text: 1Mini Pɔɔlu ni m tii, m susere am wɔ, Kristo sawɔrɛ n ni i bɛnlɛ woowa n dɛɛ ti, mini bo nbem ŋa nzɛn m wo am dɔ, m san nya ni, ama, nzɛn m wo má am dɔ yiri, m la ahore wɔ. 2Deke bo i ti na m susere am n bu la ka, m koro má ka am ma m yo ahore, saŋga bo m ba baari am dɔ ni, na m yo ahoresi jɔjɔ am, kabo m sunsun ka wɔ yo daka ka m jɔjɔ bu ni, bɛrɛ bo bu ŋa ya su durunya n nufɔm woowa n su ni. 3Haari ni bo ya wo durunya n nu ni, ya kun má luɛ n kabo durunya n nufɔm kun luɛ ni. 4Biɛsɔya neŋgem bo ya fa kun luɛ n ti má durunya n nu fɛn dɛɛ biɛsɔya neŋgem. Ama, i fite Nyɛmɛ dɛɛ yiko n nu wɔ, na i kunma na i saaki faŋga woobiri kɛrɛ, na i kunma na i saaki sunsunni kɛrɛ bo i ti má nahɔrɛ, 5na i kunma na i saaki deke kɛrɛ bo i wura i ŋu kpiri na i kanda minɛm na má bu si Nyɛmɛ ni, na i ma ya kunma sunsunni kɛrɛ bo i ti ka ya kpɔfɔm ni, na bu de Kristo nɔaniɛ ni. 6Ambɛrɛ, am deeri i nɔaniɛ n wieeri, ye ya bá cin bu kɛrɛ sui a, bɛrɛ bo ba kete ka bu de má i nɔaniɛ ni. 7Ambɛrɛ, deke bo am nyumbaa ŋu i ni, nyini ye am sunsunni wo i su a. Nzɛn be la ahoresi ka i ti Kristo dɛɛ sɔnɔ, i ti ye ni ka i mi kaaki sunsun ka yɛrɛ mmɔɔ ti Kristo minɛm wɔ, kabo yiri mmɔɔ ti ni. 8Haari nzɛn m fɔ yanfɔya tara kabo má m fɔ ni, fa kɔ yiko n bo Mibiɛ n afa ama ya n su, i la má m nyinsɛ, nyini yiko n ye Mibiɛ n maari ya, ka ya fa buka am, na am kɔ mɔ ni am nyɛmɛsu ni, wɔ ma má ya ka ya fa saaki am ji wɔ. 9M koro má ka i yo ka m sukɛrɛ am kadasim n na m wura am sɛrɛ wɔ. 10Dama nbem bo bu kan m jɔrɛ ni, bu ŋa, m kadasim wo nɔ na bu la faŋga, ama, saŋga bo mini ni m tii ba wo am dɔ, m ti sɔnɔ yɔrɔkiiwa a, kabo m jɔjɔ ni, be fa yo má pui. 11I ti ye ni ka nyini minɛm sɔ n si ka, kabo saŋga bo ya wo má dɔ na ya kɛrɛ kadasim n nu ni, sɔ ye ya yó a, saŋga bo ya wo am dɔ ni. 12Ahin minɛm ni, bɛrɛ ni bu tii kan kere minɛm kabo bu ti wɔ, ama, yɛrɛ yiri, ya soro sɛrɛ ni bo ya fa ya ŋu bo bu su, wara na ya fa ya ŋu bu bu. Ama, kabo bu fa bu ŋu bo bu beŋgum su ni, na bu fa bu ŋu bu bu ni, nyini kere ka bu la má ŋgɔnlɛ haari kaan sɔ lɛɛ. 13Yɛrɛ yiri, ya wura má ya ŋu kpiri, na ya fɔ tara kabo i ti ye ni ka ya fɔ ni. Ya yo kɔ jina ya juma yoobiri nyaari wɔ, deke bo Nyɛmɛ afa ama ya ka ya yo ni, haari ya yo aba aju ambɛrɛ mmɔɔ dɔ. 14Nzɛn má ya du má mɔ aba má am dɔ, nyini yiri, ya suyo kɔ sin ya juma yoobiri nyaari wɔ lɛɛ, fa kɔ ahin jɔrɛ n su. Ama, kabo i ti ni, yɛrɛ ti minɛm bo ya duuri mɔ a, haari bo ya ba juuri am dɔ, na ya kan Kristo labari kpa n akere am. 15Yɛrɛ, ya gusu fa má nbem juma fa fɔ má, na má ya fɔ tara ya juma yoobiri nyaari. Ama, ya la tama ka kabo am yarada subuka su ni, ya juma ni sandi bara yɛ am nu, kabo ya juma yoobiri nyaari ti ni. 16Adena ya koro kɔ kan labari kpa n kere minɛm, bo bu wo asiɛnm bo bu wo am nyunu dɔ ni. Ya koro má ka ya yo wura nbem dɛɛ juma yoobiri bo ba du mɔ ayo i n nu, na ya fa fɔ. 17Ama, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i fɔ, i fɔ Mibiɛ n dɛɛ ti.” 18Dama má sɔnɔ bo yiri ni i tii kan kere kabo i ti ni, ye Mibiɛ n de i ka i ti sɔnɔ kpa, ama, bo Mibiɛ n kere ni, yiri ti sɔnɔ kpa.


c: text/html

text: 1Ya si Teyofilosi, minɛ dɔŋgu boroori bu nyi na ba kɛrɛ sam bo bu yoori ya nu fɛn n afa ase. 2Kabo jɔrɛ n ti na bu kɛrɛɛri i ni, yiri ye minɛm seeri ya n a, nyini minɛm bo bu woori i bumboori ni, bɛrɛ ŋuuri i a, bɛrɛ kaanri a. 3Tɔ, kabo mini ni m tii ayi kɔrɛsi aniɛ sereya n kɛrɛ, fite saŋga n bo jɔrɛ n boori i bu ni, ma ŋu ka i ti kpa ka mini gusu kɛrɛ i kɛrɛ sɛsɛ i su na i kɔ atin su fa ma wɔrɔ Teyofilosi bo a la anyunuyi ni, 4adena a si ka bo ba kan akere u n kɛrɛ ti nahɔrɛ wɔ. 5Saŋga bo Herode yo ti Yudiya fɛmɛ ni, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ be wo bɛrɛ, bu fere i ka Zakariya. I fite Abiya dɛɛ Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm asɛsɛ n nu wɔ. Bu fere i yi duma ka Elizabɛti, yiri mmɔɔ ti Aarɔn busu nufɔ ɔ. 6Bɛrɛ nnyɔm kɛrɛ yo ti minɛm bo bu su Nyɛmɛ nahɔrɛ su wɔ, na bu deeri i nɔaniɛ maawam ni, na bu yoori dekem kɛrɛ bo i se ka minɛm yo i ni. 7Ama, ba wu má baa, dama Elizabɛti ti ŋɔrɔka a, na bekun i ni i hun n kɛrɛ ayo nkpiɛnm agaya. 8Cɛɛn n be, na Zakariya awo Yudafɔm Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n Sɔɔ Casi n nu suyo i Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ juma, dama nyini cɛɛn n ti bu dɛɛ busu nufɔm cɛɛn wɔ. 9Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm la bu nana sayoowa be. Bu tu mbaa a, na bu yi bu nu kun. Nyini cɛɛn ni, bu yiiri Zakariya a, ka i wura bu Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n Sɔɔ Casi n nu, na i kunkun ayiri kunkuunwa nvanvani. Nyini ti, na wɔ kɔ awura nu. 10Ayiri nvanvani n kunkun saŋga ba juuri ni, na jama kɛrɛ aka gisan nu susere Nyɛmɛ. 11Na Nyɛmɛ mɛrɛkɛ aba ayi i ŋu akere Zakariya, i jina Mikun n yoowa yoobiri fɔmbɔrɔ su, deke bo wɔ kunkun ayiri nvanvani n ni. 12I ŋuuri mɛrɛkɛ n sɔ ni, na wɔ bo biri, na sɛrɛ ati i. 13Ama, na mɛrɛkɛ n ase i ka, “Zakariya, má a ma sɛrɛ ti u. Nyɛmɛ ade u sere ni. U yi Elizabɛti bá wu baabiɛsɔ, na a tún i duma ka Yohane. 14Baa n bo i wú i n dɛɛ ti, u ahore jɔ́ agaya kɔ sin su, na minɛ dɔŋgu gusu ahore jɔ́. 15Baa ni bá yo sɔnɔ bambaka a Nyɛmɛ dɔ. Wɔ yo má daka ka i nu nzan fieo. Haari i ni kunnu, ye Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi ni wúra i ŋu a. 16Na i má Yisareli busu nufɔm dɔŋgu kpie bu nyi ba yiri Micɛra Nyɛmɛ n bo i ti ye ni ka bu su i n dɔ. 17Awiɛwiɛ Casi n faŋga wó yiri ŋu ka Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya a, yiri dú Micɛra nyunu a, adena i yó nbaasim ni bu nbaam afiɛn dɔŋgu a, na i káaki minɛ keteewam sunsunni, na bu yó minɛ kpam, na i sɛ́sɛ Nyɛmɛ minɛm su se i.” 18Na Zakariya ase Nyɛmɛ mɛrɛkɛ n ka, “Nzu deke ye m fá si ka jɔrɛ n bo a sujɔjɔ i ni yó nahɔrɛ a? Dama ma yo kpiɛn, m yi gusu ayo buke.” 19Na mɛrɛkɛ n ase i ka, “Bu fere m ka Gabiriyeli. Mini wo Nyɛmɛ nyunu a. Ye wɔ sunma m u dɔ ka m fa ahin labari kpa n ba ma u a. 20Ti fɛn. Nɔaniɛ n bo m sujɔjɔ i ni bá yo nahɔrɛ wɔ, saŋga bo Nyɛmɛ koro ka i yo ni. Ama, a yo má m nɔaniɛ n yarada dɛɛ ti, a tɔ́ amuna, na a kóro jɔjɔ má haari cɛɛn bo a bá ŋu ka nɔaniɛ n bo m sujɔjɔ i n ayo nahɔrɛ.” 21Nyini saŋga n kɛrɛ minɛm n toko jina gisan nu ŋminda Zakariya, na ba birisi deke bo i ti na wɔ cɛ Sɔɔ Casi n nu sɔ ni. 22Saŋga bo i ba fiteeri ni, wɔ koro ajɔjɔ má bu dɔ. Dɔ na ba fa nu ka wɔ ŋu alekutura deke be Sɔɔ Casi n nu. Dama wɔ koro ateke má i nɔɔ ajɔjɔ má, se i fa i saa jɔjɔ bu dɔ a. 23Saŋga bo Zakariya ba yoori i juma kɛrɛ wieeri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni, na wɔ kpie i nyi akɔ i bɔsu. 24Wɔ cɛ má, na i yi Elizabɛti anyinsɛ. Wɔ yi má i ŋu fofoe nu haari sara nnu. 25Na wɔ se ka, “Kisa, ya Micɛra n aniɛ aŋu m aŋunfɔ. Wɔ yi m afite nyinsɛ bambaka nu.” 26Saŋga bo Elizabɛti nyinsɛ n ba juuri sara nsɛn ni, na Nyɛmɛ asunma mɛrɛkɛ Gabiriyeli miɛ be bo i wo Galili awɔrɛ n nu, na bu fere i ka Nazarɛti ni, 27ka i kɔ fa labari ma suŋguru be bo bu fere i ka Mariya ni. Nyini saŋga, ba fa i ace biɛsɔ be, bu fere i ka Yosefu, i fite Fɛmɛ Davidi dɛɛ busu n nu wɔ. I ni Mariya nya saŋga da má, dama wɔ nya ja má i. 28Na mɛrɛkɛ n awura i ŋu, na wɔ se i ka, “Suŋguru, m yo u ansɛ ni terefiɛ. A di Nyɛmɛ ahɔrɔma, na i kaaki wo u dɔ.” 29Mariya tiiri ahin nɔaniɛ n ni, na wɔ yo i alekutura, na wɔ birisi ase ka, “Ahin ansɛ yoowa n bu la ka sɛ wɔ lɛɛ?” 30Na mɛrɛkɛ n ase i ka, “Mariya, má a ma sɛrɛ ti u. A di Nyɛmɛ ahɔrɔma beberebe. 31So u sui na a ti. M ŋa a bá nyinsɛ, na a wú baabiɛsɔ, na a tún i duma ka Yesu. 32I bá yo sɔnɔ bambaka, na bu fere i ka, Nyɛmɛ Fɛmɛ Kpiri n Wa. Ya Micɛra Nyɛmɛ fá i na Davidi fɛmɛya biɛ ma i, 33na i yó Jakɔbu busu nufɔm fɛmɛ saŋga kɛrɛ, na i dɛɛ fɛmɛya ni lá má awieeri.” 34Na Mariya abisa mɛrɛkɛ n ka, “Ye ahin yó sɛ koro yo a? Dama m nya si má biɛsɔ.” 35Na mɛrɛkɛ n abɔ i nu ka, “Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi ni bá wura u ŋu, na Nyɛmɛ dɛɛ yiko n bá wo u dɔ. Nyini ti, baa n bo a wú i ni, i bá yo baa casi wɔ, na bu fére i ka Nyɛmɛ Wa. 36Niɛ fɛn, Elizabɛti bo i ti u lamɔkɔ ni, yiri bo bu ŋa i ti ŋɔrɔka ni, haari ni bo wɔ yo buke ni, wɔ nyinsɛ, i sara nsɛn lɛɛ. 37Pui wo má bɛrɛ bo Nyɛmɛ koro yo má i.” 38Na Mariya ase i ka, “Tɔ, m ti Micɛra n afani wɔ. Ma nyini sam kɛrɛ yo ma m kabo a se ni.” Na mɛrɛkɛ n akɔ ayaki i. 39Nyini dɛɛ sin, wɔ cɛ má, na Mariya akpa i ŋu, na wɔ yasu ndende akɔ Zakariya ni i yi Elizabɛti bɔsu ka i kɔ niɛ bu busu. Nyini miɛ n wo Yudiya asiɛn n su bukam n afiɛn wɔ. 40Na wɔ kɔ awura Zakariya dika, na wɔ yo Elizabɛti ansɛ. 41Elizabɛti tiiri Mariya ansɛ yoowa n ni, na baa n bo i wo i kunnu n akpisi i ŋu. Dɔ na Awiɛwiɛ Casi n awura Elizabɛti ŋu, 42na wɔ bo awie kpa, i ŋa, “Nyɛmɛ ayo u kisi atara nbaram kɛrɛ, wɔ kaaki ayo baa n bo a bita i nyinsɛ n kisi. 43Nzu jirima la ahin n bo Nyɛmɛ afa ama m n a, ka m Mibiɛ dɛɛ ni aba aniɛ m busu a? 44Dama m tiiri u ansɛ yoowa n na baa n bo i wo m kunnu ni, akaba akpisi i ŋu ni akunnujɔ. 45Terefiɛ wo u dɔ, dama a yo yarada ka Mibiɛ n nɔaniɛ n bo wɔ kan akere u ni, i bá yo yiiwa aŋgba.” 46Na Mariya ase ka, “M kansi Mibiɛ ni m ahorembaa su. 47M ahore ajɔ Nyɛmɛ ŋu, yiri bo i ti m Tiidefɔ ni. 48Haari ni bo m ti i afani n kɛrɛ ni, i wara afi má m sa. Fite nyuma fa kɔ, minɛm kɛrɛ bá fere m ka terefiɛfɔ. 49Dama ka Micɛra yiko kɛrɛ fɔ ni ayo sakpa beberebe ama m, i duma ti casi. 50Saŋga kɛrɛ saŋga i si aŋunfɔ ɔ, i si minɛm bo bu soro i n kɛrɛ aŋunfɔ ɔ. 51Wɔ fa i yiko asaa ni, afɔn asandi karambanifɔm, ni bu sunsunni tiɛ n kɛrɛ. 52Wɔ yi nfɛmɛ bambakam afite bu fɛmɛya biɛm n su, na wɔ yɛ tarakam saa su. 53Wɔ ma ahɔɛfɔm neŋge kpakpam na bu kunnu ayi, na wɔ fɔn neŋgefɔm na ba ka bu saa ŋgbɛɛn. 54Sɛsɛsu n bo i yo faari na i diiri i di ni ya nam ni, wɔ ma i ayo yiiwa, ye wɔ ba abuka Yisarelifɔm bo bu su i ni. I wara afi má Abraham sa. Wɔ si i ni i sinfɔm kɛrɛ aŋunfɔ saŋga kɛrɛ.” 56Na Mariya aka Elizabɛti bi, sara nsan, na wɔ nya aba akaaki akɔ i bɔsu. 57Elizabɛti kutu cɛɛn ni, na wɔ wu baabiɛsɔ. 58Na Elizabɛti tanafɔm, ni i lamɔsim tiiri ka Micɛra n ayo i sakpa bo i la má aŋusu ni, na bu ni yiri kɛrɛ kunnu ajɔ. 59Baa n lemɔcuɛ cɛɛn n ba juuri ni, na ba tiɛn bu nɔɔ na bu wura i kɛnkɛnnɛ, na bu tun i duma. Má bu koro ka bu fa i si Zakariya duma fa tun i a. 60Ama, na i ni ase ka, “Ai, bu fére i ka Yohane wɔ.” 61Na ba se i ka, “U lamɔsi nu, bu fere ŋma sɔ a?” 62Na ba fa bu saa ajɔjɔ baa n si n dɔ, na bu si duma bo i koro ka bu fa tun i wa ni. 63Dɔ na Zakariya afa i saa akere ka, bu má i deke be na i kɛrɛ, na wɔ de i na wɔ kɛrɛ ka, “I duma la Yohane.” Na nyini jɔrɛ n ayo bu kɛrɛ alekutura. 64Jina n nu bɛrɛ, na Nyɛmɛ ateke i nɔɔ na wɔ bo i bu ajɔjɔ bekun, na i sukansi Nyɛmɛ. 65Na sɛrɛ ati bu tanafɔm kɛrɛ. Na minɛm akan nyini sa n bo i yoori n jɔrɛ abara ayɛ Yudiya awɔrɛ n bukam n kɛrɛ su. 66Na minɛm kɛrɛ bo bu tiiri i n afa jɔrɛ n ase bu ahore su na bu susunsun, na ba bisa bu ŋu ka, “Baa n ba nyiiri, i yó nzu baa lɛɛ?” Bu seeri sɔ ni, dama bu kɛrɛ aŋu ka Micɛra n yiko n wo i ŋu. 67Na Awiɛwiɛ Casi n awura baa n si Zakariya ŋu, na wɔ kan Nyɛmɛ nɔaniɛ, i ŋa, 68”Am ma ya kansi ya Micɛra ni, yiri bo i ti Yisarelifɔm Nyɛmɛ ni. Dama ka wɔ ba aniɛ i minɛm busu, na wɔ de bu tii aji. 69Wɔ ma ya tiidefɔ faŋgafɔ, i fite i amusuisufɔ Fɛmɛ Davidi dɛɛ busu n nu wɔ. 70Nyɛmɛ yo maari i nɔaniɛ kanfɔ casim jɔjɔɔri dawa saŋga 71ka i bá de ya tii fite ya kpɔfɔm, ni bo bu koro má ya n saa nu. 72Sɔ ye i kereeri ka i si ya nam aŋunfɔ, na i wara fi má i sɛsɛsu casi n sa a. 73I yo faari nyini sɛsɛsu n na wɔ di i di ni ya na Abraham ka i de ya tii fite ya kpɔfɔm saa nu, adena ya koro su i bo ya soro má sɛrɛ, 75na ya yo casi na ya yo sa bo i kɔ atin n su i dɔ, haari ni ya ŋgɔɔ awieeri. 76Wɔrɔ, m wa ni, bu bá fere u ka Micɛra Nyɛmɛ Kpiri n dɛɛ nɔaniɛ kanfɔ. Dama a dú ya Micɛra n mɔ na a kɔ́ sɛsɛ i atin su ŋminda i. 77Na a má i minɛm si ka i fá bu satiɛ ce bu n dɛɛ ti, ye i dé bu tii ji a. 78Dama Nyɛmɛ si ya aŋunfɔ agaya n dɛɛ ti, i má aŋgoro wein n ta ma ya. Nyini wein n ti kabo wiɛ fite na i ti n wɔ, 79na i má wein ta ma minɛm bo bu wo awosin nu na bu soro yiwee sɛrɛ ni. Na i bá kere ya atin bo i ma ahoreda.” 80Na baa n anyi, na Nyɛmɛ ayo i sunsunni faŋga, na wɔ kɔ awo boro kpantain nu dɔ i ŋumi, haari cɛɛn n bo i ba yiiri i ŋu fiteeri fofoe nu kere Yisarelifɔm ni.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Jésu bô kiriɲ kwari a menba, ay tiri geliɲ ɓiɲé ka eraɲ naɲ aŋgaɲ baliyare kaji sa bi kiriɲ ka bay biɲ lari a hen. Ɓiɲé bay ka hen na, na bay uɲé kêm. 2Ôbi gel iyore to pôni to na mamne toɲ hende nimré kôba, era sa bi kam selé tore wôô to nêm ani ré hen men. 3Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, mamne toɲ hende nimré hende to hen na, bi ɗê ɓiɲé bay ka hen kêm. 4Wôsa ɓiɲé bay ka hen kêm hen, bi na gursu to bay ôriɲ doyre ré niɲ hen, niɲba, hende ba, bi na lari kêm wo hende ôriɲ doyri wô keliɲ aŋgaɲ emêre hen.» 5Kiriɲa ɓiɲé ka pôni kôl kwôli iyéy Emen naɲ keram wo dôri wo bay ɗiɲ hen men, are kêm ka bay bi wô ɲaniɲ bôre hen a men ré dô menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: 6«Are bay ka ken gel hen na, wulê wo era hen na, keram wôni wo a ba, ta sa megari a ba, naɲ, bay kêm a mêniɲ.» 7Bay eŋgereri iyôŋ ba: «Kelma, kelêni kiriɲ ka yôŋ a are bay ka kêm hen ré sa ba? Men, na mi a gelé mega wo are bay ka hen ré ca sa niɲ ba men.» 8Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Berêŋge dô, bi kwôni lamêŋge ken ge kay ré, wôsa ɓiɲé kwône a ayê henen aɲ a kelê: ‹Na nôbi a na Krist, kwo Emen dôri hen› men, ‹Wulêri sa niɲ› a men na, ken ô tôrji a ré. 9Kiriɲa ken toy kwôli kumbul naɲ kwôli ɓiɲé ka kaɲ Kelma woji ôm na, ɗéŋge bôrŋge hare ré, wôsa are bay ka hen a sa môj môj dem niɲba, na gerɲé wulê bi wo hen né tô.» 10Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Tô yê pôn a lê kumbul naɲ kwo ɗaŋgi men, emê iyére to pôn a sêɲ naɲ to ɗaŋgi men, 11yebagiɲare terare to dami dami a yé men, kurôŋ naɲ ômɲare a yé naɲ sa iyére iyére men, aŋga li harê harê naɲ aŋgaɲ giɲê ka li harê harê a yé derômaraŋ a men.» 12«Niɲba, pa dema are bay ka hen ré sa tô na, bay a perêŋge men, bay a geléŋge gusiɲ men, bay a ôriɲ naɲ ken tumô bay jerê kwôlê ka bô iyéy daɲare a men, bay a ôriɲ naɲ ken daŋgay a men, tumô kilmé ka damné a men, tumô bay emê sa iyére a men, wô kibi henen. 13Are bay ka kêm hen a béŋge na geré ulê béré Kwôlo Dôri. 14Kiriɲa bay ôriɲ naɲ ken tumô bay jerê kwôlê na, ken erem wô kwôlo kené erê kelê wô jôriɲ sarŋge ré. 15Wôsa nôbi, na béŋge kwôlê woɲ kelê naɲ tu melênê wo kwôni perêrji a hen a nêmê narê naɲ ken né. 16Balêrŋge kaɲ bay yêreŋge naɲ yênêrŋge men, balê ka kwôni naɲ milɲérŋge a ayê sarŋge men, bay a lê aɲ ka pôni kwône perêrŋge a hen bay a derji. 17Ɓiɲé kêm a tôrɲêŋge wô kibi henen, 18niɲba, gusiri sarŋge pôn iyôŋ kôba, a kayê ré. 19Na wô lêŋnê wo ken lêŋnê hen aɲa kené ôriɲ biɲ kini gelê woɲ tiri hen.» 20«Kiriɲa ken gel wo asgarɲê mér Jérusalêm ta niɲ na, ken hôn wo tay mênêre na ré sa niɲ. 21Iyôŋ ba, bi ɓiɲé ka Judé ba, ge sa keram a men, ka mô Jérusalêm a ba, bi siji nô men, ka bô nono ba, bi heraji uwo ré niɲ men. 22Na hen iyôŋ hende to hen a, Emen réé geliɲ ɓiɲé gusiɲ wô kibi têriɲ mega wo na kôliɲ bô magtubu tori a hen iyôŋ. 23Wulê bi wo hen na, bô emê wo dami a lê yébé kaɲ bay kwoo men, ka kamniji yi kuba baa ya tô hen a men, wôsa gusiɲ to dami a lê ɓiɲé men, bô Emen a tari sarji a a men. 24Ɓiɲé ka na Jubɲê ré hen, a deréji naɲ yebere men, bay a pôrji ôriɲ perê tô yê ɓiɲé ka sa terare a nà kêm men, bay a herédé Jérusalêm têrji a kwôy wo wulê wo Emen na biji hen a kôriɲ.» 25«Aŋgaɲ giɲê a yé sa tare a men, sa geserê a men, sa têbêŋne a a men, aɲ sa terare a nà ná, harê a deré ɓiɲé wô néé mêw wo dami wo cér men, 26harê a deré ɓiɲé wô aŋgaɲ gusiɲ ka a era sa terare a nà hen, wôsa aŋgaɲ néé ka derômaraŋ a a yebagiɲ tiɲ. 27Menba, bay a gelen nôbi Kema Gawra hera perê kiriɲ ka geri a, naɲ néé wo dami men, damɲare to dami a men. 28Kiriɲa ken gel are bay ka hen sa niɲ na, ɲanêŋge yerŋge aɲ ken dô sarŋge ta haŋge niɲ, wôsa merê sa seŋge woŋge ba ɗa niɲ.» 29Menba, Jésu ay aŋgaɲ gelé gelji kôl iyôŋ ba: «Geléŋge tôgôre naɲ gurô wo ɗaŋgi kêm. 30Kiriɲa bay ay tô jebé menba, ken hôn wo kami emen ré baa ɗa niɲ. 31Kenbay kôba, kiriɲa ken gel wo are bay ka hen sa niɲ na, ken hôn wo emê iyére to Emen ré ɗa niɲ. 32Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, gawrê ka haw hen na, ka pôni a ba geɲ kiriɲa are bay ka hen a saɲ hen. 33Derômaraŋ naɲ sa terare a naɲê, niɲba, kwôlê wuɲê na, a naɲê ré kwôy.» 34«Ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a bi emê naɲ aŋgaɲ yê naɲ suné aŋga sa terare a nà, ma lê aɲ bôrŋge a gôrbiɲ sa wulê wo nôbi Kema Gawra na heraɲ hen, réba na sé sarŋge a dus. 35Wôsa wulê bi wo hen, a sa mega bera iyôŋ sa ɓiɲé ka sa terare a nà kêm. 36Merêŋge geɲ sa uwôlê Emen a yôd yôd bi Emen béŋge néé bi ken gôliɲ sa aŋga kêm ka a sa sarŋge a hen aɲ bi ken ɗibiɲ ta tumôn nôbi Kema Gawra.» 37Tu tare ba, Jésu geliɲ ɓiɲé are derô haba wo iyéy Emen a, aɲ perare ba, ôbi si ô wulê sa Keram wo Olibiyé a kwôy kwôy. 38Menba, ɓiɲé kêm era ligiri a naɲ tô kiriɲ cud wô toyé kwôlê wori bô iyéy Emen a.


text: 1Sa iyé Sésaré a na, gawra wo bay uwôgeri Kwôrney mô ya, ôbi na dami wo asgarɲê ka Rômêɲê ka bay uwôgeji ré na Itali hen. 2Gawra bi wo hen, na ôbi lê tôô Emen aɲ, bay naɲ ɓiɲé ka bô iyére tori ayji kibi Emen kwôy kwôy men, ôbi li naɲ Jubɲê kaɲ bay nimré damaŋ men, ôbi uwôl Emen ta ta a men. 3Wulê wo pôni naɲ tare to yébé ayiɲ sa tôɲne hen menba, ôbi gel aɲ hôn mana wo Emen na iyôŋ naɲ yiri bô pelal a wo so iyére tori a aɲ kôli iyôŋ ba: «Kwôrney.» 4Ôbi bô mana wo Emen bi wo hen ɗéɲ naɲ harê aɲ ôbi kôli iyôŋ ba: «Kelma, na mi ba?» Menba, mana wo Emen bi wo hen uwôli sara iyôŋ ba: «Uwôlê Emen wom naɲ lê wo ju li naɲ bay nimré hen na, dôriɲ Emen aɲ ôbi gôrbiɲ sam né. 5Jé ɓiɲé kam haw hen, ô Jopé ô kelaɲ gawra wo bay uwôgeri Simô wo jelêri na Piyêr hen ré era. 6Ôbi yi iyé megari Simô woɲ ôbi uwôŋsê ariɲ wo iyére tori ɗa naɲ kibi cér a hen.» 7Kiriɲa mana wo Emen bi wo ré iyêli hen ô niɲ menba, Kwôrney uwôga manê kari wôô naɲ asgar wo pôni woɲ ôbi jé wori woɲ ôbi lê tôô Emen hen. 8Ôbi dôrji kwôli aŋga ré li are hen kêm menba, jéji Jopé. 9Kiriɲa kiriɲ wôl aɲ bay ay geré ô aɲ baji ɗa naɲ Jopé menba, Piyêr ɗay sa iyére toɲ dur dur a wô uwôlê Emen naɲ tay ɗiŋne. 10Kurôŋ liri aɲ ôbi gey aŋgaɲ emê. Kiriɲa bay la emê ciré biri menba, pelal jôri. 11Ôbi gel derômaraŋ bôliɲ aɲ ani kani ka geliɲ naɲ kibi bargay ka dami ka bay ɓu jeŋlare wo pôrbu hen iyôŋ sa herbe kwôy sa terare a. 12Bô bargay ka dami bay ka hen a na, tanare to têre pôrbu kêm bô naɲ tu ka gay gay ka erge hen men, naɲ tu ciré ka gay gay kêm a men. 13Menba, tôô kwôni kôli iyôŋ ba: «Piyêr, hena ta, ju duu tanare hende to kêm aɲ ju ôm.» 14Piyêr uwôli sara iyôŋ ba: «En gey ré Kelma, en ôm ani kani ka jôriɲ naɲ ka kagemi sa pôn né.» 15Tôô kwôni bi wo hen hô kôli iyôŋ ba: «Aŋga Emen liɲ ka séli ba, jôbi já kelê ré na ka kagemi ba?» 16Are bay ka hen sa hen iyôŋ têê subu aɲ, cêgê menba, bargay ka dami bay ka hen hô ayiɲ hôriɲ derômaraŋ a. 17Piyêr erem na ba, pelal wo ré jôri na ba, bôri ré na iyeŋ pôn ba? Menba, kiriɲ bay ka hen na, bay jé ka Kwôrney ka ré wogeji iyé Simô hen, saji kibi geré men. 18Bay uwôge bay iyére aɲ eŋgeriji iyôŋ ba: «Na iyére to nà a Simô woɲ Piyêr ré yi ya hen ba?» 19Piyêr erem sa pelal wo ré jôri a hen baa ya tô, menba, Tunu kôli iyôŋ ba: «Gel, imɲê subu wogem. 20Hena ta, ju ô naɲ ci ɗiba, ju erem sem né, wôsa na nôbi a joji hen.» 21Piyêr herbo uwôɲ ɓiɲé bay ka hen aɲ kôlji iyôŋ ba: «Na nôbi wo ken woge bi a nà. Ken era gelen wô mi ba?» 22Menba, bay uwôli sara iyôŋ ba: «Na Kwôrney dami wo asgarɲê a jéni. Ôbi na kwôni woɲ derôre men, ôbi ay kibi Emen men, Jubɲê kêm kôba, geyri a men. Mana wo derômaraŋ a kôli ôbi ré uwôgam jeré era iyére tori a bi ôbi ré toy kwôlo jeré kelêri.» 23Piyêr biji bay era ira aɲ wôl naɲ ɗi. Kiriɲa kiriɲ wôl menba, ôbi ô naɲ ci, yênêri bay ayê bôô ka pôni ka Jopé biri ôriɲ. 24Ɗaŋ tô hen menba, bay biɲ Sésaré. Kwôrney mô gemji naɲ balêri men, milɲéri kaɲ ɗéɲ ka ôbi jé uwôgaji hen a men. 25Kiriɲa Piyêr ɗa sé ira menba, Kwôrney jô kwini aɲ di kwini tôŋ tumôri a kwôy terare a naɲ bê kwôlê wo dami. 26Niɲba, Piyêr ɓiri ta, aɲ kôli iyôŋ ba: «Hena ta! Wôsa nôbi kôba, ena gawra môɲ jôbi hen iyôŋ men.» 27Ôbi iyêl naɲ ɗi aɲ ô ira, kiriɲ ka ɓiɲé ka kwôni daɲ ya hen, 28menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Ken hôn mega wo kwôni woɲ Jub naɲ hara wori na, ré erê naɲ kwôni wo sa iyére to ɗaŋgi a ré men, erê iyére tori a ré a men. Niɲba, Emen gelen mega wo ené bô kwôni môɲ aŋga kagemi ré men, wo ré nêm bi kwôni ré ô naɲ ɗi ré iyôŋ né a men. 29Na iyôŋ a, kiriɲa kené jé uwôgan menba, en kuriɲ era mera ɗiba, en meremné ré hen. Iyôŋ ba, en gey henê tô uwôgê wo ken jé uwôgan hen.» 30Menba, Kwôrney uwôli sara iyôŋ ba: «Kemnêŋ li sa subu niɲ naɲ tare to yébé ayiɲ sa tôɲne mega megare na iyôŋ hen na, en uwôl Emen iyére tiɲê. Menba, kiriɲ bay ka hen na, gawra wo pôni naɲ bargay ka eŋné so ɗebu tumôn a. 31Aɲ kôlen iyôŋ ba: ‹Kwôrney, Emen toy uwôlê wom men, bôri gôrbiɲ sa lê wo ju li naɲ bay nimré hen né a men. 32Jé ɓiɲé ô Jopé ô uwôga Simô wo jelêri na Piyêr wo yi iyé Simô ôbi uwôŋsê ariɲ wo mô kibi cér a hen ré era.› 33Kiriɲ bay ka hen menba, en jé ɓiɲé wogem aɲ naɲ bô derê wom a jeré eraɲ uɲéni hen. Haw hen nibay kêm nini mô na tumô Emen a wô toyé kwôlê kêm wo Kelma kelam jeré sa kelêni hen.» 34Menba, Piyêr ay kwôlê kôl iyôŋ ba: «Haw hen en hôn dô bêɲ bêɲ niɲ wo Emen na, ré dô tu kwôni ré, 35aɲ gawra wo yôŋ yôŋ wo sa iyére to yôŋ yôŋ wo biri kwôlê men, li aŋgaɲ derôre a men hen na, ré dé tiri. 36Ken hôn béré kwôlo ôbi na jéɲ biɲ kam Israyêl hen. Béré bi wo hen gengiɲ sa Kwôlo Dôri woɲ bô jalê naɲ geré wo Jésu Krist wo na Kelma wo ɓiɲé kêm hen. 37Cêgi derê kwôlê wo Ja naɲ batêm to ôbi na liɲ ɓiɲé a men hen na, ken hôn kwôli are bay ka li are ayiɲ tôrji Galilé a kwôy sa iyé Judé a hen. 38Ken hôn iyeŋ a Emen ré dô Jésu wo Najarêt bi wo hen men, bé wo ôbi biri néé naɲ geré wo Tunu toɲ hendi bô bôrê men. Men, ken hôn iyeŋ a ôbi ré ô gôr sa iyére liɲ ɓiɲé derê men, berariɲ ɓiɲé kêm ka mô bô lemnare to Sidan a a men hen, wôsa Emen baa naɲ ɗi. 39Aɲ nibay ka pôni nini gel ari lêri bay ka kêm hen naɲ tirni sa iyé Jubɲê men, Jérusalêm a men. Ôbi bi wo bay na ɓééri sa gurô tagelê aɲ diri hen. 40Li sa wôô, subu tori menba, Emen biri ji si kamɲê men, biri gel yiri, 41biɲ ɓiɲé kêm né niɲba, ka ôbi na tôrji tumô mega bay derê kwôli are bay ka hen iyôŋ. Na nibay ka na nini ôm men, yi men, naɲ ɗi cêgi jê sé wo Emen biri ji si perê ɓiɲé ka ma a hen. 42Aɲ ôbi kelêni niné uwôl béré aɲ geliɲ ɓiɲé mega wo ré na Emen a ré ɗiri mega ôbi jerê kwôlê iyôŋ sa ɓiɲé ka mô geɲ men, ka ma a a men, 43Na ôbi á, bay kibi Emen kêm na ré kôl kwôli kôl iyôŋ ba: ‹Emen ɗi bôri jal naɲ néé wo hini sa têriɲ to kwôni wo yôŋ yôŋ wo bi bôri sari a.› » 44Piyêr kôl kwôli are bay ka hen baa ya tô menba, Tunu toɲ hendi bô bôrê herbe sa ɓiɲé kêm ka mô toy kwôli bi wo hen. 45Jubɲê ka baa Piyêr eraɲ hen kiriɲa bay gel wo Tunu toɲ hendi bô bôrê to Emen a bé heriɲ sa ɓiɲé ka sa iyére to ɗaŋgi a men hen iyôŋ menba, tiniji ge kay. 46Bay toy ɓiɲé bay ka hen iyêl kibi yê wo ɗaŋgi men, heramiji damɲare to Emen men. Menba, Piyêr kôl iyôŋ ba: 47«Naa jerê bi ɓiɲé bay ka hen ré li batêm naɲ kam haw hen wo bay uwôɲ Tunu toɲ hendi bô bôrê môɲ nabay iyôŋ men hen ba?» 48Menba, ôbi ay tôô bi bay ré liji batêm naɲ hini Jésu Krist menba, bay kôli ré wôl sem naɲ ci.


text: 1Nde, Pɔli le ye kɛdi kɛ sɛbɛla. Nde mara Yisa Kirasitita kilayɛ la iko Alla ya a latɛgɛ nya min. Kɛ sɛbɛnɛ Alla batolɛnu ma Ɛfɛsa soe burɔ minnu sɔnɛ Kirasiti Yisa ye yiri! 2Ma Fa Alla anubɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ kɔni, alamɛ wonu ya hinɛ anubɛ yisi-kimɛ di wo ma. 3Ma ni baraka bira ma Mari Yisa Kirasiti, wo Fa Alla ye dɛɛ bawo duwɛ min bɛɛsi ye Arinyɛni tɔ, Alla ara wonu di ma ma. Ma ya wonu sɔrɔn Kirasiti baraka le tɔ. 4Yanni duninya ni dan, Alla ara ban ma yabɔla nun alako ma ni ma atɛ la Kirasiti baraka rɔ. A ya ma yabɔ ko ma ni sɛninya a yala. A sa a fɛ, fɛɛ woo ni taran ma la. Ala keninteyɛ rɔ, 5Alla ara ban a latɛgɛla ko ma ni ma a halala dannu na Yisa Kirasiti baraka rɔ. Ado a nyɛrɛ diyana koe le wo bɛɛ la. 6Ma ni a tanto ata hina-belebele-wɛla ko la kosɛbɛ! A ara wo di ma ma sewɛ rɔ a diyana-dan baraka rɔ. 7Kirasiti ya a nyɛrɛ ma sarakɛ la alako a yele ni ma hɔrɔya ma hakɛnu ma. A ya wo ma Allala hina-warani-bɛla ko la, 8a ya min nabon ma kuma kɔni. A ara ban a latɛgɛla Yisa Kirasiti baraka rɔ ata hɛnkili anubɛ ata lɔnnɛ fɛ ko a ni a nyɛrɛta gbundu koe labɔ gbɛ rɔ ma ye. 10Ata gbundu koe ye min na, wo le kɛ la. A wati wa ke tumɛ min, Alla si ala ko-latɛgɛnɛ wo kanbali. Ala dali-fan min bɛɛ ye san kole rɔ wo, min bɛɛ ye dugu kole kuma wo, a si wonu nadɛn kan-tina-kelen alako Kirasiti ni ma wonu kunyɛ la. 11Fan bɛɛ si ma iko Allata ko-latɛgɛnɛ anubɛ a sako ye nya min. Woletɔ a ya ma yabɔ ko mabɛ Kirasiti ni to ko kelen tɔ ka ma a halalɛ la. Ado a ara a latɛgɛ wo nya le kebi fɔlɔ. 12Nba, male Isirɛla mɔgɛ minnu fɔlɔn ya Kirasiti ma ma yigi la, male fɔlɔn ni Alla tanto wona ata gbiliyɛla ko la! 13Wole fanan mara a halalɛ la wo nya na le. Wo ya tonyɛ lamɔɛn tumɛ min, wo dɛnkɛninyara Kirasiti ma. Kibara-nyimɛ wo nara kisi-koe la wo ye. Alla ya wo ma atɛ la ka ata tamasere sigi wo kuma, ata Ni Sɛnimɛ kɔni. Ado lanyiri kirinɛ ata Ni Sɛnimɛ wo le di-koe rɔ wo ma nun ka a yira ko Allatɛ le wole la. 14Alla ara wo yili-madiya koe min na, wo dabirɛ le ale ata Ni Sɛnimɛ la ma ye. Ma lanɛ a la feu, ko Allatɛ ye minnu na, a si hɔrɔya-kanbalinɛ di wonu fanan ma. Ma ni a tanto wona ata gbiliyɛla ko la! 15Nba, wola dɛnkɛninyɛ Mari Yisa ma anubɛ wola keninteyɛ wo nyɔgɔn tɛma, kebi n ya wonu namɔɛn, 16n ma fara baraka-birɛ la Alla ye wolela ko la. N hɛnkili tonɛ wo ko nta madiyalɛnu tɔ. 17N bi ma Mari Yisa Kirasiti, wo Fa Alla gbiliya tigi matarala ko a ni ata Ni Sɛnimɛ di wo ma. A si hɛnkili di wo ma ka ata tonyɛ labɔ gbɛ rɔ wo ye alako wo ni a lɔn a nya-bɛrɛbɛrɛ ma. 18N bi a matarala ko ata wan-takanɛ ni wo hɛnkili dɛ laka. Wo wa ma tumɛ min, a ya wo kele yigi min ma, wo ni na to wo lɔnna. Wo kɔma, wo ni a lɔn a ara duwa-belebele min kiri wole, ata mɔgɛnu ye. 19Wo ni ata sɛnbɛ-waranɛ lɔn min bi wɔlila male dɛnkɛninya-mɔgɛnu tɔ. Sɛnbɛ wo min bi male rɔ, 20sɛnbɛ kelan wo le ya Kirasiti lawuli ka bɔ furinu tɛma. Sɛnbɛ kelan wo ya Kirasiti sigi Alla kɔɛn nyimɛ rɔ Arinyɛni tɔ. 21Allata nima-fan bɛɛ, a mara melika la wo, a mara nyina la wo, a mara hadama den na wo, Kirasiti tenbira wonubɛ anuna kun tiginu na. Duninya kɛ wo, duninya min bi nala wo, Kirasiti tɔgɛ kolo sɛnbɛ-tigi wo bɛɛ ko. 22Alla ya fan bɛɛ sa Kirasiti tontɛ kɔrɔ ko a ni ma fan bɛɛ kun tigi la dɛnkɛninya-mɔgɛnu ye. 23Kirasiti bagbuyi le chɔchi mɔgɛnu na. Ale le ye chɔchi da fala ado ale Kirasiti nyɛrɛ le ye fan bɛɛ da fala.


text: 1Nde, Pɔli le ye kɛdi kɛ sɛbɛla wo ma. N mara Kirasiti Yisala kilayɛ la bawo wo diyara Alla ye. Mabɛ ma na kelen nyɔgɛ Timoti le ya kɛdi kɛ sɛbɛ. Ma ya kɛdi kɛ lata Allala chɔchi mɔgɛnu ma minnu nadɛnnɛ Kɔrɛnti soe burɔ anubɛ Allala mɔgɛ min bɛɛ ye Akeya nyamanɛ rɔ. 2Alamɛ ma Fa Alla anubɛ Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni hinɛ yira wo la ka yisi-kimɛ di wo ma. 3Ma si baraka bira ma Mari Yisa Kirasiti Fa Alla ye. Ale le male fanan Fa la min kinikininɛ ma ma, ado ladiyɛ bɛɛ ye bɔla Alla le bolo! 4A ye ma dɛnbɛna mala tɔrɔyɛ bɛɛ rɔ, woletɔ male fanan si ke donu madɛnbɛna minnu bi tɔrɔyɛ-su-bɛɛ rɔ. Ma si ke anu dɛnbɛna wo dɛnbɛni su la, male nyɛrɛ ara min sɔrɔn Alla bolo. 5Iko Kirasiti ya tɔrɔya dan natenbinɛ min bɛɛ kɛ mala ko la, ma ya dɛnbɛnɛ sɔrɔn Alla bolo ka a tɛgɛ Kirasiti ma wo nya na le. 6Ma wa tɔrɔyɛ sɔrɔn tuma-wo-tuma, wo si na dɛnbɛn-koe anubɛ kisi-koe la wo ye. Ni male ya dɛnbɛnɛ sɔrɔn, wole fanan ara dɛnbɛnɛ sɔrɔn wo fɛ. Wo si sɛnbɛ di wo ma alako wo si wo munyu wola tɔrɔyɛnu kɔrɔ nya min iko male fanan ya ma munyu tɔrɔya su min kɔrɔ nun. 7Woletɔ ma yigi ma tɛgɛ wola ko la mumɛ! Ma ya a lɔn ko wo ye tɔrɔyɛ sɔrɔnna nya min, wo si dɛnbɛnɛ fanan sɔrɔn wo nya na le Alla bolo iko male. 8Nba, n na kelen nyɔgɛnu, ma ya tɔrɔyɛ min sɔrɔn Esiya nyamanɛ rɔ, ma ye a fɛ ka wo lalɔn wo la. Dunɛ minnu sara ma kuma, wonu kolo, ado anu gbili. Ma yigi bɛɛ tɛgɛra ko ma ti to ma niyi la. 9Ma ya ma miri ko sayɛ la ara tɛgɛ ma ma. Kɔnɔ wo mara alako ma kana la ma nyɛrɛ la fɔ Alla min bi furinu nawulila. 10A ya ma kisi saya-masiba-wɛ su wo ma. Ado a si to ma kisila. Wo ye ma dɛnbɛna wola madiyalɛnu tɔ tumɛ min, ma ara ban ma yigi sala a kuma ko a si ma kisi tun. Mɔgɔ siyaman bi anu kan nabɔla Alla ma ka baraka bira a ye mala ko la. Ado Alla si wonu yabi ka duwɛ layigi ma kuma. 12Ma wasinɛ minna ko la, wo le kɛ la. Ma sɔndɔmɛ ye ma sere la ko mala tagama-nya duninya kɛ rɔ, katarala wole wara la, ma ya wo bɛɛ kɛ Allala hinɛ le baraka rɔ. A ma kɛ mɔgɔya-hɛnkili fɛ. Alla le ya a ma, ma ma ko-wo-ko dogon wo ma. Ma ya tonyɛ fɔ ma sɔndɔmɛ bɛɛ la. 13Ma sa fenfen sɛbɛla wo ma wo ti ke min karanna ka a nya-yen. Nba, wo ya doni de lɔn mala ko la kaka kɔnɔ a sɔgɛ ye n na, wo ni ma lɔn feu! Wo le si a ma, ma Mari Yisa wa sɛgi lunyɛ min, wo si wasi male la iko male fanan si wasi wo la nya min. 15N lanɛ a la ko wo wasinɛ ma la min kɛ, woletɔ n ya a latɛgɛ nun ko n ni ta wole fɔlɔn kɔndɔn. Wo si duwa fila sɔrɔn bawo 16n ya a latɛgɛ nun ko n tenbi tala Masidoniya, n ni wo kɔndɔn. N sɛgimatoe fanan, n ni wo kɔndɔn tun ka dɛnbɛnɛ sɔrɔn wo bolo nna tagamala ko la Yudiya nyamanɛ rɔ. 17N bi min mala, wole ya a lɔn ko n ti ke n miriya wo latɛgɛla, wa? Wo ya n lɔn nagan-fila-tigi la nun alako n si donu hɛnɛ nya min, wa? 18Iko n ya Allata telenbagayɛ lɔn nya min, n ti lanyiri kiri wo ye koe dola ko la, wo kɔma, n ni n nagan mayɛlɛma fanan. 19Sailasi anubɛ Timoti anubɛ nde nyɛrɛ ya Yisa Kirasiti Allala danta kawandili bɔ wo tɛma. Yisa, nagan-fila-tigi ma. Kan-kelen-tigi le ale la. 20Kirasiti le Allata lanyiri bɛɛ lakanbalila. Wo le ya a to, ma ye a fɔla ko, “Amina” Yisa Kirasiti baraka rɔ Allata gbiliyɛla ko la. 21Wo ni wo yili to kɛ ko. Alla nyɛrɛ ara malebɛ wole sɔ Kirasiti rɔ gben! Alla nyɛrɛ le ya ma ma ata mɔgɔ yabɔnɛnu na. 22A ara ma ma atɛ la ka ata tamasere sigi ma kuma, ata Ni Sɛnimɛ kɔni. A ya wo ladon ma yisi rɔ alako min bɛɛ ye a bolo ma ye, ale Allata Ni Sɛnimɛ le wo kun-fɔlɛ la. 23Alla le n sere la. A ya n yisi lɔn! Ka a tɛgɛ wola kinikinɛ ma, n ya a latɛgɛ ko n kana na Kɔrɛnti soe burɔ nun alako n kana a lagbɛlɛya wo kuma. 24Male sa kun-tigiyɛ kɛla ka a fɔ wo ye wo si dɛnkɛninya min ma! Ma ye wɔlila ma nyɔgɔn fɛ wo nyɛrɛta sewɛla ko la bawo ma ya a lɔn ko wo sɔnɛ dɛnkɛninyɛ rɔ yiri!


text: 1Hali n kumara kan-su-bɛɛ rɔ minnu bi san kole rɔ anubɛ dugu kole kɛ kuma kɔnɔ ni keninteya sa n yisi rɔ, n bara ma iko nɛgɛ-walan, ni wo ma, tɛlɛn-gbesi-kan. 2Hali kawandili-bɔ-sɛnbɛ dira n ma ka lɔnnɛ bɛɛ sɔrɔn ka gbundu koe bɛɛ lɔn, ni wo ma, dɛnkɛninyɛ ni wara n bolo ha ka kɔnkɛnu bɔ anu gbɛ rɔ, ni keninteya sa n yisi rɔ, fenfen ma n na. 3Ni n ya n bolo-fan bɛɛ ni, ni n ya n bagbuyi ni alako n ni n nyɛrɛ matɔgɔ, ni keninteya sa n yisi rɔ, wo ti ko-wo-ko nyinya n ma. 4Keninteyɛ si a munyu ba kɛ. A fanɛ nyimayɛ la. A ti keliyɛ kɛ. A ti a nyɛrɛ kɔrɔbi. A ti wasi. 5Keninteyɛ ti kolobɛlitayɛ kɛ. A ti hɛrɛ nyini a nyɛrɛ ye. A yisi ti bɔ. Ni mɔgɔ bagara a ma, a ti wo lamara a yisi rɔ. 6Keninteyɛ ti sewa ko-yogomɛ la kɔnɔ a si sewa tonyɛ la. 7Keninteyɛ ti kuri tɔrɔyɛ kɔrɔ mumɛ! A ti ala dɛnkɛninyɛ boloka. Ado yisi-latɛgɛ ye a bolo duk! Ko-wo-ko wa ma a la, a si a munyu ha! 8Keninteyɛ ti ban mumɛ! Wɔlɔyiya-kuma-fɔɛnu bi nyɔ kɔnɔ wonu fanan ti mɛ. Kan-gbɛrɛ-fɔɛnu bi nyɔ kɔnɔ wonu si to-a-rɔ. Lɔnnɛ ye nyɔ kɔnɔ wo bɛrɛn si tenbi. 9Lɔnnɛ wo, wɔlɔyiya-kumɛ wo, mala fandɛ wo bɛɛ ma kanbali wɛ. 10Kɔnɔ min kanbalinɛ, wo wa na tumɛ min, fanda-kanbalibɛlɛ kɛnu si tunu yen! 11N bi denniyɛ rɔ tumɛ min, n bi kumala le iko dennɛ, n bi n mirila iko dennɛ, n bi lakɔrɔsilɛ kɛla iko dennɛ. Kɔnɔ n ya hɛnkili sɔrɔn tumɛ min, nna ko sa denniya-koe wo fenfen tɔ tun. 12Ma ye fan min yenna kaka, wo mani de iko fenna muninyɛ min ti yen nyɛrɛ-mafɛlan rɔ a kilɛ fɛ. Kɔnɔ wo wati wa na tumɛ min, ma si fan bɛɛ ragbɛ wass! N ma Alla wara-koe bɛɛ lɔn kaka kɔnɔ n si na Alla lɔn iko Alla ya nde lɔn nya min. 13Nba, kɛ sawɛ le tonɛ, dɛnkɛninyɛ wo, yigi wo, anubɛ keninteyɛ kɔnɔ keninteyɛ le kolo kɛ bɛɛ ko.


text: 1Lunyɛ do, Yisa ye madiyali kɛla kan tinɛ do rɔ. A banta tumɛ min, ala karan dan do ya a fɔ a ye ko, “Mari, ma si Alla madiya nya min, ma karan wo la iko Yɔni ya ala karan dannu karan nya min.” 2Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wo si madiyali kɛ ka le ko, ‘Ma Fa Alla, i tɔgɛ ni sɛninya. Ila mansayɛ ni na ma kuma. 3I ni bita dɔn-fan di ma ma. 4I ni ma makoto ma hakɛ la iko male bɛrɛn bi wonu makotola nya min minnu bi ko-yogomɛ kɛla ma la. I kana sɔn, ma ni don kɔrɔbɔlɛ rɔ.’ ” 5A ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Ni wo do tara wo diyana-mɔgɛla bɔn la suyi tɛma ka a manyinika ko, ‘N bɔ, n dɔndɔ biredi sawa la. 6N diyana-mɔgɛ do tenbimatoe. Wo ara na n bara. Fenfen sa n bolo n si min di a ma!’ 7I diyana-mɔgɛ min bi bɔn wo la, ni wo ya i yabi ko, ‘I kana n tɔrɔ! N bara bɔn rasɔgɔ. Mabɛ nna dannu bara ma sa. N ti ke n nasɔla ka fen di i ma kaka.’ 8N bi a fɔla wo ye, hali a ma a lasɔ ka biredi di i ma ka a tɛgɛ wola diyanayɛ ma, i ma miliya ka to a manyinikala min kɛ, i makoe ye fan min na, a si a lasɔ ka wo bɛɛ di i ma. 9“Woletɔ n bi a fɔla wo ye ko wo ni to tarali kɛla, wo si a sɔrɔn. To nyininɛ kɛla, wo si a yen. To dɛ matugula, a la si ka wo ye. 10Min ba to tarali kɛla, wo si a sɔrɔn. Min ba to nyininɛ kɛla, wo si a yen. Min ba to dɛ matugula, a la si ka wo ye. 11Dan wa a fa tara yɛgɛ ma, a fa wo si duguma-fan di a ma, wa? 12A wa a tara sisi-kɛwɔlɛ ma, a si bondalɛ di a ma, wa? 13Hali wole min sɔn yogo, wo ya a lɔn ko a kin ka fen nyimɛ di wola dannu ma. Wo Fa min bi Arinyɛni tɔ don, wo ti fen di wo ma min tenbira wo la, wa? Minnu bi a tarala, ale le sa Allata Ni Sɛnimɛ dila wonu ma, wa?” 14Lunyɛ do, Yisa ya nyinɛ gben kei fɛ min ya a boboya. Ado nyinɛ bɔra a fɛ tumɛ min, kei wo wulita kumala. Nyama kawara. 15Kɔnɔ donu ko, “Nyina-kun-tigi Biyɛsiba, wo le ara nyina-gben-sɛnbɛ di a ma.” 16Donu bi a fɛ ka Yisa kɔrɔbɔ, woletɔ anu ya a fɔ a ye ko a ni kabana koe do kɛ min si a yira ko Alla le ya sɛnbɛ kɛ di a ma. 17Kɔnɔ Yisa ya anu miriya lɔn. A ya a fɔ anu ye ko, “Ni mɔgɛnu bi anu nyɔgɔn kɛlɛla nyamanɛ woo rɔ, nyamanɛ wo ti mɛ. Ni kɛlɛ donta denbayɛ min tɛma, denbayɛ wo ti mɛ nyɛnsɛnna. 18Woletɔ ni Setanɛ ya Setanɛ kɛlɛ, ala mansayɛ si mɛ kama? Kɔnɔ wo ko n bi nyinɛnu gbenna bawo Biyɛsiba le ya sɛnbɛ wo di n ma. 19Ni n bi anu gbenna wo nya le, wolela mɔgɛnu bi anu gbenna kama wo rɔ? Wola mɔgɛnu bara a yira ko wo ma telen! 20Kɔnɔ n bi nyinɛnu gbenna Allala sɛnbɛ le la. Wo ye a yirala ko Allala mansayɛ ara ban kela wo ma. 21“Ni mɔgɔ-fankalamɛ, Setanɛ kɔni, ni anubɛ ala kɛlɛ-kɛ-fannu tabɛnnɛ ka ala bɔn kandan, a bolo-fan bɛɛ si kisi. 22Kɔnɔ ni min fanka kolo atɛ ko, ni wo buira a ma ka a nɔ, fankalamɛ wo lanɛ kɛlɛ-kɛ-fan minnu na, a si kɛlɛ-kɛ-fan wonu bɛɛ bi ka a bolo-fan bɛɛ fara mɔgɛnu na. 23“Ni min sa n fɛ, wo ye n kan ma. Ni min sa n dɛnbɛna fen-nadɛn la, wo ye a ranyɛnsɛnna. 24“Nyina-yogomɛ wa bɔ mɔgɛ fɛ tumɛ min, a si yilan-yilan wulɛ rɔ ka a sulen tinɛ nyini. Ni a ma kan tinɛ do yen, a si a fɔ a nyɛrɛ ye ko, ‘Sɔ wa, n bɔra nna bɔn min na, n ni sɛgi nyɔ tun.’ 25Nba, a si sɛgi ka bɔn rakolɔn taran. A sɛninyanɛ. A bɛɛ rabɛnnɛ feu! 26A si ta worɔ ka na nyina-wɔrɔnfila-gbɛrɛ la a bolo minnu yogo ale nyɛrɛ ko. Anu si na ka anu sigi a fɛ bɔn wo la. Nba, mɔgɛ wola ban si yogoya a fɔlɔtɛ ko.” 27Yisa ya kɛ fɔ tumɛ min, musi do kumara a ye ka bɔ nyama tɛma. A ko, “Min ya i sɔrɔn ka i susun, mɔgɔ-sewanɛ le wo musi la!” 28Kɔnɔ Yisa ya a fɔ a ye ko, “Minnu sewanɛ ka tenbi wo la, wo le, minnu bi Allala kumɛ lamɔɛnna ka a bira gben!” 29Nyama ya Yisa lafoo tumɛ min, a ya a fɔ anu ye ko, “Bi-mɔgɛnu yogo kati! Wo ye kabana koe nyinina tamasereyɛ la kɔnɔ wo ti kabana ko gbɛrɛ yen fɔ Nɛbi Yonata tamasere. 30Iko Nɛbi Yona mara tamasere la Ninɛfa kɛnu ye nya min, nde, Hadama dan si ma tamasere la bi-mɔgɛnu ye wo nya na le. 31Kiti-tɛgɛ-lunyɛ, musu-mansɛ min bi dugu la, wo si a lasɔ ka bi-mɔgɛnu yiliki bawo a nara ka bɔ wula-yan la ka na a tole masɔ Mansa Silamɛnita hɛnkilimaya-karan la. Nba, n bi tonyɛ fɔla wo ye, mɔgɛ do ye yan min kolo Mansa Silamɛni ko pirr! 32Kiti-tɛgɛ-lunyɛ, Ninɛfa kɛnu fanan si anu nasɔ ka wo yiliki bawo wonu ya Nɛbi Yonata kawandilɛ lamɔɛn tumɛ min, anu ya anu kɛ-nyanu yɛlɛma. Kɔnɔ n bi a fɔla wo ye, mɔgɛ do ye yan min kolo Nɛbi Yona ko pirr! 33“Mɔgɔ ti lɛnpu lamalan ka a dogon. A ti gbengberan burun a kuma fanan kɔnɔ a si a sigi tebulu kuma, woletɔ mɔgɛnu ba don, anu si waan yen. 34I yɛ mani de i fɛrɛ-bɔnkɛ ye iko lɛnpu lamalannɛ. Ni i yɛ kɛndɛ, i fɛrɛ bɛɛ lafanɛ waan la. Kɔnɔ ni i yɛ ma kɛndɛ, i fɛrɛ bɛɛ la si fa pinpi la. 35A ma i fɛrɛma worɔ ko waan min bi i rɔ, wo kana ma pinpi la. 36Awa, ni i fɛrɛ fanɛ waan la, pinpi woo sa a rɔ, a bɛɛ la si malan iko lɛnpu si waan labɔ i ye nya min.” 37Yisa banta kumala tumɛ min, Farisi do ya a kele fen dɔn tinɛ. Yisa tara a sigi ka fen-dɔn-kɛ. 38Farisi ya a yen tumɛ min ko Yisa ma a bole laku yanni a ni fen dɔn iko anuna tɔn ye nya min, a kawara. 39Nba, Mari ya a fɔ a ye ko, “Wole Farisinu bi wola yi-lafɛnu anubɛ piletinu kɔmɛ makula kɔnɔ wo burɛ fanɛ karagbɛlɛyɛ anubɛ wunduyogoyɛ la. 40Wole kun-takolɔnnu! Alla min ya a kɔmɛ ladan, ale le ma a burɛ fanan nadan? 41Kɔnɔ min bi wola yi-lafɛnu anubɛ piletinu burɔ, wo ni wo di bolo-kolɔnnu ma, fan bɛɛ si sɛninya wo ye worɔ. 42“Kɔnɔ gbalo ye wole Farisinu kuma bawo wo ara yaka bɔ nako-fannu tɔ kɔnɔ wo ara wo ban telenbagayɛ anubɛ Alla-keni-koe ma. A kakɛn, wo ni wonu ma le kɔnɔ wo kana wo ban a toenu fanan ma. 43“Gbalo ye wole Farisinu kuma bawo sigi-tina-nyimɛnu di wo ye Yahudiyanuna dina-bɔnnu na. Gbiliya-kɔndɔlinu di wo ye barɛnu tɔ. 44Gbalo ye wo kuma bawo wo mani de iko kanba-dogonnɛnu, mɔgɛnu si tagama min kuma, anu sa a kalama.” 45Tɔn-karan-mɔgɛ do ya a fɔ a ye fanan ko, “Karan-mɔgɔ, i ye min fɔla kɛ la, i ye ma lafɛya tinɛ le wo la!” 46Yisa ya a fɔ a ye ko, “Gbalo ye wole tɔn-karan-mɔgɛnu fanan kuma bawo dunɛ min bi-koe gbɛlɛ, wo ye wo sala mɔgɛnu kuma kɔnɔ wole nyɛrɛ ti wo bolo-nɔlɔnɛ tugun dunɛ wo la ka anu dɛnbɛ. 47Gbalo ye wo kuma! Wo ara kanba-nyimɛnu sin nɛbinu ye ka bɔnnu sɔ wonu kuma, wo benbanu ya nɛbi minnu faga kɔni. 48Wo ya anuna kanbɛnu nadan tumɛ min, wo nyɛrɛ ara sɔn ko wo benbanu ya min ma nɛbinu faga tinɛ, wole ara sɔn wonu ma. 49Wola ko la, Alla anubɛ ala hɛnkilimayɛ ko a si nɛbinu anubɛ kilayɛnu sɔ wo benbanu bara. Anu si donu faga anu tɔ ka donu bɛnsɛnkɔninya. 50Woletɔ ka a dabira duninya-dan-tumɛ, nɛbi minnu bara faga, wole bi-mɔgɛnu si tɔrɔyɛ sɔrɔn nɛbi-kɔrɔmɛ wo bɛɛ faga-koe la. 51Ka a dabira Ebɛlila sayɛ ma ha ka a sigi Sakarayala sayɛ la, ale min fagara saraka bɔ tinɛ anubɛ kan-tina-sɛnimɛ tɛma kɔni, n bi a fɔla wo ye ko bi-mɔgɛnu si tɔrɔyɛ sɔrɔn wonu damala ko la terr! 52“Gbalo ye wole tɔn-karan-mɔgɛnu kuma bawo da-nyin min bi hɛnkilimaya-bɔn lakala, wo ara wo dogon mɔgɛnu ma. Wole ti sɔn donna nyɔ. Ado minnu bi a fɛ ka don, wo ara wonu nasɛgi!” 53Yisa bɔra nyɔ tumɛ min, tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ Farisinu wulita a yakɔrɔ-mamɔla ka a manyinika nyinikali-gbɛlɛmɛnu na. 54Ni a si koe do fɔ min ma telen, anu bi a fɛ ka a bira koe wonu fɛ.


text: 1Na hen iyôŋ na, bay réé berêni mega manê ka Krist kaɲ bay berê sa kwôlo Emen wo na yi kini uwôbêri a hen. 2Iyôŋ ba, kwôni wo na ôbi berê sa are na, hal wo tumô wo nini gey yiri a na: bi li jé naɲ bôô pôn. 3Hena kené jô kwôlê san a, hena ré na bay jerê kwôlê ka sa terare a nà a jerê san a kôba, dôlen nôbi ré, wôsa nôbi en jô kwôlê sa yen a ré. 4En li ani kani ka ermé wuɲê a uwôlen kwôlê san a ré tô. Niɲba, na ôbi bi wo hen a ené yiɲ derôre hen né, wôsa na Kelma a jerê kwôlê san a. 5Iyôŋ ba, jerêŋge kwôlê sa megêrŋge a jug tumô ré tô, kwôy sa to Kelma a heraɲ aɲ a sa gelé aŋga na uwôbe kiriɲ ka hendi hen nô men, a sa yêrê ermé wo bô ɓiɲé hen nô a men, aɲ sa hende to hen na, i i ba Emen a biri hini emê wo gengiɲ sari sari. 6Yênên, na wô sarŋge a ené kôl kwôlê bi wo hen gengiɲ san men, sa Apolôs a men hen, aɲ bi kené hôniɲ tô kwôlê bi wo hen mega nibay iyôŋ, ɗiba kené ɗage sa kwo liɲ bô magtubu to Emen a hen ré. Men, bi kené uwôyriɲ yerŋge kené na ka kwo na ɗi men, ka kwo hen ɗi men ré. 7Wôsa i a na ɗém jeré na kwo dami sa megêm ba? Aŋga ju uwôɲ hen na, ju uwôɲ na seŋge. A hena jeré uwôɲ na seŋge ba, wô mi a jeré diɲ deŋgôm mega wo jeré uwôɲ na seŋge iyôŋ né ba? 8Haw hen ken uyirê niɲ men, kena bay uɲé men, ken yi kilmé a men, niɲba, nibay nini yi ré tô. Niɲba, tiri ba, en gey bi kené ôm iyére dô aɲ nibay kôba, niné ôm iyére naɲ ken men. 9Wôsa en bô mega wo Emen né ɗéni nibay bay jé kari bi niné yi gerɲé ɓiɲé ka bay jô kwôli temare sarji a hen iyôŋ. Aɲ nini yi ari lê wôrê ka sa terare a nà kêm men, tu manê ka derômaraŋ a men, tu gawrê a men. 10Nina bay galê wôsa niné na ka Krist, niɲba, kenbay ba, kena bay tu melênê tô biɲare toŋge a naɲ Krist, néérni naɲ, niɲba, kena bay néé, bay denéŋge, menba, nibay ba, bay kaɲêni men. 11Kwôy kemnêŋ kôba, kurôŋ lêrêni men, kam dêrêni men, nini tôbrê gerŋga are men, bay sêrêni men, iyéy yéreni kôba, naɲ a men. 12Nini li jé naɲ kôbrini woni wô abiɲ yerni men, kiriɲa ɓiɲé tiréni ba, nini tô kibrini sarji a a men. Kiriɲa bay geléni gusiɲ ba, nini uwôl bôrni sarji a men. 13Men, kiriɲa bay pôy kibrini ba, nini iyêlji kwôlo dôri. Aɲ nini yi mega gubiɲ wo ɓiɲé iyôŋ men, mega aŋga habiɲ ɗê kiriɲ iyôŋ a men kwôy kemnêŋ. 14Kwôlê bi wo en kelêŋge kêm hen na, na wo tayre ré dêŋge ré, niɲba, en halêŋge na mega wo kené na kamnen ka en pirji iyôŋ. 15Hena kené ôriɲ naɲ bay sarŋge dubu môj tô Krist a kôba, ɗôd ba, ibareŋge na pôn nêŋ hari. Wôsa kiriɲa na en ulêŋge béré Kwôlo Dôri hen na, en yi mega ibareŋge iyôŋ tô merê tu geɲ toŋge a naɲ Jésu Krist. 16Ôbi a, ené kelêŋge bi kené yi mega nôbi iyôŋ men hen. 17Na ôbi wo hen na, ené jéɲ naɲ Timoté wo yi mega keman wo en piri men, ôbi bôô pôn sa aŋga Kelma men, ôbi a jebé tô bôrŋge sa aŋga dô tumôn sa geré wuɲê a naɲ Krist Jésu hen. Bay a na aŋga en geliɲ ɓiɲé naɲ kiriɲ kiriɲ men, bô églisɲê kêm a men. 18Aɲ ɓiɲé ka pôni li geɲ mega ené nêmê biɲ uɲéŋge ré iyôŋ. 19Niɲba, hena bô Kelma ré gey ba, baa ɗa wo na biɲ uɲéŋge hen ya. Aɲ na sa henê na ba, bay lê geɲ bay ka hen ôriɲ naɲ néé laba, na kwôlê woɲ ɗéɲ iyôŋ mera ɗi ba? 20Wôsa kiriɲa Emen na ôbi sa kwôni na, kwôni bi wo hen ôriɲ naɲ néé woɲ liɲ are ɗiba, na naɲ kwôlê woɲ kelê mera ré. 21Na ba, ken gey na mi ba? Hen ba, ken gey bi ené era uɲéŋge aɲ ené sa sêŋge laba, ené era naɲ peré men, baliyare a men ɗi ba?


text: 1Ya han ta nyɛ' te ba kɔrɔgɛ nɛra biŋe samanɛ zuo, teŋsɛka te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya te ka dɛna ya sɔ'ɔlom la poan, te ya ka baŋɛ se'em n ko en, 2ya keendoma la gankereba la yehe ta makɛ kum la n gan' zen'en la keŋɛ teŋse'ehe n lɛm bilam la. 3Ge keendoma la n boe teŋsɛka n ba' lɛm kum la, wan tare nagesa'arɛ n nan ka dekɛ tom toonɛ te yɔgɔhɔga nan ka pagelɛ ka zuo na, 4tare nagesa'arɛ la sige bɔn'ɔn seko te ba nan ka tabelɛ kɔ bii borɛ sɛla ko poan, ge te kolaa zɔta ko poan. Bɔn'ɔn la poan bilam te ba wan kɔ' nagesa'arɛ la nyugela. 5Levi dayɔɔhe n de malemadoma la n wan tole nɛŋa na. Se'ere n sɔe la Na'ayenɛ ya Yenɛ la n loe ba te tona, ba tara Na'ayenɛ yu'urɛ la kan'ara, ge ku'ura yele woo la nɔkpe'enɛ la gbirigere woo. 6Keendoma la woo n boe teŋse'ehe n lɛm kum la nya wan pee ba nu'uhe bahɛ nagesa'arɛ la te ba kɔ' ka nyugela bɔn'ɔn la poan la zuo, 7ge yeti, Tomam nu'o ka ka'ɛ ziim bona wa bii to nini nyɛ bo ka'arɛ. 8Na'ayenɛ, to'e kaanbegɔ wa ho nɛreba Israel sɛba te ho yɔ to'e la nu'uhen ge da bahɛ te ho nɛreba wa tara tuure la nɛra wa ziim wa te to ka mina bo ka'arɛ yele wa. Ziim la kaanbegɔ n wan bala. 9Bala te ya wan foe ya mɛŋa ziim sebo te ya ka mina bo ka'arɛ yele la taalɛ poan, la yamam eŋɛ sɛla n ane soŋa Na'ayenɛ nɛŋan la zuo. 10Ya han keŋɛ pɛɛntɛɛnrɛ te ya zabɛ la ya diŋdoma te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekɛ ba eŋɛ ya nu'uhen, te ya nyɔkɛ ba, 11te ho behɛ ba poan te pɔka boe bini ana soŋa te ho sea kɛn' ka, ho ta'an di ka te ka dɛna ho pɔga. 12Tare ka kule ho yire na, te ka siie ka zuo seele ka nu'ɛɛnhe 13ge yɛɛhɛ a lɔgɔseto te a yɛ ne te ba nyɔkɛ en la. Ka wan bɔna ho yire kele ka sɔ la ka ma ŋmarega mune, ge te ho nya baŋɛ ka dɛna ka sera te enŋa me dɛna ho pɔga. 14Ho han ka le bɔta en, bahɛ en te a keŋɛ enŋa n bote zen'an. Ho da koohe en bii ho eta en wo da'aberɛ. Se'ere n sɔe ho fakɛ en mɛ. 15Nɛra han tara pɔgɔba bayi', nɔŋɛ ayema ge ka nɔŋɛ ayema la, te ba zan'an dɔgɛ bodibinto te bikeema la dagana pɔgɔsɛka to a nɔŋɛ la bia, 16a han ta tɔnta a lɔgɔrɔ la, a da dekɛ keema la tɔntɛ bo bia la se'em ma te a nɔŋɛ la, ge bahɛ a dayɔkeema la te a ka nɔŋɛ a ma la. 17A behɛ nyɛ a pɔga sɛka te a ka nɔŋɛ la bia la te kaŋa n de a dayɔkeema, la a te bo en sɛla woo te a tara la sugumnɔɔren boyi'. Dayɔkaŋa n de ka sɔ la boraanɛ danlehom. Bikeema lɔgɔrɔ dela kaŋa denɛ. 18Nɛra han tara a dayɔa n ganrɛ te ka toba kpa' te ka ka nana ka sɔ la ka ma, te ba han pon dɔnlegera a toberɛ ka ka kelehe ba, 19ka sɔ la ka ma la nyɔkɛ ka na eŋɛ teŋa la keendoma la en zin' nayaŋa nɔɔrɛn la nu'uhen. 20Dɔgɔreba la wan yele keendoma la yeti, To bia wa ganrɛ mɛ, te ka toba kpa'. Ka ka nane tomam. Ka dela yaloma, dɛna bugura. 21Teŋa la poan boraahe lobe bikana taaba la kuga ko. Foe ya be'em la ya poan. Israel zan'an wan wom de yele te dabeem kɛn' ba. 22Nɛra han tom yelebe'o n kanregɛ, te ya lo n yule tia zuo, 23da bahɛ ya te a yula bini yiligɛ beere. Laɛ ya n de daarɛ mea. Se'ere n sɔe la se'em woo te ba yule en tia zuo boe la Yenɛ nɔpɔtɛ poan. Da ganlom ya teŋa la te Na'ayenɛ to Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya te ka dɛna ya sɔ'ɔlom la.


text: 1Wo kɔma, n ya sogo-feremɛ namatoe yen bɔla kɔgɔ-yi rɔ. A kere tan. A kunyɛ wɔrɔnfila. Mansaya-fulɛ ye a kere kelen-kelennamɛ-bɛɛ la. Alla-rapɔsi-kumɛnu sɛbɛnɛ a kunyɛ wonu ma. 2N ya sogo-feremɛ min yen wo la, a manɛ iko kuli. A kiannu mani de iko suluku-kinama-wɛtɛ. A dɛ mani de iko yarɛ-dɛ. Ninkinankɛ le ya a nyɛrɛta sɛnbɛ di sogo-feremɛ wo ma anubɛ ata mansayɛ anubɛ ata sarati-wɛ. 3Sogo-feremɛ wo kun kelan manɛ iko a ara tanban boloko-yogomɛ le kɛ nun kɔnɔ a tanban tinɛ wo ara kɛndɛya. Duninya-mɔgɛ bɛɛ kawara ka bila sogo-feremɛ wo fɛ. 4Mɔgɛ bɛɛ ya ale ninkinankɛ bato bawo a ya ala sarati di sogo-feremɛ wo ma. Anu ya sogo-feremɛ wo fanan bato. Anu ko, “Yon bi iko sogo-feremɛ kɛ? Mɔgɔ ti ke a kɛlɛla.” 5Alla sɔnta ko sogo-feremɛ wo ni a nyɛrɛ kɔrɔbi ka ale Alla-rapɔsi-kumɛnu fɔ. A ya sɛnbɛ anubɛ sarati sɔrɔn Alla bolo karɛ bi-nani ani karɛ fila (42) kɔrɔ. 6A wulita Alla dankala ka a tɔgɔ tinya. Wo kɔma, Alla mayiginɛ kan min, a ya wo danka. Min sanɛ wo kuma fanan, min bɛɛ siginɛ Arinyɛni tɔ, a ya wonu fanan danka. 7Alla sɔnta ko sogo-feremɛ wo ni Allata mɔgɛnu kɛlɛ ka anu nɔ. Sibole bɛɛ anubɛ bɔnsɔn bɛɛ anubɛ mɔgɔ su bɛɛ, iko anu kan faranɛ nya min, sarati dira a ma wonu kuma. 8Min bɛɛ siginɛ dugu kole kuma, wonu si na a bato. Kɔnɔ minnu tɔgɛ sɛbɛnɛ Nimaya-kitabu rɔ, wonu denu ti sogo-feremɛ wo bato. Saga-dan min faga-koe latɛgɛra yanni duninya ni dan, wota buku le wo la. ( 9Nba, ni min si ko nya-yen, a ni a tole masɔ. 10Min si ma yɔɔn la, wonu si ma yɔɔn la serr! Min si faga, wonu si faga serr! Allata mɔgɛnu ni anu munyu ka to dɛnkɛninyɛ rɔ koe kɛ bɛɛ rɔ.) 11Wo kɔma, n ya sogo-ferema-gbɛrɛ yen bɔla dugi kɔrɔ. Kere fila ye a kuma iko saga-dan-kere. A kumara iko ninkinankɛ. 12Sogo-ferema fɔlɛ ya sarati-wɛ min di a ma, a ya wo lawɔli a ya la. A ya dugu kole fɔrɔsɛ anubɛ min bɛɛ siginɛ a kuma ka sogo-ferema fɔlɛ wo bato min tanban-gbɛ ara kɛndɛya. 13Sogo-ferema fila nyɔgɛ wo ya kabana-ko-wɛnu kɛ. A ya tɛ layigi dugu kole kuma ka bɔ Arinyɛni tɔ mɔgɛ bɛɛ yala. 14Kabana koe minnu kɛnɛ sogo-ferema fɔlɛ wo yala, Alla sɔnta ko a ni duninya-mɔgɛ bɛɛ yanfa wo fɛ. Sogo-feremɛ wo ya a fɔ bɛɛ ye ko soge min tanbanta faan la kɔnɔ a belinɛ, a ko anu ni wo gbiliya ka wola muninyɛ ladan. 15Alla sɔnta ko sogo-ferema fila nyɔgɛ ni niyi di sogo-ferema fɔlɛla muninyɛ wo ma alako ala muninyɛ wo ni ke kumala. Ado minnu ti a bato, a si wo bɛɛ faga. 16Sogo-feremɛ wo ya mɔgɛ bɛɛ fɔrɔsɛ, a dɔgɔma wo, a kinama wo, a nɔnfulu-tigi wo, a bolo-kolon wo, a hɔrɔ wo, a yɔɔn wo, ko mandan ni sa anu bolo nyimɛ anubɛ anu telɛ ma. 17Mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke ka fen fere, ni wo ma, ka a san fɔ sogo-feremɛ wo tɔgɛ, ni wo ma, a tɔgɔ-yatɛ-mandan wa taran min bolo nyimɛ ma. 18Bɛɛ ni hɛnkili sɔrɔn kɛ ma. Hɛnkili ye min bolo, wo si ke ka sogo-feremɛ wo tɔgɛ-yatɛ-kɔrɛ lɔn bawo mɔgɛ-tɔgɛ-yatɛ le wo la. A yatɛ le kɛmɛ wɔrɔ, bi-wɔrɔ ani wɔrɔ (666) la.


text: 1Nba, ma ni ta yarɔ kinanuta karan rɔ. Ma ya minnu fɔlɔn karan Kirasiti wara-koe rɔ, ma kana to sɛgila wonu ma. Ma ara ban wo karanna nun alako wo ni wo kan-kɔ sɔ ko-yogomɛ la nya min. Ma ko wo ni to lala Alla la. A ma bɛn, ma ni to kumala wonuna ko la wati bɛɛ. 2Batasi-ko-karan wo, bolo-sa-koe mɔgɔ kuma wo, furi-lawuli-karan wo, Allata-kiti-ko-karan wo, ma kana to sɛgila wonu ma tun. 3Ma ta yarɔ wona! Ado ni Alla sɔnta, ma si wo le ma, yɔ! 4Minnu bi Allata waan rɔ, anu bara ban Allata kɔ-fan anubɛ ata Ni Sɛnimɛ fanan sɔrɔnna nun feu! Anu bara ban a ragbɛla nun ko Allala kumɛ kin. Ado sɛnbɛ min bi nala yarɔ, anu bara wuli wo yenna nun. Ni wonu denu ya anuna dɛnkɛninyɛ boloka gbɛ, anu ti ke sɛgila anu kɔma tun ka tubi a kurɛ la. Wo mani de iko anu bi Allata dan gbangbanna kɔlɔma ma ka a lamiliya gbɛ rɔ tun. 7Mɔgɛ donu mani de iko dugi min bi bandɛ sɔrɔnna duk! Ki-fannu si sabati a tiginu ye, ado Alla ye ata duwɛ layigila dugi wo ma. 8Kɔnɔ ni wɔnɛ anubɛ binyɛ gbansan wulita a rɔ, a ti ko-wo-ko nyinya mɔgɔ ma. Tumado lunyɛ do, Alla si a danka. Ado tɛ si a halaki. 9N diyana-mɔgɛnu, hali ma ara koe kɛnu fɔ wo ye kɔnɔ ma lanɛ wole la gben! Ma ya a lɔn ko wo ye koenu mala iko mɔgɔ-kisinɛnu si a ma nya min. 10Alla telenta. Wo ya wo ta-nyɔgɛnu dɛnbɛ ka keninteyɛ yira anu na min kɛ, ale Alla ti nyina wo ko. Ado ha bi, wo ye wo ta-nyɔgɛnu dɛnbɛna. 11Fananta wo ye wo niyi la, ma ye a fɛ, wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ ni to wo rayala dɛɛ. Woletɔ wo yigi ye fan min bɛɛ kuma, wo si wonu sɔrɔn. 12A ma di ma ye, wo ni ma tinya-mansɛ la. Kɔnɔ wo ni ma iko Alla ara lanyiri kiri minnu ye. Anu si anutɛ sɔrɔn dɛnkɛninyɛ anubɛ munyu fɛ. 13Alla ya lanyiri kiri Iburayima ye tumɛ min, a ya a keli ko a ara lanyiri min kiri, a si wo kanbali. Ado mɔgɔ sa min kolo ale ko min kɛ, a ya a keli a nyɛrɛ rɔ. 14Alla ya a fɔ Iburayima ye ko, “N si nta duwɛ layigi i kuma ka i bɔnsɔn lasiyaya. N bara lanyiri wo kiri i ye!” 15Iburayima ya a munyu lanyiri wo kɔrɔ. Woletɔ Alla ya lanyiri min kiri, a ya wo sɔrɔn. 16Kɔnɔ hadama dan tenbi a kelila tumɛ min, a si a keli mɔgɛ do rɔ min kolo ale ko. Kelili wo si a ma, sɔsɔlɛ bɛɛ ni ban anubɛ mɔgɛnu tɛma worɔ. 17Ni Alla ye a fɛ ka a gbɛ minnu ye ko ala lanyiri-latɛgɛnɛ wo ti tinya, a si kelili sa lanyiri wo kuma. 18Ado Alla nyɛrɛ ya ata kelili sa ata lanyiri wo kuma. Fen filɛ kɛnu ti yɛlɛma bawo Alla ti foninyɛ fɔ. Woletɔ male minnu bara ma buri tala a wara la ma latanka koe la, ma si yisi-latɛgɛ sɔrɔn alako yigi min bi ma yarɔ, ma ni wo bira gben! 19Yigi wo ye ma bolo min si ma niyi lakandan, Yisa kɔni. Ale si ke tenbila Sɛnima-Sɛnima-Tinɛ yorolan kɔma min bi Alla Bato Bɔn tɛma Arinyɛni tɔ.. 20Yisa ara ta ma yarɔ nyɔ malela ko la. A ara ma saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ la habadan iko Mɛlikisidaki.


text: 1Gbolo-lamininɛ-dɛ gbalɔnnɛ li-kɛɛn min na, saga-dan ya wo wɔrɔnfila nyɔgɛ bɔ a ma tumɛ min ka a lafulen, a sigira a la yen, Arinyɛni tɔ hawa talɛ nyɔgɛ kɔrɔ. 2Wo kɔma, melika wɔrɔnfila min sɔnɛ Alla yakɔrɔ tolon, n ya wonu yen. Alla ya buru wɔrɔnfila di anu ma anu si minnu fɛ. 3Sɛnɛ-dagɛ ye melika gbɛrɛ bolo fen-suma-diyamɛ ye min tɔ. Wo nara sɔ saraka bɔ tinɛ dafɛ. Alla ya fen-suma-diyamɛ-siyaman di a ma min si kofu Allala mɔgɛ bɛɛta madiyalɛnu ma. Saraka bɔ tinɛ min nadannɛ sɛnɛ la, wo sɔnɛ mansaya-sigi-fan yakɔrɔ. Melika wo ya fen-suma-diyamɛ wo mintan saraka mintan tinɛ wo kuma. 4Fen-suma-diyama-mintan-sisi wonubɛ Allata mɔgɛnuta madiyali-kan, wonu yɛlɛta anu nyɔgɔn fɛ melika wo bolo tɔ min sɔnɛ Alla yakɔrɔ. 5Wo kɔma, melika wo ya fen-suma-diyama-dagɛ wo bi. A ya dagɛ wo lafa tɛ la saraka bɔ tinɛ kuma ka a lakɛ dugu kole kuma. San-sɛrɛn-kan anubɛ banda-tugu-kan bɔra. Bandɛ ya a nyin masɔgɔ. Dugi yɛrɛyɛrɛnta. 6Wo kɔma, melika wɔrɔnfilɛ wonu ya anu tabɛn buru wɔrɔnfilɛ wonu fɛ-koe la. 7Melika fɔlɛ ya ata buri fɛ. Banda-kole anubɛ tɛ min yabasannɛ yele la, wonu nara dugu kole kuma. Duninya faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelan mintanta gburr! Duninya kɔlɔma bɛɛ faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelan mumɛ mintanta. Bin-kurannu bɛɛ mintanta fanan. 8Wo kɔma, melika fila nyɔgɛ ya ata buri fɛ. Fan min manɛ iko tɛ siginɛ kɔnkɔ-belebele min tɔ, wo lakɛra kɔgɔ-yi rɔ. Kɔgɔ-yi faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelen yɛlɛmanta yele la. 9Dali-fan min bɛɛ ye kɔgɔ-yi rɔ, wonu faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelen fagara. Kulɔn bɛɛ faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelan tinyara. 10Wo kɔma, melika sawa nyɔgɛ ya ata buri fɛ. Lolo-wɛ buira ka bɔ san kole rɔ. Tɛ sigira wo la iko kala-mɛlan. Bɛnu anubɛ tenke bɛɛ faranɛ sigi tina sawa la, lole wo buira wati min, a buira wonu sigi tina kelan kuma. 11Lole wo tɔgɛ le, “Kunayɛ.” Yi faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelan kunayara. Mɔgɔ siyaman fagara yi la kunayɛ bolo. 12Wo kɔma, melika nani nyɔgɛ ya ata buri fɛ. Tele faranɛ sigi tina sawa la, wo sigi tina kelan tinyara anubɛ karɛ, a sigi tina sawa nyɔgɛ anubɛ lolenu sigi tina sawa nyɔgɛ. Woletɔ anu ma ke malanna. Tele ma bɔ hawa nani nyɔgɛ kɔrɔ. Karɛ fanan ma gbɛ hawa nani nyɔgɛ kɔrɔ. 13Nba, n ya n yɛ layɛlɛ. N ya kokɛ-kan lamɔɛn firifirila san ma pon! A kumara kan-wɛ la ko, “E gbalo! E gbalo! Melika sawɛ min tonɛ, wonu ba anuna burinu fɛ tumɛ min, a si ma gbalo-wɛ la bɛɛ ye minnu siginɛ dugu kole kuma.”


text: 1Alla ya nde, Pɔli kele ka ma Kirasiti Yisala kilayɛ la. Mabɛ n na kelen nyɔgɛ Sasitɛni, 2ma ye kɛdi kɛ sɛbɛla wole Allala mɔgɛnu ma minnu bi Kɔrɛnti soe burɔ. Alla ya minnu kele ka ma ata mɔgɔ-sɛnimɛnu na wo, minnu lanɛ Yisa Kirasiti la wo, minnu bi duninya kan tinɛ bɛɛ wo, ma ye kɛdi kɛ sɛbɛla wole ma ma Mari Yisa tɔgɔ rɔ. Mata Mari anubɛ anuta Mari le ale la. 3Alamɛ ma Fa Alla anubɛ Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ya hinɛ anubɛ yisi-kimɛ di wo ma. 4N bi baraka birala ma Fa Alla ye tuma-wo-tuma ka a tɛgɛ wole ma. Alla ya ata hinɛ yira wo la Kirasiti Yisa baraka rɔ. 5Yisa Kirasiti ya a ma, wo ara ma-a-la ko-nyimɛ-bɛɛ rɔ. Ado a ya sɛnbɛ di wo ma ka ata kumɛ lake. A ya lɔnnɛ fanan di wo ma a wara-koe rɔ. 6Alla ya a ma, Kirasitita kumɛ siginɛ wo yisi rɔ a nya bɛrɛbɛrɛ-wɛ ma. 7Wo le ya a to, wo tenbi Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ makɔnɔna ko a ni na duninya kɛ rɔ tun, wo sa dasala duwa kelen bɛrɛn na. 8A si wo mara alako fɛɛ kana taran wola dɛnkɛninyɛ la, ha ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ wa na tumɛ min. 9Alla, lanaya-tigi le. Ale le ya wo kele ka a ma, wobɛ ala dan Yisa ni ta-nyɔgɔnyɛ kɛ wo nyɔgɔn fɛ, ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ kɔni. 10N na kelen nyɔgɛnu, wo yandi, n bi wo madiyala ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ tɔgɛ rɔ ko wo dama ni sɔn wo nyɔgɔnna kumɛ ma. Dan-nafarɛ kana taran wo tɛma. Wo ni to kan kelen, miriya kelen anubɛ sɔn kelen tɔ feu! 11Ado n na kelen nyɔgɛnu, Kaloyela mɔgɛ donu bara a lagbɛ n ye ko sɔsɔlɛ ye wo tɛma tolon! 12N bi min ma, wo le kɛ la. Wo sa kan kelen tɔ. Mɔgɔ kelen ko, “Nde ye Pɔli le fɛ.” Mɔgɔ gbɛrɛ ko, “Nde ye Apalasi le fɛ.” Dogbɛrɛ ko, “Nde ye Pita le fɛ.” Dogbɛrɛ fanan ko, “Nde ye Kirasiti le fɛ.” 13Kirasiti, kelen de! A farani ma. Ado nde, Pɔli ma faga kɔlɔma ma wo ye nun. Wo ma batasi ka ma nde, Pɔlita karan dannu na. 14N bi baraka birala Alla ye ko n ma wo do-wo-do batasi nyɔ fɔ Karisipa anubɛ Keyasi. 15Nba, mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke a fɔla worɔ ko wo batasira ka ma ndela karan dan la. ( 16Ado n ya Sɛtɛfanasi anubɛ ala denbayɛ fanan batasi nun. Kɔnɔ ni n bara do batasi tun wonu kɔma, n hɛnkili ma to wonu ko.) 17Kirasiti ma n sɔ batasi koe la. A ya n sɔ kibara-nyimɛ fɔ koe la. Ado n sa kibara-nyimɛ wo fɔla darɔ-diyɛ anubɛ hadama danta hɛnkilimayɛ la. Ni n ya wo ma, Kirasitita sayɛ ma mɔnɛ bɔ worɔ. 18Minnu bi nala halakila, yuwaya-kumɛ le Kirasiti faga koe la kɔlɔma ma wonu yala. Kɔnɔ male minnu bi nala kisila, Allata sɛnbɛ mayiranɛ le wo la male yala. 19Ado a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ ko, “N si hɛnkilimɛla hɛnkili tinya ka mɔgɔ-karannɛnuta lɔnnɛ ma fuyi la.” 20Nba, hɛnkilimɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ sɔsɔli-sala-wɛnu, wonu bi kama? Alla ara a lagbɛ ko duninya kɛ hɛnkilimayɛ, yuwaya-koe le wo la! 21Alla ya a hɛnkili-wɛ lawɔli. A ya a ma, mɔgɛnu ti ke a lɔnna hadama danta hɛnkilimayɛ rɔ. Kɔnɔ Alla-lɔnbɛlɛnu bi min kelela yuwaya-kumɛ, male ye wo le kawandili bɔla. Ado Alla le ya a latɛgɛ ko minnu si na dɛnkɛninya Yisa ma, wonu denu si kisi yuwaya-kumɛ wonu fɛ. 22Yahudiyanu bi kabana-ko-wɔlɛnu yen tinɛ. Yahudiya ma minnu na, wonu bi mɔgɔya-hɛnkili nyini tinɛ. 23Kɔnɔ Kirasiti gbangban koe kɔlɔma ma, male ye wo le dɔrɔn fɔ tinɛ. Yahudiyanuna tanama koe le wo la. Yuwaya-koe le wo la sibolo gbɛrɛ wonu yala. 24Kɔnɔ Alla ara male minnu kele, a mara Yahudiya la wo, a mara sibolo gbɛrɛ la wo, Allata sɛnbɛ anubɛ ata hɛnkili le ale Kirasiti la. 25Ado Allata yuwaya-hɛnkili kolo mɔgɛnuta hɛnkili-wɛ ko. Allala sɛnbɛbɔninyɛ kolo mɔgɛnuta sɛnbɛ-belebele-wɛ ko. 26N na kelen nyɔgɛnu, Alla ya wo kele tumɛ min, wo ye nya min nun, wo ni wo yili to wo ko. Iko hadama dan si fan dan nya min, a hɛnkilima wo, a mɔgɔ-ba wo, a kun tigi wo, wonu ma siya wo tɛma nun. 27Duninya si min lɔn yuwaya-koe la, Alla ya a lawuli a ma serr, ka wo le yabɔ alako a ni hɛnkilimɛnu namiliya wonu fɛ. Duninya ye a mirila min ma ko sɛnbɛ sa a bolo, Alla ya wo le yabɔ alako a ni mɔgɔ-sɛnbɛmɛnu namiliya. 28Duninya ye yoola min ma ka a bɔrɔbɔ ko fen ma, Alla ya wo le yabɔ. A ya wo yabɔ alako duninya ya min lɔn ko-wɛ la, a ni wo ma fuyi la. 29Wo kɔrɛ le ko hali mɔgɔ-den-kelen ti ke a nyɛrɛ matɔgɔla Alla yala. 30Alla ara mabɛ Yisa Kirasiti ma kelen na. Kirasiti baraka rɔ, Alla ara ata hɛnkilimaya-bɛrɛ yira ma la. Ma ara telen Alla ye wo le fɛ. Ado ma ara ma Allata mɔgɛnu na wo le fɛ. Ma ara sɛninya wo le fɛ. Ma ara hɔrɔya wo le fanan fɛ. 31Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Ni min bi a nyɛrɛ matɔgɔla, Mari ara min kɛ a ye, a ni to wo le fɔla mɔgɛnu ye.”


text: 1Saaxandinŋo xa buluno woorowulananŋo bo je tumo men, de keta sanxulo to xa leere tala ɲoxon ke. 2Wo xo, ń xa meleke woorowulo je, i be lonin Ala ɲa xoto. Buutu woorowula dita i ma. 3Melekiyo do xote nata í lo sadaxajanilanŋo senbo to, siisilitegenen sanuma tun b'a bulu. Digico kiika dita a ma, walasa a xa wo nin moxo senumanŋolu bee la Alamataralu lasi i ɲoxo fe, sadaxajanilan sanuma xan, men be mansasigilanŋo ɲafe. 4Digice siisiyo nin moxo senumanŋolu la Alamataralu yeleta i ɲoxo fe Ala ɲa xoto, xa bo melekiyo bulu. 5Wo to, melekiyo xa siisilitegenenŋo ta x'a fa sadaxajanilanŋo ta la, x'a bon duguxulo xan. Wo no bee to, sanjifetenŋo nin xumaxanŋolu nin sanjimeɲenxolu nin duguxulu jarajaro keta. 6Buutu woorowulo tunnu be meleke woorowulo mennu bulu, wolu x'e toben buutufo xanma. 7Meleke folo x'a la buutuwo fo. Maramallekeso nin ta nin jelo ɲaxamininŋo bonta duguxulo xan. Duguxulo talaninŋo saba ti, tala kilinŋo janita, yirijuwolu dulu talaninŋo saba ti, tala kilinŋo janita anin bin kerenŋo bee. 8Meleke fulananŋo x'a la buutuwo fo. A keta í xo nin í xa kuru belebeleba nin ta fili xooxojiyo to. Xooxojiyo talaninŋo saba ti, tala kilinŋo yelemata xa ke jelo ti. 9Xooxojiyo dafen nilamalu talaninŋo saba ti, tala kilinŋo sata, batonŋolu talaninŋo saba ti, tala kilinŋo bee tiɲata. 10Meleke sabananŋo x'a la buutuwo fo. Loolo belebeleba do butunta xa bo sanŋo to, a be manala í xo mooɲo. Bajiyolu talaninŋo saba ti, a butunta tala kilinŋo to anin jibodulalu to. 11Wo loolo toxo le xo: «Xuniya». Jiyolu talaninŋo saba ti, tala kilinŋo xuniyata, moxo kiika sata jiyolu la xuniya bulu. 12Meleke naaninanŋo x'a la buutuwo fo. Tilo nin xaro nin loololu talaninŋo saba ti, tala kilinŋo yellata. I talaninŋo saba ti, tala kilinŋo dibita. Tilo keneya talaninŋo saba ti, tala kilinŋo bota a la, suwo du keta ten. 13Wo to, nte xa felelo ke, ń xa bonŋo do me a fola barako to, x'a tu banin sanjanba to xo: «Bone! Bone! Bone be duguxulo xan moxolu ɲen, nin meleke to sabo x'e la buutuwolu fo tumo men!»


text: 1Saŋga bo ya fite Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, i afɔ buru ni nna sin, na m ni Banabasi akaaki akɔ dɔ bekun, na ya fa Titosi abuka ya ŋu su. 2Deke n bo i ti na m kɔɔri n la ka, Nyɛmɛ kereeri m ka m kɔ a. Na m ni Kristo jama nkpiɛnkpiɛnm n atiɛn ya nɔɔ ya ŋgumi deke be, na ma kan ateke bu nyi, akere bu fa kɔ labari kpa n jɔrɛ bo m kan kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni. Dama ma koro má ka juma n bo m suyo i n kɛrɛ ka ŋgbɛɛn. 3Tɔ, haari ni bo Titosi yo woori m dɔ na i ti má Yudafɔ ni, ba miɛ má i ka i wura kɛnkɛnnɛ. 4Ama, be abisa má ya i jɔrɛ be, se minɛ nbem ba saŋgaari ya nu, bu yo bu ŋu ka bu ti Kristo dɛɛ minɛm wɔ. Bɛrɛ seeri ka wɔ yo daka ka i wura kɛnkɛnnɛ n a. Bu faari bu ŋu mataari ya a, adena bu niɛ kabo Yesu Kristo dɛɛ ti na ya nya ya tii ni. Má bu koro ka ya su nɔaniɛ kpamaawa n su wɔ, na ya yo akɔɔm. 5Ama, na ya fa nu, ya ma má bu anyunu fieo, adena má be kaaki i sin bo labari kpa n bo i ti nahɔrɛ, na ya kan kere am su. 6Bɛrɛ n bo minɛ bu bu ka bu ti nkpiɛnkpiɛnm ni, m cɛcɛ awo má bu nu ka bu ti nkpiɛnm, dama Nyɛmɛ tambu má nu, nyini nkpiɛnkpiɛnm n gusu ala má kaakiiwa bo bu kaaki m fa kɔ m labari kpa n su. 7Se deke bo bu ŋuuri i n la ka, Nyɛmɛ ye wɔ yi m ka m kan i labari kpa n jɔrɛ kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm n a, kabo wɔ yi Petoro ka i kan i labari kpa n jɔrɛ kere Yudafɔm ni. 8Dama Nyɛmɛ ama m yiko ka m kan i labari kpa n jɔrɛ kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, kabo wɔ ma Petoro yiko ka i kan i labari kpa n jɔrɛ kere Yudafɔm ni. 9Na Yakobo, ni Petoro, ni Yohane bo minɛ bu bu ka bu ti Kristo jama mɔfɔm n aŋu ka, Nyɛmɛ ama m nyini juma n ka m yo i a, nyini dɛɛ ti, na ba fa bu saa awura m ni Banabasi saa nu, na ba de ya ni bu saa nnyɔ. Na ya kɛrɛ asoro su ka m ni Banabasi kɔ yo juma ni minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, na bɛrɛ gusu kɔ yo juma ni Yudafɔm ni. 10Ama, jɔrɛ n bo bu seeri ya n la ka, má ya wara fi yaarifɔm sa. Nyini ye m yo la anyumboro ka m yo i a. 11Ama, Petoro ba baari Antiyoki miɛ kpiri n nu na ma jaraki i, ma fiɛ má i su, dama sa n bo i yoori i ni, wɔ kɔ má atin su. 12Saŋga bo i du mɔ ba tuuri ya ni, i ni ya ninbaa Kristofɔm bo bu ti má Yudafɔm ni saŋga di diire a. Na minɛ nbem afite Yakobo dɔ aba ka bu ba niɛ ya busu. Bu ba juuri ni, na wɔ cin i ŋu afite minɛm bo bu ti má Yudafɔm n nu. I ni bɛrɛ asaŋga adi má diire kun, dama i soro Yudafɔm n ahore wɔ. 13I yoori sɔ ni, na Yudafɔ nyiŋgam bo bu wo Antiyoki n gusu ayo kabo i yoori ni. Bu si kabo má bu yo, ama, ba yo má sɔ. Na Banabasi gusu asɔn bu su. 14M ŋuuri ka bu su má Yesu labari kpa n bo i ti nahɔrɛ n su ni, na ma se Petoro jama n kɛrɛ nyunu ka, “Wɔrɔ, a ti Yudafɔ ɔ, ama, u woowa ti ka bo bu ti má Yudafɔm wɔ. Ye nzu ti ye a koro ka a miɛ minɛm bo bu ti má Yudafɔm na bu wo kabo Yudafɔm wo barasu n a?” 15Nahɔrɛ, ya fiteebiri, yɛrɛ ti Yudafɔm wɔ, ya ti má minɛm bo bu su má Nyɛmɛ na ya fere bu ka satiɛyofɔm ni. 16Ya si ka na nzɛn sɔnɔ yo Yesu Kristo yarada, ye Nyɛmɛ de i mi ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a, ama, i ti má ka i mi su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su, ye Nyɛmɛ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Tɔ, ye yɛrɛ gusu ayo Yesu Kristo yarada, adena Nyɛmɛ de ya ka ya yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, i ti má ka ya su nɔaniɛ kpamaawa n su n dɛɛ ti a. Dama be wo má bɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su na Nyɛmɛ de i ka wɔ yo sa bo i kɔ atin su i dɔ. 17Kabo ya boro ya nyi na ya su Kristo su na Nyɛmɛ de ya ka ya yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ni, nyini kere ka yɛrɛ Yudafɔm gusu ti satiɛyofɔm ka minɛm bo bu ti má Yudafɔm ti n wɔ. Ama, nyini n sukere má ka Kristo subuka minɛm na bu yo satiɛ wɔ lɛɛ. Ai, i ti má sɔ. 18M yo su nɔaniɛ kpamaawa n su wɔ, ama, ma yaki i, nzɛn kisa na m ŋa m kaaki bo i bu su i su bekun, nyini saŋga, ma fa m ŋu ayo satiɛyofɔ lɛɛ nahɔrɛ su. 19Mini dɔ, fa kɔ nyini nɔaniɛ kpamaawa n su, i yo m ka ma wu wɔ, m su má i su kun, adena m nya ŋgɔɔ Nyɛmɛ dɔ. I ti ka m ni Yesu Kristo asaŋga awu baka jaanu n su a. 20Ahin ŋgɔɔ n bo m la i ni, durunya n nu fɛn ni, yiri Nyɛmɛ Wa n koro m dɛɛ ti, na wɔ wu ama m, na ma yo i yarada, nyini dɛɛ ti ye m la ŋgɔɔ n a. 21Ma kete má kabo Nyɛmɛ ayo ya sakpa akere i koro barasu ni. Ama, deke bo m suse n la ka, nzɛn sɔnɔ ŋa i su nɔaniɛ kpamaawa n su, na nyini kere ka wɔ yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, nyini la ka, yiwee n bo Kristo wuuri i n ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ.


text:
Utilisateur:Guaka
J'ai habité à Bamako, Mali. Je veux développer un peu la présence du bambara sur le net.
Notamment, en créant des ébauches de:
- Wikipedia en bambara
- Enseignement du bambara sur Wikilivre
- Guide linguistique bambara sur Wikitravel
- ...
Et, je veux introduire Wiktionary aux Bamakois, et leur aider ajouter leurs connaissances des langues africaines tels que le dogon, le peul et le bambara.
Un peu d'inspiration en ligne:
Mon blog: guaka.org
Bondo[modifier | modifier le wikitexte]
Bondo la ye dugu dɔ ye Kumantu mara la, u'ka fɛin son ta ye sira dɔ ye n'abe fɔ a ma ko sira son. Bondo la kaw be sira son san o san samiya don da la tɛnɛ dɔ fɛ, u'be sira son walisa san ko be nɔgɔya cogo min, ka sumaw nyein ka samiya dia. Bondola ni a dafɛ dugu bɛ de jɛin ka ni sɔni ni kɛ, ubɛ ka kan ni sɔni don ni na cɛ fara muso kan denmisɛn fara mɔgɔ kɔrɔba kan kɔrɔlen a be fɔ ko sira sun kɔrɔ la ye jinɛ man yɔrɔ ye ni don ni n abɛ bɛ nyɔgɔ sɔrɔ sira sun ni kɔrɔ, u'be sɔrɔ ka tɛmɛ ni sɔniw ye, musow taa tɔ la be taa ni n'ga minɛw ye a ni suman cɛw ba taa ni baganw ye i n'a fɔ: misiw, sagaw, baw, chiɛw, ani fɛin wɛrɛ caman. Ni fɛin ko fɔlen n'u'be tobi yen ka dun yen a kelen te taa so fɔli fɛinw be kɛ yen balani n'bɔlon dida min fɛinw fana be kɛ yen gɛrɛgɛniya la dolo, baganw fagalen joli de be kɛ ka jo son.
Kɔri[modifier | modifier le wikitexte]
Kɔri be sɛnɛ an fɛ Mali la cogomin, kɔri nafan ka bon an ka sɛnɛ kɛ la musow ye. Kɔri be sɛnɛ samiya de fɛ, a sɛnɛ kuman ni a se kuman bɛ be se ka bɛn kalo wɔrɔ man. Ni sɛnɛ kɛ law tila foro labɛn na u'be laburu kɛ ni sari misiw ye, u'be sɔrɔka kɔri kisɛ dan. U'be bin fagalaw kɛ a kɔrɔ. Ni a wulila, u'b'a sien ka binw fili, kalo saba kɔfɛ a be sɔrɔ ka falen da minɛ, kalo saba wɛrɛ a be den, kalo kelen ni bɛ kɔ fɛ a kuru be sɔrɔ ka ci abe sɔrɔ ka jè, u'b'a sɔrɔ ka bɔli daminɛ, ni a bɔla ka ban u'be taa bila kɔri mara yô la. Ni kɔri cɛ la ka ban cmdt mɔgɔw be sɔrɔ ka wa san, sani u'ka san, u'b'a pese fɔlɔ ka a akɛ dɔ. Kɔri min gnèin kagni u'be san songon juman na, min u' gnein manyi u' songon be ben, a kilo be daminɛ bi naani ni saba la fo bi naani ni duuru la. Musow be kɔri parata ka kɛ.
Mots bambaras à ajouter[modifier | modifier le wikitexte]
Suffixes[modifier | modifier le wikitexte]
- -baa
- -lan: instrument
- -landi: aimant
- -lango: ne pas aimant
- -man: marque d'adjectif
- -baanci: superlatif
Adverbes[modifier | modifier le wikitexte]
- Utilisateurs nl
- Utilisateurs nl-M
- Utilisateurs li
- Utilisateurs li-M
- Utilisateurs en
- Utilisateurs en-4
- Utilisateurs de
- Utilisateurs de-3
- Utilisateurs fr
- Utilisateurs fr-3
- Utilisateurs es
- Utilisateurs es-2
- Utilisateurs it
- Utilisateurs it-2
- Utilisateurs pt
- Utilisateurs pt-1
- Utilisateurs bm
- Utilisateurs bm-1
- Utilisateurs ru
- Utilisateurs ru-1
- Utilisateurs sv
- Utilisateurs sv-1
- Utilisateurs he
- Utilisateurs he-1
- Utilisateur Latn-M
- Utilisateur Cyrl-3
- Utilisateur Grek-3
- Utilisateur Kana-2
- Utilisateur Hira-2


text: 1Yama Pɔli, bawali wo ka Masaala woŋ, iŋ baseri wothɔɔkɔ wo ŋindi Yisɔs Kraist woŋ. Yaŋ thanki nde yetho awa e yaŋ ŋindo ba mase lanɛya ba ka bi thanki nde Masaala yɛtha beŋ, awa iŋ ba bindɛ katitɔkɔ ka nɔndi ba dina wokɛntuŋ woŋ thanani baŋ, 2ka kahe miŋ thukuma kɛ ba kuta sii ba kɔy yo kɔy. Masaala wo sa tɛpi ŋasɔkɛ woŋ, wundɛ na niyɛ mina lahiri sii baŋ baŋ kabi wundɛ tha hintiŋ niye therine ka fai woŋ. 3Naa fuŋande malɔkɔ magbeeŋ, wundɛ tɔŋɔŋ wuŋ ka huseri nama haŋ. Huseri haŋ haŋ huna dunkuno yaŋ ba tɛpa iŋ Masaala, Banikisi wokɛntuŋ woŋ. 4Yama gbalite yina kuthagba koŋ koŋ, Taitɔsi, baa hatiŋ na nda yi saathɛ ba na yɛrɔkɔy yi mathanani ma ka Kraist maŋ, nɔŋ na yɛrɔkɔy yaŋ mɛŋ na. Haliko Masaala, Fanda ntuŋ woŋ, mɛnɛ Kraist Yisɔs, Banikisi ntuŋ woŋ, kutiyɛ yina nkinikiniŋ, e dunkune yina mathɛbɛ. 5Yaŋ pɛy nde yina ka Kiriti ba haliko yi be sisini wuyɔhɔy ba na bɛyiniŋ ba ba hɛ niyɔ baŋ niyo. Awa e yi hɛlɛŋ yɛtha bakalani bibayahɛŋ beŋ ba makɔmandeni maŋ ka mɛti yo mɛti. Simɔkɔ bɛyiniŋ fooma ba thanki yaŋ yina toŋinuwe baŋ. 6Bakalaŋ woŋ kiŋ ba niyɔ wo pankɔy bɛy; wundɛ kiŋ ba niyɔ iŋ yɛrɛmɛ wunthe nape. Awa mpati nama bi kiŋ ba niyɔ bi niyɛ lanɛya. Awa bindɛ ka ba niyɔ bakalabantheni iŋ bi baŋinɛ yamari. 7Ba na niyɔy wuŋ bakɔtɔkɔ woŋ na ba dethiteke wali ba Masaala baŋ, wundɛ kiŋ ba nɛnɛ niyɔ wo pankɔy bɛy. Wundɛ ka ba niyɔkɔ kaba. Wundɛ ka ba niyɔ wɔ thurɔy thukuma, wundɛ ka ba yilɔ iŋ mampa, wundɛ ka ba niyɔ badekey, wundɛ ka ba niyɔ wo thimo kɔbiri wudankande. 8Kɛrɛ wundɛ kiŋ ba niyɔ wɔ yɛrɔkɔy wɔ yo wɔ ka banka nama, awa wundɛ thimo ba niya bayɔhɔy. Wundɛ kiŋ ba niyɔ wɔ punkɛ kɛriŋiyɛ yɛthɛ nama. Wundɛ kiŋ ba niyɔ wɔ thumbɛ. Wundɛ kiŋ ba niyɔ wɔ dunkune Masaala na yiki. Wundɛ kiŋ ba niyɔ wɔ dinkɔy. 9Wundɛ niyɔiŋ wɔ bohitɔkɔy wukahɛ Huseri hu yɔhɔy niyo lanɛya haŋ, hu mɛyiyande iŋ mathanani maŋ haŋ. Ka gboŋa babɛina, kɛna wundɛ punku ba niye biya bihɛna kuthɔnthɔ iŋ mathanani manɔndi maŋ, awa e hɛlɛŋ punka ba toŋine biya bi ba sɔkinɔkɔ mathanani mayɔhɔy maŋ banɛnɔy namɛŋ baŋ. 10Bimandiŋ bi kiŋ kɛndɛ bi thimo ba baŋina yamari e bindɛ kɔ thɔkina biya iŋ thana namɛŋ kɔthɔ haŋ, yameŋ ntiŋ bɛy bi sikiyɔkɔ beŋ maŋaye ka dina wo ka biYusu beŋ woŋ. 11Wu kɔŋ niyɔ wuyɔhɔy ba bindɛ pinda gbonkiya namɛŋ haŋ baa bi kɔŋ ni ba mpooni kimandiŋ yema mathanani namɛŋ ma be sisande ba bindɛ yema maŋ. Bɛy bakuyaahu bɛna ba thaninuwa mathanani maŋ maŋ ba haliko ba kuta kɔbiri. 12Wunthe ka banabiŋ namɛŋ beŋ, wundɛ na tɛpɛ ba dɔma, na “Biya bi ka Kiriti bi gbonkoy ŋasɔkɛ timo tima. Bindɛ athɔyande iŋ maamiŋ bibaŋɔy! Biya bimayɛini bina iŋ batikiŋ.” 13Hu tepe wundɛ haŋ nɔndi bɛna. Niya ba bindɛ kuta mathonko namɛŋ, wuna bindɛ niyɔ iŋ lanɛya banɔndi ka Masaala. 14Niya ba bindɛ thana pona kuiha ka thabɔrɔiŋ thahothi tha yeheni biYusu beŋ thaŋ, awa mɛnɛ thɔɔni ba ka biyamɛti bi buuhuwɛ nɔndi baŋ beŋ. 15Ntha yo ntha ki kiŋ kimɛthɛ ka bimɛthɛ beŋ, kɛrɛ ntha ka kimɛthɛ ka bipothuwɛ beŋ mɛnɛ bi ka iŋ lanɛya beŋ, baa masimɔkɔiŋ makɛnamɛŋ maŋ mɛnɛ maniyɔ ma ka thathukuma namɛŋ thaŋ maŋ thanki nde nda pothuwa. 16Bindɛ thoŋ yonka na bi kɔthɛŋ Masaala na, kɛrɛ maniyɔ makɛnamɛŋ maŋ buuhu huŋ. Biya bina bi sisande ba thambiyo, awa biya bina bi baŋinɛ yamari, awa bindɛ thɛmandeta nda ba niya bɛy yo bɛy bayɔhɔy.


text: 1Ni sɔsɔlɛ taranta minnubɛ a na kelen nyɔgɔn tɛma, a ma bɛn hali ko a ni ta wo la Alla-lɔnbɛlɛnuna kiti tɛgɛ tinɛ. Yanni a ni wo ma, a fisa, Allata mɔgɛnu ni kiti wo ban anu nyɔgɔn tɛma. 2Wo ma a lɔn ba, ko Allata mɔgɛnu si duninya kiti? Nba, ni wole si na duninya kiti, wo ti ke kiti dɔgɔmɛ kɛnu tɛgɛla, wa? 3Ado wo ma a lɔn ba, ko male si melikanu fanan kiti kumanato duninya kɛ koenu? 4Nba, ni wo kuma sifanu nara, nfenna wo si ta wonu sa mɔgɛnu kɔrɔ minnuta sa chɔchi koe rɔ. 5Miliya-koe le wo la. Hɛnkilima kelen bɛrɛn sa wo tɛma min si ke sɔsɔlɛ banna wole dɛnkɛninya-mɔgɛnu tɛma, wa? 6Kɔnɔ dɛnkɛninya-mɔgɛnu bi anu ta-nyɔgɛnu samasila alako Alla-lɔnbɛlɛnu ni anuna kiti tɛgɛ. Wo ma bɛn mumɛ! 7Wo ye wola kitinu sala duninya-kiti-tɛgɛlɛnu kɔrɔ min kɛ, wo ara a yira wo la ko dɛnkɛninyabɛlɛnu bara wo nɔ feu! Hali anu bagara wo ma, wo ma fisa? Nfenna wo ti sɔn anu ni wo kensunya? 8Kɔnɔ wo nyɛrɛ ye ko-yogomɛ kɛla wo ta-nyɔgɔn dɛnkɛninya-mɔgɛnu na. Wo nyɛrɛ ye anu kensunyala. Ado wo ta-nyɔgɛ dɛnkɛninya-mɔgɛnu denu bi kɛnu na. 9Wo ya a lɔn serr, ko mɔgɔ-yogomɛnu ti Allala mansayɛ sɔrɔn. Wo kana wo nyɛrɛ mayuwaya. Sɔn-yogoma-tiginunu wo, bɛsi-kɔlɛnu wo, yɛlannu wo, minnu bi anu ta-nyɔgɔ-keinu makila wo, minnu bi anu ta-nyɔgɔ-musinu makila wo, 10kankannu wo, wasabɛlɛnu wo, baan-minnɛnu wo, nafiginu wo, minnu bi buila mɔgɛnu ma wo, wonu fenfen ti Allala mansayɛ sɔrɔn. 11Ado wo donu bi wo nya na le nun fɔlɔ. Kɔnɔ ma Mari Yisa Kirasiti anubɛ Allata Ni Sɛnimɛ ara wo sɛninya ka wo ma Allatɛ la ka wo latelen Alla ye. 12Do si a fɔ ko, “N bi nyinina min ma, tɔn sa n kuma wo ma tinɛ.” Tonyɛ le kɔnɔ koe bɛɛ ti ma munanfaga. Nde bɛrɛn si a fɔ ko, “N bi nyinina min ma, tɔn sa n kuma wo ma tinɛ.” Kɔnɔ nde ti ma yɔɔn la fenfen kɔrɔ. 13Dogbɛrɛ si a fɔ ko, “Buyi ye dɔn-fanla ko la. Dɔn-fan fanan ye buyila ko la.” Tonyɛ le kɔnɔ wo filɛ bɛɛ si ban Alla bolo. Kɔnɔ fɛrɛ-bɔnkɛ ma dan yɛlɛnyɛla ko la fɔ ka wɔli Mari ye. Ado Mari le ye ko-nyinyala fɛrɛ-bɔnkɛ ma. 14Alla min ya Mari lawuli ka bɔ furinu tɛma, a si male fanan nawuli sɛnbɛ kelan wo le rɔ. 15Wole ya a lɔn ko Kirasiti fɛrɛ-bɔnkɛ-tɔnkɔ-do le wole la, wa? A ye kama? N si Kirasiti fɛrɛ-bɔnkɛ-tɔnkɔ-do bi ka a tugun yɛlan-fɛrɛ-bɔnkɛ la, wa? Alamɛ ma kisira wo ma! 16Wo ma a lɔn ba ko kei min bara a fɛrɛ-bɔnkɛ tugun yɛlan la, anubɛ wo ma ma kelen na? Allala kitabu ya a lagbɛ ko, “Anu filɛ si ma fɛrɛ-bɔnku kelen na, wa?” 17Kɔnɔ ni min si a nyɛrɛ tugun Mari la, wonubɛ Mari kelen de. 18Wa wo buri yɛlɛnyɛ kɔrɔ! Mɔgɛ si hakɛ gbɛrɛ min bɛɛ kɛ, wo bɛɛ ti a fɛrɛ-bɔnkɛ tɔrɔ iko kɛ. Mɔgɛ wa yɛlɛnyɛ kɛ, wo ye hakɛ su kɛla min si a nyɛrɛ fɛrɛ-bɔnkɛ tɔrɔ. 19Wo ma a lɔn ba ko wo fɛrɛ-bɔnkɛ, Allata Ni Sɛnimɛta bato bɔn le? Alla ya ata Ni Sɛnimɛ min di wo ma, wo siginɛ wole le tɔ. Ado wo sa wo nyɛrɛ bolo. Allatɛ le wole la. 20A ya wo san ka wo sɔnkɛ di. Woletɔ wo ni Alla gbiliya wo fɛrɛ-bɔnkɛ la.


text: 1Tɔ, ya si durunya n nu fɛn dɛɛ aŋuniɛmbaa n jɔrɛ, i ti ka nambue wɔ, nzɛn wɔ saaki, sɔnɔ kɛrɛ la ataari kpa bo Nyɛmɛ ata i afa ase i. Má adamande taari i a, nyini awuru n wo aŋgoro wɔ, i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ wɔ. 2Kabo i ti sɔ na ya toko wo fɛn ni, ya wo waraki su wɔ. Ya ahore su, ya koro ka Nyɛmɛ fa ya wura ya awuru n bo i fite aŋgoro n nu wɔ, na i kata ya ŋu. 3Ya koro i sɔ ɔ, na ya wura i ka sutura na má ya nati ya bu ŋgbɛɛn. 4Yɛrɛ bo ya toko wo ahin nambue n nu ni, ya waraki wɔ, na ya wo ahore tanda nu sɔ ɔ lɛɛ. I ti má ka ya koro ka ya yi i se wɔ, ama, ya koro ka ya wura aŋgoro dɛɛ n nu wɔ, na i kata ya ŋu, adena Nyɛmɛ bá kaaki ahin aŋuniɛmbaa n bo i wu ni, na i ma ya i dɛɛ ŋgɔɔ ni. 5Nyɛmɛ ni i tii adu mɔ asɛsɛ nyini deke n su ase ya a. Na wɔ fa i Awiɛwiɛ n ama ya, na i kere kabo i má ya deke n kɛrɛ bo i seeri ka i fá ma i minɛm ni. 6Tɔ, nyini ma ya la ahoresi saŋga kɛrɛ n a. Ya si tenle su ka kabo ya toko wo ahin aŋuniɛmbaa n nu ni, ya nya wo má Mibiɛ n dika n nu lɛɛ. 7Kisa ya la yarada ye ya nati a, má ka ya nyumbaa ye ya fa ŋu asi nati a. 8Yɛrɛ, ya la ahoresi n dɛɛ ti, ye ya ŋa ya yaki ahin aŋuniɛmbaa n a, na ya kɔ awuru Mibiɛ n dɔ. 9Nyini ti, yɛrɛ yiri, nzɛn ya wo ya awuru n nu, wara ya wo má nu, ya boro ya nyi ka ya yo sa bo i sun Mibiɛ n nu wɔ. 10Dama wɔ yo daka ka sɔnɔ kɛrɛ bá jina Kristo nyunu, i jɔrɛ diibiri ni, adena i mi nya i ŋkatɔ fa kɔ dekem bo i yoori bu i ŋgɔɔ n su ni, bo i ti kpa, ni bo i ti má kpa ni. 11Ya si kabo i ti na ya soro Mibiɛ n ni, nyini dɛɛ ti, ye ya boro ya nyi na ya ma minɛm kaaki bu sunsunni fa kɔ i jɔrɛ n su a. Nyɛmɛ si kabo ya woowa kɛrɛ ti barasu. Na m la tama ka am sunsunni nu, ambɛrɛ mmɔɔ si ya woowa. 12Ya sukaaki kan kere má am bekun kabo ya ti wɔ, ama, ya sukere am deke bo i ti na am koro fa ya fɔ n wɔ, adena nzɛn minɛm bá koro ka bu fɔ deke bo bu koro ŋu i n su, na i fite má ahorembaa su, dama bu koro ka bu bu am ŋgbɛɛn n dɛɛ ti, tɔ, am koro bɔ bu nu ni jɔrɛ kpa. 13Nzɛn bu ŋa ya bo fiɛ wɔ, Nyɛmɛ dɛɛ ti ye ya bo fiɛ a, ye nzɛn ya nyunu ti koroowa gusu a, ambɛrɛ dɛɛ ti ye ya nyunu ti koroowa a. 14Koro n bo Kristo fa koro ya ni, yiri niɛ ya su a, dama ya yo ya sunsunni ka sɔnɔ kun n bo i wu maari sɔnɔ kɛrɛ n dɛɛ ti ni, nyini la ka, sɔnɔ kɛrɛ awu wɔ lɛɛ. 15I wu maari sɔnɔ kɛrɛ wɔ, adena bo bu wo ni ŋgɔɔ n bita bu ŋgɔɔ n ka i ti má bu dɛɛ, ama, i ti i dɛɛ wɔ, yiri n bo i wu maari bu na wɔ kaaki ateŋge i yiwee n nu bekun ni. 16Nyini dɛɛ ti, fa i kisa fa kɔ, kabo durunya n nufɔm n bu sɔnɔ ni, yɛrɛ, ya bu má be sɔ kun, haari ni bo ya yo buuri Kristo mmɔɔ sɔ ni, kisa ya bu má i sɔ kun. 17Nyini yiri, nzɛn be ni Kristo ayo kun, i mi n ayo deke fɔfɔrɛ wɔ lɛɛ, i woowa dawa n asin, na i deke n kɛrɛ akaaki fɔfɔrɛ wɔ lɛɛ. 18Nyini n kɛrɛ fite Nyɛmɛ dɔ ɔ. Yiri ama Kristo ayo ya ni yiri ni i tii afiɛn dɔŋgu a, ye wɔ ma ya juma n bo i yo i ni minɛm afiɛn dɔŋgu. 19Nyini la ka, Nyɛmɛ ma Kristo yo i ni durunya n nufɔm afiɛn dɔŋgu a, na i teŋge má bu satiɛ jɔrɛ su, haari kaan sɔ, ye wɔ fa nyini afiɛn dɔŋguyo n jɔrɛ n awura ya saa nu, ka ya kan i. 20Nyini dɛɛ ti, ya ti sunmafɔm bo ya jina Kristo jaa nu wɔ. I ti ka Nyɛmɛ ni i tii sufa ya susere am jande a. Ya jina Kristo dɛɛ jaa nu susere am wɔ, ka, am ma yiri yo am ni Nyɛmɛ afiɛn dɔŋgu. 21Yiri Kristo n bo i la má satiɛ be ni, yiri ye Nyɛmɛ ma wɔ de satiɛyofɔm n jinaabiri a, yɛrɛ dɛɛ ti, adena ya kaaki minɛm bo Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ.


text: 1Jésu sa biɲ Jériko menba, way perê iyére ôriɲ hen iyôŋ menba, 2kiriɲ bay ka hen na, gawra wo pôni bay uwôgeri Jasé ôbi na ôbi sa bay eŋgé wôgê men, na ôbi uɲé a men. 3Ôbi woge ɗiré gelé i a ré na Jésu ba, niɲba, ôbi nêm né, wô kwônê ɓiɲé wôsa ôbi na menay. 4Ôbi ge tumô ô ɗayê bô ɓôliɲ a wô gelé Jésu, wôsa ôbi a ayê na si kiriɲ bay ka hen. 5Kiriɲa Jésu sa kiriɲ bay ka hen menba, ay tiri gili menba, kôli iyôŋ ba: «Jasé, herbo tôŋ lew, na erê wulê iyére tom a kemnêŋ.» 6Jasé herbo tôŋ lew aɲ ɓu Jésu yiri a naɲ yi derê. 7Kiriɲa ɓiɲé gel hen iyôŋ, menba, bay ɲamniɲ kôl iyôŋ ba: «Na iyé ôbi têriɲ a, ôbi ré ô yé ya.» 8Menba, Jasé hena ɗebu ta kôliɲ Kelma iyôŋ ba: «Na biɲ bay nimré kwa ari uɲéren men, hena na ené ôm aŋga kwôni wugem ba, na hô têbri hôriɲ têê pôrbu.» 9Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kemnêŋ ɓiɲé ka bô iyére to na uwôɲ gelê wo Emen, wôsa ôbi kôba, na kuŋga Abraham men. 10Na iyôŋ a, nôbi Kema Gawra ené era na wô wogé ka ge kay hen wô gôliɲ naɲ ci.» 11Mega wo ɓiɲé toy kwôlê bi wo hen iyôŋ na, Jésu kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi. Ôbi baa ɗa naɲ Jérusalêm menba, bay kôl yaŋ ba emê iyére to Emen ré gelé yere tirji a haw hen a men. 12Ôbi kôl iyôŋ ba: «Gawra wo pôni balêri na kilmé ô sa iyére to kelaŋgi bay ré ô dôbri kenare sari a dema ɗiré hera tô. 13Pa dema ôbi ré ô tô na, ôbi uwôga manê kari môj aɲ céji lari woɲ lôr pôn pôn aɲ kôlji iyôŋ ba: ‹Liɲge jeŋga kwôy wo na uwoɲ.› Menba, ôbi ô hari niɲ. 14Niɲba, kelma bi wo hen na, ɓiɲé geyri ré, menba, bay jé ɓiɲé tôri a kôl iyôŋ ba: ‹Nini gey bi ôbi ré emêni ré niɲ.› » 15«Menba, kiriɲa ôbi bulo hera tô eŋgé kenare tori hende to hen na, ôbi jé uwôga manê ka ôbi na biji lari hen, ɗiré gelé mi a bay ré liɲ naɲ gursu hende to hen ba. 16Kwo tumô era aɲ kôli iyôŋ ba: ‹Kelma, lôr wom bi wo pôn hen na, en hô uwoɲ megari môj a sara.› 17Menba, ôbi kôli iyôŋ ba: ‹Dô ju na mana wo dôri. Mega wo ju cubu tum dô sa aŋga dê a dô hen iyôŋ na, na bem iyére môj ju ôm.› 18Kwo jôgiɲ wô era aɲ kôli iyôŋ ba: ‹Kelma lôr wom bi wo na ju ben hen na, en hô uwôɲ kamni bay a sara.› 19Menba, ôbi kôli mega wo ré kôliɲ kwo tumô hen kôl iyôŋ ba: ‹Jôbi ju ôm iyére bay.› 20Kwo ɗaŋgi era aɲ kôli iyôŋ ba: ‹Kelma gel lôr wom bi a na, en uwôbere wolé bô kibi bargay a. 21Wôsa en hare wôsa ju na kwôni wo maɲi: lôr wo ju bi gem né kôba, ju uwôɲ men, ju ci ré kôba, ju wal a men.› 22Menba, ôbi kôli iyôŋ ba: ‹Na kwôlo si kem a, a ené jôriɲ kwôlê sam a, jôbi wo habiɲ bi wo hen. Ju hôn wo ené na gawra wo maɲi men, lôr wo ené bi gemé ré kôba, ené uwôɲ men, ené ci ré kôba, ené wal a men. 23Hen iyôŋ ba, wô mi a jeré ô bê lari wuɲê iyéy geméri a ré ba? Aɲ heraren na ba, ené eŋgé naɲ kamne a sara a ré ba?› 24Menba, ôbi kôliɲ ɓiɲé ka ɗube kiriɲ bay ka hen iyôŋ ba: ‹Eŋgéŋge lôr bi wo hen kôbri a aɲ, ken biɲ kwo ôriɲ môj hen a.› 25Bay kôli iyôŋ ba: ‹Kelma, ôbi ôriɲ môj niɲ.› 26Kelma na kôlji iyôŋ ba: ‹En kelêŋge kwôni wo naɲ uɲé bay a hô biri a sara. Niɲba, kwo ari uɲé kari lôg hen na, bay a derê bay ka lôg hen kôbri a aɲ sôŋ. 27Kwo bay baren ka na gey bi ené ômji ré hen na, eraɲge naɲ ci na, ken derji tun a nà.› » 28Kiriɲa Jésu kôl kwôlê bi hen iyôŋ niɲ menba, ôbi dô tumô ɓiɲé na wô erê Jérusalêm a. 29Kiriɲa ôbi ba ɗa naɲ Bêtpajé naɲ Bétani a men ka yi si kwa Keram wo Olibiyé a hen menba, Jésu jé bay tôri wôô, 30aɲ kôlji iyôŋ ba: «Erêŋge iyére to tumôrŋge hen, kiriɲa ken biɲ na, ka uɲé kema kura hariɲ tôŋ wo kwôni dayri sa pôn né tô, bisiréŋgeri ken eraɲ. 31Aɲ hena kwôni ré kelêŋge iyôŋ ba: ‹Wô mi a kené busereri ba?› Ba ken kôl iyôŋ ba: ‹Na Kelma a geyé.› » 32Bay jé bay ka hen ôrji menba, uwoɲji are kêm mega bi wo Jésu ré kôliɲ hen iyôŋ. 33Kiriɲa bay ca buseré kema kura bi wo hen menba, bay iyéri eŋgeriji iyôŋ ba: «Wô mi a kené buser kema kura wo hen ba?» 34Menba, bay uwôlji sara iyôŋ ba: «Na Kelma a geyé.» 35Menba, bay eraɲ naɲ kema kura bi wo hen biɲ Jésu aɲ bay bi bargay kaji cêgeri a aɲ Jésu ɗay sara. 36Aɲ geré wo ôbi ay hen na, ɓiɲé bi bargay kaji tôŋ tô geré tumôri a. 37Ôbi ba ɗa naɲ Jérusalêm kiriɲa ôbi herbo sa Keram wo Olibiyé a menba, bay tôri kêm naɲ kwônêrji ayji kibi Emen kaŋ a ta naɲ yi derê wô aŋgaɲ giɲê kêm ka bay gel hen. 38Menba, bay kôl iyôŋ ba: «Bi terê kibi yi wô sa Kelma wo era naɲ hini Kelma Emen hen. Bi bô jalê yi derômaraŋ a men, bi ayê kibi yi wô sa Emen men .» 39Parisiɲêɲê ka pôni perê kwônê ɓiɲé hen kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Kelma nay bay tôm bi bay ré wôm karê gura tôŋ.» 40Ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «En kelêŋge, hena bay ré wôm tôŋ ba, na jerew a karê gura.» 41Kiriɲa ôbi ba ɗa naɲ Jérusalêm aɲ kiriɲa ôbi ay tiri gele menba, ôbi sôm wô sare. 42Aɲ ôbi kôl iyôŋ ba: «Mini kôba, henaŋ meré hôn wo wulê bi wo hen aŋga ré béré bô jalê hen, niɲba Emen bi teré tiɲ sara haw hen. 43Kworé mini ba, wulê wo era hen na, bay bare karê a méré sarê men, bay a gasererê si na si na a men. 44Bay a mênêŋge yôd aɲ mini naɲ ɓiɲé ka bôrê a men, bay a ɗé keram wôni baa ta sa megari a sa iyére toré ré, wôsa me hôn wulê wo Emen eraɲ wô sarê hen né.» 45Menba, Jésu ô derô haba wo iyéy Emen a aɲ dage ɓiɲé ka ɗi gara hen. 46Ôbi kôlji iyôŋ ba: «Liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹Iyére tiɲê a yé iyéy uwôlê Emen› menba, kenbay ken ay liɲ kini merê bandi.» 47Ôbi geliɲ ɓiɲé are sa pôn pôn iyéy Emen a. Damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen wogeji geré bi ciré diiri, men kilmé kaɲ bay sa ɓiɲé kôba, na hen iyôŋ men, 48niɲba, bay uwôɲ kwôlê wôni woɲ ɗiri sari a ré, wôsa ɓiɲé kêm dôbe marji toyiɲ kwôlê wori.


text: 1Kana Nyɛmɛ ba yi durunya ni, be woori bɛrɛ bo bu fere i ka Nɔaniɛ. I ni Nyɛmɛ woori bɛrɛ a. Yiri Nɔaniɛ ni ti Nyɛmɛ a. 2Fite i bumboori n kɛrɛ, yiri ni Nyɛmɛ wo bɛrɛ a. 3Na Nyɛmɛ ama Nɔaniɛ n ayi deke n kɛrɛ. Deke be wo má bɛrɛ bo wɔ yi má i. 4Ŋgɔɔ fite yiri Nɔaniɛ ni dɔ a. Nyini ŋgɔɔ ni fa wein ba tekeeri adamande nyi a. 5Na wein n aje awosin nu, na awosin n akoro akunma má wein ni. 6Nyɛmɛ yo sunmaari sɔnɔ be, bu fere i ka Yohane. 7I baari ka i ba di nyini wein n daani wɔ, na i kan i jɔrɛ kere minɛm, adena sɔnɔ kɛrɛ bo i tiiri kabo i kan ni, na bu daari nyini wein n ŋu. 8Yohane n mmɔɔ ni i tii yo ti má wein ni, ama, i baari ka i ba di wein n daani wɔ. 9Nyini wein ni ti wein nahɔrɛ su n a, bo wɔ ba durunya n nu, na i teke adamande kɛrɛ nyi. 10Yiri n bo bu fere i ka Nɔaniɛ n yo woori durunya n nu wɔ, Nyɛmɛ faari yiri yiiri durunya n a, haari ni nyini n kɛrɛ mmɔɔ, durunya n nufɔm asi má i. 11Na wɔ ba i tiɛŋgu dɛɛ asiɛn n su minɛm dɔ, na ba kete ka bu de má i. 12Ama, na minɛm kɛrɛ bo bu deeri i, na bu daari i ŋu ni, na wɔ ma bu atin ka bu kaaki Nyɛmɛ nbaam. 13Bu Nyɛmɛ nbaa kaakiiwam n ti má ka bu wu bu ni adamande mbunja a, nzɛn má nyini, i ti má ka biɛsɔ ni bara saŋga a ye bu wu bu a, ama, Nyɛmɛ ni i tii, ti bu Si a. 14Na yiri Nɔaniɛ n akaaki adamande aba awo ya dɔ. Ahɔrɔma ni nahɔrɛ wo i dɔ beberebe. Ya ŋu i jirima woowa ni, nyini jirima woowa n ye Nyɛmɛ afa ama i Wa kun n kpein n a. 15Yohane diiri i daani kereeri minɛm, na wɔ tiɛn ase ka, “Nyini sɔnɔ n bo m yo seeri am ka i wo m sin suba na i tara m fieo n lɛɛ, dama kana bu ba wuuri m ni, yiri wo bɛrɛ wɔ.” 16I ahɔrɔma beberebe n dɛɛ ti, ye ya di i ahɔrɔma, na ya toko di i buka su. 17Nyɛmɛ yo faari i nɔaniɛ kpamaawa ni maari Moyisi ka i fa kere Yisarelifɔm, ama, Yesu Kristo aba ka i ba kere ya kabo Nyɛmɛ ahɔrɔma n ni i nahɔrɛ n ti barasu wɔ. 18Be nya ŋu má Nyɛmɛ, má ka i Wa kun n kpein n bo i ni i Si Nyɛmɛ n ti kun ni, na i wo Nyɛmɛ dɔ ni, yiri ye wɔ kere ya kabo Nyɛmɛ ti a. 19Ahin ti daani diiwa n bo Yohane yo diiri i, saŋga bo Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n bo bu wo Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n sunmaari Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm ni bu bukafɔm ka bu kɔ bisa Yohane ka, “Wɔrɔ la ŋma a?” 20Yohane afiɛ má bu jɔrɛ be su, na wɔ kan i kɛrɛ kpain akere bu. I ŋa, “Má mini ti Kristo ni, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ŋa i súnma i n a.” 21Na ba bisa i bekun ka, “Ye wɔrɔ la ŋma a? Wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya n a?” Na wɔ se bu ka, “Má yiri la mini.” Na ba kaaki abisa i ka, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n a?” I ŋa, “Ai.” 22Na ba sa su abisa i ka, “Ye wɔrɔ la ŋma a? Ma ya nɔaniɛ na ya kɔ se bo bu sunmaari ya ni. Wɔrɔ ŋa, wɔrɔ la ŋma tenle su a?” 23Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo kɛrɛɛri i jɔrɛ ka i bá subo ndoori boro kpantain nu n ka, ‘Am yo Mibiɛ n atin n dɔŋgu.’ Yiri la mini.” 24Minɛm bo bu bisaari Yohane bisaawa ni, Farasifɔm bo bu ti Yudafɔm asɛsɛ be ni sunmaari bu a. 25Na ba kaaki abisa i ka, “A ŋa a ti má Kristo Tiidefɔ ni, a kaaki ti má Eliya, na a kaaki ti má Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n ni, ye nzu ti ye a biɛ minɛm Nyɛmɛ nzue a?” 26Na wɔ bɔ bu nu ka, “Mini biɛ minɛm Nyɛmɛ nzue wɔ. Ama, sɔnɔ be wo am nu fɛn bo ambɛrɛ si má i. 27I wo m sin suba, m ti kaan ni bo m dodo i mmɔɔ.” 28Ahin sa n kɛrɛ yo yoori miɛ n bo bu fere i ka Betani n nu wɔ, i wo Yodan kunma n wiɛ afiiri, deke bo Yohane yo biɛɛri minɛm Nyɛmɛ nzue n wɔ. 29Alecin fɔfɔrɛ na Yohane aŋu ka Yesu suba i dɔ, na wɔ se ka, “Am niɛ, Nyɛmɛ bɔmbaa n bo wɔ ba ka i ba yi durunya n nufɔm satiɛ n lɛɛ. 30Yiri, ye m yo seeri am ka sɔnɔ n bo i wo m sin suba na i tara m fieo n lɛɛ, dama i yo woori bɛrɛ wɔ ka, ye bu wuuri m a, yiri lɛɛ. 31Mini mmɔɔ ni m tii yo si má i, m dɛɛ la ka m biɛ minɛm Nyɛmɛ nzue wɔ, adena ambɛrɛ Yisarelifɔm si i.” 32Na Yohane adi daani ase minɛm ka, “Ma ŋu ka Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n afite aŋgoro ajura ka tiiwa dɛɛ su aba atana i ŋu, na wɔ wo i dɔ. 33Mini mmɔɔ ni m tii yo si má i, ama, Nyɛmɛ bo i sunmaari m ka m ba biɛ minɛ Nyɛmɛ nzue ni, yiri seeri m ka, ‘A bá ŋu ka m Awiɛwiɛ ni júra ba tana sɔnɔ be ŋu, na i wó i dɔ, yiri má m Awiɛwiɛ Casi n ba wura minɛm ŋu a.’ 34Ma ŋu i sɔ ye m sudi daani kere minɛ a, ka yiri ti Nyɛmɛ Wa n nahɔrɛ su a.” 35Na alecin fɔfɔrɛ bekun na Yohane ni i susufɔm ni nnyɔ jina. 36Na wɔ niɛ aŋu ka Yesu wo natiiri su susin, na wɔ se ka, “Am niɛ, Nyɛmɛ Bɔmbaa n lɛɛ.” 37I susufɔ nnyɔm n tiiri sɔ n na ba kɔ asu Yesu su. 38Na Yesu akaaki aniɛ aŋu ka bu susu i su, na wɔ bisa bu ka, “Am koro nzu wɔ?” Na ba bisa i ka, “Rabi, a da ni wɔ?” Rabi bu la ka, ya Kerefɔ. 39Na wɔ se bu ka, “Am bra na am ba niɛ.” Nyini saŋga ni, naasɔ kerefi nna abo, na ba su i su, na ba kɔ aŋu deke bo i wo ni. Na ba ka i dɔ nyini cɛɛn ni. 40Nyini minɛ n nnyɔm n bo bu yo tiiri kabo Yohane seeri n na bu suuri Yesu su ni, bu nu kun ye bu fere i ka Andere n a, bo i gɔrɔ la Simon Petoro ni. 41Nyini sin na Andere akɔ aŋu i gɔrɔ Simon, na wɔ se i ka, “Ya ŋu Mɛsaya ni.” Mɛsaya bu la ka Kristo, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni. 42Na wɔ fa i aba Yesu dɔ. Na Yesu aniɛ i nyunu, na wɔ se i ka, “Bu fere u ka Simon wɔ, wɔrɔ ti Yohane wa n a, ama, bu bá fere u ka Kefasi.” I bu la ka yabuɛ, i ni Petoro kɛrɛ ti duma kun wɔ. 43Alecin fɔfɔrɛ na Yesu ayasu ka i kɔ Galili dɛɛ awɔrɛ n nu. Na wɔ kɔ aŋu sɔnɔ be bo bu fere i ka Filipu ni, na wɔ se i ka, “Ba su m su.” 44Filipu bɔsu la miɛ be bo bu fere i ka Besayida n wɔ. I ni Andere ni Petoro kɛrɛ fite miɛ kun su wɔ. 45Na Filipu gusu akɔ aŋu sɔnɔ be bo bu fere i ka Nataniɛli, na wɔ se i ka, “Ya ŋu sɔnɔ n bo Moyisi yo kɛrɛɛri i jɔrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa kadasi n nu ni, na Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm gusu yo kɛrɛɛri i jɔrɛ bu dɛɛ kadasi n nu ni. Yiri la Yesu n bo i fite Nazarɛti ni, na i si la sɔnɔ be bo bu fere i ka Yosefu ni.” 46Na Nataniɛli abisa i ka, “Deke kpa koro fite Nazarɛti dɛɛ miɛ n gusu nu?” Na Filipu ase i ka, “Bra na a ba niɛ.” 47Nyini saŋga na Yesu aŋu ka Nataniɛli suba i dɔ, na wɔ se ka, “Ahin sɔnɔ n ti Yisarelifɔ baa a nahɔrɛ su, bo sa be wo má i ŋu.” 48Na Nataniɛli abisa i ka, “A yo sɛ siiri m a?” Na Yesu abɔ i nu ka, “M ŋuuri u saŋga bo a toko tana damba baka n bu n wɔ, nyini sin ye Filipu fereeri u n a.” 49Na Nataniɛli ase i ka, “Ya Kerefɔ, wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa n a, nahɔrɛ su. Wɔrɔ ti Yisarelifɔm Fɛmɛ n a.” 50Na Yesu ase i ka, “Bo ma se u ka m ŋuuri u damba baka n bu n ti ye a yo m yarada, nzɛn sɛ? A bá ŋu alekutura sam bo bu tara sɔ. 51Nahɔrɛ ye m suse am a. Am bá ŋu kabo aŋgoro bá teke na Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bá sufun kɔ aŋgoro, na bu bá sujura ba mini Adamande Wa n dɔ.”


text: 1Lunyɛ do tele-makima-wati (3 pm), Pita anubɛ Yɔni tara Alla Bato Bɔn la madiyali kɛ tinɛ. 2Kei do ye nyɔ min namarayanɛ kebi a sɔrɔnta. Tele-wo-tele, anu si ta a la Alla Bato Bɔn tenbi-bolɔn wo la min tɔgɛ ko, “Da Kinyanɛ.” Minnu bi donna Alla Bato Bɔn la, a kɛnɛna wonu matarala wodi ma. 3A ya Pita anubɛ Yɔni yen donna tumɛ min, a ya anu tara fan do la. 4Anu ya a mafɛlɛn sin! Pita ko, “I yɛ lana! Ma mafɛlɛn.” 5A ya anu mafɛlɛn sin! A ya a lɔn ko a si fan do sɔrɔn anu bolo. 6Kɔnɔ Pita ya a fɔ a ye ko, “Wodi sa n bolo kɔnɔ min bi n bolo, n si wo di i ma. Yisa Nasarɛti kɛ, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ tɔgɛ rɔ, i lasɔ. I ni tagama!” 7A ya a bira a bolo nyimɛ ma ka a dɛnbɛ a lasɔla. Tiriyante wo rɔ, kei wo kiannu anubɛ a wɔlɔkɛ-kolenu ya sɛnbɛ sɔrɔn. 8A ya a lasɔ kelenna ka tagama dabira. Wo kɔma, a donta Alla Bato Bɔn la anu fɛ. A ye tagamana. A ye a gbanna. A ye Alla tantola a kulu mayɛlɛnɛ la. 9Nba, nyama bɛɛ ya a yen tagamana Alla tanto tinɛ. 10Anu ya a lɔn nkɛkuna ko tarali-kɛlɛ min si sigi Alla Bato Bɔn “Da Kinyanɛ” la, ko wo le, anu dama tɛrɛnara wo la ka kawa wola ko la min bara ma a la. 11Namara-kɔrɛ wo kirita Pita anubɛ Yɔni ma tumɛ min, mɔgɛ bɛɛ kawara ka anu buri anu wara ka ta Alla Bato Bɔn dandan kɔrɔ min tɔgɛ ko, “Silamɛnita Dandan Kɔrɛ.” 12Pita ya mɔgɛ wonu nadɛnnɛ yen tumɛ min, a ya a fɔ anu ye ko, “N ta-nyɔgɛ Isirɛla kɛnu, wo ye kawala kɛ ma kama? Wo ye tola ma mafɛlɛnna nfenna? Wo ya a lɔn ko ma nyɛrɛta sɛnbɛ le ya a lakɛndɛya, wa? Ma nyɛrɛta sɛnbɛ anubɛ sɛninyɛ ma a ma, kei kɛ ye tagamana de! 13Iburayimata Alla anubɛ Isiyakatɛ anubɛ Yakobatɛ, ma benbanuta Alla kɔni, wole ara ala wɔli kɛlɛ Yisa gbiliya. Wo le ya ale Yisa wo don sɛnbɛ-tiginu bolo. Wo ya wo ban a la Pailɛti yakɔrɔ. Ado Pailɛti ya a latɛgɛ ko a ni a boloka tumɛ min, wo ma sɔn. 14Yisa telennɛ, fɛɛ woo sa a la kɔnɔ wo ya wo ban a la. Wo ya Pailɛti madiya ko a ni mɔgɛ fagalɛ do boloka wo ye. 15Ale min bi ni-bɛrɛ dila mɔgɛnu ma, wole ya wo faga kɔnɔ Alla le ya a lawuli ka bɔ furinu tɛma. Ata sereyɛ le male la. 16Wo ya kabana koe min yen kɛ, wo kɛra dɛnkɛninyɛ fɛ ale Yisa tɔgɛ rɔ. Ale Yisa tɔgɛ le ara sɛnbɛ di kei kɛ ma. Ala dɛnkɛninyɛ Yisa ma, wo le ya a ma, wo bɛɛ ye a kɛndɛyanɛ yenna. 17“Nba, n na kelen nyɔgɛnu, n ya a lɔn ko wobɛ wola kun tiginu ya min ma Yisa la, wo ya wo ma bawo wo sa a kalama. 18Kebi fɔlɔ, Alla ya a fɔ ala nɛbi bɛɛ baraka rɔ ko fɔ Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni tɔrɔ. Ado wo ara bɔ a la ka le. 19Nba, wo ni yɛlɛma ka tubi Alla ma. Woletɔ a si wo hakɛ yesi feu, ka wo makoto. Ni wo ya wo ma, 20wo si ni-lafɛrɛ sɔrɔn Mari bolo. Alla ara ban ata Mɔgɔ Yabɔnɛ min yabɔla wo ye, a si ale Yisa lana wo ye. 21Kɔnɔ fɔ a ni to Arinyɛni tɔ ha fan-bɛɛ-kuraya-wati ni ke iko Alla ya a fɔ ala nɛbi-sɛnimɛnu fɛ nya min fɔlɔfɔlɔ. 22Musa ko wola Mari Alla si nɛbi do lana wo ma iko a ya ale lana nya min. A si bɔ wo nyɛrɛta mɔgɛnu tɛma. A ko ale wa min bɛɛ fɔ wo ye, wa wo tole masɔ wo la. 23A ko fanan ko ni mɔgɔ wo mɔgɔ ma a tole masɔ nɛbi wo la, Alla si wo tigi bɔ ata mɔgɛnu tɛma ka a halaki pɔ! 24Ka a dabira Nɛbi Samuwɛlita wati ma anubɛ nɛbi minnu nara ale kɔma wɔlɔyiya kɛ tinɛ, wonu dama ya tele kɛnuna ko fɔ. 25Alla ya lanyiri minnu kiri ala nɛbinu baraka rɔ, wotɛ le wonu na. Alla ya lanyiri minnu kiri wo benbanu ye, wo ara wo sɔrɔn iko a ya a fɔ Iburayima ye nya min. A ko duninya-mɔgɛ bɛɛ si na duwɛ sɔrɔn ale bɔnsɔn fɛ. 26Woletɔ Alla ya ala wɔli kɛlɛ Yisa yabɔ ka a sɔ wole fɔlɔn ma ko a ni duwa wo ye alako wo dama ni yɛlɛma ka bɔ wola ko-yogomɛnu tɔ nya min.”


text: 1Wo kɔma, Mari ya kilaya bi-wɔrɔnfila anubɛ kilaya fila fanan yabɔ ka wonu sɔ fila-filanyɛ ma a yarɔ. Ale nyɛrɛ ye nala tala kan min, anu si ke soe bɛɛ anubɛ anu kan tinɛ bɛɛ rɔ. 2A ya a fɔ wonu ye ko, “Fui-fan-tɛgɛtɛ kolo kɔnɔ a tɛgɛla ma siya. Wo ni sɛni-tigi madiya alako a ni wɔli kɛlɛnu nata ala fui-fen tɛgɛ tinɛ. 3Wo ta! N bi wo latala sulukinu tɛma iko saga-dannu. 4Wodi-bɔrɔ wo, tagama-bɔrɔ wo, sanbara wo, wo ka ta wo fenfen na wo bolo. Wo kana wo matanbani kilɛ la mɔgɔ wo mɔgɔ kɔndɔn tinɛ. 5Wo wa don minna bɔn la tumɛ min, wola kuma-fɔlɔn ni ma, ‘Yisi-kimɛ ni to bɔn kɛ la.’ 6Ni mɔgɔ-nyimɛnu bi nyɔ, wola yisi-kimɛ-kɔndɔli ni to anu fɛ. Ni mɔgɔ-nyimɛnu sa nyɔ, wola yisi-kimɛ-kɔndɔli ti to anu fɛ. 7Wo ni to bon kelan wo la. Dɔn-fen wo, min-kɛ-yi wo, anu ba min di wo ma, wo ni wo dɔn bawo a bɛnta, wɔli kɛlɛ ni a sarɛ sɔrɔn. Wo kana to yilan-yilanna wo yiya tinɛ. 8Wo wa ta soe min tɔ, ni anu ya wo rabira, anu ba min di wo ma, wo ni wo dɔn. 9Wo ni kirayatoenu dandan soe wonu tɔ. Wo ni a fɔ nyɔ-mɔgɛnu ye ko, ‘Allala mansayɛ ara gbɛrɛn wo ma.’ 10Kɔnɔ wo wa don soe minnu burɔ, ni anu ma wo rabira nyɔ, wo ni soe wonu tatagama ka a fɔ ko, 11‘Ma ye ma kian ragbɔngbɔnna wo kan ma. Kɔnɔ wo ni wo hɛnkili to kɛ ko. Allala mansayɛ ara gbɛrɛn wo ma!’ 12N ni tonya fɔ wo ye, kiti-tɛgɛ-tele rɔ, Alla si kinikini Sɔdɔm so-burɔ-mɔgɛnu ma ka tenbi soe wo la! 13“Wole Koresin so-burɔ-mɔgɛnu, gbalo ye wo kuma! Wole Bɛti-Sayida so-burɔ-mɔgɛnu, gbalo ye wole fanan kuma bawo kabana koe minnu bara kɛ wo rɔ, ni wo nyɔgɔn kɛra Taya anubɛ Saidon soenu tɔ nun, nyɔ-mɔgɛnu bara tubi nun, bi ma! Anu si kasa-kurɛnu bila anu kan na nun ka ta-gbangban kɛ anu kunyɛ rɔ ka a yira ko anu bara anu kɛ-nyanu yɛlɛma! 14Kiti-tɛgɛ-lunyɛ, Alla si kinikini Taya anubɛ Saidon so-burɔ-mɔgɛnu ma ka tenbi wole la. 15Kɔnɔ wole Kapereniyam so-burɔ-mɔgɛnu! Wo ye a fɛ ka wo nyɛrɛ layɛlɛ ha ka ke Arinyɛni tɔ, nyɛ? Ade, Alla si wo lafili ka wo ladon nyahanama rɔ!” 16Yisa ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Min ba a tole masɔ wole la, wo tigi ara a tole masɔ nde la. Min ba a ban wole la, wo tigi ara a ban nde la. Min ba a ban nde la, wo ara a ban n sɔlɛ la.” 17Kilaya bi-wɔrɔnfila anubɛ kilaya filɛ wonu sɛgira sewa-ba la. Anu ko, “Mari, ma ya nyinɛnu makuma i tɔgɛ rɔ tumɛ min, anu ya mala kumɛnu bira!” 18Yisa ya anu yabi ko, “N bara Setanɛ yen buila ka bɔ Arinyɛni tɔ iko san-gbalamɛ. 19Nba, wa wo tole masɔ, n bara fanka di wo ma alako wo ni tagama duguma-fannu anubɛ bondalɛnu kuma. Wo si Setanɛla sɛnbɛ bɛɛ nɔ. Ado, fenfen ti wo madumɛ. 20Kɔnɔ wo kana sewa bawo nyina-yogomɛnu bi wola kumɛnu birala. Min fisa, wo ni sewa bawo wo ara ma dugurannu na Arinyɛni tɔ.” 21Wo wati, Yisa fara sewɛ la Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ. A ko, “E, n Fa, san kole anubɛ dugu kole Mari, n bi baraka birala i ye bawo i wara koe min dogon hɛnkilimɛnu anubɛ mɔgɔ karannɛnu ma, i wara wo yira karanbɛlɛnu na. Ɔnde, n Fa, ado wo bɛɛ mara iko a di i ye nya min. 22“N Fa ara fan bɛɛ dantɛgɛ n ma. Mɔgɔ wo mɔgɔ ma nde, ala dan lɔn fɔ n Fa Alla. Mɔgɔ wo mɔgɔ ma n Fa Alla lɔn fɔ nde, ala dan anubɛ n bi a fɛ ka a yira minnu na.” 23Wo kɔma, Yisa ya a tintan ala karan dannu na ka a fɔ anu dɔrɔn ye ko, “Mɔgɔ-sewanɛ le wole la ka a bɛn wo ara fan minnu tayen kɛ! 24Ado n bi tonyɛ fɔla wo ye, wo ye min yenna, a sɔgɛ ye nɛbi siyaman anubɛ mansa siyaman na nun ka wo rayen kɔnɔ anu ma fɛrɛ sɔrɔn ka wonu tayen. Wo ara min namɔɛn, anu bi a fɛ ka wo lamɔɛn nun kɔnɔ anu denu ma ke wo lamɔɛnna.” 25Nba, tɔn-karan-mɔgɛ do nara Yisa kɔrɔbɔ tinɛ. A ya a manyinika ko, “Karan-mɔgɔ, n si nfen ma alako n ni habadan-nimayɛ sɔrɔn?” 26Yisa ya a yabi ko, “Min sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ, i ya wo nya-yen kama?” 27Kei wo ya a yabi ko, “I ni ita Mari Alla keni i yisi bɛɛ la anubɛ i sɔndɔmɛ bɛɛ la anubɛ i sɛnbɛ bɛɛ la anubɛ i hɛnkili bɛɛ la. I ni i sigi-nyɔgɛ keni iko i nyɛrɛ.” 28Yisa ya a fɔ a ye ko, “Ila yabilɛ kɛ telenta. Ni i ya wo ma, i si habadan-nimayɛ sɔrɔn.” 29Kɔnɔ tɔn-karan-mɔgɛ ye nyinina a nyɛrɛ fɛkala. Woletɔ a ya Yisa manyinika ko, “N sigi-nyɔgɛ ye yon na?” 30Yisa ya a yabi tili rɔ ko, “Yahudiya do ye yigila ka bɔ Yerusalɛm soe burɔ ka ta Yɛrikɔ soe burɔ. Bui-ma-kɛlɛnu ya ala fanɛ bɔ a ma ka a gbesi. A tora doni, ko a si faga. 31A ma mɛ, saraka masɔlɛ do bɔra kilɛ wo fɛ. A ya kei wo yen tumɛ min, a tenbira kilɛ tɔnkɔn doi rɔ. 32Lifayi kei do nara. Wo tara ka kei wo mafɛlɛn. Wo kɔma, a tenbira kilɛ tɔnkɔn doi rɔ. 33Kɔnɔ Samariya kɛ min bɔrɔbɔnɛ Yahudiyanu bolo, wo do tenbimatoe kilɛ wo fɛ, wo ya a taran. A ya a yen tumɛ min, kinikinɛ ya a yisi lafa. 34A tara wo wara ka tuli anubɛ nɔnbɔ-gbɔ-yi kɛ ala tɛlɛnu ma ka anu makiri. Wo kɔma, a ya kei wo sigi ata sofɛlɛ la ka ta a la sundan-yiya-bɔn la, a ya a dandan kan min. 35Wo banda kɛ, a ya wodi-gbɛ fila bɔ ka a di sundan-yiya-bon-kun-tigi ma. A ya a fɔ wo ye ko, ‘I ni a dandan n ye. N ba sɛgi yan tumɛ min, ni i ya fenfen sara ala ko la, n si wo lasɛgi i ma.’ ” 36Yisa ko, “Ile yala, mɔgɔ sawɛ kɛnu tɔ, bui-ma-kɛlɛnu buira kei min ma, a sigi-nyɔgɔ-bɛrɛ ye yon na?” 37Tɔn-karan-mɔgɛ ya a yabi ko, “Min kinikinita a ma.” Yisa ya a yabi ko, “Ile fanan ni ta ka wo nyɔgɔn ma.” 38Yisa anubɛ ala karan dannu bi kilɛ la. Anu ke soe do rɔ, musi do ye nyɔ min tɔgɛ Marata, wo ya Yisa yiya ala bɔn la. 39A dɔgɔ musi min tɔgɛ Mariyama, wo sigira Mari da kɔrɔ ka a tole masɔ ala karan la. 40Kɔnɔ Marata hɔnnɛ wɔli siyamanna ko la. Woletɔ a nara ka Yisa manyinika ko, “N tigi, n dɔgɔ musi ara wɔlɛ wo bɛɛ to nde bolo. Wo bɔrɔ sa i ye? A fɔ a ye ko a ni na n dɛnbɛ!” 41Mari ya a yabi ko, “Marata, Marata! I hɔnnɛ fen siyamanna ko la 42kɔnɔ fen kelen pe ye nyɔ i makoe ye min na. Mariyama ara a nyimɛ yabɔ, ado wo ti bɔ a bolo.”