text:
Ngègeso I
Dugu yɔrɔfɔli
Ngègeso I fana ye Mali marabolo sàbanan, dugu dɔ ye. A ka galoda ye "koniŋɛ", a galotigi-dugu sugunba ye. A ka kolomi, (kucala) de ye duguba ye a ni min ka surun ɲɔgɔn na. A n'o 'cɛ ye bam 55 ye. Sikaso min y'a marabolo ye a n'o cɛ ye bam 171 ye. Nka a ni molobala cɛ ye 35 ye, o y'a ka kafoda ye. o bɔlen 'kɔ yen a ni dugu misɛnnin minnu bɛ dàncɛ Bɔ olu dɔw ye: Karangana, o b'a ni kɔrɔn 'cɛ ni bam 11 ye, sugunba bɛ tlebinyanfan fɛ ni bam 11 ye, kɛɲɛka fɛ, nubinɛso bɛ yen ni bam 3 ye,woroduguyanfanfɛla la, wurekela bɛ Sɔrɔ yen ni bam 19 ye.
Dugu tɔgɔko
Dugu in tɔgɔ fɔlɔ ye ngègeso I ye. Nka yɛlɛma ncinin dɔ de Dònn'a na kɔsa fɛ i n'a fɔ Dùgàn ta Kɛra cogo min na. O tɛ dɔ wɛrɛ ye, a tùn bɛ Weele fɔlɔ fana ko "gbɛɛŋɛkan", mamara dòn wa o fɔcogo kelen in de fana Yɛlɛmana ka na Kɛ ngègeso I ye n'o bɛ Jate a bamanantɔgɔ ye. Nka "gbɛɛŋɛkan" Sɔrɔla cogo min na o flɛ: Ngègeso ye dugu kɔrɔba ye, a tùn bɛ yen kabini lawalewaatiw janw na. Kɛlɛ de Nàna Bìn u kan k'a sɔrɔ Ci, k'a Kɛ tomon ye. O sèn fɛ minnu Sera ka Bòli ka Tla olu Taar'u Sìgi sugunba dònda la kɛrɛnkɛrɛnnenya la "sugunba kafona". Ɔ, u Tora yen sigi-n-fɛ la sɔn fo gɛlɛya Nàna Dòn u ni yenkaw 'cɛ. Yenkaw Tora u t'u Jate ko foyi la, 'bìn tùn bɛ K'u kan k'u bololafɛnw Minɛ u la. ka na Bɔ o la k'a Kɛ hali sɛnɛkɛyɔrɔ minnu tùn b'u 'bolo o bɛɛ Minɛna. O kɛlen, ngègesoka bòlilen ninnu na, cɛkɔrɔba dɔ tùn b'u la, o y'u Fàra ɲɔgɔn kan ka kum'u fɛ ko kɛlɛ de Nàna n'olu ye ko nka n'u ni jatigiw tɛ ka Лɛ a ko tɔ da la kɛlɛ dun Nɔgɔyala k'u ka Segin ka T'u ka tomon kɔrɔ la. Ɔ, o kuma fɔlen dɔw ma Sɔn minkɛ a Ko k'a bɛ Segin ka To ka Taa "gbɛɛŋɛ-gbɛɛŋɛ". kumasen in ye mamara ye, a kɔrɔ de ye k' a bɛ Segin ka To Taa "Dɛmɛrɛdɛ". Ɔ, a Seginna ka Taa, minnu tùn Bànna taali ma yen bɛnbaliya Nàna juguya kosɛbɛ, o kɛlen dɔw fana Taara Fàra a kan. Yɔrɔ Nàna bònya tun. O kuma na, u fana Sinna k'a D'a la ko "gbɛɛŋɛkan", i n'a fɔ aw b'a kàlama cogo min na "kan" bɛ dorogo miɲakaduguw caman na ka "so" Лini. Ola, "gbɛɛŋɛkan" kɔrɔ flɛ: "Dɛmɛrɛdɛ so".
Dugu marabaako
Ngègeso I ma Kɛ jamanatigi-dugu ye, nka a Marala karangaso ta fɛ. Dugutigiya min b'u fɛ yen, o ye: Fàamadugutigiya ye. Nka tuma dɔw la u ka o fàamadugutigiya min flɛ, tuma dɔw la a bɛ Se ka Nà kɔrɔya-kunda i n'a fɔ a bɛ Nà sugandilikunda cogo min. Yen dugutigiya tolen bɛ jàmu kelen 'bolo kìn kelen na. Ngègeso I dugutigi kɔrɔ dɔ ye: Kipa Dawu, Madu Dawu, Lamin Dawu, Seedu Dawu ani Umar Dawu. Ni ngègeso dugutigi Sìgira wuliliko kuma t'a la fo n'a ye ko Kɛ min bɛ dugudenw yamaruya k'a lawulili Laɲini. N'o dɔ Kɛra u bɛ kàlata wɛrɛ boloda ni k'a Lawuli ka Bɔ yen. Nka n'o ʃi ma Y'a la ko fo Ala Nàna n'a ka nà ye min ye saya ye. U bɛ sàn kelen de Kɛ ka sɔrɔ ka kura Sìgi. Màa min bɛ ngègeso I dugutigiya la bì o ye ʃaaka Dawu ye.
Dugu bònya
Ngègeso I tɛ o ʃi duguba tèn. Kìn kelen de y'a ye: Ngègeso. Sàn laban ninnu na jatew y'a Jira k'a Fɔ ko ngègesokaw tɛ màa 1280 ɲɔgɔn kan. An tɛ Se k'a Fɔ ko tomon kɔrɔ bɛ yen bari kɛlɛ nàlen u Bòlila nka sugunba sìgunba sigi cyɛnnen u 'bolo, u Sèginna ka n'u Sìgi o yɔrɔ kelen in de la. Wa u bɛ yen de hali bì.
Dugu siyako
Siya wɛrɛ tɛ Sɔrɔ yen ka Fàra miɲakaw kan an bɛ bì min na. Yen jàmuw ye: dawu ni danbɛlɛ ani baare ye. Sinankunya bɛ Tɛmɛ ngègeso I dawulakaw ni mali Tarawele bɛɛ 'cɛ. Furuɲɔgɔnya bɛ Tɛmɛ yenkaw ni laminidugu bɛɛ 'cɛ, w'a bɛ Tɛmɛ fana du bɛɛ ni ɲɔgɔn 'cɛ ani kìn bɛɛ. Ngègesokaw bɛ mamara de Fɔ kɔsɛbɛ nka bamanankan fana bɛ Fɔ.
Dugu baarako
Ngègeso I ye sɛnɛ-dugu ye. Yenkaw bɛ keninke, saɲɔn, sàba, malo, tiga, tiganinkuru, ɲimikala, gajaba, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kurubaa, danan, bɛnɛ, dà ani kɔɔri Sɛnɛ. Nafɛnmisɛnnin-sɛnɛyɔrɔw b'u 'bolo. O yɔrɔ ninnu na u bɛ foronto ni tamati ni nkɔyɔ ni salati ni ʃù ni gan ni kɔnkɔn ni nanaye ni melɔn ni sira Sɛnɛ yen. Ngègesokaw bɛ jirituru fana Kɛ. U ka jiriba turutaw ye lenburu ni mangoro ni buyagi ni namasa ani sɔmɔ ye. Sɛnɛ tɛmɛnnen 'kɔ yen, u bɛ baganmara ni jago ani bololabaara misɛnnin dɔw fana Kɛ fana. U bɛ daba ni kamanmafɛnw minnu Mara o dɔw ye bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, lɛ, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin ye. U ka jago sinsinnen dòn butigifeerew ni sɛnɛfɛn-feerew ni jiridenfeerew ni baganjagow ani bololafɛndlata-feerew i n'a fɔ kolondla, daba o n'a ɲɔgɔnnaw. Nka an bɛ bì min na sugu kɔni t'u fɛ yen fɔlɔ.
Dugu fɛɛrɛko
Manabɛlɛ ni wɔlɔjuruda ni gɛnni ani samani kɔnɔ nɔ fɛ ni saba ye, olu de ye Ngègesokaw ka kɔnɔminɛ-fɛɛrɛ ye. Nka marafa de y'u ka kungosogobaw fàalan ye. Yenkaw fana bɛ misiden dabɔ ni ncɔlɔ de ye. Nka u b'o Weele u ka kan na ko"gbaara". U bɛ dugukɔnɔbagan murutilenw Minɛ ni jonborifli, koronka-minɛ ani nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye) ye. Finisɔgɔ ni bɔfledla ni gɛnkurunnindla fana bɛ K'u fɛ.
Dugu yiriwaliko
Baɲumankɛtɔn minnu 'sèn Yera u ka ɲɛtaa la olu dɔw ye AMEDD, CMDT, ʃIGIЛIMƐ ye. U ka yiriwa Bòlila dugumɔgɔw dɛmɛni kan waleya damadɔ la i n'a fɔ sɛnɛ, dugukolo lakanani, kɔɔri labaaracogo ɲuman, sininɲɛsigi baaraw ani sannifeerew. O tɛmɛnen 'kɔ yen kokura nàlen dɔw ye ɲɔʃimansin, kɔlɔn ŋana, jabaranin, kɔɔrisugu, kalalimansin, kɛnɛyaso ani moto ye.
Dugu kàlanko
Ngègeso lakɔlikalan daMinɛna 1998 sàn. Dugumandakun fàn fɔlɔ y'u ta ye wa forobata dòn. Kɛnyɛrɛye madarasaso kelen fana bɛ yen o min da Bɔra 2009 sàn, o ye Dugumandakun fàn fɔlɔ ye fana. Yen blonkɔnɔkalan bɛ Taa sàn 40 ɲɔgɔn na bì. Nka balikukalan fana Nàna ka Kɔn o 'ɲɛ ni sàn ɲɔgɔn ye. Nka min bɛ ten kan bì o ye lakɔlikalan ye.
Dugu batoko
Kerecɛnya ni silamɛya de bɛ Ngègeso. Màa minnu Nàna ni yen silamɛya olu ye Madu Dawu ni Seedu Dawu ye. Misiri kelen de b'u fɛ yen, o de fana y'u ka jumamisiri ye. Amadu Dawu de yen kerecɛnya dònbaa ye, a nàli ni bì cɛ fana bɛ sàn 40 ɲɔgɔn Bɔ. Laadalabato tùn bɛ yen tuma min na bakɔrɔn de tùn ye dugudasiri ye. Yen tnɛ ye warablensogo ye.
Dugu ɲenajeko
Ngègesokaw ka ɲɛnajɛlakow ye kɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni tɔnɲɛnajɛ ni ntolatan ani laadalakow ye. U ka fɔlifɛnw ye fle, bàra, bala ni dunun ani ntola, gita, ntamanin, buru, jenbe ye. U ka ɲɛnajɛyɔrɔ kɛrɛnkɛrɛnnen ye dugu foroba-kɛnɛbaw ye. N'u b'a Weele ko Logonɔhɔ.
Dugu kungoko
Kɔ ni dàla ani jɛ damadɔ bɛ Sɔrɔ Ngègeso I kungo 'kɔnɔ. Wa a yɔrɔ kofɔlen ninnu na jilafɛn dɔw bɛ Sɔrɔ yen ye i n'a fɔ: jɛgɛ, kaanaw ni koorow ani koorokaaraw. Jiri suguya caman bɛ Sɔrɔ yen fana i n'a fɔ jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama danga sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ ani nten. Miniɲan, dànkala, ntomisa, nkorongo, duga, kungo-kami, wɔlɔ baninkɔnɔ ani kɔnɔsogonin ybɛ Sɔrɔ yen. U ka kungodaw tɔgɔ ye: Doɲaa, dɔrɔyaŋa, kacɛrɛ, ani gbologo.
Dugu Kaburudoko
Koburudo kelen de bɛ Ngègeso I na Bari bɛɛ ye kìn kelen de ye. U ka o kaburudo bɛ dugu ni woroduguyanfan 'cɛ. Sababu min Nàna n'o ye o ye jiko ye; n'a Bɔra yen fàn na a tɔ bɛɛ ye jiboliyɔrɔw ye.
Dugu waatiko
Yen samiɲɛ bɛ Dòn mɛkalo laban na dɔɔni, u ka tlema bɛ da Minɛ ɔkutɔburukalo la. Sanji bɛ Se ka Nà dùgàn fo ka Se ʃyɛn 58 ɲɔgɔn ma. Wa samiɲa 'kɔnɔ, u ka sumannen cayalen tɛ Tɛmɛ 100mm kan.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ foyi tɛ Ngègeso I na.
Blàdon : 2017-01-20 Yɛlɛmako laban : 2017-02-25


c: text/html

text:
2014 09 25 mali kura
Donkibaru
An balimaw, aw ni ʃu : Modibo Danbele
An balimaw, aw ni ʃu: Mohamed Tuure
Modibo Danbele
Seraliyɔnn (Saralɔn), ko kùnflanintu jòlibɔn Dònna yɔrɔ kura mɔgɔ minnu na be na Blà denkerefe la yalasa bàna kana Se ka Walankata. Nin bàna ye mɔgɔ bà sàba hake de Fàga Fàrafinna tlebinyanfan fe. Kùnflanintu jòlibɔn, kelen ye baabu gelen ye nin waati in na dunuya kelenyatɔnba, n’o ye ONU ye, a ka lajeere min be Sen na yan Etats unis (Amerikajamana), Niyɔrk.
Mohamed Tuure
Nizeriya jamana na, fìnitigiw ye Abubakar ʃeku, n’o tùn ye Boko Haram jὲkulu ɲemaa ye, ka fàgali Sementiya nka u ma a Faranfasiya a waati ani a Fàgara yɔrɔ min na. Nizeriya fìnitigiw ka kumalasela, n’o ye Kris Olukade ye, y’a Lase ko u ka sorasiw ye maa were Fàga min tùn b’a fɔ ko ale ye ʃeku ye.
Modibo Danbele
Fransi sanfekeleke-pankurun ye ta wulili da Mine jaadi kὲlekedenw na Irak fransika dɔ kùnkolo tigelen kɔ fe jaadi kὲlekedenw fe. Ameriki (Amerika) jamana n’a teri jamanaw, minnu be nin fele wulili la, ye tajidlan-yɔrɔ dɔ Ye min be jaadi kὲleke-denw ka mara ‘kɔnɔ yɔrɔ kofɔlen in na.
Mohamed Tuure
Fransi silamew ka jamakulu a bee ladɔnnen fàraje jamana kan ye wele-wele Da al silamew bee ma ani u teriw ko u ka ɲɔgɔn Dalaje sinin Pari misiriba da la dugawuta ani taasibla la ƐRNFE Pudel, n’o ye Fransi jamanaden welekulen ye min Fàgara.
Modibo Danbele
Nizer jamanatigi, Mamadu isufu, ye wele Blà dunuya ma k’u ka wale gelenw Ta yaasa basigibaliya be Se ka Ban cogoya min na Libi mara la. A y’a Лini dunuya kelenyatɔnba fe, n’o ye ONU ye, k’u ka kulu Sìgi ‘sèn kan yaasa Libi cakebaarake-yɔrɔw u be Se ka Basigi cogoya min na.
Mohamed Tuure
Libi jamana keneya cakeda ye a Lase ko Ukraine (Okraniya) dɔgɔtɔrɔ dɔ a n’a furumuso nɔ Minena Bengazi jamana kɔrɔn fe. Sìgida min ye jaadis (jaadikulu) FARMA, komin ANSAR AʃARIYA jὲkulu, dagayɔrɔ ye; yɔrɔ min na mɔgɔfaga ani dunan mineni te Ban fyew.
Modibo Danbele
Gana ani kodiwari ko u be na wele Blà dunuya kelenyatɔnba ka kὲleban-kubeda ma yaasa u ka dugukolo-mankan danfara o be se ka Ben cogo min na, nin jamana fla be mankan na yɔrɔ min nɔ fe taji yelen don a yɔrɔ in na nin waati in na.
Mohamed Tuure
Croix rouge international (Selekenaani Kasaaratɔn) o ɲemaa, n’o ye DOMINIK STIL HARD ye, ye ‘kangari Da ko jakɔgɔnba be Sudan worodugu-yanfan da la. A ka lakalita fe, dunuya ani kùnnafonidilaw kelen be ka ɲina maa miliyɔn naani ‘kɔ.
An balimaw, nin de tùn ye bìdon kibaruyaw ye k’a Lase aw ma, Modibo Danbele ani Mohamed Tuure fe.
Alze sìgikafɔ
Kajatu Tarawele
Komin an y’a Fɔ aw ye cogo min, an be nà Dòn an ka kibaruw la ka u Walawala aw ye.
Ka Da Burkina fàso ciden min be sìgikafɔ kene kan yen Alzeri jamana na, a ka seereyaw kan, a ye min Di an baarake-ɲɔgɔnw, kùnnafoni-sensenla-sebenw mɔgɔw ma Independant. Ko yeremara o te baasi ye ‘jamana ‘kɔnɔ min ka yeremahɔrɔnya be a ‘bolo i n’a Fɔ Mali ta be cogoya min na sisan. An ye an balimake Daba Jawara de Лininka o kuma la. A ka a Fɔ an ɲe dànfara jumen o be yeremara n’a be Fɔ a ma ko fédéralisme (kafojamanaya) ani kelenya ni ɲɔgɔn ‘ce. An ka Daba ka seereyaw Lamen.
Лininkalikɛla:
An be bolo min kan ko ka kὲle Ban, Burkina mɔgɔw kelen be kὲlebanna dɔw ye. Ayiwa, olu ka lasigiden min be kὲlebanyɔrɔ in na yen nɔ. A ye kumakan dɔw Blà kùnnafoni-seben ‘kɔnɔ. A y’a Jira ka a Fɔ ko fédéralisme (kafojamanaya) nin, yeremara k’o te baasi ye.
Ko o be Se ka Ke ka jamana ka yeremahɔrɔnya To a ‘kɔnɔ, ko parce que (bari) Accord de Ouagadougou (Wagadugu benkan) kὲle banni papier (seben) fɔlɔ min tùn Kera, n’o kera zuwenkalo tle tan ani seegin na sàn ba fla ani tan ni sàba ko nin kuma ninnu tùn be a kɔnɔna na. Ayiwa yala e be Se ka walawalali Ke an ye dɔɔnin a ce in ka kuma kan wa?
An ye a Faamuya de k’a Fɔ ko Mali te Tla ayiwa fédéralismeko-kuma (kafojamanaya-kokuma) t’a la, yeremarako-kuma t’a la. A Fɔra an ɲe na k’a Fɔ mara seginni ‘so n’o ye descentralisation (mara cemabɔli) ye ko baara be na Ke o kan k’o lawalawala kosebe, k’o Blà Mali fàn tan ni naani bee lajὲlen na, ale dun Nàna Tla ka n’a Fɔ ko nin yeremara-kokuma min Fle n’o ye fédéralisme (kafojamanaya) ye k’o te baasi ye. Est ce que (yala) o te ka an Lasegin ko sigika-fɔkuma la?
Jaabilikela :
N be min Fɔ aw ye dɔrɔn, n be exemple (misali) Tà a yere ka jamana kan Burkina yen bì. Province de kajogo (Kajogo kafoda), province (kafoda) o be yen, province (kafoda) caman be yen. Ale ye min Fɔ sisan komin n’i y’a sɔrɔ a be se ka Sɔn province (kafoda) ninnu bee ka Ke u dama Etat ye Burkina ‘kɔnɔ. Sinon (n’o te) jyen fàn bee, ne be theorie (kalanda) fen o fen Dɔn jamana labennicogo la, un Etat fédéral (kafojamana) ani un Etat unitaire (kelennajamana) olu te kelen ye cogoya si la jyen bee bennen dòn o kan.
Лininkalikela :
Dànfara jumen be u fen fla ni ɲɔgɔn ‘ce?
Jaabilikela :
Dànfara min be u ni ɲɔgɔn ‘ce, d’abord (a fɔlɔ), Etat unitaire (kelennajamana) o de ye jamana ye, jamana kelen ye. Sur le plan diplomatique (jamanaw ni ɲɔgɔncekow la), c’est a dire que (n b’a fe k’a fɔ) jamana ni jamana werew ‘ce fanga kelen de be Se k’o Лenabɔ. Jamana sorasiw, u be fangakelen de ‘bolo. Etat unitaire (kelennajamana) o ye o de ye.
Bon maintenant (ɔ sisan) n’a Kera Etat fédéral (kafojamana) ye, jamana ni jamana were ‘ce, teriya min be Teme u ni ɲɔgɔn ‘ce ani jamana armée (kὲlefanga), u bee ye armée (kὲlefanga) kelen de ye. O ye armée fédérale (kafo-kelefanga) ye. Bon (ayiwa) jamana kɔnɔna na, maintenant (sisan) mɔgɔ tɔw be Se k’u ka polisiw n’u ka fenw organizer (Laben). Mais (nka) k’a Fɔ ko Etat unitaire (kelennajamana) ko fédération (kafojamana-ko) t’o Bali, o te cyen ye. Ne ma o Men ka Ye théorie (kalanda) si la.
Лininkalikela :
MNLA ka mɔgɔw ye tɔnsigi dɔ Ke k’a Jira k’a Fɔ ko u be fe de u ka mara ka Di u ma yere de, parce que (bari) u Ko k’u b’u ka statut politique (jɔyɔrɔ) de reclamer (ɲini).
Jaabilikela :
Olu de ma a Fɔ ko olu be min Лini sisan k’a ka Ke Etat (jamana) fla ye, Mali du sud (Tlebin-femali) ani AZAWAD. K’u ka Fara ɲɔgɔn kan ka Ke fédération (kafojamana) ye président (Лemaa) be Bɔ kelen na a be Ke Etat (jamana) fla de ye. N’a dun Fɔra Etat (jamana) fla, o kɔrɔ ye sur la scène internationale il y a deux identitees juridiques qui ont la même égalite (jyen ɲe ‘kɔrɔ, dantɔgɔ-lafen fla be yen sariya ‘bolo minnu dama ka kan), qui peut participer a tous (fen minnu kelen-kelenena bee be Se k’i dantɔgɔ-lako Ke). U y’a Fɔ u ka fenw na ko il faut que (fo) olu ka Se ka participer union Africaine ka reunion (u dantɔgɔla-donni Ke Fàrafinna Kelenyatɔn) na, u ka Se ka participer (Sèndon) jyen jamanaw be ɲɔgɔn Sɔrɔ fen o fen na, olu ka Se ka participer (‘sèn ka Ye) o la au nom de l’AZAWAD (AZAWAD ‘tɔgɔ la). I y’a Dɔn o te Mali ye tugunni, o ye jamana fla de ye ɲɔgɔn fe.
Лininkalikela :
O kɔrɔ de ye sa ka a Fɔ an ka sariyasunba n’o ye constitution (sariyabaju) ye o be na Bìn sa ke ?
Awɔ o be Bìn ke. Ce ye min Fɔ sisan, an ka constitution (sariyabaju) te o permet (Sɔn o ma). Ni a Kera Etat fédérale (kafojamana) ye, an ka constitution (sariyabaju) be Bìn, constitution (sariyabaju) be Ke AZAWAD la, constitution (sariyabaju) be Ke sud (tlebin) la. N te n’o Dɔn tugun o tɔgɔ be na Da min na. Bon (ɔ) a sud (tlebin) in na constitutionba (sariyabajuba) dɔ de be na Ke o be Ke a jamana fla bee ‘kùn na.
Hali n’o sira dòn, Etat unitaire (kelennajamana) ka caracteristique (dànfara), condition (lahala), constitution (sariyabaju) kelen be yen min be Ke Etat unitaire (kelennajamana) ka fenw bee la. Bon maintenant (ɔ sisan), Etat unitaire (kelennajamana) ‘kɔnɔ, o autonomie (yeremara yamaruya) be Se ka Di mɔgɔw ma descentralisation (mara cemabɔli) kɔnɔna na. Aw yere sìgiyɔrɔ, aw be Se ka ko dɔw gérer (Лenabɔ). Mais (nka). O ni Etats fédérés (jamanaw kafolen) o te kelen ye du tout (‘cogo si la).
N t’a Dɔn Wagadugu province (kafoda) ani Wayiguya province (kafoda) ani Tenkodogo province (kafoda), olu bee Se ka Ke u damana état (damanajamana) ye. N’o be Se ka Ke ka Tla ka Burkina To état unitaireya (a ka kelennajamanaya) la. A k’o Fɔ an ye. N’a Ko o be Se ka Ke, o tuma an fana Sɔnna.
Bamakɔ taamadenw bɔli
Kasim TARAWELE
Bì Alamisa in, Mali den bee lajὲlen Bɔra ka a ka ŋaniyajira Ke ka a Fɔ, min ye jamana tlali ye, k’u ma Jen n’a ye bì, u ma Jen n’a ye sinin. Taamadenw, u y’a da Mine Bamakɔ meriba (galodaba) dalala la ka T’a Foori, min ye, monument de l’independance (Yeremahɔrɔnya Dugumasiri) la. Taamaden ninnu na, musolakaw de tùn ka ca ni a bee lajὲlen ye.
Taamaden dɔ :
An bɔkun ye Maliba in de ko ye, parce que (bari) an Fle nin ye, taayɔrɔ te an na Mali ‘kɔ. An Wolola Mali ‘kɔnɔ wa an be Sa yan. Wa Mali in te Tla, wa Oland tlo b’an na. A ko ma Di an ye blen. An ka Mali te Tla.
An bee nakun ye an ka fàsoko de ye, sabula a Jirala k’a Fɔ ŋunuŋunu be ko an ka jamana be Tla. Donc (o la) an be na ŋaniyajira Ke an ka fàamaw la k’a Jira k’a Fɔ ko an ma Jen n’a tlali ye. An bee lajὲlen ŋaniya ye kelen ye. An nakun ye o dɔrɔn de ye.
An karamɔgɔ de y’an Labɔ, Ayidara, an ka Na an ka nisɔngoya Jira, ko an ka fàsoden minnu be kɔrɔn fe k’u tɔɔrɔlen dòn. A te ka Kun an fe. U te minecogo ɲuman na.
Kasim
Bi Malienw (maliden) bee ɲe jɔlen dòn Alzeri la. Sabula sìgikafɔ min be ka Ke yen, o te kaTaa malienw (malidenw) jiminsira fe. Fara-faraliko-kuma min be ka Fɔ banbaanci-jὲkuluw fe, caman ma o Faamuya.
Taamaden dɔ:
Alze ‘kɔnɔ, fen min be ka Fɔ bì vraiment (cyen na) o taabolo ma an Dya. Parce que (bari) ‘ben Kera min kan Burkina, il me semble que (i be i n’a fɔ) yelema be ka Dòn kow la. Donc (o la) an ɲe be o yelema in na depuis (fo) yɔrɔ jan. Donc (o la) depuis (kabini) yɔrɔ jan an be fe ka yelema in de Kùnben. Yelema ye jumen ye ? U be fe ka an ka fen yelema k’a Ke ko autonomie ani federalisme (yeremara ani kafojamanaya). O dun ma di an ye an ko Mali, kelen a te Fara. Jamana kelen, kùntlenna kelen, hakilina kelen. Donc (o la) o de ye an ka taama kùn ye. N’a ma Se ka Лenabɔ, ʃyen were an be Tla ka taama were Boloda tugun min ka jugu ni nin ye.
Kasim
Diine-kuntigi bee lajὲlen ye ɲɔgɔn Sɔrɔ nin kene in kan. Bee lajὲlen y’i wasa Dòn min na k’u ka kumalase Ke, o Kera imam Mamud Diko ye, n’ale ye haut conseil o présidentba (Silametɔn ɲemɔgɔba) ye.
Mamud Diko:
Nin marche (taama) nin kɔni ye here marche (taama) de ye. Marche (taama) min dòn jamanaden bee de fàralen be ɲɔgɔn kan, diine ni taabolo bee lajὲlen fàralen be ɲɔgɔn kan pour que (walasa) jamana in ka kelenya k’o Sabati. Fàra ɲɔgɔn kan ka baara Ke o be fen min Jira, o kɔrɔ ye jamana in ye kelen ye. ɔ bee lajὲlen ka kan o la. Ni Ala Sɔnna jamanadenw balolen dòn jamana tlaliko-kuma o te Se ka Ke.
Kasim
Ko in bee lajὲlen Лenabɔla maa min fe, o ye ʃerif Usmann Madani Ayidara ye. Ale fana ye i Dàntige .
ʃerif Usmann Madani Ayidara :
An ka Wuli ka an Jɔ ka fàso den bee Wele. An ka jamana te Tla. N’an Tlala, o la an be Sɔrɔ ka jamanatigi yere Wele a ka an Bisimila. Papier (Seben) minnu Sɔrɔla société civile (fàso-jama) fe, kulu bi naani ani fla, societe civilew (fàso-jama) la, olu bee de Jὲra ka hakilijakabɔ Ke kalo fla ‘kɔnɔ. O dossier (hakilinaseben) dlannen bannen de be yen. Président (ɲemɔgɔ) de b’an recois (Bisimila). An be Taa a Di a ma, ka a Deme ŋaniya min be an na, Mali ka Ben, Mali kana Fara, Mali ka Taa ‘ɲe Mali kana Segin ‘kɔ.
Kasim
Bamakɔ taama kɔ fe, min ye segukaw ye, Mooti, Sikaso ale ni Kulukɔrɔ, olu bee lajὲlen be k’u Laben yaasa u be Se ka nin taama in ɲɔgɔnna Ke cogoya min na.
Kayatu Tarawele
An balimamuso Mariyam Tarawele ye kuma Di maliden dɔw ma olu ce la. An balimake Abdulay Sila be o la. An ka a ka seereya Lamen.
Abdulay Sila:
Ka an ka jamana marabagaw, ni an Ko u ma ko autorité (fanga), k’u Deme u ka baara la.
Parce que (bari) ni i ye a Tà ka a Laje, nin ye an sìgikafɔ wɔɔrɔnan de ye Mali ‘kɔnɔ democratie (jemuse) nàli ni sisan ‘ce, an Ko min ma ko pacte national (jò dònni jamanadenw ni ɲɔgɔn ‘ce) o Kera, accord de Tamanaraset (Tamanaraset Benkan) Kera, accord d’Alze (Alze Benkan) Kera 2006, accord de ouaga (Waga Benkan) Kera, accord dAlze 1 (Alze Benkan tàko 1) Kera ɲina. Nin ye an ye flanan kene kan.
Donc (o la) sìgikafɔ wɔɔrɔ. An y’a Faamuya k’a Fɔ ko hali deusieme guerre mondiale (Jyen kὲle flanan) n’o Kera kὲle juguba ye, sìgikafɔ de ye o Ban. Nka est ce que (yala) anw ta in, sìgikafɔ be na a Ban? K’an te Mali tlali fe bì, an te Mali tlali fe sinin. N’an ye an Sìgi ko nord (kɔrɔnfela) tlalen dòn kaban, a be Tla an ‘ɲe na de. An be Bɔ d. Cebɔ temenen te yerekunbɔ kan de. Ni i ye i yere Bɔ, o de ye ŋaniya ɲuman ye fɔlɔ .
A ye n Deme ka n ka wara Fàga, i be a Sɔrɔ wara kùnkolo be i yere ‘bolo fɔlɔ. O la mɔgɔw be Sɔrɔ ka Na i Deme ka a Fàga. Mɔgɔ si de te na Bɔ jyen fàn si fe ka na maliko Ke ni anw te. Anw de ye malienw (malidenw) ye. Anw de b’a Ke. Ni i be i da Dòn a la, I da Dòn a la. Ni i te i da Dòn a la n’a Temena i ɲenayɔrɔ kan i n’i da Dòn a la.
Mariyam
E dun ka messagew Sera ka Lateme I bolo cogo di a Temekoɲuma na?
Abdulay Sila :
Tlefla-laban in na vraiment (cyen na) mɔgɔw ye faamuyali Sɔrɔ, parce que societe civile (bawo fàso-jama) mɔgɔw yere ye conférence de presse (kùnnafodilaw tɔgɔla-jὲkafɔ) minnu Ke kɔsa in na, mɔgɔw kelen ka o Ye, mɔgɔw y’a Faamuya k’a Fɔ ko effectivement (‘cyen na) nin te mɔgɔkelen-ko ye. Nin ye fàsoko de ye. An ye a Jira u la a Fìnna, a Jὲra, dɔrɔme kelen ma Di an ma. Donc (o la) fàsoko de dòn.
An ka Bɔ an ka Taa. Mali tlali te an si arranger (man ɲi an si ma). Kὲle Mali ‘kɔnɔ, a te mɔgɔ si arranger (a man ɲi mɔgɔ si ma). Résolution des Nations Unies qui reconnais l’intégrité du Mali (Seleke naani tɔn dàntigelikan ye Mali ka dafalenya Lakodɔn). An b’a Fɔ ‘jyenmɔgɔ ‘ɲe na, u ka a Bonya, kerenkerennenya la Fransi. Mali ye kelen de ye, Mali te Tla.
Mariyam
O hukumu kelen kɔnɔna na, an Sera denba dɔ ma Bulkasobugu la, n’ale tɔgɔ ye Madame Bagayɔgɔ Maymuna Sanɔgɔ ye.
Maymuna Sanɔgɔ:
U b’a fe ka an ka yɔrɔ Tɔnɔmada n’o ye Kidal ye. Musow bee y’a Jira k’a Fɔ jamana te Tla fla ye. Cew bee Ko jamana te Tla fla ye. Denw bee Ko jamana te Tla fla ye. ɔ, mais (nka) an ‘ɲe b’a la u be fe ka janfa de Dòn an bara. U b’a fe ka an ka yɔrɔ Tla. K’a Jira jyen bee la u ka a Dɔn ka Fɔ an te jamana tlali fe.
U ka a Dɔn ka a Fɔ an ka jamana, a te Tla fla ye. An ka jamana ye kelen de ye, ka Bɔ Kidal ka Taa Sikaso, ka Bɔ yen ka Taa foo… An ka mara seegin bee ye Mali de ye, donc (o la), Mali te Se ka Tla. N’an Ko k’an be Sɔn Kidal tlali ma, o tuma jamana tɔ be Ke cogo di? Jamana kelen de dòn fà kelen bà kelen. Mɔgɔ yeleke te an ‘ce la. An bee ye maliden de ye. Hali n’an kὲlela sìgikafɔ de b’a Ban. Wa an te a fe bì, an te a fe sinin.
A te Tla bì, a te Tla sinin. A be i komin i n’a Fɔ nin ye dukɔnɔ-kele de ye. An be Kὲle, kὲle be Ban. Mais (nka) tlaliko-kuma min Fle a la, vraiment (cyen yere la) an te Jen n’o ye bì, an te Jen n’a ye sinin. Barisa ni i ye a jate Mine, i be T’a Sɔrɔ sikasoka den furulen dòn kidalka ma, kidalka den furulen dòn sikasoka ma komin i n’a Fɔ u furulen be yɔrɔ tɔw la cogoya min na.
Kajatu Tarawele:
Mariyam ye an balimamuso Hamsetu Sakiliba Лininka. Ale fana tùn be taama in kene kan. An ka a ka seereyaw Lamen.
Hamsetu Sakiliba:
Bì kɔni malienw (malidenw) Bɔra yere de kosebe-kosebe. Bee y’a Jira k’a Fɔ Mali ye an bee de ta ye. Mali ye an ka cen ye. A Dira an ma cogo min na, an fana be fe ka a Di an denw ma ten en entier (a dafalen) k’a Sɔrɔ fosi ma Bɔ a la. A ma Tla a ma Tɔnɔmada, a ma foy. Malienw (maliden) bee Bɔra, ce Fara muso kan, denmisennin ni mɔgɔkɔrɔba, ‘diineko ma Laje ‘politikiko ma Laje, bee de Bɔra. Bee ye i ka avis (fela) Fɔ fana. Bee y’a Jira ka a Fɔ Mali ka To kelenya la o de ka ɲi.
Mariyam
A y’a Fɔ a y’a Ke diyen bee ye image (jaw) ye, an ye kumakanw fana Sɔrɔ ka Bɔ yɔrɔ caman na. Dɔw ka kuma la, a ɲɔgɔn ma Ke Mali ‘kɔnɔ fɔlɔ. I tùn be kene kan yen émotion (gintan) tùn be cogo di?
Hamsetu Sakiliba:
Vraiment (cyen yere la) les gens étaient vraiment émus (mɔgɔw tùn mugurilen dòn). Bee de tùn be yen, bee kumakan tùn ye kelen ye yen : un et indivisible (kelen min te Tla). A te Tla. Mali ye kelen de ye, an be To an ka kelenya de la. O de tùn be bee da ‘kɔnɔ ka Fɔ. `Ce te, `muso te, `denmisennin te, tout le monde parlait la même chose (bee tùn be ka kumakan-kelen de Fɔ).
Mariyam
Yaala gouvernement (kùnnafanga) mɔgɔ dɔw tùn be aw ‘ce la ka taasibla-taama in Ladya aw ‘bolo wa?
Hamsetu Sakiliba:
Awɔ gouvernement (kùnnafanga) mɔgɔw tùn b’an ‘ce la yen. Assemblée (wasablon) yere députéw (wasadenw) caman fana tùn be yen nɔ. Donc (o la) kuma be Taa Se ‘yɔrɔ la, on espère bien que (an hakili la ko) faamuyali be na Ke puis que (bari) jyen bee tùn be yen. Télévision étrangère (‘jamana werew ka telesow) bee tùn be yen nɔ, media (kùnnafonisiraw) tùn be fàn bee.
Mariyam
Fen min ye a kasaarako ye i y’a Dɔn an be se k’a Fɔ alhamdulilay ko ‘cyenni ma Dòn ye?
Hansutu Sakiliba:
Alhamdulilay, `cyenni ma Ke. Ne ka dɔnniya kɔni na, n ma a Men n m’a Ye. Cyenni ma Ke, c’est très bien organisé (a Labenna ka Лe kosebe).
Mariyam
I be na Se ka mun de Fɔ i tɔw ye Mali ‘kɔnɔ ani minnu be région (‘marayɔrɔ werew la) fàn werew fe, ani hali ni malien (maliden) minnu ni Ala m’a Latige olu ka Ke aw ‘ce la bì.
Hamsetu Sakiliba:
Ne kɔni b’a Лini, malien (maliden) be jyen fàn o fàn, bee ka Bɔ. Nin ye maliko de ye, mɔgɔkelen-ko te. Donc (o la), bee de ka Wuli i sekoye fen o fen ye…. Ne yere Fle, ne ma Deli ka marcher jamais de toute ma vie (Taama abada n ʃi bee ‘kɔnɔ). Nin ye ne ʃyen fɔlɔ de ye ka marcher (Taama), parce que j’ai vu que vraiment c’est la peine (bari n y’a Ye k’a Fɔ cyen yere la a ‘kùn be) n ka Taa. N Taara fana, n ma Nimisa.
Hali sinin n’a Fɔra ko marche (taama) be Ke tugun pour la même cause (nin ko kelen in na), n be Taa tuguni wa n be n ka mɔgɔw bee Labɔ. An ka Mali, an k’a léguer (Ke ‘cen ye) k’a Di an mɔdenw ni an tlonmasamaw ma i n’a Fɔ a Dira an ma cogo min na en entier (a dafalen).
Seko ni dɔnko
Kajatu tarawele :
Seko ni donko kene kan Mariyam Tarawele ye kuma Di jeli Madi Tunkara ma an ka a ka seereyaw Lamen.
Jeli Madi Tunkara :
Ne yere be sàn kelen Bɔ sisan, n ma contrat (saratiseben) Ke, n ma Taa ‘yɔrɔ la. Mais (nka) n be studio (fɔliso) la baara la, n ka kan ka disque (kurufe) dɔ Bɔ. Début 2015 (2015 daminew la), n ka kan ka tournée (yaala) da Mine. Dɔɔnin Bɔra gὲleya la sisan. N b’o baara de la.
Bon (ɔ) artistw (fɔlikelaw) ka gὲleya sisan, min b’an kan dɔrɔn, an yere be cogoya min na sisan komin an ni tubabuw be baara Ke ɲɔgɔn fe, mais (nka) an denw n’an dɔgɔninw ni an mɔdenw, ni u ka avenir (sinin-ɲesigi) Sera ka prepare (Laben), o be Se ka Ke cogo min na n’o y’a Sɔrɔ disque maison (kurufe-bɔyɔrɔ) be yan, n’u ye baara Ke u ka Se k’a disque (kurufe) Bɔ parce que (bari) dɔnkilidala ɲumanw Cayara sisan, fɔlikela ɲumanw Cayara.
Bon pour que (o la walasa) jyen bee k’i Koladɔn, bon (ɔ) Mali dun dɔnnen be fɔli la cogo min na tant que (fo k’a Fɔ ko) ni disque (kurufe) ma Ke internationalement (jyenlaminita ye), a ka gelen dɔɔnin jamana ka Se ka developer (Yiriwa), a kɔnɔna na, parce que artists (bari fɔlikela) de be Se ka jamana tɔgɔ Labɔ kosebe. O kɔni o gὲleyaba de be yan nɔ.
Producteur (kurufebɔla) te yan ka jeunew produit (ka funakew ka kurufe Bɔ). Pour le moment (Sisan) kɔni gὲleya dɔɔnin be yen nɔ nka, mais (nka) a Nɔgɔyara sisan dɔɔnin. Yɔrɔ kelennin min ye gὲleya ye sisan dɔɔnin o ye kidal koɲa in ye. An bee kɔni be dugawu Ke la de pour que (walasa) Ala be Se ka miiriya ɲuman Di u ma cogo min na.
Kan ni Yiriwa ‘tɔgɔ la, Musa Danbele ye jὲmukan Seben.
Dɔ Fàra i ka dɔnta kan
Blàdon : 2015-01-11 Yɛlɛmako laban : 2015-01-11

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Wàgadu jàmana
An ye sɛbɛn kɔrɔ minnu Kofɔ, olu b'a Jìra ko Wàgadu jàmana de ka kɔrɔ n'an ka jàmana kɔrɔw bɛɛ ye. Wàgadu jùjɔn n'a daminɛ ma Se kà Dɔn. Dɔw ko a fàama fɔlɔw tùn Ye yàhudiyaw ye ; olu tùn bɛ jàgo Kɛ. Nkà sàn 900 Nàbi Isa 'kɔ, màrakaw ye fànga Mìnɛ yàhudiyaw la.
Wàgadu jàmana sìgilen Bɛ Senegali ba kininfɛbolo ni Jòliba 'cɛ, fo kà Taa Se Saheli ma. Wàgadu fàama tùn bɛ Weele Tùnka ; a yὲrɛ tùn sìgilen Bɛ Kùnbi dùgu 'kɔnɔ. Surakaw ni làrabuw b'a Fɔ Kùnbi de ma ko Gànata, dɔw ko Gàna. U Labanna kà jàmana yὲrɛ Weele ko GANA. Kùnbi tùn Bɛ Nɛma ni wòrodùgu 'cɛ, kà Taa tìlebin fɛ dɔɔnin, a ni Nɛma 'cɛ tùn Ye kilo 80 ye.
An b'a Fɔ yɔrɔ min ma bì ko sahelikungo, n'o de ye kungo jirintan ye, saheli tùn tɛ kungo lankolon ye fɔlɔ. Sanji tùn bɛ nà yèn, jiriw tùn Bɛ yèn fana. Wàgadu jàmana ( ni dɔw Ko a ma ko Gàna) tùn Bɛ o saheli tìlebin na. Kàya Màgan Sìse de tùn Y'a màsakɛ ye Kùnbi ; nkà Kùnbi màsakɛw tùn ma Tuubi sìlamɛya la. Sìlamɛw yὲrɛ tùn ka dɔgɔ Kùnbi ; u tùn ka kìn B'a 'dàn ma, a n'a mìsiri tan ni fìlaw.
Wàgadu ka nàfolotigiya Sɔ̀rɔla sanu de fɛ. Màrɔku làrabuw tùn bɛ ɲàamɛw Dòni kɔnɔn ni ntamaro la ani fèerefɛn caman wɛrɛw, kà Nà olu Fàlen sanu ni sàmaɲin na ani jɔ̀nw.
Wàgadu jàmana ye dawula Sɔ̀rɔ kosɛbɛ sàn 1000 Nàbi Isa 'kɔ. Màrakaw ka jàgokɛ tɛ bìlako ye. A da Mìnɛna a ka ca sàn 1000 ye Wàgadu jàmana kɔrɔ kan.
Gàna jàmana tilayɔrɔw
Wàgadu màsakɛ ka fànga tùn ka bòn fo kà T'a tilayɔrɔ Caya. Jàmana damadɔw fàamaw tùn B'a ka màra 'kɔnɔ:
Kàɲaga : o fàamadugu tùn ye Jàra ye. Лàkatɛw de tùn bɛ Kàɲaga fàamaya la. Jawaraw Sìgira fànga na olu 'kɔ.
Sòso : o fàamaw tùn Ye Jàrisow ye. Nkà fànga Labanna Kantɛw de 'bolo. Sumanguru de Kɛra Sòso fàama laban ye.
Galandu : o Ye sanubɔyɔrɔ ye. Dàmandingɛw tùn Bɛ o jàmana yɔrɔ bɛɛ la.
Tekurur : o tùn sìgilen Bɛ Wàgadu ni tìlebin 'cɛ fo kà Taa Se kɔgɔji ma. Wɔlɔfɔjàmana ni Fulajàmana dòn. Màninkaw ni màrakaw fana tùn Bɛ yèn.
Awdagɔs : o tùn Ye fàrajɛw ka jàmana sìgilen ye, fàrajɛ minnu Bɔra kὲɲɛka fɛ. O jàmana in de Kɛra Moritani ye bì. Fàrafin bɛrɛ tùn tɛ yèn.
Sàn 1100 la, Awdagɔs fàama dɔ Taara hiji la Makan. O segintɔ Nàna ni morikɛ dɔ ye ko Abdala Bùnu Yasini. Ale de Taar'i Sìgi Senegali, kà màaw tuubi. Abdala de n'a ka kàlandenw ye diinɛkɛlɛ Kɛ kà Awdagɔs Mìnɛ a tìgiw la, sàn 1034 na. A tùn bɛ Fɔ Abdala Bùnu Yasini ka màaw de ma ko Almorabitiw.
Gàna fànga bancogo
Almorabitiw ka diinɛkɛlɛ in 'sèn fɛ, u tùn bɛ Лini kà Kùnbi fana Mìnɛ a tìgiw la. U Nàna kὲlɛ Bìn Kùnbi kan, kùnbikaw y'u Bὲn ni cὲfarinya ye. Kὲlɛ Mɛnna 'sèn na. Nkà Abdala Bùnu Yasini ka màaw Sera kùnbikaw la. U Dònna dùgu 'kɔnɔ kà màa caman fàa, kà tɔ̀w Tuubi diyagoya la, k'u ka fànga Sìgi Kùnbi kan. Almorabitiw ka fànga ma Tὲmɛ sàn tan kan. Gàna Kɛr'a yὲrɛ ta ye, kà sàn 150 Kɛ o làfiya la. Nkà kὲlɛw ye Wàgadu fànga Dɔgɔya ; jàmana saba minnu tùn B'a ka fànga 'kɔnɔ, olu y'u yὲrɛ Bɔ 'bolo la.
Kàɲaga, Sòso ani Galanbu Kɛr'u yὲrɛ 'ta ye. Sàn 1203 la, Sòso fàama ye Kùnbi Cì fo kùnbikaw dɔw Taar'u Sìgi Wàlata. Sòso fàama tùn Ye Sumanguru Kantɛ de ye. A kɛlen 'kɔ kà Wàgadu Fàr'a ka màra kan, a ye Mànden kὲlɛ da Mìnɛ. Wàgaduko Dabilara pewu sàn 1240 na. O sàn na, Sùnjata ye Kùnbi Filenkolonci.
Mariyan-Madi Susɔkɔ, 1988, Wagadu fo Sudan, Bamakɔ, Editions Jamana, ɲɛ 13-16
Blàdon : 2020-02-16 Yɛlɛmako laban : 2020-07-30


text:
1Dawuda bata yi dangu geyaan xuntagin na ndedi, Mefiboseti a walikɛɛn Siba yi fa a ralandeni. Sofali firin yi a fɔxɔ ra, buru kɛmɛ firin, bogise xɔnna xaren ligaseen yɛɛ kɛmɛ e nun xɔdɛ bogi xaren ligaseen yɛɛ kɛmɛ e nun manpa kundi keden yi naxanye fari.
2Mangan yi a fala Siba xa, a naxa, “I ito ligan di?” Siba yi a yabi, a naxa, “Sofanle findin denbaya maxali seen nan na, burune nun wudi bogine findima i ya sofane balon nan na, naxanye na tagan tonbonni, manpaan yi findi ne min seen na.”
3Mangan yi a fala, a naxa, “I kanna dii xɛmɛn minɛn yi?” Siba yi a yabi, a naxa, “Mefiboseti bata lu Yerusalɛn yi, bayo a falaxi nɛn, a naxa, ‘Isirayila yamana n babaa mangayaan soma nɛn n yii to.’ ”
4Mangan yi a fala, a naxa, “Mefiboseti gbeen naxan birin na, n bata na birin so i yii.” Nayi, Siba yi a xinbi sin bɔxɔni. A yi a fala, a naxa, “I nuwali Mangana, i bata hinan n na.”
5Manga Dawuda to fa Baxurin taan fɛma, muxuna nde yi mini, e nun Sɔli birin yi bɔnsɔn kedenna nin, a xili Simeyi, Geraa dii xɛmɛna. A mini, a lu dangan tiyɛ.
6A lu gɛmɛne wolɛ Dawuda ma e nun Manga Dawudaa walikɛne birin, hali yamaan nun sofa sɛnbɛmane to yi a yiifanna nun a kɔmɛnna ma.
7Simeyi yi a dangama, a gbelegbele, a naxa, “Siga, siga, fuyantenna, faxa tiina!
8I faxan naxanye tixi Sɔli a denbayani, Alatala i ratɔrɔnma nɛn ne birin na. I bata mangayaan ba Sɔli yii, nanara Alatala bata a so i ya dii xɛmɛna Abisalomi yii. Iki, i tan tɔrɔni bayo faxa tiin nan i ra.”
9Nayi, Seruyaa dii xɛmɛna Abisayi yi a fala mangan xa, a naxa, “Nanfera bare faxaxini ito mangan dangama, n kanna? A lu n xa sa a xunna ba a dɛ.”
10Koni mangan yi Abisayi yabi, a naxa, “I tan nun i tada Yowaba, ɛ gbee biran nanse yi? Xa a sa a li xɛmɛni ito n dangama bayo Alatala nan a yamarixi a xa n danga, muxu yo mi nɔɛ falan tiyɛ a ma.”
11Dawuda mɔn yi a fala Abisayi nun a walikɛne xa, a naxa, “Xa n ma diin waxi n faxa feni, a mi findɛ tɛrɛna fe ra xa Bunyamin kaani ito fan na liga. Ɛ a lu na, a xa n danga, xa Alatala bata a yamari.
12Waxatina nde, Alatala n ma tɔrɔn toma nɛn. Nayi, a n ma dangan masarama nɛn duban na.”
13Dawuda nun a fɔxɔrabirane yi sigan waxatin naxan yi kiraan xɔn, Simeyi yi sigama e yɛlanni geyaan kanke ra, a mɔn yi lu e dangɛ, a yi lu gɛmɛn nun bɛndɛn wolɛ e ma.
14Dɔnxɛn na, mangan nun a fɔxɔrabirane yi Yurudɛn baan li. E bata yi xadan, e yi e matabu mɛnni.
15Abisalomi bata yi so Yerusalɛn yi e nun Isirayila yamaan birin, Axitofeli fan yi a fɔxɔ ra.
16Xusayi, Araka bɔnsɔnna muxuna nde, Dawuda maxadi muxun fa waxatin naxan yi Abisalomi fɛma, a gbelegbele, a naxa, “Tantunna mangan xa.”
17Abisalomi yi Xusayi maxɔdin, a naxa, “I ya tinxinna ngaan nan na ra i xɔyin Dawuda xa ba? Nanfera i mi sa a mati?”
18Xusayi yi Abisalomi yabi, a naxa, “N mi tinxi nɛn. Bayo Alatala nun Isirayila birin naxan sugandixi mangan na, n na nan fɔxɔ ra. Nayi, n luma i tan nan fɔxɔ ra.
19N walima nde xa? A findɛ a dii xɛmɛn na ba? Bayo n bata yi wali i baba xa, n walima nɛn i fan xa.”
20Abisalomi yi a fala Axitofeli xa, a naxa, “Ɛ a fala ɛ bode tagi en lan en xa naxan liga.”
21Axitofeli yi Abisalomi yabi, a naxa, “Dawuda konyi ɲaxanla naxanye lu manga banxin kantandeni, ɛ nun ne xa sa kafu. Nayi, Isirayila birin a kolonɲɛ a i bata raɲaxu i baba ma alo se kunxin xirina, i fɔxɔrabirane yi sɛnbɛ so.”
22Nayi, e bubun ti Abisalomi xa manga banxin xuntagi, Abisalomi nun a babaa konyi ɲaxanle yi sa kafu mɛnni Isirayila birin yɛtagi.
23Na waxatini, Axitofeli a maxadin yi suxi alo Ala yɛtɛna a fala kii naxan yi. Dawuda nun Abisalomi fan yi a maxadine suxuma kii kedenna nin.


text:
Kr Dukure: jamana kɔ kan
Kr Dukure ka adamadenya bɛɛ ma Kɛ Mali 'kɔnɔ. A ye jamana caman Kɛ f'a ye dugu damadɔ yɛrɛ Kɛ a taajamana dɔw la. Mali kɔ kan, a ka jamana kɛlenw ye Senegali ye. A ye Sɛnluwi ni Dakar sìgi Kɛ yen. A ye Faransi Kɛ. A ye Bɔrdo ni Azaksiyo Kɛ yen. A ye Fribur Kɛ, Alemaɲi ani ka zenɛnf Kɛ Suwis. A ye Kuba Kɛ ka Akara fana Kɛ Gana.
Kr Dukure Senegali
1960 sàn, Mali y'a ka yɛrɛmahɔrɔnya Tà. Kr Dukure n'a kàlanden ɲɔgɔn bɛɛ Bɔra Ɛksanpronfɛnz kà Nà Dakar sannakalansoba la ko Dakar Fann n'a bɛ Weele bì ko Sannakalanso ʃɛk Anta Jɔp. A ye sàn kelen Kɛ yen kà sannajala Sɔrɔ yen. A ja min Flɛ sɛbɛnni numan fɛ nin ye, o Tàra k'a Bɔtɔ To gafesan-yɔrɔ la 1961 sàn na. A tùn Taara bangudɔn-basidɔn gafe dɔ Sàn gafefeere-yɔrɔ la.
K'a To Sɛnluwi
Mamadu Dukure y'a ka kàlanw da Minɛ Sudan (Mali tɔgɔ fɔlɔ) ‘kɔnɔ sa, nk'a m'u Foori yen. A Dònna kàlan na Segu k'a ka dugumakalan Foori yen. 1953 sàn na, a ye ɲɔgɔndan flà Sɔrɔ: Terasɔn de furzɛr kàlanso ta, n'a bɛ Weele bì ko Askiya Mohamɛd cɛmakalanso ani sorasi-kàlanso EMPA ta, o min bɛ Sɛnluwi, Senegali. A ye Sorasi-kàlanso Sugandi ka Terasɔn de Furzɛr To yen. O ye mɔgɔw Kabakoya kosɛbɛ. Nin waatiw y'a Sɔrɔ tubabutle bɛ 'sèn na. Dukure ye sìgi Kɛ Sɛnluwi sokala min tɔgɔ ye Dakar Bango ye, yenkaw ka sorasidaga bɛ yɔrɔ min na. A ka kàlanso tɔgɔ tùn ye ko EMPA. A ye kàlan sàn 7nan Kɛ yen ka Se a sàn 10nan ma.
Kr Dukure Ɛksanpronfɛnz, Faransi
Cɛmakalan dakun fɔlɔ sɔrɔlen, u mɔgɔ 10 de Sugandira ka Taa Ɛksanpronfɛnz sorasiya degeli kàlanso (Ecole Militaire preparatoire) la Faransi. A ye sàn sàba Kɛ yen ka cɛmakalan jàla Sɔrɔ yen.
Kr Dukure ka Bɔrdo sannakalandenya
Mamadu Dukure ye Bɔrdo Lasɔrɔ Mali ni Senegali ka farali 'sèn fɛ, sannakalan kɛli kamà. Ale y'a ka sannakalan Kɛ yen bangudɔn kan. A ni Fàrafinna kàlanden wɛrɛw tùn bɛ yen minnu tùn bɛ Bɔ dafɛjamana caman na i n'a fɔ Togo, Benin, Senegali ka Fàra Mali yɛrɛ kan. Ale n'a muso fɔlɔ tùn bɛ yen f'u y'u den fɔlɔ ni flanan Sɔrɔ yen 1964 sàn ani 1965 sàn na. Dukure y'a ka sannajala Sɔrɔ bangudɔn na 1965 sàn na ka Segin Mali ‘kɔnɔ o sàn kelen tɔ la. A nàlen Mali ‘kɔnɔ a y'a ka bangudɔn karamɔgɔya da Minɛ ENI na n'o tɔgɔ tùn ye ko ETP "Ecole des Travaux Publics" o waati la.
Kr Dukure tùn y'i To Bɔrdo kàlandenya la k'i Sèndon Mali kanw sɛbɛnniko ɲɛɲinini na kabi 1963 sàn na. Nka o waati y'a Sɔrɔ 'sigini ma Blà 'sèn kan kan ninnu sɛbɛnni na. Kr Dukure tùn y'i damanasigini Dla bamanankan na. Nka a seginnen 'kɔ ka Bɔ Faransi, UNESCO Nàna Lajɛ dɔ Kɛ 1966 sàn na kan ninnu siginiko kan Bamakɔ. O lasigi in Wolola sigini sɔrɔli la kanw na. Kr Dukure y'i ka sigini Blà o sigini latigɛlen kamà. Jamana minnu tùn b'o kɛnɛ kan olu ye Senegali ye ani Laginɛ.
Kr Dukure ka akarataa
Kabini Dukure Seginna Mali ‘kɔnɔ 1965 sàn na, a ma Bɔ blen fo 1996 sàn. A Bɔra o sàn k'a To setigi-kɔrɔsigiya la. A ka o taama o Kɛra ka Taa Gana kanko lasigi dɔ la yen. Tɔn min bɛ kàlanko Yiriwali cɛsiri la Fàrafinna ‘kɔnɔ ko A.D.E.A, o mɔgɔw tùn ye lajɛɛrɛ Boloda Fàrafinna kanw dònni kàlansow la o gὲlɛyaw n'a ɲɛsɔrɔko kan. Lasigi Kɛra Akara, ka Bɔ a sàn in kalo 8nan tle 26 la ka Se o tle 30 ma. Komin jamanaw kàlanko setigidaw tùn weelelen dòn a kɛnɛ kan, Mali setigi min tùn ye Adama Samaseku ye a waati la o ka taamakulu mɔgɔ dɔ tùn ye Dukure ye. U taara Mali ka kàlanso-kurako Kofɔ o kɛnɛ kan o min tùn ye Mali kanw dònni cogoya ye Mali kàlansow la. Jamana 19 ɲɔgɔn setigiw walima mɔgɔ bɔlen tùn bɛ a kɛnɛ kan.
Kr Dukure Kuba faaba 'kɔnɔ: Hanfaana
Jyɛn denmisɛn-jɛkulu tɔgɔla-ɲɛnajɛba dɔ Labɛnna Kuba. A tùn bɛ Mali ka mɔgɔ blàlenw na ka Taa o kɛnɛ kan 1978.
Kr Dukure ka dajirali Zenɛnf, Suwis jamana kan
Kr Mamadu Dukure Taara zenɛnf, Suwis, 2002 sàn na. A ka ɲininiw dajirali y'a Lase yen. A ye latigɛdɔn baara minnu Kɛ an ka kanw na, o jateblaw dajirili tùn laɲininen dòn jyɛn kokura-sinti ɲɛnabɔda mɔgɔw fɛ n'o damajira kɛnɛ bɛ Sìgi Suwis jamana ‘kɔnɔ sàn o sàn. A tùn Taara Mali kùnnawololi de kamà yen.
Blàdon : 2016-06-30 Yɛlɛmako laban : 2017-01-08


text:
Ntɔso
Dugu yɔrɔfɔli
Ntɔso bɛ Molobala galoda fɛ, o min bɛ Sikaso marabolo ni Kucala kolomi na. Ntɔso ni Molobala cɛ tɛTɛmɛ bamɛtɛrɛ 10 ɲɔgɔn kan. A ni Kucala ta ye 35 ye. Ntɔso tɛ gudɔrɔndala-dugu ye, o sababu kosɔn a lasɔrɔli ka gɛlɛn dɔɔnin. Nka a nɔgɔya sira ye i ka Bɔ Molobala fɛ ka Tɛmɛ Susula ninka sɔrɔ k'i Kùnd'a kan. Ntɔso ni Farawula, Susula ani Sogo de bɛ dàncɛ Bɔ.
Dugutɔgɔko
Ntɔso tu tigɛbaa tɔgɔ tùn ye Màsa Tarawele ye. Donsoya de y'a Sama ka Bɔ Maade kaaba ninka Nà n'a ye yen. Nka miɲankala laada la, tɔgɔ kɛrɛnkɛrɛnnen dɔw bɛ yen k'aTà den fɔlɔ la fo ka Taa Se den tannan ma. O den bɛɛ kelen-kelen n'a tɔgɔ dòn. Màsa ta Bɛnna "Dɔ" ma, o y'a To a tùn bɛ Weele "Màsa ni Dɔ" bɛɛ la. Nk'a waati laadalako fanga bònya kosɔn, "Dɔ" fɔli ye "Masa" fɔli Tunun. O de la, Dɔ ka sìgiyɔrɔ in tɔgɔ Dara a yɛrɛla ko "Dɔkan" mamara la. O kɔrɔ ye "Dɔ ka so" ye. Nka an bɛ bì min na, dɔw bɛ "Dɔ" in Fɔ ka Kɛ "Ntɔ" ye, nka a ka c'a la olu ye bamanankanfɔlaw ye. N'o tɛ halibì a bɛ Weele "Dɔkan" na miɲankaw fɛ.
Dugu dugutigiya
Ntɔso fana tùn ye Molobala màsakɛw ka dugu marata dɔ ye lawale la. Nka a bɛ ka Mara dugutigiw fɛ i n'a fɔ dugu dɔw. Nka o dugutigiya min b'u fɛ yen o ye laadalata ye. Sugandili t'u ka dugutigiya la, wa a nacogo ye kɔrɔya-kunda ye. Ntɔso dugutigiya tɛ Bɔ kìn dɔ la ka Taa dɔ wɛrɛ la fyew. A Sinsinna kìn min na kabini lawale la a tolen bɛ o de 'bolo hali bì. Umaru Tarawele de ye yen dugutigi ye an bɛ don min na (2015).
Dugu bònya
Ntɔso bɛɛ ye kìn kelen ye. A bɛ Fɔ a ma Dɔkan walima Ntɔso. Ntɔso mɔgɔ hakɛ bɛ Taa 2003 ɲɔgɔn na. A fɛnsɛ tɛ bɛrɛ ye. Ntɔso sìgili ni bì (2015) 'cɛ, a ma b'a sìgiyɔyɔ la. O kɔrɔ ye kotomon kɔrɔ tɛ yen.
Dugu siyako
Miɲankaw, fulaw, kɔrɔbɔrɔw, mɔsiw, bamananw, jɔnkaw ani Senufow de bɛ Ntɔso. U jàmuw ye Danbɛlɛ, Kulubali, Sanɔgo, Tarawele, Sanna, Bɛrte, Goyita ani Jòone ye. Kan naani bɛ Fɔ u fɛ yen I ko bamanankan, mɔsikan, mamara, ani kɔrɔbɔrɔkan. Nka mamara fɔbaa ka ca n'a tɔ bɛɛ ye minkɛ, o y’ukaforobakan ye.
Dugu baarako
Ntɔsokaw ye sɛnɛkɛlaw ye. U bɛ Saɲɔ, keninke, kàba, kɔɔri, tiga, tiganinkuru, ʃɔ, tiga, fini, malo, mangoro, lenburuba, lenburukumunin, sɔmɔ, bɛnɛ, tubabunkɔyɔ, tamati, fòronto ani ʃù Sɛnɛ.
U ka Daaba ni kamanmafɛn marataw ye misi, saga, bà, fàli, wùlu, sò, kami, ʃɛanitonkɔnɔ ye
Caŋlɔhɔ, similohoo, loʃuguŋɔ, nafenama, kaʃiɲɔhɔ, wɛrɛgɛlɔhɔ, triyelɔhɔ, fɛrɛwii, namalɔhɔ, kadinɲiizɔgɔ, logohɔ, kamadurugo, nacunwakoro, faayilɔhɔ, nuwege, wegeyelɔhɔ, tinpeeɲiiʃɔrɔ, dufaragaanigoro, ninnubɛɛ ye ntɔsokaw ka laadala mɔni-kɛyɔrɔw ye. U ka mɔnikɛminɛw ye flenw ani jɔw ye. U bɛ jago misɛnninw fana Kɛ ka geseda ni donsoya, jiriʃi, jurufugan fìnisɔgɔ Fàra o kan.
Dugu yiriwaliko
Lakɔliso, musojigin-so, ɲɔsimansinw, pɔnpekɔlɔnw, jabaraninw, kɔɔrisuguw, motow, kɔlɔnŋana, kalalikɛ-mansinw, ani sɛnɛkɛmansinw b'u 'bolo ko kurako siratigɛ la.
Baɲuman-kɛtɔn damadɔ, I n'a fɔ PGR, PACR, AVRDC, CRECOM CMDT, PGT ani AMDD ye bolodi-ɲɔgɔnmaw Kɛ Ntɔso ka ɲɛtaa kama. Wa nin tɔn ninnu ka yiriwa fànba tùn bɛ sɛnɛ yiriwali ni sɛnɛfɛnw ladonko-ɲuman ni sumanw bayɛlɛmani de kan.
Dugu kàlanko
Balikukalan bɛ Ntɔso kabini 1998 sàn. Lakɔlikalan duguma-dakun fàn fɔlɔ kàlanso fana bɛ yen. Forobata dòn ,wa sàn wɔɔrɔ kalanw de bɛ Kɛ a 'kɔnɔ. U ka lakɔlikalan dabɔ ni sisan cɛ bɛ sàn 45 ɲɔgɔn Bɔ bì (2015).
Dugu batoko.
Silamɛya misiri fla bɛ Ntɔso. Sidiki Tarawele de Nàna ni silamɛdiinɛ ye 1956 waatiw la. Kerecɛnya b'ufɛ yen. O fana nali Zanbɔsko Danbɛlɛ fɛ o ni sisan cɛ bɛ Taa sàn 35 ɲɔgɔn na. An bɛ bì min na, laadala-bato lakodɔnnen tɛ Ntɔso.
Dugu ɲenajeko
Seliw, sanyɛlɛmaw, bamanan-sangaw, denkundiw ani kɔɲɔw ye ntɔsokaw ka ɲenajelakow ye. U ka fɔlifɛnfɔtaw ye bala, bàra, bɔnɔ, ntama, cacaara, jenbe ani dunun ye.
Dugu kungoko
Ntɔso kungo 'kɔnɔ, kɔ naani, dàla seegin, fàla fla, ani jɛ fla de bɛ yen.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
‘Kabakomayɔrɔ tɛ ntɔsokaw fɛ ko mɔgɔ bɛ Se ka Taa i ɲɛ Da min kan.
Blàdon : 2016-01-20 Yɛlɛmako laban : 2017-01-23


text:
Dunia ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
🇷🇺Russie: Jamanatigi Vladimir Putin ye a jira arabadon ko a ka jamana ma bɔnɛ foyi la a ka sɔrɔdasi baara la Ukraine jamana kan, ko Irisi jamana ka yɛrɛmahɔrɔnya barika bonyana
🇻🇳Vietnam: Mɔgɔ 12 fagara, ani mɔgɔ 40 jogin na tasuma dɔ la karaoke bar dɔ la Vietnam saheliyanfan fɛ
🇺🇳Diɲɛ: U.N. ka diɲɛ waati jateminɛ jɛkulu bɛ ka lasɔmini kɛ ko kungo tasumaw ni funteni minnu bɛ sɔrɔ waati jiginni fɛ, olu bɛna fiɲɛ hakɛ juguya
Dunia ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
Dunia ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
Ladilikanw (5): Nuhu ka ladilikan - kisi ni nema ba kan - a den ye
walanda di baka : Mahmoud Kouma
lasekini: Sidiki Dienta
Nienfoli suruman
Nuhu ka ladilikan – kisi ni nema ba kan- a den ye : allah ko suman ka tia ya afo ko: "lailaha ila lahu", allah kelenmbakatiya kuma kan do,afo ko: "subhanalahi wa bihamdihi" , siran filani kafo ya nien, filani kafo ya bato la abe iko posoni dumini na, siran yere boyan nie, yere bonya ye ka ban tien na ani ka mokow dokoya , hadama den ka imiri idamine tioko ani ilanban tioko .
- 1
Walandaw kilayoro:


text:
🇲🇱Mali Finitigiw DIRPA ka kunnafonidilaw ka lajɛba la, n’o ye kunnafonisɛbɛn min tɔgɔ ye ko Le Soir de Bamako, k’a sababu kɛ siran ye u ka ɲɛnamaya ɲɛ, siwili mɔgɔ 2400 ɲɔgɔnna, muso 636, cɛ 415 ani denmisɛn ba caman bolila u ka duguw la ka na nin kalifa in na Gao.
🇲🇱Mali Finitigiw DIRPA ka kunnafonidilaw ka lajɛba la, n’o ye kunnafonisɛbɛn min tɔgɔ ye ko Le Soir de Bamako
Programmes
-
octobre 02, 2022
Mɔgɔ ba caman ye ɲɔgɔn lajɛn kari don Bobo-Dioulasso
-
octobre 02, 2022
Burkina Faso: Ibrahim Traoré ye taama ke Ouagadougou la
-
octobre 01, 2022
Laselikɛlaw binna Faransi ka lasigidenso kan Ouagadougou
-
octobre 01, 2022
Anbafo Jemukan Sibiri Octoburu kalo tile folo san 2022
-
-


text:
Ninjuguyawalew kalandenw ni ɲɔgɔncɛ kalansow kɔnɔ, faransikan na "harcèlement scolaire"
A jɛnsɛnna :
A bɛ fɛ kɛwale min ma Faransikan na ko « harcèlement scolaire » n'o bɛ se ka weele ninmantɔrɔli kalansow la. An ka bi baro sigira ole kan. Kɛrɛnkɛrɛn na kalansow la, kalandenw yɛrɛ nin ɲɔgɔncɛ.
Diɲɛ tɔnba bolofara min sigilen don kalandenw kunkanko kunna n’o ye "UNICEF" ye, ale ka jatiminɛw la, ninmatɔrɔli bɛ kɛ kalanden miliyɔn 130 ɲɔgɔn de la diɲɛ kɔnɔ, misali la kalanden minnu si bɛ san 13 ani san 15 cɛ.
Yala o ninmatɔrɔli kɔlɔlɔ bɛ se ka kɛ jumɛn ye kɛrɛnkɛrɛnnen yala, a bɛ kɛ ka ɲɛsin mun ma ?
Fɛɛrɛ jumɛnw de ka kan k’a taa k’o kunbɛn ?
An ye kuma di Dr Moumouni NIAONE ma ka bɔ Burkina-Faso . Hadamadenw ka kɛwale minnu bɛ se k’a na ni bana ye walima k’a kunbɛn, Dr NIAONE y’o jatiminɛlikɛla ye ; ''Médecin en santé sociale , communautaire et comportementale''. An ye kuma di ale ma yasa ka ɲini ka famuali sɔrɔ a kan babu kan.


text:
Musa Tarawele
Musa Tarawele ye finitigi ani politiki mɔgɔ ye Mali la. A Kɛra Mali jamanatigi ye 1968 sàn ni 1991 sàn cɛ. A Bangera 1936 sàn sɛtanbrukalo tle 25 Sebetu Kayi marabolo ma maninkadu dɔ kɔnɔ.
Musa ka kàlanko
Musa ye faransi finitigiw ka sɔrɔdasi kɔrɔ dɔ ye. O siratigɛ la a y'i Sendon o kàlan suguyaw la 1954 sàn. A y'a ka kàlanw Kɛ denmisɛnni-kalanso dɔ la Kati kà Sɔrɔ kà Taa fransi kàlanso finitigikalanso dɔ la ko Frezis 1960 sàn. A tlalen a sɔgɔn ma Kɛ à ka kulu cɛ la.
Musa ka finitigiya
Musa Kɛra sous-lieutenant ye 1961. Sàn fla o kɔ fɛ a Kɛra lieutenant 1963 sàn. A Taara Tanganika n'o bɛ Weele bi ko Tanzani. A tùn ye yen finitigiw kàlanbaa ye. O kɔ fɛ a Nàna Kɛ Mali sɔrɔdasiw kàlanbaa ye Kàti.
Musa ka jamanatigiya
1968 sàn nowanbrukalo tle 19, Musa ye Modibo ka fanga Dafri. A Kɛra CMLN. O kɔ fɛ à Kɛra jamanatigi ye.
Politiki baaraw bɛɛ Jɔra a fɛ. Polisi sɛgɛsɛgɛli dɔ Blara sen kan. Cɛkɔrɔ Bagayɔgɔ tùn b'o ko ɲɛ ma ye. Kùnnafoni ɲininaw tùn bɛ Taa kàlansow walasa kà kàramɔgɔ Lamɛ ko sabu sannakalansow ni kalanso tɔw ye yɔrɔ jugu ye min ni finitigifanga tɛ ɲɔgɔn kan Fɔ. Modibo Keyta ka fanga cogoya Blàra pew.
1972-1973 sànw gɛlɛya juguba dɔ Donna Mali kɔnɔ.Jɛn kèlenyatɔ, ka dɛmɛ Nàna nka o wari bɛɛ uruku-yurukura.
1974 sàn, a ye sariya dɔ Sigi Mali kɔnɔ mun Mali fanga kɛcogo flanan ye.
1977 sàn mɛkalo, jamanatigi fɔlɔ Modibo Sàra à sàn 62.
1978 sàn februyekalo tle 28, Musa ye Cɛkɔrɔ Bagayɔkɔ ni KIsima Dukara Minɛ minnu tùn ye lakana ni basigi setigiw ye. A y'u Minɛ ten k'u b'a fɛ ka bɛnbɛnbɛn dɔ Kɛ ale kɔ fɛ.
A ye politiki koɲɛw Dayɛlɛ min y'a To mɔgɔ kalannen dɔw y'a Kɔkɔrɔmadon i n'a Fɔ Alfa Umar Konarɛ o min Kɛra seko ni dpnko setigi ye sàn damadɔ kɔnɔ.
1979 sàn, a ye jὲkulu dɔw Sigi sen kan i n'a Fɔ UDPM, jamana musow ka jὲkulu ani denmisɛnw ka jὲkulu. Nin jὲkulu ninnu na musow ni denmisɛnw bɛɛ tùn b'a la.
1980 sàn gintanba dɔ Wulila kàlandenw fɛ. O kàlandejɛkulu ɲɛmɔgɔ tùn ye Abdul Karim Kamara (Kabral) ye. O cɛ in Sàra o sen fɛ marisikalo tle 17.
1982 Musa Kɛra Mali finitigi bɛɛ ɲɛmɔgɔba ye.
1990 jὲkulu dɔw Nàna Sigi sen kan. ADEMA Abdramann Baba tùn ye o sinsinbaa ye ani CNID n'o ɲɛmɔgɔ ye Muntaga Tal ye.O jὲkulu fla Fàrala kàlandenw ka jὲkulu kan kà Musa ka fanga Dàfri. Olu de ye parti caman ko Dyagoya jamana kɔnɔ.
1991 sàn gintan
1991 sàn mariikalo tle 22 jamanaden Wulika Musa ka ma. Joli caman Bɔnna.
1991 marisikalo tle 26 finitigiw ye musafanga Dafri. Amadu Tumani Ture de tùn b'olu ɲɛ ma. Musa Datugura kàso la. 1993 a fagaliko kuma tùn Fɔra. Nka Alfa Umar Konarɛ y'o donni Tà kà Bɔ a kan k'a Labla 2002 sàn mɛkalo la.
ʃɛk Modibo Jara min tùn ye kɔsa in na setigi ɲɛmɔgɔ ye o ye Musa denmuso Furu.
Musa Tarawele Faatuli:
Bàla Nàna jyɛn 'kɔnɔ tàratadonya dɔ fɛ 1936 sàn. A ye fànga Tà tàratadonya wɛrɛ fɛ 1968 sàn. Musa Tlara kà fànga Blà 1991 sàn tàratadonya fɛ tugun. Ala ye Bàla minniji Dɔgɔya kà Bὲn tàrata dɔ fana ma 2020 sàn sɛktanburukalo tlè 15. Ala k'a dayɔrɔ Nɛɛma!
Blàdon : 2016-07-24 Yɛlɛmako laban : 2020-11-11


text:
Faransi sɔrasiw ye Ghislaine Dupont ni Claude Verlon fagabagaw ɲɛmɔgɔ faga
A jɛnsɛnna :
Faransi kɛlɛcɛw k'u ye kunnafonidila Ghislaine Dupont ni Claude Verlon fagabagaw ɲɛmɔgɔ Baye Ag Bakabodɔ faga Mali kɔrɔnyanfan na
Baye Ag Bakabo ka fagali kuma tun fɔra a yɛrɛ somɔgɔw fɛ bɔlɔlɔ fɔlɔ de kan kabi kunasini. Nka Barkhane tun m’a sɛmɛntiya kuma tɛ Faransi ɲɛmɔgɔyaso ma.
RFI ye kunnafoni minnu sɔrɔ cɛ in kan, o ye ko AQMI tun kɛlen don ka Ag Bakabo ka baaraw ɲɛsin tile fila in na mɔgɔw fagali ma minnu ni Faransi bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ.
O misali ye MNLA ka Ahabi Ag Ahmayad fagali ye salon septembre kalo la.
Baye Ag Bakabo tun t’a yɛrɛ jira tuma bɛɛ nka a tun dɔnnen don k’a tun bɛ Kidal ni Algérie worodugu cɛmancɛ la tuma bɛɛ, Tinzaouaten fan fɛ. A yera sinyɛ laban min la, o tun ye salon octobre kalo ye. O tun kɛra Sophie Pétronin ni Soumaila CISSE ka bilali sen fɛ.
Munna cɛ in fagara sisan de k’a sɔrɔ a tun yɔrɔdɔnnen don?
K’a sɔrɔ a minɛli yɛrɛ de tun ko bɛ Ghislaine Dupont ni Claude Verlon somɔgɔw ye, bawo n’ale tun sɔnna ka kuma, an tun bɛna a dɔn jɔn de ye RFI ka nin baaraden fila ninnu fagali ko la.
Baye Ag Bakabo kɔni fagara sibiri tɛmɛnen o bɛ kɛ k’a sɔrɔ kalo tɛmɛnen, Faransi kunnafonidila fila ninnu somɔgɔ tun taara fo u ka jamana wasabulon la, k’a ɲini ko "secret défense" min bɛ Ghislaine Dupont ni Claude Verlon fagali kumaw kan, n’o b’a jira ko jamana ka gundola kuma don, k’o k’o wuli bawo olu b’a fɛ ka mɔgɔ fila ninnu fagacogo dɔn san 8 kɔ.
Yani o fana cɛ; ONU ka kumalasela dɔ fana tun y’a ka kumasili jira.
Agnès Callamard tun ko kiri tɛ ka kɛ a kɛcogo la kunnafonidila fila ninnu fagali ko la bawo ko sɛkɛsɛkɛliw balilen don ka taa ɲɛ.


text:
Albert Einstein
Albert Einstein (1879, Jermani - 1955, Amerika ka Kelenyalen Jamanaw).
Mogo kalanen don ba. Tun ye hakili tigi ye laboratoire la. Ale jiginna Alemanya la, san ba kelen keme segin ani biwolofila ni kononto. A togo bora mun na. O ye hakilina caman caman ye. Albert Einstein togo bora barisa ale ko A ka kalandenw ma. Ko: giriya ani yeelen teleya be se ka yelema ka ke fanga walima fangya ye. I na fo, fangali dow be yeelen kononana, yeelen, min be bo tile la. Tile sera mun o mun ma, Giriya be U bee lajelen na. E=mc^2. Walasa Mogow ka se ka a nafa don, E = fangaya, m = giriya , c = yeelen teliya x yeelen teliya. Olasa A kera Giriya ani Fangya kelenya ye.
Denya ani Kalanya[yɛlɛma | modifier le wikicode]
Albert jiginna Ulm, Württemberg, Alemanya. A ka cekoroba, a togo ko Hermann Einstein, ye baara caman ke electricien baara ani negejuru bara ni tasuma baara la. Albert tun ye Jeuf ye, nka a tun te taa misirila ka seli. Albert tun te deli seli la. Waati min a tun taara filana kalanyoro la, Ale taara lakoliso Katoliki ye.


text:
🇸🇳🇲🇱Senegali jamana kan, 🇲🇱malidenw ka tɔgɔla cakɛda (Haut Conseil des Maliens du Sénégal) cɛbɔ minnu bɛ ɲɛmaaya ɲini, olu ye sigida lajɛw daminɛ Mali jamanadenw ka jɛkulu fɛ Dakar. Kunu, cɛbɔ Abdramane Konaté taara Mali musow ka jɛkulu fɛ n'a tɔgɔ Fédération des femmes maliennes au Sénégal, walasa k'a ka dɛmɛ sɔrɔ. O sen fɛ, malidenw minnu sigilen bɛ Senegali, ka gɛlɛya caman fɔra n’a bɛna baara k’o kan n’a ye sɛbaya s ɔrɔ Hqut conseil kalata in na. O kɛra an ka lasigiden ɲɛna Nama Diarra kabɔ Dakar.
🇸🇳🇲🇱Senegali jamana kan, 🇲🇱malidenw ka tɔgɔla cakɛda
🇸🇳🇲🇱Senegali jamana kan, 🇲🇱malidenw ka tɔgɔla cakɛda (Haut Conseil des Maliens du Sénégal) cɛbɔ minnu bɛ ɲɛmaaya ɲini, olu ye sigida lajɛw daminɛ Mali jamanadenw ka jɛkulu fɛ Dakar. Kunu, cɛbɔ Abdramane Konaté taara Mali musow ka jɛkulu fɛ n'a tɔgɔ Fédération des femmes maliennes au Sénégal
Programmes
-
octobre 02, 2022
Mɔgɔ ba caman ye ɲɔgɔn lajɛn kari don Bobo-Dioulasso
-
octobre 02, 2022
Burkina Faso: Ibrahim Traoré ye taama ke Ouagadougou la
-
octobre 01, 2022
Laselikɛlaw binna Faransi ka lasigidenso kan Ouagadougou
-
octobre 01, 2022
Anbafo Jemukan Sibiri Octoburu kalo tile folo san 2022
-
-


text:
Coco Charbon Briquette Factory : Coco Briquettes Charbonw Dila cogo di ni Coco Cogo ye?
https://youtu.be/9PJ41nGLUmI
Bamako, Mali
Koko in bɛ Kɛ ni ʃɛkisɛ ye (ka Se 30%) ani pith (fo ka Se 70%). A buguri hakɛ bɛ 0,6% ɲɔgɔn Bɔ ani lignini bɛ 36,5% ɲɔgɔn Bɔ, o bɛ Dɛmɛ k’a Kɛ bɔgɔ ye nɔgɔya la.
Koko bɔgɔlan ye biyofuran ye min bɛ sɔrɔ a yɛrɛ la ani min tɛ sigida lakana. O ye fɛnɲɛnamafagalan ɲuman ye min bɛ se ka kɛ tasumamugu, kerozɛni ani fɛnɲɛnamafagalan wɛrɛw nɔnabila ye. Moyen-Orient jamanaw na, i n’a fɔ Arabu Saoudite, Liban ani Siri, coco charbon birikiw bɛ kɛ ka kɛ hookahs coals (Shisha charbon). K’a sɔrɔ a bɛ Erɔpu, a bɛ kɛ ka BBQ (barbecue) kɛ.
Aw ye fɛɛrɛ in dɔn cogo min na ka briquettes charbons dilan ka bɔ Coconut Shells la, o bɛna nafoloba lase aw ma.
Coco sɔgɔlen sɔngɔ gɛlɛnw ni caman bɛ sɔrɔ min?
Walasa ka nafa sɔrɔ coco charbon biriki dilanni sira dɔ jɔ, aw ka kan ka min kɛ fɔlɔ, o ye ka coco bɔgɔlan caman lajɛ.
Mɔgɔw ka teli ka ɲɔkisɛw fili coco minni kɔfɛ. Jamana caman na minnu ka timi, coco ka ca yɔrɔ minnu na, i bɛ se ka coco caman ye minnu bɛ ɲɔgɔn dalajɛ siraw da la, suguw la ani baarakɛyɔrɔw la. Indonezi ye Koko Sankolo ye!
Jateminɛ minnu dira Duniya Kelenyatɔnba ka dumuniko ni sɛnɛko tɔn fɛ (FAO) fɛ, Ɛndonezi ye diɲɛ kɔnɔ coco sɛnɛyɔrɔba ye, a ka sɛnɛfɛnw bɛɛ lajɛlen kɛra tɔni miliyɔn 20 ye san 2020 kɔnɔ.
Indonezi jamana bɛ ni hectare miliyɔn 3,4 ye coco sɛnɛyɔrɔ la min bɛ dɛmɛ ni waati duman ye. Sumatra, Java, ani Sulawesi ye coco sɛnɛyɔrɔbaw ye. Koko sɔngɔ ka dɔgɔ fo i bɛ se ka koko caman sɔrɔ o yɔrɔw la.
Coco charbon briquettes bɛ dila cogo di?
Koko bɔgɔlan sɛnɛcogo ye : Karɔbɔli – Mugumugu – ɲagami – Ja – Briquet – Paki.
Karɔbɔli kɛli
Aw bɛ coco kurukuruw bila karɔbɔli foro kɔnɔ, ka u sumaya fo ka se 590°F ma, o kɔ aw bɛ u kɛ karɔbɔli ye ji tɛ min na, oksizɛni tɛ min na, funteni ka bon ani tansiyɔn ka bon.
Aw ye aw janto a la ko karɔbɔli ka kan ka kɛ aw yɛrɛ fɛ. An tɛ o masin sugu feere walasa k’aw dɛmɛ ka coco sɔgɔlenw ka carbonize.
Tiɲɛ don, aw bɛ se fana ka karɔbɔli fɛɛrɛ dɔ sugandi min musaka ka dɔgɔ kosɛbɛ. O kɔrɔ ye ka coco bɔgɔ jeni dingɛba dɔ kɔnɔ. Nka o kɛcogo bɛɛ bɛ se ka lɛri 2 walima ka tɛmɛ o kan.
Kɛrɛnkɛrɛnnenya la
Koko bee be to benkanseben cogo la walima a be kari ka ben a ka benkanseben kɔfɛ. Sani aw ka bɔgɔlan birikiw dilan, aw bɛ baara kɛ ni marifamugumugu ye walasa k’u mugumugu kɛ milimɛtɛrɛ 3-5 ye.
Aw bɛ marto mugumugu kɛ ka coco mugumugu mugumugu
Koko bɔgɔmugu ka nɔgɔn kosɛbɛ a cogoya la wa a bɛ se ka dɔ bɔ masin sɛgɛn na. Ni a fɛnɲɛnamafagalanw hakɛ ka dɔgɔn, a bɛ nɔgɔya ka digi ka kɛ birikiw ye minnu bɛ kɛ ni bɔgɔ ye.
Mixing (ka ɲagami).
Ikomi karɔbɔli coco mugu tɛ sɔgɔsɔgɔ, a ka kan ka sirilan ni ji fara bɔgɔmuguw kan. O kɔ, aw bɛ u ɲagami ɲɔgɔn na ni amikisi ye.
- Sigilan : Aw bɛ baara kɛ ni sirilanw ye minnu bɛ sɔrɔ dumuni nafama na i n’a fɔ ɲɔ ni manje amidon. Falanfɛn si tɛ u la (antrasiti, bɔgɔ, a ɲɔgɔnnaw) wa u tɛ kɛ ni kemikɛli ye 100%. A ka ca a la, a sirili hakɛ ye 3-5% ye.
- Ji : Jalaji ka kan ka kɛ 20-25% ye a ɲagaminen kɔfɛ. Aw bɛ se k’a dɔn cogo di ni ji bɛ ɲɛ walima ni a tɛ ɲɛ? Aw bɛ bɔgɔ ɲagaminen bolo kelen minɛ k’a sɔgɔ ni bolo ye. Ni bɔgɔmugu ma bɔ, o b’a jira ko nɛnɛ sera a dan na.
- Misali : Ni a ɲagamina ka ɲɛ, birikiw ka ɲi ka bonya.
A bɛ ja
Jalenfɛn dɔ bɛ sɔrɔ walasa ka coco bɔgɔmugu ji hakɛ dɔgɔya ka tɛmɛ 10% kan. Ni ji hakɛ bɛ dɔgɔya, a bɛ jeni ka ɲɛ.
Briquet (Briquet) kɛli
Jalen kɔfɛ, karɔbɔli coco mugu bɛ ci biriki masin na min bɛ kɛ ni wulilan ye. Ni funteni ka bon ani ni degunba bɛ a la, mugu bɛ biriki kɛ bololanɛgɛw ye, o kɔfɛ a bɛ wuli ka jigin ka bɔ masin na ka ɲɛ.
Bolo cogoyaw bɛ se ka kɛ barajuru, oval, bulama ani kɛnɛ ye. Koko bɔgɔmugu bɛ kɛ biriki ye ka kɛ bololanɛgɛ suguya wɛrɛw ye
Paki ni Feereli
Aw bɛ coco bɔgɔlan birikiw pake ka u feere bɔrɔw kɔnɔ minnu datugulen don.
Koko bɔgɔlan birikiw ye laadala bɔgɔlanw nɔnabila dafalen ye
Ni i ye a suma ni laadala bɔgɔlanw ye, nafa caman bɛ coco sɔgɔlen na:· · ·
- O ye charbon naturelle biomasse saniyalen ye 100% ni kemikaliya tɛ fara a kan. An bɛ garanti di ko a tɛ jiri si tigɛ!
- Tasuma nɔgɔya ka da a cogoya ɲɔgɔn tɛ min na.
- Jeni waati min bɛ bɛn, hali, ani min bɛ se ka fɔ ka ɲɛ.
- Jeni waati ka jan. A bɛ se ka jeni lɛri 3 ni kɔ, o hakɛ ka ca ni laadala bɔgɔlan ye siɲɛ 6.
- A bɛ sumaya joona ka tɛmɛ bɔgɔ tɔw kan.A kalori hakɛ ka bon (5500-7000 kcal/kg) wa a bɛ jeni ka tɛmɛ bɔgɔlan kɔrɔw kan.
- Ka jeninida saniya. Kasa ni sisi tɛ yen.
- Ka bɔgɔ tolenw jigin. A ka buguri hakɛ ka dɔgɔn kosɛbɛ (2-10%) ka tɛmɛ kɔɔri kan (20-40%).
- A bɛ charbon dɔɔni de wajibiya barbecue kama. Koko tulu kilo 1 bɛ bɛn laadala bɔgɔ kilo 2 ma.
Koko bɔgɔlan birikiw nafaw : 1 .
- Koko sɔgɔlen charbon ka kɛ i ka Barbecue ye
- Coco charbon activé
- Mɔgɔ yɛrɛ ladonni
- Kɔnɔw ka balo


text:
Sùmayila SISE ma Sɔ̀n kàlata kùn flanan jaabiw mà
Bì, sibiri Utikalo tle 18nan 2018 sàn, Mali jàmana fanga ngwaaradabaa, n'o ye Sumayila SISE ye, o n'a nɔ̀fɛmɔgɔw Bɔra kà nisɔngoya-taama Kɛ, k'a Jìra k'a Fɔ k'u ma Jὲn ni kàlata tàko flanan jaabi kùn fɔlɔw ye. U y'a Jìra k'a Fɔ ko namara Cayara a ko 'kɔnɔ kojugu. U ko ka Da o dìbidibikow kàn baara in 'kɔnɔ, k'u b'a Лini sàriyabaju blòn fɛ k'a ka yamaruya Di ko ‘segin ka Kɛ kàlata in kàn kokùra. SISE y’a Jìra k'a b'a seko Kɛ politiki ni sariya 'kɔnɔ walasa k'a kow Sèn ka Se u dàn na.
Blàdon : 2018-08-19 Yɛlɛmako laban : 2018-08-21


text:
Bamakɔ kàlansow > 2016 05 23
Ecole publique de kalaban-coura - CAP de kalaban-coura AE-RD
N’i Bɔra ba numanbolo fe Sen Fad sira fɛ kà Nà Tὲmԑ Karce Mali fɛ, i bɛ o gudɔrɔn kelen Minɛ ka Taa pnkurunso fàn fɛ. I bɛ na Tɛmɛ Dawudabugu (numan) ni Sabalibugu (kinin) cɛ fɛ. I bɛ na Se polisi-jɔyɔrɔ dɔ ma sira kan fo mɛnɛnbɔlan b'a yɔrɔ la. I bɛ Tɛmɛ yen kan k'i Tlen ka na Se Umu Sangarɛ ka dnanjigin-so ma i kinin fɛ. San'i ka Se o ma m100 ɲɔgɔn, i numan fɛ i bɛ kàlanso in kogo Ye ka Gun sira la.
Blàdon : 2016-05-23 Yɛlɛmako laban : 2016-05-23


text:
Sigida 22 Mɔgɔkɔrɔba banaw
Bana minnu ka teli ka mɔgɔw minɛ minnu si bɛ san 40 na
Kunankunandimi
Nin bana kofɔlen in bɛ mɔgɔw minɛ minnu si ka ca ni san 40 ye. U tɛ balo ɲuman sɔrɔ wa u bɛ tila ka dɔlɔ min. Nka a jateminɛnan ko a bɛ se ka denmisɛnnamɔgɔw minɛ minnu tɛ dɔlɔ min, kɛrɛnkɛrɛnnenya na Farafinna kɔnɔ. Tuma dɔ la a sababu bɛ sɔrɔ sayijɛ juguman fɛ.
A taamasiɲɛw
- Biɲɛdimi taamasiɲɛw ni sayijɛ taw bɔlen don, a tigi ka dumunikɛta bɛ dɔgɔya, kɔngɔ tɛ a minɛ, kɔnɔdimi walima a kinifɛ galaka bɛ a dimi.
- Ni bana bɛka juguya, a tigi bɛ fasa ka taa a fɛ. Tuma dɔw la, a bɛ joli fɔɔnɔ. Ni biɲɛdimi juguman bɛ mɔgɔ la, a tigi kɔnɔ bɛ funu i n’a fɔ musokɔnɔma ta, ka a fa ji la, senw bɛ funu, a tigi ɲɛkisɛw ni a fari bɛ kɛ nɛrɛ ye.
A furakɛcogo
Ni biɲɛdimi juguyara, a furakɛli bɛ gɛlɛya barisa fura tɛ yen min bɛ bana in kɛnɛya. A ka ca a la, a bɛ banabagatɔ caman faga. O de kama kabini aw bɛ biɲɛdimi taamasiɲɛ fɔlɔw ye, aw bɛ taa dɔgɔtɔrɔso la. Aw bɛ nin waleya ninnu matarafa ka fara o kan:
- Aw kana dɔlɔ min abada. Dɔlɔ ye pɔsɔnni ye biɲɛ ma.
- Ni aw bɛ se, aw ka dumuni fanba ka kan ka kɛ nakɔfɛnw, jiridenw, ani dumuni witaminimaw ye (sɛbɛn ɲɛ Dumuni dunta fanba ani dumuni dafalanw ni Ka balo dafalen dun walasa ka to kɛnɛya la). Nka aw kana dumuni witaminimaw dɔw dun ka caya kojugu i n’a fɔ sogo, shɛfan, jɛgɛ ani o ɲɔgɔnnaw, barisa nin dumuni ninnu bɛ biɲɛ ka baara gɛlɛya.
- Ni a tigi senw fununen don, a ka kan ka kɔkɔ nɛmɛnɛmɛ.
- A ka nɔgɔ mɔgɔ ma ka a yɛrɛ tanga nin bana in ma kosɛbɛ: aw kana dɔlɔ min.
Biɲɛdimi
Kunankunan ye saki fitini ye min nɔrɔlen bɛ mɔgɔ biɲɛ na. A bɛ ji kunanman ɲɛ binkɛnɛma mara min bɛ wele ko kunankunanji, ni a bɛ furu dɛmɛ ka dumuni girimanw yɛlɛma. Bana min bɛ kɛ kunankunanji tɛmɛsiraw la, o ka teli ka muso belebelebaw de minɛ minnu ka ca ni san 40 ye ani jabɛtitɔw.
A taamasiɲɛw:
- Dimi gɛlɛn bɛ kɛ a tigi kinifɛ galakakololaban yɔrɔ la; waati dɔw la, a dimi bɛ bɔ fo kɔ kiniyanfan fɛ.
- Waati dɔw la a dimi bɛ daminɛ ni a tigi tilala dumuni na, a bɛ se ka dusu ɲugun bila a tigi la.
- Kasa goman bɛ bɔ u da fɛ.
- Waati dɔw la farigan bɛ kɛ a sen kɔrɔ.
- Tuma ni tuma, a tigi ɲɛkisɛ jɛman yɔrɔ bɛ kɛ nɛrɛmuguman ye.
A furakɛcogo:
- Walasa ka a dimi da, a tigi bɛ se ka ibiporofɛni (ibuprofène) ta barisa a ka ca a la, asipirini (aspirine) tɛ mako ɲɛ.
- Ni farigan bɛ a sen kɔrɔ, a bɛ anpisilini, ampicilline ta.
- Ni minnu ta dimi ka jugu kosɛbɛ walima ni bana basigilen don, aw bɛ dɔgɔtɔrɔ ka dɛmɛ ɲini ka da a kan a dɔw tɛ taa opereli kɔ tuma dɔw la.
- Nin bana in bɛ mɔgɔ belebeleba minnu na, olu ka kan ka dumuni tulumaw dunni dabila, u ka kan ka dumuni fitini dun ani ka a ɲini ka fasa (aw ye sɛbɛn ɲɛ Mɔgɔ belebelebaw lajɛ).
Dusumangoya: An bɛ a fɔ tuma caman ko mɔgɔ minnu dimi ka di ko olu ye dusumangow ye. Nka o tigilamɔgɔ ka dimi ni bana tɛ fan kelen fɛ. O de la, biɲɛdimi bɛ mɔgɔ minnu na, olu bɛ siran bana dimi ɲɛ, ani lala waati min ni ni u nisɔmandi u bɛ jɔrɔ u ka u ka kɛnɛya ko la.
U nisɔmandi u bɛ jɔrɔ u ka u ka kɛnɛya ko la.
📖
Gafe kɔnɔkow
← Segin kɔfɛ |
Taa ɲɛfɛ →


text:
Ziirinda > 2016 04 26
Kamalennin sàba
Nin Kɛra kamalennin sàba ye, terimaw tùn dòn. Fanga tùn bɛ kelen ɲɛji la. N'o tùn ye gὲlɛya walima kɔnɔganko Sɔrɔ, o tùn bɛ Sin ka Kasi tèn. N'o tùn Kɛra, o ɲɛji tùn bɛ Sin ka Bɔ ka Kɛ baji ye tèn. Kamalennin flanan, barika tùn b'ale dafiɲɛ de la. N'ale fana tùn Kɔnɔganna ko dɔ la, ale tùn bɛ Sin k'a dafiɲɛ Fili tèn. O bɛ Yɛlɛma ka Kɛ funun-fununba dɔ ye. Kamalennin tɔ sabanan sa, o ta tùn ye kulekan de ye. N'o tùn Kulela aaa, tasuma tùn bɛ Bɔ o 'da ka fàn bɛɛ Minɛ.
Aaa, don dɔ wùlada sumalennin fɛ, nin kamalennin sàba ninnu de Flɛ ka taama dɔ Boloda, K'u bɛ Taa Bɔ u teri dɔ la. Waati kofɔlen Nàna Se minkɛ, u Wulila ka taamasira in Minɛ. U bɛ Taa, u bɛ Taa... Tle Bìn waatinin yɛrɛ Sera ka Bɛn n'u fana selen ye kɔ dɔ ma. Ɔ, o kɛlen sa, u fana y'u Sìgi o kɔda in na yen. U Tora o sɛngɛlafiɲɛbɔ in de la fo sunɔgɔ Nàn'u bɛɛ la kelen-kelen. Aa, o kɛlen u bɛ Sɔmi 'ko la tùma min na, u ye waraba dɔ kulekan Mɛn u yɛrɛ kɛrɛfɛtu 'kɔnɔ. Aa, o kɛlen, kamalennin fɔlɔ Girinna ka Wuli k'i dafifiɲɛ Fyɛ. O Kɛra funun-fununba ye ka waraba fyɛ ka fàn bɛɛ Tunu o la. Waraba k'a bɛ Sɔmi 'ko la tùma min, kamalennin flanan fana Sinna ka Girin ka Wuli ka Kule, fàn bɛɛ Kɛra sisi ni tasuma ye tèn ka waraba ja Tigɛ ka siran dòn o la k'o Hawuja. Tùma min na a ko a b'a yɛrɛ Sɔrɔ o ko 'kɔnɔ, kamalennin sàbanan fana Wulila k'a ta Kɛ kasi ye. Aa, u bɛ Sɔmi 'ko la tùma min; cὲ ɲɛji Nàna Kɛ bajiba ye u kamalen sàba bɛɛ 'ɲɛ b'u yɛrɛ la bajiba min san fɛ. U 'ɲɛ b'u yɛrɛ la ka Taa ba bolo wɛrɛ kan waraba To ba bolo dɔ in kan yen.
N y'o Tà yɔrɔ min n y'o Blà yen.
Blàdon : 2016-05-11 Yɛlɛmako laban : 2016-05-11


text:
Gɔ̀nkaso
Dugu yɔrɔfɔli
Dugu tɔgɔko
Dugu dugutigiya
Dugu bònya
Dugu siyako
Dugu baarako
Dugu fὲereko
Dugu yiriwaliko
Dugu kàlanko
Dugu batoko
Dugu ɲenajeko
Dugu kungoko
Dugu kaburudoko
Dugu waatiko
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Dugu yɔrɔfɔli
Mali marabolo sabanan, n'o ye sikaso ye, o galotigi-dugu dɔ ye Gɔ̀nkaso ye fana. N'a Bɔra sikaso yɛrɛ la duguba wɛrɛ tɛ yen min ka surun Gɔ̀nkaso la. Nka hali a ni o fana 'cɛ tɛ o ʃi surunyaba ye tèn, bari u 'cɛ bamɛtrɛ bɛ Taa 30 la. Nka a ni dugu misɛnnin minnu bɛ dàncɛ Bɔ olu dɔw Flɛ:Jasajan, o n'a 'cɛ ye bam 3 ye ka Taa kɔrɔn fɛ, Nolabugu, o n'a 'cɛ ye bam 12 ye ka Taa tlebin fɛ, Tabarakɔ b'a kɛɲɛka fɛ ni bam 6 ye, worodugu-yanfan fɛ, zanadugu bɛ yen ni bam 5 ye.
Dugu tɔgɔko
Kabini dugu in tu Tigɛra tɔgɔ wɛrɛ ma D'a la ni Gɔ̀nkaso tɛ. A tɔgɔ in Sɔrɔla yɔrɔ tu tigɛbaa de fɛ. O tɔgɔ tùn ye "Kɔnka" ye, numu tùn y'a ye. A Bɔra wasolo de. O waatiw la u tùn b'a yɔrɔ in Weele ko "kɔnka ka so". O fɔcogo kelen in de Yɛlɛmana ka Kɛ "Gɔ̀nkaso" ye bì bì in na.
Dugu dugutigiya
Gɔ̀nkaso Kɛra jamanatigi-dugu ye ka Tɛmɛ lawale la. Mali dugumara fɔlɔ min bɛ bɛ yen n'o ye dugutigiya ye o b'u fɛ ye. Dugutigiya suguya fla de bɛ Gɔ̀nkaso, laadala-dugutigiya ani faama-dugutigiya, wa hali dugukolo-tigiw fana bɛ yen, o min ni dugutigiya fana tɛ ɲɔgɔn 'ɲɛ 'sira la. Laadala-dugutigiya min b'u fɛ yen, o tolen bɛ kìn kelen pe de ka bolo kan w'a fana a bɛ Nà kɔrɔyakùnda de. Nka u ka faama-dugutigi kɔni bɛ Se ka Bɔ dugu kìn bɛɛ dɔ la. O nàcogo ni dɔ in ta kɔni tɛ kelen ye bari sugandili de bɛ Kɛ k'o Sìgi. Ni Gɔ̀nkaso laadala-dugutigi Ntanyanna u ka dugutigi-bonda cɛ bɛɛ la kɔrɔbalen bɛ Sìgi o nɔ na ni kalo kelen Tɛmɛna. Gɔ̀nkaso dugutigi kɔrɔ dɔ ye Ŋolo Bɛngali, Cɛmɔgɔ Bɛngali ani Kilenɔ Bɛngali ye. Nka Fatɔgɔma Bɛngali de b'a kùn na an bɛ bì min na.
Dugu bònya
Gɔ̀nkaso tɛ duguba ye. Kìn sàba de b'a 'kɔnɔ: Wuɲami ni Zamana ani Cancumi. Wa Gɔ̀nkaso dugu mɔgɔw tɛ Tɛmɛ màa 2200 ɲɔgɔn kan bì (2016).
Dugu siyako
Gɔ̀nkaso siyaw ye sɛnɛfɔ, fula ani dɔgɔnɔ ye. Nka jeliw ni numuw fana b'u la yen. Yen jàmuw Flɛ: Bɛngali, Baalo, Jabaatɛ, sogodogo, Arama ani Jalo. Yen, sinankunya bɛ fulaw ni numuw 'cɛ a fana bɛ yen sɛnɛfɔw ni miɲankaw ni ganaw 'cɛ. Ntɛ foyi tɛ Gɔ̀nkaso n'a laminidugu ʃi 'cɛ furuko siratigɛ la, jàmuko fana bɛ o cogo kelen na. Kan sàba de bɛ Fɔ Gɔ̀nkaso, sɛnɛfɔkan, bamanankan ani fulakan. Nka nin kan sàba ninnu cɛ la, min bɛ Fɔ kosɛbɛ o ye sɛnɛfɔkan ye.
Dugu baarako
Gɔ̀nkaso ye sɛnɛkɛ-dugu ye. Yenkaw bɛ sɛnɛfɛn caman Sɛnɛ i n'a fɔ keninke, saɲɔn, sàba, malo, tiga, tiganinkuru, ɲimikala, gajaba, ku, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, kurubaa, danan, bɛnɛ, dà, kɔɔri ani alikaama. Nafɛnmisɛnnin-sɛnɛyɔrɔw b'u 'bolo. O yɔrɔ ninnu na u bɛ foronto ni tamati ni nkɔyɔ ni salati ni ʃù ni nàblenna ni gan ni kɔnkɔn ni nanaye ni melɔn ni sira Sɛnɛ yen. Gɔ̀nkasokaw bɛ jiribaforow fana Bɔ. U ka jiriba turutaw ye lenburu ni mangoro ni buyagi ni namasa ani sɔmɔ ye. Sɛnɛ tɛmɛnne 'kɔ yen, u bɛ baganmara ni mɔni ni jago ani bololabaara misɛnnin dɔw fana Kɛ. U bɛ bagan minnu Mara yen daba ni kamanmafɛnkunda o dɔw ye bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, lɛ, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin ye. Yen mɔni ye laadalata ye. A bɛ Kɛ kɔw de 'kɔnɔ. U ka o mɔni bɛ Kɛ ni jɔ ani doolen de ye. I n'a fɔ an y'a Fɔ cogo min na, Jago bɛ Kɛ yen nɔ fana bari u bɛ butigifeerew ni sɛnɛfɛn-feerew ni jiridenfeerew ni baganjagow ani bololafɛndlata-feerew (Ŋunun, segere, cidɛfɛ, sìgilan, sansara, dàba, ani jele) Kɛ. Sugu fana b'u fɛ yen, o jɔdon ye arabadon ye. Nin bɛɛ tɛmɛnen 'kɔ donnsoya fana bɛ Kɛ yen kosɛbɛ wa bolodon bɛ K'a la.
Dugu fὲɛrɛko
Gɔ̀nkasokaw bɛ manabɛlɛ ni wɔ̀lɔjuru ni buturu ani gɛnni de Kɛ ka kɔnɔw Minɛ. Nka marafa de y'u ka kungosogobaw fàalan ye. Yenkaw fana bɛ misiden dabɔ ni ncɔlɔ ye. U bɛ dugukɔnɔ-bagan murutilenw Minɛ ni fɛɛrɛ minnu ye ye jonborifli, koronka-minɛ ani nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye) ye. Finisɔgɔ ni bɔfledla ni gɛnkurunnindla fana bɛ K'u fɛ.
Dugu yiriwaliko
Kokura nàlen damadɔ bɛ Sɔrɔ Gɔ̀nkaso bì i n'a fɔ ɲɔʃimansin, kɔlɔn ŋana, jabaranin, kɔɔrisugu ani moto. Baɲuman-kɛtɔn minnuw ye baara Kɛ Gɔ̀nkaso yiriwa siratigɛ la olu ye "save the children ani gradkom" ye. Save the children ka yiriwa tùn ɲɛsinnen bɛ denmisenninw ka kɛnɛyako n'u ka kàlan de ma.Gradekom ta tùn ɲɛsinnen dòn sɛnɛ ma.
Dugu kàlanko
Kàlan suguya damadɔ bɛ Gɔ̀nkaso i n'a fɔ balikukalan, blonkɔnɔ-kalan, lakɔlikalan, madarasa. Yen lakɔli ye forobata ye. Dugumandakun fàn fɔlɔ ani dugumandakun fàn flanan bɛɛ bɛ yen. U ka madarasa ye duguta ye, dugumandakun fàn fɔlɔ ta dòn. Gɔ̀nkasoka fɔlɔ minnu ye kàlan Kɛ Gɔ̀nkaso n'u ye san Sɔrɔ o dɔ ye Cɛmɔgɔ Bɛngali, duwaɲɛ dòn a ʃì bɛ Taa sàn 54 na.
Dugu batoko
Kerecɛnya ni silamɛya ani laadalabato bɛɛ bɛ Kɛ Gɔ̀nkaso. Màa min Nàna ni yen silamɛya ye o ye Birama Jabaatɛ ye. Misiri fla de b'u fɛ yen, kelen ye jumamisiri ye tɔ kelen ye misiri gansan ye. Eglizi kelen fana bɛ, wa o kerecɛnya Sera yen mɔgɔ min sababuya la, o ye Sibiri Bɛngali ye. Ninnu fla kɔ fɛ, kɔmɔsɔn bɛ Kɛ Gɔ̀nkaso fana, wa o sɔnyɔrɔ 10 de bɛ yen. U ka dugudasiri ye fàli ni bà de ye.
Dugu ɲenajeko
Gɔ̀nkasokaw ka ɲɛnajɛlakow ye kɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni tɔnɲɛnajɛ ni ntolatan ni soboli ani laadalakow (flaninsarakabɔ, sanga...) ye yen ɲɛnajɛlakow ye. U ka fɔlifɛnw ye buru, fle, bàra, bala ni dunun ani cicara.
Dugu kungoko
Kɔ ni fàla ani jɛ damadɔ bɛ Sɔrɔ Gɔ̀nkaso kungo 'kɔnɔ. Wa nin yɔrɔ kofɔlen ninnu na jilafɛn minnu ka Teli ka Sɔrɔ yen ye jɛgɛ, o suguya ninnu bɛ Sɔrɔ yen fana o ye manɔgɔ ni saalen ani ntɛbɛn ye. Kaanaw ni koorow ani koorokaaraw bɛ Sɔrɔ yen. Jiri suguya caman bɛ Sɔrɔ yen kungo 'kɔnɔ i n'a fɔ jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama danga sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ ani nten. Yen kungosogow la fànba ye miniɲan, dànkala, ntomisa, nkorongo, duga, kungo-kami, wɔlɔ baninkɔnɔ ani kɔnɔsogonin ye.
Dugu Kaburudoko
Koburudo sàba de bɛ Gɔ̀nkaso. Kùn min Nàna n'o ye, o ye: Gɔ̀nkasokaw fɛ yen denminsɛnin-kuburu b'a dàn na, mɔgɔ kɔrɔbaw ta b'a dàn na jeliw fana ta b'a dàn na. U ka kaburuw bɛ Sɔrɔ kɔrɔnyanfan ni woroduguyanfan fɛ.
Dugu waatiko
Ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà n'o Bɔra yen Tlema bɛ Nà, yen waatiw yɛlɛmacogo y'o ye.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ dɔ bɛ Gɔ̀nkaso u b'a Weele ko "Cugo" Kɔsɔnta dòn.
Blàdon : 2016-07-27 Yɛlɛmako laban : 2017-04-17


text:
Mara minnu Bɛ PDF sawura la
Mara dɔw bɛ kɛ sɛbɛn gansan sawura la. Dɔw fana bɛ Kɛ PDF sawura la. Olu jalama dòn. Fasiri minnu bɛ Blà PDF sawura la Fàkan Kanbaaraso 'kùn kan, olu ye bɛ Kɛ yan daga 'kɔnɔ. Nafa fla Bɛ PDF la: yɛlɛmabaliya ani foosili kà Bɔ kà Blà i 'kùn. A' ye PDF maraw daamu Da. Ni mɔgɔ min B'a fɛ k'i ka dugu kùnnafoni Blà Mali duguw daga 'kɔnɔ, i b'a ɲininkalisɛrɛ Bɔ yan kan fla in dɔ la kelen na k'a Lafa lafacogo ɲuman na k'a Ci Fàkan Kanbaaraso mɔgɔw ma. An b'a ɲininkaliw jaabiw Sɛbɛn kà Kɛ masalabolo ɲɛnama ye a' ka dugu kan 'jyɛnmɔgɔ bɛ min Ye.
Blàdon : 2017-01-10 Yɛlɛmako laban : 2017-01-10


text:
🇲🇱Kayes Marala Bafoulabe Jikan Bag ka sira taama gueleyaw ,Dɔgɔkun caman kɔnɔ Kayes Bafoulabé siraba bɛ ka gɛlɛyaw sɔrɔ k’a sababu kɛ
Bag jɔli ye. Baga kelen de bɛ mɔgɔw, mɔbiliw ani fɛnw sɔrɔ ka tɛmɛ Bamakɔ
walima Manatali fɛ.
Kamiyɔn bolilaw ni jagokɛlaw bɛ bali u t’a dɔn u bɛna min kɛ wa?
Issa B BATHILY taara ka kunnafoni wɛrɛw sɔrɔ, ka tugu a ka rapɔɔri
🇲🇱Kayes Marala Bafoulabe Jikan Bag ka sira taama gueleyaw ,Dɔgɔkun caman kɔnɔ Kayes Bafoulabé
🇲🇱Kayes Marala Bafoulabe Jikan Bag ka sira taama gueleyaw ,Dɔgɔkun caman kɔnɔ Kayes Bafoulabé siraba bɛ ka gɛlɛyaw sɔrɔ k’a sababu kɛ Bag jɔli ye. Baga kelen de bɛ mɔgɔw, mɔbiliw ani fɛnw sɔrɔ ka tɛmɛ Bamakɔ walima Manatali fɛ. Kamiyɔn bolilaw ni jagokɛlaw bɛ bali u t’a dɔn u bɛna min kɛ wa?
🇲🇱Kayes Marala Bafoulabe Jikan Bag ka sira taama gueleyaw ,Dɔgɔkun caman kɔnɔ Kayes Bafoulabé siraba bɛ ka gɛlɛyaw sɔrɔ k’a sababu kɛ
Programmes
-
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-


text:
Mali furancie Fanga ye jadi ka nieciw Cote D'ivoire jamana ma Jamanakuntigi Abdoulaye Maiga bolonɔ bilala kunnafonidisɛbɛn dɔ kɔnɔ, min bolonɔ bilala kolonɛli Abdoulaye Maiga la, n’o ye marako ni marako minisiri ye, gɔfɛrɛnaman ka kumalasela, ani minisiriɲɛmɔgɔ kɔrɔsigi, n’o sɛbɛnna sɛtanburukalo tile 15 san 2022, Mali ko ale “ka kabakoya Conseil ka kunnafonisɛbɛn na, min ye National Security of Cote d’Ivoire kan.” ko min ye Ivoire sɔrɔdasi minnu minɛna Mali kɔnɔ » Kadiatou Traore Ba kunafoli di
🇲🇱🇨🇮Mali furancie Fanga ye jadi ka nieciw 🇨🇮Cote D'ivoire jamana ma Jamanakuntigi Abdoulaye Maiga
Programmes
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-
-
septembre 23, 2022
🇳🇪Niger Djamana Kan G5 Sahel Jamanaw Ka nieonye G5 Sahel jamanaw ka lafasali


text:
Bamanankan daɲɛgafe kankelenma
Bi juma, sɛtanbru tlè 17 tùn Ye Bamanankan daɲɛgafe kankelenma jànsali ye Bibliothèque nationale la, Cɛrnɔ Bokar 'kɔnɔ kà Bὲn 16 nan waatiw mà. Jànsali in yὲrɛ ɲɛmaaya tùn tàlen Bɛ kà Di Seko ni dɔnko setigi Ɔndogoli Gindo ani Kàlanko setigi Dedewu Usmann mà. Kà Fàra o kàn, 'màaba caman tùn B'a kɛnɛ kàn. Gafe in yɛrɛ Dlara Kr Mamadu Dukure ni Kr Isiyaka Baalo fὲ 2008 sàn nk' a ka Bɔ sɛbɛnfura kàn gafebɔlaw fὲ Kɛra 2021 sàn in na. A gafe dònta (daɲɛ) bɛ t'i Jɔ̀ 13 000 ni 'kɔ jan n' u ɲɛfɔli fɛsɛfɛsɛlen na bamanankan mɔ̀nnen na bamankan-mɛnaw ye. A ko Kɛra kùnkɔrɔta dàn ye bì. Gafe in sɔ̀ngɔ Ye dɔrɔmɛ 4.000 ye. Gafe in yὲrɛ Bɔra Edis sɛbɛnca fὲ.
Blàdon : 2021-09-17 Yɛlɛmako laban : 2021-09-17


text:
Phoenix
Nin fasari in bɛ Marsi jigilan kan.
Phoenix (Finiks, Sanakulun) ye robo sanakulun ye ka ɲɛshin bana ɲaɲinin taamaw ma Marsi kan. Nin waabɔ in bɛ Marsi Scout Program kɔnɔ. Baara dilen dɔnnikɛlaw minu ma walasa ka nin ci in latimɛ bena talikɛ minanw la minu bɛ Phoenix jigilan kɔnɔ lamunu ani ɲanamaya tamashiyew ɲaɲinin kama marsi kan ka fara ji nɔ tariku kan. Fan-caman taabolo in kuntigiya bɛ Kalo ni Dugukolo ɲaɲiniyɔrɔ Arizona ka Sanfɛkalanso, NASA ka Jet Propulsion Laboratory ɲɛmɔgɔya kɔnɔ.


text:
Fàkɔkuru
Dugu yɔrɔfɔli
Mali dugu misɛnnin dɔ ye Fàkɔkuru ye. Fàkɔkuru bɛ mali marabolo sabanan fɛ. Kajolo kolomi dugu dɔ y'a ye. Fàkɔkuru bɛ mali galoda min ka mara 'kɔnɔ o ye Luluni ye. Fakɔruru n'o galotigi-dugu 'cɛ ye bam 30 ye. Bam 20 b'a ni kajolo 'cɛ, 80 b'a ni Sikaso yɛrɛ 'cɛ. Kajolo de ye yen lamini duguba ye fakɔruru ka surun min na. Nka a ni dugu misɛnnin wɛrɛ minnu ka surun o dɔw ye kura, o b'a kɔrɔnyanfan fɛ ni bam 8 ɲɔgɔn ye, lɔfige, o b'a ni tlebin 'cɛ ni bam 12 ye, kɛɲɛka fɛ, zegwa bɛ yen ni bam 18 ye ani luluni, o b'a ni kɔrɔnyanfan 'cɛ ni bam 30 ye.
Dugu tɔgɔko
Tɔgɔ fla tɛ Fàkɔkuru la Fàkɔkuru 'kɔ. Tubabukan na, a bɛ sɛbɛn tan: Facocourou. Nka fɛn min ye Fàkɔkuru wɛrɛ kɔrɔ ye kùnnafoni kɛrɛnkɛrɛnnen ma Sɔrɔ o 'ko kan.
Dugu marabaako
Laadala-dugutigiya bɛ Fàkɔkuru w'a dugutigiya bɛ Nà kɔrɔya-kunda de fana. U ka o dugutigiya bɛ Mumunmunun jàmu kelen màaw de ni ɲɔgɔn 'cɛ n'o ye wataralakaw ye. Dugukolotigiw fana bɛ fakɔruru,Nka olu ni dugutigiw fana tɛ kelen ye. Fɛn wɛrɛ tɛ Nà ni dugutigi-yɛlɛma ye yen n'a Bɔra saya la. An bɛ bì min na (2016) Làmini watara de ye yen dugutigi ye. Nka o fana Fɔra dɔw 'kɔ i n'a fɔ Labasu watara o n'a ɲɔgɔnnaw.
Dugu bònya
Kabini Fàkɔkuru Kɛra Fàkɔkuru ye, a ma Deli ka sìgiyɔrɔ-yɛlɛma Kɛ. A dugu in mɔgɔ bɛ Taa 1500 ɲɔgɔn na. Yen kìnw Tlalen dòn ka Kɛ wɔɔrɔ ye. Olu la, Jagwanu, Tukɔrɔna, Namɔɔsana, Kɔdɔɔna ni Tɔnsɔn b'o la.
Dugu siyako
Siya sàba de bɛ Fàkɔkuru olu ye: Samɔgɔ, Miɲanka ani fula ye. Watara, kɔnɛ ani tarawele yen jamuw ye. Fàkɔkuru sinankun ye mɔsiw ye. Furuɲɔgɔnya bɛ Fàkɔkuru n'a laminidugu bɛɛ 'cɛ. wa Fàkɔkuru dugu yɛrɛ 'kɔnɔ tnɛ tɛ 'du ni 'du 'cɛ, a tɛ 'siya ni 'siya 'cɛ, w'a tɛ 'jàmu ni 'jàmu 'cɛ furuko siratigɛ la. Samɔgɔkan 'kɔ, kan wɛrɛ minnu bɛ 'dɔɔdɔɔnin fɔ yen ye bamanankan, fulakan ani miɲankakan ye.
Dugu baarako
Fàkɔkurukaw ka baarawla belebele dɔ ye sɛnɛ ye. U ka sɛnɛfɛn sɛnɛta dɔw ye saɲɔ, kàba, malo, tiga, tiganinkuru, ku, bananku, woso, ʃɔ, danan, dà ani kɔɔri ye. Fàkɔkurukaw bɛ jiridenjagota-jiri dɔw fana Turu i n'a fɔ mangoro, lenburu, buyagi, manje, ntɔmɔnɔ ani sɔmɔ. Fàkɔkurukaw m'u sèn Dòn nafɛn misɛnnin nakɔlabaaraw la an bɛ bì min na (2016). U bɛ baganmara Kɛ u ka sɛnɛ sèn fɛ. Nka u ka o bagan maratawla fànba ye misi, bà, saga, fàli, wùlu, jakuma ani sonsan ye, kamanmafɛn dɔw fana bɛ Mara u fɛ i n'a fɔ ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin. Laadalamɔni kelen kelenninw fana bɛ Kɛ yen. O mɔnikɛyɔrɔ-lakodɔnnenba dɔ ye yen jibanbeda ye. Fàkɔkurukaw bɛ jago misɛnninw Kɛ i n'a fɔ butigi-feere, jiriden-feere, dabafeere ni kamanmafɛn-feere. Sugu t'u yɛrɛ fɛ yen minkɛ o y'a To u ka magoɲɛfɛnko n'u ka sànnifeereko bɛɛ Лɛsinna u ka kɛrɛfɛdugu suguw ma.
Dugu Fὲɛrɛko
Fàkɔkurukaw bɛ kamanmafɛnw Minɛ ni fɛɛrɛ minnu ye o dɔ ye wɔ̀lɔjuruda, gɛnni, Лɔɔrili ani manabɛlɛ ye. Nka u bɛ marifa, bese ani waraminɛ-nɛgɛ Tà kungosogobaw minɛni kamà. U b'u ka dugukɔnɔ dabaw Minɛ ni fɛɛrɛ min ye ye jonborifli walima k'u Nɛgɛ ni dumunifɛn ye ani k'u Koron ka Dòn yɔrɔ koronnen dɔ la ye.
Dugu yiriwaliko
An bɛ dòn na i ko bì, ɲɔʃimansin, pɔnpekɔlɔ, jabaranin, kɔɔrisugu, moto ani kalalikɛmansin bɛɛ dɔ bɛ Sɔrɔ Fàkɔkuru. CMDT ni Kafojigiyɛ ye cakɛkuluw ye minnu bɛ dɛmɛ Dòn Fàkɔkurukaw fɛ sɛnɛko ni sanifeereko, an'u ka warimarako la kosɛbɛ.
Dugu kàlanko
Duguma-dakun fàn fɔlɔ kàlanso fla de bɛ Fàkɔkuru. Sàn wɔɔrɔ kàlanw de bɛ K'u 'kɔnɔ. Kɛnyɛrɛyeta t'u ka kàlansow la. Lakɔli bɔlen 'kɔ yen, madarasa kàlanso kelen fana bɛ yen, o fana ye duguma-dakun fàn fɔlɔ ye. Fàkɔkurukaw ka lakɔlikalan fanga ka bon ni kàlantɔw ye yen bì.
Dugu batoko
N'a Bɔra silamɛya la, diinɛ wɛrɛ tɛ Fàkɔkurukaw fɛ yen. Alisilamɛya misiri duuru de bɛ yen, kelen ye jumamisri ye a tɔ naanin ye misirigasanw ye.
Dugu ɲenajeko
Fàkɔkurukaw ka ɲɛnɛjɛlakow ye kɔɲɔ, denkundi, seli, sanyɛlɛma, laadalako ani tɔnɲɛnajɛ ye. Fɔlifɛn minnu bɛ yen, u ka ɲɛnajɛw ɲanamayali kamà ye jenbe, nkɔnin, flen, buru, fle, bàra, bala ani dunun ye. ɲɛnajɛlako kɔrɔ minnu bɛ Fàkɔkuru halisa olu dɔw ye nparibɔ, fɛrɛn, juruden ani nten ye.
Dugu kungoko
Kɔ naani ni dàla damadɔ bɛ Fàkɔkuru kungo 'kɔnɔ. Yen kɔw 'kɔnɔ, manɔgɔ ni ntɛbɛn ni wùlujɛgɛ ani sajɛgɛ bɛ Sɔrɔ yen ka Fàra koorow ni kaanaw kan. Yen jiribaw ye jala, banan, sanan, zaban, nsira, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, kòro, sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ ani nten ye. Kungokɔnɔsogo minnu ka Teli ka Ye Fàkɔkuru kungo 'kɔnɔ olu ye wòronin, dànkalan, ntomisa, nkorongo, wɔlɔ, warabilen ani baninkɔnɔ ye. tɔgɔ tɛ Fàkɔkuru kungodaw la.
Dugu Kaburudoko
Kaburudo kelen de bɛ Fàkɔkurukaw fɛ yen. Cɛ ni muso ni denmisɛn ni duguden ni dnan ni yɛrɛfaaʃu ni jangaroʃu ani musokɔnɔmanʃu bɛɛ ʃù bɛ Dòn yen de. U ka kaburudo bɛ dugu ni tlebin 'cɛ.
Dugu waatiko
Fàkɔkurukaw fɛ yen, ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà n'o Bɔra yen Tlema bɛ Nà. Ni yen samiɲɛ Sesa lolɛ sanji tɛ kɔ Tigɛ.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ kelen bɛ fakokuru, u b'a Weele ko "Faramisiri".
Blàdon : 2016-07-13 Yɛlɛmako laban : 2016-07-26


text:
2018 07 29 fàngaɲini: kàlata kɔnɔko kɔ̀lɔsilenw
2018 sàn jàmanatigi-kalafiliw tùn Labɛnna kà Blà zuluyekalo tle 29 don na. Ala y'a Kɛ a kàlafiliw Sera ka Tɛmɛ kà sɔrɔ 'kɔ̀lɔɔlɔba ma Bɔ a la i n'a fɔ mɔ̀gɔw tùn sigalen bɛ a tὲmɛko ɲuman na don tὲmɛnnenw na cogo min na, 'kɛrɛnkɛrɛnnenya la kà Da jàmanatigiya ɲinibaa dɔw n'u nɔ̀fɛ-mɔgɔ dɔw ka taabolo n'u ka kumaw taabolo kàn u ka yὲrɛkofɔw sèn fɛ.
Nkà gɛlɛya kelen min Yera, o ye k'a Fɔ ko kàlafili don n'o Bɛnna zuluyekalo tile 29 nan ye i n'a fɔ an y'a Fɔ a' ye cogo min na, a Yera k'a Fɔ ko kàlataso 800 ɲɔgɔn de Sɔ̀rɔla jàmana 'kɔnɔ kàlata ma Se kà Kɛ minnu 'kɔnɔ k'a sababu Kɛ bàbanciw ka wulikajɔ ye. U ka o wulikajɔ in fànga bònyanna kɔrɔnyanfan de la. Ka Fàra o kàn, Kàlataso dɔw fana Sɔ̀rɔla Fransi kɛrɛnkɛrɛnneya la mɔntrey dugu 'kɔnɔ, 'kàlata ma se ka Kɛ yen fana k'a sababu Kɛ dɔ ye jànfa Tigɛ o yɔrɔ kofɔlen in kàlalabɛnnaw kàn ni dònnkɔnɔ kɛli ye u ka dàraka la. o Kɛra 'sababu ye kà kɔnɔboli Cun olu caman kàn. O fana Kɛra 'sababu ye kà yen kàlatako ɲagami.
Blàdon : 2018-08-12 Yɛlɛmako laban : 2018-08-13


text:
🇺🇸Ameriki sariyasunbatigiw ka cidenjɛkulu dɔ taara Tayiwani dimansin ni jumadon, dɔgɔkun fila ɲɔgɔn kɔfɛ
🇺🇸Ameriki sariyasunbatigiw ka cidenjɛkulu dɔ taara Tayiwani dimansin ni jumadon, dɔgɔkun fila ɲɔgɔn kɔfɛ 🇮🇷Iran jamana kɔkankow minisiriso ye a Jira bi karidon ko Iran ka bolonɔbila ma sɛbɛnnikɛla Salman Rushdie fagali la ni muru ye Chautauqua Institution la New York mara tlebinyanfan fɛ
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
Fàden Seku Sangarɛ ka yɛrɛkofɔ
Kr Seku Sangare ye dànkelen dɔ ye bamanankan lafali baaraw la. Mɔgɔ dòn min ye sìgida yiriwali kàlanw Ke. O kàlanw waleyali siratige la, a ka baara Sera den balodesetɔw ladonni ma. O y’a Blà ka balodɔn faamuya sira Taama. A ye den caman ni Kisi n’a ka balodɔn dɔnniya ye Mali dugumisenninw na bàɲuman-ketɔn dɔw la i n’a fɔ Medicine for Mali n’a ɲɔgɔnnaw. A be den balodesetɔw ladoncogo Dɔn k’u fari Lafa n’a ma Ke ni dɔgɔtɔrɔso-lataa ye. A be denbaw Dege balo nafama dlacogo la ka Di denw ma.
Kr Seku ye siginikalan ni magokalan caman Ke kalandenw ‘kùn. A ka kàlanden kɔrɔ dɔw yere be 'jɔyɔrɔ ɲenama na dugu dɔw ‘kɔnɔ. A dɔw be u ka galoda (komini) cakelaw la bì.
A sàn 24 Fle nin ye, Kr Seku be baara Ke bamanankan na sìgidaw yiriwali ‘kɔnɔ. A ye forobakeneya baaraw da Mine SAVE THE CHILDREN na ka Tla k’o dɔw Ke ADRA MALI la. Nin bee la, Seku Sangare ye zana ‘dɔnbaaje ye bamanankan na. A yere ɲuman na, “mɔgɔ kelen bololatulu te Se ka sama Mun”. A b’o zana in Da ka jama Suguni ka Ke fàsokanw baarali kan.
Kan ni Yiriwa cɛbɔ dòn. A ye sɛbɛn dɔw Bayɛlɛma ka Bɔ fransɛkan na ka Blà bamanankan na, balodɔn kan. A ka zana sɛbɛnnen fana bɛ bà kelen ni 'kɔ Bɔ. A 'sèn bɛ poyisɛbɛn ni sɛbɛnni sugu caman na bamanankan lafali kama.
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2017-01-07


text:
Balikukalan
Balikukalan
Sɛtanburukalo tile 8, o ye Balikukalan tɔgɔladon ye diɲɛ kɔnɔ. ɲinɛnta kunkan Mali la, o ye : «Balikukalan san 50 Mali la : Kɛlenw ni laɲiniw.» ɲinɛnta baaraw kurunbo karili bɛna kɛ Yelimani sɛtanburukalo tile 4 san 2010 Kalanko, Balikukalan ni Fasokan Minisiri fɛ, n’o ye Karamɔgɔ Saliku Sanɔgɔ ye.[1]
Nin don in seli kɛli ɲinan an fɛ yan Mali kɔnɔ, o ni an ka yɛrɛmahɔrɔnya tali san biduurunan seli bɛ bɛn. O ye fɛn ye, min b’a jagoya an ma an k’an kɔ filɛ san biduuru tɛmɛnen baarakɛlenw na k’a fɔ ko baara caman kɛra. Nka alisa, baara kɛta tɔ ka ca. An k’an cɛsiri alisa: ka sɛnɛkɛlaw, baganmaralaw, mɔnikɛlaw, bolola baarakɛlaw bɛɛ kalan, u ka se ka nafa sɔrɔ u ka baaraw la.[2]


text:
Farafina Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
🇺🇬Uganda: Sɛnɛkɛla misɛnninw bɛ baara kɛ ni sɔrɔdasi nɛrɛma ka wuluwuluw ye i n’a fɔ bagaji nɔnabila min tɛ fɛnɲɛnamaw tiɲɛ, k’a sɔrɔ kɛlɛ bɛ senna Ukraine jamana na
🇰🇪Kenya:Kenya jamana senate ye a ka lajɛ fɔlɔ kɛ jumadon, jamana ka kiritigɛsoba ye William Ruto ka sebaaya jira Awirilikalo jamanatigi kalata la
🇬🇭🏴Gana: Angilɛw ni Gana tulonkɛlaw ye kulu dɔ sigi senkan min tɔgɔ ye ko Melanin Gamers Gana faaba la, Akra, walasa ka yɔrɔ lakananen di ɛntɛrinɛti tulonkɛlaw ma, siya suguya caman na
Farafina Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
Farafina Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
You are using Science Of Synthesis as a Guest.
Please login or sign up for a free trial to access the full content.26.1.6.6.1 Method 1: Hydrolysis of O,O-Acetals
Please login or sign up for a free trial to access the full content.
Desmaële, D., Science of Synthesis, (2005) 26, 333.
Although acetals are easily hydrolyzed by acids, they are extremely resistant to hydrolysis by bases. Acetals of aldehydes or ketones therefore provide protection from bases, and the acetals can be subsequently cleaved by exposure to an acid. In general, acyclic acetals are much more sensitive to acids than their cyclic counterparts; thus, the former are only used when selective or very mild hydrolysis is necessary to conserve the product. The ease of hydrolysis depends on the substitution; for a series of acetals the relative rates of hydrolysis [krel] follow the order CH2(OEt)2 [1]: MeCH(OEt)2 [6000]: Me2C(OEt)2 [1.8 × 107].[220] This variability has been exploited to selectively unmask a ketone group in the presence of an aldehyde acetal; for example, the ketone 112 is obtained by simply heating the difunctional acetal 113 in water (Scheme 35).[221]
Meeeee 88 Meeeeeeee Meeeeeeeee ee e Meeeeeeeeeee Meeeee[888]
8,8-Meeeeee eeeeeeeeeee ee eeeeeee eeeeeeeee eeeeee eeee eee eeeeeeeeeeeee 8,8-eeeeeeeeee. Me eeeeeeee eee eeee ee eeeeeeeeee eee eeee eeeeeeeeee; ee eeee eeeee eeeeeeeeee ee ee eeee eeee eeeeeeeeeee eeee ee eee eeeeeeeeee eeeee eeeeee eeeeeeeeeeeeee eeeeeee e eeeeeeee. Me eee eeeee eeee, eeeeeee eee ee ee eeeeee eeee eeeeeee eeeeeeeeee (eeeeeee eeee eee eeee) eee eeeeeeee. Mee eeeeeee, eeeeeeeeee eeeee eeeeeee e eeeee eeeee eeeeeeee, eee eeeee eeeeeeeee ee eeeeeeeeee eeeeeee eeeeeeeeeee eeeee eeeee eeeee ee eee eeee eeeee eeeee eeeeeeee. Meee, eeeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeee 888 ee eee eeeeeeeeee-8-eee 888, eeeee ee eeeeeeeeeeeeee eeee eeeeeeeeeeee eeee, ee eeeeeeee eeee eeeeeeeee eeee eeeeeeeeeeeeee eeee (Meeeee 88)[888] Meeeeeeee eeeeeee eee eeee eeeeeeeee ee eeeeee eeeee, eeeee ee M,M-eeeeeeeeeeeeee eeeeee ee eeee eeeeee ee eeee eeee ee ee eeeeeeee eeeeee. Mee eeeeeeeee eeeeeeeee ee ee M,M-eeeeeeeeeeeeee eeeeee eeeeeee eee Meeee eeeeeee ee eeeeeeeee ee eeeeeee eee eeeee 888, eeeee eeee eeeeeeeee eeee 8 M eeeeeeeeeeee eeee ee eeeeeeeee eeeeeeee eeeeeee eee eeeee 888 eeeeeee e eeeeeeeeeeee–eeeeeeeeeeee eeeeeeee (Meeeee 88).[888] Me eeeeeeee eeee eeeee eeeeee, eeeeee eeeeee eee eeeeeeeeee eeeeee ee eeeeee eeeeee eeeeeeeeee (88% eeeeeeeeeeee eeee, 88 eeeeeee), eee eee eeeeeee eeeeeee ee eeeee eeeee (ee MeMM, ee M8MM8 ee MMM, ee MeMM), ee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeee ee 8-eeeeeeeeee eeee 888 eeee eee eeeeeeeeeeee 888 (Meeeee 88).[888]
Meeeee 88 Meeeeeeee ee eee Meeeeeeee ee eee Meeeeeeeee ee Meeeee Meeeee eee Meeeeee Meeeeeeee[888–888]
Meeeeeeeeee, eee eeeeeeeeee ee eee eeeeee eeeee ee eeeeeeeee ee eee eeeeeeee ee eeeeee eeeeeee eeeee (eeeeeeeeeeee eeee, eeeeeeeeeeee eeee, eeeeeeeeee eeee, eeeeeeee eeee, ee eeeeeeeee eeee) ee eeeeeee eeeee (eeeeee eeee, eeeeee eeee, eeeeeeeeeeeeeee eeee, ee 8-eeeeeeeeeeeeeee eeee).[888] Me eeee eeeee, ee eeeee ee eeeeeeee eeeee eeeeeeeeee eeeeee, eeeeee eeeeeeeeee eeee ee eeeeeeee eeee ee eeeeeee eee eeeeee ee eeeeeee eeeeeee ee eee eeeeeeee ee eeeeeeeeee 8-eeeeeeeeeeeeeeee (MMMM). Mee eeeeeee, eee eeeeeeeee eeeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeeee eeeeee 888 ee eeeeee eee eeeeeee eeeeee 888, e eeeeeeeee eeeee ee eeeeeeeeeee, ee eeeeeeee ee eeeeee eeeeeeeeeeee eeeee eeee eeeeeeeee eeee eeeeeeeeee 8-eeeeeeeeeeeeeeee (Meeeee 88).[888] Me e eeeeee eee eeeeeeeeeeeeee eeeeeee, ee ee eeeeeeee eeee eeeeeeee eeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeee eeee ee eeeeee eeee ee eeeeee eee eee ee eeeeeeee eee eee eeeeeeeeeeee ee eeeee eeeeee ee eee eeeeeeee ee eeeee eeee-eeeeeeeee eeeeeeeee ee eeee eeeeeee 888; eee eeeeeee, eeeeeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeeeee eee eeeeeeee ee 88 eee 88% eeeeee, eeeeeeeeeeee.[888] Meee ee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeee 888 ee eeee eee eeeeee 888, eee ee eee eeeee eeee ee e eeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeeee eeeee eeeeeeeeeeee (Meeeee 88).[888] Meeeeeeeeeee ee eeeeeee eee eeeeee eeeeeee eeeee eeeeeeee eeeeeee eeeeeeeeee eee ee eeeeeeee ee eeeeeee eeee ee eeeeeee eeeeeeee eeeeeeeee, ee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeeeeee ee eee eeeee 888 eeee eee eeeeee 888 eeee eeeeeeeeeeee ee eee eeeee eeeee (Meeeee 88).[888]
Meeeee 88 Meeeeeeeeeeeee Meeeeeeeee ee Meeeee[888,888,888]
Meeeee eeeeee eeee ee Meeee 88,[888] Meeeeeeee 88,[888] ee eeeeeeeeeeeeeee M 88 eeee[888] eee eeeeeeee eeeeeeeeeee eeeeeeee eeeee eeee eeeeeee eeee eeeeee eeeeee eeeeeeeeee ee eeeee ee eeeeeee eee eeeeeee.
Meeeeeeeeeee Meeeeeeee
Meeeeee 888 ee Meeeeeeeee ee Meeeeee eeee Mee Meeeee Mee: Meeeeee Meeeeeeee:[888,888]
Me ee eeee ee 88% eeeeee eeee (8.8 e) eee eeeee eeee eeeeeeeeee eeeeeeee ee e eeeeeeeeee ee eeeeee eee 88 (8.8 e, Meeee 88–888 Meee) ee MM8Me8 (8 eM). Meeee 8–8 eee, eee eeeeeee eeeee eeeeeeeeeee eee ee eeeeeeeeee ee eee eeeeee eeeeeee. Mee eeeeee (8.8 e) eee eeeee eee eeeeeeee eee eeeeeeeee ee ee eee 8.8–8 e. Mee eeeee eeee eeeeee eee eeeeeeeee ee eeeeeeeeee ee e eeeeeeee eeeee eeeeee eee ee eee eeeeee eeeeeee eeeee eeee MM8Me8. Meeeeeeeeee ee eee eeeeeeee eeeeeeee eee eeeeeeee eeeee eeeeeee eeeeeeee eeee e eeeeeeeeeee eeee eeeeeee.
References
Meeeeee Meeeeeeeeee
- 8.Meeeee-Meee, (8888) 8/8, 888.
- 8.Meeeee-Meee, (8888) 8/8e, 888.
- 8.Meeeee-Meee, (8888) 8/8e, 8888.
- 8.Meeeee-Meee, (8888) M 88e, 8888.


text:
Mopti sigida musso jekulu nyemogo, Mme Traore, Hawa Koita felaw, kari don danteme wale kan.
Mme Traore, Hawa Koita musso jekulu -Reseau des Femmes engagees pour le developpement bi kumana Mopti mara basibabaliya lahalawyaw kan, Mopti marala. A fe, fo mali jamanadenw wolomasiri tabaw, danteme wale bagaw ani sigidadenw be ki, tege don nyogon bolo ka, jamana tanga, Baw Mali faso de kodo.
Programmes
-
-
juin 27, 2022
Mali Sorodassiw Ka Kiri Kene- Mopti
-
juin 26, 2022
MALI wolomasira tabaw-FAMA ka, laseli
-
-
juin 26, 2022
Amerik jamanatigi Joe BIDEN ka sariya marmafenw kan
-
juin 26, 2022
RDC RWANDA - Jamanatigi Felix Tshisekedi ka, laseli


text:
Alaamu doro
Alaamu doro nyɛla dɔri bimbirili din wuligiri ni valiŋ salo gbaluŋ zuɣu saha bihi sunsuuni. Kotomsi kamani meningococcal infections puuni, di wuhiya ni dɔriti bal' yini yi gbahi niriba ban gari ninvuɣu pia ni anu (15) ninvuɣ' tuhi kɔbiga (100,000) kam puuni ka di gbaabu maa kuli pa taba dabisili kam hali ni dakulo ayi, lala doro ŋɔ leela alaamu doro maa.[1][2]
Di gbunniEdit
Alaamu doro nyɛla doro din gbahiri niriba ʒilɛlini saha bihi sunsuuni.Tuma duu dinsu dɔriti gu ka taɣi yaɣili wuhi alaamu doro ni nyɛ shɛli ka yɛli ni di nyɛla dori bimbiri shɛli din yoli biɛhigu ni n tooi gbahiri niriba pam n yaɣi bin namida tiɛha zuɣu.[1] Bɛ ni boli shɛli alaamu doro nyɛla dɔri bimbiri shɛli din ni tooi gbaai niriba pam saha bihi sunsuuni ka di ni gbaai so kam nyɛla ŋun kɔbi doro maa la so yini zuɣu. Saha shɛŋa, di tooi zaŋdi alaamu doro mini dori libigirili m-maɣisiri taba. A maa ban tooi niŋdi yɛla vihigu ka sabirili n niŋdi kundinima ni ka mani Manfred S. Green mini o taba ban yɛlimi ni dɔri libigirili nyɛla din pɔri ni alaamu doro ka dama Chambers Concise Dictionary mini Stedman’s Medical Dictionary ni saɣiti li shɛm.[2]
Din tahiri li naEdit
- Dɔri bimbirili din bɛ ʒilelini yi-ti bi n-kaɣilim
- Dɔri bimbiripalli yi-ti pkɛ ʒilelini
- Di yi ti niŋ ka niŋgbuna kɔŋ yaa din ni tooi tuhi dɔri bimbira din be dinni.
Di tuya ni ti baŋ kadama, alaamu doro dii bi ʒɛmi ni di nyɛ dɔr' loorili hali. Di kuli nyɛmi kadama dɔri bali yini yi ni tooi gbaai ninvuɣu gbaluŋ saha bihi sunsuuni.[2][3] Lala ŋɔ zuɣu, di tooi zaŋdi alaamu doro n-tiri dɔrishɛli silimiinsi ni booni “West Nile fever”[2] la n ti pahi timsim bee niŋgbuna galisim doro (ka mani anduniya alaafee laɣingu tuma du shɛli bɛni ka bɛ booni li World Health Oraganisation[4]) mini ban pahi lala tuma yaɣili ŋɔ nima ni sɔŋli shiɛm bɛ tuma yaɣanima ni.[2]
Di tooi niŋda ka ti nyɛri alaamu dɔriti ti bindira din gabisi ni. Kotomsi kamani ti ko'nyurima ni. Binnɛma bee binvuri kamani duunsi bee jaŋgbara gɔrim zaŋ yi ʒilɛli ni n-zaŋ chaŋ ʒilɛli shɛŋa ha ni gba tooi leeri sababi n-ʒiri alobo doro na.
Alaamu doro tooi lahi nyɛla din chɛni n-doli saha. Doro kamani kohingu tɔŋtɔŋ tooi kanimina pohim bee kikaa saha ka gbaŋ-kɔɣu mi tooi zooi n kani na tulim bee waligu saha.
Di be alaamu dɔriti waliginsim puuni ka di doli la di ni gbahi ninvuɣ’ shiɛba ni di ni di ninvuɣ’ shɛba nyɛviya. Alaamu doro laasabu maalibu zaŋ chaŋ di kpaŋsibu mini di yaa gbarigibu kpuɣiri la yuma anu bee yuun’ pia saha.
Alaamu doro balibuEdit
• Alaamu doro din yi luɣ’yini na bee din daliri nyɛ zaɣ’yini. Dimbɔŋɔ wuhirila alaamu dɔriti din be biɛhigu ni ka salo tooi kɔbiri li luɣini bee ka daliri shɛli din che ka salo kɔbirili nyɛ zaɣ’ yini.
• Alaamu doro din-loora. Lala alaamu doro ŋɔ nyɛla din ni tooi mooi bee n kɔbi ŋun pun maali li sani. Di ni pun gbaai so nyɛla ŋun ni tooi zaŋli n looi so ha dabam.
• Alaamu doro din laɣim din yi luɣi yini na mini din loora. Kotomsi kamani alobo doro din yi so sani n-looi so zooya ka di nyabili nyɛla luɣ' yini bee ka bin yini n-ʒili na kamani silimiinsi ni booni shɛli “zoonotic” dɔri ʒirigu.
Alaamu doro ni loori shiɛmEdit
• Di tooi doli pɔhim n loora. Di yi niŋ ka maŋa gubu bee taɣibu kani, pɔhim nyɛla din ni tooi ʒi alaamu doro n-yi so sani n-looi so diyi niŋ ka bɛ miri taba kamani napɔŋ ŋmɛbu bu pia zaŋ chaŋ bu pishi zuɣu.[5]
• Binniɛma gba nyɛla ban ni tooi tahi alaamu doro na ʒilelini.
• Alaamu doro ni tooi lahi yina nama puuni. Lala dini ŋɔ din kuli yirimina sala bee ninvuɣ’ zoobo ni bee liɛbgimsim ni.
• Miribu, shihibu bee taba ni kpɛbu. Alaamu doro ni tooi yina binniɛŋ dimbuni na, ko-nyurim din gabisi, salo bee laɣingu ni di yi niŋ ka niŋgbuna sɔri taba bee n-shihiri taba.
• Di ni tooi yi ʒaamani shɛli n-looi ʒaamani shɛli ha nima bee ka di yi laamba sani (bɛ ʒim ni) n-looi bɛ ni nam shɛli bee n-dɔɣi bi' shɛba.
KundivihiraEdit
- ↑ 1.0 1.1 203.37.81.xxx. Centers for Disease Control and Preven-tion (English). Retrieved 2001-10-16.
- ↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 Lua error in package.lua at line 80: module 'Module:Citation/CS1/Suggestions' not found.
- ↑ https://doi.org/10.3201%2Feid1206.051263
- ↑ https://www.who.int/nutrition/topics/obesity/en/
- ↑ https://www.researchgate.net/publication/340903626


text:
Simon Marius
Jatekaramɔgɔ – Furakɛlikɛla – Dolokaramɔgɔ
1573 – 1624
Bulonba dolokaramɔgɔ baarakɛla ka bɔ Gunzenhausen, bɔra "jupiter" ka doloba naani kan zanwuyekalo san 1610 Ansbach dugu kɔnɔ ka kɛɲɛ ni Galile ka waati ye, nka san 1614 kɔnɔ de a ka sɔrɔ k'a ka ɲinini jaabiw gansi Mundus lovialis gafe kɔnɔ, o gansili sankɛmɛkunbɛn naanina bɛna san 2014 ma.
Filɛkasɛbɛn jalakili min dara a la Galile fɛ ye tɔgɔ tiɲɛ se a ma a ka dɔnnibaaraw la, hali n'o ya sɔrɔ kɛmɛsi muganna daminɛ la a yira la k'a fɔ ko dalilu te jalakili in la ani k'a fɔ k'a ka kɔrɔsiliw ma siri cogo si la Itali kaw ka dɔnnibaga la. San 2014 kɔnɔ, wilikajɔ caman kɛra – kɛrɛnkɛrɛnyala Frankoni duguw kɔnɔ – walasa k'a ka dɔnnibaara kɛlenw lajɛya.
Ni dantigɛli bɔlɔlɔ sanfɛ daminɛna sanyɛlɛmaseli la san 2014. Laɲini ye ka kunnafoni sunw faraɲɔgɔkan ani "littérature secondaire" ani kɔnferansi ani Kunnafoni sugu wɛrɛw minu bɛ talikɛ Simon Marius kan, walasa – a ka se ka kɛ cogo bɛɛ la – ni kunnafoni nunu ka lasɔrɔ nɔgɔyala. Ni hakililatabaw bɛ jama wele ka ni "Portail" ɲɛci bɔ min dabɔra Simon Marius kama n'a bɛ sɔrɔ kan caman na, ani ka dɛmɛ kɛ walasa k'a lawara.
Prognosticon Astrologicum auf 1612, C3r


text:
Ziirinda >
Nɔnɔfeere-muso ka togola-sandon
Don dɔ la, fulamuso dɔ Bɔra ka dugutaa-sira Minɛ. Den b'a kɔ la an'a ka nɔnɔflen b'a 'kùn. A bɛ ka Taa nɔnɔfeere la. An tùn bɛ samiɲɛ la. Fulamuso bɛ na Se kungo kolon dɔ 'kɔnɔ waati min na, san Fìnna tɛ. Fulamuso tɛ ni dugu ʃi ye o yɔrɔ la yen. Sanfin Nàna Wuli tuma min na, o Bɛnna ni fulamuso seli ye foro dɔ ma sira kan yen. Komin togo dɔ jɔlen tùn bɛ o foro la, fulama ko payi k'ale ye sandonyɔrɔ Sɔrɔ o ye. A Farala ka Taa Dòn togo in 'kɔnɔ. Ale Dònna togo 'kɔnɔ k'a Sɔrɔ kungofɛn dɔw tùn bɛ yen kaban. Nka Ala ni ale ka balaka-balaka fɛ ani dìbi bonyako jugu fɛ togo la, ale ma kungofɛn ninnu Ye.
San Tora ka Nà. San bɛ Mɛgɛru. San bɛ ka Pɛrɛn. San in pɛrɛnkan Nàna togo kɔnɔfɛnw ja Bɔ sanko nɔnɔfeerela kɔladen. Den Nàna kasi Dabɔ san mankan 'kɔrɔ. Fulamuso y'i ka nɔnɔfeere-galamanin Tà ka nɔnɔ dɔ Soli ko a b'o Di den ma k'o Naani. Jaa fumlmuso fana jɔyɔrɔ ni warabilen jɔyɔrɔ bɛ ɲɔgɔn kɛrɛ fɛ togo 'kɔnɔ. Sani galama nɔnɔma ka Tlen den da ma muso kɔ la, o Taara Bɛn warabilen kùn cɛmancɛ ma dìbi la. Fulamuso kɔnin 'bolo ale bɛ ka nɔnɔ Dòn den 'da. Ale Tora ka nɔnɔ in Sugusugu warabilen kùn na. O ni sanpɛrɛnko jugumanba dɔ Bɛnna. A Kɛra walabilen 'ɲɛ na ko nin yɛrɛ ye sanpɛrɛn jiginnen ye ale kan. Warabilen y'i Pan ka mankan Bɔ ka Bɔ da fɛ. Kungosogow tɔw ja bɔko jugu fɛ, olu fana ye da Tan ka Bɔ ɲɔgɔn fɛ. Jaa kɔngɔ gannenba bɛ surukuba la togo 'kɔnɔ. Kungosogow kɛtɔ k'u Pan ka Bɔ sanji tɔnin na, suruku y'i Dɛn ka waraba ku kùn Sawu a da la k'o Tigɛ nink'o Kuru a kenken na. Sanji tɔnin 'kɔrɔ, kungosow ninnu Nàn'u Jɔ ka To ka u ka ɲɛgankow Lakali ɲɔgɔn ye. Warabilen y'i Kanto tɔw ma:
- Aw bɛɛ kùnna ka di o, sanpɛrɛn kisɛden min tùn Digi-digira ne kùn na dun.
Waraba fana Ko:
- Aw tɔw ʃi ka degun tɛ ne ta Bɔ o, n ko sanpɛrɛn nɛgɛden ye ne ku Tigɛ an bɔtɔ.
Surukuba yɛrɛ Sɔrɔla ka Dòn a ka ɲɛgan cogoya la k'o Лɛfɔ a tɔɲɔgɔnw ye. Komin a nalonnen dòn, a Ko:
- Foyi ma Kɛ aw tɔw la. N ko sanpɛrɛn nɛgɛden Nàna i Kari ne da 'kɔnɔ k'i Kuru yen. A' ɲɛ tɛ ne da fununen na o fɛ. Hali n tɛ Sela ka Kuma ka Лɛ a fɛ.
Surukuba y'o Fɔ yɔrɔ min, sogo tɔw Kabakoyara. Olu ko surukuba k'a nɛgɛden Bɔ u k'a Lajɛ n'a bɛ cogo min na. Jaa surukuba ye waraba ku kùn min Tigɛ, jaa o 'kan bɛ o de ma ko sanpɛrɛn nɛgɛden. A y'i da Waga yɔrɔ min na ka waraba ku in Bɔ k'o Bìn, o ni waraba ɲɛ ka Da o kan ʃi ma Kɔrɔya ʃi ye. Waraba fana y'i Jan ka bolokuru Jigin suruku bòlitɔ kukun na fo k'o Digi ka Jigin. Suruku Bòlila ka Taa sanji tɔ murumurunin 'kɔrɔ. Kabini waraba ka o bolokuru ye kukunjigin min Blà suruku la, o Kɛra surukuw taamasiɲɛ ye sa. E m'a Ye ko suruku kuyanfan ʃuulilen dòn k'a kùnyanfan Kɔrɔta. O ma Sɔrɔ dɔ wɛrɛ fɛ waraba ka bugɔli 'kɔ.
Blàdon : 2016-05-14 Yɛlɛmako laban : 2016-05-14


text:
Côte d'Ivoire t'a fɛ ka Mali basigi ( Alassane Ouattara)
Côte d'Ivoire t'a fɛ ka Mali basigi ( Alassane Ouattara) Côte d'Ivoire jamanatigi Alassane Ouattara ye a jira ko o jamana fila ye balimaw ye. Mali ye Côte d'Ivoire sôrôdasi 50 ɲɔgɔn Minɛ, k'u jalaki ko u ye wari sarala ye. Ouattara y’a jira ko jigiya bɛ se ka ɲɛnabɔ teliya la sɔsɔli in na.
Programmes
-
octobre 02, 2022
Mɔgɔ ba caman ye ɲɔgɔn lajɛn kari don Bobo-Dioulasso
-
octobre 02, 2022
Burkina Faso: Ibrahim Traoré ye taama ke Ouagadougou la
-
octobre 01, 2022
Laselikɛlaw binna Faransi ka lasigidenso kan Ouagadougou
-
octobre 01, 2022
Anbafo Jemukan Sibiri Octoburu kalo tile folo san 2022
-
-


text:
Kow fai la’la, sufai lala, Will Smith ye sebaya jonjon ba sorow a kelen ka Richard Williams, moussow mounou be tennis kai , Venus ani Serena Williams olou fa ladekeli la, ja’a dow kononla ‘la. Ni ye a ka jonjon Oscar folow ye !
Mousso fanfin la’la, Jessica Chastain kera mousso, seko ni donko joyorow folow sorow baka ye, a ka joyorow la ja’a « The eyes of Tammy Faye » ni abe boli Ameriki ka Nabila Issa dinai jamana den mouso man dow
Sou labannan ni CODA ka sebaya sorow li, ka ke san ja’a folow ye ! Ale bai boli, koulow bai mokow mounou nan ka baboukan, ni ou bai ou ‘ka dahirimain gnini ni ou den moussomani san 17 fai, ni ale kelen donron debai min’nin ke dou kononla’la.Oscars ka ni janjo jonjon dili kera sou douman ye gninan tinankai moun kow. Layidou mun tara timaila.
Dily Dicko, Voa Bambara, Los Angeles.


text:
Didenw ka ɲɛnamaya
Sodidenw Ye jàmakulu ye i ko dùgumɛnɛw ni bubagaw. U tɛ Kɛ u kelen na. Dikulu bɛ kɛ ‘fɛn ‘kɔnɔ min bɛ Weele ŋunun.
U kuluba bɛ Kɛ ŋunun de la, min bɛ Kɛ jiribolo la ŋunundalaw bɛ min Dla. Didenw bɛ wàaw de Labὲn o ‘kɔnɔ u bɛ dinɔ̀ɔnɔ Da minnu na. Wàa minnu bɛ Kɛ màasamusow ye olu ka bòn ni tɔ̀w ye.
Baarakɛlaw Ye ‘didenw ye minnu tɛ Se kà fan Da. Olu de ka baara Ye ŋunun ladònko ɲuman ye.
Ni didenw Kɔ̀rɔbayara, baarakɛlaw de b’u wàsa Dòn wàaw ladònni na, u bɛ dumuni Di denw mà. U fana bɛ Taa jirifeerew nkàmo Bɔ kà Nà n’u ye ŋunun na. O baarakɛla ninnu bɛ Sà k’u ʃì To dɔgɔ 4 kà Taa 6 la.
Màsamuso bBɛ dikulu bɛɛ la. Ale de ka bòn ni diden bɛɛ ye w’a dɔrɔn de bɛ Se kà fan Da. N’a Bɔra ntùmuya la kàban, a ka baara Ye a fàden bɛɛ fàgali ye. A tɛ Bɔ ŋunun ‘kɔnɔ fiyew ni kàfɔɲɔgɔnya tɛ. N’o Kɛra a bɛ Nà ŋunun na fanda de ‘kan mà. A bɛ Se kà fan Da fo 1 500 ‘don o ‘don. N’a Sàra walima n’a Bɔra ŋunun na pew, baarakɛlaw bɛ màsa kura Лini den minnu bɛ tlè sàba Bɔ ‘cɛ la. U b’u wàsa Dòn o la fo k’o Kɛ màsa ye. O màsa in bɛ Fo ni didenw walasa kà sìgiyɔrɔ kura Лini. O bɛ Weele ko dikulu.
Ŋunun na, cὲmanw tɛ ‘baara Kɛ, u fana tɛ Se k’u yὲrɛ Balo wà u tɛ Se kà dikulu Lakiisi sabu u ‘ʃɔ̀n t’u ‘kun. U bɛ fanw tɔrɔli Kɔ̀nɔ. Ni màsamuso ye fanw Tɔrɔ, o bɛ bɛ Bɔ ŋunun na, cὲ dɔw bɛ Tùgu o ‘kɔ. Minnu Jὲ o fὲ, olu bɛ Sà sabu u bòbara bɛ Fara. Cὲ tɔ̀ minnu bɛ To o ‘kɔ fὲ, olu bɛ Gɛn baarakɛlaw fὲ ni kà Laban kà Sà kɔgɔn fὲ.
Ni baarakɛlaw ye feere nkàmo fàra ɲɔgɔn kàn, u b’a Kùnu ni k’a Лagami u daji la yὲlɛmani ‘kan mà. U bɛ Nà n’a Di ‘diden wɛrɛ mà ŋunun na min fana b’a Kùnu, u b’a Didi ‘ɲɔgɔn mà o cogo la fo kà N’a Da ŋunun ‘kɔnɔ. U b’a ji Bɔ a la n’u jolow ye, tlè 3-4 ‘kɔnɔ a bɛ Yὲlɛma kà Kɛ di ye. U bɛ wàa Datugu o la kà Лὲ. U bɛ di Lasàgo o cogo la walasa k’a K’u dahirimɛ ye ni nkàmo ma Sɔ̀rɔ kungo la sàn min na.
Ni nkàmoɲininaw ye feere ye, u bɛ Nà tɔ̀w Kùnnafoni. U bɛ Sɔ̀rɔ kà Dɔ̀n Daminɛ.
Dɔ Fàra i ka dɔnta kàn
→ fɛnɲɛnɛmaw
→ dùgumɛnɛw ka ɲɛnamaya
→ baganw ka ɲɛnamaya
Microsoft ® Encarta ® 2009.
Blàdon : 2020-03-06 Yɛlɛmako laban : 2020-03-06