text:
Tuuba Suurili
Tuuba Suurili (At-Tawbah ٱلتَّوْبَة)[1]
Suurili ŋɔ maa wuhirila di ni tu kamaata ni Muslimi ŋmaai simli ni chefura balibukam shem, ni binshɛɣu din ni tooi tahi iliŋ Muslimi mini chefura sunsuuni na. Ka di lahi baŋsiri ti chefurinim’ ŋmahiŋgbana ni nyɛ shem.
Aaya nima[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
Aaya nima:[2]
- 1. Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu) yihi bɛ nuu ka chɛ ninvuɣu shɛba yi (Muslinnim’) ni gbaai alikauli ni bana buɣujɛmdiba puuni la.
- 2. Dinzuɣu (Yaa yinim’ chefurinima)! Gom ya tiŋgbani yaaŋa zuɣu chira anahi (ni suhudoo), ka baŋ yani yipala ban yɛn tooi nyɛŋ Naawuni (ka zo n-tilgi). Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun yɛn filim chefurinima.
- 3.Yaha! Di nyɛla molo din yi Naawuni ni O tumo sani na n-zaŋ chaŋ ninsalinim’ sani Haʒititali la dali, kadama Naawuni mini O tumo yihi bɛ nuu ka chɛ buɣujɛmdiba. Amaa! Yi (chefurinim’) yi niŋ tuuba, tɔ! Dina nnyɛ din gari n-zaŋ tin ya.Yi mi yi lԑbi biri, tɔ! Yin baŋmi ya ni achiika! Yi pala ban yɛn tooi nyɛŋ Naawuni (ka zo ntilgi). Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Tim chefurinim’ azaabakpeeni lahibali.
- 4. Naɣila yi (Muslinnim’) ni gbaai alikauli ni ninvuɣu sheba buɣujɛmdiba puuni, din nyaaŋa kabɛ bi yiɣisi alikauli maa, ka mi bi sɔŋ yidim so yizuɣu, tɔ! Yin palimi ya ba bɛ daalikauli hali ni bɛ saha. Achiika! Naawuni bɔrila wuntizɔriba.
- 5. Dinzuɣu, goli shɛŋabɛ ni mɔŋ tobu tuhibu di puuni maa yi ti gari, tɔ! Yin tuhimi ya chefurinim’ maa luɣilikam yi ni paai ba, ka gbahi ya ba daba, ka taɣi ya ba zali, ka ŋman ya taɣi ba soli kam. Amaa! Bɛ yi niŋ tuuba, ka puhi jiŋli, ka ti zakka, tɔ! Yin cheli ya ba. Achiika! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 6.Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Buɣujɛmdiba maa puuni so yi bɔri ni o ʒini tabli a, tɔ! Nyin ʒinimi tabli o hali ka o ti wum Naawuni yɛltɔɣa, din’ nyaaŋa, ka a chɛ ka o paai luɣushɛli o ni yɛn nya suhudoo, domin bɛ nyɛla nivuɣu sheba ban bi mi.
- 7. Di yɛn niŋ wula ka alikauli be ni chefurinima n-zaŋ chaŋ Naawuni mini O tumo sani, (ka bɛ bi yiɣisi li), naɣila yi mini ban daa gbaai alikauli Harami jiŋli (Ka’aba) gbinni la, bɛ yi zani tuhi, tɔ! Yi (Muslinim’) gba man zanimi ya tuhi. Achiika! Naawuni bɔrila wuntizɔriba.
- 8. Ka wula n-yɛn nyɛli, bɛ yi nya nasara yi (Muslinnim’) zuɣu, bɛ ku gu dɔɣim, bee mi ku gu amaana sheli, bɛ saɣiri mi n-tiri ya bɛ noya ni, amaa! Ka bɛ suhiri zaɣisiri li. Yaha! Bɛ pam nyɛla ban kpeeri yira.
- 9. Bɛ zaŋla Naawuni aayanima n-taɣi laɣibihi, ka guri ninsalinim’ ka chɛ Naawuni soli. Achiika! Bɛ tuuntumsa nyɛla din be.
- 10. Bɛ (chefurinim’ maa) pala ban yɛngu bɛ Muslindɔɣim, bee ka bɛ gu amaana sheli. Yaha! Bannim’ maa n-nyɛ ban kpahiri yeɣiri targa.
- 11. Amaa! Bɛ yi niŋ tuuba, ka puhi jiŋli, ka ti zakka, tɔ!Bɛ nyɛla yi mabihi adiini puuni. Yaha! Ti (Tinim’ Naawuni) kahigirila aayanim’ tiri ninvuɣu sheba ban mi.
- 12. Yaha! Bɛ (chefurinim’ maa) yi yiɣisi bɛ pɔri bɛ daalikauli maa nyaaŋa, ka lahi galim yi daadiini, tɔ! Yin tuhimi ya Chefuri zuɣulannima. Achiika! Bɛ pɔri maa kani, achiika! Bɛ ni chɛ yi daadiini saɣimbu.
- 13. Dini bɔŋɔ, yi ku tuhi ninvuɣu sheba ban yiɣisi bɛ pɔri ka niŋ niya ni bɛ yihi Naawuni tumo Makka, ka di nyɛla bana n-daa daŋ ya liribu piligu maa. Di nibɔŋɔ, yi zɔri ba mi? Tɔ! Naawuni n-tu ni yi zo, yiyinyɛla ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli.
- 14. Tuhimi ya ba, Naawuni ni dargi bɛ tibli ni yi (Muslinnim’) nuhi, ka dihi ba vi, ka lahi tin ya nasara bɛ zuɣu. Ka ti doro shɛŋa din be ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli suhiri ni.
- 15. Ka O (Naawuni) mahi bɛ (Muslinnim’) suhiri. Yaha! Naawuni deerila O ni bɔri so tuuba. Naawuni nyɛla Baŋda, Yemgoliŋgalana.
- 16. Bee yi (Muslinnim’) tehirimi ni bɛ yɛn chen ya mi (ka kuli bi dahim ya), ka Naawuni bi baŋ yi puuni ban tuhi tobu, ka mi bi gbibi din pa Naawuni, bee O tumo, bee Muuminnim’ ka bɛ nyɛ simnima. Yaha! Naawuni n-nyɛŊunmidin sɔɣi yi tuuntumsa puuni.
- 17. Di bi tu kamaata ni buɣujɛmdiba gbibi Naawuni jiŋa ka mi diri bɛ maŋ’ shɛhira ni chefuritali. Bannim’ maa tuma saɣim ya, kabɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim buɣum puuni.
- 18. Achiika! Ninvuɣu sheba ban gaandi Naawuni jiŋa (ni jɛma) nnyɛ ban ti Naawuni yelimaŋli ka ti Chiyaama yelimaŋli, ka puhi jiŋli, ka ti zaka, ka bi zo so naɣila Naawuni. Tɔ! Bannim’ maa, tamaha beni kadama bɛ be ninvuɣu sheba ban dolsi puuni.
- 19. Di ni bɔŋɔ, yi (Muslinnim’) zaŋla haʒitiriba kom taribu mini harami jiŋli (Ka’aba) mɛbu zali ka di ŋmani ninvuɣu so ŋun ti Naawuni ni Zaadali yelimaŋli, ka tuhi tobu Naawuni soli puuni? Bɛ ku niŋ yim Naawuni sani. Yaha! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu shɛba ban nyɛ zualindiriba.
- 20. Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli,ka zo hiʒira, ka lahi tuhi Naawuni soli puuni ni bɛ daarzichi mini bɛ nyɛvuya, tɔ! Bana n-nyɛ ninvuɣu shɛba ban mali darza gari sokam Naawuni sani. Dinzuɣu, bannim’ maa nnyɛ ban nyɛ tarli.
- 21. Bɛ Duuma (Naawuni) tiri bala suhupɛlli lahibali ni nambɔzɔbo din yi O sani na, ni yeda shɛli, ka bɛ lahi mali Alizanda yili sheŋa din puuni mali yolsigu din ka naabu.
- 22. Bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni kuli mali wɔra. Achiika! Naawuni sani ka sanyoo din galsi be.
- 23. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelmaŋli! Di zaŋ ya yi banim’ mini yi mabihi leei yi simnima, dindee yi niŋ ka bɛ yu chefuritali n-gari Naawuni yɛlimaŋtibo. Dinzuɣu, ŋun ti zaŋ ba leei simnima yi puuni, tɔ! Bannim’ maa n-nyɛ zualindiriba.
- 24. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di yi niŋ ka yi banima, ni yi bihi, ni yi mabihi, ni yi paɣaba, ni yi dɔɣiriba, ni arzichi shɛŋa yi ni laɣim, ni yi daabilim sheli yi nizɔrini di tiniŋ ashaara, ni yili sheŋa yi ni niŋ yɛda, dina ka yi bɔra n-gari Naawuni ni O tumo, n-ti pahi Naawuni soli tobu tuhibu, tɔ! Yin ʒin ya guhimi hali ka Naawuni ti tahi O zaligu (azaaba) na. Yaha! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu sheba ban kpeeri yira.
- 25. Achiika! Naawuni tin ya nasara luɣa pam, n-ti pahi Hunaini tobu dali la, saha sheli yi (Muslinnim’) nina ni daa tiɣi yi galsim, ka di bi niŋ ya anfaani sheli, ka tiŋgbani muɣi ya di mini di yɛlim maa zaa yoli. Din nyaaŋa, ka yi (Muslinnim’) lԑbi biri (ka zo ka chɛ tobu maa).
- 26. Din nyaaŋa, ka Naawuni siɣisi O suhudoo na n-ti ti O tumo (Annabi Muhammadu), ni ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli, ka siɣisi tobbihi (Malaaika) sheba yi ni bi nya, ka dargi chefurinim’ tibli. Tɔ! Dina n-nyɛ chefurinim’ sanyoo.
- 27. Din nyaaŋa, ka Naawuni deei O ni bɔri so tuuba. Achiika! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 28. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelimaŋli! Achiika! Buɣujɛmdiba nyɛla tabzahi (daɣiri), dinzuɣubɛ miri ka bɛ miri Harami jiŋli (Ka’aba) yuuni ŋɔ maa nyaaŋa, yimiyi zɔri fara (yi mini ba daabilim zuɣu), tɔ! Ni baalim, Naawuni ni largi ya O pini puuni O yi yu. Achiika! O (Naawuni) nyɛla Baŋda, Yɛmgoliŋgalana.
- 29. Tuhimi ya ninvuɣu sheba ban bi tiri Naawuni mini Chiyaama dabsili yelimaŋli,ka mibi mɔŋdi bɛ maŋ’ Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu) ni mɔŋdi sheli, be mi ka yɛlimaŋli daadiini (Muslinsi daadiini) puuni, ka be be ninvuɣu sheba be ni ti litaafi puuni, naɣila bɛ ti yo la tiŋgbani fargu (n-ti Muslinnima) ni bɛ nuu, ka nyɛla ban filiŋ.
- 30. Ka Yahuudunim’ naan yeli: “Uzairu nyɛla Naawuni bia,” ka Nashaaranim’ gba yeli: “Masiihu (Annabi Issa) nyɛla Naawuni bia. “Lala n-nyɛ bɛ noya ni yeltɔɣa,ka bɛ zaŋdi li ŋmahindi ninvuɣu shɛba ban niŋ chefuritali pɔi ni bana maa yeltɔɣa. Tɔ! Naawuni nari ba, bozuɣuka bɛŋmalgiri ba (ka cheri Naawuni dolibu).
- 31. Bɛ (Yahuudu mini Nashaaranim’) zaŋla bɛ daalifa kpamba mini bɛ daadiini toondannima n-leei duumanim’ ka pa ni Naawuni, ni Issa Mariam bia. Bɛ mi daa bi puhi ba ni yɛltɔɣa sheli mpahila bɛ jemmi Duuma yino. Duuma jemdigu n-kan ni yelimaŋli naɣila Ŋuna. O nam simsiya ka chɛ bɛ ni jɛmdi binyɛri shɛŋa m-pahi O zuɣu maa.
- 32. Bɛ bɔrimi ni bɛ pobsi kpihim Naawuni neesim (Muslinsi daadiini) ni bɛ noya, ka Naawuni mi zaɣisi (bɛ yubu maa) naɣilaO pali O neesim, hali chefurinim’ yi je.
- 33. Ŋuna (Naawuni) n-nyɛŊun tim O tumo (Annabi Muhammadu) na ni dolsigu mini yelimaŋli daadiini, domin O chɛ ka di nyɛŋ adiini kam, hali di yi niŋ ka buɣujɛmdiba je.
- 34. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelimaŋli! Achiika! Yahuudu limamanim’ mini dolodolo faaranim’ dirila niriba daarzichi ni ʒiri, ka guri (niriba) ka chɛri Naawuni soli, n-ti pahi ninvuɣu sheba ban laɣindi salima mini anʒilfa sɔŋda, ka mi bi mali li dihiri Naawuni soli zuɣu, tɔ! (Yaa nyini Annabi)! Tim ba azaabakpeeni lahibali.
- 35. Dabsi’ sheli bɛ ni yɛn ti pɔbsi li (salima ni anʒilfa maa), ka di biigi ʒahannama buɣum puuni, ka bɛ zaŋ li n-tabli bɛ gberi, ni bɛ puluɣa, n-ti pahi bɛ yaansi zuɣu,(ka bɛ yeli ba): “Ŋɔ maa ka yi daa laɣim n-zali yi maŋ’ (Dunia la). Dinzuɣu, lammi ya yi ni daa laɣindi shɛli maa (daazaaba).”
- 36. Achiika! Goya kalinli nyɛla pia ni ayi Naawuni sani, ka di sabi be Naawuni litaafi (Lauhul Mahfuuz) puuni, tun dabsi’ sheli Naawuni ni kuli nam sagbana mini tiŋgbani. Di puuni mali chira anahi ka Naawuni mɔŋ tobu tuhibu di puuni. Dina n-nyɛ adiini (zalsi) shɛli din tuhi. Dinzuɣu, di din ya yi maŋ’ zualinsi di puuni. Yaha! Tuhimi ya ban jɛmdi buɣa maa namgbaniyini kamani bɛ ni tuhiri ya (yi Muslinnima) namgbaniyini shem, kabaŋ ya ni achiika! Naawuni mini ban zoro m-be
- 37. Achiika! Naɣisibu nyɛla din pahi chɛfuritali ni, ka bɛ mali li m-birgiri ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali, bɛ niŋdi li (tobu tuhibu) la halalsi n-tiri bɛ maŋ’ yuun’ sheli ni,kamɔŋdi bɛ maŋ’ yuun’ sheli ni, domin di kana n-ti saɣisi Naawuni ni mɔŋ tobu goli sheŋa ni maa, ka di chɛ ka bɛ ni tooi niŋ Naawuni ni mɔŋ shɛli halalsi ti bɛ maŋa, bɛ (shintaŋ) dihi ba la bɛ tuumberi nachinsi. Yaha! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu sheba ban nyɛ gutulunima.
- 38. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelimaŋli! Bozuɣu ka bɛ yiti yeli ya: “Yim ya na Naawuni soli zuɣu tobu ni,” ka yi niŋ tibsim tiŋgbani yaaŋa zuɣu? Di ni bɔŋɔ, yi niŋla Dunia behigu yeda ka chɛ Chiyaama? Dunia behigu nyeɣisim pa shɛli Chiyaama puuni naɣila bɛla.
- 39. Yi (Muslinnim’) yi bi yi tobu maa ni, O (Naawuni) ni niŋ ya azaabakpeeni, ka taɣi ya ka tahi ninvuɣu sheba dabam na, ka yi ku tooi niŋ O (Naawuni) chuuta sheli. Yaha! Naawuni nyɛla Toora binshɛɣu kam zuɣu.
- 40. Yi (Muslinnim’) yi bi sɔŋ O (Annabi Muhammadu), tɔ! Achiika! Naawuni Ŋun sɔŋ o, dina n-nyɛ saha sheli chefurinim’ ni daa yihi o (Maka), ka o nyɛ niriba ayi puuni yino (o mini ti toondana Abubakar), saha sheli bɛ niriba ayi maa ni daa be zoloŋ la ni, saha sheli o (Annabi Muhammadu) ni daa yeri o zo maa (Abubakar): “Di niŋ suhusaɣiŋgu, achiika! Naawuni be ni tinima. Dinzuɣu, ka Naawuni daa siɣisi O suhu-doo na nti ti o (Annabi Muhammadu), ka kpaŋsi o ni sooje sheba yi nina ayi ni bi nya (bana n-nyɛ Malaaikanima), ka chɛ ka chɛfurinim’ (buɣujɛmdiba) yɛltɔɣa filiŋ, ka Naawuni yeltɔɣa (Laa’ilaaha illallahu) nyɛ din be zuɣusaa. Yaha! Naawuni nyɛla Nyeŋda, Yemgoliŋgalana.
- 41. (Yaa yinim’ Muslinnima)! Yim ya n-ti tuhi tobu, ka nyɛla ban mali yaa bee chɔɣinsi, ka tuhi ya ni yi daarzichi mini yi maŋsi Naawuni soli, dina n-nyɛ bɛrisuŋ n-tin ya, yi yi nyɛla ninvuɣu sheba ban mi.
- 42. (Yaa nyini Annabi)! Di yi di nyɛla Nyɔri (tobbuna) m-be yoma, ni gɔrim sheli din bi waɣa, bɛ (Munaafichinim’ maa) naan doli a, amaa! Soli maa n-niŋ waɣilim n-ti ba. Ni baalim, bɛ ni po Naawuni (ka yeli): “Ti yi di naan tooi yi tobu maa ni, achiika! Ti naan yina mpahi yi zuɣu. Bɛ maŋsi kabɛ niŋdi ashaara. Yaha! Naawuni mi ni bɛ nyɛla ʒirinima.
- 43. (Yaa nyini Annabi)! Naawuni che m-paŋ a, bozuɣu ka a ti ba soli (ni bɛʒinmi yiŋa, bozuɣuka a bichɛ ba) hali a ti baŋ bɛ puuni ban niŋ yɛlimaŋli, ka baŋ ban nyɛʒirinima.
- 44. Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni mini Chiyaama yelimaŋli ku saɣi bo yeda a (Annabi) sani (ni bɛʒini yiŋ’)ka che bɛ zaŋ bɛ daarzichi ni bɛ mammaŋ’ nyɛvuya n-tuhi Naawuni zuɣu. Naawuni mi nyɛla Ŋun mi wuntizɔriba.
- 45. Achiika! Ninvuɣu sheba ban bi ti Naawuni mini Chiyaama yelimaŋli nnyɛ ban bɔri yedda a sani (ni bɛʒini yiŋa),ka bɛ suhiri zilsi, dinzuɣu bɛ nyɛla ban kuli be bɛ biɛhim puuni m-puri bɛ haŋkaya.
- 46. Yaha! Bɛ yi di bɔri tobu maa ni yibu, tɔ!Bɛ naan mali di shili. Amaa! Naawuni mɔŋ ba mi ni bɛ di yiɣisi pahi yi zuɣu,ka di kpɛhi ba vunnyɛɣili, ka bɛ yɛliba: “Ʒinimi ya yiŋ m-pahi ninvuɣu shɛba ban ʒiya zuɣu.”
- 47. Bɛ (Munaafichinim’ maa) yi di yi tobu maa ni pahi yi (Muslinnim’) zuɣu, tɔ! Bɛ naan ku pahi ya sheli naɣila saɣiŋgu. Yaha! Bɛ naan niŋ yomyoma m-bo tuɣiligu niŋ yi sunsuuni, ka bɛ di yɛnbɔri ya ni fitina, yi mi puuni sheba beni n-di yɛn wum ti ba. Yaha! Naawuni mi zualindiriba.
- 48. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! Bɛ (Munaafichinim’ maa) daa mini pun bo fitina m-bahi a zuɣu (Uhdu tobu ni), ka tilgi tilgi a yɛla hali ka yɛlimaŋli ti ka na, ka Naawuni zaligu (Muslinsi daadiini) nya nasara, ka bɛ (Munaafichinim’) nyɛla ban je.
- 49. Yaha! Bɛ (Munaafichinim’ maa) puuni sheba beni n-yera: “(Yaa nyini Annabi)! Niŋmima yeda (ni yiŋ’ ʒiya), amaa! Di niŋ ma fitina.” Wumma! Bɛ lu fitina puuni. Yaha! Achiika! Ʒahannama buɣum nyɛla din gili chefurinima.
- 50. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! A yi nya din viela, ka di saɣim bɛ suhiri. Amaa! Yɛlibɛɣu yi nya a, ka bɛ yera: “Achiika! Tinim’ pun gbaaila ti maŋ’ poi ni dina,” ka bɛ lԑbi biri, ka nyɛla ban niŋdi suhupielli.
- 51. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di kariya ka yɛlibiɛɣu nya ti naɣila Naawuni ni sabi sheli n-ti ti, Ŋuna n-nyɛŊun taɣiri ti. Yaha! Ban ti yelimaŋli zaŋmi bɛ yɛla n-dalim Naawuni.
- 52. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di-ni bɔŋɔ, yi (Munaafichinim’) ʒɛmi guhiri ti ni yɛlisuma ayi (nasara bee kpibu) puuni yini ti paai ti? Ka ti (Muslinnim’) mi guhiri ni Naawuni gbaai ya ni azaaba din yi O sani na, bee (ka ti kun ya) ni ti nuhi. Dinzuɣu ʒinimi ya n-guhira, achiika! Ti mi gba nyɛla ban ʒiya guhiri m-pahi yi zuɣu.”
- 53. Yelima: “Dihimi ya ka di nyɛla yi yurimi bee yi bi yura, di kariya ka bɛ (Naawuni) deei li yi sani, achiika! Yi nyela ninvuɣu sheba ban kpeeyi”.
- 54. Yaha! Ka sheli n-che ka bɛ ku deei bɛ dihibu m-pahila achiika! Bɛ niŋla gutulunsi ni Naawuni ni O tumo, bɛ mi bi kani na jiŋli ni naɣila bɛ nyɛla vunyeɣalinima. Yaha! Bɛ bi dihiri ni bɛ daarzichi naɣila bɛ nyɛla bɛ ni niŋ shɛba talahi.
- 55. (Yaa nyini Annabi)! Di che ka bɛ (Munaafichinim’ maa) daarzichi mini bɛ bihi niŋ a lahaʒiba, achiika! Naawuni bɔrimi ni O zaŋ li niŋ ba azaaba Dunia behigu puuni, ka bɛ nyevuya ti yi ka bɛ nyɛla chefurinima.
- 56. Ka bɛ (Munaafichinim’ maa) naan pɔri Naawuni kadama bɛ bela yi puuni, ka mi ka yi ni. Amaa! Bɛ nyɛla ninvuɣu shɛba naan zɔri dabem (ni yi ti ku ba).
- 57. Bɛ yidi nyasɔɣibu shee, bee zolona ni, bee kpiehili shee, tɔ!Bɛ naan ŋmalgi kpa di polo ka nyɛla ban niŋdi yomyoma.
- 58. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Bɛ puuni sheba beni n-galinda sara taribu shee, bɛ yi ti ba di puuni sheli, ka bɛ saɣi ti li, amaa! Bɛ yi bi ti ba di puuni shɛli, ka a nya ba ka bɛ jeri suli.
- 59. Yaha! Bɛ yi di saɣi ti Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu) ni ti ba shɛli ka yeli: “Naawuni ni saɣindi ti, ni baalim, Naawuni mini O tumo ni ti ti O pini puuni sheli, achiika! Ti nyɛla ban niŋdi kore n-zaŋ chaŋ ti Duuma sani.”
- 60. Achiika! Sara (zaka liɣiri) nyɛla faranim’ dini, ni nandaamba, ni ban tumdi di (zaka maa) tuma, ni ninvuɣu sheba bɛ ni balinda bɛ suhiri (ni bɛ kpe Muslinsi daadiini ni), ni daba chɛbu, ni bɛ ni doli sheba samkara, ni Naawuni soli zuɣu tobu, ni sochanda. Di nyɛla talahi shɛli din yi Naawuni sani na. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yemgoliŋgalana.
- 61. Yaha! Bɛ (Munaafichinim’ maa) puuni sheba beni niŋdi Annabi biɛrim ka naan yera: “O (Muhammadu) nyɛla ŋun tiri yelimaŋli ni lahibali kam o ni wum ni o tibli. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “O wumdila din nyɛ zaɣiviɛlli n-tin ya, o tirila Naawuni yelimaŋli, ka tiri yelimaŋli ni Muumininima, ka lahi nyɛ nambɔzɔbo n-zaŋ ti ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelimaŋli yi puuni. Yaha! Ninvuɣu sheba ban niŋdi Annabi chuuta maa, bɛ mali azaabakpeeni (Zaadali).
- 62. Bɛ (Munaafichinim’ maa) pɔrila Naawuni n-tiri ya (yi Muslinnima) domin yi niŋ ba yeda. Naawuni mi mini O tumo n-nyɛ ban tu ni bɛ niŋ ba yeda, bɛ yi nyɛla ban ti Naawuni yelimaŋli.
- 63. Di ni bɔŋɔ,bɛ bi mi ni achiika! Ninvuɣu so ŋun kpahira n-yɛɣiri Naawuni ni O tumo tarsi, tɔ! Achiika! Ʒahannama buɣum be o zuɣu, ka o nyɛla ŋun yɛn ti kpalim di puuni. Dina n-nyɛ vi zaɣititali.
- 64. Munaafichinim’ maa zɔrimi ni suuri sheli tishee bɛ zuɣu na n-ti tiri ba din be bɛ suhiri ni lahibali. Yelima: “Malimi ya ansarsi, achiika! Naawuni nyɛla Ŋun yɛn yihi yi ni zɔri shɛli maa polo ni.”
- 65. (Yaa nyini Annabi)! Achiika! A yi bɔhi ba bɛ ni yeli: “Achiika! Tinim’ dirila alizama ka dɛmda, tɔ!Yelima: “Di ni bɔŋɔ, Naawuni mini O aayanima, n-ti pahi O tumo ka yi maandi ansarsi?
- 66. Di fabli ya, achiika! Yi niŋ chefuritali yi yɛlimaŋtibo nyaaŋa, Ti (Tinim’ Naawuni) yi che m-paŋ yi puuni sheba, tɔ! Ti ni niŋ sheba azaaba, domin bɛ nyɛla bibɛhi.
- 67. Munaafichinim’ dobba mini Munaafichi paɣaba nyelaban sɔŋdi taba, ka bɛ puhiri taba ni Naawuni ni mɔŋ sheli, ka mɔŋdi tuunviela tumbu, ka che ka bɛ nuhi kpema (bɛ bi diri bɛ daarzichi Naawuni soli). Bɛ tamla Naawuni yela, kaOgba tam bɛ yela. Achiika! Munaafichinima n-nyɛ ninvuɣu shɛba ban kpee yi.
- 68. Naawuni niŋ Munaafichi dobba mini paɣaba, n-ti pahi chefurinim’ alikauli ni ʒahannama buɣum,ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni, dina n-nyɛ din saɣindi ba. Yaha! Naawuni narim ba, ka bɛ lahi mali azaaba shɛli din bi ŋmaara.
- 69. Kamani ninvuɣu sheba ban daa kana pɔi ni yinima, bɛ daa nyɛla ban mali yaa n-gari ya, ka lahi mali arzichi mini bihi n-gari ya, ka bɛ wum nyɛɣisim ni bɛ tarli (saha biɛla), dinzuɣu wummi nyɛɣisim ni yi tarli (saha bɛla) kamani ninvuɣu shɛba ban daa kana pɔi ni yinim’ maa gba ni daa wum nyɛɣisim ni bɛ tarli shem, ka yikpe ʒiri ŋmabu ni kamani bɛ ni daa ŋmari ʒiri shem. Bannim’ maa, bɛ tuuntumsa (laara) saɣim ya Dunia ni Chiyaama. Yaha! Bannim’ maa n-nyɛ ban kɔhi lu.
- 70. Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu sheba ban daa kana pɔi ni bana maa lahibali bi kaba na? (Bana n-nyɛ) Annabi Nuhu niriba, ni Aadunima (Annabi Hudu niriba), ni Samuudu nima (Annabi Salihu niriba), ni Annabi Ibrahima niriba, ni Madyana nima (Annabi Sayibu niriba), n-ti pahi ninvuɣu sheba bɛ ni daa lԑbi bɛ tiŋgbani m-pili (Annabi Lutu niriba), bɛ tuumba daa kaba na ni dalirinim’ din be polo ni, dinzuɣu, Naawuni daa pala Ŋun di ba zualinsi, amaa! Bana n-daa diri bɛ maŋ’ zualinsi.
- 71. Yaha! Ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli dobba ni paɣaba nyɛlaban sɔŋdi taba, bɛ puhirila tuunviela, kamɔŋdi Naawuni ni je shɛli, ka puhiri jiŋli, ka tiri zakka, ka doli Naawuni ni O tumo, bannim’ maa, ni baalim Naawuni ni zo ba nambɔɣu. Achiika! Naawuni nyɛla Nyeŋda, ni Yemgoliŋgalana.
- 72. Naawuni niŋla ninvuɣu shɛba ban ti yelimaŋli dobba ni paɣaba alikauli ni Alizanda yili sheŋa kulibɔnani yɛnti zɔri di gbinni, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni, ni yili vɛla din be ʒinahigu Daalizanda puuni. Yɛda mi din yi Naawuni sani na n-nyɛ din galsi. Dina n-nyɛ tarli din galsi.
- 73. Yaa nyini Annabi! Tuhimi chefurnim’ mini Munaafichinima, ka miitaɣi ba. Yaha! Bɛ labbu shee n-yɛn ti nyɛʒahannama buɣum ni, di labbu shee maa mi nyɛla din be.
- 74. Bɛ (Munaafichinim’ maa) pɔrila Naawuni kadama bɛ bi yeli shɛli (din be). Achiika! Bɛ daa yelila chefuritali yeltɔɣa, ka leei chefurinim’ bɛ Muslinsi kpɛbu nyaaŋa. Yaha! Ka bɛ niŋ tɛhiberi ka bi nya di nasara, mi bɛ daa bi galim ba (bɛ Muslinnima) m-pahila Naawuni ni O tumo n-daa largi ba O pini puuni zuɣu. Dinzuɣubɛ yi niŋ tuuba, tɔ! Dina n-nyɛ zaɣiviɛlli zaŋ ti ba, amaa! Bɛ yi lԑbi biri, Naawuni ni niŋ ba azaaba kpeeni Dunia ni Chiyaama, bɛ mi ka ŋun yɛn taɣi ba tiŋgbani yaaŋa zuɣu (ka chɛ Naawuni daazaaba), bee ŋun yɛn ti sɔŋ ba.
- 75. Yaha! Bɛ (Munaafichinim’ maa) puuni sheba beni gbaai Naawuni alikauli (ka yɛli): “Achiika! O yi ti ti O pini puuni sheli, tɔ! Achiika! Ti naan zaŋ li mali sara. Ti mi naan pahi ninvuɣusuma puuni.
- 76. Saha sheli O (Naawuni) ni ti largi ba O pini puuni sheli,ka bɛ zaŋ li niŋ bem. Yaha! Ka bɛ lԑbi biri, ka nyɛla ban zaɣisira.
- 77. Ka Naawuni zaŋ munaafichitali maa n-dolsi bɛ suhiri ni hali ni dabsi’ sheli bɛ ni yɛn ti laɣim ni Ŋuna, domin bɛ ni kuli yiɣisi Naawuni daalikauli sheli bɛ ni gbaagi O maa zuɣu, ni ʒiri sheŋabɛ ni daa ŋmar maa.
- 78. Di ni bɔŋɔ,bɛ bi mi ni achiika! Naawuni mi bɛ daashili, ni bɛ ni gbaari saawɔra sheŋa maa? Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Baŋdatitali ni din sɔɣi?
- 79. Ninvuɣu sheba ban galindi ninvuɣu shɛba ban niŋdi alheeri Muslinnim’ puuni n-zaŋ kpa sara sheŋabɛ ni yihira, (ka lahi galindi) ninvuɣu sheba ban ku tooi nyeŋ naɣila bɛ kpaŋmaŋ’ targa, ka bɛ (Munaafichinim’ maa) naan maandi ba ansarsi. Naawuni ni mali ba ansarsi yo. Yaha! Azaabakpeeni be bɛ zuɣu (Zaadali).
- 80. (Yaa nyini Annabi)! Bom gaafara nti ba (bɛ Munaafichinim’ maa), bee ka a bi bo gaafara n-ti ba, a yi bo gaafara n-ti ba siɣim bupishiyɔpɔin, tɔ! Di kariya ka Naawuni chɛ m-paŋ ba, di daliri nyɛla bɛ niŋla chɛfuritali ni Naawuni mini O tumo (Annabi Muhammadu). Yaha! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu shɛba ban kpeeri yira.
- 81. Ninvuɣu shɛba ban kpalim yiŋa (ka bi chaŋ Tabuuka tobu ni) Naawuni tumo nyaaŋa maa niŋ suhupelli ni bɛ yiŋ’ ʒiya. Ka zaɣisi ni bɛ zaŋ bɛ daarzichi mini bɛ nyevuya n-tuhi Naawuni soli zuɣu, ka bɛ yeli: “Di yin ya tobu ni tulum ŋɔ saha.” (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Ʒahannama buɣum tuli gari lala, bi yi di nyela ninvuɣu sheba ban baŋda.”
- 82. Dinzuɣubɛ lam bɛla (Dunia ŋɔ), ka ti kuhi pam (Zaadali), di nyɛla sanyoo ni bɛ ni daa tumdi shɛli.
- 83. (Yaa nyini Annabi)! Naawuni yi che ka a yi (tobu ŋɔ ni) n-labi yiŋa, n-ti paai bɛ (munaafichinim’ maa) puuni shɛba, ka bɛ ti lahi bo soli ni bɛ yi tobu sheli ni, tɔ! Nyin yelima: “Kuli mali wɔra, yi ku lahi pahi n-zuɣu ka ti yi, yi mi ku pahi n-zuɣu ka ti tuhi n-dimba. Achiika! Yi daa pun niŋla yiŋ’ ʒiya maa yedda, dinzuɣu ʒinimi ya m-pahi ban pun ʒiya zuɣu.
- 84. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Di puhi jiŋli m-bahi bɛ zaɣiyino kam ŋun kpi zuɣu, a mi di zani o gballi zuɣu. Achiika! Bɛ niŋla chɛfuritali ni Naawuni mini O tumo, ka kpi ka nyɛla ban kpeeyi.
- 85. Yaha! Di chɛ ka bɛ daarizchi mini bɛ bihi maa niŋ a lahiʒiba, achiika! Naawuni bɔrimi ni Ozaŋ li n-darigi bɛ tibli Dunia ŋɔ, ka bɛ nyevuya ti yɛn yi, ka bɛ nyɛla chefurinima.
- 86. Yaha! Bɛ yi ti siɣisi suura sheli na, (ka yeli): “Tim ya Naawuni yelimaŋli, ka pahi O tumo zuɣu ka yi tuhi, ka bɛ puuni bundaannim’ naan bɔri soli a sani, ka yeli: “Cheli ti ka ti pahi ninvuɣu shɛba ban ʒi yiŋ’ maa zuɣu.”
- 87. Bɛ (Munaafichinim’ maa) saɣi ya ni bɛ pahi ban ʒi yiŋ’ maa zuɣu. Dinzuɣu,ka bɛ (Naawuni) ŋari bɛ suhuri, ka bɛ nyɛla ban ku lahi baŋ vienyela.
- 88. Amaa! (Naawuni) tumo ni ninvuɣu sheba ban tiyelimaŋli pahi o zuɣu maa ban tuhi ya ni bɛ daarzichi ni bɛ maŋsi, dinzuɣu, bannim’ maa mali alheeri balibu kam. Yaha! Bannim’ maa n-nyɛ ninvuɣu sheba ban nyɛ tarli.
- 89. Naawuni mali Alizanda yili sheŋa kulibɔna ni yɛn ti zɔri di gbinni shili nguli ba, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni. Dina n-nyɛ tarli din galsi.
- 90. Ka ban mali fabila Larbu tiŋkpannim’ puuni kana ni bɛ ti niŋ ba yedda (ka bɛ di ʒini yiŋa), ka ninvuɣu sheba ban labsi Naawuni mini O tumo ʒiri maa gba ʒini yiŋa. Ni baalim, azaabakpeeni ni nya bɛ puuni ninvuɣu shɛba ban niŋ chɛfuritali maa.
- 91. Taali ka ninvuɣu gbarima zuɣu (ni bɛʒini yiŋa), ni ban ka alaafee, n-ti pahi ninvuɣu sheba ban ka bɛ ni yɛn zaŋ shɛli dihi Naawuni zuɣu, di yi niŋ ka bɛ paɣibɛ suhuri Naawuni mini O tumo zuɣu. Yaha! Taali sheli ka ninvuɣu sheba ban tumdi tuunsuma (ka bi tooi chaŋ tobu ni) zuɣu. Yaha! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Zaadali Nambɔoboznaa.
- 92. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Taali ka ninvuɣu sheba ban yi kana a sani domin a ti kpiɣi ba (ni bimbara), ka a yeliba: “N- ka din yɛn kpiɣi ya,” ka bɛŋmalgi ka bɛ nina kpaari ni nintam, ka di nyɛ suhusaɣiŋgu domin bɛ ka bɛ ni yɛn zaŋ shɛli n-dihi Naawuni zuɣu.
- 93. Achiika! Taali bela ninvuɣu sheba ban bɔri yeda a (Annabi Muhammadu) sani, ka mi nyɛla bundannima. Bɛ saɣi ti ni bɛ pahi ban ʒi yiŋ’ zuɣu, ka Naawuni ŋari bɛ suhiri, dinzuɣu ka bɛ ku lahi tooi baŋ (yɛlimaŋli).
- 94. Bɛ (Munaafichinim’) ni tahi fabla na yi (Muslinnim’) sani di yi niŋ ka yi yi tobu maa ni labi na yiŋa. (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Di fabli ya, di kariya ka ti tin ya yedda, achiika! Naawuni pun ti ti yi lahibali. Yaha! Ni baalim, Naawuni mini O tumo ni nya yi tuma. Din nyaaŋa, kabɛ yɛn ti labsi ya (Duuma so) Ŋunmidin sɔɣi ni din be polo ni la sani, ka O ti tin ya yi ni taa tumdi shɛli tuuntumsa lahibali.
- 95. Ni baalim, bɛ (Munaafichinim’) ni pon ya Naawuni (ka wuhi daliri shɛli din chɛ ka bɛ bi chaŋ tobu ni), yi yi ŋmalgi chaŋ bɛ sani, domin yi chɛ ba. Dinzuɣu! Yim yabɛ yɛla ni. Achiika! Bɛ nyɛla tabzahi (daɣiri). Yaha! Bɛ labbu shee n-nyɛʒahannama buɣum domin bɛ ni daa tumdi tuun shɛŋa zuɣu.
- 96. Bɛ pɔri yala Naawuni domin yi (Muslinnim’) ti ba yeda, tɔ! Yi yi ti ba yeda, achiika! Naawuni pala Ŋun yɛn ti ninvuɣu shɛba ban kpeeri yiri yɛdda.
- 97. Laribu tiŋkpannima n-gari sokam chefuritali mini munaafichitali, bana n-lahi tu ni bɛ di mi Naawuni ni siɣisi zalsi sheŋa na n-ti ti O tumo (Annabi Muhammadu). Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yemgoliŋgalana.
- 98. Yaha! Laribu tiŋkpannim’ maa puuni sheba beni n-gbibi bɛ ni dihiri shɛli Naawuni zuɣu maa ka di nyɛ samli, ka naan ʒiya guhiri ni yɛlibɛɣu nyɛn ya (yi Muslinnima), tɔ! Bana ka yɛlibɛɣuyɛn nya. Yaha! Naawuni nyɛla Wumda, Baŋda.
- 99. Yaha! Larbu tiŋkpannim’ maa puuni so beni ti Naawuni mini Zaadali yelimaŋli. Yaha! Ka o gbibi o ni dihiri shɛli maa ka di nyɛla pulibu Naawuni sani, ni Naawuni tumo daaduwa. Wumma! Di nyɛla nzaŋ ti ba. Ni baalim, Naawuni nyɛla Ŋun yɛn zaŋ ba kpehi O nambɔzɔbo (Alizanda) ni. Achiika! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 100. Yaha! Tuulinim’ ban daa daŋ tooni ban zo hiʒira puuni, ni Madinanima, n-ti pahi ban doli bɛ nyaaŋa ni tuunsuma, Naawuni niŋ ba yeda, ka mali Alizanda yili shɛŋa kulibɔnani yɛn ti zɔri di gbinni la shili n-guli ba, ka bɛ nyɛla ban yɛn ti kpalim di puuni kuli mali wɔra. Dina n-nyɛ tarli din galsi.
- 101. Yaha! Munaafichinim’ be Larbu tiŋkpannim’ ban gili ya maa mini Madinanim’ puuni, bɛ limla munaafichitali puuni. (Yaa nyini Annabi)! A ʒi ba, Ti (Tinim’ Naawuni) m-mi ba, Ni baalim, Ti nyɛla ban yɛn niŋ ba azaaba (Dunia ŋɔ) siɣim buyi. Di nyaaŋa, ka bɛ yɛn ti labsi ba n-ti niŋ azaabatitali ni (Zaadali).
- 102. Ka ninvuɣu sheba misaɣi ti bɛ taali (ni yiŋ’ ʒiya), bɛ nyɛla ban zaŋ tuunvielli mini tuunbieɣu n-gabi taba, di yi pa shɛli ka Naawuni deei bɛ tuuba. Achiika! Naawuni nyɛla Chempaŋlana, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 103. (Yaa nyini Annabi)! Deemi sara bɛ daarzichi puuni, ka zaŋ li nsimsi ba, ka niŋ ba kasi. Yaha! Suhimi gaafara n-ti ba, domin a suhigu nyɛla nambɔzɔbo nti ba. Yaha! Naawuni nyɛla Wumda, Baŋda.
- 104. Di ni bɔŋɔ,bɛ bi mi ni kadama Naawuni deerila O daba tuuba, ka lahi deeri sara. Yaha! Achiika! Naawuni nyɛla Tuubadeera, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 105. Yaha! Yelima: “Tummi ya (yi ni bɔri shɛli), ni baalim, Naawuni ni O tumo n-ti pahi ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli ni nya yi tuma. Yaha! Ni baalim, bɛ ni labsi ya (Duuma so) Ŋun mi din sɔɣi mini din be polo ni sani, ka O ti tin ya yi ni daa tumdi tuun’ shɛŋa lahibali.”
- 106. Shɛba mi beni ka bɛ naɣisi (bɛ tuuba niŋbu) domin Nawuni fukumsi zuɣu.O yibɔra, kaOniŋ ba azaaba, bee ka O deei bɛ tuuba. Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yemgoliŋgalana.
- 107. Yaha! Ninvuɣu sheba ban me jiŋli, ka di nyɛla ni tɛhibɛri zuɣu, n-ti pahi chefuritali, ni wolginsim Muslinnim’ sunsuuni, ka nyɛla bɛ ni mali shɛli shili ni bɛ zaŋ sɔŋ ŋun daa tuhi Naawuni mini O tumo. Yaha! Achiika! Bɛ nyɛla ban yɛn po Naawuni (ka yeli): “Tinim’ bi tehi sheli m-pahila din viɛla.” Naawuni mi diri shɛhira ni bɛ nyɛla ʒirinima.
- 108. (Yaa nyini Annabi)! Di puhi jiŋli di puuni kuli mali wɔra. Achiika! Jiŋ’ sheli bɛ ni me (Kuba’a jiŋli) n-tam wuntia zuɣu, binshɛɣu din gbaai di mebu piligu dali n-nyɛ din tu kamaata ni a puhi di puuni. Ninvuɣu sheba be di puuni mbɔri nibɛ niŋ kasi. Yaha! Naawuni bɔrila ninvuɣu shɛba ban niŋdi kasi.
- 109. Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu so ŋun pili o meei n-tam wuntia ni Naawuni yeda zuɣu, ŋuna n-nyɛŋun gari, bee ŋun me o meei n-tam tiŋgbani shɛli din sirgiri namgbaŋgbriŋ, ka di sirgi o n-ti niŋʒahannama buɣum ni. Yaha! Naawuni bi dolsiri ninvuɣu shɛba ban nyɛ zualindiriba.
- 110. Bɛ (Munaafiɣilim’) mee maa bi yɛn milgi ka nyɛ zilsigu bɛ suhiri ni, naɣila bɛ suhiri ti chihi chihi (ka bɛ kpi). Yaha! Naawuni nyɛla Baŋda, Yemgoliŋgalana.
- 111. Achiika! Naawuni dala ninvuɣu shɛba ban ti yɛlimaŋli nyɛvuya, ni bɛ liɣiri kadama bɛ mali Alizanda, (domin) bɛ tuhirila Naawuni soli zuɣu, ka bɛ tuhira, ka bɛ kura, ka bɛ kuri bɛ gba, di nyɛla alikauli din nyɛ yɛlimaŋli Attaura mini Injiila (Old Testament mini Gospei) puuni, n-ti pahi Alkuraani, ŋun n-leei lahi yɛn pali alikauli n-ti paai Naawuni, dinzuɣu niŋmi ya suhupɛlli (yi ban ti Naawuni yɛlimaŋli) ni daabilim shɛli yi ni niŋ maa. Dina mi n-nyɛ tarli din galsi.
- 112. Bana n-nyɛ ban niŋdi tuuba, ni ban jemdi Naawuni, ni ban paɣiri Naawuni, ni ban lɔri noli, ni ban kurinda n-tiri Naawuni, ni ban ŋmɛri gbɛɣu tiŋgbani ni, ni ban puhira tuunvela tumbu, ni ban mɔŋdi Naawuni ni mɔŋ shɛli, ni ban guri Naawuni zalsi. Yaha! (Yaa nyini Annabi)! Tim ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli suhupelli lahabali (kadama bɛ ni ti kpe Alizanda Zaadali).
- 113. Di bi tu kamaata ni Annabi (Muhammadu) mini ninvuɣu sheba ban ti Naawuni yelimaŋli bo gaafara n-ti buɣujɛmdiba, hali bɛ yi nyɛla bɛ dɔɣiriba, saha shɛli di ni kahigi n-ti ba kadama bɛ nyɛla ʒehiimi buɣum bihi nyaaŋa.
- 114. Yaha! Annabi Ibrahima daa bi bo gaafara n-ti o ba m-pahila di daa nyɛla alikauli shelikao daa niŋ o (kadama o ni bo gaafara n-ti). Amaa! Saha sheli o ni ti baŋ ni o (ba) nyɛla Naawuni dima, ka o pihi o nuu ka chɛ o, achiika! Annabi Ibrahima daa nyɛla ŋun gbargiri o maŋa n-tiri Naawuni, ni Suɣulolana titali.
- 115. Yaha! Naawuni pala Ŋun yɛn birgiri ninsalinim’ saha shɛli O ni dolsi ba naai, naɣila Obaŋsi bala bɛ ni yɛn zaŋ shɛli n-nyɛ wuntia, Achiika! Naawuni nyɛla Ŋun mi binshɛɣu kam.
- 116. Achiika! Naawuni n-su sagbana mini tiŋgbani yiko, Ŋuna n-neeri ka kura. Yaha! Yi ka ŋun yɛn taɣi ya, bee ŋun yɛnsɔŋ ya ka pa ni Naawuni.
- 117. Achiika! Naawuni deei Annabi mini ninvuɣu shɛba ban zohiʒira maa tuuba, ni sɔŋdiba (Madinanima) ban daa doli o miisim saha, saha shɛli bɛ puuni sheba suhiri ni daa ti chɛ biɛla ni di milgi nyaaŋa. Din nyaaŋa, ka Odeeibɛ tuuba. Achiika! O (Naawuni) nyɛla Nambɔzɔrikpeeni lana (Dunia ŋɔ), Zaadali Nambɔzobonaa.
- 118. Yaha! Bɛ (Naawuni) deei niriba ata shɛba bɛ ni daa naɣisi bɛ tuuba deebu, hali ka tiŋgbani ti niŋ bɛla n-ti ba di mini di galsim maa zaasa, ka bɛ mammaŋ’ nyee ti nyoni bɛ maŋa, ka tehini bɛ ka sɔɣibu shee m-pahila Naawuni sani. Din nyaaŋa ka Naawuni deei bɛ tuuba, domin bɛ tuuba niŋ yelimaŋli. Achiika! Naawuni nyɛla Tuubadeera, Zaadali Nambɔzobonaa.
- 119. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelimaŋli! Zom ya Naawuni, ka leei ya ninvuɣu shɛba ban be niyelimaŋli nima.
- 120. Di bi tu kamaata ni Madinanim’ mini Larbu tiŋkpannim’ ban zaa gili li maa kpalim Naawuni tumo nyaaŋa (ka bi yi tobu ni), di mi bi tu kamaata ni bɛ yu bɛ nyɛvuya n-gari o nyɛvuli, domin konyuri bee wahala bee kum shɛli ku paai ba, bɛ mi ku kpiɣi napɔŋ n-chaŋ luɣushɛli ni bɛ ti ku chɛfurinim’ suli, bɛ mi ku ti chɛfurinim’ daŋsi naɣila bɛ sabi li mi ka di nyɛ tuunvɛlli sanyoo n-ti ba. Achiika! Naawuni bi bahiri tuunsumanim’ sanyoo yoli.
- 121.Yaha! Bɛ ku dihi dihiri shɛli (Naawuni zuɣu) zaɣibili n-nyɛ li, bee zaɣititali, bɛ mi ku ŋma yɔɣu (n-chaŋ tobu ni), naɣila bɛ sabi li mi n-ti ba (ka dinyɛ laara), domin Naawuni yo ba samli ni din viela n-gari bɛ ni daa tumid shɛli (Dunia puuni).
- 122. Yaha! Di bi tu kamaata ni Muslinnim’ zaasa yi n-chaŋ tobu ni. Dinzuɣu, bozuɣu ka salo kam puuni yɛɣi shɛli bɛ yi n-chaŋ adiini baŋsim bobu, domin bɛ niriba yi ti yi tobu ni na, ka bɛ zaŋ li nyihi ba wa’azu, domin achiika! Bɛ leei ban yɛn zo Naawuni dabiɛm.
- 123. Yaa yinim’ ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yelimaŋli! Tuhimi ya chɛfura shɛba ban miri ya, ka chɛ ka dimii taɣi ba, ka baŋ ya ni achiika! Naawuni mini wuntizɔriba m-be.
- 124. Yaha! Bɛ yi ti siɣisi suura sheli na, ka bɛ (Munaafichinim’) puuni sheba yeli: “Yi puuni ŋuni ka dimbɔŋɔ maa leei pahi iimaansili (Yɛlimaŋtibo)? Amaa! ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli maa bana, ka di pahi ba iimaansili, ka bɛ nyɛla ban tiri suhupɛlli lahibali.
- 125. Tɔ! Amaa! Ninvuɣu sheba doro ni bebɛ suhiri ni maa, ka di pahi ban daɣiri (munaafichitali) bɛ daɣiri zuɣu, ka bɛ kpi ka nyɛla chefurinima.
- 126. Di ni bɔŋɔ,Bɛ bi nyara kadama yuuni kam puuni bɛ dahindi bala yim bee buyi, din nyaaŋa kabɛ na kuli bi niŋdi tuuba, bɛ mi lahi pala ban teeri Naawuni yɛla?
- 127. Yaha! Bɛ yi ti siɣisi suura sheli na, ka bɛ (munaafichinim’ maa) sheba naan yuli taba (ka yeli): “Di ni bɔŋɔ, ninvuɣu so nyari ya?” Din nyaaŋa kabɛ ŋmalgi, ka Naawuni gba ŋmalgi bɛ suhiri domin bɛ nyela ninvuɣu sheba ban bi baŋda.
- 128. Achiika! Tuun’ so (Annabi Muhammadu) kan ya na yi mammaŋ’ puuni, yi wahala nyɛla muɣisigu o zuɣu, o nyɛla ŋun niŋdi kore n-tiri ya (ni dolsigu), o nyɛla nambɔzɔrikpeeni lana ni ninvuɣu shɛba ban ti Naawuni yɛlimaŋli,ka o shiri nyɛla ŋun zɔri ba nambɔɣu (ka bɔri ba ni aliheeri kam).
- 129. Dinzuɣu, bɛ yi lԑbi biri, tɔ! (Yaa nyini Annabi)! Yelima: “Naawuni saɣi ma. Duuma jemdigu n-kani ni yelimaŋli naɣila Ŋuna. O zuɣu ka n-dalim. Yaha! Ŋuna n-nyɛ Al’arshi shɛli din galsila Duuma.”
Kundivihira[mali niŋ | mali mi di yibu sheena n-niŋ]
- ↑ Bachigahinda Din Be Dagbanli Kur'aani Puuni. The Noble Qur'an: Translation of the Meanings (Dagbani language).
- ↑ Translation of the Meanings of the Noble Qur'an - Dagbani translation, by Muhammad Baba Gutubu.


c: text/html

text:
kurana kalan ko gnuman Yasir Al mazruui, Ni ruh Ani Ruways kabo yakuba Al hadrami fe
bakruba carti
lagniniw: kurana kalan ko gnuman Yasir Al mazruui, Ni ruh Ani Ruways kabo yakuba Al hadrami fe
kalan kela: Yasir Ben Ibrahim Al Mazruui
niefoli suruman: kurana kalan ko gnuman Yasir Al mazruui, Ni ruh Ani Ruways kabo yakuba Al hadrami fe,Ni Mp3 , 128kbps, tiokoya gnuma ye.
farankan wati: 2014-11-09
sira surun: http://IslamHouse.com/741310
ni karti bayelemana ka taga ni kanw la: Arabu kan - talgou kan - uzbeki kan - ordo kan - bengali kan - Nipali kan - anglais kan - Franci kan - Vietnami kan - Sonnki - tajiki kan - tailandai kan - Malezi kan - swahili kan - igori kan - Gafe - Holandi kan - Somali kan - bosni kan

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jatebɔ nɛgɛso tilennen dɔ kan dɛmɛnanw kan
Aw bɛ hakɛ wajibiyalenw fɔ milimɛtɛrɛ kɔnɔ
SP
X - eskala da wulicogo bonya
Y - da wulicogo janya
W - Ladɛrɛsi bonya
F - ledge senna-tɛgɛrɛw
C - Taabolo hakɛ
Z - Taabolo janya
H - Senna-tɛgɛrɛ janya min bɛ bɔgɔdaga sanfɛ
A - Bowstring (Bowstring) ka bonya
B - Dɛmɛn ka bonya
D - dɛmɛn jiginni yɔrɔjan
U - angle de inclinaison de la support ka taa jɔlen na
- Aw bɛ sen fɔlɔ jɔyɔrɔ dɔn ka kɛɲɛ ni sankanso filanan duguma hakɛ ye.
LR
- Aw bɛ wulicogo sigi sen kan. Walasa ka ɛrɛzɛnsunw ja.
walima
Porogaramu sekow.
Jatebɔ min bɛ kɛ nɛgɛso dɔ dilanni nɔgɔman na ka taa sankanso filanan na.
Fɛn minnu ka kan ka kɛ, olu hakɛ dantigɛli.
Yɔrɔ bɛɛ hakɛ tigitigiw.
Nɛgɛdaga dɔ kɔnɔfɛnw bɛɛ ja ni ja caman.


text:
You are using Science Of Synthesis as a Guest.
Please login to access the full content or check if you have access via2.4.7 Method 7: Synthesis of Optically Active Arene Complexes
Please login to access the full content or check if you have access via
Kündig, E. P.; Pache, S. H., Science of Synthesis, (2003) 2, 188.
The synthesis of optically active arene complexes has been developed only for chromium–arene complexes (for applications, see Section 2.4.10). Distinct categories in this class of compound are shown in Scheme 36. Chirality may be associated with (a) a stereogenic center in an aryl substituent, (b) a chiral ligand on the metal, (c) a stereogenic metal center, or (d) different ortho or meta arene substituents (planar chirality).
Meeeee 88 Meeeee Meeeeeee–Meeee Meeeeeeee
Mee eeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeeeee ee eee eee eeeee eeeeeeeeee. Meeeeeee eee (e) eee (e) eeee ee eeeeeeeee ee Meeeeee 8.8.8. Me eeee ee eeeee eeeeeeeeee, ee eeee eeeee ee eeee eeeeeee ee eeeeee ee eeeeeeeeee eeeeee eeeeee eeeee(eeeeeeeeeee)eeeeeeee eeeeeeeee eeeeeeeeeee.[888] Meeee eeeeeeeee eee eeeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeeeeeeee ee eeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeeee[888] eee ee eeeeee eeeeeeee eeeeee ee eeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeee (eee Meeeeee 8.8.88). Meeeee ee eeeeee eeeeeeeeee eeeeeeeee eee ee eeeeeee eeee eeeeeeeeee ee eeeeeee eeeeeeeee (eee Meeeeee 8.8.8.8) eee eeeeeeeeee eeeeeeeee (Meeeeeee 8.8.8.8 ee 8.8.8.8). Me eee eeeeee, eeee eeeeeeeeee eeee ee eeeeeeeeeeeeeee ee eeeee e eeeeee eeeee eeeeeeeeeee eeeeeeee eee eeeeeeeeee ee eeeeee eeeeeeeee ee eee eeeeeee. Meeee eeeeeeee, eeee-eeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeeee ee e eeeeeee eeeeee ee eeeeeeeeeeeeeeee eeeeeee, ee eeeee eeeeee eeeeeeeee ee eee eeeeeee ee eeeeeeeee ee ee eeeeeeee eeeeee eeeee.
References


text:
Ameriki jamana ni a bara kɛ ŋonkon dunia seleke nanin kɔnon, cɛsiri len Mali dɛmɛli la a ka segui foroba fanga lahala kɔnonla 'la. Ni kalo 16 tɛmɛ len, fanga dafirili fila de kɛra Mali la, ani jamana fan caman binan jatikɛ walew mɔkɔw dinɛ tɔkɔla ka mara kɔnonla' la.
Sisan Mali furancɛ fanga bɛ dɛmɛ ŋinila Russie jamana ka kɔkɔrɔ ma do lakana kulu, Wagner fɛ, benkan dɔ ka laseli la mun bitaka dollari million 10 la kalo la. Ameriki jamana ka kɛnɛma kɔw ka kuma latɛmenan ka laseli seben fura dola, Ned Price ko Ameriki jamana " jɔrɔw len" ni hakilila, mun bɛ nafolo " fusuku kasɔrɔ o biseka Mali sardasuw ani foroba cakɛ daw dɛmɛ"
A fɔra ko Wagner jɛkulu ka nafolo bi bɔw Yevgeniy Prigozhin, ni Russie jamana ŋɛmɔkɔ jɛ ŋonkɔw dɔw. Prigozhin ŋanguinlen bɛ Ameriki jamana fɛ, Anglais jamana, Farajɛ jamanaw ka keleya tonba fɛ. " Ned Price ko " Wagner jɛkulu , donnin ni aka dafirili baraw ye ani dankarili adamadeya hakɛw la, tɛanan ben ye Mali la, gan a binan jamana birisa ŋankamin" a ka kuma la.
A ko Mali nafolo " kakan ka Mali denw makow ŋin, a makan ka tononmada kɛnɛma lakana kuluw ye, ni makuntu ŋuma tɛ u la, inafo dankarili u bɛ jamana munu la ka faso jaman la"
Desemburu kalo tilen 13, farajɛ jamanaw ka keleya tonba ye ŋanguinli pinpin Wagner kulu kunan aka dankarili waleyaw la Arabu jamanaw konron yanfala, Ukraine jamana ani Farafina n'gun kan. Ni waleya jara Ameriki jamana ye. Kuman latɛmɛla Ned " jamanaw munu ni Wagner bɛ ye uka jamana dancɛw kɔnonla bɛ nan fantaya,ka fɛkɛya ani lakanabaliya bɛ juguya sɔni" a ka kuma la.
Ako Mali ka Wagner weleli bɛ dansiki Mali ka duniya seleke nani dɛmɛ bagaw finitiguiw lakaw 20000 ni kɔw ka bara la, u shi tɛ Mali jamana ka musaka kɔnonla aka kuma la.
Ameriki jamana ka kɛnɛma kow ŋanabɔw minisiri, Anthony Blinken ye Mali " ko Mali jamana ye Sahel cincin fuga jamanaw basikili yɔrɔ nin ma yɔrɔw ye" a ye wele wele da kɛ Mali man, u ka segui foroba fanga lahala kɔnonla'la. Ko kɛnɛma dɛmɛ bagaw nukuw man, inafɔ, Wagner, binan laŋini waleyali lasegui kɔ.


text:
2012-11-23 19:26:27 点击次数:9716 查阅:暂不记录
韩文歌曲《默默哭泣》韩语歌词用汉语拼音拼出来,拼成汉语,(不是要翻译)韩文歌曲《默默哭泣》韩语歌词用汉语拼音拼出来
默默的哭泣 - T(尹美莱)ka xi mi ku dei dou lou nai miuqie ki yang ki ku tun so gai duoshi lang ha dun mo qi lu you ca ye youshi kan na lu li qiu ka la gumi ya na ka qi ma la kuca la ha duo ma o mo du na ye youhi mu ka la gu ku die we ei bu lin numei ma wu o dui kei ma la youna ma la shi ka duo la gounai yao ku gu ku duo la guku die nei bong song qi na youka ma na die li qi ma la youmo na you za ya nun mu li ku die ma ga duoan gou long shi to gou long shigou la ki wo li ka zou youcou nou ca ku die ba la bu miuqi ye du ha du li lou ma duoye ca ha bu mo ca lun you ca ye youco kun ca la ha men ca la kuta shi na ki you ma la kushi lin ma da shi ou da ga ma ye youwu ku ca la ku ku die we ha bou lin dunei ba wu die gei ma la youna ma la shi ka duo la gounai yao ku gu ku duo la guku die nei bong song qi na youka ma na die li qi ma la youmo na you za ya nun mu li ku die ma ga duoan gou long shi to gou long shigou la ki wo li ka zou youku sen sou zou ka sen ku dieki ya sou zou ki ya ku dieku die lu pu mie miu wu lun mo sou ki miuno mou we qie ma da ca la no wu li ci ma youong ze ma ma ha gei younei ma da zou na gei youku die you na mo su bezei wa yi mu du qi ku da qiumo na you za ya ca lang ni ku die ku li waan gou long shi to gou long shigou la ki na la wa da kuku die yong ku die ca za wa da ou
辂年八九岁,便喜仰视星辰,得人辄问其名,夜不肯寐.父母常禁之,犹不可止.的翻译自?


text:
Binkanni Ber, Tombouctou mara kono
Nin dɔgɔkun laban in na, binkanni fila kɛra konwo dɔ kan fɛnw dilanyɔrɔw sɔrɔdasiw ye sira kan ka taa Ber. Damadɔ binkannikɛlaw ka minɛn minnu tiɲɛna walima minnu sɔrɔla sɔrɔdasiw fɛ. Binkannikɛlaw cɛma, mɔgɔ 11 fagara. Kɛlɛbolo fan fɛ 3 joginlenw, 2 fana joginlen u ka Risi jɛɲɔgɔnw cɛma.
Programmes
-
-
-
-
septembre 27, 2023
Musow ka CAN ka 'tàli kɛ Maroko sàn 2024 Mali vs Centrafrique
-
septembre 27, 2023
Sisan an ka Malidenw ka jaabi lamɛn min bɛ u haminanko la nin waati in na
-


text:
You are using Science Of Synthesis as a Guest.
Please login to access the full content or check if you have access via5.5 The Wacker Process
Please login to access the full content or check if you have access via
Race, N. J.; Patel, H. H.; Sigman, M. S., Science of Synthesis: Catalytic Oxidation in Organic Synthesis, (2017) 1, 429.
General Introduction
The palladium-catalyzed oxidation of ethene to acetaldehyde through addition of water, in the presence of copper(II) chloride and molecular oxygen, is known as the Wacker process (Scheme 1). Since its discovery in 1959 by Smidt and co-workers, it has been successfully implemented as an industrial process for the large-scale production of acetaldehyde.[1,2] Moreover, this discovery also represents the dawn of palladium catalysis in organic chemistry. The selective addition of heteroatom nucleophiles to alkenes continues to be an area of great interest and impact.[3]
Mee eeeeeee Meeeee eeeeeee eeeeeeee ee eeeee eeeeeee eeeee (Meeeee 8):[8] (8) eeeeeeeee ee eeeeee ee eeeeeeeeeeee eeee eeeeeeeeeee eeeeeeeee ee eeeeeeeee(MM) ee eeeeeeeee(8); (8) eeeeeeeeeee ee eeeeeeeee(8) ee eeeeeeeee(MM) ee eeeeee(MM) eeeeeeee; eee (8) eeeeeeeee ee eeeeee(M) eeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeee. M eeeeee ee eeeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeee eeeeeee eeee eeee eeeeeeeeee ee eeeee ee eeeeeeeee eee eeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeeee ee eeee ee eee eeeee eeeee. Mee eeeeeee, eeeeeeeeeeeeee eee eeee e eeeee ee eeeeeee eeeeeeee ee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeee (ee eeeee) eeeeeeeeeee eeeeeee eee eeeeeeeee-eeeee eeeeee eee ee eeeee-eeeeee- ee eeeee-eeeeee-eeee eeeeeeeee.[8]
Meeeee 8 Mee Meeeee Meeeeeeee
Me eeeeeeee eee eeeeeeeee ee eee Meeeee eeeeeee ee eeeeeee eeeeeeeee, eeee eeeeeeee eee eeee eeee eeeeeee ee eeeeeeee eeeeeee. Meeeeeeeeee ee eeee-Meeeeeeeeee eeeeeeee ee eeeee ee e eeeeeeeeeee eeeeee eee eeeeee ee eee eeeeeeeee ee eeeeee e eeeeee eeeeee 8 ee ee eeeeeeee eeeeeee 8 (Meeeee 8). Meeee eee eeeeeee eeeeeeeeee (eeeeeeeee eeeeeeeee eee eeeeeeeeeeeeee eeeeeeeeee ee e eeeeee eeee ee eeeeeeeeeeeeeeeee/eeeee) eeeeeeee ee Meeee ee 8888,[8] eee eeeeeeeeeeeeeeee ee eeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeee eeeeeeeee eeeeeee eee eeeeeeeeeee eeeeeeee ee eeeeeeee eeeeeeee eee eeeeee. Meeeeeeeeeee, ee eee eeeeeeeeeeee eeee eeeeee ee eeee eeeeeeee ee eeeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeee ee eeeeeeeee(8) ee eeeeeeeee(MM). Meeeeee, e eeeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeee–eeeeee eeeeeee eee eeee eeeeeeee, eee ee eee eeee eeeeeeee eeee eeeeee eee eeee eeee ee eeeeee ee eee eeeeeeeeeeeeeeee ee eeeeeeeee.[8,8] Meee eeeeeeee eeee eeeeee ee eee eeeeeeeeeee ee eeeeeeee eeeeeeeee ee eee eeeeeeee. Meeee eee eeeee eeeeeee ee eee Meeeee eeeeeee, eeeeeeeeeeee eeeeeeee eee eeee eeee ee eeeeeeeeee eeeeee eeeeeeeeee eee eeeeeeeeee eee eeeeee, eeeeeeeee-eeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeee ee eee eeeeeeee. Meee eeeeeee eeeeeee ee eeeeeeeeeeee eeeee 8888 ee eeee eeeeee- eee eeeeeeee-eeeeeeeee Meeeee eeeeeeeeee ee eeeeeee.
Meeeee 8 Meeeeeeeeeeeeeee ee eee Meeeee Meeeeeeee ee Meeeeeeeeee Meeeeee
References


text:
Fden ʃaaka Banba ka yɛrɛkofɔ
Ne tɔgɔ ye ko ʃaaka Banba. Ne ye baɲumanketɔn ‘baarakela ye. N y’o baaraw da Mine 2007 sàn na. Ne y’a baara bolodonniw Ke karamɔgɔ Ndo Sise ‘bolo ka Fàra siginikalan ni balikukalan ɲedɔnni baaraw kan.
O kɔ fe, n ye baara Ke Amapros la, Лɔnɔ, Segu mara la. N Kera baarakɔlɔsilila ye yen. O tùn ye bolodali ye min tùn be mara cemabɔli kan.
Bì, n be baara Ke Paji Лetaa la Zeguwa n’a lamini na, sikasomara la. O baara ɲesinnen be denmisenw kàlanni ma ani k’u Lafaamuya kenyereye baara nafa kan.
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2017-01-07


text:
Jasajan
Dugu yɔrɔfɔli
Jasajan Bɛ Sikaso marabolo an’a kolomi la, Gɔ̀nkaso galoda ani Kilela kafoda la. A ni Kilela cɛ Ye bam 35 ye ni k’a ni Gɔ̀ngaso cɛ jànya Kɛ bam 4 ye. A ni duguba min ka surun o Ye Sikaso ye. A n’o cɛ jànya Ye bam 34 ye.
Dugu minnu kɛlen dòn kà Jasajan Lamini olu Flɛ :Siramana B’a kɔrɔn fɛ, Gɔ̀nkaso B’a tlebin fɛ, Fama B’a ni kɛɲɛka ‘cɛ ni kà Jasadennin K’a ni worodugu ‘cɛ.
Dugu tɔgɔko
Kabi Jasajan Kɛra Jasajan ye, a ma Weele tɔgɔ wɛrɛ la.
Dugu dugutigiya
Laadaladugu-tigiko Bɛ Jasajan na sa, nka faama-dugutigi fana Bɛ yen min bɛ dugu ni faamaw cɛtaamaw Kɛ. Dugutigiya Bɛ kìn kelen ka bolo kan an’a bɛ Nà kɔrɔyakunda. Dugutigi ntanyali de bɛ Se kà Nà ni dugutigi yɛlɛmani ye.
Bàla Kulubali de Bɛ dugutigiya la bì. Dugutigi kɔrɔ dɔw Flɛ : Cɔŋolo Banba, Zanpe Tarawele ani Jeni Tarawele.
Dugu bònya
An ma ‘fen Sɔrɔ kà Fɔ dugu bònya kan.
Dugu siyako
Jasajan Ye bamanandugu ye bamanakan bɛ Fɔ min ‘kɔnɔ. Jamu minnu Bɛ yen olu Flɛ : Kɔnɛ, Tarawele, Kulubali ani Bànba. Furusira Bɛ Jasajan kìnw ni ɲɔgɔn ‘cɛ, a jamuw ni ɲɔgɔn ‘cɛ a n’a ni dugu wɛrɛw ‘cɛ.
Dugu baarako
Baarako siratigɛ la, sὲnɛ bɛ Kɛ Jasajan ka sago baara bɛɛ kan. Jasajan sὲnɛfɛn dɔw Ye kàba, malo, keninke, saɲɔ, tiga, tiganinkuru, woso, je, bàra, ʃɔ̀, ani kɔɔri. Sὲnɛ kɛrɛ fɛ, nakɔbaara fana bɛ Kɛ. Nakɔjiri dɔw Flɛ : mangoro, lenburu, buyagi, manje, namasa ani sɔmɔ. Nakɔlafɛn dɔw Ye : fòronto, tamati, nkɔyɔ, salati, nanaye, melɔn, ʃù ani gan.
Ka Fàra sὲnɛ ni nakɔbaara kan, Jasajankaw cɛsirilen dòn baganmara fana na. Bagan marata dɔw Ye misi, bà, saga, fàli, wùlu ani jakuma ye. Kami, tonkɔnɔ, jὲnɛntubannin ani ʃɛ Ye kamanmafɛn marata dɔw ye. Mɔni-kɛyɔrɔ tɛ Jasajan na.
Baara fɔlen ninnu kɔ fɛ, jago fana bɛ Kɛ Jasajan na nka sugu tɛ yen. Jago minnu bɛ Kɛ olu dɔw Flɛ : butigifeere, sὲnɛfɛn-feere, jiriden-feere, baganjago ani ʃɛfeere.
Nin Bɛɛ kɔ fɛ, Jasajannakaw bɛ bololabaara ni donsoya fana Kɛ. Bolalabaara kɛta dɔw Ye ŋununda, sìgilandla ani sansaradla ye.
Dugu fὲɛrɛko
Kungosogow fàgali la, fὲɛrɛ minnu Bɛ jasajannakaw ‘bolo olu Ye marifa ni bese ye. Fὲɛrɛ minnu Bɛ yen kungokɔnɔw fàgali la olu Ye: manabɛlɛ, ntɛnfɛrɛ, wɔ̀lɔjuru ani wɔ̀lɔgɛn. Fɛn minnu bɛ Kɛ sokɔnɔfɛnw minɛni la olu Flɛ: Jonbori (ka juru ncoma Fìli misi ‘ɲɛ, ncɔlɔ (ka misiden Dabɔ sin na), ka bagan masina Nɛgɛn kà Dòn a koronyɔrɔ la walima ka Gɛn k’a Minɛ. Лɛlakegunyako min bɛ Kɛ dugu ‘kɔnɔ o Ye ncankoroda ye.
Dugu yiriwaliko
Yiriwaliko siratigɛ la, nin ko kura kofɔta ninnu Dònna Jasajan ‘kɔnɔ: pɔnpekɔlɔn, jabaranin, kɔɔrisugu, moto, jibanbew, kalalikɛ-mansin ani sὲnɛkɛ-mansin.
Dugu kàlanko
An ma fɛn Sɔrɔ ka Fɔ dugu kàlanko kan.
Dugu batoko
Silamɛya de Bɛ Jasajan. Misiri gansan kelen de Bɛ dugu ‘kɔnɔ.
Dugu ɲɛnajɛkow
Nin ɲɛnajɛlako ninnu bɛ Kɛ jasajannakaw fɛ an Bɛ dòn min na i ko bì: kɔɲɔ, denkundi, seliw, sànyɛlɛmaw, sànkunbɛn ani tɔnɲɛnajɛw. Лɛnajɛ fɔlen ninnu fɔliminɛn Ye bala ye.
Farikolo-ɲɛnajɛ min bɛ Kɛ yen o Ye ntolatan ye. Dugu ɲɛnajɛw bɛ Kɛ fὲrɛ la.
Dugu kungoko
Jiboli-yɔrɔko siratigɛ la, fàla kelen ni jɛ fla bɛ Jasajan na.
Dugu kungojiri dɔw Ye jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, nsira, bumu, ʃi, nɛrɛ, balazan, sunsun, nten, zaajɛ, woo ani zɛkɛnɛ.
Nin kungofɛn kofɔta ninnu bɛ Sɔrɔ Jasajan kungo ‘kɔnɔ: warablen, miniɲan, dànkalan, duga, kungo kami, wɔ̀lɔ, bunun, baninkɔnɔ, tònkanjɔ ani bàla.
Dugu kaburudoko
Jasajan kaburudo Ye kelen ye, a Bɛ dugu ni tlebin ‘cɛ.
Dugu waatiko
Waati minnu bɛ Fɔ ɲɔgɔn ‘kɔ Jasajan na olu Ye samiɲɛ ni kawulɛ ani tlema.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
An ma fen Sɔrɔ kà Fɔ dugu kabakoma-yɔrɔko kan.
Blàdon : 2017-04-27 Yɛlɛmako laban : 2017-04-29


text:
Ber, Tombouctou mara la, geleya sordasi dagayoro la
Kabini Ber sigida la kabini san 10 ni kɔ, Mali sɔrɔdasiw bɛ nin sigida in na sisan. Dagayoro min bɛ MINUSMA bolo, o bɛna di a ma ka kɛɲɛ ni waati bolodalen ye min sigilen don karidon. Kὲlɛw Kɛra Mali kὲlɛcɛw ni marifatigi-kuluw 'cɛ a daminɛ na, o kɔ fɛ ni CMA ye kilomɛtɛrɛ damadɔw Bɔ Ber.
Programmes
-
-
septembre 22, 2023
Sikaso sanfe celu -basikɛtitɔn-
-
-
-
septembre 22, 2023
Cɛnimusoya kɛlɛli baarada la sanfe celu la
-
septembre 22, 2023
Sisan an ka Malidenw ka jaabi lamɛn min bɛ u haminanko la nin waati in na.


text:
You are using Science Of Synthesis as a Guest.
Please login to access the full content or check if you have access via5.4 Halogenation and Halocyclization of Alkenes
Please login to access the full content or check if you have access via
Andries-Ulmer, A.; Gulder, T., Science of Synthesis: Catalytic Oxidation in Organic Synthesis, (2017) 1, 389.
General Introduction
Oxidative halogenation reactions comprise a plethora of different transformations such as the a-halogenation of carbonyl compounds and the electrophilic halofunctionalization of alkenes. The latter reaction constitutes one of the oldest methods for the functionalization of substrates, and found its way into textbooks already in the 1930s. Since then, halogenations and halocyclizations of alkenes have become workhorses in organic synthesis. They are among the most practical, predictable, and significant reactions, giving rise to a manifold of very useful products. With the carbon—halogen bond (C—Cl, C—Br, C—I) strength being relatively low, halogen atoms serve as good handles for further chemical manipulations, such as substitutions or cross-coupling reactions. In addition to their versatility as synthetic building blocks, halogenated compounds themselves also play an important role as pharmaceuticals, agrochemicals, and materials.
Meeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee ee M=M eeeee eee, ee eeeeeee, eeeeee eeeeeeeeeeeeee eeeeeeeee, eeeeeeeee eee eeeeee eeeeeeee eeeeeeeee eeeee ee Meeeee 8. Mee eeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeee eeee eee eeeeeeeee ee e eeeeeee–eeeeee π-eeeeeee 8, eeeee ee eeeeeeeee eeee eee eeeeeeeeee eee 8 eeee eeeeeeeeee. Mee eeeeeeeee ee eeee eeeeee eeeeeeeeeeeee 8 eee eeeeeeee ee Meeeeee eee Meeeeee ee 8888 ee eeeeeee eee eeeeeeee eeeeeeeeeeeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeee ee eeeeeee 8.[8] Meeeeeeee eee-eeeeeeeeeee MMM eeeeeee ee Meee eee ee-eeeeeee eeeeee eeee eeeeeeeeee ee eee eeee 8888e.[8–8] Mee eeeeeeee eeeeeeeeee ee eeeeeeee ee eee eeeee-eeeeeeee eeeeeeeeeee 8 ee ee eeeeeeeeeee eeeeeeee ee eeeeeeee eeeeeeeeeee. Meee eeee eeeeeee eeeeee eeee eeeeeeeee ee eeeeeeeeeeeee ee eee eeeeeeee eeeeee eeee (MM8-eeee eeeeeeeee), eeee eeeeeee eeeeeeeeeeee ee eeeeeeee 8 eeee e 8,8-eeee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeee eee eee eeeeeeeeee eeeeeeeeeee.
Meeeee 8 Meeeeee Meeeeeeee eee eee Meeeeeeeeeeee Meeeeeeeeeeeeeeeeeeee ee Meeeeee
Meeeeee eee eeeeeeeee eeeeeee eee eeeeeeeeeee ee eeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeee, eee eeeeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeee eee eee eeeeeeeeeeee ee eeeeeee eeeee eeee e eeeeee eeeeeeeee eee eeeeeeeeeeeee eeeeee eeeeee eeee ee eeeee eeeeeeeeeeeeeee eeee ee M—M, M—M, eee M—M eeee eeeeeeeee. Meeee eee eeee eeeeeeee eeee eeeeeeeeee eeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeeeeeeee, eeeeeee ee eee eeeeeeeeee ee eeee-eeeeeeee eee eeeeeeeeeeeeeee eeeeeeee, ee eeee ee eeeeeeeee (eeeee-, eeeee-, eeeeeeeee- eee, ee eeeeeeeeee, eeeeeeeeeeeeeeee), eeeeeeeeeeeee. Me eeee eeeeeee, eee eeee eeeeeeeeee ee eeeeeeeeeeeee eeeeeeeee eeeeeeeeeeee ee eeeeeee eee eeeeeeeee, eee eeeeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeeee eeee eee eeeeeeeee eeee eee eeee ee eeeeeeee eeeeeeee.
References


text:
Social distancing
Salo alaafee tuma yili nima yɛltɔɣa puuni, ʒilelini taba larigim niŋbu din nyɛ bɛ-ni tooi lahi booni shɛli niŋgbuna taba larigim niŋbua nyɛla alaafee so-dolisi shɛŋa din-ka tima yaɣali ka di maliŋa m-bɔri gubu bee so-doli shɛŋa din niya nyɛ ni di taɣi dɔri loorili wuligibu ka di nyɛla di din bɔrila soya n-guri niriba ka chɛri miribu ka lahi baligiri niriba ni tooi niŋdi miribu ni taba n pari taba shɛm. Di tooi nyɛla din zaana niriba sunsuuni di ni tu ni larigim shɛli beni (ka tiŋgbani kam tooi mali bɛ-ni niŋdili shɛm ka ni tooi lahi taɣili saha shɛli bɛ-ni bɔra) ka lahi mɔŋdi salo pam laɣimbu.
Di yi niŋ ka baligibu niŋ tabata ni nin-vuɣ’so ŋun-ka doro miribu ni ŋun maliŋa, din ŋuna lala doro maa kpibu nyɛla din-ku chaŋ tooni, ka lala ŋɔ ni tooi baligi niriba kpibu pam biɛhigu ni.Ʒilelini taba larigim niŋbu so-dolisi maa nyɛla din ni tooi zaŋ pahi so-doli shɛŋa zuɣu n-tum tuma, kamani vuhim soya kasi niŋbu, nini-pɔbira, nuu paɣibu. Di bi daa niŋ ka COVID-19 alobo doro la daa luna, an-duniya alaafee tuma laɣingu daa buɣisiya n wuhi ni-bi yuya ni mali niŋgbuna taba larigim niŋbu n-tumidi tuma n gari ʒilelini taba larigim niŋbu ka-dama tuuli dinu ŋɔ nyɛla din kuli yɛn chɛ ka niŋgbuna bɛ-miri taba din yɛn-gu ka taɣi doro zaŋ lohi taba; tɔ amaa di pahi ŋɔ ŋuna, niriba nyɛla ban ni tooi zaŋ ʒaamani tabiibi nɛma n-niŋ miribu ni taba ka di lee pala bɛ niŋgbuna n yɛn miri taba. Din yɛn che ka dɔri loorili wuligibu baligi biɛhigu puuni ka ti alaafee bomma tuma yili nima nya faako diyi ti niŋ ka alobo doro luna, ʒilelini taba larigim niŋbu so-bɔbigu nyɛla di ni kpuɣiri shɛli ka di shɛŋa n-nyɛ karim zona mini tuma duri kparibu, waligibu ni-taba, napɔŋ gbaabu, niriba gɔrim ŋmaabu ni salo pam laɣimbu.
Ʒilelini taba larigim niŋbu chuuta nima shɛŋa n-nyɛ kadama di ni tooi ʒi nin-sabiga na, n-ni tooi chɛ ka tuma bɛ chani kaliŋkaliŋ n ti pahi anfaani shɛŋa din-be salinima taba laɣimbu ni nyɛla din-ni barigi.


text:
Nin hakilina in tun bɛ to ka taa ka segin nin san damadɔ tɛmɛnen ninnu na, nka bi, a sera ka kɛ.
Ka sɛbɛnni kɛ ni ɔridinatɛri ye, o tun ka kan ka kɛ ko nɔgɔman ye Mali gafesɛbɛnnaw bolo. Nka, a ko filɛ dɛ: waatijan kɛra ka sɔrɔ ɲɛ ma sɔrɔ banankan sɛbɛnniko la ɔridinatɛri kan. O ko ɲɛɲinina ka caya, bawo, ni min kɛra o tɛ bɛn, dɔ wɛrɛ bɛ kɛ. Ɲɛ sɔrɔla o ko la, bawo ni « inikɔdi » ye, diɲɛ sigininden bɛɛ bɛ se ka don ɔridinatɛri kɔnɔ.
Siginindenw kɔfɛ, daɲɛw bɛ yen. A kɛra bamanankan ye o a kɛra kan wɛrɛw ye o, n’an bɛ sɛbɛnni kɛ, an b’an yɛrɛ ɲininka ko n’a ya sɔrɔ é don walima ni è don (tubabukan na). Bamanankan fana na, daɲɛ dɔ sɛbɛntɔ la, an b’an yɛrɛ ɲininka tuma dɔw la k’a dɔn n’a y’a sɔrɔ o de bɛ sɛbɛn walima ni ɔ de bɛ sɛbɛn, daɲɛ dɔw fana na, ni ny de bɛ sɛbɛn walima ni ɲ de sɛbɛn, dɔ fana na, u walima w…
Bi, fililatilennan minnu labɛnna ɔridinatɛri kan, olu bɛ se k’o ɲininkali ninnu bɛɛ jaabi: ni daɲɛ ma sɛbɛn ka ɲɛ, kala bilenman bɛ ci a kɔrɔ, ɔridinatɛri bɛ sɔrɔ k’a daɲɛ in jɔgɔnw jira i la, minnu sɛbɛnnen don ka ɲɛ walasa i k’i ɲɛna ta: a bɛ fɔ o de ma ko « filisɛgɛsɛgɛlan » walima « fililatilennan » N bɛ sigasiga ka dan « filisɛgɛsɛgɛlan » dama ma, bawo « filisɛgɛsɛgɛlan » tɛ se ka jɔ « fililatilennan » jɔyɔrɔ la, k’a sababu kɛ o ka baara nafa ye sɛbɛnni kɛko ɲuman diyagoyali ye sɛbɛnnikɛlaw kan, o min kɛra sababu ye ka gafebɔla dɔw ni kunnafonisɛbɛnna dɔ ka baara tiɲɛ. Nka bi, o gafew dɔw ni o kunnafonisɛbɛnw dɔw fallen bɛ filiw la, diɲɛ tɛ se ka kɛ ni min yɛrɛ ye san tɛmɛnnenw na bawo u bɛ gɛlɛya yɛrɛ don sɛbɛnfɛn kalanni na kosɛbɛ.
Ɔwɔ, nka a ko filɛ dɛ: A tɛ kan bɛɛ la, nka fililatilennan bɛ kan 40 ɲɔgɔn na. Kan dɔw ta yɛrɛ barika ka bon kosɛbɛ. Tubabukan ta la, an b’a kɔlɔsi ko Kanada tubabukan bɛ yen… nka, Likizanburu ta fana bɛ yen ani Monako ta ! Fililatilennan bɛ Farafinna kan 3 dɔrɔn de la : suuwahili, (n’o ye batuw ka kan ye Farafinna kɔrɔnyafan fɛ), shɔna ( Zinbabuwe) ani malagasi (Madagascari). Sisan, an bɛ se k’a jate ko bamanankan farala o kan ninnu kan fililatilennanko la.
Bamanankan fililatilennan bɛ sɔrɔ Open Office, Libre Office, Néo Office, ani Windows, Mac, ni Linux kan.
Mun de y’o baara in kɛli nɔgɔya? A fɔlɔ ye kanko ɲɛɲinibaga dɔw ka cɛsiri ye, minnu ye siginindengafew ni sɛbɛnnisariyaw gafe carin nin san tɛmɛnnen ninnu na: o siginindengafew, sɛbɛnnisariyaw gafe i n’a fɔ cayalan ni daɲɛ kura dilannanw ninnu bɛ sɔrɔ ɔridinatɛri kan sisan. Olu bɛ se ka bayɛlɛma k’u labɛn walasa ɔridinatɛri bɛ se k’u lakodɔn sɛbɛnni kɛtɔ. O kankoɲinina ninnu ni ɔridinatɛriko dɔnbaa ŋanaw bɛɛ ka sugonw bɛnna kelen ma… Ne y’olu dɔ ye. Ne ye kalanden fitinin ye bamanankan na, kalanden fitinin min bɛ dɔnnin dɔn ɔridinatɛriko taabolo fana na dɔnnin. (Jan Jaki Meriki)
A bɛ baara kɛ coodi ?
Ni mɔgɔ min bɛ baara kɛ n’a ye don o don, fililatilennan bɛ diya o bolo ka t’a fɛ. An tɛ jɔrɔ tugun k’a fɔ ko an bɛna fili caman kɛ an sɛbɛnni kɛ tɔ. An tɛ se k’a fɔ ko an tɛna fili kɛ tugun, bawo fililatilennan tɛ se k’a bɛɛ kɛ, an fana jɔyɔrɔba bɛ filiw dɔgɔyali la n’an bɛ baara la ni fililatilennan ye. A bɛ i ko baarakɛminɛn tɔw. N’i bɛ ka baara kɛ n’a ye, i b’a kalan ka t’a fɛ, i b’a faamuya kosɛbɛ ka t’a fɛ.
An ka missali dɔ ta :
Nin ye nsiirin dɔ ye min sɛbɛnna papiye kan Umaru Jara fɛ, n’o ye lakɔlikaramɔgɔ ye. O nsiirin kelen in sɛbɛnna ɔridinatɛri kan :
An b’a kɔlɔsi k’a fɔ ko ci bilenman kɛlen bɛ daɲɛ dɔw kɔrɔ : Nbɛ, tuɲan, Libaabanun, mɔgɔnifin, jɛlenbɛ, naafɔ.
An d’a la fɔlɔ k’a fɔ ko mɔgɔ min bɛ sɛbɛnni kɛ ɔridinatɛri kan, o de bɛ ci bilenman kɛlen ye daɲɛ ninnu kɔrɔ. N’o tɛ, n’i ye ɔridinatɛri sɛbɛnni bɔ papiye kan, ci ninnu tɛ se tugun ! O kɔfɛ, sɛbɛnnikɛla bɛ se ka daɲɛ cilen ninnu sɛbɛn cogo ɲuman ɲininkali kɛ ɔridinatɛri la. N’a bɛ fɛ k’o kɛ, a b’i tɛgɛ digi ɲinɛnin kininyanfan kan. Ɔridinatɛri bɛ sɔrɔ ko « N bɛ » de ka kan ka sɛbɛn « Nbɛ » nɔ na.
Nka, aw y’a kɔlɔsi k’a fɔ ko ɔridinatɛri nalonen don dɔnnin. A bɛ daɲɛ dɔw jira minnu n’a ye sɛbɛncogo kelen ye i n’a fɔ « Bɛn », ka sɔrɔ a tɛ jigin an kɔnɔ yɛrɛ k’o daɲɛ in don o yɔrɔ la kumasen in kɔnɔ. O b’a jira ko ɔridinatɛri tɛ kumasen n’a sɛbɛncogo sariyaw dɔn. A bɛ daɲɛw dɔn, u bila bilalen u dan na, nka sira min bɛ daɲɛw ni ɲɔgɔn cɛ walasa ka kumasen labɛn, ɔridinatɛri t’o dɔn : ɔridinatɛri bɛ daɲɛ ni daɲɛ jɛkulu dɔ da ɲɔgɔn ma, a ni minnu bɔlen bɛ ɲɔgɔn fɛ siginindengafe kɔnɔ. N’i « tuɲan » lajɛ, ɔridinatɛri t’a dɔn k’o ye « tiɲɛ » ko ye, nka n’i ye « mɔgɔnifin » lajɛ, a b’a dɔn k’o ye « mɔgɔninfin » ko ye. A bɛ sɔrɔ k’o jira i la.
An bɛ se ka duguw ni jamana tɔgɔw sɔrɔ nin siginindengafe in kɔnɔ fɔ ka se kɛmɛ saaraw ma, nka an bɛ se k’a fɔ alisa ko a ma dafa fɔfɔ: an b’a kɔlɔsi yan, k’a fɔ ko ɔridinatɛri tɛ nin dugu in dɔn n’o ye Libaabanun ye,bawo a bɔlen b’a fɛ i ko dugu in tɛ diɲɛ kɔnɔ, nka, mɔgɔ min ye nsiirin bɔ, o ye dugu in tɔgɔ bila nsiirin kɔnɔ ten. Daɲɛ 15.000 bɛ sɔrɔ siginindengafe min kɔnɔ, o fana ye belebele ye. O bɛɛ la, an bɛ se k’a fɔ ko caman b’a jɛ ka d’a kan, jeliw kumatɔ la bɛ daɲɛ caman fɔ, olu t’a kɔnɔ. Baarada caman fana tɔgɔ ma tilen a kɔnɔ kosɛbɛ…An b’a ɲini sɛbɛnnikɛlaw fɛ, u k’an dɛmɛ n’olu ye walasa an bɛ se k’olu ta ba la baara nataw la.
An ka misaali dɔ ta
Nin ye sɛbɛnni ye min bɔra Tumani Yalam Sidibe ka gafe dɔ kɔnɔ. Ne de ye ɲɛw k’a la. Ɲɛ ninnu bɛ yan walasa k’a jira ko fililatilennan bɛ sɛbɛnni sariya wɛrɛw dɔn minnu jiralen tɛ u dan ma siginindengafe kɔnɔ. O la nɔgɔman dɔ ye cayalan jirali ye daɲɛw laban na ni ɲɛ ɲugujilaman ye i n’a fɔ « tungafɛtagalaw ». Daɲɛ dorokolen minnu tɛ siginindengafe kɔnɔ, nka n’olu fana ye bamanankan diyalan dɔ ye, olu bɛ ye ɲɛ nɛrɛlaman na i n’a fɔ « masirimafɛn ». kumasen labɛnni ni walew ye, olu sariya bɛ jira ni wiyolɛ ye i n’a fɔ : « kɛra », « sɔnnen ». Kɔnɔrɔ dɔw fana bɛ sɔrɔ giri la i n’a fɔ « janjo », nka janjon tɛ. « segi » (« segilen ») na, « segin » nɔ na min bɛ sɛbɛn (« seginna ») na. Dɔ wɛrɛw bɛ yen i ko « ya » « yamaruya » la, missali la tugun.
Daɲɛ caman bɛ yen ci bilenman tɛ minnu kɔrɔ
« Cɛmalenbugu » tɛ siginindengafe kɔnɔ. O la, ci bilenman bɛ « Cɛmalenbugukaw » kɔrɔ. Nka ci bilenman tɛ kɛ Segukaw kɔrɔ bawo bɛ siginindengafe kɔnɔ. N’i ye dugu dɔ tɔgɔ sɛbɛnko caman kɛ, n’i t’a fɛ ci bilenman ka kɛ a kɔrɔ tuman bɛɛ k’i degun, i bɛ se ka « ignorer l’erreur pour ce mot à l’avenir » (nin to a cogo la siɲɛ wɛeɛe) ta ba la.
Ci bɛ « jagabo » kɔrɔ bawo siginindengafe bɛ « jakabo », dɔrɔn de dɔn. Min ye « Fɛrɛbɔ » ye, siginindengafe bɛ Fɛɛrɛbɔ jira i la o la. O la sa, nin ɲɛ in bɛɛ lajɛlen filiw latilenni tun tɛ tɛmɛ sekɔndi 3 kan.
Ko nataw :
An bɛ fɛ kanko dɔnbaga ŋanaw ka baara kɛ ni nin fililatilennan in ye kosɛbɛ walasa k’an dɛmɛ ka dɔ fara a kan. O baara ninnu misaliya dɔ filɛ: sɛbɛnnikɛla caman ka jɛ ka kitabu kelen labɛn furakɛliko kama togodaw kama (o poroze bɛ se ka lajɛ yan: http://www.dokotoro.org) – A ka kan bamanankan min bɛ o kitabu in kɔnɔ, o bɛɛ ka sɛbɛn sɛbɛncogo kelen na ka bɔ a daminɛ na fɔ a laban na! Baara bɛ se ka kɛ ni fililatilennan in ye o poroze in na. O bɛ kɔfɛ, demisɛn minnu bɛ bamanankan kalan lakɔlisow la, olu bɛ se ka baara kɛ ni fililatilennan in ye. N’o kɛra, o b’a to an ka kunnafoniw sɔrɔ ka bɔ lakɔlisow la fililatilennan in kan, wa o bɛ diya an ye kosɛbɛ.
Anw b’an jija kosɛbɛ ka dɔ fara siginindengafe in kɔnɔkow kan. O la, aw ka hakilinaw sɔrɔli b’anw dɛmɛ o baaraw la kosɛbɛ! O baara nata ninnu na, an bɛ fɛ ɔridinatɛri ka se ka daɲɛ sugantita caman jira ni kekunya ye ka t’a fɛ. Fililatilennan ka se ka kumasen sariya filiw jira. O tamasiyɛw de filɛ nin ye ci ɲugujiman na…An bɛ fɛ ka siginindengafe dɔ fana labɛn min bɛ se ka daɲɛw kɔrɔw fɔ, a ni daɲɛ minnu n’a kɔrɔw ye kelen ye bamanankan na, … A tɔ bɛ na !
Tugusira dɔw filɛ nin ye :
Baara bɛ kɛ ni Siginindengafe ye fililatilennan in kan :
Fililatilennan Open Office, Libre Office, Néo Office… kan
Fililatilennan Firefox ani Thunderbird bataki citɔla kama Ɛntɛrinɛti kan
Kilawiye tubabukan/bamanankan naWindows kan :
Kilawiye tubabukan/bamanankan na Mac OSX kan :


text:
J’avais parlé du problème de route de Bamoussobougou dans un premier article. Pendant ces vacances, lors de notre atelier Internet/multimédia à Cinzana-Gare, en saison des pluies, nous avons trouvé la route était remplie d’eau, point de passage sauf dans les champs d’autrui. Que tu sois à pied, en vélo, en charrette ou en voiture, tu fais des dégâts dans les champs et pour éviter cela, les gens marchent dans l’eau. C’est pour cela, chaque année, les propriétaires de champs qui sont au bord de cette route, laissent un petit espace de passage, mais tout cela n’est se trouve pas comme solution, il y a l’eau partout. En regardant les photos de la route, et que c’est comme ça chaque hivernage, on se rend compte de la souffrance des populations de Bamoussobougou pour rejoindre le marché de Cinzana-Gare pour leurs petites activités commerciales. La route de Bamoussobougou mérite réparation en y mettant de la pierre. Mais comment le faire si les populations de Bamoussobougou n’ont pas ce moyen?
La photo de la route de Bamoussobougou.
J’avais parlé du problème de route de Bamoussobougou dans un premier article. Pendant ces vacances, lors de notre atelier Internet/multimédia à Cinzana-Gare, en saison des pluies, nous avons trouvé la route était remplie d’eau, point de passage sauf dans les champs d’autrui. Que tu sois à pied, en vélo, en charrette ou en voiture, tu fais des dégâts dans les champs et pour éviter cela, les gens marchent dans l’eau. C’est pour cela, chaque année, les propriétaires de champs qui sont au bord de cette route, laissent un petit espace de passage, mais tout cela n’est se trouve pas comme solution, il y a l’eau partout. En regardant les photos de la route, et que c’est comme ça chaque hivernage, on se rend compte de la souffrance des populations de Bamoussobougou pour rejoindre le marché de Cinzana-Gare pour leurs petites activités commerciales. La route de Bamoussobougou mérite réparation en y mettant de la pierre. Mais comment le faire si les populations de Bamoussobougou n’ont pas ce moyen?
Bamusobugu sira ja.
Ne tun deli la ka kunnafoni dɔ di Bamusobugu sirako gɛlɛyaw kan. Nin walan bila in na, anw taara ɛntɛrinɛti kalan dɔ la Zezana Gara la sɔmiɲɛ cɛmancɛ la. O y’a sɔrɔ sira in falen bɛ ji la, tɛmɛn yɔrɔ foyi tɛ yen fɔ n’i donna foro dɔ kɔnɔ. I b’i sen na, i bɛ nɛgɛso la, i bɛ wotoro la walima i bɛ moto la walima i bɛ mobili la wo, i bɛ cɛnni kɛ o foro kɔnɔ. O de y’a to san o san, foro minnu bɛ sira in da la, olu tigiw bɛ yɔrɔ dɔ bila mɔgɔw tɛmɛn sira ye, o si tɛ mago ɲɛ bawo ji bɛ jɔ fan bɛɛ la. Walasa u kana cɛnni kɛ forow kɔnɔ, mɔgɔw bɛ taama ji ni bɔgɔ la.
N’i ye sira in ja lajɛ, k’a dɔn ko a bɛ o cogo la samiɲɛ o samiɲɛ, i b’a dɔn ko Bamusobugukaw bɛ sɛgɛn min na u ka jago misɛnninkow la Zezana Gara sugula. O la, sira in ka kan ni dilali ye wa sira tɛ ɲɛ fiyɛwu fɔ ni bɛlɛ kɛra a kan. N’o se tɛ Bamusobugukaw ye, a bɛ kɛ cogodi?
Atelier de formation à Internet dans le Mali rural : le compte-rendu de Boukary Konaté
« Il est normal d’essayer la réalisation de certains rêves de belles initiatives au lieu de méditer et de les laisser passer. N’est-il pas important que les populations rurales soient prises en compte dans le domaine des NTIC ? La réponse est oui dans tous les cas, car ça permettra à cette partie du globe de s’informer, d’informer, de communiquer, de faire des recherches d’échanger et de partager.
Cela ne pourra jamais se savoir tant qu’on ne lance pas des ateliers Internet/multimédia en milieu rural dans les régions pour voir leurs réactions face à cet outil précieux qu’ils n’avaient jamais vu à forte raison de toucher. Ainsi, nous nous rendrons compte des facteurs qu’il faut prendre en compte pour mettre les NTIC à la portée de nos braves populations. Cela leur permettra d’avoir d’autres expériences sur le net afin de les aider à mieux développer leurs activités agricoles, maraîchères, et leurs petites activités de rapport.
C’est dans ce contexte que l’atelier Internet/multimédia mis en place par toujours pas sage, assuré par Boukary Konaté au Mali, Albertine et Catherine venues de la France pour l’occasion et Claire online from Paris s’est bien déroulé dans la ville de Ségou. (Voir toutes les photos sur Flickr)
L’atelier a durée 5 jours. Nous avons bien respecté les normes de l’équité entre sexes avec 10 participants à la formation dont 5 hommes et 5 femmes du côté des adultes et 5 garçons et 5 filles du côté des enfants encadrés par Caroline pour des cours de Français. Boukary Konaté continuera avec la formation des ces personnes pendant 2 mois après le départ de nos sages formatrices qui appuieront notre expérience étant sur place en France.
Parmi ces personnes formées à Ségou, une seule avait un compte mail sur Google et se limitait à envoyer et recevoir des mails et tous les autres n’avaient pas encore une idée sur ce qu’est l’Internet. Mais aujourd’hui ils savent tous se servir de l’Internet.
Cette première séance de formation à Internet à Ségou s’est très bien déroulée car les participants ont appris beaucoup de choses et ont montré devant nous qu’ils ont compris quelques choses par les petits exercices qu’on leur a donné à faire sur Internet.
Durant tout le temps de la formation, chacun a fait preuve de ponctualité et a prouvé qu’il est intéressé.
Cette formation a également pris en compte les néo alphabètes pour la publication et la lecture des information sur la version bambara de Maneno. Chacun dans ces interventions à la fin de la formation a soutenu cette idée de la prise en compte de nos langues nationales dans le domaine des NTIC.
Chaque participant a aussi évoqué sa vision sur la sagesse et trouvent ces débats autour de la sagesse doivent continuer à tous les niveau pour permettre à tout le monde d’acquerir l’expérience des sages. Ils ont encore ajouté que le site sera très bénéfique pour les jeunes générations.
Les enfants aussi ont eu un très bon souvenir de vacances à travers les séances de lecture et de petits jeux qu’ils ont eu à faire avec Caroline.
Cette première expérience de formation nous a montré que les populations ont juste besoin d’une sensibilisation et une formation pour qu’ils soient des vrais internautes.
A la fin tous les participants ont montré qu’ils étaient contents et souhaitaient que ces sortes d’initiatives se multiplient dans chaque région du Mali pour que l’internet soit connu de tous.
Ils ont beaucoup remercié la Fondation Orange Mali, les agents de l’ONG Jigituguton, et les formateurs français et maliens et tous ceux qui ont fourni de l’effort pour la réussite de cet atelier. On s’est serré les mains.
Nous nous sommes déjà apprêtés pour commencer la formation demain mardi 18 Aout 2009 à Cinzana-Gare dont vous ne manquerez pas de lire le compte rendu sur le site ».
Le compte Twitter du projet Toujours pas sages: @toujourspassages
Ɛntɛrinɛti kalanni Mali togodaw la: Bukary Konate ka ɲɛfɔli
« A ka kan an k’an ka sugon dɔw hakilina ɲuman bila senkan yanni an k’an miiri u la ten k’u bila ka tɛmɛ. Yali a ma se, an k’an ka togodala mɔgɔw sen don kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya tɛkinolozi kuraw la wa? Sira bɛɛ kan, o jaabi ye ɔwɔ ye bawo a na kɛ sababu ye u ka kunnafoniw sɔrɔ, ka kunnafoniw di, ka kumaɲɔgɔnya kɛ ka hakilinaw falen falen ani k’u seko ni dɔnkow jira mɔgɔ wɛrɛw la.
O tɛ se ka kɛ habada fɔ ni an ye ɛntɛrinɛti kalanw bila sen kan an ka sigidaw la walasa ka togodala mɔgɔw taabolo dɔn nin baara kɛ minɛ nafama ba in kun kan, u ma deli ka min ye kuma tɛ ka maga a la. O la, an b’a dɔn an ka kan ka cogoya min bila sen ka walasa ka kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya tɛkinolozi kuraw lase an ka togodala mɔgɔ cɛsirilen ninnu ma. O na kɛ sababu ye u ka dɔnniya kuraw sɔrɔ ɛntɛtinɛti kan, minnu b’u dɛmɛ k’u ka sɛnɛkow ni nakɔkow yiriwa ani u ka bɔnɔgɔla wale tɔw.
O de kama, ɛntɛrinɛti kalanni min bila la senkan porozɛ « Alisa an ma kɛ hakilitigi ye » fɛ n’o bɛ ka kɛ Boukary Konate fɛ Mali, Albertine ni Caroline, olu minnu nana ka bɔ Pari o kalan in kama ani Claire, n’o b’a to Pari ka kalan in kɛ, o kalan in taabolo ɲɛna kosɛbɛ Segu dugu kɔnɔ. (Aw b’o jaw bɛɛ sɔrɔ flickr kan).
Kalan in kɛra tile 5 kɔnɔ, cɛ ni muso bɛɛ tun ye hakɛ kelen ye: cɛ 5 ani muso 5 maakɔrɔba kunda; cɛmannin 5 ani musomannin 5 demisɛn kunda. Ɛntɛrinɛti kalan in sen fɛ, Caroline tun bɛ demisɛn ninnu kalan tubabukan na. Boukary Konate bɛ tɛmɛ ni kalan in tɔ ye kalo fila kɔnɔ n’an ka karamɔgɔ hakilitigi ninnu seginna ka taa Pari. U b’u to Pari k’an dɛmɛ kalan in na ɛntɛrinɛti sira fɛ.
An ka mɔgɔ kalanta ninnu cɛra, mayili tun bɛ mɔgɔ kelen dɔrɔn de bolo Gugolu « Google » kan, wa a tun bɛ se cikan bilali n’a kalanni dɔrɔn de la. Mɔgɔtɔw si tun t’a dɔn ɛntɛrinɛti ye min ye. Bi, u bɛɛ bɛ se k’u magow ɲɛnabɔ ɛntɛrinɛti kan.
An ka nin ɛntɛrinɛti kalan siyɛn fɔlɔ in taabolo ɲɛna kosɛbɛ bawo kalandenw ye fɛn caman kalan, u y’a jira an na fana k’u ye fɛn caman faamu k’a sabu kɛ an ye kimɛli fitinin minnu k’u kunna ye ɛntɛrinɛti kan. Kalan in sanga kɔnɔ, kalanden bɛɛ tun bɛ na waati la, u bɛɛ tun bɛ na don don wa u y’a jira an na fana k’u ye nafa sɔrɔ a la.
Kalan in tun bɛ ɲɛsin mɔgɔw ma fana minnu ye bamanankan kalan. O kalan in tun sinsinnen bɛ kunnafoni carinni ni kunnafoni kalanni ma ɛntɛrinɛti kan Maneno Bamanankan ɲɛ kan. Dantigɛli sen fɛ kalan in bantɔ, bɛɛ y’i sinsin an ka kanw donni kan ba la « Kunnafoni ni kumaɲɔgɔnya tɛkinilozi kuraw » hukumu kɔnɔ.
Kalanden bɛɛ fana y’i hakilina fɔ « hakilitigiya » kan. U y’a jira ko hakilina falen falen « hakilitigiya » kan, o ye wale ye min ka kan ka taaɲɛ walasa bɛɛ ka se ka dɔ sɔrɔ hakilitigiw ka faamuya la. U y’a jira fana ko siti in nafa ka bon demisɛnw ma kosɛbɛ.
Demisɛnw fana ye daamu sɔrɔ u ka nin sɛgɛn lafiyɛnbɔ waati in kɔnɔ k’a sabu kɛ u ka nin waati kunkurunin in kalan n’a tulon kɛ ye Caroline fɛ.
Nin ɛntɛrinɛti kalan kun fɔlɔ y’a jira an na ko togodala mɔgɔw mago bɛ ɛntɛrinɛti ɲɛfɔli n’a kalanni dɔrɔn de la walsa u ka kɛ ɛntɛrinɛti matarafabaw ye.
Laban na, kalanden bɛɛ y’a jira k’u nisɔndiyara, u ye dugaw kɛ fana walasa nin ɛntɛrinɛti kalan in ka carin Mali sigida bɛɛ la walasa ɛntɛrinɛti ka dɔn fan bɛɛ fɛ.
U ye foli ɲɛsin kosɛbɛ Oranzi ka dɛmɛnjɛkulu ma Mali la, ( la Fondation orange Mali) ONG Jigitugutɔn mɔgɔw, ani mɔgɔ minnu bɔra Pari ka na an kalan fɔ Mali la yan ani mɔgɔ o mɔgɔ ye dɛmɛ ni hakilina ɲuman kɛ k’an bila sira walasa nin kalan in ka se ka kɛ. An ye ɲɔgɔn tɛgɛ minɛ.
An y’an labɛn ka ban ka taa kalan in daminɛ Zeana Gara la sinin, tarata Utikalo tile 18 san 2009. Aw bɛ se k’o kunnafoniw bɛɛ sɔrɔ siti kan.
Porozɛ « Alisa an ma kɛ hakilitigi ye tiwitɛri (twitter) sira ye @toujourspassage
Le vestibule du chef de village:
Le vestibule du chef de village est le lieu de rencontre du chef de village et les chefs de famille, pour débattre autour des grands évènements du village. Chaque fois qu’il ya un évènement dans le village qui nécessite une prise de décision telle que la circoncision, ou si quelqu’un commet un acte dans le village qui nécessite une réunion, le chef de village envoie quelqu’un convoquer tous les chefs de famille dans le vestibule pour aller échanger autour de cet évènement. L’envoyé prend un petit tam-tam, le tape en marchant et dit: »eeeh les chefs de famille, le chef de village me charge de vous dire que demain matin, après les petits déjeuners, vous êtes tous invités au vestibule pour un évènement important » Il se promène et répète cela dans toutes les ruelles du village et tout le monde attend.
Ainsi, le lendemain matin, le chef de village et les chefs de famille se retrouvent dans le vestibule. Après les salutations, les taquineries entre les cousins à plaisanterie, entre les vieux cousins, le chef de village les reçoit et les remercie tous pour leur présence à la rencontre et annonce l’objet de la convocation.
Si ces genres de réunions dans le vestibule se tiendraient une fois devant toi, ce jour, tu saurais que la vieillesse, c’est la sagesse et le savoir. Ce jour, tu prendrais goût à la parole et tu saurais tous les avantages de la parole parce que ce jour, les vieux parlent posément, lentement, les mots sont bien articulés et la parole est entre coupée par des proverbes dont la recherche du sens fait travailler l’esprit.
Pour commencer, le chef de village s’adresse au plus âgé des chefs de famille, le prenant par le nom et évoque l’objet de la rencontre et ce dernier, de la même manière, transmet le message à celui qui le suit en le prenant aussi par le nom et ainsi de suite jusqu’au moins âgé. Ils se passent la parole un en un pour que l’objet de la rencontre soit répété plusieurs fois, pour que ça soit bien compris de tous et que chacun ait le temps de bien réfléchir et de bien formuler son avis. Quand la parole atteint le moins âgé, il la reçoit comme les autres et commence son intervention en s’adressant à celui qui le suit et le prenant par son nom. Quand il finit, il passe la parole à celui qu’il prenait par le nom et ce dernier lui dit: «i ni sɛ » dans certaines contrées, ça se dit: » i dan ka segin » et tous ces deux termes veulent dire: «bienvenue » et se dit à quelqu’un qui arrive d’un voyage. On le dit pendant les réunions dans le vestibule parce que le fait de réfléchir pour chercher des idées et les évoquer avec sagesse pour que ça soit une solution au problème posé ou une décision efficace, est considéré comme voyage car l’esprit avait bougé. Ainsi, si l’un finit de parler, il passe la parole à l’autre et ce dernier lui dit: «i ni sɛ », « bienvenue ».
Celui qui reçoit la parole commence aussi son intervention, quand il finit, il passe la parole à son suivant. Le débat continue comme ça jusqu’au chef de village qui, à son tour salut tout le monde et évoque lui aussi son avis sur le problème posé. Le faisant, il s’adresse à celui qui le suit par ordre d’âge et toujours en le prenant par le nom. Ce dernier aussi à son tour fait descendre ce que le chef de village à dit et cela jusqu’au moins âgé encore comme la première fois. Le moins âgé commence encore à évoqué ce qu’il pense sur tout ce qui a été dit.
Pendant ces allers retours de la parole, une idée de solution se fait voir, ils la commentent et la prennent comme décision finale.
Ainsi, la séance se lève et chacun rentre chez soi. Arrivé à la maison, chaque chef tient une réunion dans sa famille pour informer les membres de la famille de la décision finale prise pendant la rencontre dans le vestibule du chef de famille. Le plus jeune des pères dans la famille
Dugutigibulon:
Duguyigibulon ye yɔrɔ ye dugutigi ni dutigiw bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ yɔrɔ min na ka dugu kunkanko kuma fɔ. Waati o waati ni ko bɛ dugu kɔnɔ, bɛnkan ka kan ka ta ko min na, i n’a fɔ bolokoli n’a ɲɔgɔnw, walima ni duguden dɔ ye ko dɔ kɛ fɔkabɛn ka kan ka kɛ min na, dugutigi bɛ mɔgɔ bila ka dutigiw weele dugitigibulon kɔnɔ, ka taa hakilina falen falen kɛ o ko kan. Dugutigi ka ciden bɛ dunun ta, ka taama, k’o gosi k’a fɔ: » eeeh Dutigiw, dugutigi ko k’a fɔ aw ye ko ni darakaw dun na sinin sɔgɔma, ko aw ka ɲɔgɔn sɔrɔ dugutigibulon na, ko ci bɛ yen ka fɔ aw ye. » A bɛ taama dugu bɔlɔn bɛɛ kɔnɔ k’o fɔ, wa bɛɛ b’a mɛ. O la ni dugujɛra, dutigiw ni dugutigi bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ bulon kɔnɔ. Ni foliw ban na, ka sɛnɛkun tulonkɛw,kanimaaya tulonw ban, dugutigi bɛ u bisimila, k’u bɛɛ fo u nali la, ka weelekun da u tulo kan.
N’i bɛnna ni o dɔ ye don o don dugutigibulon kɔnɔ, o don, i b’a dɔn ko maakɔrɔbaya ye hakilitigiya ni ko dɔn ye. O don, i bɛ kuma diya dɔn, k’a nafa dɔn bawo maakɔrɔw bɛ kuma ni basikgi ye, ka kuma walawala, k’a sumaya, ka daɲɛw sigi ka ɲɛ, ka kuma tigɛ tigɛ ni zana kɔkɔlenw ye, minnu kɔrɔ sɔrɔli bɛ hakili bila baara la kosɛbɛ.
Walasa ka kuma daminɛ, min dalen b’a kan si la, dugutigi b’o t’a tɔgɔ ma ka kuma sara o la, ka weelekun fɔ. O fana bɛ kuma da a dankan tulo kan, o fana b’a d’a dankan tulo kan. A bɛ kɛ ten fɔ ka se u bɛɛ la dɔgɔni ma.
Kuma dikun ye ɲɔgɔn ma kelen kelen walasa weelekun ka mɛ ka fɔ, a ka faamu kosɛbɛ, bɛɛ ka se k’i hakilina labɛn yanni kuma ka se i ma.
Ni kuma dara u bɛɛ la dɔgɔni tulo kan, o bɛ kuma laminɛ i n’a fɔ tɔw, ka sɔrɔ ka kuma ta k’a hakilina fɔ. O fɔtɔ, o fana bɛ kuma sara a dankan na kɔrɔya sira fɛ. Ni dɔgɔni tila la, a ye kuma sara min na, o b’a fɔ: « i ni sè », yɔrɔdɔw la, a bɛ fɔ ko » i dan ka segin » nga ni fila bɛɛ bɛ fɔ mɔgɔ ma n’i nana ka bɔ taama na. Nga dugutigibulon kɔnɔ kuma sen fɛ, a bɛ fɔ bawo, kumakɛla bɛ miiri min kɛ, ka hakilina ɲini, k’o kɛ hakilitigi kuma ye walasa k’o kɛ ko fura ye, o bɛ i ko a tun taara dugu la bawo a hakili tun bɔra a nɔ na. O la, ni dɔ tila la kuma na, o b’a di a dankan ma, dankan b’a fɔ ko o ni sɛ.
O yɔrɔ la, kuma dira min ma, o fana b’a hakilina fɔ, n’o tila la, o bɛ kuma di a dankan ma. Kuma bɛ kɛ ten fɔ ka na se dugutuigi ma. Dugutigi bɛ bɛɛ fo, ka sɔrɔ k’a hakilina fɔ kuma kan k’o sara a dankan na tugun. U bɛ dugutigi hakilina sara sara ɲɔgɔn na ka jigin i ko siyɛn fɔlɔ, ni kuma sera u bɛɛ la laban ma, o bɛ tila k’a hakilina fɔ tugun.
Kuma taa ka segin siyɛn fila kɔnɔ, o b’a sɔrɔ hakilina dɔ kun bɔra, u bɛ min ta ka hakilina falen falen o kan, k’o kɛ bɛnkan ye. O la, jɛɛmu bɛ wili o kan. Dugutigi bɛ bɛɛ fo, ka mɔgɔw labila, bɛɛ bɛ taa so.
N’u taara so, su fɛ dutigi bɛɛ fana b’i ka dudenw lajɛ, ka bɛnkan in da u tulo kan. Du kɔnɔ, faw bɛɛ la laban fana bɛ kuma da du musow la kɔrɔbalen tulon kan, o bɛ muso tɔw ladɔnniya ko la.
Sen min na ni jɛɛmu gɛlɛyara ko fura ma sɔrɔ a la, dugutigi b’a fɔ dutigiw ye bulon kɔnɔ ko ka jɛɛmu wili, ko bɛɛ ka « taa si », ni dugu jɛra u ka ɲɔgɔn sɔrɔ bulon na tugun walasa ka bɛnkan sɔrɔ.
« taa si », kɔrɔba de bɛ nin kuma in na. « taa si » kɔrɔ ye ko su fɛ, n’o ye waati ye waati min na mankan ka dɔgɔ, waati min na senkan ka suma, waati min na maa bɛ se ka miiri ka ɲɛ, k’i k’i miiri o waati ka fura ɲini ko in na. « Taa si » kɔrɔ ye fana, ko i kelen t’i ka so kɔnɔ, taa hakilina falen falen kɛ i muso fɛ, aw ka bɛn kelen kan, i ka sɔrɔ ka na. O de la, farafinna, a bɛ jate i ko musow da bɛ du ni dugu kunkanko kuma na, hali ni u tɛ ye kuma kɛnɛ kan cɛw cɛma. A ka can a la, ni cɛkɔrɔbaw ye ɲɔgɔn sɔrɔ o dugujɛ, bɛnkan bɛ sɔrɔ ko la.
Nin bɛɛ de kun ye dalakan labatoli ye, cɛnni kubɛnni ani du, dugu ani jamana dilali ye. An ka maakɔrɔbaw tɛ fɛ ka kuma lankolon fɔ, u tɛ fɛ ka ko lankolo kɛ, ko minnu kɔ fɛ u bɛ maloya sɔrɔ walima n’u bɛ kɛ cɛnni ye du, dugu walima jamana kɔnɔ.
O de la, dugu kunkanko o kunkanko la, u bɛ ɲɔgɔn sɔrɔ dugutigibulon kɔnɔ, ka kuma di bɛɛ ma, bɛɛ k’i hakilina fɔ u ka bɛn kelen kan, nimisa tɛ min kɔ fɛ. Ni bɛn kɛra min ka bulon kɔnɔ, o tɛ dugutigi kelen ka kuma ye, o tɛ maa kelen ka kuma ye, o ye dugu bɛn kan ye, wa a ka gɛlɛn maa kelen ka se ka o bɛnkan wili.


text:
Alamisa su k’a dugujɛ juma na sɛtanburukalo tile 15 san 2011, foroba yelenw dira Sanogola ni Bamusobugu dugutigiw ma u ka duguw tɔgɔ la, Zezana Gara komini na, Segu mara la. O yelendi in kɛra ka sɔrɔ dundunw bɛ ka gɔrɔntɔ fan bɛɛ fɛ kɛnɛ kan.
kunnafoni min carinna togodaladuguw ka foroba caw kan, o kunnafoni bɛnna Foroba yelen poroze bilabagaw sen kan, olu hakilina ma. U y’a ɲini an ka ɲɔgɔn sɔrɔ ka kuma, o kɛra sababu yen in dugu fila ninnu ka nin foroba yelen ninnu sɔrɔ.
Mɔgɔ segin minnu nana ka bɔ Lɔnduru, n’olu ye poroze mɔgɔw ye, ka bɔ « Royal Collège kalansoba dɔ la, ani Italika dɔ, olu ni ne yɛrɛ jɛra ka baara kɛ Segu tile 15 kɔnɔ walasa Sanogolakaw ni Bamusobugukaw ka ni yelen ninnu sɔrɔ. Yelen ninnu potolaman don, u bɛ se ka janya, ka surunya, u bɛ se ka bɔ u nɔ na k’a sababu kɛ pinɛsen fila minnu b’u kɔrɔ ye. Philips ka anpulu ɲɛ dumanba min b’a la, o bɛ mana k’a sababu kɛ batiri ni pano ye. Ni minɛ ninnu bɛɛ faralen ɲɔgɔn kan, o nana kɛ sababu ye ka nɔgɔyaba don nin dugu ninnu ka ɲɛnajɛdonya yelenkow la : kɔɲɔn, denkundi, laadala ɲɛnajɛw.
Yelenko ma nɔgɔn togodaladuguw la ɲɛnajɛdonyaw fɛ. Walasa ka yelen sɔrɔ kɛnɛ kan, u bɛ gurupu, anpuluw, filiw ɲini sara la ka sɔrɔ ka taji san fana. Tuma dɔw la, olu yɛrɛ tɛ sɔn mana ma waati dɔw la.
Bi, Sanogola ni Bamusobugukaw dan ye k’u bolo digi butɔn kan poto la, walasa kɛnɛ fan bɛɛ ka kɛ yelen ye. Yelen nafa tɛ ɲɛnajɛkow dama ye, a jɔyɔrɔba fana bɛ duguw ka ɲɛtaa la sɔrɔ ni hadamadenya sabatili sira la. A bɛ se ka kɛ sababu ye ka dɔ fara dugu musow ni demisɛnw ka baara waati kan sufɛ, o fana bɛ dɔ fara sɔrɔ kan i n’a fɔ dugubaw kɔnɔ. Nin yelenko in ye dɛmɛba de ye togodalamɔgɔw ma sɔrɔ ni hadamadenya sabatili sira kan, min ka kan ka caya walasa dugu caman k’a sɔrɔ.


text:
Sen in na, nin pano solɛri in kun tɛ ka telefɔni yaalataw batiriw lafa togodaw la,nka, ka musow nɔnabila kɔlɔnna jibɔba la u bolo la u ka nakɔbaaraw la.
Waati min na musow tun b’u sigi jirisumaw la ka baro kɛ k’u ka tiganinw wɔrɔ, an t’o tile la tungun. Bi, Mali dugu caman kɔnɔ, musojɛkuluw sigira walasa ka walew kɛ, wale minnu bɛ musow ka ɲɛnɛmaya diya don u la i n’a fɔ : jago misɛnninw, baganmaraw, baganbalokafeerew ani nakɔbaaraw…
O dɔ yen in ye Duna musow fɛ, n’o ye dugu ye banin da la, zezana Gara komini kɔnɔ, Segu mara la. Fantanya kɛlɛli hukulu kɔnɔ, yiriwakuntalajan dɛmɛjɛkulu dɔ ye Duna musow dɛmɛ ni nakɔ ye, nakɔ min ji bɛ bɔ kɔlɔnba dɔ kɔnɔ ni pano solɛri ye. Nin ye kokura ye min bɛna musow ka sɛgɛn nɔgɔua lakɔko sira fɛ. Musow tun bɛ ji sama u bolo la. O ye baara gɛlɛnba ye !
Bi, Duna musow tɛ ji sama u bolo la tugun, u bɛ ji ta baɛnw kɔnɔ, basɛn minnu sigilen bɛ nakɔ fan bɛɛ fɛ pilanziw kɛrɛfɛ. Pano solɛri b’a to kɔlɔn bɛ ji kɛ ka basɛnw bɛɛ fa. Basɛnw tugulen bɛ ɲɔgɔn na ni tiyow ye nakɔ kɔnɔ.
« N’i burannakaw ye misiw d’i ma k’i ka sɛnɛ kɛ, i yɛrɛ b’i seko k’a jira k’i bɛ se ka misi ninnu balo k’u ladon ka ɲɛ ». (Bamanankan zana). O de kama, Duna musow tɛ tulon kɛ nin nakɔ ko in na. Wa, jiriden caman bɛ sɔrɔ nakɔ in kɔnɔ : Supɔmɛw, tamatiw, kɛlɛkɛlɛw, manjew, kɔnkɔnburuw ani fɛn caman wɛrɛw.
Nin baara in bɛ kɛ sababu ye ka dɔ ta nako musakaw la dugu kɔnɔ, ka fantanya kɛlɛ, ka dɔ fara baloko ɲuman kan ani ka dugu yiriwa sɔrɔ sira fɛ ni nakɔ kɔnɔfɛnw feereli ye.


text:
Kama lakɔlikaramɔgɔw ka cɛsiri, u ka nafa ani u ka nimisiwasa jirali ka ɲɛsin Afiripeja sɔrɔli ma u ka lakɔliso oridinatɛriw kan, o b’a to an bɛ se k’a fɔ ko Afiripeja sigili ɔridinatɛri 52 kan kama lakɔliso ni Banjagara lise la, o dabɔra kun min kama, o ɲɛna.
Afiripeja sigilen kɔ ɔridinatɛri 52 kan kama ani Banjagara lakɔlisow ani ɔridinatɛri yaalataw kan dɔngɔnɔ duguw la, lakɔlikaramɔgɔ mugan ɲɔgɔnna degera baarakɛli la ni Afiripeja ye. Lakɔlikaramɔgɔ minnu tun ma deli ka baara kɛ ni ɔridinatɛri ye fɔlɔ, olu degera ɔridinatɛri taabolo fɔlɔw la dɔgɔkun kelen kɔnɔ. O kɔfɛ, u sɔrɔla ka fara lakɔlikaramɔgɔ tɔw kan ka Afiripeja baarakɛli dege bawo Afiripeja bɛ se ka kɛ i ko dɔnnin bulonba fiɲɛ fɛ fan bɛɛ la ni Ɛntɛrinɛti tɛ lakɔlikaramɔgɔw masurunna.
Afiripeja ɲɛfɔlɔ ja bilalen kogo kan, kalanso dɔ kɔnɔ, o y’a to bɛɛ sera ka faamuyali sɔrɔ Afiripeja nafa n’a baarakɛcogo kan. O kɔfɛ, lakɔlikaramɔgɔ kelen kelen bɛɛ taara i sigi ɔridinatɛri dɔ la walasa ka baara daminɛ u yɛrɛ ye Afiripeja kan, degelikɛbaga ka ɲɛfɔli kɔfɛ. U benna ka ɲininiw k’u yɛrɛ ye Afiripeja kan. I n’a fɔ n y’a kɔlɔsi cogo min na fan bɛɛ fɛ n ye Afiripeja sigi ɔridinatɛriw kan yɔrɔ minnu na, n’i ko mɔgɔ ka ɲinini kɛ u degelen kɔfɛ, u b’a daminɛ n’u yɛrɛ ka duguw, u ka sigidaw walima u ka yɔrɔ seko ni dɔnkow ɲinini ye fɔlɔ. O de kama, lɛrɛ ni lɛrɛ, an tun bɛ nin dɔngɔnɔ cɛkɔrɔba in ja ye ɔridinatɛri bɛɛ kan lakɔlikaramɔgɔw fɛ u ka ɲinini fɔlɔ senfɛ. O cɛkɔrɔba in ja de kɛlen bɛ ka dɔngɔnɔ duguw ɲɛfɔli tamasiyɛn ye wikipeja kan (tubabukan). Ɔwɔ, o ka kan, bawo « dɔnni fɔlɔ ye yɛrɛdon de ye »
Afiripeja baarakɛcogo kalannen kɔfɛ, an ye hakilina falen falenw kɛ minɛn in nafa kan ani k’a lajɛ cogo min na a bɛ se lakɔlikaramɔgɔw dɛmɛ kosɛbɛ u ka baaraw la walasa ka kalan kɛko ɲuman sabati u bolo, ka dɔnniya dafalen di kalandenw ma na ka jamana kɔnɔ. Gɛlɛya foyi ma sɔrɔ o la bawo, « ka kɛ lakɔlikaramɔgɔ ye, o de ye ka kɛ hakilitigi ye, ka kokura nafamaw kɛ » O hakilina falen falen ninnu bɔra ni miiriya caman ye an sinna ka minnu kɛli daminɛ o yɔrɔ bɛɛ la. An ye kalansenw marayɔrɔ caman dilan ɔridinatɛriw kan walasa ni ɲinini kɛra kalansen min kan, k’o labɛn ka ɲɛ lakɔlikaramɔgɔ kulu fɛ, o sɛbɛn labɛnen bɛ mara a marayɔrɔ la. O dɔ kɛra tubabukan kalanni, tarikukalanni, jatekalan ani kalansenw bɛɛ la. An jɛra ka ɲinininw kɛ kalansenw kan, k’u labaara ɲɔgɔn fɛ, k’u mara u marayɔrɔw la k’o kɛ misaali ye ka jira bɛɛ la walasa bɛɛ hakili ka to a kɛ cogo la.
O baara in b’a to lakɔlikaramɔgɔw bɛ se k’u ka ɲininin kɛlen kɔrɔw n’u ka kalansen labɛnnenw ye nɔgɔyala ani ka sɔrɔ u ma ɲinini wɛrɛ kɛ o kalansen ninnu kan. A b’a to fana u ka se k’u ka o baara ninnu tila u ni lakɔlikaramɔgɔ wɛrɛw cɛ yɔrɔjan fɛ jamana fan bɛ ni dɔrɔpubɔkisi ni guguludirawu ye, an ye minnu sigi ɔridinatɛri caman kan kama ni Banjagara ani ka lakɔlikaramɔgɔ caman dege baarakɛcogo la n’o lozisiyɛli ninnu ye.
Lakɔlikaramɔgɔw tun bɛ tile tan ni duuru sɛngɛlafiyɛnbɔ la, nka o m’a bali u k’u cɛsiri nin kalan ninnu na dɔgɔkun fila kɔnɔ, ka se ka Afiripeja n’a baarakɛcogo ɲɛ dɔn o min bɛ se k’u dɛmɛ kosɛbɛ u ka baara la.


text:
Ɛntɛrinɛti jɔyɔrɔ bɛ ka bonya ka taa a fɛ diɲɛ taabolo caman na. Bi, Duguba kɔnɔ lakɔliden caman b’i wasa don a la walasa ka dɔ fara u ka dɔntaw kan sitiw kan, siti minnu n’u ka kalan ye kuntilena kelen ye. O sira kelen na, u bɛ ko caman ɲɛ sɔrɔ ɲinini sen fɛ Google kan. Togodaw tolen bɛ kɔ fɛ o ko la kosɛbɛ k’a sababu kɛ kurantanya ye.
Fura min bɛ yen walasa ka togodaw sen don Ɛntɛrinɛtiko la, o ye Ɛntɛrinɛti yaalata ye. Ɛntɛrinɛti yaalata ye ɔridinatɛri, kile Ɛntɛrinɛti, batiri ani pano faralen ye ɲɔgɔn ka. O bɛɛ lajɛlen ye minɛnw ye minnu b’a to togodala mɔgɔw bɛ se ka baara kɛ ni Ɛntɛrinɛti ye i ko dugubakɔnɔ mɔgɔw.
Ɛntɛrinɛti yaalata y’a jɔyɔrɔ jira togodala lakɔli dɔw la tile damadɔ kɔnɔ. A kɛra sababu ye Sekɔrɔ, Marakala, Kokiriboso, Masina, Jafarabe, Uro-Modi andi Moti lakɔliden dɔ ka se ka ko caman ɲɛ dɔn ɲinini sen fɛ Google kan, minnu kunfa tun b’u la. Lakɔliden fitinin tun b’a la, baaradege lakɔlidenw fana tun b’a la yɔrɔ dɔw la i n’a fɔ Masina.
Ɲɛfɔli caman kɔ fɛ Ɛntɛrinɛtiko la kunnafoniko, kumaɲɔgɔnyako ani kalanko sira fɛ, Google jirala Lakɔlidenw ni karamɔgɔw la, k’a barra cogo n’a nafa fɔ u ye. O kɔ fɛ, u ye ɲinini kɛ Google kan walasa ka ko caman ɲɛ sɔrɔ. Wa, Google ye ɲininkali bɛɛ jaabi ni nimisiwasa ye.
O kɛra nisɔndiyaba ye an ka kalanyɔrɔw kalandenw bolo janko ni Google tun ye u ka ɲininkali jaabi.
Nin senɲɛ fɔlɔ in kun tun ye k’a dɔn Ɛntɛrinɛti jɔyɔrɔ bɛ se ka kɛ min ye an ka togodaw la, janko kalanko sira kan. A sen fɛ, min yera, min mɛnna ani min kɛra, o bɛɛ b’a jira k’a fɔ Ɛntɛrinɛti jɔyɔrɔ ka bon an ka togodala kalansow la, bawo a bɛ se ka dɔnnin bulonba jɔyɔrɔ fa karamɔgɔw ni kalandenw ye.
O la, n ka laɲini ye, don nataw la, nin lakɔliso ninnu dɔw k’u tɔgɔla Ɛntɛrinɛti yaalata sɔrɔ.
Google kɛra dɔnnin bulonba ye togodala lakɔliw la tile damadɔ kɔnɔ
Waati jate dɔncogo dɔ filɛ nin ye an ka maakɔrɔw fɛ
Jateminɛ fɛn caman minnu bɛ anw bolo bi, o tun tɛ an ka maakɔrɔw bolo, nka, o m’u bali ka se ka waati jatew dɔn fiɲɛ, dolow walima nɛnɛ cogoya fɛ.
Maakɔrɔ dɔ bɔra sisan ka nin fɔ ye telefɔni na, n kɛlen k’a wele ka foli kɛ :
«Nɛnɛba de bɛ an fana fɛ yan sisan. Fini birilen bɛ an bɛɛ la, an ka sow kɔnɔ. Singo fallen bɛ tasuma na an kɔrɔ an bɛ k’an ja. O bɛɛ la, an nisɔndiyalen bɛ kosɛbɛ bawo, ni nɛnɛ bɔra kosɛbɛ, o b’a jira ko sɔmiɲɛ nata bɛ diya kosɛbɛ ».
Demisɛnniya la an ka duguw la, an bɛɛ y’a mɛn ko ni nɛnɛ kɛra kosɛbɛ, k’o b’a jira ko sɔmiɲɛ bɛ diya. O tɛ masinin na jateminɛ ye, nka, kɔlɔsiliw y’a jira k’o kuma ye tiɲɛ ye sɛnɛkɛlaw bolo.
N bɛ dugaw kɛ o ka sabati sɔmiɲɛ nata la bawo, nɛnɛba de bɛ Mali la sisan janko bi, san nanen Bamakɔ. Kabini kunun wula fɛ fɔ ka na se sisan ma, fiɲɛ sumalen ni bugun ye gɛlɛya don yɔrɔjan filɛli la Mali yɔrɔ caman na ani Bamakɔ.
Su in na, mɔgɔ man ca Bamakɔ bɔlɔnw kɔnɔ k’a sababu kɛ nɛnɛ ye. An bɛ mɔgɔ kelen kelen minnu ye u senna walima moto kan,
olu ni nɛnɛminɛfini bɛ ɲɔgɔn na.
An k’an janto nɛnɛko la, k’an tanga a ma walasa k’an kisi bana ma. An ka motow ni mɔbiliw boli dɔnni dɔnni.


text:
Togoda ko dɔw nafa n’u jɔyɔrɔ bonya kama sigida la, u ka kan ka dɔn, k’u don ba la. N bɛ na ni farafinfurakɛla min ka kunnafoniw di aw ma, n y’a mɛ dama tɛ, n yɛrɛ sera ye ka taa a lajɛ ka baro kɛ a tigi fɛ
Burama Jar aye farafinfurakɛla ye Samankɔ, n’o ye dugu ye min ni Bamakɔ cɛ ye kilomɛtɛrɛ 6 ye. A bɛ kolokari suguya bɛɛ tugu, ka mugu suguya bɛɛ fura kɛ.
« Worokari, bolokari, kɔkolo bɔlen a nɔ na, n bo bɛɛ fura kɛ. N bɛ muguw fana fura kɛ », Burama y’o ɲɛfɔ ni nisɔndiya ni danaya ye a ka baara la sigida la.
« N bɛ tubabu baara la, n bɛ baara kɛ don o don ka bɔ ntɛnɛ na ka se juma ma. Ni n jiginna, n bɛ se ka banabagatɔ 40 walima 50 bisimila wula o wula. Don baarabaliw la, n bɛ se ka banabagatɔ 500 bisimila. Nin baara in ni n ka tubabubaara tɛ sira la. Mɔgɔ bɛ bɔ fan bɛɛ ka na : jamana kɔnɔ ani jamana kɔkan. O dɔ yen in cɛkɔrɔba in ye min n’a muso bɔra Konowari ka na », , Burama y’o fɔ an ye.
« N ni n ka parantiw, an b’a wasa don banabagatɔ ninnu ka furakɛli la. Minnu ta man jugu kosɛbɛ, olu bɛ se ka taakasegin kɛ, nka, minnu ta ka jugu, an b’olu bisimila duw kɔnɔ dugu kɔnɔ yan. Sɔgɔma o sɔgɔma, an bɛ s’u ma u ka sow kɔnɔ k’u ka furakɛliw kɛ », Burama y’o ɲɛfɔ an ye.
« I n’a fɔ i b’a dɔn cogo min na, an ka farafinna dɔnnin caman bɛ ye, o bɛ bɔ fakunda ka di denkunda, wa laada caman b’u la minnu ka kan ka labato waati bɛɛ. Nin baara in laada belebele dɔ ye furakɛli ye fu la. O kɔrɔ ye ko sara tɛ nin furakɛli in na. O fɔlen bɛ k’o gɛlɛya nin baaara in na kosɛbɛ, wa o ka kan ka labato. », an y’o minɛ ka bɔ Burama la.
« Banabagatɔ bɛ wari min bɔ, o ye tulu sɔngɔ ye ka bɔ 20 na ka 40 ma. Ni bana furakɛra, ni min y’u diya, u bɛ se k’o di u yɛrɛ ma, I n’a fɔ u bɛ se ka taa ka sɔrɔ u ŋa fɛn di. N’o tɛ, anw tɛ se ka sara f’u ye. Ne ye baara in sɔrɔ o cogo la, ne tɛ se k’o yɛlɛma, wa minnu bɛ furakɛli in kalan ne fɛ, olu ka kan k’a kɛ ten n’o tɛ a tɛ mago ɲɛ », Burama ko ten fana.
« Ɔwɔ, an bɛ se ka gɛlɛya damadɔ fɔ baara in na bi. N’o fɔra, dɔ bɛna a fɔ ko ni an tɛ fɛn sɔrɔ a la, ni gɛlɛya bɛn an ka, mun na an tɛ a dabila! I yɛrɛ b’a dɔn, an ka sigida tun bɛ cogo la, dɔnnin dɔ tu n bɛ bɛɛ la, wa bɛɛ tun bɛ tɔ mago ɲɛ n’I ta ye. Ali ni o bɛ ka ban, a ma ban pewu ! I n’a fɔ an faw y’a kɛ cogo min, an fana ka kan k’an seko kɛ sigida ye. Fɔlɔ fɔlɔ, mɔgɔw bɛ ben ka bɔ jiriw ni baganw kan, yanni u ka taa dɔgɔtɔrɔso la, o bɛɛ tun bɛ furakɛ sigida la fu. Bɛɛ tun bɛ I seko bila tɔw sago la ».
« O ni bi tɛ kelen ye. Bi, akisidan bɛ mɔgɔ min kolo kari, o de ka ca. Nɛgɛso, moto, ani mɔbili cayara, mɔgɔw kɔrɔtɔlen don, akisidan ka ca. Banabagatɔ minnu bɛ na sisan, o ka ca ni anw faw ta ye. U bisimilaliyɔrɔko ka gɛlɛ. O bɛɛ kɔfɛ, an bɛ don dugu duw bɛɛ kɔnɔ ka taa banabagatɔw fura kɛ. O man nɔgɔ dɛ », Burama ko ten tugun !
« o yɛrɛ de y’a to an y’an miiri ko an bɛna yɔrɔdɔ ɲini, k’o jɔ ; k’o kɛ banabagatɔw jiginyɔrɔ ye. An miiri b’o kan, an bɛ k’o ɲɛ ɲini, ka wele bila ŋaniɲaɲuamantigiw ma walasa k’an dɛmɛ o baara la walasa ka baara nɔgɔya an bolo, ka banabagatɔw lafiya », Burama y’o wele da.
A tɔ bɛ na kɔfɛ ka ɲɛsin furakɛlen ka seereya ma.


text:
San o san, ni ɲɔtigɛw banna, an togoda la demisɛnw, kamalenw ni Npogotigiw bɛ taama minɛn ta, ka dugubaw magɛn ka taa fɛn ɲini ka segin faso la ni sɔmiɲɛ surunyana. Nin weele in bɛ bila mɔgɔw ma, minnu tɛ segin waati dɔn, ka segin so joona.
Dugu demisɛnw, cɛ ni muso, seginso tuma wera. Sanji fɔlɔw binna. Bubagaw binna ka ɲɔkala kɔrɔw ɲimi ndugunw ni ɲɔgɔn cɛ. Baninkɔnɔw ye nali daminɛ kelen kelen k’u ɲagaw da jiribaw bolow la dugu kɔnɔ ani dugu kɔ kan. Baganw binna k’u dahirimɛ sɔrɔ dugu soforo kunna bin falennen fɔlɔw la, ka jiminta sɔrɔ kɔw kɔnɔ ka sɔrɔ u ma taa yɔrɔjan. Kungo kɔnɔna filɛ diyara k’a sababu kɛ bin falenna, jiriw nugura, fan bɛɛ kɛra ɲɛ binkɛnɛman ye. Dugukolo sɔmiɲɛ tuma suma duman bɔra. An balemakɛ minnu tora an kɔ faso kɔnɔ, olu tilala sow ni kogow munni na, ka foro sɛnɛtaw labɛnni daminɛ, ka furaw tigɛw, ka kalaw cɛ, ka nɔgɔ cɛ ka taa forow la.
An ɲɔgɔnna caman sera so ka ban. Ɲininkali cayalen don an bagebaw fɛ walasa k’a dɔn n’an bɛ segin so walima n’an tɛ taa. An terikɛw, an balema musow, an kɔrɔmuso denw, ani an kanimɛw ka kɔɲɔw dɔgɔ dara ka ban. Alamisa kɔɲɔw bɛ ka caya ɲɔgɔn kɔ. Teri minnu famana ɲɔgɔn ma ka sababu kɛ taama ye, olu bɛ ka ɲɔgɔn sɔrɔ o kɔɲɔ yɔrɔ ninnu na, wa o ye duguba kɔnɔ barrow daminɛnen ye.
Dutigiw ye dabaw ni falow sama ka bɔ jigiɲɛw kɔrɔ ka taa n’u ye numukɛ ka so ka taa u labɛn. Ɲɛnafin tɛ numukɛ la bilen. Minnu nana n’u ka minɛnw ye dilanni na a ka so, olu bɛ tile ban a ka so, k’u ka minɛn dilantaw kɔnɔ. A ka maritow mankan ni kolonkalanw mankan bɛ ɲagamin ɲɔgɔn na k’o kɛ fɔlifɛn duman makan ye min lamɛni ka di an na k’an to soforow la, bawo o b’a jira an na ko sɔnni an bɛna dumuni kɛ jiriba kɔnɔ foro cɛmancɛ la.
Nin bɛɛ lajɛlen faralen ɲɔgɔn kan, a tɔ ye min ye, an b’o dɔn : o de ye ka kɔ segin so, ka taa maakɔrɔw kɛrɛfɛ, faw nib aw, fanga t’olu minnu bolo la tugun ka daba sama forow kɔnɔ tile fariman kɔrɔ ka kɔngɔ kɛlɛ, kɔngɔ min ka baara tɛ dɔwɛrɛ ye ka duw ɲini, du minnu cɛbalenw ma segin so ka na u jɔyɔrɔ fa.
N balenma cɛbalenw ni npogotigiw, an ka segin so, an ka taa fakɔrɔw ni bakɔrɔw ɲɛ bɔ sira la. U kɔrɔtɔlen bɛ an seginni kɔrɔ.


text:
Seko ni dɔnko ŋana caman de bɛ Mali kɔnɔ. Bɛɛ n’i dɔnko n’i seko don. Caman lakodɔnnen bɛ k’a sababu k’u ka tarikuw kalanni ye lakɔli la, walima k’a sababu k’u tanu ni n’u kofɔli ye jeliw fɛ, olu minnu y’an ka laadalakow tɔbɔtɔbagaw ye. Sisan demisɛnninw tɛ caman lakodɔn nin mɔgɔba ninnu ka ko la an ka jamana kɔnɔ.
Ɛntɛrinɛti yaalata lakɔlisow kɔnɔ, bulɔgu bilali duguw kɔnɔ, sigidaw kunnafonidili Ɛntɛrinɛti kan, olu ye walew ye, minnu bɛ jamana yɛrɛ, a n’a seko n’a dɔnko dɔnni nɔgɔya jamana demisɛnw bolo. O de la, dugu 8 lakɔlidenw sera ka caman dɔn Wa kamisɔkɔ ka tariku kan, min sɛbɛnnen bɛ Wikipeja kan nin cogo in na : « Wa Kamisɔkɔ bɔra jeli kabilaba la, min tun ɲɛsinnen bɛ Kirina kɛlɛ ni Mali masabonda sigili ɲɛfɔli n’a matarafali ma. A ye dɔnnin ni faamuyali caman sɔrɔ Manden laadalakow n’a seko ni dɔnkow kan. » Wa Kamisɔkɔ ye laadalakow dɔnba jɔnjɔn ye, a lakodɔnnen bɛ kosɛbɛ an ka maakɔrɔbaw fɛ, nka, sisan demisɛnw tɛ fɛn dɔn a ka ko la. «Nin ye anw senɲɛ fɔlɔ ye k’a lakodɔn, k’a ka tariku lamɛn », lakɔlidenw y’o fɔ an ka yaala sen fɛ.
Ɛntɛrinɛti kɛra sababu ye, nin lakɔliden ninnu sera ka Wa Kamisɔkɔ kaburu ja ye, ka tila k’a ka tariku lamɛn a yɛrɛ denkɛ Lasana fɛ, min y’a fa ka koba kɛlenw ɲɛfɔ u ye.
« Nin Ɛntɛrinɛti kalan in an ka lakɔliw la, o kɛra sababu ɲuman ye anw ka lakɔlidenw ma u ka se k’u ka jamana dɔn ka sɔrɔ u ma bɔ u nɔ na. U bɔra sisan ka ja dɔw ye i n’a fɔ Madinɛ Fɔri Kayi (Mali seko ni dɔnko tɔbɔtɔbɔli baarada ɲɛmɔgɔso bulɔgu kan). U tun tɛ na o ye sisan k’a sababu kɛ u n’o cɛ ka jan kosɛbɛ », o kɛra lakɔlikaramɔgɔ dɔ ka faamuya ye Ɛntɛrinɛti kalan laban na.
UNESCO Porozɛ Niger-Loire ka seko ni dɔnko tɔbɔtɔli baaraw taali ɲɛ nin sira in kan, o ye dɛmɛba ye bawo a na kɛ sababu ye an ka seko ni dɔnko cɛba minnu bɛ an ka togodaw la, olu ka lakodɔn demisɛnw fɛ, ni Ɛntɛrinɛtiko tara ba la an ka duguw kɔnɔ.