text:
Bakrunba Sokɔnɔ Karajago
Bakrunba Sokɔnɔ Karajago (BSK) walima Bakrunba Sokɔnɔ Sɔrɔ (BSS) [Ingliz: GDP (Gross Domestic Products) or GDI (Gross Domestic Income), Franse: PIB (Produits Intérieurs Brutes) ye sumanfen ye min be faso sɔrɔ ani dlanfenw jate ka kɛɲɛ jamana do ka sɔrɔko ma. BSK donnen inafo sugu kima ka ben karajago labannen bɛɛ ma ani ca kɛlenw jamana kɔnɔ wati furance dɔ kɔnɔ ( akacala san kɔnɔ).
Foroba famuyacogo labonba walasa ka (BSK) suman ani k’a famuya ye musakabo sira.
BSK = makoɲe + bakrunba nafololabugun + fanga ka musakabo + (laboliw – ladonniw) walima
BSK = M+ N + F + (B-D).
Sɔrokɔdonna Keynes ka jatela danfara ka sigi makoɲe kuma la min be tila ka ke fan fla ye: kɛɲɛreye makoɲe ani foroba ca (walima fanga ) ka musakabo. Nafa fla min be makoɲe tila la ye bonbasɔrɔkodon ta sira fe ye:
Kɛɲɛreye makoɲe : o ye haminko lakoloma ye lafiya sɔrɔkodon na.


c: text/html

text:
TILAYƆRƆBA WƆƆRƆNAN
Mɔgɔ salenw bɛ min?
Mun b’an sɔrɔ n’an sara?
Mun na an bɛ sa?
Ka tiɲɛ dɔn saya ko la, yala o bɛna an dusu saalo wa?
A BƐ san ba caman bɔ sisan ko mɔgɔw bɛ ka miiri o ɲininkaliw la. Ɲininkali nafamaw don. An mana kɛ mɔgɔ o mɔgɔ ye, an sigiyɔrɔ mana kɛ fan o fan ye, o ɲininkaliw jaabi bɛ an bɛɛ de kun kan.
2 Yesu Krisita ka kunmabɔ saraka ye ɲɛnamaya banbali sira dayɛlɛ an ye cogo min na, an y’o ye tilayɔrɔba tɛmɛnen na. An y’a kalan fana ko Bibulu ka kirayakuma b’a jira ko waati bɛna kɛ “saya tɛna kɛ tun”. (Jirali 21:4) Nka, sani o waati ka se, an bɛɛ bɛ sa. Masakɛ hakilitigi Solomani y’a fɔ ko “Mɔgɔ ɲɛnamaw kɔni b’a dɔn ko u bɛ sa.” (Waajulikɛla 9:5) An bɛɛ b’a ɲini ka si jan sɔrɔ, n’a bɛ se ka kɛ. O bɛɛ n’a ta, an b’an yɛrɛ ɲininka ko: Mun b’an sɔrɔ n’an sara?
3 N’an diyanyemɔgɔw banna, an bɛ u su kasi. Laala, an b’an yɛrɛ ɲininka ko: ‘U kɛra cogo di? Yala u bɛ ka tɔɔrɔ wa? Yala u bɛ ka an kɔlɔsi wa? Yala an bɛ se k’u dɛmɛ wa? Yala an bɛna u ye tuguni don dɔ wa?’ Diinɛ minnu bɛ diɲɛ kɔnɔ, olu bɛ jaabi minnu di o ɲininkaliw la, o jaabiw tɛ kelen ye. Diinɛ dɔw la, mɔgɔw b’a fɔ ko n’i ye koɲuman kɛ i ka diɲɛlatigɛ kɔnɔ, n’i sara tuma min na, i bɛ taa sankolo la. Nka n’i ye kojugu kɛ, n’i sara, i bɛna jeni yɔrɔ dɔ la i bɛna tɔɔrɔ kosɛbɛ yɔrɔ min na. Diinɛ dɔ wɛrɛw la, mɔgɔw b’a fɔ ko n’i sara i bɛ taa hakilimaaw ka yɔrɔ la i bɛnbaw fɛ. Diinɛ dɔw fana b’a fɔ ko ni mɔgɔ sara a bɛ taa dugu jukɔrɔ walisa kiri ka tigɛ a kan. O kɔfɛ, a hakili bɛ bange kokura farikolo dɔ wɛrɛ la. A bɛ taa a fɛ a ka ɲɛnamaya la o cogo la.
4 Kuma koloma kelen de bɛ o diinɛ kelen-kelen bɛɛ lajɛlen na. O ye ko ni mɔgɔ sara, farikolo yɔrɔ dɔ bɛ yen min tɛ sa. Kabini fɔlɔ-fɔlɔ fo ka n’a bila bi la, diinɛ caman b’a fɔ ko cogo dɔ la an bɛ balo kudayi, ko an bɛ taa a fɛ ka yeli kɛ, ka mɛnni kɛ ani ka miiri. Yala o bɛ se ka kɛ wa? E k’a lajɛ, an kunkolosɛmɛ dɔrɔn ka baara de b’a to an bɛ se ka fɛn mɛn, ka fɛn ye ani ka miiri fɛn na. Nka, n’an sara, an kunkolosɛmɛ ka baara bɛ jɔ. Ni kunkolosɛmɛ tɛ, an tɛ se tuguni ka foyi mara an kɔnɔ, ka yeli kɛ, ka mɛnni kɛ, walima ka an hakili jigi foyi la.
MUN BƐ MƆGƆ SƆRƆ TIGITIGI N’A SARA?
5 Fɛn min bɛ mɔgɔ sɔrɔ tigitigi n’a sara, o tɛ ko dogolen ye Jehova bolo, ale min ye kunkolosɛmɛ da. A bɛ tiɲɛ dɔn. A ka Kuma kɔnɔ, n’o ye Bibulu ye, a y’a ɲɛfɔ suw cogoya ye min ye. Bibulu bɛ min fɔ a jɛlen don. A b’a fɔ ko: Ni mɔgɔ sara, a tɛ yen tun. Saya ni ɲɛnamaya kɔdonnen don ɲɔgɔn na. Mɔgɔ salen tɛ yeli kɛ, a tɛ mɛnni kɛ, a tɛ miiri fana. N’an farikolo sara, an yɔrɔ si tɛ to min ma sa. Ni walima hakili* tɛ an na min tɛ se ka sa.
6 Solomani kɛlen kɔfɛ k’a kɔlɔsi ko ɲɛnamaw de b’a dɔn ko u na sa, a y’a sɛbɛn ko: “Mɔgɔ salenw tɛ foyi dɔn.” A ye fɛn wɛrɛ fɔ ka fara o kuma koloma kan min ye tiɲɛ ye. A y’a jira ko mɔgɔ min sara, o tɛ se ka mɔgɔ kanu walima ka mɔgɔ koniya. A ko “baara wala miirili wala hakilitigiya wala dɔnniya tɛ lahara [“kaburu kɔnɔ,” NW].” (Anw de ye daɲɛ sɛbɛn k’a jɛgɛn; Waajulikɛla 9:5, 6, 10) Zaburu 146:4 fana b’a fɔ ko ni mɔgɔ sara, “a ka miirili kow bɛ ban.” An ye nimafɛn sataw de ye. An tɛ ɲɛnamaya la bilen , an farikolo salen kɔfɛ. An ka ɲɛnamaya bɛ i ko busi tamɛnɛ. Ni an ye busi faga, a tamɛnɛ tɛ taa yɔrɔ si la. A tɛ yen tun, a sara, wa o y’a bannen ye.
YESU YE MIN FƆ SAYA KO LA
7 Yesu Krisita kumana mɔgɔ salen cogoya kan. A kumana o kan Lazarɛ ko la, a dɔnbaga sɛbɛ dɔ nka min tun banna. Yesu y’a fɔ a ka kalandenw ye ko: “An terikɛ Lazarɛ sunɔgɔra.” A tun bɛ a ka kalandenw kɔnɔ ko Yesu tun b’a fɛ k’a fɔ ko Lazarɛ bɛ sunɔgɔ la walisa a ka se ka kɛnɛya ka bɔ a ka bana la. Nka, Yesu tun t’a fɛ ka o fɔ. Yesu y’a ɲɛfɔ u ye ko: “Lazarɛ sara.” (Yuhana 11:11-14) A kɔlɔsi ko Yesu ka kuma kɔnɔna na, a ye saya sanga sunɔgɔ ni lafiya ma. Lazarɛ tun tɛ sankolo la. A tun tɛ jahanama tasuma kalamanba dɔ la fana. Lazarɛ tun ma taa mɛlɛkɛw walima a bɛnbaw nɔ fɛ u ka yɔrɔ la. A ma segin ɲɛnamaya la kokura i ko hadamaden wɛrɛ. Lazarɛ salen tun bɛ k’a lafiya, i n’a fɔ ni mɔgɔ bɛ k’a lafiya cogo min na sunɔgɔba dɔ kɔnɔna na, nka a tɛ sugo min na. Bibulu tɛmɛsira wɛrɛw bɛ saya ni sunɔgɔ suma ɲɔgɔn na. Misali la, tuma min na Etiɛni bonna ni kabakurun ye ka faga, Bibulu b’a fɔ ko “a sunɔgɔra.” (Kɛwalew 7:60, BS) O cogo kelen na, ciden Paul y’a sɛbɛn a ka waati mɔgɔ dɔw ko la, ko u “sunɔgɔra.”—1 Kɔrɛntekaw 15:6.
8 A daminɛ na, yala Ala sagonata tun ye ko mɔgɔw ka sa wa? Cogoya si la. Jehova tun ye hadamadenw da walisa u ka ɲɛnamaya kɛ kudayi dugukolo kan. I ko an y’a kalan kaban nin gafe kɔnɔ cogo min na, Ala ye cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ bila alijinɛ dakabana dɔ kɔnɔ. A tun ye kɛnɛya dafalen di u ma. Jehova tun ye ɲuman dɔrɔn de ŋaniya u ye. Bangebaga minnu bɛ u denw kanu, yali olu dɔ la kelen b’a fɛ u denw ka kɔrɔ, ka sɛgɛn ani ka saya dɔn wa? Ayi. Jehova tun bɛ a denw kanu. A tun b’a fɛ u ka hɛrɛ banbali sɔrɔ dugukolo kan. Bibulu b’a fɔ hadamadenw ko la ko: “A [Jehova] ye badaa miirili kɛ mɔgɔ dusukun na.” (Waajulikɛla 3:11) Ala ye an da ka ɲɛnamaya banbali nege don an na. A ye fɛɛrɛw tigɛ fana walisa ka o nege wasa.
MUN NA HADAMADENW BƐ SA
9 N’a bɛ o cogo la, mun na hadamadenw dun bɛ sa? Walisa ka o jaabi sɔrɔ, fo an k’a lajɛ ko min kɛra tuma min na cɛ kelen ni muso kelen dɔrɔn tun bɛ dugukolo kan. Bibulu b’a fɔ ko: “Jiri o jiri cɛ ka ɲi, ni dumuni bɛ sɔrɔ a la, Matigi Ala ye olu sifa bɛɛ falen ka bɔ duguma.” (Jenɛse 2:9) Nka, Jehova tun ye dan dɔ sigi o jiriw ko la. Jehova y’a fɔ Hadama ye ko: I “bɛ se ka nakɔtu la jiridenw bɛɛ dun, nka i kana ko ɲuman ni ko jugu dɔnniya jiriden dun. Ni i ye o den dun don min na, i na sa dɛ.” (Jenɛse 2:16, 17) A tun man gɛlɛn ka tugu o ci fɔlen na. Jiri caman wɛrɛw tun bɛ yen Hadama ni Hawa tun bɛ se ka minnu denw dun. Nka, ci fɔlen tun bɛ cogo kɛrɛnkɛrɛnnen di Hadama ni Hawa ma u k’a jira ko u tun bɛ Ala waleɲumandɔn, Ale min ye fɛn bɛɛ di u ma, ɲɛnamaya dafalen sen b’a la. Ni u tun tugura Ala ka ci fɔlen na, u tun bɛna a jira ko Ala min ye u Fa ye sankolo la, u bɛ bonya da a ka kuntigiya kan, ani ko a bɛ u ɲɛminɛ ni kanuya ye cogo min na, u bɛ sɔn o ma.
10 Nka, dusukasiko don ko cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ y’a latigɛ ka Jehova kan bila. Sitanɛ ye sa dɔ kɛ baarakɛminɛn ye, ka Hawa ɲininka ko: “Tiɲɛ la, Ala y’a fɔ ko aw kana nakɔtu la jiridenw bɛɛ dun wa?” Hawa y’a jaabi ko: “An bɛ se ka nakɔtu la jiridenw bɛɛ dun. Nka jiri min bɛ nakɔtu cɛmancɛ la, Ala ko an kana o den dun, an kana maga o la. N’o kɛra, an na sa.”—Jenɛse 3:1-3.
11 Sitanɛ ko: “Aw tɛna sa dɛ. Ala y’a dɔn ko ni aw ye o jiriden dun don min na, aw ɲɛw na yɛlɛ, aw na kɛ i ko Ala, ka ko ɲuman ni ko jugu dɔn.” (Jenɛse 3:4, 5). Sitanɛ tun bɛ min fɛ, o ye ko Hawa ka da a la ko ni a ye o jiriden dun, a bɛna nafa sɔrɔ o la. Sitanɛ ka fɔ la, fɛn min ka ɲi ani fɛn min man ɲi, Hawa tun bɛ se k’o latigɛ a yɛrɛ ye. Fɛn min fana tun ka di a ye, a tun bɛ se k’o kɛ. Sitanɛ y’a da Jehova la fana ko Jehova ye nkalon tigɛ tuma min na a kumana kow kan minnu bɛna Hadama ni Hawa sɔrɔ, ni u ye jiriden dun. Hawa dara Sitanɛ la. O la sa, a ye jiriden dɔ kari, k’a dun. A tilala ka o dɔ di a cɛ ma, o fana y’a dun. Hadama ni Hawa ma wale kɛ kodɔnbaliya kɔnɔ. U tun b’a dɔn tigitigi ko Ala ko u kana ko min kɛ, u tun bɛ ka o ko de kɛ. O kosɔn, Hadama ni Hawa ye jiriden dun tuma min na, u y’a dabɔ a kama tigitigi ka Ala ka ci fɔlen kɛlɛ. O ci fɔlen dun tun ka nɔgɔn. A tun tilennen bɛ fana. O kɛwale fɛ, u ye u Fa mafiɲɛya min bɛ sankolo la. U ma a ka kuntigiya jate fana. K’an Dabaga ɲuman mafiɲɛya o cogo sugu la, o dun tɛ se ka yafa.
12 An ka misali dɔ ta. A ka kɛ ko i ye i denkɛ walima i denmuso lamɔ, k’a ladon ka ɲɛ. Kɔfɛ, a tilala ka i kan bila cogo la min b’a jira ko a tɛ bonya si da i kan, walima ko kanuya si t’a la ka ɲɛsin i ma. Yala o tɛna i dusu kasi kosɛbɛ wa? Jehova dusu kasira kosɛbɛ cogo min na tuma min na Hadama ni Hawa fila bɛɛ ye sira ta min y’a kɛlɛ, e ka miiri o la.
13 Ikomi Hadama ni Hawa ye Jehova kan bila, kun si tun tɛ Jehova bolo bilen ka u to ɲɛnamaya la kudayi. U sara tigitigi i ko Ala tun y’a fɔ u ye cogo min na. Hadama ni Hawa tɛ yen tun. Olu ma taa sigi yɔrɔ si i ko hakilimaaw. An bɛ o dɔn, bawo Jehova kɛlen kɔfɛ ka Hadama ɲininka a k’a ɲɛfɔ mun na a y’a kan bila, Jehova ko: “I…[bɛna] kɔsegin dugukolo la…katuguni i bɔra o la. I ye buguri ye, i na kɔsegin buguri la.” (Jenɛse 3:19) Ala tun ye Hadama da ni dugukolo buguri ye. (Jenɛse 2:7) O ɲɛ, Hadama tun tɛ yen. O la sa, Ala y’a fɔ tuma min na ko Hadama bɛna kɔsegin buguri la, A tun bɛ k’a jira ko Hadama bɛna kɔsegin ntanya la. Hadama dara ni buguri min ye, ni tun tɛ o la. Hadama tun bɛna segin o cogoya kelen na, ni tun tɛna kɛ a la.
14 Bi tun bɛ se ka Hadama ni Hawa sɔrɔ ɲɛnamaya la. Nka, u sara bawo u y’a latigɛ ka Ala kan bila, ka jurumu kɛ o cogo la. Kun min na an bɛ sa, o ye ko Hadama y’a ka jurumutɔya ni saya lase a bɔnsɔnw bɛɛ ma. (Romɛkaw 5:12) O jurumu bɛ i ko banajugu min bɛ sɔrɔ ciyɛn ye. Mɔgɔ si tɛ se ka kisi a ma. Saya min kɛra o jurumu kɔ ye, o ye danga de ye an bolo. Saya ye an jugu de ye, an ɲin tɛ. (1 Kɔrɛntekaw 15:26) An bɛ se ka Jehova waleɲumandɔn kosɛbɛ, bawo a ye kunmabɔsara di walisa ka an bɔ o jugu bolo min ka jugu kosɛbɛ.
KA TIƝƐ DƆN SAYA KO LA, O B’AN DUSU SAALO
15 Bibulu bɛ min fɔ mɔgɔ salen cogoya kan, o bɛ mɔgɔ dusu saalo. I ko an y’a ye ka tɛmɛ cogo min na, mɔgɔ salenw tɛ tɔɔrɔ, u tɛ dusukasi dɔn. Kun si t’an bolo ka siran u ɲɛ, bawo u tɛ se ka kojugu kɛ an na. U mago tɛ an ka dɛmɛ na. U tɛ se fana k’an dɛmɛ. An tɛ se ka kuma u fɛ. U tɛ se ka kuma an fɛ. Diinɛ ɲɛmɔgɔ caman b’a fɔ, nka tiɲɛ tɛ, ko olu bɛ se ka mɔgɔ salenw dɛmɛ. Mɔgɔ minnu bɛ da o diinɛ ɲɛmɔgɔw la, u bɛ wari di u ma. Nka, n’an bɛ tiɲɛ dɔn saya ko la, o b’an lakana walisa an kana lafili mɔgɔw fɛ minnu bɛ o nkalon suguw fɔ.
16 Bibulu bɛ min fɔ mɔgɔ salenw ko la, yala i ka diinɛ fana bɛ o de fɔ wa? Diinɛ fanba tɛ o fɔ. Mun na? Bawo Sitanɛ jɔyɔrɔ bonyana kosɛbɛ u ka kalansiraw la. Sitanɛ bɛ diinɛ nkalonma kɛ baarakɛminɛn ye walisa ka mɔgɔw bila u ka da a la ko u farikolo salen kɔfɛ, u bɛna taa a fɛ ka ɲɛnamaya kɛ hakililamaaw ka yɔrɔ la. O ye nkalon dɔ de ye, Sitanɛ bɛ min fara nkalon dɔ wɛrɛw kan walisa ka mɔgɔw kunnatiɲɛ k’u bɔ Jehova kɔ. Cogo jumɛn na?
17 I ko an y’a ye ka tɛmɛ cogo min na, diinɛ dɔw b’a fɔ ko ni mɔgɔ ye kojugu kɛ a ka diɲɛlatigɛ kɔnɔna na, n’a sara, a bɛ taa jahanama tasuma la, ka to tɔɔrɔ la yen badaa-badaa. O kalansira ye fɛn ye min bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ. Jehova ye kanuya Ala de ye. A tɛna mɔgɔw tɔɔrɔ o cogo la abada. (1 Yuhana 4:8) Ni cɛ dɔ y’a den ɲangi a kɛtɔ k’a den tɛgɛw bila tasuma na, bawo den y’a kan bila, e bɛna mun miiri o cɛ ko la? Yala i bɛna o cɛ bonya wa? Yala o mɔgɔ sugu dɔnni yɛrɛ bɛna diya i ye wa? Cogo si la. A ka ca a la ko o tigi bɛna kɛ i bolo mɔgɔ nijuguba ye. O cogo kelen na, Sitanɛ b’a fɛ an k’a bila an kun na ko Jehova bɛ mɔgɔw tɔɔrɔ tasuma la san miliyari caman kɔnɔ.
18 Sitanɛ ye diinɛ dɔw kɛ baarakɛminɛn ye fana walisa ka mɔgɔw kalan ko ni mɔgɔ sara, a bɛ kɛ hakilimaa ye, ɲɛnamaw ka kan ka min bonya, k’a bato. Ka kɛɲɛ ni o kalansira ye, mɔgɔ minnu sara, olu bɛ se ka kɛ an teriw ye, se bɛ minnu ye kosɛbɛ. Walima u bɛ se ka kɛ an juguw ye, an ka kan ka siran minnu ɲɛ kosɛbɛ. Mɔgɔ caman bɛ da o kalan nkalonma la. U bɛ siran mɔgɔ salenw ɲɛ. O kosɔn, u bɛ u bonya, k’u bato. Nka, Bibulu b’a fɔ ko mɔgɔ salen bɛ sunɔgɔ la, ko an ka kan ka Jehova, Ala sɛbɛ kelenpe de bato, o min ye an Dabaga ni fɛn ɲumanw bɛɛ Dibaga ye.—Jirali 4:11.
19 N’i bɛ tiɲɛ dɔn mɔgɔ salenw ko la, o b’i lakana walisa i kana lafili diinɛw ka kalansira nkalonmaw fɛ. O b’i dɛmɛ fana ka Bibulu ka kalansira wɛrɛw faamu. Misali la, n’i y’a dɔn ko ni mɔgɔ sara a tɛ taa hakilimaaw ka yɔrɔ la, Ala ye layidu min ta ka ɲɛnamaya banbali di mɔgɔw ma alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan yan, o bɛ kɛ fɛn ye i bolo min nafa ka bon kosɛbɛ.
20 Mɔgɔ tilennen Job y’a fɔ a mɛnna, ko: “Ni mɔgɔ salen…bɛ se ka kunun tun, ne jigi tun na sigi”. (Job 14:14) Yala mɔgɔ min sunɔgɔra saya la, o bɛ se ka segin ɲɛnamaya la kokura wa? Bibulu bɛ min fɔ o ko la, o bɛ an dusu saalo kosɛbɛ. Tilayɔrɔba nata bɛna o ɲɛfɔ.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Mɔgɔ salenw tɛ yeli kɛ, u tɛ mɛnni kɛ, u tɛ miiri.—Waajulikɛla 9:5.
- Mɔgɔ salenw bɛ ka u lafiyɛn; u tɛ ka tɔɔrɔ.—Yuhana 11:11.
- An bɛ sa bawo an ye Hadama ka jurumu sɔrɔ ciyɛn ye.—Romɛkaw 5:12.
* Walisa ka kunnafoni sɔrɔ “Ni” ani “Hakili” daɲɛw kɔrɔ kan, i ka Ɲɛfɔli farankanw lajɛ.
Ɲininkaliw
1-3. Mɔgɔw bɛ ɲininkali jumɛnw kɛ saya ko la? Diinɛw bɛ jaabi jumɛnw di o ɲininkaliw la?
4. Ka ɲɛsin saya ko ma, kalansira koloma kelen de bɛ diinɛ caman na. O kalansira ye jumɛn ye?
5, 6. Bibulu bɛ mun de fɔ mɔgɔ salen cogoya kan?
7. Yesu ye saya ni mun suma ɲɔgɔn na?
8. An b’a dɔn cogo jumɛn na ko Ala sogonata tun tɛ hadamadenw ka sa?
9. Jehova tun ye ci jumɛn fɔ Hadama ye, n’o tun bɛ dan sigi a ka ko kɛtaw la? Mun na a tun man gɛlɛn ka tugu o ci fɔlen na?
10, 11. (a) Cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ ye Ala kan bila cogo jumɛn na? (b) Mun na Hadama ni Hawa ka kanbilali tun ye kojuguba de ye?
12. Tuma min na Hadama ni Hawa ye sira ta min bɛ Jehova kɛlɛ, o ye min kɛ Jehova la, mun bɛ se k’an dɛmɛ k’o faamu?
13. Jehova y’a fɔ ko mun tun bɛna Hadama sɔrɔ n’a sara? O kɔrɔ ye mun ye?
14. Mun na an bɛ sa?
15. Mun na a bɛ mɔgɔ dusu saalo ka tiɲɛ dɔn saya ko la?
16. Jɔni jɔyɔrɔ bonyana kosɛbɛ diinɛ caman ka kalansiraw la? Cogo jumɛn na?
17. K’a fɔ mɔgɔw ye ko Jehova bɛ mɔgɔ tɔɔrɔ jahanama tasuma na kudayi, mun na o bɛ Ala tɔgɔ tiɲɛ?
18. Bato min bɛ kɛ mɔgɔ salenw ye, o sinsinnen bɛ diinɛw ka kalansira nkalonma jumɛn kan?
19. N’an ye tiɲɛ dɔn mɔgɔ salenw ko la, o b’an dɛmɛ ka Bibulu ka kalansira wɛrɛ min faamu, o ye jumɛn ye?
20. An bɛna ɲininkali jumɛn jaabi tilayɔrɔba nata kɔnɔ?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Julaya
Julaya ye baara koroba ye Malidenw donna n'a ye kabini lawale la. Mande julaw de kera sababu ye ka silameya ani Bamanankan (Julakan) carin farafina tilebi jamana yoro caman na inafo Burkina Faso Cote d'Ivoire, Sera Leon, Liberia. Karajako tun be doni kon na walima fali kan. Karajako feereta tun sugu ka ca, kogo, woro, ani makoɲafin werew minu sangawililen jamana kofolen la.
Sisan julaya ni folo ta bolendo ɲogon ma.
Sahara-cɛla jago ye julaya ye min tun yiriwalen Tlebi Afrika duguw ni Mediterane duguw cɛ.


text:
Sunbala
Sumara o sunbala ye fein ye min be dun, n'ka mɔgɔ caman te a dilan cogo nyein dô. Sikasso mara la, bugula kaw ka baara de ye sumara dilan ye, me n'd don a la ka nyein fɔ doni. Sumara be dilan ni nɛrɛ kolo de ye, nɛrɛ den. Nɛrɛ ye yiri ye min be sôrô knko kônô naw la, a be den si yan kelen san kɔnɔ. Ni nɛrɛ fôlen se la, usow be taa kunko kônô ka nɛrɛ kari, a môlen fara a geren kan a bè ka kan. Nɛrɛ tômôen kô, u'be a wôrô ka bô a fara la, ni a wôrô la ka ban, u' b'a fara fili ka den yɛrɛ susuwalisa kolo ni bu be bô nyɔgɔna. O kèlen kôfè, u'b'a tin tin ni tèmè ye, bu be mara kolo de be kè sumara ye. U'be kolo ko ka jè, ka da tilè la, a be se ka tile cama kè ka sôrô a ma ja, a jalen kô, u'b'a tobi fô a ka môn, a tobi tôla be se ka yilè kuturu kè ta la, a tobilen kô, u'b'a fèinzintilè la fɔ a ka ja, u'b'a sus ka fara bô kolo la, ni u' tili la u'b'a ko, ka sôrô ka sôrô ka finzin tilè la, a be se ka a'l'i lôgôkun kelen kɛtile la. Ni a jala, u'b'a yiran, u' be dag abila ta la ka sôrô ka kè a la,o de ye a yiran cogo ye, ni amôna, u'be taa sin mansi na walima ka susu, susu ni ye sumara mugu ye. Dɔ te yiran a le tobilen kɔ fɛ a be sin wugu la, ka o mɔn ka fere.
This is an excerpt from the article Sunbala from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Phoenix
Nin fasari in bɛ Marsi jigilan kan.
Phoenix (Finiks, Sanakulun) ye robo sanakulun ye ka ɲɛshin bana ɲaɲinin taamaw ma Marsi kan. Nin waabɔ in bɛ Marsi Scout Program kɔnɔ. Baara dilen dɔnnikɛlaw minu ma walasa ka nin ci in latimɛ bena talikɛ minanw la minu bɛ Phoenix jigilan kɔnɔ lamunu ani ɲanamaya tamashiyew ɲaɲinin kama marsi kan ka fara ji nɔ tariku kan. Fan-caman taabolo in kuntigiya bɛ Kalo ni Dugukolo ɲaɲiniyɔrɔ Arizona ka Sanfɛkalanso, NASA ka Jet Propulsion Laboratory ɲɛmɔgɔya kɔnɔ.


text:
Gwɛlɛ
Gwele ye maramafen ye minka bon n'a kolilen. Marifamugu bɛk'a kɔnɔ walima prefen wɛrɛw min bɛ kɛsɛ ci yɔrɔ jan. Gwelew bɔlen ɲɔgɔn ma n'u cilihakɛ, fɛgɛya, tasuma bɔta, tasuma tangili ani tasuma-fanga. Gwele suguya ka ca min bɛ lakafolikɛ nin mankutu fɔlenw na, kɛcogo la min dulen u bena labaara cogo min kɛlɛyɔrɔ la. Gwelew minu labaara China be jate jɛn gwele fɔlɔw la marifa-mugu bekɛ minu kɔnɔ. Taalen ɲafɛ u falenna ni munuw ye. Eropa gwele fɔlɔ labaara la adɔla Iberiya, Silamew ka kɛlɛ sinfɛ Espania juguya la.
This is an excerpt from the article Gwɛlɛ from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Lakumani
Lakumani ye kumajago-sen ye min na, fen minnu kewale te kuma ye olu be Kuma wali kuma be Bla u la walima mɔgɔ salen wali mɔgɔ min t’i kɔrɔ be Kuma wali kuma be Bl’a la. Nin kumasen in mɔbili wulitɔ ye mankan Bɔ-bɔ nk’a ma Sɔn wulili ma be Ke lakumani ye n’a tigi y’a Fɔ ko mɔbili ye Cemɔgɔ Weele ka Dese, Cemɔgɔ m’a Lamine. Lakumani ye senflaninyali dɔ ye nka, ale be Dan kuma dɔrɔn ma mɔgɔ kewalew la.
Л Ŋ Ɔ Ɛ e ɔ ɲ ŋ ʃ
Л Ŋ Ɔ Ɛ e ɔ ɲ ŋ ʃ
This is an excerpt from the article Lakumani from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Mali duguw
Malibɛ farafina tilebiyanfan fɛ.A ni dugu tiaman bɛ danfara la i na fɔ mauritanie ni algerie olu bɛ a ni kɛnɛka ni niger o bɛ a kɔrɔyan fan fɛ.Burkina faso ni cota d'ivoire olu bɛ woroduguyanfan fɛ,guinee bi kɔrɔ-woroduguyanfan fɛ a ni sɛnɛgal o bɛ kilɛbiyanfan fɛ.Mali ka kulu mi ka bo ni a lamini kulu bɛ ye o diana ye o tɔgɔ hɔbori tondo a diana yɛ(1155km).Français ka marakɔrɔ,Mali tɔgɔ fɔlɔ ku yɛ soudan ye a yɛrɛta tubabu bolo (san 1960).Mali faba tɔgɔ bamakɔ wa maliben gama bɛ taga ma (11,995,402) san 2007 la.
Malikɔnɔ duguw ba
- Kayes
- Koulikoro
- Sikasso
- Ségou
- Mopti
- Gao
- Tombouctou
- Kidal
Malikɔnɔ duguw ba
- Kayes
- Koulikoro
- Sikasso
- Ségou
- Mopti
- Gao
- Tombouctou
- Kidal
This is an excerpt from the article Mali duguw from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Kunnafonidiminɛn ntanya kama, togodaw tigɛlen bɛ ka bɔ diɲɛ mɔgɔ tɔw la waati bɛɛ ka sɔrɔ an ka kɔrɔlenkow ni laadalakow caman bɛ kɛ an duguw kɔnɔ minnu ka kan ka dɔn diɲɛ fan bɛɛ.
Bi, villageinfos, n’o ye kunnafonidiyɔrɔ ye Mondoblog kan, a nana n’an ye o kɛnɛ dɔ kan Sayi, Massina mara la, n’o ni Bamakɔ cɛ ye kilomɛtɛrɛ 300 ni kɔ ye, Segu.
San o san, ɲɛnajɛ dɔ bɛ kɛ yen ka ɲɛsin laadalakow ni kokɔrɔw matarafali ma baw ni ɲɔgɔn cɛ dugu la, n’o ye komini minnu bɛ Bani ni Nizɛri ba cɛ, o duguw ye, Massina mara la, Mali la.
Ɲinanta ɲɛnajɛw, n’olu kɛra ka bɔ Awirilikalo tile 24 na ka se a tile 26 ma san 2011, o kɛra laadalako ni kokɔrɔ caman yeli sababu ye dunanw fɛ i n’a fɔ farikolo lasakali faso ye.
Farikolo lasarakali faso ye, o ye wale ye min bɛ kɛ laadaladɔnw sen fɛ Sayi, mɔgɔw fɛ, a ka di minnu yɛrɛ ye ka don a ko la ka sɔrɔ u ma diyagoya. Dugu mɔgɔ dɔw b’u yɛrɛ di, u bɛ bugɔ ni busa ye u kɔ la walima u disi la, k’a bɛɛ tigɛ tigɛ, k’a joli bɔ. A ka kan ka a ka jira yan ko diyagoya tɛ, mɔgɔ si tɛ sama a boloma ka na, u bɛɛ bɛ na u yɛrɛ ma, k’u farikolo di dugu ka hɛrɛ ni lafiya sɔrɔli kama. U bɛ gosi mɔgɔ wɛrɛw fɛ ni busa ye. A laban na, u bɛɛ fari tigɛ tigɛlen don, wa joli bɛ bɔ fan bɛɛ. Laadala delili don walasa ka hɛrɛ, bɛn ani lafiya don dugu kɔnɔ. Jaw b’a tɔ ɲɛfɔ.


text:
Nɔnɔ
Nɔnɔ ye jimafɛn jèma ye min bè bɔ bagan dôw la i n'a fɔ misi, saga, ba walasa k'u denw la balo. Hadamaden fana b'a den baloli daminè ni sinji ye. Sinji tè dô wèrè ye ni nɔnɔ kɔ. Balo dafale do, farikolo nafalan cama bè sɔrɔ min na. Nan ye nɔnɔ minèn kônô ka bila ka mèèn, fènè bè sigi a sanfè. Ni ye fènè ye gosi a bè kè nare ye; o tobilen de ye sirèmè ye. Ni nônôkènè bila,a bè sunôgo ka kè nônô kumu ye. Nônô bè se ka bila ka kè dumifèn wèrèw ye i n'a fɔ fromazi, yawuru, kèrèmu. Walasa nônô ka na sunô kô joona, i ba wili. An ka n'a nônôkèmè wili bali min bawo a bè se ka bana cama na se môgôma. Nɔnɔ bè dumunifèn folò de fèn min ni bè barika la se môgô farikolma. Ngan a bè fɔ ka n'i ye fèn fima ye nɔnɔ la o tè a dô ye. Ni kuma ye bè nɔnɔ ka jèlè ye de yira. An fè ya tun ye fèntigi dumuni ye n'ga sisan bèè ya famuya ko an farikolo mago bala walas ka barika sôrô. Nônô jiman ye kôfèn, nônô mugu bè ye. Ni an bè kafô la sako di, ka daka an se ko lamara fô tunma ja.
Nɔnɔ bɛ fɛɛrɛ buteli walima ... kɔnɔ.
Nɔnɔ bɛ fɛɛrɛ buteli walima ... kɔnɔ.
This is an excerpt from the article Nɔnɔ from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
San o san, ni ɲɔtigɛw banna, an togoda la demisɛnw, kamalenw ni Npogotigiw bɛ taama minɛn ta, ka dugubaw magɛn ka taa fɛn ɲini ka segin faso la ni sɔmiɲɛ surunyana. Nin weele in bɛ bila mɔgɔw ma, minnu tɛ segin waati dɔn, ka segin so joona.
Dugu demisɛnw, cɛ ni muso, seginso tuma wera. Sanji fɔlɔw binna. Bubagaw binna ka ɲɔkala kɔrɔw ɲimi ndugunw ni ɲɔgɔn cɛ. Baninkɔnɔw ye nali daminɛ kelen kelen k’u ɲagaw da jiribaw bolow la dugu kɔnɔ ani dugu kɔ kan. Baganw binna k’u dahirimɛ sɔrɔ dugu soforo kunna bin falennen fɔlɔw la, ka jiminta sɔrɔ kɔw kɔnɔ ka sɔrɔ u ma taa yɔrɔjan. Kungo kɔnɔna filɛ diyara k’a sababu kɛ bin falenna, jiriw nugura, fan bɛɛ kɛra ɲɛ binkɛnɛman ye. Dugukolo sɔmiɲɛ tuma suma duman bɔra. An balemakɛ minnu tora an kɔ faso kɔnɔ, olu tilala sow ni kogow munni na, ka foro sɛnɛtaw labɛnni daminɛ, ka furaw tigɛw, ka kalaw cɛ, ka nɔgɔ cɛ ka taa forow la.
An ɲɔgɔnna caman sera so ka ban. Ɲininkali cayalen don an bagebaw fɛ walasa k’a dɔn n’an bɛ segin so walima n’an tɛ taa. An terikɛw, an balema musow, an kɔrɔmuso denw, ani an kanimɛw ka kɔɲɔw dɔgɔ dara ka ban. Alamisa kɔɲɔw bɛ ka caya ɲɔgɔn kɔ. Teri minnu famana ɲɔgɔn ma ka sababu kɛ taama ye, olu bɛ ka ɲɔgɔn sɔrɔ o kɔɲɔ yɔrɔ ninnu na, wa o ye duguba kɔnɔ barrow daminɛnen ye.
Dutigiw ye dabaw ni falow sama ka bɔ jigiɲɛw kɔrɔ ka taa n’u ye numukɛ ka so ka taa u labɛn. Ɲɛnafin tɛ numukɛ la bilen. Minnu nana n’u ka minɛnw ye dilanni na a ka so, olu bɛ tile ban a ka so, k’u ka minɛn dilantaw kɔnɔ. A ka maritow mankan ni kolonkalanw mankan bɛ ɲagamin ɲɔgɔn na k’o kɛ fɔlifɛn duman makan ye min lamɛni ka di an na k’an to soforow la, bawo o b’a jira an na ko sɔnni an bɛna dumuni kɛ jiriba kɔnɔ foro cɛmancɛ la.
Nin bɛɛ lajɛlen faralen ɲɔgɔn kan, a tɔ ye min ye, an b’o dɔn : o de ye ka kɔ segin so, ka taa maakɔrɔw kɛrɛfɛ, faw nib aw, fanga t’olu minnu bolo la tugun ka daba sama forow kɔnɔ tile fariman kɔrɔ ka kɔngɔ kɛlɛ, kɔngɔ min ka baara tɛ dɔwɛrɛ ye ka duw ɲini, du minnu cɛbalenw ma segin so ka na u jɔyɔrɔ fa.
N balenma cɛbalenw ni npogotigiw, an ka segin so, an ka taa fakɔrɔw ni bakɔrɔw ɲɛ bɔ sira la. U kɔrɔtɔlen bɛ an seginni kɔrɔ.


text:
I n’a fɔ a fɔra kunnafini caman kɔnɔ ka tɛmɛn cogo min na, sɛtanburukalo tile segin tun ye balikukalan tɔgɔladon ye Diɲɛ kɔnɔ. O seli kurunbokarila Yelimane, Kayi mara la sɛtanburukalo tile san2010, Karamɔgɔ Saliku Sanɔgɔ fɛ, n’o ye Kalanko, Balikukalan ni Fasokanw Minisiri ye.
Ko tɔw bɛɛ kuncɛra arabadon, sɛtanburukalo tile 8 santiridekɔnferansi la Bamakɔ.
O don kama, Balikukalan tɔgɔladon seli labɛnjɛkulu ye bakuruba kunnafonigafe labɛn walasa ka jama bɛɛ kunnafoni balikkalanko kan k’a ta kabini Mali ka yɛrɛta daminɛ na ka n’a bila bi la.
Kunnafoni in ja bɔra cɛakɛbaranin na karamɔgɔ Musa Jabi fɛ, k’a kalan jama ye. Kunnafoni tun b’a ta balikalan jujɔn na Mali kɔnɔ, a ye kɔbaw ni baba minnu tigɛ, cɛsiri ni sɛgɛn minnu kɛr’a ko la, a ye jɔda min ɲɛ togodalamɔgɔw ye ka tɛmɛn, a bɛ dabolo min na bi k’a sababu kɛ Mali fangaɲɛmɔgɔw, kalan minisirisow, kankoɲɛɲini baaradaw, kalanko dɛmɛbaw ani kɛnyɛrɛyew fɛ bi.
Karamɔgɔ Musa Jabi ye kunnafoni di in kuncɛ ni nin somɔgɔsama kumasen damadɔw ye :
"Kan man bon ni kan ye, kan man di ni kan ye, kan man fisa ni kan ye. Ni min y’a mago don a ta la, o ta bɛɛ taa ɲɛ. Min mana ban a ta la, kunmayɛlɛmabanfula bɛ don o tigimasina kun na.
Kalanbaliya dibi dakun wɛrɛ bɔra, n’o ye cakɛbaranin dɔbaliya ye"
Nin kumasen damadɔn ninnu faamuni, k’u kɔrɔ dɔn, o nafa bonya, a ka kan da ka ‘a ma k’a walawala dɔɔni.
"kan man bon ni kan ye, kan man di ni kan ye, kan man fisa ni kan ye"
O ye N hakili la, o ye tiɲɛ yɛrɛ ye bawo :
Ni kan tɛ, kuma ɲɔgɔnya tɛ yen, o min b’a to mɔgɔw bɛ ɲɔgɔn kɔnɔkow dɔn ka kow nɔgɔya ;
Ni kan tɛ, ɲɔgɔnfaamu bɛ gɛlɛya, wa faamubaliya bɛna ni bɛnbaliya ye sigiɲɔgɔnw ni ɲɔgɔn cɛ, baarada mɔgɔw ni ɲɔgɔn cɛ, jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ ;
Ni kan tɛ, dɔnni tɛ sɔrɔ, kunfinya tɛ kɛlɛ, wa ɲɛtaa tɛ sabati ;
Ni kan tɛ, kɔrɔlenw bɛ tunun, diɲɛ na kɛ taabolontan ye bawo bi bɛ dila kunun kan, wa sini bɛ dila bi kan,
Ni kan tɛ, kunnafoni tɛ sɔrɔ, diɲɛ na to kunba la, mɔgɔw tɛ bɔ ɲɔgɔn ka kɛta kalama janko ka ɲɔgɔn ladege walasa diɲɛ sentan jamanaw ka setigi jamanaw nɔbɔ, ka taasira jɔnjɔn don demisɛnw kɔrɔ;
Ni kan tɛ, jɛɲɔgɔnya tɛ sabati sigidaw ni ɲɔgɔn cɛ ani jamanaw ni ɲɔgɔn cɛ
.
Ni sɔsɔli ma sɔrɔ nin halilina fɔlen ninnu na k’a fɔ ko kan bɛɛ fɔbagaw mago bɛɛ nin bɛɛ la u ka kanw kɔnɔ, ko kan kelen mɛbali fila tɛ se ka jɛ fiyɛw ni kanbayɛlɛmalikɛla t’u cɛma, ko mago bɛ kan kelen kelen bɛɛ la diɲɛ ka ɲɛtaa kama, ko ni kan dɔ tununna o ye diɲɛ dɔnko n’a seko dɔ tununnen ye, o b’a jira ko sɔsɔli t’a la k’a fɔ ko kan man bon kan ye, ko kan man di kan ye, ko kan man fisa ni kan ye.
"Min mana ban a ta la, kunmayɛlɛmabanfula bɛ don o tigimasina kun na."
Kan wɛrɛ mɛni tɛ mɔgɔ kɛ o kan tigiw ye! I mana kan wɛrɛ mɛn cogo o cogo, i to tɔ don i ka jamana tɔgɔ la, i bɛ filɛ n’o seko, o dɔnko, o danbew, a n’o kɔrɔlenkow de ye. Wa fɔ an k’a dɔn ko kan wɛrɛ tɛ se abada, ka kan wɛrɛ nɔnabila diɲɛ forobakɛnɛw kan,n’e bann’i ka kan na, o kɔrɔ ye ko e tɛ forobakɛnɛ kan, ali n’i bɛ yen bawo kan t’i bolo.
N’o ye tiɲɛ ye, o b’a jira ko siga t’a la k’a fɔ ko ni mɔgɔ min banna a ka kan na, o bɛ to walikan wɛrɛ fɔbaw ladegeli la u ka kow la bawo, kan de bɛ Adamaden taabolo jira i la.
O si t’a la juguman ye fɔ yɛrɛkan mɛnbaliya kɛlen ka faamubaliya cooko i n’i faso denw cɛ, i faso kɔnɔ.
"Kalanbaliya dibi dakun wɛrɛ bɔra, n’o ye cakɛbaranin dɔbaliya ye"
Diɲɛ ye kurun de ye ji kan. A bɛ bɔ a nɔ na don o don. N’e mɔgɔ min banna ka don o kurun kɔnɔ, diɲɛ bɛ taa kiI to, wa i tɛ kun tɔw la bile abada. O dɔ ye cakɛbaraninko ye. Cakɛbaaranni ye kɛnɛ minɛ diɲɛko bɛɛ la bi. Mɔgɔ o mɔgɔ, k’i y’i ka kan kalan k’a dɔn, k’a dɔnnakari, n’i tɛ ka baara kɛ n’a ye cakɛbaranin na, i n’a to dibi la bawo diɲɛ mɔgɔ tɔ tɛna i kan mɛn, k’i ka kɛtaw ye. I ka baara na kɛ sanjikɔrɔwɔsi ye, k’a mara i yɛrɛ kɔrɔ bawo a tɛna dibi kogo kari, ka cogoyɔrɔ sɔrɔ diɲɛ dɔnnibulonba kɔnɔ, n’o ye ɛntɛrinɛti ye, o min kɛra dɔnkow jɛrɛyɔrɔ ye.
Wa, foyi tɛna an ka kan taa ɲɛ ka se yen fɔ an yɛrɛ ka cɛsiri ni baara. O de kama, ne y’a kɔlɔsi nin kuma in fɔ don, ko n ye baara min kɛ, n’o ye ka se ka kunnafonidiyɔrɔ dila bamanankan na ɛntɛrinɛti kan walasa ka dibi fara ka bɔ bamanankan ni diɲɛ kan tɔ cɛ, jɔyɔrɔ na ye o la don dɔ. Ne na n seko kɛ n faso kunnafonidili la n fakan na diɲɛ kunnafoni kafobulonba kɔnɔ.
Ne y’a dɔn ko jɔyɔrɔ bɛ n ka kan na ɛntɛrinɛti kan togodalamɔgɔw kama, don min na n sera ka farafinyasabatilikɛlɛ cɛba dɔ niyɔrɔ taasibila dɔ bayɛlɛma bamanankan na, n balemaw ye min ɲɛnajɛ kɛra Faransi ka ɲɛsin Ɛme Sɛzɛri ma. Farafinna mɛɛna ni jɔnya zu ye a kan na, a mɛɛna ni jɔnyajuru ye a sen na. Cɛba dɔw de ye u seko kɛ walasa ka Farafin ka hɔrɔnya n’a danbe d’a ma. Yali a man kan an ka togodalamɔgɔw ka bɔ o kalama wa ? Kɛcogo wɛrɛ jumɛn b’o la, n’a ma fɔ an ka kanw na?
Ne y’a dɔn ko jɔda bɛ an ka kanw na nin kuma in fɔyɔrɔ la, waati min na ne miiri jiginna a la ko a mɛɛna, kunnafoni di kɛ bana dɔ kan, bana min tun ye diɲɛ kolo gan waati la, n’o ye giripu pɔrisini ye min daminɛna Mɛkisiki. O b’a jira ko Ɛntɛrinɛti kan, an ka kanw bɛ se ka kɛ sababu ye k’an ka togodalamɔgɔw tanga diɲɛ kojugubaw ma ani k’u kunnafoni yɛrɛtanga cogoya caman na.
Ne nisɔndiyara waati min na, Minisiri ka dantigɛli la, ne y’a ye ko ne tun ka sɛbɛnni sera o yɔrɔ dɔw ma ka ban:
"N’an bɛ taama an ka jamana kɔnɔ, an ka duguw tɔgɔw sɛbɛnnen ye an ka kan na, an ka se k’u kalan."
Dusu kura donna ne na ne kɛlen ka Balikukalan nafa mɛn musow ka ɲɛtaako la nin don, ka sɔrɔ ne tun ye nin kunnafoni in sɛbɛn ka ban Balikukalan nafa kan an ka togoda musow ka ɲɛtaa la.
Ne hakili jiginna nin sɛnɛkɛla in na, o min wasalen don n’a ka kan ye, bawo a y’a ka diɲɛlatigɛ mago caman nɔgɔya a bolo.
Ne y’a dɔn ko tiɲɛ yɛrɛ la, an ka kanw ye nɔ bɔ, waati min na ne sera ka san 2010 Diɲɛ ntolatanba carinni na ɛntɛriniɛti kan bamanankan na ntolatan kɛ waati yɛrɛ la ekipuw ni ɲɔgɔn cɛ ntolatankɛnɛ kan.
Tiɲɛ yɛrɛ la, Farafinnakanw ye nɔ bɔ! Dɔ ka kan ka fara cɛsiri kan, walasa gɛlɛya o gɛlɛya bɛ an ka kanw kan ɛntɛrinɛtiko la, fura ka sɔrɔ o gɛlɛyaw bɛɛ la.


text:
Diπe Ɲun kulu: ko liban jamana (jabal aamil) mara diine dϽnibagaw ka πemϽgϽ ba (allama sheykh afif naplusi) ko: ko diπe tena yelema ni adama denw ma tug imam huseyn- sa- ka wulikajϽ laπiniw kϽ.
Ikna kibaru laselaw y’amine kabϽ (al ahd= Testament) kibaru carin yϽrϽ la teleba sanfe ko: allama sheikh afiif naplusi ka kuma la imam huseyn –sa- ka sangabon da siki la, (sayda) dugu kϽnϽ, ko: ni aw tugura imam huseyn ka wulikajϽ laπiniw n’a hakilinaw kϽ anw bena se ka Israel tatiπe kabϽ diπe kϽnϽ , wa ko adamaden minun ka laπini ye o ye ulu deye limaniya ni alaπe siran maw ye.
Wa ko liban jaman ni diπe yere kϽnϽ mankanw n’a fϽnkϽ πϽgϽn ya kow tena ban ni jamanay denw ma tugu imam huseyn –sa- ka wulikajϽ laπiniw kϽ n’oye ladiriya ni tilen ne ya sabatili ye, wa ko ni ode sabatira tuma min na anbese k;afϽ ko tiπeliw ni tilene balya ni Israel bese ka wuli kabϽ diπe kϽnϽ o tuma de la.
Ako ko: jama min ni limaniya b’ala odeye jamaye min ni, ben, kelenya, balimaya, jogo πuman, ni faso kanu be ola, wan in na πϽgϽn na jamanaw de bese ka πali ke ka se juguw la.
Kuma laban na ako: ko ni diπe sera nin jogo ni nin limaniya nunu hake tumala tilen neya ni maw keπeli bese ka sabati diπe kϽnϽ.
1317061


text:
TILAYƆRƆBA TAN NI SABANAN
Ɲɛnamaya bɛ Ala bolo cogo min na
Ɲɛnamaya bɛ Ala bolo cogo jumɛn na?
Ala bɛ mun miiri kɔnɔtiɲɛ ko la?
An b’a jira cogo jumɛn na ko an bɛ ɲɛnamaya bonya?
“JEHOVA ye Ala” ye tiɲɛ na, “Ala ɲɛnama” don. Kira Jeremi de y’o fɔ. (Jeremi 10:10, BS) Ka fara o kan, Jehova Ala de ye fɛn ɲɛnama bɛɛ Dabaga ye. Danfɛn minnu bɛ sankolo la, olu y’a fɔ a ma ko: “E de ye fɛn bɛɛ dabaa ye, u bɛ, ani u dara ka kɛɲɛ ni i sago ye.” (Jirali 4:11) Ala tanuni dɔnkili dɔ la, Masakɛ Dawuda y’a fɔ ko: “Ɲɛnamaya ji boyi bɛ sɔrɔ e de fɛ.” (Zaburu 36:10) O la sa, ɲɛnamaya ye nilifɛn ye ka bɔ Ala yɔrɔ.
2 Jehova de fana b’an ka ɲɛnamaya kɔkɔrɔdon. (Kɛwalew 17:28) An bɛ dumuni min kɛ, ani an bɛ ji min min, ani an bɛ fiɲɛ min sama, ale de ye olu bɛɛ di an ma. An bɛ ka balo dugukolo min kan, ale de fana ye o di an ma. (Kɛwalew 14:15-17) Jehova ye o fɛnw da cogo la min bɛ an ka ɲɛnamaya diya an bolo. Nka, walisa an ka ɲɛnamaya diyabɔ koɲuman, fo an ka kalan kɛ walisa ka Ala ka sariyaw dɔn ani ka tugu olu la.—Esayi 48:17, 18.
A JIRA KO I BƐ ƝƐNAMAYA BONYA
3 A mana kɛ an ka ɲɛnamaya ye wo, walima mɔgɔ wɛrɛw ta ye wo, Ala b’a fɛ an ka ɲɛnamaya bonya. An ka misali dɔ ta min kɛra Hadama ni Hawa ka waati la. U denkɛ Kaɛn tun diminna kosɛbɛ a dɔgɔkɛ Abɛl kɔrɔ. Jehova y’a fɔ Kaɛn ye ko a ka dimin bɛ se k’a bila ka jurumuba kɛ. Nka, Kaɛn ma o kuma jate. A ‘wulila a dɔgɔkɛ Abɛl kama ka a faga.’ (Jenɛse 4:3-8) Jehova ye Kaɛn ɲangi a dɔgɔkɛ fagali ko la.—Jenɛse 4:9-11.
4 San kɛmɛ caman tɛmɛnen kɔfɛ, Jehova ye sariyaw di Israɛlkaw ma walisa k’u dɛmɛ u k’a bato cogo bɛnnen na. Ikomi o sariyaw dira kira Musa sababu fɛ, o kosɔn, o sariyaw welela tuma dɔw la ko Musa ka sariya. O sariya yɔrɔ dɔ y’a fɔ ko: “I kana mɔgɔ faga.” (Dutɛrɔnɔmɛ 5:17) O y’a jira Israɛlkaw la ko Ala bɛ nafaba don hadamaden ka ɲɛnamaya la, ani ko an fana ka kan ka nafaba don an mɔgɔɲɔgɔnw ka ɲɛnamaya la.
5 Den min b’a ba kɔnɔ, o ka ɲɛnamaya ko dun bɛ cogo di? Ka kɛɲɛ ni Musa ka sariya ye, ka kɛ sababu ye ka den faga a ba wolonugu la, o ye kojuguba ye min man kan ka kɛ. Tiɲɛ na, hali o ɲɛnamaya sugu nafa ka bon kosɛbɛ Jehova bolo. (Ekisode 21:22, 23; Zaburuw 127:3) O ko b’a jira ko kɔnɔtiɲɛ man ɲi.
6 Walisa ka ɲɛnamaya bonya, fo an ka miiri cogo bɛnnen na fana an mɔgɔɲɔgɔnw ko la. Bibulu b’a fɔ ko: “Mɔgɔ o mɔgɔ bɛ a balima koniya, o ye mɔgɔfagala de ye. Aw y’a dɔn ko ɲɛnamaya banbali tolen tɛ mɔgɔfagala si kɔnɔ abada.” (1 Yuhana 3:15) N’an b’a fɛ ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, an ka kan ka an mɔgɔɲɔgɔn koniya bɛɛ bɔ an dusukun na, bawo koniya de ye farinya sababu ye tuma caman na. (1 Yuhana 3:11, 12) A nafa ka bon kosɛbɛ an k’a dege ka ɲɔgɔn kanu.
AN B’A JIRA KO AN BƐ ƝƐNAMAYA BONYA
- Ni den min bɛ a ba kɔnɔ, n’an ma o faga
- N’an bɛ an delinako nɔgɔlenw dabila.
- N’an bɛ an mɔgɔɲɔgɔn koniya bɛɛ bɔ an dusukun na
7 An bɛ se ka bonya jira an yɛrɛ ka ɲɛnamaya ko la cogo di? An bɛ min ye ka caya, o ye ko mɔgɔ t’a fɛ ka sa. Nka, dɔw bɛ u ka ɲɛnamaya bila farati la u diyanyeko kosɔn. Misali la, mɔgɔ caman bɛ sigarɛti min walima ka dɔrɔgu ta walisa ka nisɔndiya sɔrɔ. O fɛn suguw bɛ farikolo bana, wa tuma caman na, u bɛ kɛ sababu ye ka u faga. Mɔgɔ min b’a kɛ a delinako ye ka sigarɛti min walima ka dɔrɔgu ta, o tigi tɛ ɲɛnamaya jate fɛn senuma ye. O ko suguw ye fɛn nɔgɔlenw de ye Ala ɲɛkɔrɔ. (Romɛkaw 6:19; 12:1; 2 Kɔrɛntekaw 7:1) Walisa an ka Ala bato cogo bɛnnen na, fo an ka o ko suguw dabila. Hali ni o kow dabilali bɛ se ka kɛ ko gɛlɛnba ye an bolo, an mago bɛ dɛmɛ min na walisa ka se k’olu dabila, Jehova bɛ se ka o dɛmɛ lase an ma. An b’an jija minkɛ k’an ka ɲɛnamaya minɛ i ko nilifɛn nafamaba min bɔra Ala yɔrɔ, a bɛ nafaba don o la kosɛbɛ.
8 N’an bɛ ɲɛnamaya bonya, an bɛna an kɔlɔsi kow la minnu bɛ mɔgɔ ka ɲɛnamaya bila farati la. An tɛna kɛ mɔgɔ ye min bɛ i jan bɔ kow la ka kojugu lase mɔgɔ wɛrɛw ma. An tɛna kɛ mɔgɔw ye fana minnu bɛ u ka ɲɛnamaya bila farati la u diyanyeko dɔrɔn kosɔn walima yɛrɛjatigɛ dɔrɔn kosɔn. An bɛna an ɲɛmajɔ n’an bɛ ka mobili boli. Farikolo ɲɛnajɛ minnu bɛ mɔgɔ jogin, walima minnu bɛ mɔgɔ faga, ani farati bɛ minnu na fana, an tɛna olu kɛ. (Zaburu 11:5) Ala tun ye sariya minnu di Israɛlkaw ma, o kelen tun b’a fɔ ko: “Ni i ye so kura jɔ, i ka a kan kun lamini ni kogo ye walisa mɔgɔ kana bin ka bɔ a san fɛ, o kana kɛ i nɔ ye ka hakɛ lase i ka so ma.” (Dutɛrɔnɔmɛ 22:8) Ka kɛɲɛ ni sariyakolo ye min bɛ o sariya kɔnɔ, an ka kan ka an janto a la walisa fɛn minnu bɛ an ka so la, i n’a fɔ a yɛlɛnyɛlɛnnan, o fɛnw ka to cogo ɲuman na, walisa olu kosɔn, mɔgɔ si kana keleku ka bin, ka jogin. Ni mobili bɛ i bolo, i ka da a la ko i bɛ se k’a boli k’a sɔrɔ farati t’a la. I kana a to i ka so walima i ka mobili ka kɛ fɛn faratilen ye e yɛrɛ bolo walima mɔgɔ wɛrɛw bolo.
9 An dun bɛ se ka mun fɔ bonya ko la ka ɲɛsin baganw ka ɲɛnamaya ma? Bagan fana ka ɲɛnamaya ye fɛn senuma ye Dabaga bolo. Ala y’a to an ka baganw faga walisa k’an balo, ka u kɛ an ka fini ye walima k’an yɛrɛ lakana farati ma. (Jenɛse 3:21; 9:3; Ekisode 21:28) Nka, ka juguya baganw ma, walima k’u faga tulonkɛ dɔrɔn kama, o man ɲi. O bɛ bonyabaliyaba de jira ka ɲɛsin ɲɛnamaya ka senuya ma.—Ntalenw 12:10.
A JIRA KO I BƐ JOLI BONYA
10 Kaɛn kɛlen k’a dɔgɔkɛ Abɛl faga, o kɔfɛ, Jehova y’a fɔ Kaɛn ye ko: “Ka i dɔgɔkɛ joli to duguma, a pɛrɛnkan bɛ se ne ma.” (Jenɛse 4:10) Tuma min na Ala kumana Abɛl joli kan, a tun kan bɛ a ka ɲɛnamaya de ma. Kaɛn tun ye Abɛl bɔnɛ a ka ɲɛnamaya la. O la sa, Kaɛn tun ka kan ka ɲangi. A tun bɛ i n’a fɔ ni Abɛl joli walima a ka ɲɛnamaya tun bɛ ka pɛrɛnkan bɔ ka taa Jehova ma walisa a ka kiri tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. Jɛɲɔgɔnya min bɛ ɲɛnamaya ni joli cɛ, o jirala kokura sanjiba kɔfɛ, Nuhun ka waati la. Sani sanjiba tun ka na, hadamadenw tun bɛ balo ni jiridenw ni sɛnɛfɛnw ye. Sanjiba kɔfɛ, Jehova y’a fɔ Nuhun n’a denw ye ko: “Fɛn ɲɛnama lamagataw bɛɛ na kɛ aw ka dumunifɛn ye, Ne ye u bɛɛ di aw ma, i ko ne ye suman di aw ma cogo min na.” Nka, Ala ye dan dɔ sigi o la. A ko: “Sogo ni a ɲɛnamaya, o kɔrɔ ni a joli bɛ a la, aw kana o dun.” (Jenɛse 1:29; 9:3, 4) A jɛlen don ko Jehova ye jɛɲɔgɔnya surunman kɛ danfɛn ka ɲɛnamaya ni a joli cɛ.
11 An b’a jira ko an bɛ joli bonya, n’an tɛ a dun. Jehova tun ye Sariya min di Israɛlkaw ma, o kɔnɔna na, a tun ye ci fɔ u ye ko: “Ni Israɛl bɔnsɔn mɔgɔ o mɔgɔ…bɛ sogo wala kɔnɔ dunta sɔrɔ donsoya la, a ka o fɛn joli bɔn duguma ka a datugu ni buguri ye…Ne y’a fɔ Israɛl bɔnsɔn ye, ko u kana dafɛn si joli dun.” (Levitike 17:13, 14) Ala ye o ci min fɔ ko mɔgɔ kana joli dun, o tun dira Nuhun fɔlɔ de ma. O kɛra san kɛmɛ segin ɲɔgɔn sani Ala tun ka sariya di Musa ma. O la sa, ci min tun fɔra Nuhun ye, o tun bɛ sen na halisa Musa ka waati la. O ko tun bɛ Jehova bolo cogo min na, o tun jɛlen don. O ye ko a batobagaw tun bɛ se ka baganw sogo dun, nka u tun tɛ baganw joli dun. U tun ka kan ka u joli bɔn duguma—k’a jira o cogo la ko u bɛ danfɛn ka ɲɛnamaya segin Ala ma.
12 O cikan kelen de bɛ Krecɛnw kun kan. San kɛmɛ fɔlɔ la Yesu Krisita nalen kɔ, cidenw ani cɛ wɛrɛ minnu tun bɛ ɲɛmɔgɔya la Yesu ka kalandenw cɛ la, olu ye ɲɔgɔn lajɛ walisa k’a latigɛ Krecɛn jɛkulu bɛɛ lajɛlen ka kan ka tugu cikan minnu na. U bɛnna min kan, o tun ye nin de ye: “A diyara Ni [“Hakili,” LK] Senu ani an fana ye, ko an kana doni wɛrɛ da aw kan, fɔ nin ko wajibiyalenw: Aw kana bolisɔn sogo dun, wala joli, wala fɛn kan cɔrinnen sogo [min joli tora a la]. Aw ka aw yɛrɛw tanga kakalaya ma.” (Kɛwalew 15:28, 29; 21:25) O la sa, an ka kan ka an yɛrɛ tanga ‘joli ma.’ Ala ɲɛ kɔrɔ, n’an b’an yɛrɛ tanga joli ma, o nafa ka bon i n’a fɔ n’an b’an yɛrɛ tanga bolibato ni kakalaya ma cogo min na.
13 Ci min fɔra ko an k’an yɛrɛ tanga joli ma, yala ka joli don mɔgɔ la, o sen bɛ o la wa? Ɔwɔ. An ka misali dɔ ta: A ka kɛ ko dɔkɔtɔrɔ y’a fɔ i ye ko i k’i yɛrɛ tanga dɔlɔmafɛnw ma. Yala o kɔrɔ ye dɔrɔn ko i man kan ka dɔlɔmafɛnw min, nka ko i bɛ se ka o don i jolisira fɛ wa? Cogo si la. O cogo kelen na, k’i yɛrɛ tanga joli ma, o kɔrɔ ye ko i tɛ o don i farikolo la sira si fɛ. O la sa, cikan min ye ko an k’an yɛrɛ tanga joli ma, o kɔrɔ ye ko an man kan k’a to mɔgɔ si ka joli don an farikolo la cogo si la.
14 Ni Krecɛn dɔ joginko juguyara, walima n’a ka kan ka opere ko gɛlɛnba dɔ la dun, mun bɛ kɛ? An k’a kɛ ko dɔkɔtɔrɔ y’a fɔ a ye ko joli ka kan ka don a la, n’o tɛ, a bɛ sa. A jɛlen don ko Krecɛn t’a fɛ ka sa. O kosɔn, walisa ka a ka ɲɛnamaya lakana, Ala ye o fɛn nafamaba min di a ma, a bɛna sɔn furakɛlicogow la joli tɛ minnu na. O la sa, a bɛna furakɛli cogow ɲini minnu bɛ sɔrɔ, wa a bɛna sɔn furakɛlicogo sugu caman na, joli tɛ minnu na.
15 Yala Krecɛn bɛna Ala ka sariya sɔsɔ walisa ka to ɲɛnamaya la waati dɔɔnin dɔrɔn kɔnɔ nin diɲɛ in kɔnɔ wa? Yesu y’a fɔ ko: “Mɔgɔ min b’a fɛ k’a yɛrɛ ni [walima a ka ɲɛnamaya] kisi, o na bɔnɛ a la, nka min bɛ bɔnɛ a ni la ne kosɔn, o de na a ni sɔrɔ.” (Matiyu 16:25) An t’a fɛ ka sa. Nka, n’an b’a ɲini k’an ka sisan ɲɛnamaya kisi an kɛtɔ ka Ala ka sariya sɔsɔ, o bɛna kɛ farati ye min bɛ se k’a to an bɛ bɔnɛ ɲɛnamaya banbali la. A bɛnnen don an dalen ka to Ala ka sariya la. An ka da a la tigitigi ko n’an sara k’a sababu kɛ fɛn o fɛn ye, an ka Ɲɛnamaya-Dibaga hakili bɛna jigin an na sulakunun tuma na, ka ɲɛnamaya segin an ma kokura, o min ye nilifɛn nafamaba ye.—Yuhana 5:28, 29; Heburuw 11:6.
16 Bi, Ala batobaga kantigiw jɔlen b’a kan tigitigi ka tugu a ka ci fɔlen na min ɲɛsinnen bɛ joli ma. U tɛna joli dun cogoya si fɛ. U tɛna sɔn fana joli la furakɛli hukumu kɔnɔ*. U dalen b’a la ko joli Dabaga b’a dɔn fɛn min ka fisa an ma kosɛbɛ. Yala i fana dalen bɛ o de la wa?
JOLI BƐ TA KO BƐNNEN KELENPE MIN KOSƆN
17 Joli bɛ ta ko bɛnnen kelenpe min kosɔn, Musa ka Sariya y’i sinsin o kan. Jehova tun ye batosira min wajibiya Israɛlkaw kan, a ye nin ci fɔ o la, ko: “K’a masɔrɔ dafɛn bɛɛ ɲɛnamaya bɛ a joli la. Ne ye yamaruya di aw ma aw ka jurumu kafari ni joli ye sarakabɔlan kan, sabu ni bɛ joli la, o de kosɔn a bɛ jurumu kafari.” (Levitike 17:11) Ni Israɛlkaw tun ye jurumu kɛ, u tun bɛ jurumu yafa sɔrɔ n’u ye bagan kɛ saraka ye k’a joli dɔ kɛ finiso sarakabɔlan kan, walima o kɔfɛ, sarakabɔlan kan tuma min na Alabatosoba jɔra. Joli bɛ ta ko bɛnnen kelenpe min kosɔn, o tun ye ka o kɛ saraka ye.
18 Krecɛn lakikaw tɛ Musa ka sariya kɔrɔ. O kosɔn u tɛ baganw kɛ sarakaw ye, ka u joli kɛ sarakabɔlan kan. (Heburuw 10:1) Nka, joli min tun bɛ kɛ sarakabɔlan kan fɔlɔ la, o tun bɛ Ala Denkɛ, Yesu Krisita ka saraka de kofɔ, o saraka min nafa ka bon fo a tɛ se ka fɔ. I ko an y’a kalan cogo min na nin gafe Tilayɔrɔba 5nan na, Yesu y’a ka hadamaden ɲɛnamaya di an kosɔn, a kɛlen k’a to a joli ka bɔn i ko saraka. O kɔfɛ, a yɛlɛnna sankolo la, wa siɲɛ kelenpe, a tɛ min kɛ tun, a y’a joli bɔnnen nafa jira Ala la. (Heburuw 9:11, 12) O kɛra sababu ye walisa an ka jurumuw ka yafa ani ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔli da yɛlɛn an ye. (Matiyu 20:28; Yuhana 3:16) Yesu joli tara ka kɛ o ko kɛrɛnkɛrɛnnen min ye, o nafa bonyara kosɛbɛ. (1 Piɛrɛ 1:18, 19) O la sa, Yesu joli bɔnni ye jɔyɔrɔ min fa, ka da o la, o kelenpe de sababu fɛ an bɛ se ka kisi.
19 An bɛ se ka Jehova Ala waleɲumandɔn kosɛbɛ bawo a ye ɲɛnamaya di an ma ni kanuya ye. Yala o man kan k’an bila an k’a fɔ mɔgɔw ye ko an bɛ se ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, an ka dannaya kosɔn Yesu ka saraka la wa? N’an bɛ hami an mɔgɔɲɔgɔnw ka ɲɛnamaya ko la, i n’a fɔ Ala, o bɛna an bila ka nin kuma fɔ u ye ni timinandiya ye. (Ezekiɛl 3:17-21) Ikomi o ye baara ye min b’an kan, n’an b’an timinandiya o la, an fana bɛna se k’a fɔ i ko ciden Paul y’a fɔ cogo min na ko: “Mɔgɔ si joli hakɛ tɛ ne kan, k’a masɔrɔ ne ye Ala sago bɛɛ fɔ aw ye, ne ma foyi dogo aw la.” (Kɛwalew 20:26, 27) N’an bɛ Ala n’a sagonata kuma fɔ an mɔgɔɲɔgɔnw ye, o ye cogo ɲuman dɔ de ye, an b’a jira min fɛ ko an bɛ ɲɛnamaya ni joli bonya.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Ɲɛnamaya ye nilifɛn ye ka bɔ Ala yɔrɔ.—Zaburuw 36:10; Jirali 4:11.
- Kɔnɔtiɲɛ man ɲi, bawo den min bɛ a ba kɔnɔ n’o ma wolo fɔlɔ, o ka ɲɛnamaya ye fɛn nafamaba ye Ala bolo.—Ekisode 21:22, 23; Zaburuw 127:3.
- An bɛ ɲɛnamaya bonya, n’an tɛ o bila farati la ani n’an tɛ joli dun.—Dutɛrɔnɔmɛ 5:17; Kɛwalew 15:28, 29.
* Walisa ka kunnafoniw sɔrɔ furakɛlicogow kan, joli tɛ don mɔgɔ la minnu na, gafenin lajɛ min dilanna Jehova Seerew fɛ, n’a tɔgɔ ye tubabukan na ko Comment le sang peut-il vous sauver la vie ? (n’o kɔrɔ ye ko joli bɛ se ka i ka ɲɛnamaya kisi cogo jumɛn na?), o ɲɛ 13nan fo 17nan na.
Ɲininkaliw
1. Jɔni de ye fɛn ɲɛnamaw bɛɛ da?
2. Ala ye mun kɛ walisa k’an ka ɲɛnamaya kɔkɔrɔdon?
3. Ala ye mun miiri Abɛl fagali ko la?
4. Ɲɛnamaya ka kan ka kɛ an bolo cogo min na, Ala sinsinna o kan cogo jumɛn na Musa ka sariya kɔnɔ?
5. An ka kan ka mun miiri kɔnɔtiɲɛ ko la?
6. Mun na an man kan k’an mɔgɔɲɔgɔn koniya?
7. Ko minnu b’a jira ko an tɛ ɲɛnamaya bonya, olu dɔw ye jumɛnw ye?
8. Mun na a ka kan ka kɛ an haminanko ye tuma bɛɛ ko farati kana kɛ an ka ko si la?
9. N’an bɛ ɲɛnamaya bonya, an bɛna baganw minɛ cogo jumɛn na?
10. Ala y’a jira cogo jumɛn na ko jɛɲɔgɔnya bɛ ɲɛnamaya ni joli cɛ?
11. Kabini Nuhun ka waati la, Ala m’a daga mɔgɔ ka mun kɛ ni joli ye?
12. San kɛmɛ fɔlɔ la Yesu Krisita nalen kɔ, cikan jumɛn de dira hakili senu fɛ, ni o bɛ sen na an ka waati la halisa?
13. Ci min fɔra ko an k’an yɛrɛ tanga joli ma, ka joli don mɔgɔ la, o sen bɛ o la cogo di? Misali di o kan.
14, 15. Ni dɔkɔtɔrɔw y’a fɔ ko joli ka kan ka don Krecɛn dɔ la, a bɛna mun kɛ? A bɛna o kɛ kun jumɛn de la?
16. Ala batobagaw jɔlen bɛ mun de kan tigitigi joli ko la?
17. Fɔlɔ la, Israɛl jamana na, Jehova Ala jɛnna n’a ye joli tun ka ta ko bɛnnen kelenpe jumɛn kosɔn?
18. An bɛ se ka nafa ni koduman jumɛnw de sɔrɔ Yesu joli bɔnni kosɔn?
19. An ka kan ka mun kɛ walisa ‘mɔgɔ si joli hakɛ kana kɛ an kan’?


text:
Furu sira taa-ma
Mali furu sira taa-ma coko. Furu ye ko kôrô ye, a bé kè kabi lawale la an bèma cèw fè, furu ye fèn barikaman ye, fèn bonya ta, bè te furu kèla ye. Ni gnein bô la muso dô fè, k'i b'a fè furula, i'b'a gnèfô ' somôgôw ye o'l'uw de be a sira taa ma. I'ka môgôw be wuli ka se muso somɔgɔw fana ma ka gnein fô u'ye ko an b'a fè ka i den muso nyini an den cè furula, o'be kè ka sôrô i si sera furu ma. Furu ko kuman fôlen min kè,muso somôgô be sôrô ka don di aw man ni a be na jabi minè. Y'ani o'don di len tiè, u' be kôlôsiliw boloda aw kan. Ni don di len na aw be segi ka taa jabi nôfè,u'be se ka son,ina fô u'be se ka ban. Ni u'sona u' b'a fô a ye na ni woro ye, aw be kuman furu na folo ni minè kolon songôw kan ni musaka wèrèw.
Woro fôlô ye woro den tan ni fila ni baa kelen ni kèmè fila, woro fôlô bôlen ko,woro filan abe sôrô ka na. Woro filana ye woro den bi saba ni wôrô ye, o'bôlen kô woro saba na, woro sabana ye woro pagna kelen ye, aw be ka furu don boloda. Furu nafolo be sara ni aw ka se cogo ye y'ani furu don tiè.
Woro fôlô ye woro den tan ni fila ni baa kelen ni kèmè fila, woro fôlô bôlen ko,woro filan abe sôrô ka na. Woro filana ye woro den bi saba ni wôrô ye, o'bôlen kô woro saba na, woro sabana ye woro pagna kelen ye, aw be ka furu don boloda. Furu nafolo be sara ni aw ka se cogo ye y'ani furu don tiè.
This is an excerpt from the article Furu sira taa-ma from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
TILAYƆRƆBA SABANAN
Ala sagonata ye mun ye ka ɲɛsin dugukolo ma?
Ala sagonata ye mun ye ka ɲɛsin hadamadenw ma?
Jɔni ye kɛlɛ tigɛ Ala ma, wa cogo jumɛnw na?
Don nataw la, mɔgɔw bɛna ɲɛnamaya kɛ dugukolo kan cogoya jumɛn na?
ALA sagonata ye min ye ka ɲɛsin dugukolo ma, o ye dakabanako yɛrɛ de ye tiɲɛ na. Jehova b’a fɛ dugukolo ka fa mɔgɔw la minnu bɛ hɛrɛ la ani minnu ka kɛnɛ. Bibulu b’a fɔ ko “Ala ye nakɔtu dila Edɛn” ani ko “jiri o jiri cɛ ka ɲi, ni dumuni bɛ sɔrɔ a la, Matigi Ala ye olu sifa bɛɛ falen ka bɔ duguma.” A kɛlen kɔ ka cɛ fɔlɔ ni muso fɔlɔ da, n’o ye Hadama ani Hawa ye, Ala y’u bila o yɔrɔ cɛɲumanba la, k’a fɔ u ye ko: “Aw ka bange ka caya ka dugukolo fa ka a kolo.” (Jenɛse 1:28; 2:8, 9, 15) O la sa, Ala sagonata tun ye ko hadamadenw ka denw sɔrɔ, ka o nakɔ bonya fo ka se dugukolo yɔrɔ bɛɛ la, k’u mago don dantanfɛnw fana na.
2 Ikomi Jehova Ala sagonata ye ko mɔgɔw ka balo alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan yan, e fɛ, yala o bɛna tiimɛ don dɔ wa? Ala y’a fɔ ko: “Ne ye min fɔ, ne na o dafa.” (Esayi 46:9-11; 55:11) Tiɲɛ na, Ala sago ye min ye, o bɛna kɛ tigitigi. Ala y’a fɔ ko ale “ma a [dugukolo] da ka a lankolon bila, nka a ye a da walisa mɔgɔw ka sigi a kan.” (Esayi 45:18) Ala tun b’a fɛ mɔgɔ sugu jumɛnw ka ɲɛnamaya kɛ dugukolo kan? Wa, a tun b’a fɛ u ka ɲɛnamaya kɛ a kan fo waati jumɛn na? Bibulu bɛ o jaabi ko: “Dugukolo na kɛ mɔgɔ tilennenw ciyɛn ye. U na sigi a kan badaa.”—Anw de ye daɲɛw sɛbɛn k’a jɛgɛn; Zaburu 37:29; Jirali 21:3, 4.
3 A jɛlen don ko o ma tiimɛ fɔlɔ. Bi, hadamadenw bɛ bana ani u bɛ sa; u bɛ ɲɔgɔn kɛlɛ yɛrɛ, ka ɲɔgɔn faga. Ko dɔ de tiɲɛna. O bɛɛ n’a ta, Ala sagonata tun tɛ ko dugukolo ka kɛ i n’a fɔ an ɲɛ b’a la cogo min na bi. Mun dun kɛra? Mun na Ala sagonata ma tiimɛ? Hadamadenw ye tariku gafe minnu sɛbɛn, olu si tɛ se k’o ɲɛfɔ an ye, bawo kojugu daminɛna sankolo de la.
DANFƐN DƆ NANA KE ALA JUGU YE COGO MIN NA
4 Bibulu kitabu fɔlɔ bɛ kuma Ala kɛlɛbaga dɔ kan min y’a yɛrɛ jira Edɛn nakɔ kɔnɔ. O kɛlɛbaga jiralen bɛ i ko “Sa,” nka, sa gansan dɔrɔn tun tɛ. Bibulu kitabu laban b’a jira ko a “tɔgɔ ko sendonbaa ni Sitanɛ, o min bɛ dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ lafili.” A bɛ wele fana ko “Sa kɔrɔ.” (Anw de ye daɲɛw sɛbɛn k’a jɛgɛn; Jenɛse 3:1; Jirali 12:9) O mɛlɛkɛ barikama walima o danfɛn hakilimaalama yebali ye sa kɛ baarakɛminɛn ye walisa ka kuma Hawa fɛ. A y’a kɛ i n’a fɔ kumakan tun bɛ ka bɔ sa de yɔrɔ. Siga t’a la ko o danfɛn hakilimaalama yebali tun bɛ yen tuma min na Ala ye dugukolo labɛn hadamadenw kama.—Job 38:4, 7.
5 Ikomi Jehova ka fɛn dalenw bɛɛ dafalen don, jɔn dun kɛra o “Sendonbaga” walima o “Sitanɛ” sababu ye? Fɔcogo nɔgɔn na, Ala denkɛ yebali barikama dɔ la kelen de y’a yɛrɛ kɛ Sendonbaga ye. O sera ka kɛ cogo di? Bi, mɔgɔ min jogo ka ɲi, ani min tilennen don fana, o tigi bɛ se ka laban ka kɛ nson ye. Cogo di? Ni o tigi y’a to negejugu dɔ ka bonya kosɛbɛ a dusukun na. Ni a tora ka miiri o la, o negejugu barika bɛ se ka bonya kosɛbɛ a la. Ni cogoya sɔrɔla dɔrɔn, a tora ka miiri fɛn min na, a bɛ laban k’o kɛ.—Yakuba 1:13-15.
6 O ko ɲɔgɔn de ye Sitanɛ-Sendonbaga sɔrɔ. Ala y’a fɔ tuma min na Hadama ni Hawa ye k’u ka denw sɔrɔ ka dugukolo fa u bɔnsɔnw na, a bɛ i ko Sitanɛ y’o kuma mɛn. (Jenɛse 1:27, 28) A jɛlen don ko Sitanɛ miiri kɛra ko: ‘Nin hadamadenw bɛɛ na se ka ne bato Ala nɔ na!’ O tuma na sa, negejugu dɔ nana a dusukun na. A laban na, a ye fɛɛrɛ kɛ walisa ka Hawa lafili. Cogo di? Sitanɛ ye nkalon tigɛ k’a da Ala la. (Jenɛse 3:1-5) O cogo de la a kɛra “Sedonbaga” ye, o min kɔrɔ ye ko “Tɔgɔtiɲɛbaga”. O waati kelen na, a kɛra “Sitanɛ” ye, o min kɔrɔ ye ko “kɛlɛbaga”.
7 Nkalontigɛ ani mɔgɔ lafilili fɛ, Sitanɛ-Sedonbaga ye Hadama ni Hawa su ka Ala kan bila. (Jenɛse 2:17; 3:6) O de kɔson, u labanna ka sa i ko Ala tun y’a fɔ u ye cogo min na. (Jenɛse 3:17-19) Ikomi Hadama kɛra mɔgɔ dafabali ye a kɛlen ka jurumu kɛ, a bɔnsɔnw bɛɛ ye jurumu sɔrɔ ciyɛn ye. (Romɛkaw 5:12) Ko min kɛra, o bɛ se ka jira nin misali fɛ: Ni birikigosilan dɔ gɔlɔnnen don, biriki den o biriki den bɛ bɔ o la, mun bɛ u sɔrɔ? U kelen-kelen bɛɛ bɛ gɔlɔn walima fiɲɛ bɛ u kelen-kelen bɛɛ la. O cogo kelen na, hadamaden kelen-kelen bɛɛ ye “fiɲɛ” sɔrɔ ka bɔ Hadama yɔrɔ, n’o ye dafabaliya ye. O de y’a to hadamadenw bɛɛ bɛ kɔrɔ, ka sa.—Romɛkaw 3:23.
8 Sitanɛ kɛlen ka Hadama ni Hawa bila u ka Ala hakɛ ta, a ye murutili dɔ yɛrɛ de lawuli. A ye Ala kɛlɛ a ka marakɛcogo la. A bɛ i ko n’a tun y’a fɔ ko: ‘Ala tɛ kuntigi ɲuman ye. A bɛ nkalon tigɛ, a b’a ka marakɔnɔmɔgɔw jɛ fɛn dumanw na. Hadamadenw mago tɛ Ala ka mara la. U bɛ se k’a latigɛ u yɛrɛ ye fɛn min ka ɲi ani fɛn min man ɲi. Ne ka mara bɛna fisaya u ma.’ Ala tun bɛna o neniliba jaabi cogo di? Dɔw fɛ, Ala tun ka kan ka mɔgɔ murutilenw faga dɔrɔn. Nka, yala olu fagali tun bɛna Sitanɛ ka kɛlɛtigɛkuma jaabi wa? Yala o tun bɛna a jira ko Ala ka marakɛcogo ka ɲi wa?
9 Tilennenya dafalen min bɛ Jehova la, o tun b’a bali ka o mɔgɔ murutilenw faga o yɔrɔnin bɛɛ la. A y’a jateminɛ ko waati ka kan ka to walisa Sitanɛ ka kɛlɛtigɛkumaw ka jaabi cogo jɛlen na ani cogo la min bɛna a jira ko Sendonbaga ye nkalontigɛla de ye. O kosɔn, a y’a latigɛ ka hadamadenw to u ka u yɛrɛ mara waati dɔ kɔnɔ sitanɛ ka fanga kɔrɔ. Nin gafe tilayɔrɔba 11 bɛna a ɲɛfɔ an ye kun min na Jehova y’o latigɛ ani kun min na a y’a to waati caman ka tɛmɛ nin cogo la sani ka o koɲɛw ɲɛnabɔ. O bɛɛ n’a ta, a ka ɲi sisan an ka miiri nin na: Yala Hadama ni Hawa jo tun don ka da Sitanɛ la, ale min tun ma koɲuman si kɛ u ye wa? Fɛn minnu tun bɛ Hadama ni Hawa bolo, Jehova de tun ye o fɛnw bɛɛ di u ma. O la sa, yala u tun ka kan ka da Sitanɛ ka kuma la ko Jehova ye nkalontigɛlajugu ye wa? Ni e tun don, i tun bɛna mun kɛ?
10 A ka ɲi an ka miiri o ɲininkali kɛlenw na, bawo o ɲininkali suguw bɛ an kelen-kelen bɛɛ kun kan bi. Tiɲɛ na, cogo b’i bolo ka kɛ Jehova fan fɛ walisa a ka Sitanɛ ka kɛlɛtigɛkumaw jaabi. I bɛ se ka sɔn Jehova la i ko i kuntigi ani k’i ta kɛ walisa k’a jira ko Sitanɛ ye nkalontigɛla ye. (Zaburu 73:28; Ntalenw 27:11) Nka, dusukasiko don ko mɔgɔ miliyari caman minnu bɛ dugukolo kan, olu la, mɔgɔ minnu sɔnna ka kɛ Jehova fan fɛ, u man ca. O bɛ na ni ɲininkali nafama dɔ ye, ko: Yala Bibulu b’a fɔ tigitigi ko Sitanɛ bɛ ka nin diɲɛ mara wa?
JƆNI BƐ KA DIƝƐ MARA?
11 K’a fɔ ko Sitanɛ de ye nin diɲɛ kuntigi ye, Yesu ma siga don o kuma la abada. Don dɔ la, Sitanɛ ye kabako sugu dɔ kɛ, ka “diɲɛ masayaw ni u bonya bɛɛ” jira Yesu la. Sitanɛ tilala ka layidu ta Yesu ye ko: “Ni i b’i ɲɔngiri ne kɔrɔ ka ne bato, ne na ninnu bɛɛ di i ma.” (Matiyu 4:8, 9; Luka 4:5, 6) E ka miiri dɔɔnin bani! Sitanɛ ko a bɛna fɛn minnu di Yesu ma, olu tun bɛ se ka kɛ kɔrɔbɔli ye Yesu bolo cogo di ni a y’a sɔrɔ Sitanɛ tun tɛ o masayaw kuntigi ye? Yesu ma Sitanɛ sɔsɔ ko nin diɲɛ gofɛrɛnamanw bɛɛ tɛ Sitanɛ ta ye. A jɛlen don ko a tun bɛna o kɛ ni a y’a sɔrɔ Sitanɛ tun tɛ fanga la o gofɛrɛnamanw kunna.
12 Tiɲɛ don ko Jehova de ye Sebaayabɛɛtigi Ala ye ani min ye nin dunuya dakabana in da. (Jirali 4:11) O bɛɛ n’a ta, Bibulu t’a fɔ yɔrɔ si la ko Jehova walima Yesu ye nin diɲɛ kuntigi ye. Ka fara o kan, Yesu y’a jira ko Sitanɛ de ye “nin diɲɛ kuntigi” ye. (Yuhana 12:31; 14:30; 16:11) Bibulu b’a fɔ yɛrɛ ko Sitanɛ-Sendonbaga ye “nin diɲɛ batofɛn” ye. (2 Kɔrɛntekaw 4:3, 4) O kɛlɛbaga ko la, walima Sitanɛ ko la, krecɛn Yuhana min tun ye ciden ye, o y’a sɛbɛn ko: “diɲɛ bɛɛ bɛ Sitanɛ fanga kɔrɔ.”—1 Yuhana 5:19.
SITANƐ KA DIƝƐ BƐNA BƆ YEN COGO JUMƐN NA
13 Diɲɛ bɛ ka farati ka taa a fɛ san o san. Diɲɛ falen bɛ nin mɔgɔ suguw de la: Sɔrɔdasi minnu bɛ kɛlɛ la, politiki mɔgɔ minnu tilennen tɛ, diinɛ ɲɛmɔgɔ minnu ye filankafow ye ani mɔgɔjugu minnu dusukun gɛlɛyara kojugu kɛli la. Diɲɛ kuuru tɛ se ka yɛlɛma cogoya si la. Bibulu b’a jira ko Ala bɛna nin diɲɛ juguman halaki sɔɔni Harmagedɔn kɛlɛ la, ka diɲɛ kura tilennen sigi o nɔ na.—Jirali 16:14-16.
14 Jehova Ala ye Yesu sugandi ka a kɛ A ka sankolola Masaya walima A ka sankolola gofɛrɛnɛman Kuntigi ye. Bibulu tun ye nin fɔ a mɛnna: “Den bangera an ye. Denkɛ dira an ma. Kuntigiya na da a kaman na. A tɔgɔ na da ko: ‘…Hɛrɛ Kuntigi.’ A ka kuntigiya na jiidi, a ka hɛrɛ tɛna ban.” (Esayi 9:5, 6) O gofɛrɛnaman ko la, Yesu y’a ka kalandenw dege u ka delili kɛ nin cogo la: “I ka masaya ka na. I sago ka kɛ dugukolo kan i ko a bɛ kɛ sankolo la cogo min na.” (Matiyu 6:10) I ko an bɛna a ye kɔfɛ nin gafe kɔnɔ cogo min na, Ala ka Masaya bɛna nin diɲɛ gofɛrɛnɛmanw bɛɛ bɔ yen sɔɔni, wa Ala ka Masaya yɛrɛ na sigi olu nɔ na. (Daniɛl 2:44) O kɔfɛ, a bɛna dugukolo yɛlɛma ka kɛ alijinɛ ye.
DIƝƐ KURA KA SURUN!
15 Bibulu b’a sɛmɛntiya an ye ko: “Nka an bɛ sankolo kura ni dugukolo kura makɔnɔ ka kɛɲɛ ni Ala ka layidu ye, tilennenya na sigi olu kɔnɔ.” (2 Piɛre 3:13; Esayi 65:17) Tuma dɔw la, ni Bibulu bɛ kuma “dugukolo” kan, a kan bɛ mɔgɔw de ma minnu sigilen bɛ a kan. (Jenɛse 11:1) O la sa, “dugukolo kura” tilennen ye hadamadenw bɛɛ lajɛlen de ye, Ala dubara minnu ye.
16 Yesu ye layidu ta ko diɲɛ kura nata kɔnɔ, Ala bɛna duba mɔgɔ minnu ye, A bɛna “ɲɛnamaya banbali” ni olu la. (Marka 10:30) An ka kan ka min kɛ walisa ka ɲɛnamaya banbali sɔrɔ, Yesu ye o fɔ Yuhana 3:16 ni Yuhana 17:3 la. I ka Bibulu dayɛlɛ ka o yɔrɔw kalan. Mɔgɔ minnu ka kan ni ɲɛnamaya banbali ye alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan, o mɔgɔw bɛna koduman minnu sɔrɔ, i ka Bibulu ta ka olu lajɛ sisan.
17Juguya, kɛlɛ, kojugu ani farinya tɛna ye tun. “mɔgɔ jugu tɛna ye tun…Nka dugukolo na kɛ mɔgɔ sabalilenw ciyɛn ye.” (Zaburu 37:10, 11) Ikomi Ala bɛna kɛlɛ ban fo ka taa se dugukolo danw bɛɛ la, hɛrɛ bɛna kɛ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la. (Zaburu 46:10; Esayi 2:4) Ka fara o kan, “Mɔgɔ tilennenw na jiidi…, ka kalo to yeelen bɔli la, hɛrɛba na kɛ a ka mɔgɔw ye,” o kɔrɔ ye fo badaa-badaa!—Zaburu 72:7.
18Jehova batobagaw na sigi lafiya ni lasagonnenya kɔnɔ. Bibulu sɛbɛnwaati la, ni Israɛlkaw tun bɛ to Ala kanminɛni na, u tun bɛ to fana lafiya ni lasagonnenya kɔnɔ. (Levitike 25:18, 19) Ka o lafiya ni o lasagonnenya ɲɔgɔn dɔn Alijinɛ kɔnɔ, o bɛna kɛ kodumanba ye dɛ!—Esayi 32:18; Mise 4:4.
19Kɔngɔbaw tɛna kɛ tun. Zaburu sɛbɛnbaga ye dɔnkili da ko “Sɛnɛfɛnw ka caya o jamana kɔnɔ; fo ka se kuluw san fɛ.” (Zaburu 72:16) Jehova Ala na duba mɔgɔ tilennenw ye, wa ‘dugukolo sɛnɛfɛnw na ɲɛ.’—Zaburu 67:7.
20Dugukolo bɛɛ bɛna kɛ alijinɛ ye. So kura ɲumanw ni nakɔ cɛɲiw bɛna kɛ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la, dugukolo min tun tiɲɛna hadamaden jurumutɔw fɛ. (Esayi 65:21-24; Jirali 11:18) Waati sen fɛ, hadamadenw ye dugukolo yɔrɔ minnu kolo, o yɔrɔw bɛna bonya fo ka se dugukolo bɛɛ ma, wa a bɛna cɛɲɛ, ka kɛ dugukolo duman ye min sɛnɛfɛnw bɛna ɲɛ i ko Edɛn nakɔ tun bɛ cogo min na. Ala labɛnnen bɛna sɔrɔ tuma bɛɛ walisa ka a “bolo dayɛlɛ, ka fɛn ɲɛnamaw bɛɛ wasa u sagona fɛnw na.”—Zaburu 145:16.
21Bɛn bɛna kɛ hadamadenw ni baganw cɛ. Kungokɔnɔbaganw ni sokɔnɔbaganw bɛna dumuni kɛ ɲɔgɔn fɛ. Hali bi bagan faratimaw, denmisɛnnin tɛna siran u ɲɛ tun.—Esayi 11:6-9; 65:25.
22Bana tɛna kɛ tun. Ikomi Yesu de ye Ala ka sankolola Masaya kuntigi ye, a bɛna mɔgɔ minnu kɛnɛya, olu hakɛ bɛna bonya kosɛbɛ ka tɛmɛ mɔgɔw hakɛ kan, a ye minnu kɛnɛya k’a to dugukolo kan. (Matiyu 9:35; Marka 1:40-42; Yuhana 5:5-9) O waati la, mɔgɔ si tɛna a fɔ ko: “Ne man kɛnɛ.”—Esayi 33:24; 35:5, 6.
23An diyanyemɔgɔ minnu sara, olu bɛna segin ɲɛnamaya la, wa u bɛna cogo sɔrɔ walisa u kana sa tun. Mɔgɔ minnu bɛ sunɔgɔ saya la, nka n’u bɛ Ala hakili la, olu bɛɛ bɛna segin ɲɛnamaya la. Tiɲɛ na, “mɔgɔw…suw na kunun, mɔgɔ tilennenw ni mɔgɔ tilenbaliw bɛɛ.”—Kɛwalew 24:15; Yuhana 5:28, 29.
24 Mɔgɔ minnu y’a latigɛ ka kalan kɛ walisa ka an Dabagaba dɔn, n’o ye Jehova Ala ye, ani k’a bato, hɛrɛba de bɛ olu ɲɛ sini. Tuma min na Yesu y’a fɔ kojugukɛla ye min tun satɔ don a kɛrɛ fɛ, ko: “i na kɛ ne fɛ alijinɛ la,” Yesu tun kan bɛ alijinɛ de ma min bɛna sigi dugukolo kan yan. (Luka 23:43) Ikomi Yesu de barika la nin kodumanw bɛɛ bɛna sɔrɔ, o kosɔn a nafa ka bon kosɛbɛ an ka kalan kɛ walisa ka dɔ fara an ka dɔnniya kan Yesu ko la.
BIBULU BƐ MIN FƆ
- Ala sagonata ye ka dugukolo kɛ alijinɛ ye, wa o bɛna tiimɛ.—Esayi 45:18; 55:11.
- Sitanɛ de bɛ ka diɲɛ mara sisan.—Yuhana 12:31; 1 Yuhana 5:19.
- Ala bɛna dugawu caman kɛ hadamadenw ye diɲɛ kura kɔnɔ.—Zaburu 37:10, 29.
Ɲininkaliw
1. Ala sagonata tun ye mun ye ka ɲɛsin dugukolo ma?
2. (a) An b’a dɔn cogo jumɛn na ko Ala sagonata bɛna tiimɛ ka ɲɛsin dugukolo ma? (b) Bibulu bɛ mun fɔ hadamadenw ka ɲɛnamaya banbali ko la?
3. Ɲɛnasisiko jumɛnw de bɛ dugukolo kan bi? O bɛ na ni ɲininkali jumɛnw ye?
4, 5. (a) Jɔn de ye sa kɛ baarakɛminɛn ye walisa ka kuma Hawa fɛ? (b) Mɔgɔ min jogo ka ɲi, ani min tilennen don fana, o bɛ se ka laban ka kɛ nson ye cogo jumɛn na?
6. Ala denkɛ hakilimaalama barikama dɔ nana kɛ Sitanɛ-Sendonbaga ye cogo di?
7. (a) Mun na Hadama ni Hawa sara? (b) Mun na Hadama bɔnsɔn bɛɛ bɛ kɔrɔ, ka sa?
8, 9. (a) A bɛ i ko Sitanɛ ye kɛlɛtigɛkuma jumɛn fɔ Ala ma? (b) Mun na Ala ma mɔgɔ murutilenw faga o yɔrɔnin bɛɛ la?
10. I bɛ se ka mun kɛ walisa ka kɛ Jehova fan fɛ, ka cogo di a ma walisa a ka Sitanɛ ka kɛlɛtigɛkumaw jaabi?
11, 12. (a) Yesu ka kɔrɔbɔli jumɛn b’a jira ko Sitanɛ de ye nin diɲɛ kuntigi ye? (b) dalilu wɛrɛ jumɛnw b’a jira ko Sitanɛ de ye nin diɲɛ kuntigi ye?
13. Mun na an mago bɛ diɲɛ kura la?
14. Ala ye jɔni de sugandi ka a kɛ A ka Masaya kuntigi ye? O tun fɔra a mɛnna cogo jumɛn na?
15. “Dugukolo kura” ye mun de ye?
16. Ala bɛ duba mɔgɔ minnu ye, a bɛ mun ni olu la, ni o nafa ka bon fo a tɛ se ka fɔ? An ka kan ka mun kɛ walisa ka se k’o sɔrɔ?
17, 18. Mun b’a to an bɛ se ka da a la ko hɛrɛ ni lafiya ni lasagonnenya bɛna kɛ dugukolo yɔrɔ bɛɛ la?
19. An b’a dɔn cogo jumɛn na ko dumunifɛnw bɛna caya Ala ka diɲɛ kura kɔnɔ?
20. Mun na an bɛ se ka da a la ko dugukolo yɔrɔ bɛɛ bɛna kɛ alijinɛ ye?
21. Mun b’a jira ko bɛn bɛna kɛ hadamadenw ni baganw cɛ?
22. Banako bɛna kɛ cogo di?
23. Mun na lakununni bɛna an nisɔndiya?
24. Mɔgɔw bɛna ɲɛnamaya kɛ cogo min na alijinɛ kɔnɔ dugukolo kan yan, ni i miirila o la, o bɛ mun kɛ i la?


text:
Mali: Ora esatta nelle più importanti città
Bamako - Mopti - Sikasso - Kayes - Gao - Ségou - Koutiala - Markala - Timbuctù - Kolokani - Koulikoro - Kidal - Kati - Kokofata - Djénné - Bougouni - Banamba - Bafoulabé - Ségou - Sagalo - Ngodila - Kolondiéba - Kinmparana - Kangaba - Inékar - Béléko-Soba - Bandiagara - Araouane - Yorosso - Taoudenni - Sokolo - San - Konina - Ntossoni - Banani - Sougui - Damada - Déguéré - Guimini - Dandoli - Kargue - Tondidarou - Toya - Fanga - Badia - Lanfiala - Farako - Zibangolola - Farakala - Diamarabougou - Didiéni - Marintoumania - Sanzana - Sébougou - In Khalil - Somasso - Samakélé - Sagabari - Safo - Sadiola - Râs el Mâ - Pelou - Péguéna - Oussoumbidiana - Ouroumpana - Ouro Modi - Ourikela - Wori - Wolossébougou - Ouolodo - Wola - Oula - Ouankoro - Walia - Wakoro - Waki - Wa - Ondougou - Nioumamakana - Niangué Koro


text: bom bom bom b0m clap clap clap woop woop duh dah bibum bibumm bummmmm whhhhhaaaaaaaammmmmmm weeee weeeee weeeee weeeeeeee doum chak doum chak evil evil evil warrrrrrrrrrrrrrggggggggggggg bink bonk .....bink..........bonk.......b......i.......nk........bo.......n......k.... BOM BOM BOM BOM eeeeeEEEEEEeeeeeEEEEeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeeee eeeee eeee eeeeEEEeeeEEeeeEeeeeeeEeeEeeeeeEEEEEeeEeeeeeeEeeeeeeeeeEEeeeeeEee clap clap clap clap clap clap cklap eeeeee eeeee eeeee eeeEEee eeeeeE e eeeeeeeee eee clap clap clap donk donk donkd onk eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eeee eeeee eee eee eeeeee eeeee eeee eeeee eeeeeeeeeeeee eeee eeeee eeeee eee eeee eeeeee eee eeeeee ee e eeeee eeee eeeee eee eee eee eee eeeee eee eeee eeeeeeEEEEEEE e eee e e ee e e e e ee e e e ee e e e e e ee ee e TTTTTOOOOOK TOOOOK rEeeEeeeeEEeeEEEEeEEEEeeEeeeeEEeE TAK TAK TAK eeeeEEEEeeeeeEee iiiiiiiiiiiiiiii eeeee eeeeeeeEeeeeeEEeeeeeEEEEEeeeeEeeeeeeeee TU RTI TUI TU TU eweeeeeEeeeeeeeeeEeeeeeeeeeEEEeeeeeeeeeeeIIIIIIIIIII SHISGH SISH SIHSHH SISH SUDH eeeeeeeeeeeeeeeeeeeee ee boom boom woooowowoowowoowoowooo ZZT


text:
Mali falen bɛ muso jɛkuluw la bi. O muso jɛkulu ninnu caman sigira sen kan walasa k’u ka nafasɔrɔ siraw sabati, ka fantanya kɛlɛ ani ka kɛko ɲuman sɔrɔ u ka diɲɛlatigɛ taabolow la. U ka baaraw kunbaw ɲɛsinnen bɛ jiridenw bayɛlɛmani ma. O la, a ka ca a la, u ni sigida muso tɔw bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ. Tuma dɔw la, kankogɛlɛya bɛ fiɲɛ bila baara la bawo, togodala muso caman tɛ don lakɔli la.
Muso jɛkulu dɔw y’u jija ka fura sɔrɔ o kankogɛlɛya in na walasa k’u ka jɛɲɔgɔnya sabati u ni sigida muso tɔ cɛ k’a sababu kɛ balikukalan ye, i n’a fɔ Zancɛbugu (par Maplandia.com), muso jɛkulu nin, min yɛlɛmana ka kɛ koperatifu ye k’a tɔgɔ da COPROKAZAN (tubabukan), Zancɛbugu muso jɛkulu min ka baaraw ɲɛsinnen bɛ Situlu bɔli ma.
I n’a fɔ Mariyamu y’a jira cogo min na, n’o ye koperatifu sɔrɔ tɔbɔtɔbaga ye, COPROKAZAN musow caman bɛ yen, minnu ye balikukalan kɛ, wa o muso ninnu de bɛ koperatifu ka baarakɛtaw bɛ sɛbɛn bamanankan ni masin ye. Barrakɛlenw kunnafonikunbaw, koperatifu sɔrɔ tɔbɔtɔ siraw, dantigɛliw, baaraboloda gafew, olu bɛɛ bɛ kɛ bamanankan na nin masin ye muso ninnu fɛ.
« Lajɛba minnu senfɛ n’an bɛ musow lafaamuya koperatifu ka kɛtaw kan, o gafew dilalen bɛ bamanankan na, an b’u jaw bɔ kogo kan ni ɔridinatɛri ye, walasa bɛɛ k’a ye. » koperatifu sɔrɔ tɔbɔtɔbaga ko ten.
« O lajɛ ninnu senfɛ, an bɛ musow lafaamuya sikɔlɔ baara cogo ɲuman na walasa u bɛ situlu min bɔ, o ka kɛ ɲuman ye. », koperatifu sɔrɔ tɔbɔtɔbaga ko ten tugun.
«An bɛ baarakɛli min kɛ ni fasokan ye, o ye ko caman nɔgɔya an bolo bawo, kuma bɛ faamu joona, jama bɛɛ lajɛlen b’i niyɔrɔta sɔrɔ a la, danaya bɛ sabati, bɛɛ lafiyalen b’i hakilina fɔ, wa o de b’an ka jɛ kologiriya an ni muso tɔw cɛ. Mɔgɔ si tɛ jɔn i yɛrɛ la bawo, an bɛ kunnafoniw di kan na, an bɛɛ bɛ min faamu», Mariyamu y’o fana fɔ.
« Muso minnu bɛ na lajɛw la, dɔw b’olu cɛma, olu kalannen don balikukalan na. O la, u ka mɛntaw kɔfɛ kɛnɛ kan, an bɛ sɛbɛnni min ja bɔ kogo kan, u bɛ se k’o fana kalan. O de kama, o muso kalannen ninnu fana y’an dɛmɛbaabaw ye k’a sababu kɛ u b’an ka kɛtaw ɲɛ fɔ muso tɔw ye ka ɲɛ lajɛw kɔfɛ », Mariyamu ko ten fana.
Mariyamu ye kuma kuncɛ n’a jirali ye ko ale kɔnin dalen b’a la k’a fɔ ko balikukalan jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ musow ka ɲɛtaa kuntalajan sabatili la togodaw la, janko yɔrɔw la, muso caman tɛ taa lakɔli la yɔrɔ minnu na.
Balikukalan nafa musow ka ɲɛtaa kuntalajan na
Mali falen bɛ muso jɛkuluw la bi. O muso jɛkulu ninnu caman sigira sen kan walasa k’u ka nafasɔrɔ siraw sabati, ka fantanya kɛlɛ ani ka kɛko ɲuman sɔrɔ u ka diɲɛlatigɛ taabolow la. U ka baaraw kunbaw ɲɛsinnen bɛ jiridenw bayɛlɛmani ma. O la, a ka ca a la, u ni sigida muso tɔw bɛ baara kɛ ɲɔgɔn fɛ. Tuma dɔw la, kankogɛlɛya bɛ fiɲɛ bila baara la bawo, togodala muso caman tɛ don lakɔli la.
One Comment to “Balikukalan nafa musow ka ɲɛtaa kuntalajan na”
-
The mention of confidence in the article is an immeasurable intangible. The confidence gained in learning and doing business in the native language can only unlock intelligence and creativity of the women. Good job.


text:
Karansén 11
An ɲé ɲɔnbɛn baalu kɛla munna ?
Mɔɔ mɛnlu sɛwani munna ? Élu yé anna ɲɔnbɛn baa dô lé kɛla. Fɔlɔ rɔ, Alla ka a fɔ a batolalu ɲɛ kô élu yé to élu ɲɔnbɛnna suɲa 3 san bɛɛ kɔrɔ. Anna ɲɔnbɛn baalu lɔɔ yé an fanan minala kôsɛbɛ (Sariya filana 16:16, TMN). San bɛɛ kɔrɔ, an ɲé ɲɔnbɛn baa 3 lé kɛla : duu ɲɔnbɛn fila mɛnlu kélén kélénna bɛɛ yé kɛla télé kélén kɔrɔ ani djamana ɲɔnbɛn kélén mɛn yé kɛla télé saba kɔrɔ. Ɲɔnbɛn baa wôlu yé mun ɲala an ma ?
Ɲɔnbɛn wôlu yé diyaɲɛ lawarala anna badénmaya rɔ. Isirayɛli bɔnsɔnlu tɛrɛ sɛwala Yahuwa tandôla ɲamɛn “ ɲɔnbɛn baalu rɔ ”, an fanan yé sɛwala Alla batola wô ɲan lé an ɲɔn fɛ, anna ɲɔnbɛn baalu rɔ (Zaburu 26:12 ; 111:1, ɲafɔli, TMN). Ɲɔnbɛn baa wôlu yé fɛrɛ dila an ma an ɲé sé an ɲɔn yéla an ni Yahuwa la Séré mɛnlu yé bɔla kafuɲɔhɔya gbɛrɛlu kɔnɔ, ni wô tɛ djamana gbɛrɛlu rɔ. Midi wati ba sé, an disé damuninfénlu latara an ɲɔn tɛ, wô bɛɛ yé kɛla dɛnkɛnɛya mɔɔlu la diyaɲɛ lé rɔ (Kɛwalilu 2:42). Kanintéya mɛn yé an ni an “ badénmalu bɛɛ ” ladɛnna dunuɲan fan bɛ rɔ, an disé wô yéla ɲɔnbɛn wôlu rɔ. — Piyɛri I 2:17.
Ɲɔnbɛn wôlu yé dô lala anna lɔnniya kan ka bɛn Alla la kôlu ma. Isirayɛli bɔnsɔnlu sɛwala fanan kamasɔrɔn Kitabu kɔnɔ “ kuman mɛnlu yirala élu la, élu ka wôlu ɲayé ” (Néhémiya 8:8, 12, TMN). An fanan yé Kitabu la misali mɛnlu ɲayéla anna ɲɔnbɛn baalu rɔ, wôlu diyani baa lé an ɲɛ. Karan mɛnlu bɛɛ yé kɛla yén, wôlu bɛɛ farani Kitabu lé la. Karan wôlu lé yé an madɛmɛnna an ɲé sé Alla diyana kô kɛla anna dunuɲan latɛ rɔ. Mɛnlu yé élu sé kô bɛɛ kɛla ka to kristakɔkaya latamala wati gbɛlɛman mɛn rɔ, wôlu la tɔmasérélu yé an djidjala. Djamana ɲɔnbɛn rɔ, Kitabu la taliku dôlu di yira an na kô lagbɛta di, an ɲé lalili ɲumanlu sɔrɔnna wôlu fanan rɔ. Anna ɲɔnbɛn baa bɛɛ rɔ, mɛnlu yé afɛ ka a yira bɛɛ la kô élu bara élu yɛrɛ lasé Alla ma, wôlu disé élu batisela.
Munna anna ɲɔnbɛn baalu yé sɛwa wati di ?
I disé mun sɔrɔnna ni i wala anna ɲɔnbɛn baalu la ?


text:
Siɲɛta
Siɲɛta ye farikoloɲɛnajɛ ye, nka, an ka laadala kokɔrɔ dɔ fana don Farafinna. An y’o bɛɛ faamu fana kɛnɛ kan bi wula in na. Siɲɛtala ninnu, n’u kɔgɔ cogo n’u kolo donko ɲuman ye, bɛɛ y’i sinsin i ka fɛɛrɛ n’i dɔnkow kan kelen kelen walasa k’i sina kunbɛn. Ntolatankɛnɛ tun fallen bɛ tewu nin farikoloɲɛnajɛ in lajɛbaw la, n’o tun binna ka tunun dɔɔni dɔɔni Mali la. Mali siɲɛta sinsin jɛkulu haminako de ye k’o kokɔrɔ in lakurakuraya k’a bɛn bɛɛ nafalan ma.
This is an excerpt from the article Siɲɛta from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Suriya
Suriya (Arabukan na: سورية walima سوريا) madonne Suriya Arabu Fasojamana (Arabukan na: الجمهورية العربية السورية) (Ingliz la: Syrian Arab Republic) ye jamana Tlebi Asia, a be danbo ni Lubenan ani Mediterane Geji tlebi, Turkiye saheli, Iraq koron, Ordon worodugu ani Israil worodugutlebi. Levant yoro bee tunbe wele folo ko Suriya, tumamin bii Suriya jamana be lakafolike faamamara ani mansamara koro caman na, Eblan kodonnyanamaya b'ola bakelenda sabanan kakon Yesu Krisa. Silameya nalen, a faaba Damasi tun ye Umaya Mansamara dagayoro ye ani mara faaba Mamluku Mansamara wati.


text:
+5 DUKLA naša FOREVER!!! (DuklaTN)
+5 Tak dufam že to tak bude . Pekný den (Mascot)
+5 lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee lieskoveeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee (Cvikla )
-5 Kamo mas to len za ten profil, nie za to ze som slovanista ale za to ze si radsej donho napis nieco co podpori tvoj team a nie to co uraza team iný... (Deividson.)
+5 vdaka ... vraciam ... (Ruzombercan)
+5 +5 ti patri,vsimam tvoje prispevky a vzdy pises k veci a velmi dobre! Len tak dalej :) (Sedko NR)
+5 diki...aku pozicaj taku vrat...dufam ze aj vy vykonostne nabuducu sezonu stupnete;) (Peet.eS)
+5 dalsi trencan na HP (Citron14)
+5 fans detroitu a maja hossu ma plus 5 (Waldes99)
-5 Sranda musi bit. Nebr si to zle ☺☻ (Poiree)
+5 "Stručne o sebe" mas velmi pekne napisane°) (Paaali)
+5 sak my Trencania musime drzat spolu :-)) (MatusCakTrenciansky)
+5 nepoznam ta ale newadi presne tak za duklu (Slinco11)
+5 Na revanš!!! (NKTS)
+5 neviem kto si ale dam ti za pat, nech mas dobre vysvedcenie :) (Matthew)
+5 na oplátku,šefe (Leomessi)
+5 :DDDza duklu:DDD (Dukláčka)
+5 porazime,neboj :D (Julo)
+5 :D (Ludinka)
+5 fanusik trencina ako ma byt, keby takych bolo :) o vsetkom ma prehlad a chodi aj na zapasy (Trencanec)
+5 Tak za ten verš jedine pät' :D (Jaroslav-TN)
+5 Tak aby si mal tu karmu. (Cepo38)
+5 červeno-žltá je naša farba... (Duklatrencinforever)


text:
Afrika
Afrika bɛ jiɲɛ jɔyɔrɔ flanan na boya ani caya la gun cɛla, Asia kɔfɛ. A boya bɛse 30.2 million km² (11.7 million sq mi) krɛfɛ gunw fralen a kan, a ye 6% Dugukolo fɛnsɛn bakrunba la. Afrika dugudenw ye mɔgɔ 922 million (2005 kɔnɔ). A bɛ talikɛ Jiɲɛ hamaden 14.2%. Gun in lamununen ni Mediterane Baji Saheli fɛ, Suez Bajalan ani Kɔgɔji Blen SaheliKɔrɔn fɛ, Indika Kɔgɔji Worodugukɔrɔn fɛ, ani Atlantik Kɔgɔji tlebi fɛ. A lakafolen jamana 46 kafara Madagaskar kan.
This is an excerpt from the article Afrika from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Kurana kalan ko gnuman Naasir al katoomi fe
bakruba carti
lagniniw: Kurana kalan ko gnuman Naasir al katoomi fe
niefoli suruman: Kurana kalan ko gnuman Naasir al katoomi fe,
MP3 tiokoya la min kela sun kalo nafila seli fe, a tiaman ye kalan tioko koro ye min tesoro ka tiaya, na bora bakara daminela .
MP3 tiokoya la min kela sun kalo nafila seli fe, a tiaman ye kalan tioko koro ye min tesoro ka tiaya, na bora bakara daminela .
farankan wati: 2014-06-14
sira surun: http://IslamHouse.com/652503
ni karti bayelemana ka taga ni kanw la: Arabu kan - uzbeki kan - igori kan - Gafe - ordo kan - Vietnami kan - tailandai kan - bengali kan - Franci kan - anglais kan - bosni kan - Albani kan - turiki kan - Malezi kan - Hindu kan - tajiki kan - Farisi kan - Greki kan - Nipali kan - Holandi kan - talgou kan - Serbian - yoroba kan - tamili kan - tagalogi kan - chiniwa kan - indonesi kan - Somali kan - swahili kan - Fla kan - Hawsa kan - Sonnki - Matey


text:
Cema Afrika Fasojamana
Cɛma Afrika Fasojamana (CAF) (Franse: République centrafricaine, Sango : Ködörösêse tî Bêafrîka) ye jamana dasɔgɔlen ye Cɛma Afrika. A bɛ danbɔ ni Cad saheli, Sudan kɔrɔn, Kongo ka Fasojamana ani Kongo ka Bɛjɛfanga Fasojamana worodugu, ani Kamerun tlebi.
CAF fan caman ye fugabinmayɔrɔ savana ye, nka sahelikungoyɔrɔ bɛ sɔrɔ jamana saheliyan fan ka fara tufinmayɔrɔ kan worodugu. Jamana tlasabanan fla dalen Ubangi Ba fala kɔnɔ, ba min be woyo worodugu ka bla Kongo Ba la, tumamin tɔ tlasabanan dalen Shari Ba fala kɔnɔ, min be woyo saheli ka bla Cad Dala ma.
CAF fan caman ye fugabinmayɔrɔ savana ye, nka sahelikungoyɔrɔ bɛ sɔrɔ jamana saheliyan fan ka fara tufinmayɔrɔ kan worodugu. Jamana tlasabanan fla dalen Ubangi Ba fala kɔnɔ, ba min be woyo worodugu ka bla Kongo Ba la, tumamin tɔ tlasabanan dalen Shari Ba fala kɔnɔ, min be woyo saheli ka bla Cad Dala ma.
This is an excerpt from the article Cema Afrika Fasojamana from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
La Tour de Garde ani Réveillez-vous! Sɔn ni sɔn gafeninw
An ka sɔn ni sɔn gafenin minnu sinsinnen bɛ Bibulu kan olu bɛ se ka ta intɛrinɛti kan, o bɛ sɔrɔ kan 200 ni kɔ la, bobo kanw sen b’o la. Ko minnu bɛ ka kɛ diɲɛ kɔnɔ, La Tour de Garde bɛ o kɔrɔw jira an na ka kɛɲɛ ni Bibulu ka kiraya kumaw ye. A bɛ mɔgɔw dusu saalo ni Ala ka masaya kibaru duman ye ani k’an bila ka dannaya da Yesu Krisita kan. Réveillez-vous! bɛ a jira an na, an bɛ se ka dɛmɛ sɔrɔ cogo min na walasa ka an ka don o don tɔɔrɔw ɲɛnabɔ, an k’an ka dannaya da dabaga ka layiduw kan olu minnu bɛ hɛrɛ ani lakana kan diɲɛ kura kɔnɔ.
Kan dɔ sugandi kanw sugandi yɔrɔ la, ani ɲininkɛyɔrɔ digi walasa ka sɔn ni sɔn gafeninw ni u kɛcogow ye minnu bɛ sɔrɔ o kan na.


text:
Sowa ayii
Sowa aha sowa wa
Lahila hila mamadara surulayi ko ne bèna kuma sa
Ne bè n’sarala musow la, dunia musow la ko lamò gèlèman
I bè kònòta sègèn na k’I den wolo sègèn na, k’I kan’o lamò abada
Ka taga lamò la I b’o di lamò la k’I kan’o tònò dun abada
Saha aha ahayiiiiiiiiii
Sowa ayii
Sowa aha sowa wa
Jònni ye lamò den ye?
Ne ni n’dògòniw lamò den ye
Jònni ye lamò den ye?
Fatan batan ye lamò den ye
N’a u ma nya ne ma ka lamò nyèfò ne dun ma lamò kòrò don
Ko jònni yé lamò denye?
Ne ni n’dògòniw lamò den ye
Ni woldeni b’I bolo I kan’a di ka taa lamòla
Ni den musomanni bi bolo I kan’a di ka taa lamòla
Den cèmanni bi bolo I kan’a di ka taa lamòla
O bèna ni dusu kasi ye, o bèna ni sòn ja ye
Saha aha ahayiiiiiiiiii
Sowa ayii
Sowa aha sowa wa
A y’a denw nyè lajè
Sani olu ka taa nyani na.
A y’a denw nyè lajè yéééé
Ne ko ko sani olu ka taa sègèn na
A y’a denw nyè lajèèèèè
Ne ko ko sani olu ka taa sègèn n
A y’a denw nyè lajèè hé
Sowa aha sowa wa


text:
Mɔɔ saanilu di nimaya sɔrɔn kɔtunu ?
Ilé ɲanan . . .
élu di nimaya sɔrɔn ?
élu tɛna a sɔrɔnna ?
tumadôn ?
KITABU KÔ
« Télénbalu ni télénbalilu fila bɛɛ di lawuli. » — Kɛwalilu 24:15.
WÔ ƝATƆNƆ YÉ MUN DI ILÉ ƝƐ
Ni ila mɔɔ dô saala, i disé ka djusu suma sɔrɔn. — Kôrɛnte kalu II 1:3, 4.
A di i bɔ saaya la silanɲɛ rɔ. — Hébrelu 2:15.
Ila mɔɔ mɛnlu saani, i di djigi sɔrɔn wôlu yé kô ma. — Yohana 5:28, 29.
AN DISÉ LALA KITABU LA
Kô saba ninlu kôsɔn :
Alla lé ka nimaya dan. Kitabu yé a yirala kô, Yahuwa lé yé « nimaya ténké » di. (Zaburu 36:9, Traduction du monde nouveau ; Kɛwalilu 17:24, 25). Mɔɔ mɛn ka nimaya di dalifén bɛɛ ma, wô tii disé fanan nimaya dila mɔɔ saanilu ma.
Alla tun bara nimaya di mɔɔ saani dôlu ma. Kitabu yé a yirala kô mɔɔ sén, mɛnlu tun bara saa, ka nimaya sɔrɔn kɔtunu dukôlo kan : dénnilu, mɔɔbalu, kɛɛlu, ani musolu tɛrɛ wôlu rɔ. Dôlu ma mɛɛn kaburu kɔnɔ, kɔni mɔɔ kélén ka télé nani bɛɛ kɛ kaburu kɔnɔ. — Yohana 11:39-44.
A lɔɔ baa lé yé Alla la ka mɔɔ saanilu lawuli fanan. Saaya gbôyani Yahuwa ɲɛ, a yé a yéla kôdju lé di. (Kôrɛnte kalu I 15:26). A « lɔɔ baa » yé a la ka kôdju wô kɛlɛ, a dina wô kɛ mɔɔ saanilu lawuli sabu rɔ. Mɔɔ mɛnlu yé a miriya kɔnɔ, a gbɛrɛni wôlu lawuli kan ma, kôsa wôlu yé nimaya sɔrɔn dukôlo kan. — Ayuba 14:14, 15, TMN.
I MIRI MAƝINIKALI MƐN MA
Munna an yé kɔrɔyala ka ban ka saa ?
Kitabu yé maɲinikali wô djabili dila yan ZENƐZI 3:17-19 (TMN) ani ROME KALU 5:12.


text:
Modibo Keita
Modibo Keita (bangera Juwin tle 4, san 1915 - ka fatu mɛ tile 16, san 1977). Mali jamana-kuntigi (1960 - 1968) ani Mali Faraɲwankan fangaɲɛma fɔlɔ don. Aka politik taabolo ye farafina jamayali.
Deminsɛnya[yɛlɛma]
A bangera Bamako kura, Bamako, Fransi Sudan faaba o wati la. Modibo bɔra silame du kɔnɔ. A y'aka kalan kɛ Ecole normale supérieure kalanso la Dakar. Aka kalan kuncera o kalanso in na kasɔrɔ a ye kalandenw la fɔlɔ ye. San 1936 daminɛ la, a ye mɔgɔkalan baara dadɔ Bamako, Sikaso, Tumutu.
Politik baaraw[yɛlɛma]
Modibo Keita donna jɛkulutɔn caman na. San 1937, ani Wezin Kulibaly jɛra ka Faransi Tilebi Farafina Karamɔgɔw ka Faraɲwankan sigi sen kan.
San 1943, a ye kunnafoni sɛbɛ sintin "Kenedugu ɲɛ"(l'oeil de Kénédougou) min bɛ marabaa lagoshi. O kɔlɔlɔ ye kaso la don s'a ma dɔgɔkun saba kɔnɔ san 1946 Kɛnɛya Kaso (Prison de la santé) Paris. San 1945, Modibo Keita y’a kan bɔ wasadenya nɔfɛ Fanga Nanni na n’a lapasabaw ka demen ye ani Sudan Bejefanga Tɔn (RDA). Taalen kɔfɛ o san kelen na, Mamadu Konate y’aka tɔn sintin Sudanka Kulu min yɛlɛmara ka kɛ Sudan Faraɲwankan.
Politikiko ɲanamaya[yɛlɛma]
ɔktobrukalo san 1946, Afrikiden Bɛjɛfanga Lajɛ (RDA) sintinra Bamako min ɲɛmɔgɔya dira Feliks Hufuet Buwaɲi ma. Modibo Keita kɛra RDA Gundotigi ye Franse Sudan kɔnɔ. San 1948, kalatara a ye ka kɛ Franse Sudan foroba ladiliba ye. San 1956, kalatara a ye ka kɛ Bamako Mɛri ye kasɔrɔ ka kɛ wasaden ye Franse ka Faso Blonba la. A kɛra jamana ka Gundotigi ye Moris Buje-Monuri ni Feliks Gayar ka fanga kɔnɔ. Modibo Keita kɛra Mali Faraɲwankan ka blonba sigisan kura Kuntigi ye Juyekalo tile 20, san 1960, min tun bɛ kafolikɛ Franse Sudan na ani Senegal. Talen ɲɛ, Senegal y’i kun fori kabɔ Faraɲwankan na.
Mali jamanakuntigiya[yɛlɛma]
Faraɲwankan yurilen kɔ, RDA ye Sudanka Jamana ka yɛrɛmahɔnrɔnya dantigɛ ka kɛ Mali Fasojamana. Modibo nara kɛ Mali jamanakuntigi fɔlɔ ye.
Ka kɛɲɛ ni jamajɛya ye, a y’aka jamana ɲɛsin jamajɛya sɔrɔko ma. A y’o daminɛ fɔlɔ ni sɛnɛ ni jago ye, o kɔ, ɔktobrukalo, san 1960, SOMIEX (Maliden ka Labɔli ni Ladonni Cakɛka) min tun bolo falen Mali ka labɔli karajagow la ka fara dilanfɛnw ani balo labɔliw kan (inafo sukaro, te, nɔnɔ mugu) an’u tlacogo jamana kɔnɔ. Mali wari sigira sen kan san 1962. Gɛlɛya dulonnen labolicogo la wolora warijashi dantɛmɛnɛn la min ma diya dugudenw ye, krɛnkrɛnneya la, sɛnɛkɛlaw ni jagokɛlaw. Katun, Modibo Keita tun yelen Kelenyalen Jamanaw (USA) bolo jamajɛyatigi ye, Modibo y’a bɔgɔrɔdɔn u ye k’a b’a fɛ teriyajuru ɲuman ka saman a ni Washinton cɛ. Setanbrukalo, san 1961, a y’a kunda Amerika kan ani Ahmed Sukarno u ni Jamanakuntigi Jɔn F. Kenedi ye ɲwan ye. O kɔfɛ, a ye Kenedi mina ka kɛ a teri ye.
Politiko bunakun kan, Modibo Keita toliyara a sinaw donnina kaso la Fili Dabo Sosoko b’o la. Kaata san 1967, a ye yɛlɛmaba wale boloda ni jamana sariyabaju dlonni ye ani sintinni Faso Jɛkulu Yɛlɛmaba Lakanali kama (CNDR). Milisiw ka dantɛmɛ walew ka fara Sefa wari jashili kan ye foroba nisɔgɔya sababuya.
Nowanbru tile 19, san 1968, Kɛlɛtigi Musa Trawere ye Modibo Keita ka fanga dafri ani k’a bla kaso la Kidal.
Modibo Keita sara kaso la Mɛkalo, tile 16, san 1977.


text:
Mali duguw
Malibɛ farafina tilebiyanfan fɛ.A ni dugu tiaman bɛ danfara la i na fɔ mauritanie ni algerie olu bɛ a ni kɛnɛka ni niger o bɛ a kɔrɔyan fan fɛ.Burkina faso ni cota d'ivoire olu bɛ woroduguyanfan fɛ,guinee bi kɔrɔ-woroduguyanfan fɛ a ni sɛnɛgal o bɛ kilɛbiyanfan fɛ.Mali ka kulu mi ka bo ni a lamini kulu bɛ ye o diana ye o tɔgɔ hɔbori tondo a diana yɛ(1155km).Français ka marakɔrɔ,Mali tɔgɔ fɔlɔ ku yɛ soudan ye a yɛrɛta tubabu bolo (san 1960).Mali faba tɔgɔ bamakɔ wa maliben gama bɛ taga ma (11,995,402) san 2007 la.
Malikɔnɔ duguw ba
Sommaire
HISTOIRE[yɛlɛma]
Mali ka nafa yoro sira ba don nɛ dɔ ni a ko tɛmɛnenw dɛw.Ni o yɛ masabowda *Gana massaya(Empire du Gana)
- Mali massaya (Empire du Mali)
- Songhaï massaya (Empire songhaï)
- Bamanan ka massaya Sɛgou,Kaarta,a ni Macina ka massaya (royaume bambara de Ségou kaarta et l'empire peul du Macina).
Tubabu ka nani san 1880 Mali dona u ka mara kɔnɔ ni u ba fɔ am ko(colonie française) ni u ba hɛlɛ o kuma la *Soudan français.
Avril kalo kilɛ mani la San 1959 sɛnɛgal ni Soudan français bɛ na jɛ ka fanga dɔ sigi nu bi no tɔgɔda ko *Fédération du Mali ni o bɛ kɛ sababu yɛ ka hɛrɛta di senegal ma juin kalo mugan la san 1960.Kalo fila o kofɛ senegal bɛ bɔra Fédération du Mali.Septrembre kalo mugan mni fila san 1960 Mali ye a ka yɛrɛta soro ni neimɔgɔ modibo keita ye.ni janfa(coup d'État)ni o kɛ baga bɛ a yɛrɛ ca kɛlɛkeden ye,ni olu ka niɛmɔgɔ tɔgɔ generales moussa traoré,ni o be na naw ka fangan *jakuya ye (dictature).Gɛnɛralɛ amadou toumni toure bɛ na moussa na ka fanga mɔgɔ minɛ, ka san kɛlɛ fanga la ka sɔrɔ ka fanga kɛ bɛjɛfanga niogadan mi nana bɔ o la o fanganiɛgɔda san 1992 fama mi nana bɔ o la tɔgɔ 'Alpha Oumar Konaré.
Alpha Oumar Konaré nana san 1992 ka san duru kɛ o kɔfɛ ka san duru wɛrɛ kɛ ka sɔrɔ ka bila san 2002 o kɔfɛ Gɛnɛralɛ amadou toumni toure nana fanga kura kɛ san 2002 ka ta bila san 2007 ni mandat cura daminɛ san 2007 en bɛo mandant dɛ cɔnɔ a li bi
GEOGRAPHIE[yɛlɛma]
Le malijamana bonia ye 1.231.238km2 wa a ka bow ni an dafɛdugu mi nu bɛ an farina kilɛyanfa fɛ ni niger bɔra yɛ. Mali sigi lɛ dɔ a farafina kilɛbiyanfa tiamatiɛ la.Wa baw fila dɛ bɛ a tigɛ senegal baw a ni niger baw.olu bɛ bu suw ta guinee futa dialon kɔnɔ Mali dugu mu mabɔ lɛ do bamakɔ la fadɔ fɛ mɔgɔ bikɔnɔtɔ(90)yé kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ,Wa i bɛ sɛ ka dū duru yɛ kilɛmêtrɛ carrɛ fila kɔnɔ sahara kènèka.Dafara bɛ Mali ni dugu mu tè yɛ Mauritanie, l'Algérie, ni Niger, ni Burkina Faso la Côte d'Ivoire,ni la Guinée a ni Sénégal. Ni Bamakɔ bɔrayɛ Mali dugu baw tɔ ye Kayes, Ségou, Mɔpti, Sikasso, Koulikoro, Kidal, Gao, Tombouctou.
Subdivisions[yɛlɛma]
Mali kila lɛ dɔ̀ ni faaba cɛki dɛyɛ a ni Bamokɔ.Ni u tɔgɔ yɛ faaba sa ba bɛ kɛnɛka Gao, Kidal, Tombouctou o lu yɛ Mali sigi yɔrɔma saba dɛ yɛ, Mali woroduguyanfan kila nɛ dɔ Kayes, Koulikoro, Mopti, Ségou ni Sikasso tɛ̀ a ni Bamakɔ. Décentralisation yɛ fin nafama ba dɛ yɛ,barsa a niɛci nɛ bɛ ka faso baara fanba bɛ kɛ dugu dɛn kɛrɛfɛ. Mali kɔnɔ commune kɛmɛ wolofila (703 commune) ni saba dɛ bɛ ni o fanba bɛ kɛra san 1996 là
ECONOMIE[yɛlɛma]
Mali yɛ dugu mi bɛ tanɛ sira kan,ni 65% yɛ bɛ yɛ kungokolon ye. A diago fanba bɛ kɛ badayanfa fɛ niger ba kan. Ni yɛ mali kila a 10%ye bagangena yɛ 90% yɛ sɛnɛkɛla ni momikɛla.Wa a ka dugu dɛn kila fanba bɛ tuga fɛ wa nafa ba dɛ bɛ Mali kɔnɔ.Mali dugu siri lɛ ba dɛ dɔ kɔfɛ dɛmɛ là, wa a fanga ka fɛgɛ kojugu dunia kɔnɔ fɛrɛ ba là(a bɛ cɔti mi fɛrɛ wari fanga ka dɔkɔ nga Mali bɛ o dɛ exportɛ ka tɛmɛ a ka sɛnɛkɛ fin bɛ kan).San 1997 gouvernement yɛ diɛkulu dɔ sigi sɛ kan ko FMI ka mɔgɔ mi nu ka bara bɛ nɛ do dɛmɛ là. Nga Mali gouvernement da lɛ dɔ a la ko mali bɛ na kɛ sanu fɛrɛ la ba dɛ yɛ farafina kɔnɔ, an bɛ yɔrɔ mi na bi a yɛ farafina kɔnɔ dugu filana dɛ yɛ mi ka sanu fɛrɛ bɔ ni ka fɛrɛ li ka tia, A bɛ sanu coton a ni bakan fɛrɛ dɛ ka tia kɔ kan.a fin yɛlɛma bali fɛrɛ ta dugu kɔnɔla la tɛ tɛmɛ 380 dollars san 2005 là (World Development Indicators (WDI) database diatɛ bɔ lɛ fɛ ). Mali bɛ an ka farafina banque ba diɛkulu ba y kɔnɔ ni u ba fɔ a ma ko Union économique et monétaire ouest-africaine (UEMOA).


text:
Karansén 5
Ni i wala anna ɲɔnbɛnlu rɔ, i dina mun sɔrɔn yén i yɛrɛ ɲɛ ?
Mɔɔ siyaman bara sɛɛ wala diinalu la salibônlu kɔnɔ, kamasɔrɔn élu tɛ lanfiya sɔrɔnna yén, diinakuntiilu fanan tɛ misali ɲuman dila élu ma Alla bato kô rɔ. Wô rɔ, i kakan ka wa Yahuwa la Sérélu la ɲɔnbɛnlu la mun kôsɔn ? I disé mun sɔrɔnna yén ?
Sɛwa mɛn yé sɔrɔnna ni mɔɔ ba kɛ mɔɔlu tɛma, ila kô diyani mɛnlu ɲɛ. Isa saani kɔ, kristakɔkalu ladɛnni tɛrɛ kafuɲɔhɔyalu kɔnɔ, élu tun yé élu ɲɔnbɛnna Alla bato kan ma, ani Kitabu makaranɲa ni ɲɔn djidja kan ma (Hébrelu 10:24, 25). Élu tun yé élu ɲɔnbɛnna diyaɲɛ lé rɔ, élu ni élu diɲɔn bɛrɛlu. Élu diɲɔn bɛrɛ wôlu tɛrɛ élu kafuɲɔhɔlu lé di (Tesalonike kalu II 1:3 ; Yohana III 14). An fanan yé an ɲɔnbɛnna wô ɲan lé, diyaɲɛ suu wô rɔ.
Lɔnniya ka bɛn Kitabu la sariyalu latamaɲan ma. Ikômi a tun yé kɛla ɲamɛn Kitabu sɛbɛ wati, kɛɛlu, musolu, ni dénnilu yé élu ɲɔnbɛnna bii. An ɲé Alla la sariyalu latamala ɲamɛn anna dunuɲan latɛ rɔ, karanmɔɔ ɲumanlu yé Kitabu tala ka wô yira an na (Sariya filana 31:12, TMN ; Néhémiya 8:8, TMN). Anna ɲɔnbɛnlu rɔ, bɛɛ disé ka a miriya yira baro wati rɔ. Ni bɛti wati séla, bɛɛ disé ka bɛti bɔ. An ɲé anna djigi ni anna dɛnkɛnɛya yirala wô ɲan lé. — Hébrelu 10:23.
Anna dɛnkɛnɛya di to warala, wô yé hɛrɛ dila an ma. Kéladén Pole ka a fɔ kafuɲɔhɔya dô ɲɛ kô : “ A lɔɔ baa yé n na ka alu yé, [...] kôsa an ɲé an ɲɔn djusu gbɛlɛya an ɲɔn la dɛnkɛnɛya fɛ, alu ta ni n ta kɔni. ” (Rome kalu 1:11, 12). Anna ɲɔnbɛnlu rɔ, an di to dɛnkɛnɛya mɔɔlu yéla, wô di anna dɛnkɛnɛya lawara ka an sɛbɛ dôn kristakɔkaya ma.
Anna ɲɔnbɛn mɛn natɔ, munna i yɛrɛ ti na ka kô wôlu lakɔrɔsi i yɛrɛ kani ɲan la ? I ni sɛnɛ wô rɔ ! Wôdi bɔ tɛ anna ɲɔnbɛnlu rɔ.
Anna kafuɲɔhɔyalu la ɲɔnbɛnlu tɔmaséré yé mun di ?
An ɲé mun lé sɔrɔnna anna kafuɲɔhɔya la ɲɔnbɛnlu rɔ ?


text:
Kununni
Kununni ye kumajago-sendɔ ye min be Waleya ni kumasen-kumaden dɔ binni ye kasɔrɔ daɲe tɔ si ma binnen jɔyɔrɔ Fara a yere ta kan. Binni min be Ke ale la o ye maben daɲe dɔ ye i n’a fɔ : tugulan dɔ, blankɔ dɔ, walelan dɔ, kunnafoninan dɔ… Ni kuma-jagodonna b’a fe ka donsoba Taara kungo la Fɔ k’o jago Don, a b’a Fɔ ko donsoba Taara kungo. Blankɔ (la) Binna ka Bɔ kumasen jagolen kɔnɔ, nk’a ma fen Fara kumasen kɔrɔ kan a fana ma fen Bɔ a la. A ma kɔrɔ were D’a ma fana. Kununni b’a To kuma be Surunya a fɔbaa bolo.
This is an excerpt from the article Kununni from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Minisiri Saliku Sanɔgɔ ka laseli kɔfɛ san 2010 lakɔlita hukumu kɔnɔ taratadon ɔkutɔburukalo tile 12 nazarakan na jamana kunnafonidilaw tɔgɔlasoba kɔnɔ, a ye laseli kɛ kunun, ɔkutɔburukalo tile 20 san 2010 bamanankan na. Laseli in kɛra an ka kanko ɲɛɲini cakɛda ɲɔgɔnyesoba kɔnɔ, min tɔgɔ dalen bɛ Abulayi Bari la. Mɔgɔ caman tun bɛ kɛnɛ in kan.
Jamana foroba arajoso, kɛnyɛrɛye arajosow kunnafonidila minnu bɛ laseliw kɛ an ka kanw na, minnu bɛ kunnafoniw sɛbɛn an ka kanw na, olu tun bɛ kɛnɛ kan. Kalan Minisiriso ɲɛmɔgɔ caman tun bɛ kɛnɛ kan.
Minisiri kɛlen kɔ ka foli ni waleɲumandɔn kɛ ka ɲɛsin a ka baarada mɔgɔw, Lakɔliko ɲɛmɔgɔsow marabolow kɔno, Lakɔlikaramɔgɔw, lakɔlidenw, lakɔlidensomɔgɔw, Kalankodɛmɛbagaw ani jamanadenw bɛɛ ma, a ye dugawudon kɛ, k’a jira k’a fɔ ko Ala ye San tɛmɛnnen kalanko laban hɛrɛ la, Ala ka ɲinanta fana tɛmɛn hɛrɛ la. O foli ni waleɲumandɔn kɔfɛ, Minisiri ye dantigɛli kɛ ka ɲɛsin kalanko ma. O dantigɛliw tun bɛ boli fɛn caman kan kalanko la, k’a ta san tɛmɛnnen walekɛlenw na, ɲinan baaraw boloda cogow, fɔ ka se dabali tigɛlenw ma san nataw la.
San tɛmɛnnen wale kɛlenw na, Minisiri y’a jira k’a fɔ ko kalansojɔ sankɔrɔtara kosɛbɛ. Kalanko dɛmɛbaga cayara, o kɛra sababu ye ka kalanso caman jɔ denmisɛnw ye. Jamanakuntigi ye miliyari 5 ani miliyɔn kɛmɛ 4 bila kalan minisiriso ka bolo kan, walasa ka lise 5 jɔ (Kangaba, Bila, Bankasi, ɲɔnɔ ani Direyi), ani fɛɛrɛkalanlise 2 (Sikaso ni Mɔti/Seware), ani baaradegekalansoba, ka ɲɛsin izinibaarakow ma. Nafolo bɔlen tara FASO TELEFƆNISO feerelen wari la. A ko Kayi Baaradegekalansoba lafɛrɛla : kalanso wɛrɛw jɔra a kɛnɛ kan ka ɲɛsin izinikobaaraw ma, ɲamakɔrɔ ni Welesebugu lisew jɔli bɛ senna ni Diɲɛ Waribonba ka dɛmɛ ye. Marabolow Asanbilew fana ye lisew jɔ, i n’a fɔ Kayi mara Asanbile ye min jɔ Yelimaane, ani Segu mara Asanbile ye fɛɛrɛkalanlise min jɔ Segu ani baaradegekalansoba, Bila dugu kɔnɔ. Lukusanburu jamana fana ye dɛmɛ kɛ ka Bamakɔ lise tɛkɛniki labɛn, k’a kuraya…
Minisiri y’a jira k’a fɔ ko nin kalansojɔ in kun ye walasa an ka jamana denmisɛn caman bɛ se ka taa lakɔli la cogo min na. A ko ni kalansow cayara, denmisɛn caman bɛ se ka taa lakɔli la, ni cɛmancɛ kalansow caraya marabolow kɔnɔ, denmisɛnw na se ka to u bangebaw kɔrɔ ka kalan kɛ, o na dɔ bɔ denmisɛnw ka jatigiyako gɛlɛya la kalanko sira fɛ. Minisiri ka laseli la, a y’a jira ko jamanadenw y’a ɲini u ka hakilijagabɔba senfɛ (ɔkutɔburu tile 30 ka na se nowanburu tile 2 ma, san 2008), min tɔgɔdara ko « Forum », ko kalan ka wolo se damadɔ la : den ka kalan cogo la min b’a to n’a bɔra lakɔli la, a ka se k’a yɛrɛ ɲɛnabɔ sɔrɔ ni hadamadenya siratigɛ la ; fɛɛrɛkalan ka caya kalanso 9 nan dɔnniseereyasɛbɛn sɔrɔlen kɔfɛ. Denbatigiw, lakɔlikaramɔgɔw, kalanɲɛmaaw, maakɔrɔw bɛɛ y’a ɲini dɔ ka bɔ bakurubakalan na, ka kalan kɛrɛnkɛrɛnnenya, a ka wolo sew la, minnu bɛ den kɛ maa ye. O laɲini kelen ninnu de bɛ Baki fana kɔ, n’o ye kalanso 12 nan sanlaban kiimɛliba ye ; a ka kɛ dipulɔmu ye, min bɛ a tigi nafa baarako taasira fɛ. Min ye kalan kun fɔlɔ fanfɛla ye, cɛsiri ɲɛnama kɛra ka kɛnɛyako ni baloko don da la ; farikoloɲɛnajɛ ni adamadenya ni jamanadenyakalan ye barika sɔrɔ bi-bi in na. Kalanso 9 nan sanlaban kiimɛli fana yɛlɛmana k’a kɔnɔkow labugun.
Min ye Karamɔgɔw ta ye, u tali bɛ senna bolo fila kan : fanga ka bolo ani marabolow ka bolo. Sɛtanburu tile 28 san 2010, karamɔgɔw tali dosiye min lasera jamana forobabaara minisiriso la, o bɛnna baa tan ni naani ani bi kɔnɔtɔn ani segin (14 098) ma. O ɲɔgɔnna bɛ ka baara walasa karamɔgɔ bɛɛ ka ta lafiya kɔnɔ.
N’o bɔra yen, ɲɔgɔndan dɔ bɛ ka labɛn ka karamɔgɔ baa naani, kɛmɛ saba ni bi duuru ani naani (4354) ta baara la, ɲinan san kuntagala kɔnɔ. Minisiri y’a jira k’a fɔ ko nin yɛlɛma ninnu ni nin hakilina ninnu bɛɛ kun ye walasa an ka jamana kalanko ka taa ɲɛ, laɲiniw ka sabati kalanko la, denmisɛn ka kalan, k’u labɛn cogo la min b’a to u na se k’u kɔgɔ da jamana wɛrɛw denmisɛnw kɔgɔ la dɔnni ni ɲinini sira fɛ. san nataw baara bolodalenw na, Minisiri da sera fɛn caman ma. A y’a jira k’a fɔ ko Barra caman bolo dalen bɛ ɲinan lakɔlita hukumu kɔnɔ : Lisew kɔnɔ kalanko taabolo bɛ yɛlɛma, ka barikaba don fɛɛrɛkalanw ni baaradegekalan na, kalanso kuraw bɛ jɔ san fila nataw kɔnɔ, kalan kɔlɔsiliko ɲuman baarada 22 bɛna sigi senkan ka fara kɔrɔlenw kan, Sɛrɛwusida kuraw sigili bɛ senna, Hakilijagabɔ bɛ senna ka ɲɛsin kiimɛliw ma, kalan kun fɔlɔ n’a filanan kuntagala kɔnɔ, dɔ bɛ fara kɛnyɛrɛye kalansow kɔlɔsili bonya kan ka taa a fɛ, walasa denmisɛnw ka kalan a ɲɛ ma.
Minisiri Saliku Sanɔgɔ y’a jira k’a fɔ ko ale n’a ka baarada sigi kun ye kalan taaɲɛ n’a yiriwali ye, wa u n’u seko bɛɛ kɛ walasa jamanaden bɛɛ ka nimisiwasa sɔrɔ kalanko la Mali kɔnɔ. A ko nka ale n’a baaraɲɔgɔnw dɔrɔn tɛ se, ko bɛɛ ka kan ka jɛ k’u bolodi ɲɔgɔn ma ka hakilina talen ninnu waleya. A ko kalandensomɔgɔw niyɔrɔ ka bon kosɛbɛ denw ladamuni n’u kɔlɔsili la. A y’a jira ko walasa kalan ka don ba la, fo bɛɛ ka jɛ ka lakɔli sariyasun bato : ɲɔgɔnbonya, bɔsiradɔn, kɛtaw dɔnni n’u batoli, baara, baarakɛla waleɲumandɔnni, sannasɔrɔ ni jɔyɔrɔfa.
Minisiri y’a jira fana ko kunnafonidilaw jɔyɔrɔ ka bon kosɛbɛ kalanko ani an ka kanw kalanni, u ka ɲɛtaa ani u yiriwali la. A ko kunnafoni min bɛ di kunnafolidilaw fɛ an ka kanw na, o bɛ kɛ sababu an ka jamanaden bɛɛ ka faamuyali caman sɔrɔ an ka jamanakɔnɔkow kan. O la, a ko kunnafonidilaw ani ale ka baarada ka kan kan k’u bolo di ɲɔgɔn ma, ka baara kɛ ɲɔgɔn fɛ walasa an ka kanw ka kɛ an nafanan ye.
Minisiri ye kuma kuncɛ ni foli ye, k’a jira k’a fɔ ko an bɛɛ y’an cɛsiri cogo min na ka salon kalanko kɛ nimisiwasa ye, n b’a ɲini bɛɛ fɛ, bɛɛ k’i cɛsiri o cogo kelen na ɲinan, walasa ka ɲinan ta fana kɛ nimisiwasa ani kunnawoloko ye.


text:
Si
Si (Butyrospermum parkii walima Vitellaria paradoxum) ye yiri ye ni nafan ba debala. Mali jamana kɔnɔ na dônna môgô kôrô fɛ jonna kabi lawalɛ. Si ye yiri ye min bɛ den kosɛbɛ. Si yiriden nanfan ka bo na bè mako caman glan. En nu fɛ farafina. Si de bile kabo à sula au bi wele kôlô ni si bimwatti sela en ka farafin mogo muso bi wili fadiara fɛ ka ta side tômôn mi ka na da tilé kôrô ka wali kè na dji kènè djalla au bi sôrô ka wusu ni ka bo a farra kônô ni ka susu kônlôn kônô ka dɛkɛdɛkɛ ni ka dji kalla ya kosɛbɛ ka donidoni kɛ en kan ni ka conkô fô ka tulu wèlè a sanfè ni ka toulou chè ka kallaya barrama kônô fô ka mun o la nôgômi bè tulu la bè sisi ni ka ba sigi ni ka tulu cɛ mi nôgô tè la nabiwɛlɛ si tulu. Si tulu bè mako chama gna. Ci tulu bɛ don a bɛ kɛ serila abe kɛ nanla a bɛ kɛ ka en wu na dumuni fin hu yiran si tulu bi kè fura chama la a bɛ sɛkɛyɛ. Kabilawallɛ môgôhou fo an bi môgô téléla.
This is an excerpt from the article Si from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.


text:
Xaranse 5
Muxu xa malanɲie tide na nanse ra won bɛ ?
Mixi gbegbe mu sigama salide barima e mu sese toxi naa naxan nɔma e malide e xa limaniya sɔtɔ. Munfe ra, wo lan wo xa siga Yehowah xa Seedee xa malanɲie ? Wo munafanɲi mundu sɔtɔma naa ?
Won ɲaxalinɲi sɔtɔma xa won lu ɲɛrɛ boore fanɲi tagi. Ɲɛ kɛmɛ singe ma, Isayankae xun nu soxi danxaniyatɔɛ ɲama nan na. E nu e malanma alako e xa Ala batu, e xa Kitaabui xaran anun e man xa e boree ralimaniya (Eburu 10:24, 25). Xanunteya kui e nu e ɲɔxɔsama e bore xɔnma, e nu e malanma e nun e boree, e ngaxakerenmae (Tɛsaloniki II 1:3, TMN ; Yaya III 14). Muxu biraxi e xa misaali nan fɔxɔ ra, na nan sɛɛwɛ fima muxu ma.
Xaranɲi alako Ala xa sɛriyɛe xa rabatu. Alo namiɲɔnmɛe xa waxati, xamɛe, ginɛe nun dimɛe nu e malanma. Karamɔxɔɛe muxu malima Kitaabui xa saabui ra alako muxu xa faxaamui sɔtɔ Ala xa sɛriyɛe rabatu ki ma muxu xa duniɲɛigiri kui (Sɛriyɛ firinyande 31:12, TMN ; Nehemiya 8:8, TMN). Birin nɔma a xa danxaniya nun a xa yigi falade xa a gbe raso wɔyɛnɲie yama anun a bɛɛti ba. — Eburu 10:23.
Muxu xa danxaniya xun masafe sɛɛwɛ fima muxu ma. Nabilaye Pɔlu a fala nɛ danxaniyatɔɛ ɲama bɛ a xa waxati a : “ Wo to xɔli na nma ki fanɲi, [...] alako won xa won bore ralimaniya won ma danxaniya saabui ra, won birin xa sɛnbɛ sɔtɔ won bore ra. ” (Rɔma 1:11, 12). Muxu malanfe salide tɛmui birin muxu nun Yehowah xa Seedee boree muxu xa danxaniya nun muxu xa xanunteya lufe isayanka ra nan xun masama.
A xɔli wo ma wo xa siga muxu xa malanɲi ma alako wo xa na munafanɲi birin kolon ? E wo rasɛnɛ ma nɛ naa. Muxu xa malanɲie sare mu fima.
Muxu biraxi nde xa misaali fɔxira fatanfe ra muxu malanfe ma ?
Muxu xa malanɲi tide na nanse ra muxu bɛ ?


text:
Misirikɔrɔ
Sikaso mara la dugu dɔ bé kilomɛtɛrɛ tan ni saba nɔgɔna ni a tɔgɔ yé ko misirikɔrɔ. Ni dugu ni na kulu dô tu bèyi. Ni kulu tu bɛ mako caman gnein dugula mɔgɔw yé fɔ ka taa sé mɔgɔ wɛrɛw ma. Silama baw tu bé taa kaluwa do yé fɔ tuma jan. A dɔw tu bé sé ka san yèrè kè ni kulu wo ni la. Soman baw fana tu bé taa u ka soniw la ni yôrô kelen ni la, barsa ni yôrô tu tilalen bè so fila la.Silama ka yôrô tu bé san fè,soman ka yôrô tu bè duguma. mɔgɔw tu bé taa u ka dafalen taa yé. Ni tu yé dafalen taa, i bé sé ka fô kulu mé na n'sara i la ni gnina sènè djala n'la ni yé moto kelen sôrô mé na saga, baa, misi, chè walima fen wèrè di i ma kô ségi yé (saraka). A kôw caman tu bé gnein sɔrɔ. Ni kongɔ tu yé i sôrô, i tu bé sé ka dumuni sɔrɔ ka sɔrɔ i ma dɔ mɔgɔ mi na na a bila.
Ni tu yé misi guèna fila dô yé mi yé ni lada ni cein. A misi guèn tô kongô yé a mina ka to ni kulu ni kɛrɛfɛ a yé dumuni ko fô a bé bali mina a yé tasa sigilen yé a falen bɛ dumuni na. A yé dumuni kɛ ka kɔnɔ fa a ma son ka taa ka fɔ a lé ka dumuni tasa tabaga yé. Sɔni sé la muso dô na na dumuni mina taa a yé a djagoya fô a lé ka kuma a fè,ni muso ma son ka kuma a fɛ a taa la (ni muso tu yé jina muso yé). Jina muso ni taalen kɔ fɔnɔ ban bali juna fila kɛ kan o la a ma sé ka kisi a sala. Ka bi ni don kulu ni ladaw bɛ cein na. Dumuni té sɔrɔ yé bilen ka dun. O dé kaman mɔgɔkɔrɔbaw ba fɔ ko ko nyɛnyini ba manyi.
Ni tu yé misi guèna fila dô yé mi yé ni lada ni cein. A misi guèn tô kongô yé a mina ka to ni kulu ni kɛrɛfɛ a yé dumuni ko fô a bé bali mina a yé tasa sigilen yé a falen bɛ dumuni na. A yé dumuni kɛ ka kɔnɔ fa a ma son ka taa ka fɔ a lé ka dumuni tasa tabaga yé. Sɔni sé la muso dô na na dumuni mina taa a yé a djagoya fô a lé ka kuma a fè,ni muso ma son ka kuma a fɛ a taa la (ni muso tu yé jina muso yé). Jina muso ni taalen kɔ fɔnɔ ban bali juna fila kɛ kan o la a ma sé ka kisi a sala. Ka bi ni don kulu ni ladaw bɛ cein na. Dumuni té sɔrɔ yé bilen ka dun. O dé kaman mɔgɔkɔrɔbaw ba fɔ ko ko nyɛnyini ba manyi.
This is an excerpt from the article Misirikɔrɔ from the Wikipedia free encyclopedia. A list of authors is available at Wikipedia.
Other languages