text: 1Jésu herbo sa keram a menba, kwônê ɓiɲé ô tôri a. 2Menba, ôbi terbare wo pôni ô ligiri a aɲ jubu gubari tumôri a aɲ kôli iyôŋ ba: «Kelma, hena jeré gey ba já beraren.» 3Jésu jé kôbri hebiɲni aɲ kôl iyôŋ ba: «Ew, en gey bi terbare tom hende to hen ré dôriɲ sam a.» Menba, kiriɲ ba ka hen na, terbare ɓegiɲ yi gawra bi wo hen a aɲ. 4Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Kôliɲ kwôni kwôli berarê wom bi wo hen né pa pa niɲba, ju ô geliɲ ôbi bê kwôbe yem aɲ ju li sarga naɲ tôô to Moyis na ay hen aɲ bi bay ré gel wo jeré na kwo séli tumô Emen a.» 5Kiriɲa ka Jésu biɲ Kapêrnayôm, menba, dami wo asgarɲê ka Rôm era ligiri a 6aɲ uwôli kôl iyôŋ ba: «Kelma, mana wuɲê ômɲare merayri aɲ yiri liri damaŋ yi sa kalaŋ a ira yaŋ ya.» 7Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Na erê berarêri hen ya.» 8Menba, ôbi sa asgarɲê bi wo hen kôli iyôŋ ba: «En nêm wo jeré ô sé bô iyére tiɲê a ré, ay tôm mera, menba, mana wuɲê bi wo hen a berarê seŋge. 9Nôbi kôba bay san ya men, ena ôbi sa asgarɲê ka ba hen men, aɲ hena ené kôliɲ kwo pôni iyôŋ ba: ‹Ô› ba, ôbi ô men, hena ené kôli ‹Era› ba, ôbi era men, en kôliɲ lema wuɲê li aŋga na ba, ôbi li men, li ka hen ba, ôbi li a men.» 10Kiriɲa Jésu toy kwôlo dami wo asgarɲê bi wo hen kôli hen iyôŋ menba, ɗê sari aɲ ôbi kôliɲ ɓiɲé ka mééri ta hen iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, kiriɲ ka en môriɲ môriɲ na, en uwôɲ kwôni wo ayê bôô wori yi môɲ kwo gawra wo na ba naɲ. 11Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, ɓiɲé a hena si tô emen men, si kini kuriɲay tare a men a daɲji naɲ si Abraham, Isak naɲ Jakwôb kibi gwoy emê a bô emê iyére to derômaraŋ a a. 12Menba, ka emê iyére to derômaraŋ a na toji ca hen na, bay a biji cêgi haba a aɲ kiriɲ ka hendi a, kiriɲ bay ka hen na, bay a sômnê men, a emê kaɲniji mêêrê mêêrê a men.» 13Menba, Jésu kôliɲ ôbi sa asgarɲê bi wo hen iyôŋ ba: «Ô iɲ wôsa aŋga ju bi bôm sara hen na, bay liɲ bem niɲ.» Kiriɲ bay ka Jésu kôliɲ gawra bi wo hen kwôlê hen iyôŋ menba, ôbi merayê bi wo hen berare yaŋ men. 14Menba, Jésu ô iyé Piyêr a menba, uwôɲ mari Piyêr kal dere aɲ yere lere yi sa kalaŋ a. 15Ôbi hebe kôbre menba, hende berare aɲ hena li aŋgaɲ emê biji. 16Kiriɲa tare kuriɲ niɲ menba, bay eraɲ naɲ ɓiɲé ka tunu to habiɲ geliɲ tirji gusiɲ, menba, Jésu dage tunu hende to hen sarji a aɲ naɲ kwôlo si kibri a men, berare bay ômɲare kêm a men. 17Ôbi li hen iyôŋ bi ré biɲ naɲ kwôlo ôbi kibi Emen Esay na kôl kôl iyôŋ ba: «Ôbi tô merayê wona men, ômɲare to lêna hen kôba ôbi tô yerna a aɲ a men hen .» 18Jésu bô wo kwônê ɓiɲé mééri ta, menba, ôbi ay tôri biɲ bay tôri bi ciré ɗay tera cér wo dami hen. 19Menba, ôbi lê magtubu wo pôni uso ligiri a aɲ eŋgereri iyôŋ ba: «Rabi, kiriɲ ka yôŋ yôŋ ka já erê ya hen na, na erê tôm a.» 20Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Heŋɲê naɲ iyomniji men, ciré naɲ gwonérji a men, niɲba, nôbi Kema Gawra ba kiriɲ ka a dôbiɲ san ya ba naɲ.» 21Menba, gawra wo pôni perê bay tôri a kôli iyôŋ ba: «Kelma, ɗi jan, ɗén na erê emé iban dem.» 22Menba, Jésu uwôli sara iyôŋ ba: «Era tôn a na, aɲ ju ɗi ɓiɲé ka yi môɲ temare iyôŋ hen bi em megare temare.» 23Jésu ɗay bô bato a naɲ bay tôri. 24Menba, kebrena wo nana kôl na na, kal wo dami ge sa cér aɲ li wo mêw di kam bêêrê bô bato menba, Jésu yiɲ kum ta men. 25Bay tôri eŋni aɲ kôli iyôŋ ba: «Kelma, gôliɲ naɲ ni men réba naa mêniɲ.» 26Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Wô mi a kené hare hen iyôŋ ba? Wô mi a kené bi bôrŋge sa Emen a ré ba?» Menba, ôbi hena ône kal naɲ kam menba, kiriɲ iyer iyêêr. 27Gawrê ka mô bô bato hen na, tiniji ge kay aɲ bay kôl perêrji a iyôŋ ba: «Gawra wo na ba, na kwo iyeŋgi a kal naɲ cér kôba ré biri kwôlê hen ba?» 28Kiriɲa Jésu era sa biɲ cêgi cér wo Galilé bô emê wo Gadaréniɲê a menba, ɓiɲé wôô ka tunu to habiɲ kuriɲ sarji a soji si sa kamɲê aɲ eraji ligiri a. Bay li aŋga li harê aɲ kwôni nêm ayê geré wo bay môriɲ ya hen né. 29Menba, kiriɲ bay ka hen na, bay karê kula kôl iyôŋ ba: «Ju gey na mi yirni a jôbi woɲ Kema Emen, ju era na wô geléni gusiɲ pa dema wulê woni ré nêm tô ba?» 30Kiriɲ bay ka hen na, gwôsiɲô ka pôni ɗubu kwa cér a sêd wolé ôm are. 31Menba, tunu to habiɲ hende to hen kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Nini uwôlem dagêni bi a bô gwôsiɲô ka ɗebe hen a ɗi.» 32Jésu kôlji ré ô menba, tunu hende to hen si bô ɓiɲé bay ka wôô hen a aɲ ôrji siji bô gwôsiɲô aɲ li wo bay yêseraji ta sa keram a heriɲji bô kam a ma kêm. 33Menba, bay gemé gwôsiɲô bay ka hen gerji ô kôliɲ ɓiɲé derô ira kwôli are bay ka ré li are hen men, aŋga ré sa sa ɓiɲé ka wôô ka tunu to habiɲ yi bôrji a hen men. 34Menba, bay sooro ciré sa uɲéri aɲ kiriɲa bay uwoɲni niɲ menba, bay kôli ré si erêɲ bô emê woji a.


c: text/html

text: 1Yisa ko, “Kɔlɔma-kuru-bɛrɛ le nde la. A fɛ-biralɛ le n Fa Alla la. 2Bolɔn min bɛɛ ye nde ma, minnu ti gbɔ, a si wonu gbendan a ma. Bolɔn min bɛɛ ye gbɔla, a si wonu matɛgɛ, woletɔ anu si gbɔ bɛrɛkɛ! 3“N ya karan min fɔ wo ye, wo la ara telen wo fɛ kaka. 4Wo ni to nde rɔ, nde fanan si to wole rɔ. Ni wo ma to nde rɔ, wo ti ke gbɔla. Wo si ma iko bolɔn min tugunni ma kɔlɔma-kuri la, wo sa gbɔla nya min. 5“Kɔlɔma-kuri le nde la, a bolɔnnu le wole la. Minnu ba to nde rɔ, nde ye wonu denu tɔ. Wo si gbɔ wɛ kɛ bawo wo ti ke ko-wo-ko kɛla nde kɔma. 6Minnu ti to nde rɔ, n Fa Alla si wonu nakɛ a rɔ iko mɔgɛ si kɔlɔma-bolon-gbalɛnu nadɛn nya min. Anu si to gbalala. Mɔgɛnu si bolɔn wonu nadɛn ka anu nakɛ tɛ rɔ anu si mintan kan min. 7Ni wo tora nde rɔ, ado ni nna kumɛ sigira wo yisi rɔ, wo wa n tara ko-wo-ko la, wo si wo diyana koe wo sɔrɔn. 8Ni wo gbɔra wɛ kɛ, n Fa Allala gbiliyɛ si bɔ gbɛ rɔ wo fɛ. Woletɔ wo si ma nna karan dan bɛrɛnu na. 9“N Fa Alla ya n keni nya min, nde fanan ya wo keni wo nya le. Wo ni to nta keninteyɛ tɛma den! 10Ni wo ya nna kumɛ bira, wo si to nta keninteyɛ tɛma wo rɔ iko n ya n Fa Allala kumɛnu bira nya min ka to aleta keninteyɛ tɛma. 11“N bara kɛ fɔ wo ye alako mala sewɛ da-ni-fa ma nyɔgɔn fɛ. 12Nna sereya le kɛ la ko wo ni wo nyɔgɔn keni iko n bara wo keni nya min. 13Mɔgɔ wa faga a diyana-mɔgɛnuna ko la, keninteyɛ ti koloya wo ko. 14Ni wo ya nna kumɛ bira, n diyana-mɔgɛnu de wole la. 15N ti wo kele tun ko wɔli kɛlɛnu bawo wɔli kɛlɛ ma a lɔn ala kun tigi ye min kun na. N si wo kele n diyana-mɔgɛnu bawo n bara min bɛɛ lamɔɛn n Fa Alla bolo, n bara wonu fɔ wo ye. 16Wole ma nde tɔnbɔn. Nde le ya wo yatɔnbɔn. N bara wo yatɔnbɔn alako wo ni ta gbɔ wɛ kɛ. Ado gbɔɛ wo si to a la. Nba, wo wa ko-wo-ko tara n tɔgɔ rɔ, n Fa Alla si wo di wo ma. 17Woletɔ n bi a fɔla wo ye ko wo ni wo nyɔgɔn keni.” 18“Ni wo gboyara dɛnkɛninyabɛlɛnu ye, wo ni wo yili to kɛ ko, nde le fɔlɔn gboyara anu ye. 19Ni duninyatɛ le wole la nun, dɛnkɛninyabɛlɛnu si wo keni nun iko anu nyɛrɛtɛ. Kɔnɔ n bara wo yatɔnbɔn ka wo bɔ dɛnkɛninyabɛlɛnu tɛma. Anuta ma wole la. Wo le ya a to, wo gboyanɛ dɛnkɛninyabɛlɛnu ye. 20N bara min fɔ wo ye, wo ni wo yili to wo ko. N ko yɔɔn woo sa nyɔ min tenbira a tigi la. Ni anu ya a lagbɛlɛya nde kuma, anu si a lagbɛlɛya wole fanan kuma. Ni anu ya nta kumɛ bira nun, anu si wole fananta kumɛ bira. 21Kɔnɔ anu si koe kɛ bɛɛ ma wo la bawo ntɛ le wole la. Ado ale min ya nde sɔ, anu ma wo lɔn. 22Ni n ma kuma anu ye nun, anu ti yiliki hakɛla ko la nun. Kɔnɔ kaka, masigima-ko-fɔ sa anu bolo tun ka a tɛgɛ anuna hakɛ ma. 23N gboyara minnu ye, n Fa Alla fanan gboyara wonu denu ye. 24Ni n ma kabana-ko-tamaserenu kɛ anu tɛma nun, mɔgɔ gbɛrɛ ma min nyɔgɔn kɛ wɛ, anu ti yiliki hakɛla ko la nun. Kɔnɔ kaka, n bara minnu kɛ, anu bara wonu yen woletɔ mabɛ n Fa Alla gboyara anu ye. 25Ado fɔ a ni ma wo nya na le alako min sɛbɛnɛ anuta tɔn rɔ, wo ni bɔ a la. A sɛbɛnɛ ko, ‘N gboyara anu ye, a kɔrɔ woo sa a la.’ 26“Dɛnbɛnɛ-kɛlɛ-dogbɛrɛ si na ka bɔ n Fa Alla warɛ, Allata Ni Sɛnimɛ kɔni. Wo le si tonyɛ lagbɛ wo ye Alla wara-koe rɔ. N si a sɔ ka bɔ n Fa Alla warɛ. Nba, a si nde fanan wara-koe fɔ wo ye. 27Wole fanan si nna ko fɔ bawo wo taranta n fɛ kebi fɔlɔ.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Nba, wo ya kɛdi min sɛbɛ n ma, n bi nyinina wola nyinikalɛ wonu denu yabila. Ni kei tora kei gbanayɛ rɔ, tana ma wo la. 2Kɔnɔ yɛlɛnyɛ ara siyaya min kɛ, a fisa, kei bɛɛ ni musi furu. Musi bɛɛ ni sigi kei-wara-sigi rɔ. 3Kei ni a nyɛrɛ di ala musi ma. Musi ni a nyɛrɛ di ala kei ma. Anu ni anu nyɔgɔn makoe bɛɛ nyinya. 4Sarati sa musi bolo a fɛrɛ-bɔnkɛ kuma fɔ ala kei. Sarati fanan sa kei bolo a fɛrɛ-bɔnkɛ kuma fɔ ala musi. 5Wo kana wo ban wo nyɔgɔn bolo fɔ ni wo sɔnta wo ma alako wo si fɛrɛ sɔrɔn ka Alla matara watini kɔrɔ nya min. Wo kɔma, wo si taran wo nyɔgɔn fɛ tun alako Setanɛ kana wo kɔrɔbɔ wo nyɛrɛ birabɛlitayɛla ko la. 6Kɔnɔ n bara min fɔ kɛ la, tɔn ma. N ya a fɔ wo dɛnbɛn koe le la dɔrɔn. 7Ni mɔgɛ bɛɛ mara iko nde ye nya min, wo di n ye bawo musi sa nde bolo. Alla ya sɛnbɛ di mɔgɛ do ma ka koe do ma, a ta-nyɔgɛ ti ke min mala. A ya do fanan di do ma, a ta-nyɔgɛ ti ke min mala. 8Nba, kemini-gbananu wo, musu-gbananu wo, furunya-musinu wo, n bi kɛ fɔla wonu denu ye. A bɛnnɛ wo siginɛ ni to wo dan na iko nde ye nya min. 9Kɔnɔ ni wo ti ke wo nyɛrɛ mabirala, nba, keinu ni musi furu, musinu fanan ni sigi furi rɔ. Ado ka furi kɛ anubɛ ka sigi kei-wara-sigi rɔ, wo fisa fɛrɛ-bɔnku-nata-tɔrɔyɛ ko. 10Nba, wole furu-nyɔgɔn filɛ, n bi kɛ fɔla wole le ye kɔnɔ nta tɔn ma kɛ la, Maritɛ le. Wole musinu kana wola keinu boloka. 11Kɔnɔ ni min ya ala kei boloka, a kelan ni to worɔ. A kana ta kei gbɛrɛkɛ wara. Ni a ma sɔn wo ma, a ni sɛgi ala kei fɔlɛ ma. Kei fanan kana ala musi boloka mumɛ! 12Wole mɔgɛ toenu wo, n bi a fɔla wo ye ko ni musu-dɛnkɛninyabɛlɛ ye kei-dɛnkɛninyanɛ bolo, ado musi wo ara sɔn a ye, a kana musi wo boloka. (Nde nyɛrɛ le ye kɛ fɔla, Mari ma de!) 13Dɛnkɛninya-musi fanan, ni a siginɛ kei-dɛnkɛninyabɛlɛ warɛ, ado a di kei wo ye ko musi wo ni to a bolo, musi wo kana ala kei boloka. 14N bi wo fɔla bawo dɛnkɛninya-musi si sɛninyɛ lana ala kei-wara-sigi rɔ. Dɛnkɛninya-kei fanan si sɛninyɛ lana ala furi rɔ. Ni a sa wo nya, anuna dannu si ma iko Alla-lɔnbɛlɛnuta dannu. Ka a tɛgɛ dɛnkɛninya-mɔgɛ wo ma, dan wonu bara dantɛgɛ Alla ma worɔ. 15Ile dɛnkɛninya-musi, tumado, ila misali-nyimɛ si a ma, ila kei ni dɛnkɛninya. Ile dɛnkɛninya-kei, tumado, ila misali-nyimɛ si a ma, ila musi ni dɛnkɛninya. Hali wo, ni a sɔgɛ ya dɛnkɛninyabɛlɛ bira ka dɛnkɛninya-mɔgɛ wo boloka, nba, tana ma. Dɛnkɛninya-mɔgɛ, a keima wo, a musuma wo, anu filɛ fenfen kirini ma bawo Alla ya wo kele yisi-kimɛ le ma. 17Alla ya mɔgɔ kelen-kelennamɛ-bɛɛ kele tumɛ min, anu ni to iko Mari ara a latɛgɛ anu ye nya min. N bi mɔgɛnu karanna kɛ le la chɔchi bɛɛ la. 18Alla ya wo kele tumɛ min, ni wo ya a taran min bara kemininya nun, a kana a raya ka kemininya tamasere wo bɔ a ma. Ni wo ya a taran, donu ma kemininya wɛ, hali a ma kemininya tun. 19N bi wo fɔla bawo kemininyɛ wo, kemininyabɛliyɛ wo, dan-nafara woo sa wo la Alla yala bawo Allata tɔn-birɛ, wo le kolo. 20Mɔgɔ kelen-kelennamɛ-bɛɛ ni to iko anu bi nya min Alla ya anu kele wati min. 21Alla ya i kele tumɛ min, wo ya i taran yɔɔnyɛ le tɔ, wa? Tana ma wo la. Ni i ya fɛrɛ sɔrɔn ka hɔrɔya, wo fanan ma yogo. 22Ni min bi yɔɔnyɛ rɔ, Mari ya i kele tumɛ min, i wara hɔrɔya i hakɛnu ma Mari bolo. Ni hɔrɛ le ile la Kirasiti ya i kele tumɛ min, i wara ma yɔɔn la Kirasiti kɔrɔ wo rɔ. 23Alla ya wo san da-gbɛlɛ le la, woletɔ wo kana ma mɔgɔ gbɛrɛnuna yɔɔn la. 24N na kelen nyɔgɛnu, wo ni to ta-nyɔgɔnyɛ rɔ Alla fɛ kɔnɔ wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ ni to iko a ara wo kele nya min nun. 25Nba, kemini-pose, anubɛ sunkurun-posenu, a kakɛn, wole si min ma, Alla ma wo fɔ n ye kɔnɔ n si nta miriya fɔ wo ye. Ado Marita kinikini-wɛ ara a ma, n ba kumɛ min fɔ, mɔgɛnu si ke lala wo la. 26N ba kaka-tɔrɔyɛ yen, n ya n miri ko a fisa, mɔgɛ ni to a gba-kɔrɛ rɔ. 27Ni musi taranta i bolo nun, i kana i raya ka a boloka. Ni kemini-gbana le i la, i kana musi nyini. 28Ni min ya furi kɛ, a ma hakɛ kɛ. Ni musi taranta kei-wara-sigi rɔ, a ma hakɛ kɛ. Wo sifanu bi tɔrɔyɛ minnu sɔrɔnna wati bɛɛ, n bi a fɛ ka wo tanka wonu denu ma. 29N na kelen nyɔgɛnu, n bi min ma, wo le kɛ la. Wati ma yan tun. Ka a bi bi ma, musu-tiginu ni to iko musu sa minnu bolo. 30Minnu bi dila, wonu ni to iko di-kɛbɛlɛnu. Minnu sewanɛ, wonu ni to iko sewabɛlɛnu. Minnu bara fannu san, wonu ni ma iko anu ma fenfen san. 31Minnu bi duninya-fannu nawɔlila, wonu ni to iko anuna ko sa wonu tɔ. Wo fenfen kana ila wɔlɛ tinya Alla bolo. Ado duninya kɛ ye nya min bi, a tenbimatoe le. 32A di n ye, wo kana hɔn fenfenna ko la. Kemini-gbana ye hɔnna Marita wɔlɛla ko la bawo a di a ye, a ni Mari hɛnɛ. 33Kɔnɔ musu-tigi ye hɔnna duninya-koenu denuna ko la, a si ala musi hɛnɛ nya min. 34Ado anu bi hɔnya filɛ wo tɛma. Ile musu-gbana wo, ile sunkurun-nasɔlɔnɛ wo, i ye hɔnna Marila wɔlɛla ko la bawo, a di i ye, i fɛrɛ-bɔnkɛ wo, i niyi wo, i ni wonu nyɛrɛ dantɛgɛ Alla ma. Kɔnɔ musi min bi furi rɔ, ale ye hɔnna duninya-koenu denu na bawo a di a ye, a ni ala kei hɛnɛ. 35N bi kɛ fɔla wo dɛnbɛn koe le la. N sa n tayala ka wo fɔrɔsɛ mumɛ! N bi a fɛ dɔrɔn, wo ni to ko-latelennɛnu kɛla. Wo ni wo nyɛrɛ di Marita wɔlɛ ma fasai! 36Nba, tumado, kei do ara musi mabira nun kɔnɔ anu filɛ ara a latɛgɛ ko anu kana furi kɛ wɛ. Wo kɔma, kei wo ni a miri ko a sa ko-nyimɛ kɛla sunkurɔn wo wara la bawo fɛrɛ-bɔnku-nata ara tagbaya a ma. Ni a ya a miri ko a bɛnta a ni a furu, nba, a ni a furu. Hakɛ ma wo la hali! 37Kɔnɔ ni a ya a latɛgɛ ko a kana a furu, ado mɔgɔ sa a fɔrɔsɛla, ni a si ke a nyɛrɛ mamarala, hali a ma sunkurun wo furu worɔ. A ye ko-nyimɛ le kɛla wo la. 38Ado mɔgɛ min bi furi kɛla, wo ye ko-nyimɛ le kɛla. Min ma musi furu, wotɛ fisa de! 39Musi min bi furi rɔ, fananta ala kei ye a niyi la, a ye ala kei kɔrɔ. Kɔnɔ ni ala kei fagara, a ara hɔrɔya worɔ. Ni a di a ye, a ni ta kei gbɛrɛkɛ warɛ kɔnɔ fɔ kei wo ni ma dɛnkɛninya-mɔgɛ la. 40Hali wo, ndeta miriya rɔ, musi wo si sewa ni a ma sigi kei wara tun. Ado n lanɛ a la ko Allala Ni Sɛnimɛ le ye n nabilala kɛ la.


text: 1Yɔɔn bɛɛ ni a lɔn ko a kakɛn, anu ni anu tigi gbiliya. Ni anu ya wonu gbiliya, mɔgɔ wo mɔgɔ ti kuma-yogomɛ fɔ Alla anubɛ mala karan ma. 2Wole minnu bi dɛnkɛninya-mɔgɛnu kɔrɔ, wo kana wo tiginu nafɛya bawo wo na kelen nyɔgɛ le wonu na. Wo ni wɔlɛ kɛ anu ye bɛrɛkɛ, bawo anu bi tɔnɛ sɔrɔnna wola wɔlɛ wonu fɛ. Ado wo diyana-dɛnkɛninya-mɔgɛ le wonu na. I ni koe kɛnu karan ka mɔgɛnu makawandi. 3Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya karan gbɛrɛ do kɛ ado a ma sɔn Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛta kumɛnu ma, hali maleta dina karan wara-koe rɔ, 4wo tigi ara a nyɛrɛ kɔrɔbi ka wasi. A ma ko-wo-ko lɔn. A hɛnkili rabasannɛ. Wo si a ma, anu ni sɔsɔli kɛ kumɛnuna ko la. Sɔsɔlɛ wonu si na keliyɛ la min si a ma, wo si faralɛ lana anu tɛma. Wo kɔma, anu bi suila anu nyɔgɛnu ma, 5ado tuma-wo-tuma anu bi sɔsɔli sala. Mɔgɛ wonu hɛnkili tinyanɛ, tonya sa anu bolo muk! Anu bi anu mirila ko dina koe, nɔnfulu-sɔrɔn-kilɛ le. 6Ado, ni min bi ma bolo, ni wo ya ma wasa, mala dina kɛ si mɔgɛ ma nɔnfulu-tigi la, yɔ! 7Ma ma na fenfen na ma bolo duninya kɛ rɔ. Ado ma ti ke tala fenfen na ma bolo fanan! 8Woletɔ ni dɔn-fan anubɛ kurɛnu bi ma bolo, wonu ni a bɔ ma bolo. 9Kɔnɔ minnu bi a fɛ ka ma nɔnfulu-tigi la, wonu si bui nata-yogomɛ su bɛɛ rɔ. Yuwaya-koe anubɛ sɔn-yogoma-siyamɛ si ma gbɛrɛ la anu ye. Wonu bi nala buila ka don nyɛrɛ-tinya anubɛ halaki koe rɔ. 10Ado ko-yogoma-sufa-bɛɛ-dabirɛ le wodi-kenɛ la. A sɔrɔn-sɔgɛ ya mɔgɛ donu bira kati! Ado wonu tigi bara bɔ dɛnkɛninya-koe rɔ. Ado anu yisi ara tinya mɔni siyaman bolo. 11Ile Allata mɔgɛ, i ni i nyɛrɛ tanka koe wo bɛɛ ma. Telenbagayɛ wo, ka kilan Alla la wo, dɛnkɛninyɛ wo, keninteyɛ wo, munyɛ wo, dinyɛ wo, i raya kɛnu ma. 12I ni i se-koe-bɛɛ kɛ ka ta yarɔ dɛnkɛninya koe rɔ woletɔ i si habadan-nimayɛ bira i bolo filɛ la i nyɛrɛ ye. Alla ya i kele niyi wo le ma, wo tumɛ i ya sereya-nyimɛ yira dɛnkɛninya-koe rɔ sereya-siyaman yala. 13N bi Alla rakelela min bi nimayɛ dila fan bɛɛ ma anubɛ Yisa Kirasiti min ya sereya-nyimɛ bɔ Pontiyasi Pailɛti yala. N bi wonu takelela ko anu ni ma n sere la. 14Alla ya i sɔ min ma-tinɛ, i ni wo bira ka a mara sɛninyɛ rɔ ha ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni bɔ gbɛ rɔ tumɛ min. Ni i ya wo ma, mɔgɔ ti ke fɛɛ sala i la. 15Mɔgɛnu bi Alla min gbiliyala, ma kun-tigi-kelan kɔni, wo si Kirasiti labɔ gbɛ rɔ a nyɛrɛta wati-latɛgɛnɛ rɔ. Allatala le mansɛnuna Mansɛ la anubɛ marinuna Mari. 16Ale kelen pe ti faga. A ye waan min tɔ, mɔgɔ wo mɔgɔ ti a madon wo la. Mɔgɔ wo mɔgɔ ma ale yen bɛ. Ado mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke a yenna lefan. Alamɛ gbiliyɛ anubɛ habadan-sɛnbɛ dira ale ma! Amina. 17Nɔnfuli ye minnu bolo duninya kɛ rɔ, i ni wonu makawandi ko anu kana wasi. Anu kana anu yigi sa nɔnfuli kuma iko fen de min bi mɛla. Anu ni anu yigi sa Alla kuma min bi fan bɛɛ dila ma ma foninsereyɛ la ka ma lasewa. 18I ni anu makawandi ko anu ni ko-nyimɛ kɛ anuna wodi rɔ. Anu ni ma nɔnfulu-tiginu na anuna kɛwɔli-nyimɛnu tɔ. Anu fanan ni foninsereyɛ kɛ ka mɔgɛnu kɔ. 19Anu si nɔnfuli ladɛn anu nyɛrɛ ye worɔ. Wo si ma sinan-sigi-kunya la anu ye yarɔ. Ado anu si ke ka nimaya-bɛrɛ bira wo la. 20Timoti, min dantɛgɛnɛ i ma, i ni wo mara gben! I kana i tole masɔ Alla lɔnbɛliya-kuma teleka-telekɛnu na anubɛ yuwaya-sɔsɔlɛnu. Anu bi a fɔla ko lɔnnɛ le sɔsɔlɛ wo la kɔnɔ a sa wo nya de! 21Ado donu ko lɔnnɛ ye anu bolo kɔnɔ a laban, anu bara dɛnkɛninya-kilɛ to. Alamɛ Allala hinɛ tora wo dama fɛ.


text: 1Wo kɔma, n ya melika-sɛnbɛ-tigi-gbɛrɛ namatoe yen bɔla Arinyɛni tɔ. A fɛrɛya bɔnɛ banda-finyɛ la. San-duri ye a kunyɛla minɛ rɔ. A yakɔrɛ ye malan-malanna iko tele. A kiannu dɔnkɔnyɔ iko tɛ tenbi kala-mɛlan la san ma. 2Gbolo-lamininɛ-dɔgɔmɛ lafulennɛ a bolo. A ya a bolo-nyimama-kian sɔ kɔgɔ-yi rɔ ka a maranma-kian sɔ gbele ma. 3A gbele-gbelenta a kan-bɛ la. A kuman kan manɛ iko yarɛ-borondo-kan. A ban gbele-gbelenna tumɛ min, san-sɛrɛn wɔrɔnfilɛ ya a yabi wɔrɔnde la. 4Anu banta kumala nya min wo, n bi a fɛ nun ka sɛbɛli kɛ. Kɔnɔ n ya kuman kan lamɔɛn bɔla Arinyɛni tɔ. A ko, “San-sɛrɛn wɔrɔnfilɛ ya min fɔ, i kana wo sɛbɛ bɛ min na. Gbundu koe le wo la. A mara fɔlɔn!” 5Wo kɔma, n ya melika min kin kelan yen kɔgɔ-yi rɔ, a kin kelan ye gbele ma, wo ya a bolo nyimɛ layɛlɛ san ma. 6A ya a gboro Alla rɔ min nimayanɛ habadan! San-kole anubɛ fan minnu bi a rɔ wo, dugu kole anubɛ a kuma-fannu wo, kɔgɔ-yi anubɛ fan minnu bi a rɔ wo, ale le ya wo bɛɛ dan. Melika ko, “Matanbani mumɛ ti kɛ tun! 7Melika wɔrɔnfila nyɔgɛ wa ata buri fɛ tumɛ min, Alla si ala gbundu-ko-latɛgɛnɛ kɛ iko a ya a fɔ ala wɔli kɛlɛnu ye nya min, ala nɛbinu kɔni.” 8Nba, n ya kuman kan min namɔɛn ka bɔ Arinyɛni tɔ, wo kumara n ye tun ko, “Gbolo-lamininɛ min tafulennɛ, i ni ta wo bi melika wo bolo min kian ye gbele anubɛ kɔgɔ-yi rɔ.” 9N tara a fɔ melika wo ye ko a ni gbolo-lamininɛ wo don n bolo. A ya a fɔ n ye ko, “A bi. I ni a dɔn. I wa a dɔn, a si diya i da rɔ iko liyi kɔnɔ a si kunaya i burɔ.” 10N ya gbolo-lamininɛ bi melika wo bolo ka a dɔn. A diyara n da rɔ iko liyi kɔnɔ n banta a lakununa tumɛ min, a kunayara n burɔ. 11Wo kɔma, kuman ka ya a fɔ n ye ko, “I ni wɔlɔyiyɛ kɛ mɔgɔ siyamanna ko la tun anubɛ sibolo siyamɛ anubɛ a mansa siyamɛ iko anuna kan faranɛ nya min.”


text: 1Mini Pɔɔlu, m woori dansaraka nu, Yesu Kristo ni ambɛrɛ bo am ti má Yudafɔm n dɛɛ ti wɔ. 2Nahɔrɛ, m niɛ ka am ati kabo Nyɛmɛ asi m aŋunfɔ ka m yo ahin juma n ma am ni. 3Nyɛmɛ yo yiiri deke bo i wo i ahorembaa su n akere m, bo i koro ka i yo i na be si má i ni. Ma du mɔ akɛrɛ i jɔrɛ kaan akere am. 4Nzɛn am kaanri kadasi n bo ma kɛrɛ i ni, am ŋu kabo m koro siiri Kristo ŋusu jɔrɛ kɛrɛ bo i wo asiri nu ni. 5Dawa saŋga ni, Nyɛmɛ ayo ayi má nyini asiri nu jɔrɛ n akere má adamande be. Ama, kisa, Nyɛmɛ ma i Awiɛwiɛ Casi n ayi i akere minɛm bo wɔ yi bu ka bu yo i jaramasam, ni i nɔaniɛ kanfɔm n a. 6Asiri bo i wo bɛrɛ n la ka, ya de labari kpa n na ya ni Yesu Kristo ayo kun n dɛɛ ti, bo bu ti Yudafɔm, ni bo ti má Yudafɔm, ya kɛrɛ sáŋga nya deke n bo Nyɛmɛ fá ma i minɛm, na ya sáŋga yo i minɛm, na ya sáŋga nya deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i fá ma i minɛm ni. 7Nyɛmɛ ahɔrɔma n dɛɛ ti, wɔ ce m aceeri ayi m ka m yo i labari kpa n amusuisufɔ, ye wɔ ma m yiko ka m fa yo i juma ni. 8Nyɛmɛ minɛm n nu, mini ti bu kɛrɛ kaan, ama, haari ni nyini n kɛrɛ ni, Nyɛmɛ ayi m ama m ahin atin n ka m kɔ kan i labari kpa n jɔrɛ kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, na bu si sakpa bo Kristo ayo i, na be koro si má i kɛrɛ bu ni. 9Na wɔ kaaki ama m atin ka m ma sɔnɔ kɛrɛ ŋu sa bo minɛm si má i, na Nyɛmɛ koro ka i yo i na i yo yiiwa. Nyɛmɛ yiiri deke n kɛrɛ a, na wɔ bita nyini asiri nu sam n bo i koro ka i yo i, i ahore su dawa ni. 10Deke n bo i ti na i yoori sɔ n la ka, nzɛn nfaŋgafɔm ni yikofɔm bo bu wo aŋgoro n ŋu ka minɛm bo bu ti Yudafɔm, ni bo bu ti má Yudafɔm n abo kun ayo Kristo jama ni, ka kisa bu sí alecira barasu barasu bo Nyɛmɛ la i na i la má aŋusu ni. 11Nyɛmɛ yoori nyini kɛrɛ, kabo dawa na i sunsun ka i yo i ni, ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ ti, ye i ma i kɛrɛ yoori yiiwa a. 12Kabo ya yo Kristo yarada na ya ni yiri ayo kun ni, nyini ma ya la ahoresi koro ba Nyɛmɛ nyunu na ya soro má sɛrɛ n a. 13Nyini ti, m sere am wɔ, má am ma am ŋuniɛ yɔrɔki am, fa kɔ wahara n bo m sudi i ambɛrɛ dɛɛ ti ni, i ti deke bo i wura am kpiri wɔ. 14Nyini kɛrɛ dɛɛ ti ye mini Pɔɔlu kutu sere ya Si Nyɛmɛ ma am n a. 15Yiri ti lamɔsi kɛrɛ bo i wo aŋgoro ni asiɛŋgu n kɛrɛ Si a. 16M nyɛmɛsere la ka, i la jirima woowa bo i la má aŋusu n dɛɛ ti, i Awiɛwiɛ Casi n ma am nya yiko bambaka am ahore su, 17na kabo am yo Kristo yarada ni, i wo am ahore su, na m kaaki sere i ka am la koro nahɔrɛ su, na am jina kenken, fa kɔ koro n bo am la i n su. 18Adena am ni Nyɛmɛ minɛm kɛrɛ saŋga fiiti ni anyumboro, na am si kabo Kristo koro am agaya, ni kabo i koro la má aŋusu ni. 19M nyɛmɛsere bekun la ka, i ma am kaaki si kabo Kristo koro am ni, haari ni bo adamande koro si má nyini koro n bo i la má aŋusu ni, na m sere i ka i ma am woowa kɛrɛ ti kabo yiri Nyɛmɛ woowa ti barasu ni. 20Nyɛmɛ yiko n bo i wo ya ahore su suyo juma n dɛɛ ti, i koro yo deke n kɛrɛ ma ya tara kabo má ya sunsun ka ya sere i barasu ni. 21Nyɛmɛ ti ye ni ka ya kansi i saŋga kɛrɛ saŋga, yɛrɛ kɛrɛ bo ya ti Kristo jama n na ya ni Kristo ayo deke kun ni. Ami.


text: 1Tɔ, kabo Kristo diiri wahara i ŋuniɛ n nu ni, i ti ye ni ka am gusu kpa am ŋu bita nyini sunsunni ni, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i diiri wahara i ŋuniɛmbaa nu yo má satiɛ kun. 2Nyini dɛɛ ti, má am yo am kunnu koroowa, ama, am yo kabo Nyɛmɛ koro ni, haari am ŋgɔɔ awieeri. 3Saŋga be am yo yoori am kunnu koroowa, deke bo minɛm bo bu si má Nyɛmɛ n yo i ni, wɔ sɛ su sɔ. Am yo tara má am ŋu, na am yo su konvikiya ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm, na am nu nzan bo, na am nu nzan yo sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kabo nzan nufɔm yo ni, na am susu amɔɛm, deke bo Nyɛmɛ koro má i ni. 4Kisa na am ni bɛrɛ saŋga wo má nyini wo ŋgbɛɛn ni, jɔrɛ n amiɛ bu wɔ, nyini dɛɛ ti ye bu kpiɛ am nzukɔ n a. 5Ama, bɛrɛ ni bu tii, bu bá jina Nyɛmɛ nyunu, na bu kán deke kɛrɛ bo ba yo i. Yiri ye wɔ yo siriya ka i dí minɛm bo bu la ŋgɔɔ ni bo ba wu n jɔrɛ a. 6Nyini dɛɛ ti, ye bo ba wu n gusu tiiri labari kpa n jɔrɛ kaanwa n a, adena haari ni bo bu wuuri kabo adamande kɛrɛ wu ni, bu nyá ŋgɔɔ awiɛwiɛ n nu kabo Nyɛmɛ la ŋgɔɔ ni. 7Deke n kɛrɛ sukɔ awieeri lɛɛ. Nyini dɛɛ ti, má am fa am ŋu ji, am tara am ŋu na am koro sere Nyɛmɛ. 8Sa n bo i tara deke n kɛrɛ n la ka, am koro am beŋgu ni nahɔrɛ su, dama koro kata satiɛ dɔŋgu su wɔ. 9Nzɛn am beŋgum aseke am wɔfɔ, am de bu, má am ŋuŋuti. 10Nyɛmɛ ama am kɛrɛ aceeri barasu barasu, nyini ti, i ti ye ni ka am fa nyini aceerim buka am beŋgu. Sɔnɔ kɛrɛ suyo i juma nyunyumi kabo Nyɛmɛ afa ama am ni. 11Wɔrɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ ama u aceeri ka a kan i jɔrɛ, si ka Nyɛmɛ jɔrɛ ye a sukan i a, wɔrɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ ama u aceeri ka a fa buka minɛm, buka bu ni faŋga n bo Nyɛmɛ afa ama u ni, adena am sayoowa kɛrɛ nu na Nyɛmɛ nya kansi, Yesu Kristo dɛɛ ti. Yiri la yiko ni jirima saŋga kɛrɛ saŋga. Ami. 12M danfo kpam, má am ma wahara kekereke n bo am sudi i n yo am fura nu, dama Nyɛmɛ suyo am na i niɛ a. Má am sunsun ka i ti sa bo wɔ nya tu má be wɔ. 13Ama, kabo am sudi Kristo dɛɛ wahara n bo i diiri i n be ni, am ma am ahore jɔ, adena cɛɛn n bo Kristo jirima woowa bo i la má aŋusu n bá fite fofoe nu, am ahore jɔ́ na i yó am fiɛ. 14Nzɛn bu kpiɛɛri am nzukɔ, ka am ti Kristo dɛɛm ti, nyini la ka am terefiɛ lɛɛ, dama Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n wo am dɔ lɛɛ, yiri bo i la jirima woowa n na i la má aŋusu ni. 15Ama, nzɛn am be diiri wahara, má i yo ka i mi akun sɔnɔ, wara wɔ wɔ, wara wɔ yo sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn be, wara wɔ wura minɛm jɔrɛ nu, nyini n sɔ ti má kpa. 16Ama, nzɛn sɔnɔ sudi wahara ka i ti Kristo susufɔ n dɛɛ ti, má i mi ma nyinsɛ ti i, ama, i mi kansi Nyɛmɛ, ka i ti Kristo dɛɛ ti. 17Dama saŋga n aju bo Nyɛmɛ dí minɛm jɔrɛ. I dú mɔ bo i bu di i tiɛŋgu minɛm jɔrɛ wɔ ka. Ye nzɛn i nya du mɔ diiri yɛrɛ jɔrɛ, minɛm n bo ba ka na ba de má i labari kpa ni, bu wíe sɛ wɔ lɛɛ? 18Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nzɛn i ti kekere ka minɛm bo bu ti kpam nya tiide, ye satiɛyofɔm, ni bo bu bu má Nyɛmɛ ni, i yó bu sɛ wɔ?” 19Nyini ti, minɛm bo bu sudi wahara Nyɛmɛ koroyanu n dɛɛ ti ni, i ti ye ni ka bu boro bu nyi na bu suyo sakpa, na bu fa bu ŋu wura Nyɛmɛ saa nu, dama yiri bo wɔ yi bu ni, i yáki má bu cɛɛn n be da.


text: 1M ninbaa koroowam, má am yo minɛm kɛrɛ bo bu ŋa Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n wo bu dɔ n yarada, ama, am yo bu na am niɛ ka bu kereewa n fite Awiɛwiɛ Casi n dɔ, nzɛn i fite má. Dama kɔrɛfɔm dɔŋgu bo bu yo bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm n asandi abara ayɛ durunya n nu. 2Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ kɛrɛ bo i se ka Yesu Kristo kaakiiri adamande baari durunya n nu fɛn, yiri ye Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n wo i dɔ a. Nyini ye am fa si bo Awiɛwiɛ Casi n wo bu dɔ, ni bo i wo má bu dɔ a. 3Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i keteeri ka, Yesu akaaki má adamande ni, Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n wo má i mi dɔ, ama, i dɛɛ kereewa n fite Kristo kpɔfɔ n dɔ ɔ. Yiri ye am yo tiiri ka i bá durunya n nu, ye kisa wɔ ba n a. 4M nbaam, am ti Nyɛmɛ dɛɛ minɛm wɔ, ye am akunma nyini kɔrɛfɔm bo bu yo bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ n kanfɔm ni, dama Awiɛwiɛ Casi n bo i wo am nu n la yiko tara Sitana n bo i wo durunya n nufɔm nu ni. 5Nyini kɔrɛfɔm bo bu yo bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni, bu kan durunya n nu jɔrɛ kere minɛm a, na durunya n nufɔm de kabo bu kere ni, dama bu ti durunya n nufɔm wɔ. 6Ama, yɛrɛ yiri, ya ti Nyɛmɛ dɛɛ minɛm wɔ, sɔnɔ kɛrɛ bo i si Nyɛmɛ de kabo ya kere n wɔ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i ti má Nyɛmɛ dɛɛ de má kabo ya kere ni. Nyini ye ya fa si minɛm bo bu la Nyɛmɛ Awiɛwiɛ n bo i kere nahɔrɛ n a, ni bo bu bu kɔrɛ n fite Sitana dɔ n a. 7M ninbaa koroowam, am ma ya koro ya niwa, dama koro fite Nyɛmɛ dɔ ɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i beŋgu ti Nyɛmɛ wa a, na i mi si Nyɛmɛ a. 8Nyɛmɛ ti koro wɔ, nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i koro má i beŋgu si má Nyɛmɛ. 9Kabo Nyɛmɛ kereeri i koro fa kɔ ya dɔ n la ka o, wɔ sunma i kunnu Wa kun n kpein durunya n nu, adena yiri dɛɛ ti na ya nya ŋgɔɔ. 10Kabo koro ti lɛɛ, má ka yɛrɛ koroori Nyɛmɛ a, ama, yiri koroori ya a, na wɔ sunma i Wa, na wɔ de ya jinaabiri na wɔ fa i ŋu ayo tiɛ afa ama Nyɛmɛ, adena Nyɛmɛ fa ya satiɛ ce ya. 11M ninbaa koroowam, kabo Nyɛmɛ koro ya sɔ ni, wɔ yo daka ka ya gusu koro ya beŋgu. 12Be nya ŋu má Nyɛmɛ, ama, nzɛn ya koroori ya beŋgu, Nyɛmɛ wo ya dɔ lɛɛ, na nyini ma i dɛɛ koro n wo ya dɔ na i ti kabo i koro ka i ti n a. 13Awiɛwiɛ Casi n bo Nyɛmɛ afa ama ya ni, nyini ma ya si ka ya wo ni yiri a, na i gusu wo ni yɛrɛ a. 14Na yɛrɛ aŋu kabo ya Si Nyɛmɛ n asunma i Wa n ka i ba yo durunya n nufɔm Tiidefɔ, ye ya di i daani a. 15Sɔnɔ kɛrɛ bo i tekeeri i nɔɔ seeri ka Yesu ti Nyɛmɛ Wa, Nyɛmɛ wo i mi n dɔ, na i mi n gusu wo ni Nyɛmɛ lɛɛ. 16Yɛrɛ mmɔɔ ni ya tii si kabo Nyɛmɛ koro ya barasu, ye ya yo yarada ka i koro ya. Nyɛmɛ ti koro wɔ, nyini dɛɛ ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i beŋgu ni, i mi wo ni Nyɛmɛ, na Nyɛmɛ wo ni yiri. 17Nyɛmɛ koro wo ya dɔ, i ti kabo i koro ka i ti n wɔ, nyini ti ye ya bá koro jina i nyunu ni ahoresi, cɛɛn n bo Nyɛmɛ bá di durunya n nufɔm kɛrɛ jɔrɛ ni, má pui ti, kabo Kristo ti ni, ya gusu wo ti sɔ ɔ, durunya n nu. 18Sɔnɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ koro wo i dɔ soro má sɛrɛ, dama koro bo i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni, i fɔn yi sɛrɛ wɔ, nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i soro sɛrɛ, Nyɛmɛ koro wo má i dɔ kabo má Nyɛmɛ koro ka i ti ni, dama sɛrɛ ni suicin nati a. 19Nyɛmɛ du mɔ koroori ya, nyini dɛɛ ti ye ya gusu la koro n a. 20Sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i koro Nyɛmɛ, na i koro má i ninbaam ni, i mi ti kɔrɛfɔ ɔ. Nzɛn i koro má i niwa bo i nyumbaa ŋu i ni, i yó sɛ koro Nyɛmɛ bo i nyumbaa ŋu má i n a? 21Nɔaniɛ maawa n bo Yesu afa ama ya n la ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i koro Nyɛmɛ, wɔ yo daka ka i mi koro i ninbaam gusu.


text: 1Nba, wole nɔnfulu-tiginu, wo ni wo tole masɔ bɛrɛkɛ! Wo ni gbele-gbelen ka di yakɔrɔ-mamɔɛ wola ko la min bi nala wo yarɔ! 2Wola nɔnfulinu bara tuli ka ban feu! Kisinu bara wola kura-hakikɛnu dɔn sa! 3Wola sɛnɛ anubɛ wodi-gbɛ, mɔlɔn sa a la tun. Wo ara nɔnfuli ladɛn tele laban kɛnu kɔrɔ kɔnɔ wo si ma sereyɛ la wo kan ma ka wo fɛrɛ-bɔnkɛnu don tɛ rɔ pon! 4Mɔgɛ minnu wɔlita wo ye wola sɛnɛnu tɔ, wo ya wonu kensunya. Alla ara wola yasere-masa-kan lamɔɛn. Nba, minnu ya wola fui-fan tɛgɛ ka a ladɛn wo ye, wonu di-kɛ-kan ara ke Mari Alla Sɛnbɛ Bɛɛ Tigi tole rɔ! 5Wo siyi duninya kɛ rɔ, a fanɛ ladiyɛ anubɛ nyɛrɛ-diyana-koe gbansan le la. Wo ara wo nyɛrɛ matɔlɔ wo kan-natɛgɛ-tele ye. 6Wo ara mɔgɔ-magbalanɛnu yiliki ka anu faga. Sɛ sa anu ye ka wo kɛlɛ. 7Nba, n na kelen nyɔgɛnu, wo ni wo muin ha Mari ni na. Wo ni sɛni-salɛta munyu-nya mafɛlɛn. A ye ala sɛnɛ makɔnɔna munyu-ba rɔ, ha a ni banda-yi-kun-fɔlɛ anubɛ a laban sɔrɔn. A ye a fɛ, ala ki-fannu ni ma-a-la ka nanfa. 8Wole fanan ni wo munyu! Wo ni wo yigi don gbɛn, bawo Mari na-wati ara gbɛrɛn. 9N na kelen nyɔgɛnu, wo kana gbunya wo nyɔgɔn kɔrɔ, ni wo ma, Alla si wo kiti tɛgɛ. Wa wo yɛ lata. Kiti-tɛgɛlɛ sɔnɛ dɛ la. A sɔgɛ ye a la, a ni don. 10N na kelen nyɔgɛnu, nɛbi minnu kumara Mari tɔgɛ rɔ, wo ni wo hɛnkili to wonu ko. Wonu bara anu munyu tɔrɔyɛ kɔrɔ nya min ha a laban, wo ni ma misalɛ la wo ye. 11Ma ye mɔgɔ-munyanɛnu kelela ko mɔgɔ-sewanɛ bawo anu bara anu munyu. Wo ma Yobuta munyu koe lamɔɛn, ba? Ado Mari ya Yobu makoe nyinya nya min a laban, wo ma wo lɔn fanan, ba? Wo mara bawo Mari fanɛ kinikinɛ anubɛ hinɛ la. 12N na kelen nyɔgɛnu, kuma-kolomɛ le kɛ la. Wo tenbi lanyiri kirila tumɛ min, wo kana wo gboro. Wo kana wo gboro san kole rɔ, ni wo ma, dugu kole rɔ, ni wo ma fanan, fenfen tɔ. Wo ni a fɔ dɔrɔn ko, “Ɔnde,” ni wo ma, “Ade.” Wo le ya a to, wo ti hakɛ kɛ ka yiliki sɔrɔn Alla bolo. 13Mɔgɛ do tɔrɔnɛ wo tɛma, wa? A ni Alla matara. Do sewanɛ, wa? A ni tantoli-bɛti bɔ. 14Do kirɛ wo tɛma, wa? A ni chɔchi-mɔgɔ-banu kele. Wonu ni Alla matara a ye ka ɔlifi-tuli kɛ a ma Mari tɔgɛ rɔ. 15Alla-matarɛ min kɛnɛ dɛnkɛninyɛ rɔ, wo si kirayatoe lakisi. Mari si a lakɛndɛya. Ado a ara hakɛ minnu kɛ, wonu ma si koto. 16Nba, wo ni wo sɔ wo hakɛnu na wo nyɔgɔn ye ka Alla matara wo nyɔgɔn ye. Wo le ya a to, wo si kɛndɛya. Sɛnbɛ ba ye mɔgɔ-telennɛta Alla-matarɛ rɔ. 17Nɛbi Ilaya, mɔgɛ le nun iko male. A ya Alla matara a yisi bɛɛ la ko bandɛ kana na. Bandɛ ma na dugu kole kuma san sawa ani a tala. 18A ya Alla matara tun. Bandɛ nara. Ki-fan minnu bi dugu kole kuma, wonu nanfara ka sabati tun. 19N na kelen nyɔgɛnu, ni do samara wo tɛma ka tonyɛ boloka, ni mɔgɔ gbɛrɛ ya a lasɛgi tonya-kilɛ ma tun, 20wo ni wo hɛnkili to kɛ ko, min ba hakɛ tigi yɛlɛma ka bɔ a hakɛ kilɛ fɛ, wo si hakɛ tigi wo niyi lakisi sayɛ ma ka a ma, hakɛ siyamɛ ma ni koto.


text: 1Na wɔ se m ka, “Kɛrɛ kadasi fa ma mɛrɛkɛ n bo i niɛ Kristo jama n bo i wo Ɛfɛso miɛ kpiri n nu ni, na a se bu ka, ‘Ahin nɔaniɛ n fite mini bo m bita asarambaa nsom m saa fɔmbɔrɔ nu ni, na m kaaki nati fitana takaabiri nsom bo bu ti sika n afiɛn n dɔ ɔ. 2M si am sayoowam, m si kabo am ayo am juma ni anyumboro barasu, ni kabo am la mindi barasu ni, na m si kabo am de má satiɛyofɔm ni. Na m kaaki si kabo am ayi kɔrɛsi aŋu minɛm bo bu ŋa bu ti m jaramasam, ama, bu woowa kere ka bu ti má sɔ, na am aŋu ka bu ti kɔrɛfɔm ni. 3Mini dɛɛ ti, am ayo sawɔrɛ amindi am wahara nu, am nya fie má, am toko su m su. 4Ama, jɔrɛ kun bo m fa jaraki am la ka, kisa am koro má m kabo am yo koro m ni. 5Nyini ti, am bu am tii nu fɔ na am si deke bo am akpaasi ni, na am kaaki am wo, na am yo sam bo am yoori bu bumboori ni. Nzɛn am akaaki má am wo, m bá cin yi am fitana takaabiri n deke bo i taka ni. 6Ama, am sa kun bo i yo m fiɛ n la kabo am koro má Nikolaitafɔm sayoowam ni, mini mmɔɔ koro má bu sayoowam ni.’ 7Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i mi so i sui na i ti kabo Awiɛwiɛ Casi ni suse Kristo jamam barasu ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di nasara, m má i atin na i di baka n bo i ma ŋgɔɔ n dɛɛ suuwa na i wo Nyɛmɛ dika n nu ni.” 8Na wɔ se m ka, “Kɛrɛ kadasi fa ma mɛrɛkɛ n bo i niɛ Kristo jama n bo i wo Samirina miɛ kpiri n nu ni, na a se bu ka, ‘Ahin nɔaniɛ n fite mini bo m ti deke kɛrɛ bumboori ni i awieeri ni, na m yo wuuri na ma teŋge yiwee nu ni dɔ ɔ. 9M si kabo am adi wahara agaya barasu, ni kabo am ti yaarifɔm ni, ama, am ti neŋgefɔm wɔ Nyɛmɛ dɔ. Na m si kabo minɛm kpiɛ am nzukɔ ni, bo bu yo bu ŋu ka bu ti Yudafɔm, ama, bu ti má Yudafɔm ŋgba, bu ti Sitana dɛɛ jama n wɔ. 10Am dí wahara kisa, ama, má am soro sɛrɛ. Am ti fɛn, Sitana wúra am nbem saraka na i yó am na i níɛ na am ŋú kekereke leburu. Ama, am su m ni nahɔrɛ haari am bá wu, na m tɔ́ am ŋkatɔ, yiri la ŋgɔɔ bo i la má awieeri n a.’ 11Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i mi so i sui na i ti kabo Awiɛwiɛ Casi ni suse Kristo jamam barasu ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di nasara ŋú má yiwee kpe nnyɔ su n kun.” 12Na wɔ se m ka, “Kɛrɛ kadasi fa ma mɛrɛkɛ n bo i niɛ Kristo jama n bo i wo Pɛrɛgamon miɛ kpiri n nu ni, na a se bu ka, ‘Ahin nɔaniɛ n fite mini bo m la takobe nana n dɔ ɔ. 13M si deke bo am woori ni, am woobiri n ti Sitana fɛmɛya tanaabiri wɔ, ama, am toko su m ni nahɔrɛ wɔ, am ayaki má m yaradayo, haari ni saŋga bo bu kuunri Antipasi bo i diiri m daani nahɔrɛ su am miɛ n nu, deke bo Sitana wo ni. 14Ama, m la jɔrɛ nbem bo m fa jaraki am, am nbem bita Baalam kereewa atin n wɔ. Yiri yo kereeri Fɛmɛ Balaki, ye i maari Yisarelifɔm yoori satiɛ diiri tiɛ niɛ, na ba yo sakaraya. 15Am nbem gusu ti sɔ ɔ, bu su Nikolaitafɔm dɛɛ atin kereewa n su wɔ. 16Nyini ti, am kaaki am wo, má nyini, m bá am dɔ kisa, na m fá takobe n bo i wo m nɔɔ nu kun luɛ ni minɛm bo bu yo sɔ ni.’ 17Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i mi so i sui na i ti kabo Awiɛwiɛ Casi ni suse Kristo jamam barasu ni. Sɔnɔ kɛrɛ bo i di nasara, m má i mi diire n bo bu fere i ka mana ni, na i wo fiɛɛwa nu ni. Na m káaki ma i mi yabuɛ fofoe be, ba kɛrɛ duma fɔfɔrɛ su, be koro si má duma n bo i wo su ni, má ka yiri n bo i de i ni si i a.” 18Na wɔ se m ka, “Kɛrɛ kadasi fa ma mɛrɛkɛ n bo i niɛ Kristo jama n bo i wo Tiyatira miɛ kpiri n nu ni, na a se bu ka, ‘Ahin nɔaniɛ n fite mini Nyɛmɛ Wa n dɔ ɔ, mini bo m nyumbaa je ka sin fofoe, na m jaa gbagbaa kɛrɛ boro ka jawii dɛɛ su ni. 19M si am sayoowam, m si kabo am la koro barasu, ni kabo am su m ni nahɔrɛ su ni, ni amusui bo am su i ni, na m kaaki si kabo am la mindi, na m si kabo kisa am boro am nyi tara bumboori ni. 20Ama, jɔrɛ bo m fa jaraki am la ka, am amɔ am nɔɔ ye am niɛ Yɛzɛbɛli, bara n bo i yo i ŋu ka i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ni. I kere m akɔɔm wɔ na i daka bu, na bu suyo sakaraya, na i ma m minɛm di tiɛ niɛ. 21Ma se i ka i kaaki i wo na i yaki somaya kɔ ni, wɔ kete ka i kaaki má. 22Nyini ti, m má i da tukpaki kekereke, na i ni minɛm bo bu yo sakaraya n dí wahara agaya, nzɛn ba kaaki má bu wo ayaki má sam bo bu ni yiri yo bu ni. 23Na m kún i nbaam, na Kristo jama asɛsɛ n kɛrɛ sí ka, mini fiiti si deke bo i wo sɔnɔ kɛrɛ ahore su, ni i sunsunni nu. Na m fá sɔnɔ kɛrɛ sayoowa tɔ i kaari. 24Ama, ambɛrɛ Tiyatirafɔm nbem bo am aka, na am su má i kereewa atin n su ni, ambɛrɛ asɔnsɔn má deke bo nbem fere i ka Sitana asiri nu sa bambaka ni. M suse am wɔ lɛɛ, m sɔ́ má am sɔɔri nɔnɔɔri buka má su. 25Ama, atin bo am bita i ni, am bita i kenken haari saŋga bo m bá kaaki ba. 26Sɔnɔ kɛrɛ bo i di nasara na i yo m sa koroowa kɔ juuri awieeri, m má i yiko kabo m Si ama m yiko ni, na i níɛ daanfiɛ daanfiɛ kɛrɛ su. Na i bíta bu kekereke kabo naŋkasi fa bulaari kɔrɔma tu bo i naanim barasu ni, na i fúfu bu kabo bu fufu yakatisɛ barasu ni. Na m má i asaakojo.’ 29Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ti ahin jɔrɛ n bu, i ti ye ni ka i mi so i sui na i ti kabo Awiɛwiɛ Casi ni suse Kristo jamam barasu ni.”


text: 1«Na en kelêŋge kwôli are bay ka hen, aɲ bi kené ɗi tô ayê bôô woŋge aɲ né. 2Bay a dagêŋge bô iyéy daɲare a men, era baa tumô hen na, kwôni a deréŋge menba, a ermé môɲ ɗiré tebe na Emen hen. 3Bay a lê hen iyôŋ, wôsa bay hôn Iban ré men, bay hônen nôbi ré a men. 4En kelêŋge kwôli are bay ka hen, aɲ kiriɲa bay ré sa ba, kené erem mega wo na ené kelêŋge kwôliji tumô niɲ. Na en kelêŋge ca tumô ré, na wô wo na en baa naɲ ken tô.» 5«Haw hen, na herê ligi kwo na joon a hen. Menba, kwôni pôn nêŋ iyôŋ perêrŋge a hen eŋgeren iyôŋ ba: ‹Ju ô na yôŋ ba›, ré kwôy. 6Na wô wo en kelêŋge kwôli are bay ka hen, aɲa turŋge ré ɲa hen ba? 7Niɲ na, na kelêŋge na tu kwôlê: hena ené ô ba, a derê wô sarŋge, wôsa hena ené ô ré ba, hende lê naɲ ken a era uɲéŋge ré. Niɲba, hena ené ô na, na joɲ naɲ tu béŋge. 8Aɲ kiriɲa hende a sa na, hende a geliɲ ɓiɲé ka sa terare a nà, mega wo ermé woji wo gengiɲ sa têriɲ men, sa lê aŋgaɲ derôre a men, sa jerê kwôlê a a men hen na, ré habiɲ. 9Wôsa kwo gengiɲ sa têriɲ ba, na wô wo bay bi bôrji san a ré. 10Men, kwoɲ lê aŋgaɲ derôre ba, na wô wo na erê ligi Iban a, aɲ ka gelen cêgê ré niɲ yôd hen. 11Men, kwo gengiɲ sa jerê kwôlê a ba, na wô wo kelma wo sa terare a nà, bay jô kwôlê sari a niɲ a men.» 12«Kwôlê baa gaɲ wo ré ené kelêŋge tô, niɲba, haw hen en hôn wo ré ɗê sarŋge. 13Kiriɲa Tunu toɲ hende yêgê sa kwôlê woɲ tiri biɲ ɓiɲé hen, a sa na, hende a geléŋge tu kwôlê kêm, wôsa hende a kelê kwôlê wôni sa kebre ré, niɲba, na kwôlo hende toya men, hende a kelêŋge kwôli aŋga a era hen a men. 14Hende a geliɲ ɓiɲé damɲare tiɲê wôsa na kwôlo hende toyo keben a ré kelêŋge hen. 15Are kêm ka Iban ôriɲ hen na, na kaɲê nôbi men. Na ôbi á, ené kôl hende ré sa kelêŋge na kwôlo hende toyo keben a hen.» 16«Dê a menba, ka gelen ré niɲ men, sem cêgê menba, ka hô gelen.» 17Sa kwôlê bi wo hen a na, bay tôri ka pôni eŋgeriɲ yirji kôl iyôŋ ba: « ‹Dê a menba, ka gelen ré niɲ men, sem cêgê menba, ka hô gelen wôsa en ô na ligi Iban a›, hen ba, bôri na iyeŋ ba?» 18Menba, bay hô kôl iyôŋ ba: «Ba kwôlo ôbi kôl iyôŋ ba: ‹Dê a› hen ba, bôri na iyeŋ ba? Wôsa nana hôn bô kwôlê wori bi wo hen né.» 19Jésu hôn wo bay ré gey eŋgereri kwôlê menba, ôbi kôl iyôŋ ba: «Ken eŋgeren na kwôlê na sa kwo ené kôl iyôŋ ba: ‹Dê a menba, ka gelen ré niɲ men, sem cêgê menba, ka hô gelen hen ba?› 20Na tu kwôlê ené kelêŋge hen: ka sômnê men, ka ɓarê men, menba, ɓiɲé ka sa terare a nà ba, a merê naɲ yi derê. Kenbay ka geliɲ gusiɲ niɲba, gusiɲ toŋge hende to hen a sa beliɲ yi derê. 21Kiriɲa iyore ta yê na, hende geliɲ gusiɲ wôsa wulê wore nêm, niɲba, kiriɲa hende yê kema uwôl tôŋ niɲ na, yi derê wo gawra ré yêɲ sa terare a nà hen lere aɲ hende gôrbiɲ sa gusiɲ to na lere hen. 22Kenbay kôba, haw hen ken geliɲ gusiɲ niɲba, na hô geléŋge ka lê yi derê aɲ kwôni wo a derê yi derê woŋge bi wo hen ba, naɲ niɲ.» 23«Wulê bi wo hen a na, ka eŋgeren kwôlê wôni ré kwôy. Na tu kwôlê ené kelêŋge hen, aŋga yôŋ yôŋ ka ken eŋgeriɲ Iban naɲ henen na, ôbi a béŋge. 24Kwôy kemnêŋ kemnêŋ kôba, ken eŋgere ani naɲ henen ré tô. Eŋgeréŋge aɲ ka uɲé aɲ bi yerŋge ré derêŋge cerêd.» 25«En kelêŋge kwôli are bay ka kêm hen naɲ gwosore niɲ. Niɲba, wulêri a nêmê na, na kelêŋge na naɲ gwosore ré niɲ. Niɲba, na kelêŋge kwôli Iban waŋ ta. 26Wulê bi wo hen na, ka eŋgeré are naɲ henen ɗiba, na uwôliɲ Iban are wô sarŋge ré niɲ. 27Wôsa Iban bi naɲ yiri geyéŋge, wô wo ken geyen men, kené bi bôrŋge san a mega wo ené hena na ligiri a a men. 28En hena na ligi Iban a a ené era sa terare a nà. Haw hen, na hena sa terare a nà, herê ligi Iban a.» 29Bay tôri kôli iyôŋ ba: «Gel, haw hen ju kôl kwôli Ibam waŋ a ta men, ju kôl gwosore tôni ré men. 30Haw hen, nini hôn wo jeré hôn are kêm aɲ kwôlê wo kwôni ɗa eŋgerem tô kôba, ju hôn niɲ. Na ôbi á, niné bi bôrni sam a wo jeré hena na ligi Ibam a hen.» 31Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ken hôn niɲ ba? 32Wulêri nêm niɲ wo ka useriɲ aɲ i ba a wayê kwini erê erê aɲ ka ɗén penen. Niɲba, ena penen ré, wôsa Iban na naɲ en. 33Na en kelêŋge kwôli are bay ka hen, bi kené uwôɲ bô jalê legen a. Ka geliɲ gusiɲ sa terare a nà, niɲba, ken ɓu bôrŋge iyêre wôsa en gôliɲ sa néé wo sa terare a nà niɲ.»


text: 1Nyini sin, na ma ti akonvi be ŋga aŋgoro, ka jama beberebe akonvi, bu ŋa, “ Haleluya, ya kansi Nyɛmɛ, ya Mi Nyɛmɛ n ama ya nya tiide a, yiri ti kpiri ni yikofɔ a. 2I di jɔrɛ ni i atin su, ni nahɔrɛ wɔ. Wɔ di bara sakara n jɔrɛ, yiri bo i maari durunya n nufɔm kɛrɛ kpini nbaram na bu kɔ somaya na bu yo sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm kɛrɛ, na wɔ cin i sui, dama yiri yo kuunri Nyɛmɛ akɔɔm n a.” 3Na jama n bo bu wo aŋgoro n akaaki ayɛ bu konvi su atiɛn ase ka, “ Haleluya . Sin n bo i sudi miɛ ni ŋmisini n suyasu sukɔ aŋgoro haari ni saŋga bo i la má awieeri.” 4Na nkpiɛnkpiɛn aburanyɔ ni nnam, ni deke ŋgɔɔfɔ nnam sukutu sukansi Nyɛmɛ bo i tana fɛmɛya biɛ n su ni, na bu se ka, “Ami. Haleluya .” 5Na akonvi be afite fɛmɛya biɛ n nu, i ŋa, “Ambɛrɛ Nyɛmɛ akɔɔm kɛrɛ, tarakam ni nfaŋgafɔm, bo am soro Nyɛmɛ ni, am kɛrɛ kansi i duma.” 6Na ma ti akonvi be naŋmiɛ ŋga, i ti ka jama beberebe suyo naŋmiɛ wɔ, na i yo naŋmiɛ, kabo nzue soŋgi na i yo naŋmiɛ ni, na i kaaki ti kabo nzue tiɛntiɛn na i yo naŋmiɛ ni, i ŋa, “ Haleluya, Ya Mi Nyɛmɛ Fɛmɛ Kpiri n adi i fɛmɛya n kisa. 7Am ma ya ahore jɔ na ya yo ya kunnu koroowa, na ya wura i kpiri, dama saŋga n aju bo Bɔmbaa ni já i konya ni, konya n gusu asɛsɛ i ŋu su aŋminda i. 8Nyɛmɛ ama i sutura casi fofoe papasi ka i fa kara.” Sutura fofoe papasi n la Nyɛmɛ minɛm sakpa yoowam ni. 9Na mɛrɛkɛ n ase m ka m kɛrɛ ka, “Terefiɛ wo minɛm bo Bɔmbaa n abaandi bu ka bu ba di konyaya diire n be i dɔ.” Na wɔ kaaki ase ka, “Ahin nɔaniɛ ti nahɔrɛ wɔ, i fite Nyɛmɛ dɔ ɔ.” 10Na ma kutu i jaa bu asiɛŋgu ka m su i, na wɔ se m ka má m yo sɔ, ama, m kansi Nyɛmɛ ŋgumi. Na wɔ kaaki ase m ka, “M ti u beŋgu akɔɔ, ni u ninbaam bo bu di Yesu daani kere minɛ n be wɔ.” Jɔrɛ n kɛrɛ bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm kaanri i ni, bu diiri ahin Yesu n daani wɔ. 11Na ma ŋu ka aŋgoro ateke, kpeŋga na ma ŋu kpɔŋgɔ fofoe be, bu fere bo i tana su n duma ka, Bo i la Dabuŋu ni Nahɔrɛfɔ, i di minɛm jɔrɛ kabo i ti ye ni ka i di bu nahɔrɛ su wɔ, na i kun i luɛ ni nahɔrɛ su. 12I nyumbaa kɛrɛ je ka sin fofoe, na i butu fɛmɛya kere beberebe i tii su. Duma kɛrɛɛwa be mata i, be si má nyini duma ni, má ka yiri ŋgumi si a. 13I wura sutura yorom barasu be bo ba fa i awura mbunja nu, na bu fere sɔnɔ n duma ka Nyɛmɛ Nɔaniɛ. 14Na Nyɛmɛ sojam bo bu wo aŋgoro n fun kpɔŋgɔ fofoe su i su, bu wura sutura casi fofoe papasi. 15Takobe nana bo i fá kunma durunya n nufɔm wo i nɔɔ nu, na i bíta bu kekereke kabo naŋkasi fa bulaari kɔrɔma tu bo i naanim barasu ni, na i tíɛntiɛn bu su kabo bu fa baka suuwa gɔ kunma nu na bu miɛmiɛ yi i nzue ni, dama Micɛra Nyɛmɛ Kpiri n afa yaa agaya. 16Ba kɛrɛ i duma i sutura n su, ni i jaa sɔɔwa su ka, “Nfɛmɛm kɛrɛ Fɛmɛ ni mibiɛm kɛrɛ Mibiɛ.” 17Na ma ŋu mɛrɛkɛ be ka i jina wiɛ n su, na wɔ yɛ i konvi su atiɛn faŋga su ase anumam kɛrɛ bo bu tu aŋgoro na bu di niɛ n ka, “Am bra na am ba tiɛn am nɔɔ na am di ahin diire beberebe n bo Nyɛmɛ sufa ma am ni, 18am ba di nfɛmɛm ŋuniɛmbaa, ni sojam nkpiɛnm ŋuniɛmbaa, ni nfaŋgafɔm ŋuniɛmbaa, ni kpɔŋgɔ niɛ, ni minɛm bo bu fun kpɔŋgɔm n ŋuniɛmbaa, ni adamande barasu kɛrɛ ŋuniɛmbaa, bo bu ti akɔɔm ni bo ba de bu tii, ni bo bu ti minɛ ŋgbiŋgbirim, ni bo bu ti minɛ kan kanm ni.” 19Na ma ŋu boro neŋgendɔrɛ n ni durunya n nu nfɛmɛm, ni bu sojam, ka, ba tiɛn bu nɔɔ acici na bu kun luɛ ni yiri n bo i tana kpɔŋgɔ fofoe n su ni, ni i jama nbaam. 20Na ba tara boro neŋgendɔrɛ n ni kɔrɛfɔ n bo i yo i ŋu ka i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ ni. Yiri yo yoori alekutura sam boro neŋgendɔrɛ n nyunu, na wɔ dadaka minɛm bo bu deeri boro neŋgendɔrɛ n anyaari seewa na ba su i amɔɛ ni. Na ba fa boro neŋgendɔrɛ n ni kɔrɛfɔ n ni bu ŋgɔɔ aji sin n nu, bo i je ka ferewita na i da ka tieku ni. 21Minɛm bo bu kaari ni, na yiri n bo i tana kpɔŋgɔ n su n afa takobe n bo i wo i nɔɔ nu n akun bu kɛrɛ. Na anumam kɛrɛ adi niɛ na bu kunnu ayi.


text: 1Na saŋga bo Yesu wo natiiri su ni, na wɔ ŋu sɔnɔ be, bu wuuri i ni, i ti anyinsin wɔ. 2Na i susufɔm n abisa i ka, “Ya Kerefɔ, nzu ti ye bu wuuri ahin sɔnɔ ni anyinsin a? I wufɔm yoori satiɛ, nzɛn i dɛɛ satiɛ a?” 3Na Yesu ase bu ka, “I ti má i ni i wufɔm be mmɔɔ satiɛ dɛɛ ti, ama, Nyɛmɛ koro ka minɛm ŋu kabo i yo alekutura sa fa ma i a. 4Kabo wiɛ toko wo bɛrɛ ni, am ma ya yo yiri n bo wɔ sunma m juma ni. Ale bá san bo be koro yo má juma be. 5Kabo m toko wo durunya n nu ni, mini ti durunya n nufɔm wein a.” 6Yesu seeri sɔ ni, na wɔ yi nanzue agɔ asiɛŋgu, na wɔ fa akpita naatiɛ afa abɔrɔki anyinsin nyumbaa nnyɔ n kɛrɛ. 7Na wɔ se i ka, “Kɔ na a kɔ ŋmisi u nyunu Silowam bura n nu.” Silowam n bu la ka, ba sunma i wɔ. Na wɔ kɔ aŋmisi i nyunu n na wɔ ŋu asi, na wɔ kaaki aba awuru. 8Na i lamɔkɔm ni minɛm bo bu yo ŋuuri i saŋga kɛrɛ ka i sere ni, abisa ka, “Má ahin sɔnɔ ni yo tana fɛn sere n a?” 9Nbem ŋa, “Yiri a.” Nbem gusu ŋa, “Má yiri a. I feremafɔ a.” Na yiri n mmɔɔ ni i tii suse bu ka, “Mini a.” 10Na ba bisa i ka, “Ye i yoori sɛ ye u nyumbaa n ateke a?” 11Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ n bo bu fere i ka Yesu ni, yiri kpitaari naatiɛ bɔrɔkiiri m nyumbaa n a. Na wɔ se m ka m kɔ Silowam bura n nu, na m kɔ ŋmisi m nyunu. Na ma kɔ aŋmisi, kpeŋga na ma ŋu asi.” 12Na ba bisa i ka, “Ye yiri n wo ni?” Na wɔ se bu ka, “M si má.” 13Na ba fa sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin n akɔ Farasifɔm dɔ. 14Nyini cɛɛn n bo Yesu kpitaari naatiɛ na i fa tekeeri anyinsin nyumbaa n tiiri Ŋumiyi cɛɛn wɔ. 15Nyini ti, na Farasifɔm gusu akaaki abisa i ka, “I yoori sɛ ye a ŋuuri asi a?” Na wɔ se bu ka, “I faari naatiɛ bɔrɔkiiri m nyumbaa n a, na ma ŋmisi i, na ma ŋu asi.” 16Na Farasifɔm nbem ase ka, “Ahin sɔnɔ n fite má Nyɛmɛ dɔ, dama i bita má Ŋumiyi cɛɛn ciire ni.” Ama, na nbem gusu ase ka, “I yo sɛ ye satiɛyofɔ koro yo alekutura sam ka ahin ŋusu sɔ a?” Na bu kɛrɛ nɔɔ awo i ŋguŋgumi. 17Na ba kaaki abisa sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin bekun ka, “Ye wɔrɔ bo wɔ teke u nyumbaa ni, a bu i sɛ wɔ?” Na wɔ se ka, “I ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ.” 18Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n ade má ka i yo tiiri anyinsin wɔ, ye i ŋu asi kisa, má ka bu ba fereeri i si, ni i ni, 19na ba bisa bu ka, “Am wa n bo am ŋa am wuuri i na i ti anyinsin ni, yiri la ahin? Ye i yoori sɛ ye i ŋu asi kisa a?” 20Na i si, ni i ni abɔ bu nu ka, “Ya si i ka i ti ya wa a, ya wuuri i anyinsin wɔ. 21Ama, ya si má kabo i yoori barasu na i koro ŋu asi kisa ni, yɛrɛ gusu kaaki si má sɔnɔ bo i tekeeri i nyumbaa ni. Wɔ ju i tiɛŋgu sɔnɔ, am bisa i, yiri mmɔɔ ni i tii sé am.” 22Deke bo i ti na i si, ni i ni seeri sɔ ni, bu soroori Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n ahore wɔ, dama Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n adu mɔ ase ka sɔnɔ kɛrɛ bo i seeri ka Yesu ti Kristo Tiidefɔ ni, bu fɔ́n i mi fite bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu wɔ. 23Nyini dɛɛ ti ye i si, ni i ni seeri ka, “Wɔ ju i tiɛŋgu sɔnɔ, am bisa yiri mmɔɔ ni i tii n a.” 24Na ba kaaki afere sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin n bekun, na ba se i ka, “Niɛ Nyɛmɛ ti, na a jɔjɔ nahɔrɛ. Yɛrɛ si ka ahin sɔnɔ n ti satiɛyofɔ ɔ.” 25Na wɔ se bu ka, “Nzɛn i ti satiɛyofɔ ɔ, i ti má satiɛyofɔ ɔ, mini si má. Deke bo m si i n la ka, m yo tiiri anyinsin wɔ, ama, kisa m ŋu asi.” 26Na ba bisa i ka, “I yoori u sɛ wɔ, ye i tekeeri u nyumbaa n sɛ wɔ?” 27Na wɔ bɔ bu nu ka, “Ma du mɔ ase am kabo i tekeeri m nyumbaa ni, ye am ade má. Ye nzu ti ye am koro ka m kan kere am bekun a? Ambɛrɛ gusu, am koro ka am yo i susufɔm wɔ, nzɛn sɛ?” 28Na ba tɔ i ŋu ni nzukɔ kpiɛ ase i ka, “Wɔrɔ ti nyini sɔnɔ n susufɔ a, yɛrɛ yiri, ya ti Moyisi dɛɛ susufɔm wɔ. 29Ya si ka Nyɛmɛ yo jɔjɔɔri Moyisi dɔ a, ama, nyini sɔnɔ n yiri, ya si má i fiteebiri n mmɔɔ.” 30Na wɔ se bu ka, “Ahin ti alekutura wanla, am si má i fiteebiri, ama, wɔ teke m nyumbaa. 31Ya si ka Nyɛmɛ de má satiɛyofɔ nyɛmɛsere, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su Nyɛmɛ atin su, na i yo i sa koroowa, Nyɛmɛ de i sere wɔ. 32Fite durunya n bumboori, sɔnɔ be nya ti má ka be ateke sɔnɔ bo bu wuuri i na i ti anyinsin nyumbaa. 33Nzɛn má ahin sɔnɔ n afite má Nyɛmɛ dɔ, má i koro yo má pui.” 34Na ba se i ka, “Wɔrɔ yiri, bu wuuri u satiɛyofɔ ɔ, ye wɔrɔ koro ka a kere yɛrɛ a?” Na ba fɔn i afite. 35Yesu tiiri ka ba fɔn ayi sɔnɔ n ni, na wɔ kɔ aŋu i, na wɔ bisa i ka, “A yo Adamande Wa n yarada a?” 36Na sɔnɔ n abisa i ka, “M Mibiɛ, yiri la ŋma a? Se m na m yo i yarada.” 37Na Yesu ase i ka, “A ŋu i e, yiri la mini n bo m sujɔjɔ u dɔ ni.” 38Na sɔnɔ n ase i ka, “M Mibiɛ, ma yo u yarada.” Na wɔ kutu Yesu nyunu akansi i. 39Na Yesu ase ka, “M baari durunya n nu ka m ba di minɛm jɔrɛ wɔ, na bo bu ŋu má asi n ŋú asi, na bo bu ŋu asi n yó anyinsinm.” 40Farasifɔm nbem bo bu woori i bi dɔ n tiiri sɔ ni, na ba se i ka, “Ŋka a ŋa a se ka yɛrɛ gusu ti anyinsinm wɔ lɛɛ fan?” 41Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn má am ti anyinsinm, má am la má ŋgasi, ama, kabo am nya ŋa am ŋu asi ni, am toko la ŋgasi lɛɛ.”


text: 1Tɔ, fa kɔ dekem bo bu kpiɛ bu kɔm yo tiɛ fa ma amɔɛm dɛɛ jɔrɛ, ya si ka ya kɛrɛ la si. Ama, si ka nyini n sɔ ma minɛ wura bu ŋu kpiri wɔ, ama, koro yiri, i buka sɔnɔ ɔ, na i woowa ti kpa. 2Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo i ŋu ka i si deke be, i mi nya la má si nahɔrɛ su kabo má i sunsun ka i si i ni. 3Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro Nyɛmɛ ni, Nyɛmɛ si yiri wɔ. 4Nyini ti, fa kɔ kabo minɛm di amɔɛ tiɛ diirem ni, ya si ka amɔɛ ti má pui durunya n nu, na nyɛmɛ be wo má bɛrɛ sin ya Nyɛmɛ ni ŋgumi kpein ŋu. 5Haari nzɛn dekem bo minɛm ŋa bu ti amɔɛm wo aŋgoro ni asiɛŋgu fɛn, na nzɛn i ti nahɔrɛ ka amɔɛm ni mibiɛm dɔŋgu wo bɛrɛ mmɔɔ, 6yɛrɛ dɔ, Nyɛmɛ kun n kpein wo bɛrɛ a, yiri la ya Si Nyɛmɛ, yiri yo yiiri deke n kɛrɛ a, ya wo bɛrɛ ma yiri wɔ. Ya kaaki la Mibiɛ kun n kpein wɔ, yiri la Yesu Kristo, Nyɛmɛ ma yiri yiiri deke n kɛrɛ a, i dɛɛ ti ye ya wo bɛrɛ a. 7Ama, má sɔnɔ kɛrɛ la nyini si n a, nbem wo bɛrɛ bo ba su amɔɛm acɛ, nyini ti, haari ni kisa nzɛn bu diiri nyini diire n be, bu sunsun ka bu toko di amɔɛ tiɛ niɛ wɔ, na bu sunsunni suma bu nnyɔ nnyɔ ɔ, ka bu ti má casi. 8Nyɛmɛ de má ya diire dɛɛ ti, nzɛn ya diiri i, i buka má ya pui, nzɛn ya di má i gusu, i kpiɛ má ya su. 9Ama, am si am ŋu sa, ambɛrɛ bo am ade am tii ni, na má am yo sa be bo i ma am niwa n bo i jaa kpaasi, yiri n bo i yarada ti má biiwa ni. 10Nzɛn sɔnɔ bo i sunsunni n ti nnyɔ nnyɔ n ŋu ka wɔrɔ bo a la nyini si n sɔ wo amɔɛ awuru n nu sudi amɔɛ diire be, nyini ma i ahoresi ka i di be na i niɛ a, má sɔ? Ɛɛn, i mi dí ɔ. 11A yoori sɔ, u si n dɛɛ ti, a suma u niwa n ka ŋgbɛɛn lɛɛ, yiri n bo i yarada ti má biiwa ni. Yiri gusu ti u niwa bo Kristo wuuri i dɛɛ ti wɔ. 12Nzɛn am yo sɔ, am suyo am ninbaam satiɛ wɔ lɛɛ, na am sufɔndɔ bu sunsunni bo i ti nnyɔ nnyɔ n lɛɛ, nyini n sɔ ni, am suyo Kristo gusu satiɛ wɔ lɛɛ. 13Nyini ti, nzɛn diire bo m di i, na i ma m niwa Kristofɔ bo i jaa kpaasi, m dí má niɛ bekun fieo, adena má m niwa n bo i jaa kpaasi.


text: 1Alla ara kinikini ma ma ka kawandili-bɔ-wɔlɛ kɛ di ma ma. Woletɔ ma ti kuri. 2Ma ara ko-dogonnɛ anubɛ miliya-koe bɛɛ boloka. Ma ti ko-wo-ko kɛ yanfanteyɛ la. Ado ma ti Allala kumɛ yɛlɛma foninyɛ la. Ma ye tonyɛ karanna gbɛ rɔ, woletɔ mɔgɛnu si a lɔn anu nyɛrɛ sɔndɔmɛ rɔ ma ye nya min Alla yala. 3Ado ma ye kibara-nyimɛ min kawandili bɔla, ni wo dogonnɛ, minnu bi nala halakila, a dogonnɛ wonu dɔrɔn de ma. 4Setanɛ min bi duninya kɛ kun na, wo ara a ma, anu ma ke lala Yisa la bawo anu yisi ara to pinpi rɔ. A ya a ma, anu ti ke kibara-nyimɛta waan yenna min bi malanna anu ye. Ado kibara-nyimɛ wo ye Kirasitita gbiliyɛ kɛla ko la. Allala muninyɛ nyɛrɛ le ale la. 5Ma sa ma nyɛrɛta koenu kawandili bɔla. Ma ye kawandili bɔla ko Yisa Kirasiti, Mari le. Ma ko male nyɛrɛ le wota wɔli kɛlɛnu na Yisala ko la. 6A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, “Waan ni bɔ pinpi rɔ!” Ado Alla kelan wo le ya ala waan lamalan ma yisi rɔ alako ma ni Allata gbiliyɛ lɔn min bi malanna Yisa Kirasiti yakɔrɛ ma. 7Nba, wodi ti ke kibara-nyimɛ min sanna, wo ye male min bolo, ma mani de dɔrɔn iko bɔnku-dagɛnu. Wo si a yira ko Allata sɛnbɛ ye fan bɛɛ marala. Atɛ le, mata ma. 8Ma tɔrɔnɛ wati bɛɛ kɔnɔ nɔ ma sɔrɔn ma ma. Ma kɔndɔfilinɛ kɔnɔ ma yigi tɛgɛni ma mumɛ! 9Ma yogenu siya kɔnɔ Alla ma ma boloka. Ma madumanɛ wati donu tɔ kɔnɔ ma halakini ma. 10Ma ye Yisala sayɛ dununa ma bagbu-fagatɛnu tɔ, woletɔ ata niyi fanan si yen ma bagbuyinu tɔ. 11Ma ye saya-masibɛ kɔrɔ Yisala ko la tuma-wo-tuma alako ata niyi ni yen ma bagbu-fagatɛ kɛnu tɔ. 12Ma ye ma niyi filila tuma-wo-tuma alako wo ni habadan-nimayɛ sɔrɔn. 13A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, “N bara dɛnkɛninya, woletɔ n kumara.” Dɛnkɛninya kelan wo ye male fanan bolo. Woletɔ ma ye kawandili bɔla bawo 14ma ya a lɔn ko Alla min ya Mari Yisa lawuli ka bɔ sayɛ rɔ, wo si male fanan nawuli. A si ma lawuli bawo mabɛ Yisa ye kan kelen tɔ. A si ma dama ladɛn ma nyɔgɔn fɛ a yakɔrɔ. 15Wo dama ye kɛla ka a tɛgɛ wole ma. Nba, Allata hinɛ min bi kela mɔgɔ siyaman ma nya min, anu siyaman si baraka bira Allata gbiliyɛla ko la wo nya na le. 16Ka a tɛgɛ wo ma, ma ti bandan. Ado hali ma bagbuyi ye fagala doni-doninyɛ ma, ma niyi min bi ma rɔ, wo ye kurayala tele-wo-tele. 17Nba, ma ara tɔrɔya-kunduni kɛ sɔrɔn min ti a laban kɔnɔ wo si habadan-gbiliya-belebele di ma ma, min kolo tɔrɔyɛ wo ko pirr! 18Fan minnu si yen, ma sa ma yɛ sɔla wonu na, fɔ mɔgɛ ti ke minnu yenna. Ma ye min yenna, wo si wati-kunduni-dɔrɔn bɔ kɔnɔ min ti ke yenna, wo si to a la tɛban!


text: 1N diyana-mɔgɛ Tiyofilasi, koe kɛ min bɛɛ ara ma mɔgɛnu tɛma, mɔgɔ siyaman bara wuli wonu sɛbɛ tinɛ. 2Kebi a dabira tumɛ, minnu ya koe kɛnu tayen ka wo kilayɛ lake ma ma, anu ya wo bɛɛ sɛbɛ iko a fɔra ma ye nya min. 3N bara koe kɛ bɛɛ karan ka a fɛsɛfɛsɛ a kin na, woletɔ kebi a fɔlɔfɔlɛ, n miriya rɔ, a kin ka a sɛbɛ a kilɛ fɛ ka a lata i ma. 4N ya kɛ ma min na, wo le i wara hɛnkili sɔrɔn min bɛɛ ma kɛ la, tonyɛ le wo bɛɛ la. 5Kɛ bɛɛ dabirara wo tumɛ Hɛrodi ye mansayɛ la Yudiya nyamanɛ rɔ. Saraka masɔlɛ do ye nyɔ, a tɔgɛ Sakaraya min bɔra Saraka Masɔla Abaya bɔnsɔn rɔ. Ala musi tɔgɛ le Ilisabɛti. Wo fanan bɔra Saraka Masɔla Aruna bɔnsɔn rɔ. 6Anu filɛ bɛɛ telennɛ Alla yala. Anu ya Marita tɔn anubɛ sereya bɛɛ bira a kila bɛrɛbɛrɛ fɛ. 7Anu ma den sɔrɔn bawo Ilisabɛti, gbandɛ le. Ado anu filɛ bɛɛ ara kɔrɔya kati! 8Lunyɛ do, Sakarayata saraka-masɔ-nyɔgɛnu bi anuta wɔli kɛla Alla ye Bato Bɔn la. 9Anu ya ale Sakaraya yabɔ koron-nakɛ fɛ ko a ni don Mari Bato Bɔn la ka fen-suma-diyamɛ mintan iko anuna namu ye nya min. 10Ado fen-suma-diyamɛ mintan tumɛ, mɔgɛ minnu nadɛnnɛ luyi ma, wonu bi madiyali kɛla. 11Sakaraya sɔnɛ fen-suma-diyamɛ mintan tinɛ bolo nyimɛ rɔ tumɛ min, Marita melika bɔra gbɛ rɔ a ye feu! 12A ya melika yen tumɛ min, a kɔndɔfilita ka kilan kati! 13Kɔnɔ melika ya a fɔ a ye ko, “Sakaraya, i kana kilan! Alla ara ila madiyalɛ lamɔɛn. Ila musi, Ilisabɛti si den kei sɔrɔn i ye. I ni a tɔgɔ sa Yɔni. 14Dan wa sɔrɔn tumɛ min, wo si ma sewa-belebele la! Mɔgɔ siyaman fanan si sewa wo fɛ 15bawo dan wo si ma mɔgɔ ba la Mari yala. Fenfen min si mɔgɔ bira iko baan, a kana wo min. Ka a dabira a sɔrɔn wati ma, a si fa Allata Ni Sɛnimɛ la. 16A si Isirɛla ka siyaman nana tun anuta Mari Alla ma. 17Ale fɔlɔn si na Mari yarɔ fanka anubɛ sɛnbɛ la iko Nɛbi Ilaya. A si dannu anubɛ anu fanu ma kelen na. A si kalabantenu yɛlɛma ko anu ni miriya latelennɛ sɔrɔn. A si Allala mɔgɛnu tabɛn Mari ye feu!” 18Sakaraya ya a fɔ melika ye ko, “N si la kɛ la kama? Nde ara kɔrɔya. Nna musi fanan bara kɔrɔya.” 19Melika ya a yabi ko, “Melika Yibirila le nde la. Nde le sɔnɛ Alla yakɔrɔ. Ale le ya n sɔ i wara kibara-nyimɛ kɛ fɔ tinɛ. 20Kɔnɔ i ma la nna kumɛ la ko a si bɔ a la ala wati-latɛgɛnɛ rɔ serr! Nba i ma la wo la min kɛ, woletɔ i si boboya. N bara kumɛ min bɛɛ fɔ i ye wo la, fɔ wonu ba bɔ a la yanni i ni to kumala.” 21Mɔgɛnu bi Sakaraya makɔnɔ tinɛ nun, anu bi anu mirila ni min bara ma a la. A ara mɛ Alla Bato Bɔn burɔ. 22A bɔra tumɛ min, a ma ke kumala anu ye. Woletɔ anu ya a lɔn ko a ara ko-rayirɛ do yen Alla Bato Bɔn la. A ya tamasere kɛ anu ye a bole la bawo a ma ke kumala. 23A banta wɔlila Alla Bato Bɔn la tumɛ min, a sɛgira ala bɔn la. 24Wo kɔma, ala musi Ilisabɛti ya buyi bi. A ya karɛ loli bɔ, a ma bɔ bɔn la. 25Ala musi ko, “Nba, wo ma a yen Mari ara n dɛnbɛ nya min? A ara nna miliya-koe bɔ n ma mɔgɛnu yala!” 26Ilisabɛti buyi karɛ wɔrɛ, Alla ya melika Yibirila lata Kalili sigisɔn rɔ soe do rɔ min tɔgɛ Nasarɛti. 27A kumara sunkurun-nasɔlɔnɛ do ye min mabiranɛ kei do bolo. Ala kei tɔgɛ Yusufu, Mansa Dawuda bɔnsɔn kɔni. Sunkurun-nasɔlɔnɛ wo tɔgɛ le Mariyama. 28Melika nara a wara ka a fɔ a ye ko, “I yisi sa! Mari ye i fɛ. A ara ata duwɛ layigi i kuma!” 29Ka a tɛgɛ melikala kumɛ ma, Mariyama kɔndɔfilita kati! A tora a mirila kumɛ wonu kɔrɛ ma. 30Wo kɔma, melika wo ya a fɔ a ye ko, “Mariyama, i kana kilan bawo i wara Alla hɛnɛ. 31I si buyi bi ka den kei sɔrɔn. I si a tɔgɔ sa Yisa. 32A si ma mɔgɔ gbiliyanɛ la. Anu si a kele ko Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, wota Dan. A benba Mansa Dawuda ya mansayɛ min sɔrɔn, Mari Alla si wo di a ma. 33A si mansayɛ kɛ Yakoba bɔnsɔnnu kun na! Ado ala mansayɛ ti ban habadan!” 34Mariyama ya a fɔ melika ye ko, “Sunkurun-nasɔlɔnɛ le nde la. Kɛ si ke mala kama worɔ?” 35Melika ya a yabi ko, “Allata Ni Sɛnimɛ si yigi i kuma. Allatalata sɛnbɛ si na i kuma iko ninɛ. Ka a tɛgɛ wo ma, anu si den sɛnimɛ wo kele ko Allatalata den kei. 36I miri i na kelen nyɔgɛ Ilisabɛti ma. A fɔra ko a ti ke den sɔrɔnna. Kɔnɔ hali a kɔrɔyanɛ kɔbɔkɔbɔ, a buyi karɛ wɔrɛ le kɛ la! 37Ado Alla ti kuri fenfen ma.” 38Mariyama ko, “Marita yɔɔn nɛ le nde la. Alamɛ a mara n ye iko i wara a fɔ nya min kɛ la.” Wo kɔma, melika sɛgira. 39Tele dande kɔma, Mariyama ya a rabɛn tiriya ka ta soe do rɔ Yudiya nyamanɛ rɔ kɔnkɔ siyaman bi kan min. 40A tara Sakarayala bɔn la Ilisabɛti kɔndɔn tinɛ. 41Ilisabɛti ya Mariyamala kɔndɔli kan lamɔɛn tumɛ min, a buyi ye a la dan min na, wo ya a mamaga Ilisabɛti burɔ. Ilisabɛti fara Allata Ni Sɛnimɛ la. 42A kumara a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Duwa-dan le ile la musinu tɛma! I ye nala dan min sɔrɔnna, duwa-dan le wo la! 43Ko n Mari na ara na n kɔndɔn tinɛ, ko wɛ kɛ mara n ye kama? 44Ado n ya i kɔndɔli-kan lamɔɛn tumɛ min, dan ya a mamaga n burɔ sewɛ la. 45Mɔgɔ-sewanɛ le ile la bawo Mari ara kumɛ min fɔ i ye, i wara la wo la ko wo si bɔ a la.” 46Mariyama ko, “N bi Mari tantola n yisi bɛɛ la. 47N niyi sewanɛ nna kisilɛ Allala ko la 48bawo a ara a fonde to nde, ala yɔɔn nɛ ko! Ka a bi bi ma, mɔgɛ bɛɛ si n kele ko duwa-dan 49bawo Alla Sɛnbɛ Bɛɛ Tigi ara ko ba ma n ye. A tɔgɔ sɛnima. 50Ka a bi n benba benbɛnuta wati ma ha ka yigi, min bɛɛ kilannɛ Alla la ka a sako kɛ, a si kinikini wonu ma. 51Alla ara a kɔɛn-sɛnbɛmɛ rasagan ka mɔgɔ-wasinɛnu tanyɛnsɛn anubɛ anuna miriya bɛɛ. 52Alla ara mansa-sɛnbɛmɛnu nayigi ka bɔ anuna sigi tinɛnu tɔ. Minnu famayiginɛ, a ya wonu nayɛlɛ. 53Alla ara kɔnkɔtoenu nafa fen nyimɛnu na. A ya fen-tiginu nasɛgi anu bolo takolɔn. 54Ma benbanu anubɛ Alla sarata min na, a ma nyina wo ko. A nara ka kinikini ala wɔli kɛlɛ Isirɛla ma. 55A ara a hɛnkili to ala kinikinɛ ko Iburayima anubɛ a sibole bɛɛ ye habadan!” 56Mariyama ya karɛ sawa bɔ Ilisabɛti fɛ. Wo kɔma, a sɛgira a warɛ. 57Ilisabɛti buyi lamagara. A muira den kei la. 58Mari ara ko-nyima ba min kɛ a ye, a sigi-nyɔgɛnu anubɛ a na kelen nyɔgɛnu ya wo lamɔɛn ka sewa a fɛ. 59Dan wo tele segin nyɔgɛ, anu tara a la a lakemininya tinɛ. A sɔgɛ ye anu na nun ka a tɔgɔ sa a fa la, Sakaraya. 60Kɔnɔ a na ko, “Ade! A tɔgɔ si sa ko Yɔni.” 61Anu ya a fɔ a ye ko, “Kɔnɔ i bɔnsɔn tɔgɔ sa wo nya!” 62Woletɔ anu ya a fa manyinika bolo lamagɛ rɔ ni dan wo tɔgɔ si sa min na. 63Sakaraya ya kɛdi makele ka a sɛbɛ ko, “A tɔgɛ le Yɔni.” Anu dama kawara! 64Wo wati nyɛrɛ rɔ, Sakaraya nagan lafulenta, a kera kumala tun. A ya Alla tantoe dabira. 65A sigi-nyɔgɛ bɛɛ kilanta ha ka a dan natenbi. Kibarɛ kɛ nyɛnsɛnta Yudiya kɔnkɔ-nyamanɛ bɛɛ rɔ. 66Min bɛɛ ya a lamɔɛn, wonu ya anu miri wo ma ka nyinikalɛ sa ko, “Dennɛ kɛ si na ma nfen na?” Ado bɛɛ ya a lɔn ko Marita sɛnbɛ ye a fɛ. 67Yɔni wo fa Sakaraya fara Allata Ni Sɛnimɛ la ka wɔlɔyiyɛ kɛ. A ko, 68“Ma ni Mari tanto, Isirɛlata Alla kɔni bawo a nara ka ala mɔgɛnu dɛnbɛ ka anu hɔrɔya. 69A ara kisilɛ-sɛnbɛmɛ lawuli ma ye min bɔnɛ Mansa Dawuda bɔnsɔn rɔ. 70Alla ya lanyiri kiri ala fɔlɔ-nɛbi-sɛnimɛnu baraka rɔ ko 71a si ma kisi ka ma bɔ ma yogenu bolo. Minnu bara ma kon, a ya ma bɔ wonuna sɛnbɛ kɔrɔ. 72A ko a si kinikini ma benbanu ma nun ka a fonde to ala sarama-kan-sɛnimɛ ko. 73A ya lanyiri ba kiri ma benba Iburayima ye 74ko a si ma kisi ka ma bɔ ma yogenu bolo. A sɔnta ko ma ni wɔli Alla ye hali ma ma kilan. 75Ma ni ma mɔgɔ-sɛnimɛ anubɛ mɔgɔ-telennɛnu na a ye ma siyi-tele-bɛɛ kɔrɔ.” 76Sakaraya ko tun, “Nna dan, Alla Min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, anu si i kele ko wola nɛbi. Ile fɔlɔn si ta Mari yarɔ ka kilɛ rabɛn a ye. 77I si hɛnkili di ala mɔgɛnu ma anu si kisi-koe sɔrɔn nya min hakɛ-makoto-koe fɛ 78bawo mata Alla, kinikini anubɛ hina tigi le. Ma kisilɛ ye nala ma wara la iko sun-tele-tiyi. 79Minnu siginɛ pinpi rɔ anubɛ sayɛ ninɛ kɔrɔ, a si malan wo bɛɛ ye ka mala tagama-nya yira ma la yisi-kimɛ kilɛ fɛ.” 80Dan wo koloyara ka sɛnbɛ sɔrɔn Alla wara-koe rɔ. A tora wula-da-rakolɔn rɔ ha a bɔ tumɛ kera gbɛ rɔ Isirɛla mɔgɛnu ye tumɛ min.


text: 1M ninbaam, deke bo m koro i m ahore su la ka, m minɛm Yisarelifɔm nya tiide, m nyɛmɛsere lɛɛ saŋga kɛrɛ. 2M si tenle su ka bu nyunu aboro ka bu su Nyɛmɛ atin n su nahɔrɛ su, ama, bu si má kabo bu yo na bu su i su. 3Dama bu si má atin bo Nyɛmɛ de minɛm ka ba yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ni, ama, bu kpini bu tiɛŋgu atin wɔ, na bu su i su. Nyini ti, na ba kete Nyɛmɛ atin ni, ba de má kabo Nyɛmɛ ŋa bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ni. 4I ti nahɔrɛ wɔ, ka Kristo juma n bo i yoori i ni, yiri kuunri nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ nɔɔ a, adena sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori i yarada, Nyɛmɛ de i mi ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ. 5Moyisi yo kɛrɛ fa kɔɔri kabo minɛ koro su nɔaniɛ kpamaawa n su, na bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, i ŋa, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ su, i mi nyá ŋgɔɔ.” 6Ama, fa kɔ kabo yarada dɛɛ ti, na sɔnɔ yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ ni, i ŋa, “Má a sunsun u ahore su ka, ŋma fún kɔ aŋgoro a?” Nyini la ka, i kɔ́ fa Kristo jura ba lɛɛ. 7Wara “Ŋma júra kunma ŋgoŋgo n bo i la má awieeri nu a?” Nyini la ka, i kɔ́ fa Kristo fun fite bo ba wum n nu ba lɛɛ. 8Deke bo i suse n la ka, “Nyɛmɛ nɔaniɛ n waari má ni wɔrɔ. I wo u nɔɔ nu, ni u ahorembaa mmɔɔ su.” Yiri la labari n bo ya kaanri i n fa kɔ yaradayo su ni. 9Nzɛn a teke u nɔɔ jɔjɔɔri minɛm nyunu ka, Yesu ti u Mibiɛ nahɔrɛ su, na a yoori yarada u ahore su ka Nyɛmɛ teŋgeeri i yiwee n nu, a nyá tiide. 10Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori yarada i ahore su, ye Nyɛmɛ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i teke i nɔɔ jɔjɔɔri minɛm nyunu ka wɔ yo yarada, nyini ma i nya tiide a. 11Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori i yarada, i mi dí má nyinsɛ.” 12Nyini ti, bo bu ti Yudafɔm, ni bo bu ti má Yudafɔm, bu la má kpakpaakinu, Micɛra kun ni ti bu kɛrɛ Mibiɛ a. Yiri ma minɛm kɛrɛ bo bu bo fere i duma deke kpa bo i la má aŋusu n a. 13Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i bo fereeri Mibiɛ n duma, i mi nyá tiide.” 14Tɔ, bu yo sɛ koro bo fere i duma, má ka ba du mɔ ayo i yarada? Ye bu yo sɛ koro yo i yarada, má ka ba du mɔ ati i jɔrɛ? Ye bu yo sɛ koro ti i jɔrɛ a, má ka be adu mɔ akan i labari kpa n akere bu? 15Ye bu yo sɛ koro kan i labari kpa n kere minɛm a, má ka be asunma bu minɛm dɔ? Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu, ka, “Bo bu suba kan Nyɛmɛ labari kpa n ma ya ni, bu natiiri yo fiɛ.” 16Ama, má sɔnɔ kɛrɛ soroori su deeri labari kpa n a, kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo seeri ni, ka, “Ya Mibiɛ, ŋma ayo ya labari n yarada? Ai, be ade má i.” 17Nyini ti, kana sɔnɔ ba yo Yesu Kristo yarada, má ka wɔ ti i labari kpa n ka, kana sɔnɔ gusu ba ti labari kpa ni, má ka be akan Kristo nɔaniɛ ni akere i. 18Ama, minɛ bo ba de má labari kpa ni, ba ti má jɔrɛ n wɔ, nzɛn sɛ a? Nahɔrɛ, ba ti i. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Ba bo ndoori abara ayɛ durunya n kɛrɛ nu, na bu nɔaniɛ aju asiɛn n kɛrɛ su.” 19M koro ka m bisa bekun ka, Yisarelifɔm ni, ba si má? Ba si. Moyisi du mɔ seeri ka, Nyɛmɛ ŋa, “M má am si kɔrɛ fa kɔ minɛm bo bu ti má daanfiɛ n nahɔrɛ su ni, m má am fa yaa fa kɔ minɛm bo bu la má ŋgɔnlɛ n ŋu.” 20Na Esaya ayo ahoresi, na wɔ se bu ka, Nyɛmɛ ŋa, “Haari minɛm bo bu yo niɛniɛ má m busu ni, m ma ba ŋu m. Na minɛm bo bu yo bisa má m busu ni, ma bɔ bu nu afa m ŋu akere bu.” 21Na Esaya akaaki ase fa kɔ Yisarelifɔm su ka, Nyɛmɛ ŋa, “Ale kɛrɛ bo i cin, m teŋge m saa fere nyini minɛm n wɔ, ama, bu ti atii kekereke ni ketemafɔm wɔ.”


text: 1Yinni Gusunɔn woodan kpakorora wãawa Filisitiban temɔ suru nɔɔba yiru. 2Ma Filisitiba ba ben yãku kowobu ka ben sɔrobu soka ba bu bikia ba nɛɛ, amɔna sa ko ka Yinni Gusunɔn woodan kpakoro te ko. I sun sɔ̃ɔwɔ nge mɛ sa ko koosina su ka tu wesia Isireliban mi. 3Ma ba bu sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, ì n Isireliban Yinnin kpakoro te wesiamɔ, i ku ra tu wesia kam dirum, adama baa ǹ n mɛren na, i suuru kanabun kɛ̃nu wɛ̃ɛyɔ, i ka bɛkura, kpa i gia yèn sɔ̃ u bɛɛ nɔmu doke sere ka tɛ̃. 4Ma Filisitiba ba nɛɛ, kɛ̃ɛ nirà sa ko wɛ̃ su ka suuru kana. Ma ba bu sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, i bwisinun weenasinu koowo wasi nɔɔbu ka maa gunɔnun weenasinu wasi nɔɔbu, ye kpuro ka wura, nge mɛ bɛɛ Filisitiban sinamba geeru nɛ, yèn sɔ̃ bara tee tera ta bɛɛ mwa ka bɛɛn sinambu. 5Yen sɔ̃na i ko i bwisinun weenasinu ko ka gunɔ ni nu tem sankumɔn weenasinu, kpa i Isireliban Yinni bɛɛrɛ wɛ̃. Sɔrɔkudo u koo win nɔman bunum kawa u bɛɛ wahala wunari bɛɛ ka bɛɛn bũnu ka bɛɛn tem min di. 6Ǹ n mɛn na, i ku bɛɛn gɔ̃ru bɔbiasia nge mɛ Egibitigibu ka ben sunɔ ba kua. I yaayo nge mɛ Gusunɔ u bu kua sanam mɛ ba ǹ Isireliba yɔ̃su ba doonɛ. 7Yen sɔ̃, i naa kɛkɛ kpaa koowo tɛ̃, kpa i naa mɛrobu tama yiru yi yi binu bom kɛ̃mɔ yi ba kun sugu dokere kpa i yi sɔri kɛkɛ ye sɔɔ, kpa i ka yin binu da yɛnuɔ. 8Kpa i Yinni Gusunɔn kpakoro te sua i sɔndi kɛkɛ ye sɔɔ, kpa i wuran yabu ye i nùn kua mi sua i doke kpakororu garu sɔɔ i yi teɔnɔn bɔkuɔ, kpa i nɛɛ yi yɔ̃su yi doona ka yin tii. 9Sanam mɛ yi doonɔ, i n yi mɛɛra. Yì n dɔɔ Bɛti Semɛsi gia Isireliban tem nɔɔ bura yerɔ, i n yɛ̃ ma Yinni Gusunɔwa u sun kɔ̃sa yeni kua. Adama yì kun kue mɛ, sanam mɛya i ko i gia ma n ǹ win nɔma ya sun so, ya yen naaru nawa. 10Ma durɔ be, ba kua mɛ. Ba naa mɛrobu yiru ye kasu ba yi sɔri naa kɛkɛ ye sɔɔ, ma ba yin binu kɛnusi yɛnuɔ. 11Ma ba ka Yinni Gusunɔn kpakoro te na ba yi kɛkɛ ye sɔɔ, ka kpakoro tè sɔɔ bwisinu ka gunɔnun weenasinu wãa mi. 12Ma nɛɛ yi, yi yande doona Bɛti Semɛsin swaaɔ tururu. Yi sumɔ yi ka swaa ye swĩi, yi dɔɔ sɔru sɔrum mɛ, yi ǹ gam gɛre. Ma Filisitiban sinamba yi swĩi dandankuru ba ka dɔɔ sere Bɛti Semɛsiɔ, Isireliban tem nɔɔ bura yerɔ. 13N deema Bɛti Semɛsigibu ba ben alikama gɛ̃ɛmɔ wɔwaɔ. Ye ba nɔni seeya, yera ba woodan kpakoro te wa, ma ba nuku dobu wɔri. 14- 15Ma naa kɛkɛ ye, ya dua Yosue Bɛti Semɛsigiin gberɔ, ya yɔ̃ra mi. Wee kpee bakaru gara wãa mi. Ma Lefiba ba na ba Yinni Gusunɔn woodan kpakoro te sua kɛkɛ yen di ka sere maa kpakoro te ta wuran yabu yeba mɔ, ma ba ye kpuro yi kpee baka ten wɔllɔ. Ma ba kɛkɛ yen dãa bɛsuka ba ka naa mɛro be Yinni Gusunɔ yãku dɔ̃ɔ mwaararugiru kua. Ma ba maa siarabun yãkunu kua dɔma te. 16Ye Filisitiban sinambu nɔɔbu be, ba wa mɛ, yera ba gɔsira Ekoroniɔ dɔma te. 17Bwisinun weenasii ni Filisitiba ba kua ka wura ba Yinni Gusunɔ wɛ̃ ben durum sɔ̃, ba nu kuawa wuu sinin sɔ̃, Asidɔdu ka Gasa ka Asikaloni ka Gati ka maa Ekoroni. 18Gunɔnun weenasii ni ba kua ka wura, nin geera maa kuawa nge mɛ Filisitiban sinambu nɔɔbu yen wusu nɛ si su gbãraru mɔ ka si su kun mɔ. Kpee baka tèn wɔllɔ ba kpakoro te yi, ta wãawa Yosue Bɛti Semɛsigiin gberɔ, ta sãa seeda sere ka gisɔn gisɔ. 19Yinni Gusunɔ u maa Bɛti Semɛsigibu gabu go domi ba win kpakoro ten sɔɔwɔ mɛɛra. Be u go mi, ben geera kuawa tɔnu wata ka wɔkuru. Ma be ba tie ba nɔɔgiru sua ba gɔɔ swĩ yèn sɔ̃ Yinni Gusunɔ u ben dabinu go. 20Ma Bɛti Semɛsigibu ba nɛɛ, wara u koo yɔ̃ra Yinni Gusunɔn wuswaaɔ, domi u dɛɛre. Nge weren miya kpakoro te, ta koo da tà n yara bɛsɛn min di. 21Ma ba sɔmɔbu gɔra Yarimun wuugibun mi, ba nɛɛ, Filisitiba ba ka Yinni Gusunɔn woodan kpakoro te wurama mini. I na i tu sua i ka da bɛɛn mi.


text: 1Tɔ, m ninbaam, ya koro ka am si kabo Nyɛmɛ ama Kristo jamam bo bu wo Makɛdoniya dɛɛ awɔrɛ n nu n adi i ahɔrɔma barasu ni. 2Saŋga bo bu wo wahara ni kekereke nu agaya ni, na ba kere kabo bu ahore ajɔ akɔ asin su, na ba ce aceerim beberebe ni bu ahorembaa kun, haari ni bo yaari ati bu agaya ni. 3M koro di daani ka bu maari bu faŋga nyaari wɔ, haari ba ma atara kabo má bu ma ni mmɔɔ. Bu koroyanu, 4na ba sere ya jande ka ya ma bɛrɛ mmɔɔ nya atin na bu saa wo nyini juma n nu, bo ya de aceerim fa ma Nyɛmɛ minɛm ni. 5Haari na ba yo akɔ atara kabo má ya sunsun ka bu yo ni. Bu du mɔ faari bu ŋu maari Mibiɛ n wɔ ka, na ba nya fa bu ŋu ama yɛrɛ gusu, kabo Nyɛmɛ koro ni. 6Tɔ, kabo Titosi ti sɔnɔ bo i boori ahin aceeri juma n bu am nu ni, wɔ yo daka ka ya sere i jande na i suyo i sɔ ma am, haari i kɔ wie. 7Ambɛrɛ, am boro am nyi deke n kɛrɛ nu wɔ, bɛrɛ la yarada n bo am la i ni, ni kabo am koro jɔjɔ ni, ni kabo am la si ni, ni kabo am cɛcɛ wo deke n kɛrɛ nu ni, ni kabo am la koro ma ya ni. Kabo i ti sɔ ni, wɔ yo daka ka am boro am nyi yo ahin aceeri juma n gusu. 8I ti má ka m suma am nɔɔ ka am yo sɔ ɔ, ama, m koro ka m kere am kabo nyiŋgam la koro ni anyumboro na bu buka n wɔ, adena m yo am na m niɛ ka am la koro nahɔrɛ su. 9Am si juma kpa n bo ya Mibiɛ Yesu Kristo yoori i ni, i yo ti ajɛkɛfɔ Nyɛmɛ dɔ ɔ, ama, ambɛrɛ dɛɛ ti na wɔ kaaki yaarifɔ, adena am kaaki ajɛkɛfɔm Nyɛmɛ dɔ, kabo wɔ kaaki yaarifɔ n dɛɛ ti. 10Ahin jɔrɛ n yiri, afara, ambɛrɛ du mɔ boori nyini juma n bu a, má ka am du mɔ boori i bu ni ŋgumi, ama, ni kabo am koroori ka am yo i n gusu ni, nyini ti, fɔ bo m koro ka m fa tu am n la ka, 11i ti ye ni ka am yo juma n bo am ŋa am yo i n kɔ wie kisa, adena kabo am yo la anyumboro am sunsunni nu, na am koro ka am yo i ni, sɔ ye am kere anyumboro a, na am fa deke n bo am la i n fa yo i wie. 12Nzɛn be la anyumboro na i koro ka i ce aceeri, Nyɛmɛ de i aceeri n fa kɔ deke bo i koro ce n su wɔ, má deke bo i koro ce má ni. 13I ti má ka ya koro ka ya yi nbem fie nu, na ambɛrɛ fie wɔ. Ai, ama, ya koro ka i sɛ su ma sɔnɔ kɛrɛ wɔ. 14Tɔ, kisa am la i, na nbem la má i ni, am buka bu. Na nzɛn bu gusu bá la i, na am la má i, bu gusu buka am. Sɔ ye i sɛ su ma sɔnɔ kɛrɛ a. 15I ti kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu wɔ, ka, “Bo i tambuuri beberebe ni, wɔ sunnu asin má su, ye bo i tambuuri kaan n gusu, wɔ kpiɛ má i su.” 16Ya da Nyɛmɛ asi, yiri ma Titosi nyunu aboro na i cɛcɛ wo am dɔ a, kabo mini mmɔɔ dɛɛ ti ni. 17Ya sere yiri Titosi ka i ba am dɔ, na wɔ soro su, ama, yiri ni i tii dɛɛ koroyanu ye i ŋa i kɔ a, dama i cɛcɛ du mɔ wo am dɔ. 18Bo i buka i su, ya susunma ya niwa be gusu am dɔ. I ti sɔnɔ bo i yo labari kpa n juma a, nyini dɛɛ ti, Kristo jama n kɛrɛ kansi i wɔ. 19Má nyini ŋgumi, ama, yiri ye Kristo jama n kɛrɛ ayi i ka i susu ya su buka ya a, na ya niɛ ahin aceeri ceewa juma n su n a. Ahin juma n wura Nyɛmɛ kpiri wɔ, na i kere kabo ya koro ka ya buka minɛm ni anyumboro ni. 20Ya koro má ka be jaraki ya fa kɔ kabo ya niɛ ahin aceeri beberebe n su ni. 21Nyini ti, ya boro ya nyi wɔ, na ya yo sa bo i kɔ atin su, má Nyɛmɛ ŋgumi dɔ, ama, adamande mmɔɔ dɔ. 22Ya kaaki susunma ya niwa be buka bu su. I ti sɔnɔ bo ya yo i aniɛ atin barasu nu, aŋu ka i la anyumboro fa kɔ deke dɔŋgu su. Kisa ya ŋu ka i la anyumboro tara sɔ, dama i la ahoresi fa kɔ am dɔ. 23Titosi yiri, i ti m matafɔ bo m ni yiri saŋga yo juma ma am wɔ. Ya ninbaa nnyɔm bɛrɛ yiri, bu ti minɛm bo Kristo jamam n asunma bu wɔ, na bu kaaki wura Kristo kpiri. 24Nyini ti, am yi am ŋu fofoe nu, na am kere Kristo jamam ni kabo am la koro ni, na bu si deke n bo i ti na ya fa am fɔ ni.


text: 1Pɔli anubɛ Banabasi tara kawandili bɔ Yahudiyanuna dina-bɔn la Aikoniyam soe burɔ iko anu ya a ma Antiyaki soe burɔ nya min. Anuna kumɛ ya a ma, Yahudiya-nyama-ba anubɛ sibolo gbɛrɛnu dɛnkɛninyara. 2Kɔnɔ Yahudiya minnu ma dɛnkɛninya Yisa ma, wonu ya sibolo gbɛrɛ doinu natugu ka anu yisi yɛlɛma Mari Yisata mɔgɛnu kan ma. 3Hali wo, Pɔli anubɛ Banabasi mɛra Marita koe fɔla yisi-latɛgɛ rɔ nyɔ bɛrɛkɛ! Mari nyɛrɛ ya a ragbɛ ko anu bi kumɛ min fɔla ala keninteyɛla ko la ko tonyɛ le bawo a ya tamaserenu anubɛ kabana-ko-kɛ-sɛnbɛ di anu ma. 4Dan-nafarɛ taranta Aikoniyam kɛnu tɛma. Donu tora Yahudiyanu fɛ, donu bilara kilayɛnu fɛ. 5Tɔ-a-la, sibolo gbɛrɛ donu wo, Yahudiya donu wo, anuna kun tiginu wo, wonu ya a latɛgɛ ko anu ni Pɔli anubɛ Banabasi bira boloko-yogomɛ-kɛ ka anu mabon kuri la ha anu ni faga. 6Pɔli anubɛ Banabasi ya kala sɔrɔn wo ma tumɛ min, anu burimatoe tara Laikoninya nyamanɛ rɔ. Anu ya Yisata kibara-nyimɛ kawandili bɔ Lisitira anubɛ Dabi soenu tɔ anubɛ so-mɛsɛ minnu bi soe wonu dafɛ. 8Kei do siginɛ Lisitira soe burɔ nun min kiannu faganɛ a la. Kebi a sɔrɔnta, a ma ke tagamana mumɛ! 9A ya a tole masɔ Pɔlita kumɛ la. Pɔli ara a yen min kɛ ko kei wo ara dɛnkɛninya Yisa ma ado a si ke kɛndɛyala, a ya a mafɛlɛn sin! 10A kumara a kulu mayɛlɛnɛ la, a ko, “I lasɔ!” Kei wo ya a lasɔ kelenna ka wuli tagamana. 11Nyama ya wo yen tumɛ min, anu gbele-gbelenta anuna Laikoninya kan rɔ ko, “Allanu bara yɛlɛma mɔgɛnu na ka yigi ma wara!” 12Anu ya Banabasi tɔgɔ sa Susi. Anu ya Pɔli fanan tɔgɔ sa Hamisi bawo ale le mara kumɛ lakelɛ la nun. 13Anuna bɛsɛ Susi, minta kɔ tinɛ sɔnɛ soe kɔma, wo saraka masɔlɛ nara turɛ donu anubɛ kɔn-ferenu na so-tarɛ-don-dɛ la. A sɔgɛ ye anubɛ nyama la ka sarakɛ bɔ kilayɛ wonu ye nun. 14Min ma-sɔgɛ ye mɔgɛnu na, Banabasi anubɛ Pɔli ya wo lamɔɛn tumɛ min, anu ya anuna durukinu tafara yisi-tinya bolo. Anu burimatoe donta nyama tɛma ka gbele-gbelen ko, 15“N fanu, wo ye kɛ mala nfenna? Wo hadama-den-nyɔgɛnu de male la! Ma ye yan ka kibara-nyimɛ lake wo ma. Wo ni bɔ ko-fuyi kɛnu tɔ ka wo yɛ lamunun Alla nimɛ ma min ya san kole anubɛ dugu kole anubɛ kɔgɔ-yi dan anubɛ fan min bɛɛ ye wonu tɔ. 16Fɔlɔ nun, Alla sɔnta ko mɔgɛ bɛɛ ni to anu nyɛrɛta kilɛ fɛ. 17Kɔnɔ tuma-wo-tuma, a ye a nyɛrɛ yirala mɔgɛ bɛɛ la ata kɛwɔli-nyimɛnu fɛ. A ye bandɛ lanala min si wola dɔn-fan lananfa. A si dɔntɛ wo di wo ma alako wo yisi la ni fa sewɛ la.” 18Hali Pɔli anubɛ Banabasi mɛra kumɛ kɛ fɔla, a gbɛlɛyara anu kuma ka nyama lakala sarakɛ bɔɛ la anu ye. 19Yahudiya donu bɔra Paisidiya-Antiyaki soe burɔ anubɛ Aikoniyam soe burɔ. Nyama kerita wonu bara-la. Anu ya Pɔli mabon kuri la ka a sagan soe kɔma bawo anu ya a lɔn ko a ara faga. 20Kɔnɔ dɛnkɛninya-mɔgɛnu nadɛnta ala foolɛ rɔ tumɛ min, a ya a lasɔ ka sɛgi soe burɔ. Wo banda kɛ, Pɔli anubɛ Banabasi tara Dabi soe burɔ. 21Anu ya Yisata kibara-nyimɛ kawandili bɔ Dabi soe burɔ ka karan den siyaman sɔrɔn. Wo kɔma, anu sɛgira Lisitira soe burɔ anubɛ Aikoniyam anubɛ Paisidiya-Antiyaki soenu burɔ. 22Anu ya nyɔ-dɛnkɛninya-mɔgɛnu sɛnbɛ don ka anu makawandi ko anu ni to dɛnkɛninyɛ rɔ yiri! Anu ya anu karan ko, “Yanni ma ni don Allala mansayɛ rɔ, fɔ ma ni tɔrɔya siyaman sɔrɔn.” 23Anu ya mɔgɔ banu sigi ladɛn kelen-kelennamɛ-bɛɛ la wonu ye. Wo kɔma, anu ya sunyɛ don Alla matara tinɛ ka mɔgɔ ba wonu dantɛgɛ Mari ma anu yigi sanɛ min tɔ. 24Pɔli anubɛ Banabasi tenbira Paisidiya nyamanɛ la tumɛ min, anu kera Pamfiliya nyamanɛ ma. 25Anu ya kawandili bɔ Pɛraga soe burɔ. Wo kɔma, anu yigira Ateliya soe burɔ. 26Anu donta kulɔn rɔ nyɔ ka sɛgi Antiyaki soe burɔ, anu dantɛgɛra Allala hinɛ rɔ kan min nun. Ado anu bara wɔlɛ wo dafa feu! 27Anu kera Antiyaki tumɛ min, anu ya Mari Yisata mɔgɛ bɛɛ ladɛn. Alla ya koe min kɛ anu ye, anu ya wo bɛɛ fɔ nyɔ-mɔgɛnu ye katarala a ya kilɛ laka sibolo gbɛrɛnu ye nya min alako anu fanan ni dɛnkɛninya Mari ma. 28Anu mɛra dɛnkɛninya-mɔgɛnu fɛ nyɔ kati!


text: 1Ama, wɔrɔ yiri, i ti ye ni ka a fa kereewa bo i ti nahɔrɛ na i kɔ atin su, na a sufa kere yaradayofɔm ni. 2Se nbiɛsɔ anyunutifɔm ka, bu bita bu ŋu, na bu yo sa bo i la anyunuyi, na bu la tarabuŋu. Kaaki se bu ka, bu ma bu yarada yo faŋga, na bu koro minɛm nahɔrɛ su, na bu la mindi nahɔrɛ su. 3Se nbara anyunutifɔm gusu ka, bu ma bu woowa kere ka bu soro Nyɛmɛ. Nyini la ka, má bu susaaki minɛ duma, na má bu ma nzan ja bu. Kaaki se bu ka, bu kere kereewa kpa, 4na bu tu tarawam fɔ ka, bu koro bu hunm ni bu nbaam, 5na bu la tarabuŋu, na bu ma bu woowa ti casi, na bu bita bu awurum nyunyumi, na bu yo sakpa, na bu de bu hunm nɔaniɛ, adena má be koro bu Nyɛmɛ nɔaniɛ ni ŋgbɛɛn. 6Tu ngbɛfɛnɛm gusu fɔ ka, bu tara bu ŋu, 7ni deke kɛrɛ. Wɔrɔ mmɔɔ ni u tii, ma u sayoowa kɛrɛ kɔ atin su, na minɛm ŋu i, na bu sɔn u su. Fa sunsunni kpa ni atin bo i la jirima fa kere minɛm 8kereewa kpa, na be koro kan má jɔrɛ be. Kere bu sɔ, adena minɛm bo bu kete ya kereewa n di nyinsɛ, dama bu ŋu má ŋgasi be bo bu fa saaki ya. 9Se akɔɔm gusu ka, bu de bu mibiɛm nɔaniɛ, na bu yo sa kɛrɛ bo bu mibiɛm koro, na má bu se jɔrɛ be. 10Kaaki se bu ka, má bu wɔ awie mumuku, ama, bu kere ka bu la dabuŋu deke kɛrɛ nu. Nzɛn bu yoori sɔ, bu woowa kpa ni kere minɛm ka, Nyɛmɛ, yiri bo i ti ya Tiidefɔ ni, i dɛɛ kereewa n ti nahɔrɛ wɔ. 11Dama Nyɛmɛ ayi i ahɔrɔma afite fofoe nu, na sɔnɔ kɛrɛ nya tiide. 12I ahɔrɔma ni kere ya ka ya yaki sam bo bu kɔ má nyɛmɛsu atin n su a, ni dekem bo bu wura ya konvi durunya n nu ni, na ya tara ya ŋu, na ya yo sa bo i kɔ atin su, na ya bita nyɛmɛsu atin, ahin durunya n bo ya wo nu ni. 13Ya yo ahin na ya ŋminda deke n bo ya la i tama bambaka ka i fite fofoe nu, yiri la ya Mibiɛ Yesu Kristo, kabo i fite fofoe nu ni i jirima woowa ni. Yiri ti ya Nyɛmɛ kpiri, ni ya Tiidefɔ a. 14Yiri wu maari ya, adena i ma ya nya ya tii, na i yi ya fite ya satiɛ nu, na i kpakpara yi ya fin kɛrɛ, na i yo ya casi, na ya yo i dɛɛ minɛm bo bu nyunu aboro sakpayo su. 15Ahin kereewam kɛrɛ, fa kere yaradayofɔm, na a ma bu ahoresi, na a kan bu ndiɛ. Fa yiko n bo Nyɛmɛ afa ama u n yo sɔ, na má a ma be bu u ŋgbɛɛn.


text: 1E kanran, yaanw gɔbe, e igɛbe le e tubiyeun jaain wɔɔ. Kɔɔ gin’ bana ɛju ebe le digɛnu igɛnw gamuu Ama sɔɔ le gawanɛ ye, inɛw gawaa wɔin bibiyɛdɛin. Kunrin e sɔɔ sɔi kai siyɛidelei. 2Sabu bana ebe gɔ aŋai ɛjii wɔɔ lee, aŋai baba sɛɛ gɔ lee, be ihiyeɲu. 3Saŋa saŋi ebe bain saŋa saŋi biyɛmɔnɔugi: Kuu ɛru sigɛ le ma, kange dugɔi ma, sɔi dɔnrun diyɛ e goriyeido ma nɛ hakilɛ ebe bojonɔugi. 4Kaa saŋa saŋi ebe gɔ kinɛ ebe kɔlɔ nɛ saŋa saŋiyaan wɔi biyɛmɔi. Saŋa saŋi wogɔ asuu bibiyɛdo, wogɔ kinɛ kuu sunugu sɛɛ, kaali wɔɔ nɛ goi. Wogɔ Ama giru nɛ kijɛ puu dɛi sigɛ ɛjii wɔɔ. 5Pɔɔlɔ yaanw Ama giri liyɛnw, Ama nɛ diyɛ bemɛ daanaa bɛin gɔbe, be kɔɔ gin’ unrunbei saŋaraunbɛin. 6Sara kunrin bee. Wo Abarahamu sɔɔ yabaa, woi unrun baŋai ga boonɔube. E ɛju kanranjɛi ye, iyaa kijɛ turu nɛ kanran kinɛ ebe yanwaanlɛ ye, ei Sara unrunw yaanwin. 7E igɛnw gɔbe, e kanran bana ɛju le yaanw ebe le biyɛi. Be e gin’ gɔnrɔn sɛnɛ ga paamai. Kunrin be sibɛ go baba le biyɛi. Sabu Ama, nɛɛma womɔ dɛi ɔnmɔ wo obojɛ gɔ, e wooi bɛrɛ tunmɔ go obojɛ. Kijɛ turu kanran amagɛɛn ebe tɛŋɛnɔu ga, e kɔɔ gin’ kanrain. 8Kɔɔ wooi onu nɛ, e wooi sɔɔ turu gɔ le biyɛi. E tunmɔ amasɔgɔ jugɔi. Ba unrunw gin’ tunmɔi ibɛɛ biyɛi. Tunmɔ le kinɛ ɛju le biyɛi. Tunmɔ le kuu sunugu le biyɛi. 9Inɛ mɔɲu kanrannɛ gɔi mɔɲu le tujɔnɔugi, maa inɛ duyɔ duyɔnɛ gɔi duyɔ le tujɔnɔugi. Kaa be dɛi Ama boi booi. Sabu waaru Ama ei boonu le wo ei duba kanrando ga boonu. 10Sabu Ama Dɔn kijɛ gi: “Inɛ, aduna kayi ibɛɛ wɔɔ ye, inɛ, bai ɛju iye ibɛɛ wɔɔ ye, mɔɲu dɛi ninɛ womɔ ai gɛliyɛ, nabara sɔɔ dɛi aŋa womɔ ai gɛliyɛ. 11Wo mɔɲu kanrun le onu kigelemaatiyaa ye, ɛju kanran. Wo jamu dɛnɛ, wogɔ onu nɛ digiyɛ. 12Sabu Inɛw Baŋa Ama, giri unrunmɔ inɛw teitai wɔin bɛrɛ dɛɛraa wɔɔ, wo gɛɛn bemɛ keŋiyɛunwɔ. Kaa Inɛw Baŋa Ama, mɔɲu kanranw gɔbe le jajaiyɛjɛ.” 13Ɛju kanrun dɛi e saii mainiyɛunwɔi ye, inɛ aa e bɛrɛ mɔɲu kakanrando ma? 14Kaa halu teitai dɛi ei ɔɲɔmɔdɛin kanran, Ama e yabu. E, inɛw giri liyɛnɔugi. Iyaa kikinu manu le biyɛnɔugi. 15Kaa, Kirisitoi kinɛ ebe nɛ babai, woi Inɛw Baŋa ebei ga jugɔi. Diyɛdɔn le e wɔɔ tiyɛ gɔ inɛ aai kanran e bɛrɛ selumaajɛ ye, e waaru wooi inɛ wogɔ aŋa saa ga yeguru le biyɛi. 16Kaa e wogɔ tɛgɛ sɛlɛ le, iyaa baba le kanrain. Waaru ei mɔɲu kanranwin giyaa ei jaaraaɲu, ei Kirisito mɔi digɛu bana ɛju le e wɔɔ gɔ dɛi, inɛw sɔɔ mɔɲu sɔɔnw gɔbe bemaa sɔɔ bemɛ dɛi dɔgɔ le biyɛ ga, e kinɛjugɔ jarugu sɛlɛ le biyɛi. 17Ama diŋɛi ye, kanran mɔɲu dɛi ɔɲɛ bɛɛ dɛi, kanran ɛju dɛi ɔɲɛ bɛɛ ire. 18Sabu Kirisito, kuu unrunmɔ le hakɛ ebe dɛi kubɔ turu sai yinwaan kilaai bii. Ei Ama genɛ nɛ jɛyaa ga, wo inɛ teitai bee gɔ, inɛw teitai laain dɛi yinwun. Inɛw, Kirisito goju gɔi daabɛin, kaa Ama, Kikinu unrunmɔ le digɛu yiun nɛ woi bulomaabe. 19Wo Kikinu wogɔ le, kikinu pɔɔlɔ Ama sɔɔ yabanɛ kanrin, kaju nɛ toin gɔbe bɛrɛ waaju tagai yaabe. Wogɔ Nɔwe waaru le, Ama waaru muyaan bee gɔ le, diikoro diyɛ gɔ waaru yegereubɛin gɔ le bii. Diikoro wogɔ nɛ inɛw lugo gaila, tiyɛ gɔ inɛw gagara sai dii nɛ yabaabɛin. 21Dii wogɔ, batise kanɛ ei yabajɛ gɔ sɛɛrɛi bee. Batise wogɔ goju lɔgɔ goonɔ dɛi laa, kaa Ama giru nɛ kinɛjugɔ jarugu sɛlɛ pui kunu sɔɔi. Batise wogɔ, Yesu Kirisito, yiun nɛ wo bulu gɔ dɛi ei yabajɛ. 22Yesu Kirisito alagala ulaa, Ama numɔ iin sibɛ nɛ daan. Mɛlɛnkɛ gɔbe lee, alagala paŋagunw gɔbe lee, alagala sɛmɛgunw gɔbe lee, wo le tubiyaa wɔin.


text: 1Wo ni to wo nyɔgɔn kenina iko a bɛnta na kelen nyɔgɛnu ni anu nyɔgɔn keni nya min Kirasiti rɔ. 2Wo ni wo hɛnkili to sundannu ko ka anu yiya wola bɔnnu na. Mɔgɛ donu ya wo ma tumɛ min, anu ya melikanu yiya, anu ma taran a kalama. 3Wo ni wo hɛnkili to yelela-mɔgɛnu ko iko wo ye anu fɛ yele le la. Wo ni wo hɛnkili to mɔgɔ-tɔrɔnɛnu ko. A ni ma iko wole fanan tɔrɔnɛ anu fɛ le. 4Mɔgɛ bɛɛ ni furi gbiliya. Keinubɛ musinu ni telen anu nyɔgɔn ye dɛɛ! Ado Alla si sɔn-yogoma-tiginu anubɛ yɛlannu kiti. 5Wo ni wo matanka wodi-keni-koe ma. Min bi wo bolo, wo ni wo wasa bawo Alla ara a fɔ ko a ti ma to ka ma boloka ni! 6Nba, ma ni ma yisi latɛgɛ ka a fɔ ko, “N ti kilan bawo Mari le n dɛnbɛnɛ la. Hadama dan si ke nfen mala n na?” 7Wola kun-tigi-fɔlɛ minnu ya wo karan Allala kumɛ la, wo ni wo hɛnkili to wonu ko. Wonu manɛ nya min ha anu fagara, wo ni wo miri wonu ma ka wo sanka anuna dɛnkɛninyɛ ma. 8Yisa Kirasiti ye nya min kunu, a ye wo nya na bi, ado a si to wo nya na burubukai! 9Wo kana sɔn, karan-kurɛnu ni wo labɔ wola kila-telennɛnu fɛ. A fisa, wo sɔndɔmɛnu ta ni gbɛlɛya Allala hinɛ fɛ. Ka a fɔ ko wo ni tɔn bira dɔn-fen-koela ko la, wo ti ko-wo-ko nyinya wo ma. Ado minnu bilanɛ tɔn wonu fɛ, wonu ma dɛnbɛni sɔrɔn wonu tɔ. 10Saraka bɔ tinɛ ye nyɔ Kirasiti ara sarakɛ bɔ min kuma Alla ye mala ko la. Hali saraka masɔlɛ minnu bi wɔlila Alla Bato Bɔn la, dɔn-fan minnu bɔra saraka bɔ tinɛ wo kuma, a ma bɛn wo ni wonu dɔn. 11Yahudiyanuna saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ kɛnɛna nala sogo-yele la Sɛnima-Sɛnima-Tinɛ rɔ ka a ma hakɛ-sarakɛ la kɔnɔ sogo-gbuyi wonu mintanta Isirɛla mɔgɛnuna dagɛ kɔma. 12Wo le ya a to, Yisa fanan fagara soe kɔma alako mɔgɛnu ni sɛninya anu hakɛ ma Yisa nyɛrɛ yele fɛ nya min. 13Nba, male wa tɔrɔyɛ sɔrɔn tumɛ min, ma ni ta Yisa wara Yahudiyanu daga tinɛ kɔma alako ma bɛɛsi ni ala miliyɛ wo sɔrɔn ale fɛ. 14Ado so sa ma bolo duninya kɛ rɔ ma si a laban kan min. Male ye so namatoe wo makɔnɔna. 15Nba, ma ye Alla matɔgɔla tuma-wo-tuma min kɛ, ma wa sɔn ata Mariyɛ ma tumɛ min, wo ye sarakayɛ le la Alla ye Yisa baraka rɔ. 16Wo kana nyina ka ko-nyimɛ kɛ wo nyɔgɔn dɛnbɛn tinɛ bawo sarakɛ le wo la min di Alla ye. 17Wo ni wola chɔchi-mɔgɔ-banuna kumɛ bira ka wo famayigi anu ye. Anu bi wo niyi lakandan tinɛ le dɛɛ! Anu sa anu sulenna bawo anu si anu dantɛgɛ Alla ye anuta wɔlɛla ko la. Ni wo ya anuna kumɛ bira, anu si anuna wɔlɛ kɛ sewɛ rɔ. Ni wo ma, anu si a kɛ yisi-magboyɛ la. Ado wo ti wo munanfaga. 18Wo ni to Alla matarala ma ye. Ma lanɛ a la ko ma sɔndɔmɛ gbɛnɛ le feu, bawo ma ye a fɛ ka ko-latelennɛ kɛ wati bɛɛ. 19Nba, n bi wo dama madiyala. Wo ni Alla matara n ye alako Alla ni n nasɛgi wo ma tun tiriya! 20Yisa mara saga-fɛ-birala-wɛ la ata saya le fɛ, habadan-sarama-kan kirita ata yele min fɛ. Alla ara ma Mari Yisa lawuli ka a bɔ furinu tɛma. Alla kelan min bi yisi-kimɛ dila wo ma, 21wo makoe ye min bɛɛ la ka a sako kɛ alamɛ wo ya wo bɛɛ sɔrɔn. Alamɛ Alla ya ata wɔlɛ kɛ wo sɔndɔmɛ rɔ Yisa Kirasiti baraka rɔ, alako wo ni ma iko a ye nyinina a ma nya min. Nba, gbiliyɛ ni di Kirasiti ma tolon! Amina. 22N na kelen nyɔgɛnu, n bi wo madiyala, wo ni wo munyu ka wo tole masɔ makawandili-kumɛ kɛ la. N bara kɛdi min sɛbɛ wo ma kɛ, wo ma yan. 23N bi a fɛ, wo ni a lɔn ko ma na kelen nyɔgɛ Timoti ara bɔ yele la. Ni a nara yona, n tenbi tala wo wara, n si ta a la n bolo. 24Wo ni wola kun tiginu anubɛ Allata mɔgɛ bɛɛ kɔndɔn ma ye. Ma na kelen nyɔgɛ minnu bɔra Itali, wonu fanan bi wo kɔndɔnna. 25Alamɛ Allala hinɛ tora wo dama fɛ.


text: 1Na i lennu cɛɛn sin, na Ananiyasi bo i ti Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ n kɛrɛ kpiɛn n aba aju Sizariya miɛ kpiri n nu, i ni Yudafɔ tereterefɔ nbem, na ba fa jɔrɛsifɔ be bo bu fere i ka Tɛtulɔsi n abuka bu ŋu su. Na ba jaraki Pɔɔlu gomina n nyunu. 2Bu faari Pɔɔlu ba juuri n na Tɛtulɔsi abo i bu na i kan ŋgasi bo Pɔɔlu ado i. I ŋa, “Ya si Felika jirimafɔ, u ŋgɔnlɛ kpa n bo a la i n dɛɛ ti, nyini ma ya nya tanalaifiɛ acɛ a, ye kaaki aba ya asiɛn n su a, fa kɔ nyini sunsunni n bo a la i ni. Deke kɛrɛ bo ya wo ni saŋga kɛrɛ, ya nyunu ayi u fa kɔ deke n kɛrɛ bo a yo ama ya ni, nyini dɛɛ ti, ya da u asi beberebe. 4Tɔ, m koro má ka m jɔjɔ saaki u saŋga, ama, m sere u wɔ, sawɔrɛ n bo a la i n dɛɛ ti, ti ya ahin jɔrɛ kaan ni. 5Ya ŋu ka ahin sɔnɔ n ti miɛbofɔ ɔ, na i nati sukpukpura Yudafɔm tii durunya n kɛrɛ nu, na bu sudi aluwa ni bu beŋgu. I ti mɔfɔ ɔ, fa kɔ minɛm bo bu su Nazarɛtifɔ n atin n su ni. 6Haari i yo koroori ka i wura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu wɔ na i saaki i na i yo i fin, ye ya taraari i a. [Má ya koroori ka ya fa ya nɔaniɛ kpamaawa n atin su di i jɔrɛ wɔ, 7ama, na sojam kpiɛn Lisiyasi n ade i ya dɔ ni faŋga, 8na wɔ ma nɔɔ ka, bo bu ni yiri la jɔrɛ n kɛrɛ bra u dɔ.] Na nzɛn wɔrɔ mmɔɔ ni u tii niɛɛri jɔrɛ n nu, a sí deke n bo i ti na ya jaraki i ni.” 9Na Yudafɔm n kɛrɛ ajina su ka, jɔrɛ n kɛrɛ bo bu jɔjɔ i n ti nahɔrɛ wɔ. 10Na Gomina Felika ama Pɔɔlu atin ka i jɔjɔ, na Pɔɔlu ase ka, “M si ka a di jɔrɛ ahin asiɛn n su acɛ, nyini ti, m ahore ti siiwa ka ma ba u dɔ na m kan de m tii. 11Wɔrɔ mmɔɔ ni u tii koro bisa na a ti, ka i nyuma leburu lennyɔ lɛɛ, bo m kɔɔri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ka m kɔ su Nyɛmɛ. 12Bɛrɛ n aŋu má ka m ni be suse akuruwa Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, ba kaaki aŋu má ka m ni be suwura minɛm bu sin na bu yo sa be tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu, wara miɛ n nu. 13Bɛrɛ gusu koro kan kere má u deke n bo i ti na kisa bu sujaraki m ni. 14Ama, deke bo m soro i su ka i ti nahɔrɛ n la ka, m su Nyɛmɛ wɔ, kabo ya nam su i ni, nyini atin n gusu ye bu ŋa i ti má nahɔrɛ n a. Ama, m yo deke bo ba kɛrɛ i nɔaniɛ kpamaawa n nu n yarada, na m kaaki yo deke bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm dɛɛ kadasi n nu n yarada. 15M la tama Nyɛmɛ dɔ ka minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su, ni bo bu yo sa bo i kɔ má atin su n kɛrɛ bá teŋge bu yiwee n nu, kabo bɛrɛ n bo bu jaraki m n gusu la nyini tama ni. 16Nyini dɛɛ ti, saŋga kɛrɛ m boro m nyi wɔ, na m sunsunni ti casi fa kɔ Nyɛmɛ ni adamandem dɔ. 17M fiteeri Yɛrusalem, wɔ cɛ, nyini sin, na ma kpie m nyi akɔ dɔ ka m kɔ fa ŋwaa ce m minɛm bo bu ti yaarifɔm n na m yo m dɛɛ yoowa ma Nyɛmɛ. 18M wo nyini yoowa n yo su ye bu ŋuuri m Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu a. Nyini saŋga ni, ma yo fin biɛ yoowa n awie mmɔɔ. Jama be awo má m dɔ, be gusu ayo má naŋmiɛ be. 19Ama, Yudafɔm nbem bo bu fite Esiya awɔrɛ n nu ni, yo woori dɔ a. Wɔ yo daka ka má bɛrɛ mmɔɔ ni bu tii wo fɛn, na bu kan m ŋgasi bo ma do i n kere u. 20Nzɛn má nyini, yaki na ahin minɛm bo bu jina fɛn n kan ŋgasi bo m doori, saŋga bo m jinaari bu tereterefɔm nyunu na bu diiri m jɔrɛ ni. 21Má ka deke kun n kpein be bo bu yo sudi m jɔrɛ na m jinaari bu nyunu ni. Yiri la bo m seeri ka minɛm wu, bu káaki teŋge bu yiwee nu ni, nyini dɛɛ ti, ye a sudi m jɔrɛ nyuma n a.” 22Na Gomina Felika si Mibiɛ n atin n sereya n kɛrɛ nyunyumi n dɛɛ ti, na wɔ se bu ka, “Am kɔ ka, na sojam kpiɛn Lisiyasi ba baari, na m nyá di jɔrɛ ni.” 23Na wɔ ma nɔɔ ka soja kpiɛn n niɛ Pɔɔlu dika nyunyumi, ama, i ma i atin na i nati i koroyanu, na i ma i danfom gusu atin na bu koro ba buka i. 24I yoori lennyɔ, na Gomina Felika akaaki aba, i ni i yi Durusila, i ti Yudafɔ baa a. Na wɔ sunma afere Pɔɔlu na i ba kan kabo sɔnɔ yo Yesu Kristo yarada barasu ni. Na wɔ so i sui ati. 25Ama, saŋga bo Pɔɔlu wo jɔjɔ su fa kɔ sa bo i kɔ atin su, ni tarabuŋu, ni kabo Nyɛmɛ bá di minɛm n jɔrɛ ni, na sɛrɛ ati Gomina Felika na wɔ se ka, “Tɔ, kisa, wɔ sɛ su. A koro kɔ, na m ba nya saŋga na m fére u.” 26Nyini saŋga n kɛrɛ ni, i sunsunni la ka Pɔɔlu má i ŋwaa a, nyini ti ye saŋga saŋga i fere Pɔɔlu, na bu subo anzama n a. 27Na afɔ nnyɔ aba asin, na sɔnɔ be bo bu fere i ka Pɔkiyɔsi Fɛsitosi ade Felika jinaabiri ni. Na Gomina Felika akoro ka i jɔ Yudafɔm n ahore, nyini dɛɛ ti, na wɔ yaki Pɔɔlu dansaraka n nu, i ma ba yi má i.


text: 1Nba, wo ye wodi min nadɛnna Allala mɔgɛnu dɛnbɛn koe la Yudiya nyamanɛ rɔ, wo ni a ma iko n bara a fɔ Kalesiya nyamanita chɔchinu ye nya min 2Lɔgɔkunyɛ-tele-fɔlɛ, wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ ni fan do lamara a dan na iko a ye a sɔrɔnna nya min. Woletɔ n ba na tumɛ min, hali wo ma gbɛsɛ-gbɛsɛ ladɛn tun. 3N ba na tumɛ min, wo ara mɔgɛ minnu yabɔ min si ta wola kɔ-fannu na Yerusalɛm, n si kɛdinu don wonu bolo. Anu denu si ta wo la anu bolo. 4Ni nde bɛrɛn ta-koe bɛnta, n si ta anu fɛ worɔ. 5N ba Masidoniya nyamanɛ ratagama tumɛ min, n si na ke wo ma worɔ bawo n bi bɔla nyamanɛ wo le tɔ. 6N si wati do bɔ wo fɛ, ado tumado, n si dafere-kimɛ wati bɛɛ bɔ wo fɛ. Woletɔ ni n tara kan-bo-kan wo kɔma, wo si ke n dɛnbɛna nta tagama rɔ. 7A ma di n ye, n ni wo yen dɔrɔn ka belen. Ni Mari sɔnta, a di n ye ka wati-yan bɔ wo fɛ. 8Kɔnɔ n bara a latɛgɛ ko n ni to Ɛfɛsa soe burɔ yan ha Pɛntikɔsi tele 9bawo fɛrɛ ye n bolo yan serr, ka wɔlɔ-nyimɛ kɛ, ado mɔgɔ siyaman nawulinɛ n kan ma. 10Ni Timoti nara ke wo ma, wo ni a rabira gben, bawo a ye wɔlila Mari ye iko nde fanan bi wɔlila nya min. 11Mɔgɔ wo mɔgɔ kana a bɔrɔbɔ kɔnɔ wo ni a dɛnbɛ ala tagama rɔ yisi-kimɛ rɔ alako a si sɛgi n bara nya min. N bi ale anubɛ n na kelen nyɔgɛnu makɔnɔna. 12Nba, ka ma na kelen nyɔgɛ Apɔlɔsila koe fɔ, n bara a madiya ko a ni ta wobɛ ma na kelen nyɔgɛnu kɔndɔn. Kɔnɔ ta-sɔgɔ sa a la nyɔ kaka kɔnɔ hali wo, a wa fɛrɛ sɔrɔn tumɛ min, a ye tala le. 13Wo ni wo ya lakalan ka wo sɔ dɛnkɛninyɛ rɔ yiri! Wo ni wo kerinteya ka wo sɛnbɛ don. 14Wo ni wola wɔlɛ-su-bɛɛ kɛ keninteyɛ la. 15Wo ya Sitɛfanasi anubɛ ala denbayɛ wara-koe lɔn. Dɛnkɛninya-mɔgɔ-fɔlɛ le wonu na Akeya sigisɔn rɔ. Anu bara anu nyɛrɛ di Alla ma ka ma wɔli kɛlɛnu na Allata mɔgɛnu kɔrɔ fasai! N na kelen nyɔgɛnu, n bara wo madiya ko 16wo ni mɔgɔ su wonuna kumɛ bira anubɛ min bɛɛ ye wɔlila anu fɛ. 17N bara sewa Sitɛfanasi anubɛ Fɔtunati anubɛ Akayika na-koela ko la. Wole sa yan min kɛ, wole si min kɛ nun, wonu bara wo gbɛ bi. 18Wonu bara n niyi lakuraya iko anu ya wotɛ lakuraya nya min. Wo ni mɔgɔ su wonu gbiliya. 19Chɔchi minnu bi Esiya nyamanɛ rɔ, wonu bi wo kɔndɔnna. Akuwila anubɛ Purusila anubɛ chɔchi mɔgɛ minnu nadɛnnɛ anuna bɔn la, wonu bi wo kɔndɔnna bɛrɛkɛ Mari tɔgɔ rɔ. 20Ma na kelen nyɔgɛ min bɛɛ ye yan, wonu bi wo kɔndɔnna. Wo ni wo nyɔgɔn sɛnibɔ. 21Nde, Pɔli le ara kɔndɔli kɛnu sɛbɛ n nyɛrɛ bole la. 22Ni min ti Mari keni, dankatoe le wo tigi la. Ma Mari, na! 23Mari Yisala hinɛ ni to wo fɛ. 24Nta keninteyɛ ni to wo dama fɛ Kirasiti Yisa rɔ.


text: 1Ka tete, na kuto nda miŋ nɔŋ biya bithumbɛ iŋ Masaala saathɛ ba na ni miŋ niŋ lanɛya, Mariki ntuŋ woŋ Yisɔs Kraist ni ba miŋ niyɔ nda iŋ thɛbina thukuma iŋ Masaala. 2Naa ni miŋ lanɛya ka Kraist, wundɛ sisi nɛnɛ mina ba si kɔthɔ makutiyɛ ma ka Masaala maŋ, ka nda miŋ kɛ. Huna miŋ gbuŋuneke wumandiŋ, baa miŋ kiŋ iŋ matute yima makunthɛ ba nɔŋ ka niyɔ iŋ kufɛŋ ka yiki ba ka Masaala baŋ. 3Awa miŋ kɔŋ hɛlɛŋ gbuŋunɔkɔ ba nambarɛŋ ba mina pɛnki baŋ, baa miŋ kɔthɛŋ ba dɔma na nambarɛŋ bɛ kɔŋ mina thanani ba niya kuthithi makahɛ. 4Kuthithi ni ba miŋ kuto nɔŋ biya bikunthɛ. Awa kuntha hubɛina sisiyɛ mina matute yima ba ba see. 5Awa mɛnɛ miŋ kiŋ iŋ matute yima maŋ maŋ, mɛŋ sa mina sisiyɛ teetuwɔ thukuma hali, baa Masaala ni ba Yina nama woŋ thiya mathimo nama maŋ ka thathukuma thakɛntuŋ thaŋ, Yina wo dunkune ndɛ mina woŋ. 6Ka malɔkɔ ma ba nde miŋ punku masiyɔkɔ, Kraist tuku ba miŋ, mindo nde binɛnɔy beŋ. Wundɛ tuke ka malɔkɔ maŋ gbeeŋ ma yɛthi Masaala maŋ. 7Bɛyi bakahɛ bɛna ba wɔ ba tuka ba wɔ, hali hintiŋ na niyɔy na wuŋ na wɔ bɛina wɔ thumbɛ na. Lɔkɔ hɛ wɔ kɔŋ yɛrɔkɔ ba tuka ba wɔ wo ni bayɔhɔy ka biya bihɛna. 8Kɛrɛ Masaala kiŋ ka toŋine mina si peye mathimo nama maŋ, baa ka lɔkɔ ba nde miŋ ka niya hakɛ baŋ, Kraist tuku ba miŋ. 9Tuka hu ka Kraist haŋ ni ba miŋ kuto nɔŋ biya bithumbɛ iŋ Masaala; mɛnɛ nɛna huŋ, yaathi Kraist kɔŋ mina ni kisi ŋaye ka mathoŋ ma ka Masaala maŋ, ma nɔŋ mina gbasaŋati maŋ. 10Miŋ kiŋ nde hadeni bi ka Masaala, kɛrɛ ndɛ see mina ni binyathikiŋ nama ŋaye ka tuka hu tuku Hati nama woŋ haŋ. Ka tete, naa see nda miŋ niyɔ binyathikiŋ nama, yaathi Kraist kɔŋ mina ni kisi baa wundɛ kiŋ wopethɔy, wundɛ ka wotukɛ. 11Kɛrɛ huŋ kutɛ thankɛ nagbɛti ye, Masaala ni ba miŋ yehitɔkɔ maŋaye ka Mariki wokɛntuŋ woŋ Yisɔs Kraist wo niyɛ nda mina binyathikiŋ bi ka Masaala beŋ woŋ. 12Hakɛ see ka dunia baŋ ŋaye ka wɔ wunthe, awa hakɛ nama baŋ diŋe hutuka ka saa. Ka gboŋa babɛina hutuka see gbanthande ka biyamɛti fooma baa biya fooma ni hakɛ. 13Hali hintiŋ nde Masaala tha niye dunkune Siraŋ baŋ ka yɔnkɔ hu ka Musa, hakɛ ba kiŋ nde nda ka dunia baŋ; kɛrɛ kamo kama ka ka siraŋ, mathonko ma ka hakɛ sa kɛndɛ kɔsina ma sɔkinɔkɔ wɔ. 14Kɛrɛ there ka malɔkɔ ma ka Adama haaŋ ka malɔkɔ ma ka Musa, hutuka huna nde kɛrɛŋ ka biya fooma, hali hintiŋ bi tha nde ni hakɛ ba ni nde Adama baŋ ba ka thana putiyɔ yamari wo ka Masaala woŋ. Adama kiŋ nde mathɔyande ma ka wɔ wo bɔhɛ nde ba saa woŋ. 15Kɛrɛ biya bibiye beŋ beŋ, bi kiŋ bihakande napooŋ, baa munkii mu ka Masaala muŋ mu sa biyamɛti boyi muŋ thɔyandeta iŋ hakɛ ba ka Adama baŋ. Hu kiŋ nɔndi yaathi ba dɔma na hakɛ ba ka wɔ wunthe woŋ baŋ ni ba biya bibɔyɛ tuka. Kɛrɛ makutiyɛ ma ka Masaala maŋ ma yameŋ bukuya, awa nɛna hɛlɛŋ munkii nama mu sa boya muŋ ka biya bibɔyɛ-bɔyɛ saathɛ ba makutiyɛ ma ka wɔ wunthe wo dɔma Yisɔs Kraist. 16Awa mahakande ma kiŋ hɛlɛŋ kɛndɛ mateete ma gboŋa ba Masaala nkee munkii nama muŋ iŋ gboŋa ba na niye wɔ wunthe woŋ baŋ hakɛ na. Masaala kɔnsɔŋɔŋ niŋ ba wundɛ niyɔ iŋ mathonko; kɛrɛ naa thanki nda biya niya hakɛŋ babɔyɛ-bɔyɛ, munkii mu ka domo ba thana niyɔ iŋ mathonko muŋ, mu tha biyamɛti boyi muŋ, see ntiŋ tɛŋ. 17Nɔndi bɛna ba dɔma na hakɛ ba ka wɔ wunthe ni ba tuka bɔha kɛriŋiyɛ wɔ yo wɔ, ba saathɛ ba ka wɔ wunthe hɔkɔŋ nagbɛti. Kɛrɛ ba ni wɔ wunthe woŋ baŋ Yisɔs Kraist, ba yemeŋ bukuya ba ba niyɔy baŋ saathɛ ba na ni wɔ wunthe hakɛ. Fooma bi kutɛ makutiyɛ mamandiŋ ma ka Masaala maŋ iŋ munkii mu ka kuto iŋ Masaala nɔŋ biya bithumbɛ, mu sa boya muŋ, bi kɔŋ kutu sii ba kɔy yo kɔy. 18Huna, nɔŋ na ni nthɔŋ hakɛ ba ka wɔ wunthe ba biya fooma kuta mathonko, nɛna hɛlɛŋ mani mathumbɛ ma ka wowuntheŋ woŋ maŋ kiyi biya fooma kuyankaŋ e mɛŋ bindɛ dunkune sii. 19Awa nɔŋ na niyo nthɔŋ biya fooma bahakɛŋ na saathɛ ba ka thana putiyɔ Masaala na hu ka wɔ wunthe, ka gboŋa banthe babɛina hɛlɛŋ bi kɔŋ kuta nɔŋ biya bithumbɛ saathɛ ba ka putiyɔ hu ka wɔ wunthe Masaala na haŋ. 20Siraŋ baŋ siso nde ba si niya ba thinka siraŋ baŋ haŋ ndintɔ; kɛrɛ ka hakɛ ndintɔ, kɛna makutiyɛ ma ka Masaala maŋ yaŋ ndintɔ. 21Huna, nɔŋ na keriŋiyo nthɔŋ biyamɛti iŋ hakɛ na e kuta hutuka, nɛna hɛlɛŋ makutiyɛ ma ka Masaala maŋ kɛrɛŋ ka kuta biyamɛti nɔŋ biya bithumbɛ, haliko ba kata mina ka sii ba kɔy yo kɔy saathɛ ba ka Yisɔs Kraist, Mariki ntuŋ woŋ.