôriɲ naɲ mapa bay men, kuyê wôô a men mera. Hena ré na hen iyôŋ ba, niɲa erê kelé a dema ré nêmê kwônê ɓiɲé bay ka hen ɗê?» 14Ɓiɲé bay ka hen na, na imɲê dubu bay. Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Biŋgeji bi bay mô tôŋ naɲ gwogelérji gwogelérji tôre bay bay.» 15Bay li mega bi wo ôbi kôlji hen iyôŋ aɲ biji mô tôŋ kêm. 16Jésu pô mapa wo bay naɲ kuyê ka wôô hen aɲ bô kiriɲ si derômaraŋ, liɲ Emen dosé wô sa mapa naɲ kuyê bay ka hen aɲ ɓiilê mapa bi wo hen aɲ biɲ bay tôri ré céɲ ɓiɲé. 17Ɓiɲé bay ka hen ôm uyirê aɲ tôri wo baa na, bay tô Jésu pô gwaɲê môj kibi wôô. 18Wulê pôni Jésu ô uwôlê Emen wolé aɲ bay tôri ô naɲ ɗi menba, ôbi eŋgeriji iyôŋ ba: «Ɓiɲé kôl ené na i ba?» 19Bay uwôli sara iyôŋ ba: «Ka pôni kôl jeré Ja ôbi lê batêm men, ka pôni jeré na Eli men, ka pôni jeré ôbi kibi Emen wo cay a jê sé hen men.» 20Ôbi kôlji iyôŋ ba a kenbay ba, ken kôl ené na i ba? Menba, Piyêr kôli iyôŋ ba: «Ju na Krist, kwo Emen dôri hen.» 21Ôbi ay tôô biji bay ré kôliɲ kwôni ré pa pa, 22aɲ kôlji iyôŋ ba: «Dé wo nôbi Kema Gawra ené geliɲ gusiɲ damaŋ men, surɲê men, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen a kaɲen men, bay a deren a men, aɲ sa wôô, subu tori menba, na jê sé kamɲê.» 23Menba, Jésu uwôge bay tôri kêm aɲ kôlji iyôŋ ba: «Hena kwôni ré gey yé ôbi tôn ba, bi tôrɲê yiri men, bi ay gurô tagelê wori woɲ temare sari a naɲ wulê wulê aɲ era tôn a. 24Kwôni wo gey gemé yiri ba, a mênêri, niɲba, kwôni wo uwôl yiri aɲ wô san na, a gôliɲ naɲ ɗi. 25Hena kwôni ré uwoɲ aŋga sa terare a na kêm, aɲa ré mêne merê tu geɲ wori ba, derêri yôŋ ba? 26Wôsa hena kwôni ré dii tayre san a men, sa kwôlê wuɲê a men na, nôbi Kema Gawra na déé tayre sari kiriɲa na buloɲ hera naɲ hini emê wuɲê men, kwo Iban men, naɲ kwo manê ka derômaraŋ a ka yi naɲ jeŋgêrji hen. 27Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen perê ɓiɲé ka nà ná, ka pôni a gelé emê iyére to Emen naɲ tirji dema ré maji tô.» 28Wulê marge cêgê menba, Jésu uwôge Piyêr, Jak naɲ Ja aɲ ôriɲ sa keram wô uwôlê Emen. 29Kiriɲa ôbi uwôl Emen hen iyôŋ menba, tiri biliɲ yi gay men, bargay kari kôba, beliɲ bôrê terij men, jeraɲnê a men. 30Menba, gawrê wôô so sa ɗebu iyêl naɲ ɗi. Na si Moyis naɲ Eli, 31a soji bô peraŋgê wo derômaraŋ a aɲ iyêlji naɲ ɗi kwôli jé wori wo ôbi ré deré kibri naɲ temare Jérusalêm a hen. 32Piyêr naɲ megêri hen na, kum layrêji aɲ kiriɲa bay eŋgeɲji tô kum a menba, bay gel peraŋgê wo Jésu naɲ imɲê ka wôô ka ɗebu naɲ ɗi hen. 33Kiriɲa ɓiɲé bay ka hen ô ta niɲ menba, Piyêr kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Rabi dô wo na merêŋge na, na lêŋge iyéy gergé subu pôn tom men, pôn to Moyis men, pôn to Eli a men.» Wôsa ôbi hôn kwôlo ôbi kôl hen né. 34Kiriɲa Piyêr iyêl ba ya tô menba, kiriɲ ka geri so sa têlji ta aɲ kiriɲa bay gel wo kiriɲ ka geri bay ka hen têlji ta hen iyôŋ menba, harê liji. 35Menba, tô kwôni ôm bô kiriɲ ka geri bay ka hen kôl iyôŋ ba: «Kwo nà ná, ná Keman. En dôôri, toyéŋge kwôlê kibri a.» 36Kiriɲa tô kwôni bi wo hen wôm niɲ menba, bay gel na Jésu a ɗebé pini. Menba, bay wôm cêgêgê aɲ bô wulê bi wo hen na, bay kôliɲ kwôni kwôli aŋga bay gelo hen né. 37Kiriɲ wôl pôn cêgê menba, bay herboji tôŋ sa keram a menba, kwônê ɓiɲé era ligi Jésu a. 38Menba, gawra wo pôni perê kwônê ɓiɲé bay ka hen kôl iyôŋ ba: «Rabi, en uwôlem gel keman wo nà ná ôbi a pôn nêŋ hen hari. 39Kiriɲ ka pôni a na, tunu to habiɲ henaɲ naɲ ɗi aɲ liri ôbi tô gura men, seŋgalêêri men, wôbre era kibri a men, hende séɲ yiri a lew ré a men. Aɲ kiriɲa hende séɲ menba, ôbi merên tulôg tulôg. 40En uwôliɲ bay tôm ré dage tunu to habiɲ hende to hen, niɲba, bay nêm né.» 41Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kenbay ka ayê bôô woŋge naɲ aɲ ken mô wô lê habrê hen na, na merê na wô lê naɲ ken yôd ba? Men, na têê iyeŋ a ené ulê bôn jalê sarŋge a ba? Eraɲ naɲ kemam bi ben na.» 42Kiriɲa bay eraɲ naɲ kema bi wo hen biri menba, tunu to habiɲ hende to hen ayri ku terare a aɲ seŋgaliri. Niɲba Jésu ône tunu hende to hen aɲ berare kema bi wo hen aɲ ayri biɲ ibari. 43Menba, ɓiɲé kêm tiniji ge kay sa damɲare to Emen a. Mega wo ɓiɲé kêm tiniji ge kay sa are kêm ka Jésu li a hen menba, ôbi kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: 44«Dôbêŋge marŋge dô ken toyiɲ kwôlo na kelêŋge hen: ‹Bay a ɓeren nôbi Kema Gawra biɲ ɓiɲé.› » 45Niɲba bay hôn bô kwôlo ôbi kôl hen né, wôsa ôbi bi kwôlê bi wo hen yi kini uwôbêri a hen iyôŋ bi bay ré hôn bôri ré. Men, né bay hare eŋgeréri men. 46Bay tô Jésu nariɲ na ba, i a ré kwo dami perêrji a ba? 47Jésu hôn ermé woji menba, ɓu kema wo dê sa ɗi kwari a 48aɲ kôlji iyôŋ ba: «Kwôni wo ɓu kema wo dê mega kwo na yiri a naɲ henen na, ôbi ɓeren na nôbi yiri a hen men, kwo ɓeren yiri a ba, ɓu na kwo joon hen yiri a hen men. Niɲba henêŋge mega wo kwôni wo na kwo dê perêrŋge a kêm hen na, ôbi a na kwo dami.» 49Menba, Ja kôli iyôŋ ba: «Rabi, nini gel gawra wo pôni dage tunu to habiɲ naɲ henem menba, nini jôri sara, wôsa ôbi na ôbi tôm mega nibay iyôŋ né.» 50Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Jôreŋgiri ré, wôsa kwôni wo na ôbi bareŋge ré ba, na kwoŋge.» 51Kiriɲa wulê wo ôbi a ɗéɲ sa terare ba ɗa menba, Jésu ay geré ré na mi mi kôba ɗiré erê Jérusalêm a. 52Ôbi jé ɓiɲé tumôri a. Bay ô menba, biɲ môni iyére to Samari a wô ɓeré sa tê saari. 53Niɲba ɓiɲé ka Samari ɓiri yirji a ré, wôsa ôbi ô na wô erê Jérusalêm a. 54Kiriɲa si Jak naɲ Ja bay tô Jésu gel hen iyôŋ menba, bay kôl iyôŋ ba: «Kelma, ju gey bi niné kôliɲ tare ré hena derômaraŋ a sa uwoyréji aɲ ba?» 55Menba, Jésu bul uɲéji aɲ nayji damaŋ. [Aɲ kôl iyôŋ ba: «Ken hôn tunu to yi bôrŋge a aɲ lêŋge ken kôl kwôlê bi wo hen né. Wôsa nôbi Kema Gawra en era sa terare a nà, ná wô mênê gawrê ré niɲba, ná wô gôliɲ naɲ ci ɗi.»] 56Kiriɲ bay ka hen na, bay ô sa iyére to ɗaŋgi a. 57Kiriɲa bay baɲ geré tô menba, gawra wo pôni era sa kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Kiriɲ ka yôŋ yôŋ ka já erê ya hen na, na erê tôm a.» 58Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Heŋɲê naɲ iyomniji men, ciré naɲ gwonérji a men, niɲba, nôbi Kema Gawra ba kiriɲ ka na dôbiɲ san ya ba, naɲ.» 59Men, Jésu hô kôliɲ kwo ɗaŋgi «Era tôn a.» Menba, gawra bi wo hen kôli iyôŋ ba: «Kelma, ɗi jan, ɗén na erê emé iban dem.» 60Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Ɗi ɓiɲé ka yi môɲ temare iyôŋ hen bi em megare temare aɲ jôbi ju ô ulê béré emê iyére to Emen.» 61Gawra wo ɗaŋgi kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Nôbi en gey erê tôm a Kelma niɲba, ɗén na erê liɲ kamaŋ ka iyére tiɲê dosé dem.» 62Jésu kôli iyôŋ ba: «Kwôni wo ɓu tô mire to kelbê yagiɲ aɲa ré bare cêgeri ba, na kwôni wo dô wô jé wo emê iyére to Emen né.»


text: 1Mini Yakobo bo m ti Nyɛmɛ ni ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ akɔɔ ni, m bisa Kristo jamam n kɛrɛ dɔŋgu, bɛrɛ bo ba sandi abara ayɛ durunya n kɛrɛ nu ni. 2M ninbaam, nzɛn gbɛrɛgbɛrɛ be tu am, am ma am ahore jɔ. 3Dama am si ka am yarada bo am ayo Nyɛmɛ n dɛɛ ti, ye nyini gbɛrɛgbɛrɛ n tu am a, na am mindi ŋuuri i awieeri, am kóro mindi ŋu gbɛrɛgbɛrɛm bo bu tara nyini n mmɔɔ awieeri. 4Am ma am mindi n sun am nu, adena am woowa kɛrɛ ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni na má pui kpiɛ am su. 5Ama, nzɛn alecira akpiɛ am nu be su, i ti ye ni ka i mi sere i Nyɛmɛ dɔ, yiri bo i ce sɔnɔ kɛrɛ aceeri ni i kunnu kun ni, na i wura má be nyinsɛ ka i mi asere i n dɛɛ ti. Nyini ti, nzɛn be sere Nyɛmɛ, yiri má i mi alecira n a. 6Ama, nzɛn be sere Nyɛmɛ, i ti ye ni ka i mi yo yarada ka deke bo i sere i ni, Nyɛmɛ má i wɔ, na má i mi yo sika, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i yo sika, i ti ka nzue bo aŋuma bo i kɔ i sin ba i nyunu wɔ. 7Nyini sɔnɔ n bo i yo sika sɔ ni, i sunsunni ti nnyɔ nnyɔ ɔ, fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, i si má i jinaabiri. Má i mi n sunsun ka i nya pui fite Mibiɛ n dɔ. 9Tɔ, ya niwa bo i ti yaarifɔ, na Nyɛmɛ awura i kpiri, i ti ye ni ka i mi ma i ahore da. 10Na ya niwa bo i ti neŋgefɔ gusu, na Nyɛmɛ ayo i kaan, i ti ye ni ka i mi ma i ahore da. Dama i cɛ má na i ni i neŋge n kɛrɛ bá wo má bɛrɛ, kabo wura pum cɛ má, na i ni i nyumi n kɛrɛ kpɔnkpɔn barasu ni. 11I ti sɔ ɔ, kabo wiɛ ba bi, na i kɛkɛrɛ n bo kpɔnkpɔn wura pum na i wu, na i nyumi wie ni. Kabo neŋgefɔ n gusu ni i neŋge n ti lɛɛ. Saŋga bo i nyunu aba aboro i juma su ni, i ni i neŋge n kɛrɛ bá wo má bɛrɛ kun. 12Terefiɛ wo sɔnɔ kɛrɛ bo gbɛrɛgbɛrɛ tu i, na i mi saaki má i nɔɔ n dɔ. Nyini sɔnɔ n koro mindi ŋuuri nyini gbɛrɛgbɛrɛ n awieeri, i nyá ŋgɔɔ Nyɛmɛ dɔ, nyini la aceeri n bo i yo seeri ka i fá ma bɛrɛ bo bu koro i ni. 13Nzɛn gbɛrɛgbɛrɛ n sɔ n atu be na i ma i wura satiɛ nu, má i mi se ka, “Nyɛmɛ ayo m ye m wura satiɛ nu a.” Dama pui koro yo má Nyɛmɛ na i wura satiɛ nu, na i gusu yo má be na i mi wura satiɛ nu. 14Ama, deke bo i ma sɔnɔ wura satiɛ nu n la i mi ni i tii dɛɛ konvikiya a, nyini ma i cin dodo satiɛyo a, 15na nyini konvikiya n nya cin i wura satiɛ nu na i mi yo satiɛ be, na nyini satiɛyo n nya ba bi wieeri, i fa yiwee ba a. 16M ninbaa koroowam, má am daka am ŋu. 17Aceeri kɛrɛ bo i ti kpa na i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni, i kɛrɛ fite aŋgoro ya Si Nyɛmɛ dɔ ɔ, yiri yiiri deke n kɛrɛ bo i ta aŋgoro n a. I wo ti i wo wɔ, na i ma má awosin yo má na i kaaki deke be. 18I dɛɛ koroyanu, na wɔ fa i nɔaniɛ n bo i ti nahɔrɛ n ama ya, ye ya yo i nbaam. I yoori sɔ ɔ, adena ya yo deke n kɛrɛ bo wɔ yi bu n tii. 19M ninbaa koroowam, i ti ye ni ka am ti ahin sereya n bu, ka, sɔnɔ kɛrɛ so i sui ndende na i ti, má i mi koro nde jɔjɔ, má i kaaki fa yaa ndende. 20Dama yaa kere má sɔnɔ na i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ. 21Nyini ti, am yaki sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, ni satiɛ kɛrɛ yo. Am yo am ŋu kaan fa ma Nyɛmɛ, na am de i nɔaniɛ n bo wɔ fa awura am ahorembaa su ni. Dama nyini nɔaniɛ ni koro de am tii ji a. 22Am yo kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere ni. Má am dadaka am ŋu ka am ati i na am yo má kabo i kere ni. 23Dama nzɛn be tiiri nɔaniɛ n na i yo má kabo i kere ni, i mi ti ka sɔnɔ bo i fa niɛɛnu niɛ, na i ŋu i ŋu wɔ, 24ama, na i nya faari niɛɛnu n seeri, na i kɔ wieeri, a ŋu ka i wara afi kabo i nyunuawa ti barasu. 25Ama, sɔnɔ kɛrɛ gusu bo i fiitiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n nu, nɔaniɛ kpamaawa n bo i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti n na i ma minɛm nyaari bu tii ni, na nzɛn i mi boro i nyi su nɔaniɛ n su, na i mi ti má sɔnɔ bo i ti nɔaniɛ n na i wara afi i, ama, na i ti sɔnɔ bo i yo kabo nɔaniɛ n kere ka i yo ni, i mi yiri, Nyɛmɛ yó i kisi fa kɔ i sayoowa kɛrɛ nu. 26Sasu bekun, sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i su Nyɛmɛ atin su, na i koro tara má i nɔɔ, i mi daka i ŋu wɔ lɛɛ, na i nyɛmɛsu atin n ti ŋgbɛɛn wɔ. 27Nyɛmɛsu atin bo be su i su n na i la má gela be ya Si Nyɛmɛ dɔ n la ahin, ka, i mi niɛ ayikam ni nkunafɔm su, bɛrɛ bo bu di yaari ni, na i mi kaaki tara i ŋu na má durunya n nufɔm ma i yo fin be Nyɛmɛ dɔ ɔ.