text: 1Yênên, Kwôlo Dôri wo na en derêŋge aɲ na ken ɗi bôrŋge sara aɲ ken ɗebiɲ sa têrŋge a baa ya hen na, en hô jubu tô bôrŋge sara. 2Hena kené ɗubu sa têrŋge a tô Kwôlo Dôri a mega wo en kelêŋge hen na, ken uwôɲ gelê niɲ, réba ayê bôô woŋge na ani ré tô. 3Kwôlo na en kelêŋge hen na, na kwôlo bay na dôren men. Kwôlo bay na dôren wo dô ɗê megêri a na: na wo Krist ma wô kibi têriɲ tona mega wo magtubu to Emen na kôliɲ hen iyôŋ. 4Bay emni li sa wôô, subu tori menba, ôbi ji si kamɲê mega wo magtubu to Emen kôliɲ hen iyôŋ. 5Ôbi si sa Piyêr men, cêgeri wori ba, si sa bay tôri ka môj kibi wôô a hen men. 6Cêgeri wori ba, ôbi si sa bay tôri ka kwôni ka arew bay ka daɲ hen men. Ɓiɲé bay ka hen na, ka pôni a ma ɗiba, ka pôni kwône baa ya tô. 7Cêgeri wori ba, ôbi si sa yêni Jak a men, sa bay jé a kêm a men. 8Cêgê kêlog ba, ôbi si san a nôbi wo en yi mega bô dôriɲare iyôŋ hen men. 9Wôsa nôbi a na kwo dê perê bay jé a kêm men, en nêm wo bay ré ré uwôgen ôbi jé ré a men, wôsa na en geliɲ tu églis to Emen gusiɲ. 10Niɲba, na sa kibi bô derê wo Emen a, ené yiɲ gawra kemnêŋ hen men, derê wo ôbi ben hen na, a mêniɲ ré, en li jé ɗê bay jé bay ka hen kêm men, na nôbi a lê jé bi wo hen né, niɲba, na derê wo Emen a lê jé yen a hen. 11Iyôŋ ba, Kwôlo Dôri bi wo hen na, hena ré na nôbi a derê lay, megên bay jé lay na, na ôbi, a na niné derêŋge hen men, na ôbi, a kené bi bôrŋge sara men hen. 12Mega wo nini uwôl béré, Krist ré ji si kamɲê perê ɓiɲé ka ma a menba, wô mi a ka pôni ka perêrŋge a hen ré kôl jêê sé kamɲê ré naɲê ba? 13A hena ɓiɲé ka ma réé jê sé kamɲê ré ba, Krist kôba, ji si kamɲê ré men. 14A hena Krist ré ji si kamɲê ré ba, ulê béré woni na ani ré men, ayê bôô woŋge kôba, na ani ré a men. 15A hena ré na tiri wo ɓiɲé ka ma ré jê sé kamɲê ré ba, niɲa bay benare gengiɲ sa Emen, wô wo nini kôl Emen né bi Krist ré ji si kamɲê. 16Wôsa hena ɓiɲé ka ma réé jê sé kamɲê ré ba, Krist kôba, na ji si kamɲê ré men, 17hena Krist ré ji si kamɲê ré ba, ayê bôô woŋge na ani ré men, ken baa bô têriɲ toŋge a baa ya a men. 18Men, ɓiɲé ka ma tô Krist hen kôba, mêne niɲ a men. 19Hena ré na wô merê tu geɲ wona sa terare a nà mera, aɲa nana ɗiɲ bôrna sa Krist na, bay a ɓarêna gôliɲ ɓiɲé ka sa terare a nà kêm. 20Niɲba, Emen bi Krist ji si kamɲê perê ɓiɲé ka ma na tiri, aɲ ôbi a na gawra wo tumô wo ji si kamɲê perê ɓiɲé ka ma a. 21Na sa kibi gawra pôn a temare ré deriɲ ɓiɲé hen men, na sa kibi gawra pôn a ɓiɲé réé jiɲ siɲ kamɲê hen men. 22Na tô Adam a, ɓiɲé kêm ré maɲ hen men, na tô Krist a, bay kêm réé môriɲ tu geɲ hen men. 23Mega wo Emen a bé i i ba, a jê sé kamɲê naɲ kini kini hen iyôŋ na, ôbi bi Krist ji si tumôrji menba, kiriɲa Krist a bulo hera na, ɓiɲé ka na kari hen kôba, a jêji sé kamɲê men. 24Sa to are kêm a kerê na, Krist a mênê emê iyére men, tunu to habiɲ to ôm sa kiriɲ hen men, to ôriɲ naɲ tôô to sa terare a nà, hen a men, dema ré biɲ Emen Iba ɓiɲé emê iyére kôbri a tô. 25Krist a emê iyére kwôy wo Emen a biri a gôliɲ sa bay bareri . 26Temare a na hendi bare to cêgê kelôg to ôbi a mênêre. 27Mega wo magtubu to Emen na kôl iyôŋ ba, Emen né day are kêm biri mô sara . Niɲba, kwôlo kôl are kêm hen na, ay Emen woɲ ôbi biɲ Krist merê sa are kêm hen né. 28Kiriɲa Emen day are kêm biɲ Krist mô sara hen iyôŋ na, Kemari wo ôbi day are biri mô sara hen kôba a dôbê sari biɲ Emen aɲ bi Emen ré yiɲ ôbi sa are kêm. 29Erméŋge sa ka bi bay liji batêm kibi ka ma hen ken gel, hen ba, bay a uɲé na mi bô a ba? Hena ré na tiri wo ɓiɲé ka ma a jêji sé kamɲê ré ba, wô mi a bay ré bi bay liji batêm kibi ka ma hen ba? 30A hen iyôŋ ba, wô mi a niné mô kibi temare kwôy kwôy ba? 31Yênên, en mô kibi temare a kwôy kwôy aɲ na tiri wo yen yén hen iyôŋ tô Kelma wona na wô kebreŋge. 32Hena ré na wô derê wo kurôŋgi yi a ené sêɲ naɲ ɓiɲé ka Epês ka yi mega kurôŋ iyôŋ hen ba, en uwôɲ mi bô ba? Hena ɓiɲé ka ma hen ré jê sé kamɲê ré ba, na emêŋge men, na yêŋge men, wô wo kiya na maŋge . 33Bi turŋge lamêŋge ré, wôsa lê milɲare naɲ ɓiɲé ka habiɲ na, mêne hal wo dôri. 34Erméŋge aɲ ken ɗi lê aŋga habiɲ baa. Tayre réé dêŋge wô wo ɓiɲé ka pôni perêrŋge hen, hôn Emen né kwôy. 35Niɲba, kwôni a eŋgeré iyôŋ ba, Emen a bé ɓiɲé ka ma a jê sé kamɲê na iyeŋ ba men, kiriɲa bay ji si kamɲê niɲ ba, yirji a geliɲ na iyeŋ ba men? 36Kubra, ani ka ju ci hen, hena gusiɲniji ré uyê ré ba, a sé haji ba? 37Aŋga ju ci hen, a ré na mêêre ba, aŋga ɗaŋgi kani ba hen na, na gusiɲniji bi wo hen, a jeré ci hen ɗiba, na gurôrji a jeré ci hen né. 38Emen a bé gusiɲ aŋga gay gay bay ka hen, yi gurô wo bôri gey. Aɲ gusiɲ gurô wo yôŋ yôŋ kôba, a sé na gurô bi wo hen. 39Kurôŋgi yi na, geliɲ kêm né: kwo gawra geliɲ gay men, kwo kurôŋ geliɲ gay men, kwo ciré geliɲ gay men, kwo kuyê kôba, geliɲ gay a men. 40Aŋga derômaraŋ a ya men, ka sa terare a nà kôba, ya men, ka derômaraŋ a eŋné geliɲ gay men, ka sa terare a nà eŋgé geliɲ gay a men. 41Eŋné wo tare to tay geliɲ gay men, kwo geserê geliɲ gay men, kwo têbêŋne kôba, geliɲ gay men, têbêŋne to pôni kôba, eŋné geliɲ gay naɲ megêre. 42A yé geliɲ hen iyôŋ hende to hen, kiriɲa Emen a bé ɓiɲé ka ma hen jê sé kamɲê. Kurôŋgi yi wo emiɲ hen na, na kwo uyêy, niɲba, kiriɲa ji si kamɲê ba, na kwo uyêy ré niɲ yôd. 43Kiriɲa yi gawra emiɲ na, ôbi yi na aŋga habiɲ, niɲba, kiriɲa Emen a sa biri jê sé kamɲê ba, ôbi a eŋné men, kiriɲa bay emni ba, néri naɲ, niɲba, kiriɲa ji si kamɲê ba, néri ya. 44Na kurôŋgi yi a bay ré em, na kwo uyêy hen, niɲba, kiriɲa ji si kamɲê ba, na yi woɲ Tunu wôsa hena kurôŋgi yi ré ya ba, yi woɲ Tunu kôba, ya men. 45Na iyôŋ a ré liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Adam wo tumô na gawra wo mô tu geɲ .» Niɲba, Adam wo cêgê ba, na Tunu to biɲ ɓiɲé mô tu geɲ hen. 46Niɲba, aŋga era tumô ba, na ka gengiɲ sa Tunu ré, niɲba, gengiɲ na sa kurôŋgi yi gawra, aɲ ka gengiɲ sa Tunu ba, era na cêgê. 47Gawra wo tumô ba, liɲ naɲ kumraŋ terare, niɲba, kwo cêgê hena na derômaraŋ a. 48Ɓiɲé ka mô sa terare a nà yi mega gawra wo na liɲ naɲ kulmaŋ terare iyôŋ men, ka derômaraŋ a ba, yi mega kwo hena derômaraŋ a iyôŋ men. 49Mega wo nana geliɲ naɲ gawra wo sa terare a na hen iyôŋ na, tôre cêgê ba, na geliɲ naɲ kwo derômaraŋ a hen iyôŋ men. 50Yênên, en kelêŋge kwôlê bi wo hen iyôŋ wôsa kurôŋgi yi naɲ kwôbe a uɲé emê iyére to Emen ré, men kurôŋgi yi wo uyê hen a merê naɲ kwo a uyê ré hen yôd ré men. 51Toyéŋge, na kelêŋge kwôlo yi kini uwôbêri a hen, na maŋge kêm né, niɲba, yerna wo ôli hen a sa beliɲ kwo kôrbi. 52Are bay ka hen, a sa na mega tum to li gemes iyôŋ, kiriɲa buruɲju to cêgê kelôg a emê, kiriɲa hende a emê na, ɓiɲé ka ma a jê sé kamɲê naɲ yirji wo a ma ré hen men, nabay kôba, yerna a beliɲ kwo kôrbi men. 53Wôsa yi wo uyêy hen, a beliɲ yé kwo a uyê ré hen men, yi wo ma hen a beliɲ kwo a ma ré hen men. 54Kiriɲa yi bi wo hen a biliɲ hen iyôŋ niɲ na, kwôlo na liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Joor a ayiɲ sa temare a niɲ » hen ariri a liɲ. 55«Hum! temare, néé woré bi yôŋ niɲ ba? Menarê yôŋ niɲ ba? .» 56Mena temare ba, na têriɲ men, na tôô to Moyis a biɲ têriɲ néére men. 57Na liɲ Emen wo bi nana ay joor hen dosé, wô sa kibi aŋga Jésu Krist Kelma wona li hen. 58Mega wo hen iyôŋ niɲ na, yênên kaɲê, ɗebéŋge geraŋ sa têrŋge a ɗiba, ken ɗi kwôni lêŋge ken heriɲ né men, lêŋge jé wo Kelma naɲ kunuŋge kunuŋge aɲ ken hôn mega wo jé wo kené li biɲ Kelma hen na, ré yé seŋge ré.


c: text/html

text: 1Wo kɔma, n ya Arinyɛnɛ dɛ lakanɛ yen ko-rayirɛ rɔ. N ya kuman kan min namɔɛn fɔlɔn, min manɛ iko buru-fɛ-kan, wo ya a fɔ n ye ko, “Yɛlɛ yan tɔ. Koe minnu si na ma yarɔ, n ni wonu yira i la.” 2Tiriyante wo rɔ, Allala Ni Sɛnimɛ tara n na sɛnbɛ la. Mansaya-sigi-fan ye Arinyɛni tɔ nyɔ, mɔgɛ do mayiginɛ a rɔ. 3A yakɔrɛ ye malan-malanna iko kuru-da-gbɛlɛ minnu tɔgɔ yasipa anubɛ karinɛliyan. San-duri ye mansaya-sigi-fan wola foolɛ bɛɛ rɔ. Wo mafɛlɛn-nya manɛ iko kuru-da-gbɛlɛ min tɔgɔ ɛmarɔdi. 4Mansaya-sigi-fen mogan-ni-nani ye mansaya-sigi-fen kelan wola foolɛ rɔ. Kɛmɔgɔ mogan-ni-nani mayiginɛ wonu tɔ. Anu fɛrɛya-bɔnɛ kura-gbɛ la. Sɛnɛ-mansaya-fulɛ ye anu salɛnu na. 5Banda-nyin-masɔgɛ anubɛ banda-tugu-kan anubɛ san-sɛrɛn-kan ye bɔla mansaya-sigi-fan wo rɔ min bi anu tɛma. Ta-mɛlɛn wɔrɔnfilɛ ye malanna mansaya-sigi-fan wo yakɔrɔ fanan. Allata Ni wɔrɔnfilɛ le wonu na. 6Fan do ye mansaya-sigi-fan wo yakɔrɔ min manɛ iko dalɛ. Wo gbɛnɛ iko kuru-da-gbɛlɛ. Dali-fen nani ye mansaya-sigi-fan tɔnkɔn nani bɛɛ rɔ. Anu yarɔ anubɛ anu kɔma, ya gbansan! 7Dali-fen fɔlɛ manɛ iko yarɛ. A fila nyɔgɛ manɛ iko turɛ. A sawa nyɔgɛ manɛ iko hadama-dan-yakɔrɛ. A nani nyɔgɛ manɛ iko bibi min kanban lafulennɛ. 8Kanban wɔrɔ ye dali-fen nani wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ ma. Anu kanban bɛɛ fanɛ yɛnu na. Anu ti bandan bɛti bɔla su-ni-tele. Anu bi a fɔla ko, “Sɛnima, sɛnima, sɛnima, Mari Alla, sɛnbɛ-bɛɛ-tigi le. A ye nyɔ kebi fɔlɔ, a ye nyɔ kaka, ado a ye nyɔ habadan!” 9Dali-fen nani wonu bi tola bonyɛ anubɛ gbiliyɛ anubɛ baraka-bira-bɛtinu bɔla a ye tumɛ bɛɛ, ale min mayiginɛ mansaya-sigi-fan rɔ kɔni. A nimayanɛ nyɔ habadan! Anu tenbi wo mala, 10kɛmɔgɔ mogan-ni-nani wonu si anu sa a kɔrɔ. Ale min nimayanɛ habadan, anu bi wo batola ka anuna mansaya-fulɛnu sa mansaya-sigi-fan wo kɔrɔ ka a fɔ ko, 11“Mata Mari le ile la anubɛ mata Alla! A bɛnnɛ i ni to bonyɛ anubɛ gbiliyɛ anubɛ sɛnbɛ sɔrɔnna. Ile le ya fan bɛɛ dan, ado ile le sɔnta wonu dan-koe ma ko anu ni nimayɛ sɔrɔn.”

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Tɔ, wɔ yo daka ka m fɔ, haari ni bo i la má kpɛrɛ be ni. M la deke nbem bo m kan buka su, bɛrɛ la kabo Nyɛmɛ yiiri deke nbem kereeri m ka alɛlɛ nu ni, ni kabo i yiiri sayoowam kereeri m ni. 2M si sɔnɔ be jɔrɛ, i ti Kristo sɔnɔ ɔ, yiri ye Nyɛmɛ yo faari i fun kɔɔri aŋgoro woobiri nsan su ni i dɔ n a, i nyuma afɔ buru ni nna lɛɛ. Nzɛn i kɔɔri ni i ŋuniɛmbaa a, wara i awiɛwiɛ nu, mini, m si má, Nyɛmɛ si a. 3Nahɔrɛ, m si nyini sɔnɔ n jɔrɛ, yiri ye Nyɛmɛ faari i fun kɔɔri alecɛɛma nu n a, na wɔ ti jɔrɛm bo bu la má kan, na be gusu la má atin ka i jɔjɔ bu, ama, kabo i yoori ni, ma si má, nzɛn i kɔɔri ni i ŋuniɛmbaa a, wara i awiɛwiɛ nu, mini, m si má, Nyɛmɛ si a. 5Tɔ, nyini sɔnɔ n sɔ, ye m fa fɔ n a, ama, mini ni m tii, m koro fɔ má deke be ti, má ka dekem bo bu kere ka m la má faŋga n ye m fa fɔ a. 6Haari nzɛn má m ŋa m fɔ mmɔɔ, má m ti má sinnzin wɔ, dama má m kan nahɔrɛ wɔ. Ama, m yaki i sɔ ɔ, adena má am be wura m kpiri tara dekem bo i ŋu ka m yo bu, ni dekem bo i ti ka m kan bu ni. 7Tɔ, fa kɔ sayikereewa beberebe n bo Nyɛmɛ fa kereeri m su, wɔ koro má ka nyini dɛɛ ti na m wura m ŋu kpiri. Nyini ti, i maari Sitana faari tɔrɛ be wuraari m ŋuniɛmbaa nu, i ti ka buwe ye i wɔwɔ m a, na i sukere m wahara, adena má m wura m ŋu kpiri. 8Kpe nsan lɛɛ bo ma sere Mibiɛ n fa kɔ ahin jɔrɛ n su, ka i ma i fite yaki m. 9Ama, na wɔ se m ka, “M ahɔrɔma n asɛ u su, dama saŋga bo a la má faŋga ni, ye m kere m yiko kabo m koro a.” Kabo i seeri sɔ n dɛɛ ti, nyini ma m la ahoreda na m fɔ fa kɔ kabo m la má faŋga n a, adena Kristo yiko n wo m dɔ saŋga kɛrɛ a. 10Nyini ma Kristo dɛɛ ti ye m ahore ti daawa n a, saŋga bo m la má faŋga n a, ni saŋga bo bu kpiɛ m nzukɔ ni, ni saŋga bo m ŋu kekere ni, ni saŋga bo bu kere m wuwuruwa ni, ni saŋga bo m ŋu anyumboro ni. Dama saŋga bo m la má faŋga ni, nyini saŋga n ye m la yiko Nyɛmɛ dɔ a. 11Tɔ, kabo m jɔjɔ ni, ma yo ka sinnzin wɔ lɛɛ, ambɛrɛ miɛ m a, ye m yo sɔ n a. Má ambɛrɛ ti minɛm bo am kan kereeri kabo m ti n a, má i ti ye. Dama bɛrɛ n bo bu yo bu ŋu ka bu ti Kristo jaramasam na bu la má aŋusu ni, mini yiri, haari ni bo m ti má pui ni, m ti má kaan ni bɛrɛ fieo. 12Nahɔrɛ, sam bo bu kere ka m ti jaramasa ni, ye m yoori bu am dɔ n a, ni mindi kɛrɛ, ni alekutura sam, ni yiko sam, ni abonɔ sam n a. 13Nzu deke ye m yo maari Kristo jamam bo bu wo miɛ nyiŋgam su n ye ma yo ama má am a? Má ka bo ma fa má m fie be afie má am ni. Tɔ, ma do ŋgasi, am fa ce m. 14Am ti fɛn, kisa ma sɛsɛ m ŋu su ka m ba niɛ am busu kpe nsan su lɛɛ, ama, m toko koro má ka m ba fa m fie fie am. M suba má ka m koro am neŋge be wɔ, ama, m koro ambɛrɛ wɔ. Dama má nbaam kpini neŋgem se bu wufɔm a, ama, bu wufɔm ni kpini se bu nbaam n a. 15Mini, deke bo m la i ni, m di i ka a, na m fa buka am, na m fa m ŋu kɛrɛ ma am, nyini ma m ahoreda. Ma si má, m koro am agaya n sɔ n dɛɛ ti, ye ambɛrɛ koro m kaan sɔ n a? Ai, atin wo má nu. 16Tɔ, am nbem ŋa ma fa má m fie be afie má am, ama, bu ŋa m fa ŋgɔnlɛtiɛ wɔ, na ma dadaka am anya am taraabiri. 17Ka sɛ? Minɛm bo m yo sunmaari bu am dɔ ni, m ma bu be sisiiri am be maari m, nzɛn sɛ? Ai, be asisi má am ama má m. 18M yo sereeri Titosi wɔ, na wɔ ba am dɔ, na ma ma ya niwa n asunma i. Titosi yo sisiiri am, nzɛn sɛ? Ai, wɔ sisi má am. Ambɛrɛ mmɔɔ aŋu ka m ni yiri kɛrɛ sunsunni ti kun wɔ, na ya kɛrɛ su atin kun su a. 19Beni, nyini n kɛrɛ bo ya jɔjɔ i sɔ ni, am sunsun ka ya sukan de ya tii wɔ, nzɛn sɛ? Ai, i ti má sɔ. M ninbaa koroowam, kabo ya ni Kristo ayo kun na ya jina Nyɛmɛ nyunu n ye ya se sɔ n a. Deke n kɛrɛ bo ya yo i ni, i buka am na am kɔ mɔ ni am nyɛmɛsu n wɔ. 20M soro sɛrɛ wɔ, m koro má ka m ba baari am dɔ, na má m ba tu am kabo m koro ka am ti ni, wara na ambɛrɛ gusu ŋu m kabo má am koro ka m ti ni. M soro sɛrɛ ka, beni, m bá ŋu ka, am suse akuruwa, na am susi kɔrɛ, na am sufa yaa, na am suyo anyii sam, na am sukan am beŋgu jɔrɛ susaaki bu, na am sukpura tere, na am suyo kpirikoro, na am la kpakpaakinu. 21M soro sɛrɛ ka m ba juuri, na má Nyɛmɛ ma m yo m ŋu kaan am nyunu, na má m ahore saaki fa ma bu, bɛrɛ bo ba du mɔ ayo satiɛ, na bu nya kaaki yaki má bu daŋgba sayoowam, ni sakaraya, ni konvikiya ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm ni.


text: 1Farizhɛnŋi wà na mpyi wani, u mɛge na mpyi Nikodɛmu, maa mpyi Yahutuubii ɲùŋufoo. 2Canŋka numpilage e, u à kàre Yesu á maa sà yi jwo u á: «Cyelentuŋi, wuu à li cè na Kile à mu yaha a pa, mu u mpa a wuu kâlali, ɲaha na yɛ kakyanhala karigii mu na mpyi ke, wà sì n‑jà cyire pyi ná Kile ɲyɛ a sìi ná urufol'e mɛ.» 3Ka Yesu si u pyi: «Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo mu á, sùpya sì n‑jà n‑jyè Kile Saanre e, ná u ɲyɛ a núr'a si nìɲyiŋi na mɛ.» 4Ka Nikodɛmu si jwo: «Sùpya ká lyɛ a kwɔ̀, di u sí núru n‑si sahaŋki yɛ? Wà sí n‑jà núru u nuŋi funŋke e si si la?» 5Ka Yesu si u pyi: «Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo mu á, shin maha shin ká mpyi u ɲyɛ a si lwɔhe ná Kile Munaani fànhe e mɛ, uru sì n‑sìi n‑jà n‑jyè Kile Saanre e mɛ. 6Ŋgemu ká si sùpyii siŋkanna na ke, urufoo na ɲyɛ shintiiwe, ŋka ŋgemu ká si Kile Munaani síŋi i ke, Kile Munaani na ɲyɛ urufol'e. 7Mii à jwo na yii núr'a si nìɲyiŋi na ke, lire kà ma kàkyanhala mɛ. 8Cyage k'à táan kafɛɛg'á ke, wani ku maha fwu na ŋkɛ̀ɛge, mu maha ku fwɔfwɔ tùnmpe núru. Ŋka mu sì ku tayirige cè mɛ, mu mú sì ku takarege cè mɛ. Amuni Kile Munaani maha mpyi sùpyaŋi i.» 9Ka Nikodɛmu si jwo: «Di cyire karigii sí n‑jà n‑pyi n‑jwo yɛ?» 10Ka Yesu si u pyi: «Mu u ɲyɛ Izirayɛli shiinbii cyelentu ke, mu yabiliŋi saha ɲyɛ cyire karigii ɲcèmbaa la? 11Sèeŋi na mii sí n‑sìi yi jwo mu á, ɲje wuu à cè ke, yire wuu na yu. Ɲje wuu à ɲya ke, yire wuu na yu mú. Ŋka yii la ɲyɛ sì ɲɛɛ wuu niɲjwumpe na mɛ. 12Mii na ɲìŋke karigii kyaa yu yii á, yii sí ɲyɛ a dá mɛ, mii aha bú mpa a nìɲyiŋi wogigii kyaa yu yii á, di yii sí n‑jà n‑dá n‑jwo yɛ? 13Mà li ta wà ɲyɛ a dùgo nìɲyiŋi na mɛ, fo ŋge u à yîri wani mà tîge naha ɲìŋke na ke, uru u ɲyɛ Supyaŋi Jyaŋi. 14Bà Kile tùnntunŋi Musa à dàɲyɛŋi yal'a pyi wwò fiige, maa cyiin cûru, maa u dùrugo sùpyire shwɔhɔl'e mɛ, amuni Supyaŋi Jyaŋi sí n‑sìi n‑dùrugo, 15bà li si mpyi ŋgemu ká dá u na ke, uru si shìŋi niŋkwombaaŋi ta mɛ.» 16Kile à sàa diɲyɛ sùpyire kyaa táan uy'á fo u à u Jyaŋi niŋkinŋi kan sáraga, ŋgemu ká dá u na ke, urufoo nùmpanŋke kà ŋkɛ̀ɛge mɛ, ŋka u shìŋi niŋkwombaaŋi ta. 17Kile ɲyɛ a u Jyaŋi tun diɲyɛŋi i u pa yoge kwɔ̀n sùpyire na mɛ. Ŋka u à u tun, bà sùpyire si mpyi si shwɔ u cye kurugo mɛ. 18Ŋgemu ká dá u na ke, uru nàzhan ɲyɛ Kile yoge e mɛ. Ŋgemu sí u ɲyɛ u ɲyɛ a dá u na mɛ, yog'à kwɔ̀n urufoo na mà kwɔ̀, ɲaha na yɛ u ɲyɛ a dá Kile Jyaŋi niŋkinŋi mɛge na mɛ. 19Kile yoge ɲùŋke ku ɲyɛ: bɛ̀ɛnmp'à pa diɲyɛŋi i, ka sùpyire si ɲcyé pu na, maa ntaha numpini fye e, ɲaha na yɛ pi kapyiiŋkii ɲyɛ a ɲwɔ mɛ. 20Shin maha shin u na kapegigii pyi ke, bɛ̀ɛnmpe ɲyɛ a táan urufol'á mɛ. U ɲyɛ na ɲɛɛg'a fworo bɛ̀ɛnmpe na, sùpyire s'a u kapyiiŋkii ɲaa mɛ. 21Ŋka ŋgemu ká mpyi sèeŋi ɲuŋ'i ke, uru maha fworo bɛ̀ɛnmpe na, bà sùpyire si mpyi s'a u kapyiiŋkii ɲaa, si ɲcè na u na ɲyɛ Kile kuni i mɛ. 22Lire kàntugo ka Yesu ná u cyelempyiibii si ŋkàre Zhude kùluni i. U à tɛ̀ɛn wani ná pi e mà canmpyaa pyi, marii sùpyire batizeli. 23Yuhana mú mpyi na sùpyire batizeli cyage k'e, ɲaha na yɛ lwɔhe mpyi a ɲyaha wani. Kuru cyage mɛge mpyi Enɔni, maa mpyi Salɛmi taan. Ka sùpyire si wá na sì u yyére, u sí i ti batizeli. 24Lir'à pyi a Yuhana ta u sàha jyè kàsuŋi i mɛ. 25Canŋka Yuhana cyelempyiibii pìi ná Yahutuŋi wà à nàkaana ta. Tire mpyi a lwɔ́ a pwɔ Yahutuubii Kile kuni ɲjyìviniŋi kyaa na. 26Tire nàkaante ɲùŋɔ taan, Yuhana cyelempyiibil'à kàr'a sà yi jwo u á: «Wuu cyelentuŋi, mu ná nàŋi u mpyi siɲcyan Zhurudɛn baŋi kùŋke na ke, mu à ŋgemu kyaa jwo ke, u we, u u sùpyire batizeli numɛ. Sùpyire puni mú si wá na ŋkɛ̀ɛge u yyére.» 27Ka Yuhana si pi pyi: «Kile ká mpyi u ɲyɛ a ndemu le sùpyaŋi i mɛ, u ɲyɛ na lire taa mɛ. 28Yii yabilimpii na ɲyɛ mii shérii, mii à yi jwo yii á na mii bà u ɲyɛ Kile Niɲcwɔnrɔŋi mɛ, ŋka Kile à mii yaha a pa u yyaha na. 29Cikwɔɔnre tèepyiini i, cipooŋi ká jwo na uru ná u cifɔnŋ'à bɛ̂, u cevooŋi funŋke maha ntáan sèl'e. Amuni, mii funŋke puni mú maha ntáan, tère o tère e mii à lógo na sùpyire niɲyahara wá a taha Yesu fye e ke. 30Numɛ, là à yaa l'a bârali Yesu tayyérege na, là s'a fwore mii woge e, 31ɲaha na yɛ ŋge u à yîri nìɲyiŋi na mà pa ke, uru u ɲyɛ sùpyire puni ɲùŋɔ na. Ŋge u à ta naha ɲìŋke na ke, uru na ɲyɛ ɲìŋke wu, ɲìŋke karigii uru mú sí raa yu. Ŋka ŋge u à yîri nìɲyiŋi na ke, uru u ɲyɛ diɲyɛŋi puni ɲùŋɔ na. 32Nde u à ɲya, ná nde u à lógo ke, lire u na yu, shinɲyahara sí ɲyɛ a ɲɛɛ u jwumpe na mɛ. 33Ŋka ŋgemu ká ɲɛɛ u jwumpe na ke, urufol'à li fíniŋ'a cyêe na ur'à dá li na na Kile na sèeŋi yu. 34Ŋge Kile à tun ke, Kile Munaani à kan ur'á tɛgɛlɛ baa, lire e u à jà na Kile jwumpe yu sùpyir'á. 35Jyafooŋi kyal'à táan Tufooŋi á, fo ka u u yaayi puni le u cye e. 36Ŋgemu ká dá Jyafooŋi na ke, urufol'à shìŋi niŋkwombaaŋi ta. Ŋgemu ká ɲcyé u na ke, urufoo sì uru shìŋi niŋkwombaaŋi ta mɛ, ŋka Kile lùuni sí n‑yîri n‑yaha urufoo taan.»


text: 1Tɔ, am bita koro atin na am koro am beŋgu ni anyumboro, na am kpini Awiɛwiɛ Casi n aceerim busu, maala bo i ma am koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni. 2Dama bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasu n jɔjɔ má adamandem dɔ, ama, i jɔjɔ Nyɛmɛ dɔ a. Nahɔrɛ, be koro ti má kabo i sujɔjɔ n bu, dama Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ yiko n nu ye i jɔjɔ asiri nu jɔrɛm a. 3Ama, sɔnɔ bo i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, i jɔjɔ ma minɛm wɔ, na i buka bu na bu nya faŋga buka su, na i ma bu ahoresi, na i kaaki ma bu ahoreda. 4Sɔnɔ bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasu n buka má be, i buka yiri ni i tii ŋgumi wɔ. Ama, bo i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, yiri buka Kristo jama n wɔ, na i nya faŋga buka su. 5Tɔ, nzɛn má am kɛrɛ koro jɔjɔ aniɛ barasu barasu, má i yo m fiɛ. Ama, bo i yo m fiɛ kɔ tara i kɛrɛ n la ka, am koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm. Sɔnɔ bo i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm n tara bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasum ni, má ka be akoro akere nyini aniɛ barasu barasum bu, na i buka Kristo jama n na i nya faŋga. 6M ninbaam, nzɛn kisa na m baari am dɔ, na m jɔjɔɔri aniɛ barasu barasum, nzu kpɛrɛ ye am nyá i a? Ai, am nyá má kpɛrɛ be. Má ka ma kan sa bo Nyɛmɛ ayi i akere m n ama am, wara m kan si jɔrɛ be kere am, wara m kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere am, wara m kan kereewa bo i fite Awiɛwiɛ Casi n dɔ kere am. 7Sɔ ye i ti a, nzɛn be fitaari tere, wara be bo biɛku, na wɔ tɔ má su, bu yo sɛ koro di jue soro su a? 8Bekun nzɛn be kaanri luɛ awiɛ, na wɔ sun má kabo luɛ awiɛ sun ni, bu yo sɛ koro cici luɛ a? 9I ti sɔ ɔ lɛɛ, ambɛrɛ mmɔɔ dɔ, nzɛn am jɔjɔ aniɛ barasu, na i la má bu, minɛ yo sɛ koro si kabo am suse n a? I ti ka am sujɔjɔ gɔ nzue awa sin wɔ lɛɛ. 10Daanfiɛ aniɛ barasu barasum sunnu durunya n nu, i gusu be wo má bɛrɛ bo i la má bu, i kɛrɛ la bu. 11Tɔ, nyini ti, nzɛn be jɔjɔ aniɛ be na m ti má i, m ti daanfiɛ barasu be wɔ lɛɛ i mi dɔ, ye i gusu ti daanfiɛ barasu be wɔ lɛɛ m dɔ. 12Kabo am nyunu aboro ka am nyá Awiɛwiɛ Casi n aceerim ni, am boro am nyi ni aceerim bo bu koro buka Kristo jama n na i nya faŋga buka su. 13Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasum, i ti ye ni ka i sere Nyɛmɛ na i ma i aceeri n bo i koro yi i bu kere minɛm ni. 14Dama saŋga kɛrɛ bo m sere Nyɛmɛ na m sere aniɛ barasu barasu be nu, m awiɛwiɛ susere Nyɛmɛ a, ama, m ti má i bu m sunsunni nu. 15Nyini ti, deke bo i ti ye ni ka m yo la ka, m sere Nyɛmɛ fite m awiɛwiɛ nu wɔ, na m kaaki sere i fite m sunsunni nu, na m di jue fite m awiɛwiɛ nu kansi Nyɛmɛ, na m kaaki di jue fite m sunsunni nu kansi Nyɛmɛ. 16Nzɛn a sukansi Nyɛmɛ na i fite u awiɛwiɛ nu, na be wo u bi bo i nya si má Nyɛmɛ atin ni, i mi yo sɛ koro ti u nyɛmɛsere n bu a, na i soro su se ka, “Ami” a? 17Haari nzɛn u nyɛmɛsere ti kpa, i buka má yiri n bo i ti má i bu ni. 18M da Nyɛmɛ asi ka m jɔjɔ aniɛ barasu barasum tara am kɛrɛ. 19Ama, nzɛn m ni Kristo jama n aba atiɛn ya nɔɔ susu Nyɛmɛ, na m jɔjɔɔri jɔrɛ kaan bo i fite m sunsunni nu, na bu tiiri i bu, i tara bo m jɔjɔ jɔrɛ beberebe aniɛ barasu nu ni. 20M ninbaam, má am sunsun kabo nbaatumam sunsun ni, ama, fa kɔ satiɛyo dika, am yo kabo nbaatumam yo ni, na am ma am sunsunni ti kabo anyunutifɔm dɛɛ ti ni. 21Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n nu ka, Micɛra n ŋa, “M fá minɛm bo bu jɔjɔ daanfiɛ aniɛ barasu barasum na m má bu jɔjɔ m tiɛŋgu minɛm dɔ. Ama, haari ni nyini n kɛrɛ mmɔɔ, bu dé má m nɔaniɛ ni.” 22Nyini ti, aniɛ barasu barasum jɔjɔɔwa n kere minɛm bo ba nya yo má Kristo yarada ni nyaari a, má bo ba yo yarada ni. Na bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, bu kere bo ba yo yarada ni nyaari a, má bo bu yo má yarada ni. 23Nyini ti, nzɛn ambɛrɛ Kristo jama n atiɛn am nɔɔ, na am kɛrɛ sujɔjɔ aniɛ barasu barasum, na bo bu nya si má Nyɛmɛ atin ni, wara bo bu nya yo má yarada wuraari am nu, bu sé ka am nyunu akan am wɔ, má sɔ? 24Ama, nzɛn am atiɛn am nɔɔ, na am kɛrɛ sukan Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na bo i nya si má Nyɛmɛ atin ni, wara, bo i ti má yaradayofɔ aba awura am nu, na i ti kabo sɔnɔ kɛrɛ sujɔjɔ ni, i mi n sunsunni nu kere i ka i ti satiɛyofɔ ɔ, na Nyɛmɛ nɔaniɛ n di i jɔrɛ jaraki i. 25Nyini ma i mi n kan asiri jɔrɛ kɛrɛ bo i wo i ahore su n fite fofoe nu a, na i kutu i jaa su, na i kansi Nyɛmɛ, na i se ka, “Nyɛmɛ wo am dɔ nahɔrɛ su.” 26Tɔ, m ninbaam, nzu deke ye i ti ye ni ka am yo i a? Deke bo m koro ka m kan kere am la ka, nzɛn am ba tiɛn am nɔɔ, na be la jue bo i di, wara be la kereewa be bo i kere, wara be la sayikereewa bo i fite Nyɛmɛ dɔ, wara be la aniɛ barasu be bo i jɔjɔ, wara be yi aniɛ jɔjɔɔwa n bu kere am, deke n kɛrɛ bo am yo i ni, am yo i na i buka Kristo jama ni, na i nya faŋga buka su. 27Nzɛn nbem ba sujɔjɔ aniɛ barasu barasum, i ni i agaya kɛrɛ, bu yo minɛ nnyɔ, wara minɛ nsan, má bu tara sɔ. Bu ŋa bu jɔjɔ, bu jɔjɔ kun kun, i ti ye ni ka be gusu kaaki yi i bu kere am. 28Ama, nzɛn be koro kaaki yi má i bu kere má am, i ti ye ni ka i mi n bo i sujɔjɔ aniɛ barasu barasum n mɔ i nɔɔ Kristo jamam nu, na i jɔjɔ ma i ŋu ni Nyɛmɛ. 29Minɛm bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, i ti ye ni ka bu minɛ nnyɔ wara bu minɛ nsan jɔjɔ a, na nyiŋgam bo ba ka n fiiti i nu. 30Nzɛn be sujɔjɔ, na Nyɛmɛ ayi deke be akere sɔnɔ nyiŋga, i ti ye ni ka sɔnɔ n bo i du mɔ sujɔjɔ n mɔ i nɔɔ, na yiri n bo Nyɛmɛ ayi deke be akere i n jɔjɔ. 31Dama am kɛrɛ koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kun kun kere am beŋgu wɔ, adena am kɛrɛ sɔnsɔn deke be nu, na i ma am ahoresi. 32I ti ye ni ka bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm n kɛrɛ la tarabuŋu fa kɔ bu Nyɛmɛ nɔaniɛ n kan su. 33Dama Nyɛmɛ ti má bo i fa kpakpaakinu ba i minɛm dɔ, ama, i ma bu la tanalaifiɛ wɔ. I ti sɔ ɔ lɛɛ, Kristo jama n kɛrɛ nu, 34nzɛn am ba tiɛɛnri am nɔɔ, i ti ye ni ka nbaram mɔ bu nɔɔ, bu la má atin ka bu jɔjɔ. Ama, wɔ yo daka ka bu yo bu ŋu bɛnlɛ, na bu su kabo nɔaniɛ kpamaawa n kere n su. 35Nzɛn bu koro ka bu bisa jɔrɛ be, i ti ye ni ka bu bisa bu hunm awuru, dama i ti nyinsɛ wɔ ka bara jɔjɔ Kristo jama n nu. 36Nyɛmɛ nɔaniɛ n du mɔ fite ambɛrɛ dɔ a, nzɛn sɛ? Wara ambɛrɛ ŋgumi ade Nyɛmɛ nɔaniɛ n a? 37Nzɛn be sunsun ka i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ, wara i sunsun ka i si Awiɛwiɛ Casi n aceerim jɔrɛ, i ti ye ni ka i mi si tenle su ka ahin nɔaniɛ n bo m sukɛrɛ ma am ni, i ti Mibiɛ n dɛɛ nɔaniɛ maawa a. 38Nzɛn be wo am nu, na i de má ahin jɔrɛ n bo m sukɛrɛ ma am ni, ambɛrɛ mmɔɔ bu i mi ŋgbɛɛn. 39Nyini ti, m ninbaam, i ti ye ni ka am boro am nyi na am sukan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm, na má am kanda minɛm ka má bu jɔjɔ aniɛ barasu barasum ni. 40Na am yo deke kɛrɛ nyunyumi na i kɔ atin su.


text: 1Nɔŋɛ ya Na'ayenɛ ya Yenɛ la, ge eta enŋa n bote se'em. Dole ya n yele se'em la a malema la a nɔze'elego la n bo nɔɔrɛ se'ere la daarɛ woo. 2Mini ya zina dabaherɛ wa, te n ka tɔgɔre bo ya kɔma sɛba n ka mina bii lagom nyɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ wa n tobedɔnlegerɛ n ane se'em la a kantɛ la a paŋa n zaberɛ se'em la. 3Ba ka nyɛ Na'ayenɛ nyalema la toonkanra se'a, te a eŋɛ Mizraim teŋa poan bahɛ Mizraim naba Faro la a teŋa la zan'an zuo se'em, 4te a eŋɛ Mizraim pɛɛntɛɛnreba la ba zaba yiri la zaba toroto la se'em, ban yuun digere ya te a bahɛ te Mɔgɔ Mɔlega ko'om, la di ba se'em, la Na'ayenɛ n yuun sagom ba zan'an se'em. 5Dagɛ ya kɔma n nyɛ yelese'a te a tom bo ya pɔgɔtia poan ha tara tara la kalam na wa 6la n eŋɛ Eliab n de Areuben buuri la dayɔɔhe Datan la Abiram se'em la. Teŋa n wa tanhɛ bɔkɛ boyi' Israeldoma teŋasoka vole nɛreba basɛba la ba yire nɛreba zan'an, ba soga la sɛla woo n vɔe dɛna ba denɛ se'em la. 7Yamam mɛhe nini n nyɛ yelekanra ana wa te Na'ayenɛ tom la. 8Dole ya nɔse'a woo te n bɔ'ɔra ya zina wa. Bala te ya wan nyɛ paŋa ta sɔe teŋsɛka te ya yeti ya wan yakɛ sɔna la. 9Bala n wan le bahɛ te ya nyɛ vom woko teŋsɛka poan te Na'ayenɛ pɔ' la ya sɔyaabdoma te a wan dekɛ bo bama la ba yaahe la. Teŋsɛka poan te iilom la seerom zɔta wo ko'om la. 10Teŋsɛka te ya kɛn'ɛra te ya sɔe sɔna wa ka ane wo Mizraim teŋa la te ya ze'ele bini yehe na la. Zen'an te ya ne borɛ bonbuula angera ko'om la zuo bahera wo zɛɛnrɔ va'am la. 11Ge teŋsɛka te ya yakera Yordan Kolaa te ya ta fan' ka sɔna wa dela zɔya la bɔn'ɔrɔ n nyu' ko'om seke. 12Ka dela teŋa te Na'ayenɛ ya Yenɛ la behera ka. Se'ere n sɔe la, Na'ayenɛ ya Yenɛ la nini gan' ka zuo la bala yuunɛ pɔhega ta paara de ba'ahegɔ. 13Ya han sakɛ nana nɔse'a te mam bɔ'ɔra ya zina te ya nɔŋɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la, ge tona bɔ'ɔra enŋa ma'an la ya sunya zan'an, la ya sea zan'an wa, 14a wan bahɛ te saahe niira se nia saŋa ya teŋa la poan. Sigisaahe la salurugo wan magaha niia te ya nyɛ dia la daam paalom la kaam. 15A wan bahɛ te ya bɔn'ɔrɔ puhe mɔɔ soŋa te ya nii nyɛta yaama ɔbera, te yamam mɛhe me dita tegera. 16Ma'ɛn ya mɛhe soŋa te pan'ahegɔ da ta bahɛ te ya ŋmɛregɛ na'aha yena a se'a, pɔnta na'ma ba nɛŋan. 17Bala wan bahɛ te Na'ayenɛ sunsunyiim taɛ bahɛ ya zuo, te a yu' saa te ka kan ni, te ya samana la me kan maalɛ dia, te ya kan yuue ge mɛlom teŋsoŋa wa te Na'ayenɛ dekera bɔ'ɔra ya wa poan. 18Dekɛ ya n yelehom wa kɛn'ɛhɛ ya sunya la ya potɛn'ya poan. Lo ya a danlehom ya nu'uhen, ge lo a tabelɛ ya gbɛ'ya. 19Dekɛ ya a pa'alɛ ya kɔma. Tɔgɔre ya a yele yan zin' ya yiya poan, yan kene sore zuo, yan gan'ate la yan ihegere 20Golehɛ ya a lamenɛ ya nayahe poan, 21bala te yamam la ya kɔma vom dabeha wan yuue teŋsɛka te Na'ayenɛ pɔ' te a wan dekɛ ka bo ya sɔyaabdoma la poan wo saazuo n boe yuura se'em la. 22Ya han ma'ɛn ya mɛhe dɔla nɔse'a te n bɔ'ɔra ya te ya dɔla wa zan'an, ya nɔŋɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la, ge dɔla a sɔya la woo, ge gin' en kaŋkaŋe, 23Na'ayenɛ wan dige nɛresɛba woo n boe ya nɛŋan bahɛ te ya nini nyɛ. Ya mɛhe wan dige teŋse'ehe n kanregɛ te se nɛreba kpe'em gana ya bahɛ. 24Zen'an woo te ya na'arɛ nɛ wan dɛna ya denɛ. Ze'ele pɔgɔtia la ta paara Lebanon, le zɛ'ɛta Euprates Kolaa la te paara nɛŋa tontɔɔ ko'kantɛ la. 25Asaala buute ka boe wan ta'an ze'ela la ya. Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan bahɛ te teŋparɛ wa zuo zan'an, teŋsɛka woo te ya na'arɛ nɛ ka poan ka paleŋa wan ɛnkɛ te dabeem kɛn' ba ya zuo. 26Behɛ ya, n dekɛ la kan'somɔ la kan'be'o biŋera ya nɛŋan zina dabaherɛ wa. 27Ya han wan nana Na'ayenɛ ya Yenɛ la nɔse'a te n bɔ'ɔra ya zina wa, kan'somɔ la wan sige ya zuo. 28Ya han ka nana Na'ayenɛ ya Yenɛ la nɔya la ge ŋmɛregɛ yehe mam bo ya nɔse'ere la poan dɔla yena te ya ka tabelɛ mina, kan'be'o la wan sige ya zuo na. 29Na'ayenɛ ya Yenɛ la han ta tare ya kɛn' teŋsɛka poan te ya yɛ'a te ya ta sɔe sɔna la, ya zom Gerizim Zoore la zuo ta kan' som la bilam ge zom Ebal Zoore la zuo ta kan' be'em la bilam. 30Ya pon mina te zɔya la ana boe la Yordan Kolaa yakenɛ ha, sore la nɛŋa tontɔɔ tɔɔra yentule lua zen'an la, bɔna Kanaandoma n kɛn'ɛre Arabah pɔgɔtia la tɔɔra Gilgal sɔ'ɔlom poan la lɛm la Moreh tikanra la. 31Se'ere n sɔe, ya boe bini te ya yakɛ la Yordan Kolaa kɛn' ta sɔe tɛŋsɛka te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya la sɔna wa ge ya wan to'e ka ba'ahɛ nya kɛn'ɛra ka poan. 32Behɛ ya mɛhe soŋa nana malema la nɔze'elego wa te n zɛ'ɛta ya zina wa.


text: 1Tɔ, deke bo m sukan kere am ni, i ti nahɔrɛ wɔ, m bu má kɔrɛ, m ti Kristo dɛɛ wɔ, Awiɛwiɛ Casi n gusu kere m sunsunni nu a, ye i di daani m ahore su a. 2Yiri la ka, m ahore asaaki agaya, na saŋga kɛrɛ i suyo m yaa 3fa kɔ m ninbaa Yisarelifɔm dɛɛ busu. Nzɛn má mini ni m tii kaari ŋgbɛɛn, na m kpaaki yakiiri Kristo, adena i buka m ninbaam, m dɛɛ tiɛŋgu minɛm ni, má m koro. 4Bɛrɛ la Yisarelifɔm bo Nyɛmɛ maari bu atin ka bu yo i nbaam, na bu ŋuuri i jirima woowa ni, na i faari sɛsɛsum diiri i di ni bɛrɛ ni, na i faari nɔaniɛ kpamaawa n maari bu ni, na i kereeri bu kabo bu su i barasu ni, na i seeri ka i yó sakpa beberebe ma bu ni. 5Bu ti ya nam busu nufɔm wɔ, haari Kristo Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ sunmaari i na i kaaki adamande baari durunya n nu ni, bu wuuri i fite bu dɛɛ busu n nu wɔ. Kristo Tiidefɔ ni la yiko tara deke n kɛrɛ, yiri ti Nyɛmɛ a, yiri ti ye ni kansi saŋga kɛrɛ a. Ami. 6I ti má ka Nyɛmɛ nɔaniɛ n ti má nahɔrɛ wɔ, dama má bu kɛrɛ bo bu wuuri bu Yisarelifɔm busu nu ni n ti Yisarelifɔm nahɔrɛ su a. 7Nahɔrɛ, má nbaam kɛrɛ bo Abraham wuuri bu ni ti i nbaam nahɔrɛ su a, ama, Nyɛmɛ yo seeri Abraham ka, “U wa Izaki sinfɔm ŋgumi yó u busu nufɔm a.” 8Nyini la ka, má nbaam kɛrɛ bo Abraham wuuri bu kabo adamande wu nbaam ni ti Nyɛmɛ nbaam nahɔrɛ su a, ama, i nbaam bo Nyɛmɛ seeri ka i wú bu ni ŋgumi, ti i busu nufɔm nahɔrɛ su a. 9Dama kabo Nyɛmɛ yo seeri i n yaa, i ŋa, “Ti fɛn, ŋgɔɔ cɛɛn ka buusɔ, m káaki ba na m bá ŋu ka u yi Saara bita baabiɛsɔ.” 10Má nyini ŋgumi a, am teŋge su ka ya na Izaki yo maari i yi Rɛbɛka akunnu, ye i wuuri ndaam n a. 11Saŋga bo Rɛbɛka nya wu má i ndaam ni, na bu nya yo má sakpa wara satiɛ be ni, nyini saŋga n ye Nyɛmɛ seeri i ka, “Baakpiɛn ni bá su baakan n a.” Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu ye i yoori sɔ n a, yiri koro i sɔnɔ ye i yiiri i a, má ka bu be sayoowa dɛɛ ti a. 13Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, Nyɛmɛ ŋa, “Jakɔbu, ye m koro i a, ama, Isawu yiri, m kpɔ i wɔ.” 14Ye ya se sɛ wɔ? Ya koro se ka Nyɛmɛ ayo má sa bo i kɔ atin su, nzɛn sɛ? Ai, ya koro se má sɔ fieo. 15Dama Nyɛmɛ yo seeri Moyisi ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo m koro ka m buka i, m búka i wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo m koro ka m si i aŋunfɔ, m sí i aŋunfɔ ɔ.” 16Nyini ti, má adamande koroyanu, wara deke bo i boro i nyi yo i ni ti jɔrɛ a, ama, kabo Nyɛmɛ si aŋunfɔ ni, nyini ti jɔrɛ a. 17Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ yo seeri Ijipiti Fɛmɛ Faaro ka, “Deke n bo i ti na m yiiri u tanaari fɛmɛya biɛ n su n la ka, m kére m yiko u ŋgɔɔ su, na m duma tá bara yɛ durunya n kɛrɛ nu.” 18Nyini kɛrɛ kere ka, sɔnɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ koro ka i si i aŋunfɔ, ye i si i mi aŋunfɔ a, na minɛm bo i koro ka i yo bu ahorembaa kekereke ni, na i yo bu. 19Nyini ti, beni, be koro bisa m ka, “Nzɛn i ti sɔ, nzu ti ye Nyɛmɛ di minɛm bo ba kete i n jɔrɛ na i jaraki bu a? Ŋma koro kete na i kanda sa bo Nyɛmɛ koro i n a?” 20M ŋa, wɔrɔ la ŋma na a se Nyɛmɛ akuruwa a? Dundu koro bisa má yakati tafɔ n ka, “Nzu ti ye a taari m sɔ a?” 21Yakati tafɔ n la atin bo i fa i yakati n ta dundu bo i sufa yo juma cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn, na i kaaki la atin bo i fa be ta dundu bo i fa yo juma cɛɛn kpiri cɛɛn. 22Nyini ti, Nyɛmɛ la atin bo i koro fa yaa, na minɛm ŋu kabo i yiko ti barasu. I gusu koro mindi agaya fa kɔ minɛm bo bu ma yaa ati i ni, bɛrɛ bo má wɔ yo daka ka bu ka ŋgbɛɛn ni. 23Na i gusu la atin bo i fa i jirima woowa bo i la má aŋusu n fa kere minɛm bo wɔ si bu aŋunfɔ ni, na wɔ du mɔ asɛsɛ su ka bu bá nya i jirima woowa n be ni. 24Yɛrɛ la nyini minɛm bo i si ya aŋunfɔ, na ya nya i jirima woowa n be ni, má ka yɛrɛ Yudafɔm ŋgumi, ye wɔ fere ya nbem a, ama, wɔ fere bo bu ti má Yudafɔm ni mmɔɔ nbem abuka su. 25I ti kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Hoseya akɛrɛ i dɛɛ kadasi n nu n wɔ ka, Nyɛmɛ ŋa, “Minɛm bo bu yo ti má m minɛm ni, m fére bu ka m minɛm. Na yiri n bo ma koro má i ni, m fére i ka m sɔnɔ koroowa. 26Dika n bo i nu na m fereeri bu ka, ’Am ti má m minɛm ni,’ dɔ ye bu fére bu ka Nyɛmɛ bo i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ n dɛɛ nbaam n a.” 27Tɔ, na Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya abo awie fa kɔ Yisarelifɔm jɔrɛ su, i ŋa, “Haari ni bo Yisarelifɔm sunnu beberebe ka ŋmiɛ ni, bu nu minɛ kaan sɔ nyá tiide a. 28Dama sa n bo Micɛra ni yó i durunya n nu ni, i yó i wie ndende.” 29I ti kabo Esaya du mɔ seeri n wɔ, i ŋa, “Nzɛn má Micɛra Yikofɔ n ayaki má ya busu nufɔm nbem, má i yo ya kabo i yoori Sodomfɔm ni Gomorafɔm wɔ, miɛ tiɛm bo Nyɛmɛ saaki bu ni.” 30Tɔ, ye ya se sɛ wɔ? Minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, akpini má atin kabo bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ, ama, kisa, Nyɛmɛ ade bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, bu yarada n dɛɛ ti. 31Ama, na Yisarelifɔm bɛrɛ, akpini atin kabo bu su nɔaniɛ kpamaawa n su, adena Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su. Ama, haari ni nyini mmɔɔ, ba koro asu má i su nyunyumi, na bu yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ. 32Nzu ma i yoori sɔ n a? Dama ba kpini má atin kabo bu yo yarada na Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, ama, bu kpiniiri atin ka bu sayoowa ma Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Na ba bo bu jaa yabuɛ n su na ba kpaasi. 33Kabo ba du mɔ akɛrɛ i ase ni, Nyɛmɛ ŋa, “Am ti fɛn, m sufa yabuɛ be se Siyon miɛ kpiri n nu lɛɛ, nyini yabuɛ ni, minɛm bó bu jaa su na bu kpáasi. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori i yarada, i mi dí má nyinsɛ.”


text: 1Na ba fa deke be bo bu bita sunsun ama m, i ti ka kpama a, na ba se m ka, “Kɔ sunsun Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n ni Mikun n yoowa yoobiri ni, na a kan minɛm bo bu wo nu dɔ su Nyɛmɛ ni. 2Ama, má a sunsun awɔrɛ n bo i bara yɛɛri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n kɛrɛ na ba ta kobe abara ayɛ i n buka su, dama ba fa nyini fofoe n ama minɛm bo bu su má Nyɛmɛ ni, na bu náti saaki Nyɛmɛ miɛ casi ni, sara aburana ni nnyɔ afiɛn. 3M súnma m daanidifɔ nnyɔm ni, na bu fá bɔtɔ kara ka tani dɛɛ su, bo i kere ka bu wo ahoresaaki nu, na bu kán m nɔaniɛ n kere minɛm, nyini cɛɛn akpii kun ni yaa nnyɔ ni aburasɛn n nu.” 4Daanidifɔ nnyɔm ni, bɛrɛ la ŋguinmbaa baka nnyɔm, ni fitana takaabiri nnyɔm bo bu jina Nyɛmɛ bo i dɛɛ la asiɛn nyunu ni. 5Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i yo bu sa be, sin fite bu nɔɔ nu ba yara bu kpɔfɔm. Nyini ti, nzɛn be ŋa i yo bu sa be, kabo i ti ye ni ka i wu lɛɛ. 6Bu la yiko bo bu koro kanda nzue aŋgoro na má nzue tɔ, saŋga bo bu wo Nyɛmɛ nɔaniɛ n kan su ni, na bu la yiko bo bu koro ma nzuem kaaki mbunja, na bu kaaki la yiko bo bu koro ma alɔɔba tɔ durunya n nu, saŋga kɛrɛ bo bu koro. 7Nzɛn bu ba diiri bu daani kaanri Nyɛmɛ jɔrɛ n wieeri, na boro neŋgendɔrɛ n bo i fite kunma n bo i kɔ ŋgoŋgo na i la má awieeri ni kún luɛ ni bɛrɛ, na i kúnma bu, na i kún bu. 8Na bu fuin ká da miɛ bambaka n atin afiɛn. Nyini miɛ n nufɔm sayoowa ti tiɛ wɔ, nyini ti ye bu fa bu sunsun Sodomfɔm wara Ijipitifɔm n a. Nyini miɛ n nu ye minɛm kpamaari bu Mibiɛ baka jaanu n su n a. 9Bu fuin ni ká da bɛrɛ lesan ni wiɛ sin, na minɛm, ni daanfiɛm, ni aniɛm, ni asiɛnm kɛrɛ bo bu wo durunya n nu, bu nu nbem sín na bu niɛ bu, na bu dú má su na be se bu. 10Bu yiwee n dɛɛ ti, durunya n nufɔm síri taari, na bu gɔ́ agɔrɛ, na bu cé bu beŋgum aceerim, dama nyini Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nnyɔm bo ba wu n akere bu kɛrɛ wuwuruwa. 11Lesan ni wiɛ sin n dɛɛ sin, na Nyɛmɛ ayi i ŋumi bo i ma ŋgɔɔ n agɔ bu ŋu, na ba yasu ajina, na sɛrɛ ati sɔnɔ kɛrɛ bo bu ŋuuri bu ni. 12Na bɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nnyɔm n ati akonvi bambaka be ka i jɔjɔ aŋgoro nu, i ŋa, “Am fun bra aŋgoro fɛn.” Na ba wura yinyiŋgu n nu akɔ aŋgoro, bu kpɔfɔm jina suniɛ bu. 13Jina n nu bɛrɛ na asiɛn akpisi faŋga su, na miɛ bambaka n kpaaki nu buru buekun afufu, na wɔ kun minɛ akpii nso, na sɛrɛ ati minɛm bo bu kaari ni, na bu sukansi Nyɛmɛ bo i wo aŋgoro ni. 14Tɔ. Na nnyɔ su dɛɛ ahoresaaki n gusu asin, bo i tɔ su nsan su ni suba kisa. 15Na mɛrɛkɛ nso su n akan i awiɛ ni, na akonvim atiɛn faŋga su aŋgoro n nu, bu ŋa, “Durunya n nu fɛmɛya kɛrɛ faŋga ti ya Micɛra ni Kristo Tiidefɔ n dɛɛ wɔ. I dɛɛ fɛmɛya ni wó bɛrɛ saŋga kɛrɛ a.” 16Na nkpiɛnkpiɛn aburanyɔ ni nnam n bo bu tana bu fɛmɛya biɛm su Nyɛmɛ nyunu n ada bu nyunu su asiɛŋgu na bu subo tuntun Nyɛmɛ. 17Bu ŋa, “Ya Mi Nyɛmɛ Kpiri bo a la má aŋusu ni, wɔrɔ bo a wo bɛrɛ na a yo woori bɛrɛ ni, ya da u asi, dama a de u yiko bambaka n ye a suniɛ durunya n kɛrɛ su a. 18Durunya n nufɔm kɛrɛ afa yaa, ye saŋga aju bo u gusu ahore ayasu, na a dí minɛm bo ba wu n jɔrɛ. Na saŋga n akaaki aju bo a tɔ́ u akɔɔm ŋkatɔ, bɛrɛ bo bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni, ni u minɛm kɛrɛ bo bu su u ni, nfaŋgafɔm ni tarakam kɛrɛ. Ye saŋga n akaaki aju bo a sáaki bɛrɛ n bo bu saaki durunya ni.” 19Na Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n bo i wo aŋgoro n ateke, na ma ŋu Nyɛmɛ alaka n bo i kereeri ka wɔ fa sɛsɛ su adi i di n ka i wo dɔ, na nzue sukpɛsɛ na i sutiɛntiɛn, na i suyo naŋmiɛ, na asiɛn sukpisi, na nzue yabuɛ ŋgbiŋgbiri sutɔtɔ.


text: 1Nba, Lɛhɛrɛ subaga dɛ ma, Mariyama Magadala kɛ tara kanbɛ dɛ la. Anu ya kanbɛ da-latogon kuri min na, a ya wo bɔnɛ taran kanbɛ dɛ la. 2A burimatoe tara Saimon Pita warɛ anubɛ Yisa diyana karan dan. A ya a fɔ anu ye ko, “Anu bara Mari furi labɔ kanbɛ rɔ. Anu bara a sa kan min, ma ma nyɔ lɔn!” 3Pita anubɛ karan dan doi wo tara kanbɛ dɛ la. 4Anu filɛ bɛɛ ya anu buri ka ta kanbɛ dɛ la kɔnɔ karan dan doi wo kin natiri Pita ko. Ale fɔlɔn kera kanbɛ dɛ la. 5A ya a madu ka kasankɛ sanɛ yen kɔnɔ a ma don kanbɛ burɔ. 6Wo kɔma, Saimon Pita nara ka don kanbɛ burɔ kelenna! A ya kasankɛ sanɛ yen 7anubɛ Yisa salɛ makirinɛ kurɛ min na nun. Kɔnɔ kurɛ wo sani ma kasankɛ dafɛ. A lamininɛ sanɛ a dan na. 8Nba, karan dan doi wo min fɔlɔn kera kanbɛ dɛ la, wo fanan donta. A ya a yen min kɛ, a lara a la. ( 9Anu ma a nya-yen nun ko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko Yisa si wuli ka bɔ furinu tɛma.) 10Wo kɔma, karan dannu sɛgira anu barɛ. 11Mariyama sɔra kanbɛ dɛ la, a ye dila. A ye dila tumɛ min, a ya a madu ka kanbɛ burɛ rafɛlɛn. 12A ya melika fila yen. Kura gbɛ ye anu kan na, anu siginɛ Yisa furi sanɛ kan min nun. Kelen siginɛ a salɛ sa tinɛ, doi ye a tontɛ sa tinɛ. 13Anu ya a manyinika ko, “N na, i ye dila nfenna?” A ya anu yabi ko, “Anu bara n Mari labɔ yan. Anu bara a sa kan min, n ma nyɔ lɔn!” 14A ya kɛ fɔ tumɛ min, a ya a tintan ka Yisa sɔnɛ yen. Kɔnɔ a ma a lɔn ni Yisa le nun. 15Yisa ya a manyinika ko, “N na, i ye dila nfenna? I ye yon nyini tinɛ?” A ya Yisa lɔn ki-fen fɛ-biralɛ la nun, woletɔ a ya a fɔ a ye ko, “N fa, ni ile le ya a labɔ yan, i tara a la kan min, wo fɔ n ye. N ni ta a labɔ nyɔ.” 16Yisa ya a fɔ a ye ko, “Mariyama.” Mariyama ya a tintan ka a fɔ a ye ko, “Karan-mɔgɔ.” (A ya wo fɔ Hiburu kan rɔ ko, “Rabonai.” Wo kɔrɛ le, “Karan-mɔgɔ.”) 17Yisa ya a fɔ a ye ko, “I kana i bole tugu n na bawo n ma yɛlɛ wɛ n Fa Alla warɛ. Kɔnɔ ta a fɔ n na kelen nyɔgɛnu ye ko n bi nala yɛlɛla san kole rɔ n Fa anubɛ wo Fa warɛ, nta Alla anubɛ wota Alla kɔni.” 18Mariyama Magadala kɛ tara a fɔ karan dannu ye ko a ara Mari yen. Ado Mari ara min fɔ a ye, a ya wo bɛɛ rakaran anu ye. 19Nba, Lɛhɛrɛ wurɛ la, karan dannu nadɛnnɛ anu nyɔgɔn fɛ bɔn la. Bɔn rasɔgɔnɛ anu bolo bawo anu kilannɛ Yahudiyanuna kun tiginu na. Yisa ya anu natɛrɛna ka sɔ anu tɛma. A ya anu kɔndɔn ka a fɔ ko, “Alamɛ wo ya yisi-kimɛ sɔrɔn.” 20A ban kɛ fɔla, a ya a kɔɛn filɛ anubɛ a tɔnkɔn yira anu na. Mari yen karan dannu bolo, anu sewara kati! 21Wo kɔma, Yisa ya a fɔ anu ye tun ko, “Alamɛ wo ya yisi-kimɛ sɔrɔn. N Fa Alla ya n sɔ nya min, nde fanan bi wo sɔla wo nya le.” 22A ya kɛ fɔ tumɛ min, a ya a niyi lafɛ anu kuma. A ko, “Wo ni Allala Ni Sɛnimɛ sɔrɔn. 23Ni wo ya minnu hakɛ makoto, wonu ma ara koto. Ni wo ma minnu hakɛ makoto, Alla ti wonu makoto.” 24Yisala karan dan do ye nyɔ min tɔgɛ Tamasi (anu bi min kelela, “Fɛran”). Yisa nara tumɛ min, wo sa a ta-nyɔgɛnu fɛ nun. 25Karan dan doinu ya a fɔ a ye ko, “Ma ara Mari yen!” Tamasi ya a fɔ anu ye ko, “Ni n ma lɔntuma pɛrɛ yen a kɔɛnnu tɔ ka n bolo-nɔlɔnɛ don lɔntuma gbɛ wonu tɔ anubɛ ka n bole ladon a tɔnkɔn rɔ, nde ti la a la.” 26Lɔgɔkun kelen wo kɔma, karan dannu ya anu nadɛn bɔn la tun, Tamasi ye anu fɛ. Bɔn rasɔgɔnɛ anu bolo. Yisa nara sɔ anu tɛma tun. A ko, “Alamɛ wo ya yisi-kimɛ sɔrɔn.” 27Wo kɔma, a ya a fɔ Tamasi ye ko, “I bolo-nɔlɔnɛ sa yan. N bolenu mafɛlɛn. I bole rasagan ka a don n tɔnkɔn rɔ. Sikɛ ni bɔ i rɔ. I ni la n na!” 28Tamasi ya a yabi ko, “N Mari anubɛ nta Alla!” 29Yisa ya a fɔ a ye ko, “I wara n yen min kɛ, wo le ara a ma, i wara la n na. Minnu ma n yen kɔnɔ anu lara n na, mɔgɔ-sewanɛ le wonu na de!” 30Yisa ya kabana-ko-wɔli siyaman kɛ ala karan dannu yala minnu sɛbɛni ma kitabu kɛ rɔ. 31Kɔnɔ kɛnu sɛbɛnɛ alako wo ni la a la ko Yisa kɛ, Allala dan le, Alla ya min yabɔ ma kisi-koe la. Wo wa dɛnkɛninya a ma, wo si habadan-nimayɛ sɔrɔn a tɔgɛ rɔ.


text: 1Iyôŋ ba, yênên, kenbay ka Emen uwôgêŋge aɲ kena kari hen na, ɗéŋge ermé woŋge yi sa Jésu a wo Emen jori bi ré yi dami wo damné kaɲ bay bê kwôbe wo gengiɲ sa ayê bôô wo nana kôl kwôli biɲ ɓiɲé hen. 2Jésu na kwo Emen na dôri wô jé woɲ bê kwôbe. Ôbi li jé wori naɲ bôô pôn mega wo Moyis kôba, na liɲ bô geyé wo Emen hen iyôŋ men, mega wo liɲ bô magtubu a iyôŋ ba Moyis ré na ôbi bôô pôn bô iyé Emen a kêm iyôŋ . 3Hini emê wo bay uwôl sa Jésu a hen gôliɲ kwo bay uwôl sa Moyis a. Wôsa ɓiɲé den na ôbi ɗé iyére ɗiba, kwôni den iyére yere sa pôn né. 4Iyére to yôŋ yôŋ kôba, naɲ ôbi ɗére ɗére, niɲba, ôbi ɗé are bay ka kêm hen na Emen pôn nêŋ hari. 5Ôbi a, Moyis na ré na ôbi jé wo li jé wori naɲ bôô pôn bô iyé Emen a kêm. Ôbi na na mana aɲ ré yé ôbi derê kwôli aŋga Emen réé kelê kwôliji men hen. 6Niɲba, Krist ba, na Kema Emen aɲ bô sa are bay ka kêm ka yi bô ira hen. Men, ôbi li jé wori bi wo hen naɲ bôô pôn a men. Nabay ɓiɲé kari kôba, nana yi môɲ iyére tori iyôŋ hena nana ɓu ayê bôô wona dô men, hena nana ɗi bôrna dô sa aŋga nana diɲ deŋgôrna hen a men. 7Na ôbi á, Tunu toɲ hendi bô bôrê ré kôl iyôŋ ba: «Hena kené toy tôô Emen kemnêŋ na, 8ken bi bôrŋge deŋgel mega wo môɲêrŋge na nariɲ kwôlê kibri a men, wulê wo bay na séliɲni derô gwôlê hen a men né. 9Wulê bi wo hen na, Emen na kôl iyôŋ ba: Môɲêrŋge na naren kwôlê men, na sélen a men, mês a sa aŋga dôri ka na en li biji bay na gel kwôy elê tôre pôrbu hen. 10Na ôbi á, ulê bôô wuɲê sarji a na haw hen ré kô niɲ. Aɲ en kôl iyôŋ ba: ‹Ɓiɲé bay ka hen ermé woji na kelaŋ naɲ en men, bay li aŋga en gey bi bay ré li hen né a men.› 11Na wô bi wo hen aɲa ené dusu yen naɲ bô tarê kôl iyôŋ ba: ‹Ɓiɲé bay ka hen a biɲji kini deré bul wo na en gey biji hen ré kwôy .› » 12Yênên, ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a wô wo kwôni perêrŋge a hen bô habrê naɲ kaɲê toyé kwôlê maa liri aɲ a derê yiri yi Emen woɲ ôbi merê tu geɲ a. 13Dôbiɲge ibiyare bôrŋge a naɲ wulê wulê wô wo Sidan maa lêŋge aɲ ka yé bay têriɲ men, bay bôô deŋgelé a men. Mega wo magtubu to Emen kôl: «Kemnêŋ» hen iyôŋ na, hena kwôlê bi wo hen ré kuriɲ marŋge a ba ya tô na, ken dôbiɲge ibiyare bôrŋge a. 14Hena nana bi bôrna dô sa Krist a mega wo nana biɲ bôrna sari a tumô hen iyôŋ na, nana ɓiɲé kari bay na tiri. 15Ôbi a, ré liɲ bô magtubu to Emen kôl iyôŋ ba: «Hena kené toy tôô Emen kemnêŋ na, ken ɗi bôrŋge deŋgel mega wo môɲêrŋge na nariɲ kwôlê kibri a men hen iyôŋ né .» 16Na ɓiɲé ka yôŋ a na toyé tôô Emen aɲa na ré biri kwôlê ré hen a men ba? Ɓiɲé bay ka hen kêm na, na ka Moyis na deraji soɲ Ejipt a hen. 17Na ka yôŋ aɲa bô Emen na ré tari sarji a kwôy li elê tôre pôrbu derô gwôlê hen ba? Na wô sa ka na li têriɲ aɲ na maji derô gwôlê a hen. 18Wulê bi wo hen na, na ɓiɲé ka yôŋ a Emen na ré dusu yiri kôl iyôŋ ba: «Bay a biɲ sa iyére to en ɓu sa têre wô biji bi bay ré dôriɲ bul ré kwôy» hen ba? Ôbi na kôl hen iyôŋ na wô sa bay narê kwôlê . 19Ôbi a, yênên, nana hôn mega wo ré na wô ayê bôô woji wo naɲ bi aɲa bay ré biɲ kini derê bul bi wo hen a ré hen.


text: 1Ambɛrɛ bo am wo Kristo jama n nu, na am ti nkpiɛnm ni, mini mmɔɔ ti Kristo jama n kpiɛn kun wɔ, ma ŋu kabo Kristo diiri wahara barasu ni, na m bá nya i dɛɛ jirima woowa n be, saŋga bo i bá fite fofoe nu. Nyini ti, m susere am jande wɔ, 2am niɛ Nyɛmɛ minɛm bo bu wo am dɔ n su, kabo bɔɛsasafɔ niɛ i nbɔɛm su barasu ni. Am niɛ bu dika nyunyumi, má ka bu miɛ am wɔ, ama, am koroyanu, dama Nyɛmɛ koro ka am yo i a, má am yo i ka ŋwaa kpini dɛɛ ti, ama, am yo i ka am nyunu aboro ka am yo i wɔ. 3Bɛrɛ n bo Nyɛmɛ afa bu ama am ka am niɛ bu su ni, má am miɛ bu ka am ti bu mibiɛm wɔ. Ama, am ma am sayoowa kɔ atin su, na bu ŋu i na bu sɔn am su. 4Nzɛn am yoori sɔ, cɛɛn bo bɔɛsasafɔ kpiɛn n bá fiteeri fofoe nu, am nyá aceeri bo i la má aŋusu na i wie má fieo ni. 5Ambɛrɛ gusu bo am nyunu nya ti má ni, am bu nkpiɛnm ni, na am de bu nɔaniɛ. Am kɛrɛ yo am ŋu kaan na am buka am beŋgu, dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nyɛmɛ kete kpirikorofɔm wɔ, ama, na i fa i ahɔrɔma n ma tarakam.” 6Nyini ti, am da am ŋu asiɛŋgu fa ma Nyɛmɛ yikofɔ ni, na saŋga n ba juuri, yiri wúra am kpiri a. 7Deke kɛrɛ bo i miɛ am, am fa tu Nyɛmɛ nyunu, dama yiri cɛcɛ wo am nu a. 8Am tara am ŋu saŋga kɛrɛ, má am fa am ŋu ji. Dama am kpɔfɔ Sitana ni, i sansan am kabo jara sansan ŋuundi koro sɔnɔ na i kpɛsɛ i n wɔ. 9Am yo Nyɛmɛ yarada jina kenken na am kete Sitana, dama am si ka am ninbaam bo bu wo durunya n kɛrɛ nu n gusu sudi wahara n bo am sudi i n be n wɔ. 10Nzɛn am diiri wahara saŋga kaan su, Nyɛmɛ sɛ́sɛ am su yo am dɔŋgu a, yiri má am jina kun su a, na i wúra am faŋga, na i kpáma am. Buka kɛrɛ fite yiri Nyɛmɛ dɔ a, Kristo dɛɛ ti ye wɔ fere am ka am bá nya i dɛɛ jirima woowa n bo i la má awieeri n be a. 11Yiri la yiko saŋga kɛrɛ a. Ami. 12Ya niwa Silivanusi, m si i ka i la dabuŋu am dɔ, yiri bukaari m ye ma kɛrɛ ahin kadasi kaan n sufa ma am n a, na am ahore si, na m ma am si ka jɔrɛ n bo ma kɛrɛ ama am ti Nyɛmɛ aceeri wɔ nahɔrɛ su, na am jina kenken. 13Kristo jamam bo Nyɛmɛ asaŋga ayi am ni bɛrɛ kɛrɛ, na bu wo Babilɔn miɛ kpiri n nu ni, ni m wa Marako kɛrɛ bisa am dɔŋgu. 14Am bisa am beŋgu dɔŋgu ni koro. Nyɛmɛ ma ambɛrɛ kɛrɛ bo am ti Kristo dɛɛm ni ahoreda.


text: 1Yisa ye bɔla Alla Bato Bɔn la tumɛ min, ala karan dannu nara a wara ka Alla Bato Bɔn sɔ-nya yira a la. 2A ko, “Wo ni bɔn kɛ bɛɛ mafɛlɛn bɛrɛkɛ! Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Kuri kɛnu, hali kelen bɛrɛn ti to a gbɛ rɔ. A bɛɛ si wayan.” 3Yisa ya a mayigi Ɔlifi kɔnkɛ kuma tumɛ min, ala karan dannu nara a wara dogɔn rɔ. Anu ya a manyinika ko, “Yerusalɛm bui-wati fɔ ma ye. Tamasere nyamintan si ila nɛ anubɛ duninya-ban yira ma la?” 4Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wo ni a ma wo fɛrɛma. Wo kana sɔn, mɔgɔ wo mɔgɔ ni wo mayuwaya. 5N ya wo fɔ bawo mɔgɔ siyaman si na n tɔgɛ rɔ ka a fɔ ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ le ale la! Ado anu si mɔgɔ siyaman mayuwaya. 6Wo si kɛlɛ koenu namɔɛn anubɛ kɛlɛ kibarɛnu kɔnɔ wo kana kilan. A fɛrɛ sa fɔ wonu ni ma kɔnɔ a laban ma wo la fɔlɔn. 7Sibolo gbɛrɛnu si wuli anu nyɔgɔn kan ma. Nyamanɛnu si wuli anu nyɔgɔn kan ma. Kɔnkɔ-fitinɛ si na. Dugu-yɛrɛyɛran si kɛ kan tina siyaman tɔ. 8Wola tɔrɔyɛnu dabirɛ le kɛnu na dɔrɔn. 9“Wo kɔma, mɔgɛnu si wo bira ka wo ladon tɔrɔyɛ rɔ. Anu si wo faga. Mɔgɛ bɛɛ si wo kɔn ndela ko la. 10Mɔgɔ siyaman si dɛnkɛninyɛ boloka wo wati rɔ. Anu si anu nyɔgɔn don anu yogenu bolo ka anu nyɔgɔn kɔn. 11Foninya-nɛbi siyaman si bɔ gbɛ rɔ minnu si mɔgɔ siyaman nasama. 12Wunduyogoyɛ si siyaya kan tinɛ bɛɛ ha mɔgɔ siyamanta keninteyɛ ni dɔgɔya. 13Kɔnɔ min si a munyu ha ala ban, wo si kisi. 14Ado Allala mansaya-kibara-nyimɛ kɛ kawandilɛ si bɔ duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ alako a ni ma sereyɛ la mɔgɛ bɛɛ ye. Nba, ala ban si ke worɔ. 15“Nɛbi Daniyɛli ya kisimiriya koe minna ko fɔ, wo si wo sɔnɛ yen Kan-Tina-Sɛnimɛ rɔ Alla Bato Bɔn la. (Minnu bi kɛ karanna, anu ni anu taya a kɔrɛ-lɔn-koe ma!) 16Minnu bi Yudiya nyamanɛ rɔ, wonu ni anu buri ka yɛlɛ kɔnkɛnu kuma. 17Ni min taranta ala bɔn kuma, hali a ma a bolo-fannu bi ala bɔn la tun. 18Ni min taranta ala sɛnɛ rɔ, a kana sɛgi ala duruki bi tinɛ. 19Musu-kolomɛ anubɛ denbɛnu, wo wati si ma gbalo-belebele la anu kuma. 20Wo ni Alla matara ko wola buri-kɛ kana bɛn samɛ ma, ni wo ma, Sulen-Tele. 21Ado wo wati rɔ, mɔgɛnu si tɔrɔyɛ sɔrɔn ka tenbi tɔrɔyɛ bɛɛ la min nyɔgɔn ma kɛ wɛ kebi duninya danta. Ado a nyɔgɔn ti kɛ fanan mumɛ! 22Kɔnɔ Alla ara ban do bɔla tele wonu na. Ni a ma wo ma nun, mɔgɔ wo mɔgɔ ti kisi. Kɔnɔ Alla si do bɔ tele wonu na ala mɔgɔ yabɔnɛnuna ko la. 23“Nba, ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya a fɔ wo ye ko, ‘I yɛ lata, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ye yan,’ ni wo ma, ‘A ye pan!’ --wo kana la wo la. 24Ado minnu ya anu nyɛrɛ ma Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ la anubɛ foninya-nɛbinu, wonu si bɔ gbɛ rɔ wulɔn. Anu si kabana-ko-belebele-wɛnu kɛ Allala mɔgɔ yabɔnɛnu yanfa koe la, ni a si ke mala kɔni. 25Wo ni wo tole masɔ! N bara kɛ fɔ wo ye yanni a wati ni ke. 26“Ni mɔgɛnu ya a fɔ wo ye ko, ‘I yɛ lata wulɛ rɔ!’ -- wo kana ta nyɔ. Ni anu ko, ‘I yɛ lana, a dogonnɛ yan!’ -- wo kana la wo la. 27Iko banda-nyin-masɔgɛ si ke tele bɔɛ ka ta tele yigi, nde, Hadama dan si na wo nya le tiriya! 28“Suyi taranta kan min, dogɛnu si anu nadɛn nyɔ le. 29“Tɔrɔyɛ wonu ba tenbi tumɛ min, tele la si fin. Karɛ ti gbɛ. Lolenu si bɔ san kole rɔ ka bui. San-koletɔ-fannu na si maga ka bɔ anu gbɛ rɔ. 30Wo kɔma, nde, Hadama dan tamasere si bɔ gbɛ rɔ san ma. Duninya bɔnsɔn bɛɛ wa nde, Hadama dan yen nala banda-fin-gbɛ rɔ tumɛ min sɛnbɛ anubɛ gbiliya ba rɔ, anu si di biribiri! 31Buru-wɛ si fɛ. N si nna melikanu nata duninya-tonko-nanɛ bɛɛ rɔ. Anu si nna mɔgɔ yabɔnɛnu nadɛn ka bɔ duninya-tonko-nanɛ bɛɛ rɔ. 32“Wo ni hɛnkili sɔrɔn toro-kuri fɛ. A bolɔnnu ba anu matii tumɛ min ka yanba-kunyɛnu nabɔ, wo si a lɔn wo le ma ko samɛ ara gbɛrɛn. N foni, wa? 33A ye wo nya na le, wo wa koe kɛ bɛɛ yen mala tumɛ min. Wo si a lɔn ko n na-wati ara gbɛrɛn. N sɔnɛ dɛ la. 34Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Yanni mɔgɛ wo bɛɛ ni faga, koe kɛ bɛɛ si bɔ a la. 35San kole anubɛ dugu kole si tenbi kɔnɔ nna kumɛ ti tenbi mumɛ! 36“Mɔgɔ wo mɔgɔ ma wo tele lɔn, ni wo ma, a wati, hali melika minnu bi Arinyɛni tɔ. Nde Allata Dan, nde fanan ma wo lɔn fɔ n Fa kelen pe, wo le ya a lɔn. 37Nde, Hadama dan na-koe si ma iko koe minnu kera Nowata wati rɔ. 38Yanni yi-belebele ni na, mɔgɛnu bi fan dɔnna ka anu min. Keinu bi musinu furula. Anu bi musinu dila keinu ma, ha Nowa donta kulɔn rɔ tele min tɔ. 39Min bi nala mala, anu ma wo lɔn ha yi-belebele nara anu dama lato tinɛ. Nde, Hadama dan wa na tumɛ min, a si ma wo nya le. 40Kei fila si taran wɔlila sɛnɛ rɔ. Kelen si bi, doi si to. 41Musu fila si taran fui-fan tugula. Kelen si bi, doi si to. 42“Wo rabɛnnɛ ni to bawo wo ma nde, Mari na-tele lɔn. 43Wo ni wo hɛnkili to kɛ ko. Ni bon-tigi ya kankan na-wati lɔn ala bɔn la, a si ki a ya la. A ti sɔn kankan ni ala bɔn tinya ka don. 44Wo le ya a to, wo rabɛnnɛ ni to tuma-wo-tuma bawo wo hɛnkili sa a ko tumɛ min, nde, Hadama dan si na wati wo le tɔ. 45“Wɔli kɛlɛ latelennɛ anubɛ hɛnkilimɛ ye yon na wo tɛma? Ale le wo la, min tigi ara a sigi wɔli kɛlɛnu kun na alako a ni anuna dɔn-fan di anu ma a wati bɛnnɛ rɔ. 46Bon-tigi wa sɛgi a warɛ tumɛ min, ni a ya a taran wɔlila, a si sewa wɔli kɛlɛ wo la. 47Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Wɔli kɛlɛ wo tigi si a sigi ata bolo-fan bɛɛ kun na. 48Kɔnɔ wɔli-kɛla-yogomɛ si a fɔ a nyɛrɛ ma ko, ‘N tigi sa nala fɔlɔn,’ 49wo kɔma, a ni wuli a wɔli-kɛ-nyɔgɛnu gbesila ka fen-dɔn-kɛ ka a min gbɛɛtoenu fɛ, 50nba, wɔli kɛlɛ wo tigi si na wulɔn tele la, yɔ! Ado a hɛnkili sa tele wo ko, ado a ma a na-wati wo lɔn mumɛ! 51A tigi si a ratɛgɛtɛgɛ ka anubɛ kolandinu don kan-tina-kelen. Mɔgɛnu si di nyɔ ka anu nyin masɔgɔ dumɛ bolo.


text: 1A ma mɛ ba kɛ, karan dannu nara Yisa wara ka a manyinika ko, “Alla min bi Arinyɛni tɔ, yon kolo bɛɛ ko ata mansayɛ rɔ?” 2Yisa ya dennɛ do kele ka wo sɔ anu tɛma. 3A ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Ni wo ma wo nyɛrɛ kɛ-nya yɛlɛma ka ma iko dennɛnu, wo ti don Allata mansayɛ kɔrɔ min bi Arinyɛni na muk! 4Min famayiginɛ ka ma iko dennɛ kɛ, wo le kolo bɛɛ ko Allala mansayɛ rɔ. 5Ado mɔgɛ min ba den sifa kɛ rabira n tɔgɔ rɔ, wo ara nde rabira. 6“Dennɛ kɛ minnu dɛnkɛninyanɛ n ma, ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya a ma, wo ni don hakɛ rɔ ha a ni bɔ n fɛ, a fisa wo mɔgɛ ye, kuru-belebele-wɛ ni kiri a kan la ka a lakɛ kɔgɔ-yi dumɛ rɔ. 7Gbalo ye duninya ye bawo fan donu bi a rɔ minnu bi mɔgɛnu nasamala! Ko sifa wonu bi kɛla tuma-wo-tuma kɔnɔ minnu bi wo mala, gbalo-belebele ye wonu kuma! 8“Ni i bole, ni wo ma, i kian ya a ma, i ni hakɛ kɛ, a tɛgɛ a la ka a lakɛ a rɔ! A fisa, ni i bɔnɔta i bolo kelan, ni wo ma, i kin kelan rɔ ka ta nimayɛ rɔ wo nya, yanni i fɛrɛ bɛɛ la ni don habadan tɛ rɔ. 9Nba, ni i yɛ ya a ma, i ni hakɛ kɛ, a bɔ a rɔ ka a lakɛ a rɔ! A fisa, ni i bɔnɔta i ya-kelan rɔ ka ta nimayɛ rɔ wo nya, yanni i fɛrɛ bɛɛ la ni don habadan tɛ rɔ. 10“Wo ni a ma wo fɛrɛma, wo kana dennɛ kɛ kelen bɛrɛn nafɛya. N bi a fɔla wo ye ko anuna kandan-melikanu bi Arinyɛni tɔ. Anu bi n Fa Alla da kɔrɔ Arinyɛni tɔ wati bɛɛ. [ 11Minnu bara anu bɔ Allata kilɛ fɛ, nde, Hadama dan nara wonu denuna ko la.] 12“Wo miriya ye kama? Saga kɛmɛ ye mɔgɛ min bolo, ni wo kelen tora-a-rɔ, wo tigi si nfen ma? A si saga bi-kɔnɔntɔ anubɛ kɔnɔntɛ to anu de-nyinina kɔnkɛ kuma ka ta saga kelan wo nyini tinɛ. 13Wa wo hɛnkili to kɛ ko! A wa wo yen, a si sewa saga kelan wola ko la ka tenbi saga bi-kɔnɔntɔ anubɛ kɔnɔntɛ la minnu bi a bolo. 14A ye wo nya le wo Fa Alla wara la min bi Arinyɛni tɔ. A ma di wo ye dennɛ kɛ kelen bɛrɛn ni to-a-rɔ. 15“I ta-nyɔgɛ dɛnkɛninya-mɔgɛ wa ko-yogomɛ ma i la, ta a fɔ a ye. Kɔnɔ i ni a kɛ dogɔn rɔ, wo filɛ tɛma. Ni a ya a sɔn a la ko a ara ko-yogomɛ ma i la ka i madiya, a ara ma i na kelen nyɔgɛ la tun. 16Kɔnɔ ni a ma sɔn i bolo, i ni ta mɔgɔ kelen, ni wo ma, mɔgɔ fila gbɛrɛ la i bolo a wara bawo a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko sereyɛ mɔgɔ kelen ti mɔgɔ yiliki fɔ fila, ni wo ma, sawa. 17Kɔnɔ ni a ma sɔn wonu fanan bolo, i ni koe wo bɛɛ rakaran wo ta-nyɔgɛ dɛnkɛninya-mɔgɛnu ye. Nba, ni a ma sɔn wonu fanan bolo, i ni a bira iko sibolo gbɛrɛ, ni wo ma, duti-makelelɛ. 18“Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Wo ma sɔn fenfen ma duninya kɛ rɔ, Alla fanan ti sɔn wo ma Arinyɛni tɔ. Wo wa sɔn fenfen ma duninya kɛ rɔ, Alla fanan si sɔn wo ma Arinyɛni tɔ. 19“Ado n ni a fɔ wo ye tun. Mɔgɔ fila wa sɔn ko-wo-ko ma duninya kɛ rɔ fenfenna ko la madiyalɛ rɔ, n Fa Alla min bi Arinyɛni tɔ, wo si a kɛ wo ye. 20Ado mɔgɔ fila, ni wo ma, mɔgɔ sawa wa bɛn n tɔgɔ rɔ, n bi anu tɛma nyɔ.” 21Wo kɔma, Pita nara Yisa wara ka a manyinika koe do ma. A ko, “Mari, ni n na kelen nyɔgɛ tora hakɛ kɛla n na, a kakɛn, n ni a makoto iko yili? Kinyama wɔrɔnfila, wa?” 22Yisa ya a yabi ko, “Ade, kinyama wɔrɔnfila ma de, fɔ kinyama bi-wɔrɔnfila sigi tinɛ wɔrɔnfila (490). 23Alla min bi Arinyɛni tɔ, ata mansayɛ mani de iko mansɛ min ya a latɛgɛ ko ala yili minnu bi ala wɔli kɛlɛnu na, a ni wonu dan. 24A ya wo dabira nya min wo, anu nara kelen na, ala wodi wulu siyaman yili ye min na. 25Min bi a bolo, a ma yili-sarɛ bɔ min kɛ, mansɛ ko ale wo, ala musi wo, ala dannu wo, anu ni anu mayira iko yɔɔnnu ka a bolo-fan bɛɛ mayira alako ala yili si sara nya min. 26Wɔli kɛlɛ wo ya a sa mansɛ kɔrɔ. A ya a madiya ko, ‘I mun fɔlɔ, n si ila yili bɛɛ sara!’ 27Mansɛ kinikinita a ma. A ya a makoto yili wola ko la ka a boloka. 28“Mansɛ wo ya min makoto, wo tara ka a wɔli-kɛ-nyɔgɛ taran ala yili nɛ ye min na. A ya wo bira a kan ma. A ko, ‘Nna yili sara!’ 29A wɔli-kɛ-nyɔgɛ wo sara a kɔrɔ ka a madiya ko, ‘I mun fɔlɔ, n si ila yili sara!’ 30Kɔnɔ a ma sɔn. A ya wo sa yele la ala yili-sarɛla ko la. 31A wɔli-kɛ-nyɔgɛnu ya wo yen tumɛ min, wo ya anu yisi tɔrɔ bɛrɛkɛ! Anu tara mansɛ wara ka wo bɛɛ rakaran a ye. 32Woletɔ mansɛ fanan ya wɔli kɛlɛ wo kele. A ko, ‘Ile, yɔɔn fufafuyi! Nna yili min bɛɛ ye ile la nun, n bara i makoto wo bɛɛla ko la bawo i ya n madiya. 33A bɛnnɛ, i ni kinikini i wɔli-kɛ-nyɔgɛ fanan ma iko n kinikinita i ma nya min.’ 34Mansɛ diminyara kati! A ya wɔli kɛlɛ wo sa yele la ka a tɔrɔ ala yili bɛɛla ko la.” 35Nba, Yisa ko, “Ni wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ ma wo na kelen nyɔgɛ makoto wo yisi bɛɛ la, n Fa Alla min bi Arinyɛni tɔ, wo fanan si wo bira wo nya le.”


text: 1Saŋga n bo nyini n kɛrɛ sukɔ su ni, na jama beberebe aba atiɛn bu nɔɔ haari bu kɔ sutiɛntiɛn bu beŋgu ŋu. Na Yesu abo i bu ka i jɔjɔ, na wɔ du mɔ ase i susufɔm n ka, “Am si am ŋu sa ni Farasifɔm dɛɛ kpɔnɔ ayiri n bo bu fa gɔ kpɔnɔ nu na i yasu ni. M suni bu dɛɛ burukɔɔnu sayoowam wɔ. 2Deke be wo má fiɛɛwa nu bo bu bá ŋu má i, deke be gusu wo má asiri nu bo bu bá si má i. 3Nyini ti, deke kɛrɛ bo am jɔjɔɔri i kɔŋguɛ, bu bá jɔjɔ i wiɛsu wɔ. Na deke kɛrɛ bo am tuuri i asuturi sɔrɔ, bu bá bo i ndoori wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ tí i.” 4Na Yesu akaaki ase ka, “M danfom, m suse am wɔ lɛɛ, ka, má am soro minɛm bo bu koro kun aŋuniɛmbaa ni, na nyini sin, bu koro yo má pui kun ni. 5Ama, m kére am sɔnɔ bo i ti ye ni ka am soro i. Am soro Nyɛmɛ, yiri koro kun aŋuniɛmbaa n a, na i kaaki la yiko bo i koro fa i ji cɛɛma sin nu. M suse am wɔ lɛɛ, ka, yiri ti sɔnɔ bo am soro i a. 6Am si ka njɔrɛm nnu ŋwaa ti kaan sɔ ɔ, má sɔ? Ama, bu kun n kpein mmɔɔ wo má bɛrɛ bo Nyɛmɛ niɛ má i dika. 7Haari am tiiŋmiɛ mmɔɔ bo i wo am tii su ni, Nyɛmɛ si i kɛrɛ nɔ. Nyini ti, má am soro sɛrɛ. Am la anyunuyi Nyɛmɛ dɔ tara njɔrɛm beberebe.” 8Na Yesu akaaki ase bu ka, “M suse am wɔ lɛɛ, ka, sɔnɔ kɛrɛ bo i kan kereeri minɛm ka i ti m susufɔ, mini Adamande Wa n gusu bá kan kere Nyɛmɛ mɛrɛkɛm n ka i mi ti m dɛɛ wɔ. 9Ama, sɔnɔ kɛrɛ gusu bo i keteeri minɛm nyunu ka i ti má m susufɔ, mini Adamande Wa n gusu bá kete Nyɛmɛ mɛrɛkɛm nyunu ka i mi ti má m dɛɛ. 10Sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari mini Adamande Wa ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá i mi ŋgasi ce i, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari Awiɛwiɛ Casi ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá má i mi ŋgasi ce má i. 11Saŋga bo bu ba faari am baari bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm nu, wara nfɛmɛm ni nfaŋgafɔm nyunu ka bu di am jɔrɛ, má am ma am ahore saaki fa kɔ kabo am jɔjɔ barasu. 12Dama nyini saŋga n ba juuri, Awiɛwiɛ Casi ni kére am nɔaniɛ kɛrɛ bo wɔ yo daka ka am jɔjɔ i a.” 13Sɔnɔ be woori jama n nu, na wɔ se Yesu ka, “M Kerefɔ, se m gɔrɔ ka i kpaaki aja bo ya si ayaki i ama ya n nu, na i fa m dɛɛ ma m.” 14Na Yesu ase i ka, “Wɔrɔ, ŋma ayi m, ka m di am jɔrɛ na m kpaaki am aja nu ma am a?” 15Na Yesu ase jama n kɛrɛ ka, “Am niɛ am tii su dɔŋgu na am si am ŋu sa fa kɔ anyii barasu kɛrɛ sa, dama sɔnɔmbiri neŋge ti má i ŋgɔɔ, haari i mi n koro i la i ka sɛ.” 16Dɔ na Yesu abo bu ahin miɛɛnu ni, i ŋa, “Sɔnɔ neŋgefɔ be yo woori bɛrɛ a, na wɔ dɔ i fie, na wɔ nya diire beberebe. 17Na wɔ sunsun i tii nu na wɔ se ka, ‘M la má deke bo m fa ahin diire n kɛrɛ se. Ye m yó sɛ wɔ?’ 18Na wɔ se ka, ‘Kabo m yó yaa, m sún m bondom kɛrɛ ji wɔ, na m tá ŋgbiŋgbirim, na m fá m diire n ni neŋge kɛrɛ bo m la bu n wura nu. 19Na m nyá se ka ma di terefiɛ, puitiripui kpíɛ má m su kun, m tána a, ahin afɔ nyɛ nyɛ n kɛrɛ, na m dí na m nú na m ahore jɔ́.’ 20Ama, na Nyɛmɛ ase i ka, ‘Wɔrɔ sinnzin ŋgbɛɛn ni. Ahin kɔŋguɛ n nu bɛrɛ, m yí u ŋgɔɔ n fite u dɔ. Na m níɛ ka nyini neŋge n kɛrɛ bo a tiɛn i nɔɔ ni ká ŋma dɛɛ wɔ?’” 21Na Yesu akaaki ase bekun ka, “I ti sɔ ɔ lɛɛ, fa kɔ minɛm bo bu kpini neŋge beberebe fa se durunya n nu fɛn ni, ama, Nyɛmɛ dɔ, bu la má pui.” 22Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Nyini ti, m suse am wɔ lɛɛ, ka, má am tana sukoko fa kɔ am ŋgɔɔ su, kabo am dí, na má am kaaki sukoko fa kɔ am ŋuniɛ su, kabo am nyá suturam bo am fá wura na am kára. 23Dama ŋgɔɔ tara diire, na aŋuniɛmbaa n gusu tara suturam. 24Am niɛ anumam, haari ni bo bu dɔ má ni, na bu kaaki kpiɛ má ni, bu la má bondo gusu, bo bu fa diire wura nu, se Nyɛmɛ ma bu diire ye bu di a. Ambɛrɛ la anyunuyi tara anumam e. 25Am nu, ŋma tana koko fa kɔ i koroowam su ye i mi koro buka i ŋgɔɔ tintiin su haari kaan sɔ a? Ai, be wo má bɛrɛ. 26Nzɛn am koro yo má nyini deke n kaan n be sɔ, nzu ti ye dekem bo bu kaari n kɛrɛ miɛ am a? 27Am niɛ kabo wuram bo pum barasu barasu a. Bu yo má juma be, bu kaaki tu má gise. Ama, m suse am wɔ lɛɛ, ka, haari Fɛmɛ Solomon ni i neŋge n kɛrɛ bo i yo la i ni, wɔ la má sutura bo i yo nyumi juuri nyini wura pum ni be. 28Nzɛn wuram bo bu wo bɛrɛ nyuma, na ahunma a ŋú ka ba kpiɛ bu na bu yara bu, ye Nyɛmɛ niɛ bu dika, nzu ti ye i níɛ má ambɛrɛ bo am tara wuram co n a? Ambɛrɛ, am la má yarada fieo. 29Nyini ti, saŋga kɛrɛ, má am ma am sunsunni wo deke bo am dí, ni deke bo am nú su. Má am tana koko fieo. 30Dama durunya n nufɔm bo bu su má Nyɛmɛ ni, bɛrɛ sunsun sɔ ɔ saŋga kɛrɛ. Am Si Nyɛmɛ si ka am koro nyini dekem ni. 31Má am yo sɔ, ama, am kpini Nyɛmɛ fɛmɛya n busu ka, na i nyá ba fa nyini dekem n buka am su.” 32Na Yesu akaaki ase ka, “Má am soro sɛrɛ, haari ni bo am ti ka nbɔɛm bo bu sunnu má ni, dama am Si Nyɛmɛ ayi am ka am ni yiri sáŋga di i fɛmɛya n a. 33Am tɔ am deke bo am la i, na am fa ŋwaa n ma yaarifɔm. Am kpini ajɛkɛ seebiri bo i saaki má n busu. Am fa ajɛkɛ bo i kpiɛ má su n fa se Nyɛmɛ dika n nu, dɔ ye awiefɔ koro wura wɔ má i a, na watarawam gusu koro muka má i. 34Dama deke bo am ajɛkɛ wo ni, am ahorembaa kɛrɛ gusu wó dɔ ɔ.” 35Na Yesu ase ka, “Am kpa am ŋu wɔ, na am so am fitana suŋminda. 36Am yo sɔ ɔ, ka minɛm bo bu tana ŋminda bu mibiɛ bo wɔ kɔ konyaya, na i bá n wɔ, na saŋga bo i ba boboori anɔ n kpeŋga ni, bu kába teke i wɔ na i wúra. 37Terefiɛ wo nyini akɔɔm n dɔ, nzɛn bu mibiɛ n ba ŋu ka bu toko tana ŋminda i. Nahɔrɛ ye m suse am n a, i má bɛrɛ tana a, na yiri ni i tii fá diire ba ma bu na bu di. 38Nzɛn haari i kpieeri i nyi ba juuri kɔŋguɛ jinanjin, wara akɔnyuma bo saŋga, na i ba ŋu ka bu toko tana ŋminda i, terefiɛ wo bu dɔ. 39Am si tenle ka nzɛn má awurufɔbiɛ n si saŋga bo awiefɔ ni bá i dika na i ba wɔ i, má i tana ŋminda a, na awiefɔ n koro ba wura má. 40Ambɛrɛ gusu kpa am ŋu saŋga kɛrɛ, dama mini Adamande Wa ni bá saŋga bo am sunsun má ka m bá n wɔ.” 41I jɔjɔɔri sɔ n na Petoro abisa i ka, “Ya Mibiɛ, a bo ahin miɛɛnu n ni yɛrɛ wɔ, nzɛn a ni sɔnɔ kɛrɛ wɔ?” 42Na Yesu abisa i ka, “Amusuisufɔ kpiɛn n bo i la dabuŋu na i kaaki la alecira n la ŋma a? Yiri la bo i mibiɛ n afa amusuisufɔ nyiŋgam awura i saa nu ka i kpaaki diire nu ma bu, saŋga bo i ti ye ni ka i ma bu ni. 43Nzɛn i mibiɛ n ba ŋuuri ka i suyo juma n kabo i seeri i ka i yo i ni, terefiɛ wo nyini amusuisufɔ n dɔ. 44Nahɔrɛ ye m suse am n a, nyini amusuisufɔ n mibiɛ ni fá i aja kɛrɛ wura i saa nu wɔ, na i níɛ i dika. 45Ama, nzɛn i ti amusuisufɔ tiɛfɔ, i súnsun ka i mibiɛ ni kpíe má i nyi ba má nde. A ŋu ka i subo amusuisufɔ nyiŋgam ni, bu nbiɛsɔm ni nbaram kɛrɛ, na i sudi na i sunu nzan bo, 46dɔ na i mibiɛ n bá kpie i nyi ba cɛɛn bo i sunsun má ka i bá, na i kaaki si má ba n saŋga ni. Nyini saŋga n na i mibiɛ n cín i sui agaya, na i fá i bo minɛm bo bu yo má i yarada n su. 47Na nzɛn amusuisufɔ n si deke bo i mibiɛ n koro ka i yo i, na wɔ yo má siriya na i yo deke bo i mibiɛ n koro ka i yo ni, i bó i wɔ nyunyumi. 48Ama, nzɛn amusuisufɔ bo i si má deke bo i mibiɛ n koro ka i yo i, na i yoori deke be bo i ti ye ni ka i cin i sui, i dɛɛ suicin n ti kaan sɔ ɔ. Sɔnɔ kɛrɛ bo bu ce i aceeri beberebe, i ti ye ni ka i mi fa yo deke bo wɔ yo daka ka i yo i, na sɔnɔ kɛrɛ bo Nyɛmɛ ce i aceeri beberebe agaya, i ti ye ni ka i mi su i kɔ tara sɔ.” 49Na Yesu akaaki ase bu ka, “Ma fa Nyɛmɛ jɔrɛ n aba ka i yara durunya n nufɔm ka sin dɛɛ su wɔ. Má nyini sin n jeeri kisa, má m koro. 50Ama, m la wahara be bo i ti ye ni ka m di i, má ka ma di i awie, m ahore dá má. 51Am sunsun ka ma fa tanalaifiɛ aba durunya n nu a? Ai, m suse am wɔ lɛɛ, ka, ma fa má tanalaifiɛ baari a, ama, ma fa kpakpaakinu aba a. 52Fite kisa fa kɔ, awuru kun nufɔm minɛ nnu kpákpaaki nu. Minɛ nsan tí bu busu bu ŋgumi wɔ, na minɛ nnyɔ tí bu busu bu ŋgumi. 53Baabiɛsɔ ni i si koro má bu beŋgu jɔrɛ, na baabara ni i ni koro má bu beŋgu jɔrɛ, na baa n ni, ni i wa yi koro má bu beŋgu jɔrɛ.” 54Na Yesu ase jama n ka, “Saŋga bo am ŋu ka nzue yinyiŋgu atiɛn i nɔɔ wiɛ afiiri, a ti ka am ŋa, nzue bá nyuma, a ŋu ka i bá a gusu. 55Na saŋga bo am ŋu ka aŋuma sukpiɛ fite nyunu ndiɛma biɛ su, a ti ka am ŋa, nyuma wiɛ fíte agaya, a ŋu ka i fíte wɔ. 56Ambɛrɛ burukɔɔnufɔm ni, nzu dɛɛ ti ye am koro niɛ aŋgoro ni asiɛŋgu na am si sam bo bu bá yo n a, ye am niɛ ye am koro si má sam bo bu suyo ahin saŋga n bu a?” 57Na Yesu akaaki ase bu ka, “Nzu ti ye ambɛrɛ ni am tii sunsun má na am si sa bo i kɔ atin su a? 58Nzɛn u ni be la jɔrɛ, na nzɛn i koro ka i fa u kɔ jɔrɛdifɔ dɔ, jɔkɔti tara i mi n jaa, na má jɔrɛ n ju jɔrɛdifɔ n dɔ, má nyini, i mi ni cín u kɔ jɔrɛdifɔ n dɔ, na yiri gusu fá u ma dansaraka niɛfɔ ni, na yiri gusu nyá nyi u. 59M suse am wɔ lɛɛ, ka, nzɛn a woori dɔ, na a tɔ má kaari n kɛrɛ awie má, a nyá má atin fite má dansaraka n nu.”


text: 1Dabeha ayi' n daa ta paɛ, te Yesu le lebe Kapernaum teŋa la poan te nɛreba wom te a boe la yire. 2Nɛreba zo'e zo'e lagom taaba mikera kɔlɔŋa nɔɔrɛ te fole ka bɔna. Yesu boe la bɔ'en la mɔɔla Na'ayenɛ yelehom bɔ'ɔra ba. 3Te boraa senaahe tara kɔɔrɔŋɔ te a gan'an a soŋɔ zuo keŋɛ yire la poan. 4Nɛreba n mike gaŋɛ, te boraahe la ka ta'an paɛ Yesu zen'en ge nya zom gɔhɔgɔ voŋɛ yoko gɔhɔgɔ zuo zen'an te Yesu bɔna la, nya dekɛ en doohe yoko la poan sigehe en bɔ'ɔ la poan. 5Yesu n nyɛ' ba sera sakerɛ n zo'e se'em la, a yele en yeti, N dayɔa n bahɛ ho be'em bo ho. 6Pa'alegɔ pa'ala basɛba la n zin' bini tɛn'ɛha ba potɛn'ɛra poan yeti, 7La sontii nɛra tɔgɔra wana? A dekerɛ a mea te enŋa dela boyena la Na'ayenɛ. Na'ayenɛ ma'an n bahere nɛra be'em bɔ'ɔra en. 8Bilam bilam, te Yesu baŋɛ a potɛn'ɛrɛ ban tɛn'ɛhe sɛla la ge yele ba yeti, Bem te ya tɛn'ɛha dena wa ya potɛn'ɛra poan? 9Bene n tɔe? N yele kɔɔrɔŋɔ la yeti, n bahɛ ho be'em bo ho, bii n yele en yeti, ihege, vaɛ ho soŋɔ kule? 10Bala, n wan bahɛ te ya baŋɛ te Asaala Dayɔa tare paŋa teŋa wa zuo te a bahɛ nɛreba be'em bɔ'ɔra ba. Ge te a nya yele kɔɔrɔŋɔ la yeti, 11N yeti ho ihege vaɛ ho soŋɔ kule. 12A ihege bilam bilam vaɛ a soŋɔ kena yehe yeŋa. Nɛreba la n nyɛ' dɛ te la daa eŋɛ ba pakerɛ te ba dekɛ pɛnka bo Yenɛ ge yeti, To nan ka tabelɛ nyɛ' dena wa. 13Yesu daa le keŋɛ Galilee mɔgɔrɛ zen'en la, ge nɛrekooŋɔ lagahɛ a zen'en te a pa'alɛ ba. 14A ye' tɔla la, a nyɛ' Alpaeus dayɔa Levi te a zin'an koba yire. Yesu yele en yeti, Doohe mam. Te a ihege doohe en. 15Pooren te Yesu keŋɛ Levi yire te enŋa la a dɔlɔba la koba tɔ'ɔhɔba la yelebe'erodoma kekeko daa lagom taaba zin'an dita. Se'ere n sɔe la ba daa zo'e mɛ dɔla en. 16Te pa'alegɔ pa'aleba basɛba la n de Pariseedoma la nyɛ' te a dita la yelebe'erodoma la koba tɔ'ɔhɔba la, ba soke a dɔlɔba la yeti, Wane te a dita la yelebe'erodoma la koba tɔ'ɔhɔba? 17En wom dena wa, Yesu yele ba yeti, Sɛba doma n ka bɛn'ɛnre ka sontii ba nyɛ tebedoma ge sɛbadoma n bɛn'ɛnre ma'an n nyɛ' tebedoma. Mam ka wa'ana te n yi' la tontɔɔdoma. Mam wa'an la be'emdoma zuo na. 18Yon dɔlɔba la Pariseedoma la daa zagahɛ ba mɛhe te nɛreba wa'ana soke Yesu yeti, Wane te Yon dɔlɔba la Pariseedoma dɔlɔba la zagahɛ ba mɛhe ge te ho dɔlɔba la ka eŋɛ? 19Te Yesu lebehe ba yeti, Behɛ, ya tɛn'ɛhe te pɔgɔzɔrɛ saama wan ta'an zagahɛ ba mɛhe pɔgɔdita la han bɔna bini? Pɔgɔdita la han bɔna bini, ba kan ta'an eŋɛ. 20De daarɛ ken na te ba wan ta dekɛ pɔgɔdita la ba zen'en keŋɛ. La han eŋɛ bala, ba nya zagahɛ ba mɛhe. 21Le yɛ'ɛha, nɛra ka dekerɛ fupɔlɔgɔ tanɛ ligera fukɛka. Ho han eŋɛ bala, fupɔlɔgɔ la wan aanhegɛ fukɛka la pa'ahɛ. 22Nɛra ka boe dekera daam paalom sun'unra talaŋkɛka poan. Ho han enŋ bala, daam la wan tanhɛ talaŋa la ge ka'ɛ. Bala la, ba sun'unre daam paalom la talaŋpaalega poan. 23Vo'ohogo Daarɛ deyema, Yesu la a dɔlɔba la daa dɔla va'am poan tɔla. Ban kene la, ba la kɔ'ɔre la ki' ɔbera. 24Te Pariseedoma la yele en yeti, Behɛ, bene te ba sagom to Vo'ohogo Daarɛ kiha la? 25A lebehe ba yeti, Ya ka kaanlɛ lan daa ta wɔna David, la enŋa la a nɛreba kom n yuun done te a eŋɛ se'em la? 26A yuun kɛn' Yenɛ Yire la poan, se'em ma'an te Abiatar daa dɛna malema nɛŋadaana la, ta obe toolom boroboro la ge bo a nɛreba la, boroboro se'ere te pa'alegɔ la yeti nɛnɛra da obe dɛ han dagɛna la malema nɛŋadaana la ma'an. 27Yesu yele ba yeti, Yenɛ daa maale Vo'ohogo Daarɛ la bo asaala ge dagɛ a maale la asaala bo Vo'ohogo Daarɛ la. 28Ge Asaala Dayɔa la n de Vo'ohogo Daarɛ la Daana.


text: 1Na ya kaari bu, na ya fa lee bambaka, na ya wɔ ya tii cein akɔ aju miɛ n bo i wo lui bambaka n su na bu fere i ka Kosi ni. Na i alecin na ya kɔ aju awɔrɛ n bo bu fere i ka Rodesi ni, na ya fite dɔ, na ya kɔ Patara miɛ kpiri n nu. 2Dɔ na ya ŋu lee bambaka be ka i sukɔ Fonisiya dɛɛ awɔrɛ n nu, na ya wura i akɔ. 3Ya sukɔ ni, na ya ŋu Sipurusi lui bambaka ni, na ya yaki ya saa biɛ su, na ya sin akɔ Siriya awɔrɛ n nu. Na ya nya akɔ ajina Tiro miɛ kpiri n nu, dɔ ye bu yi bu sɔɔri n lee n nu a. 4Na ya kɔ aniɛniɛ Yesu susufɔm busu, na ya wo bu dɔ leso. Na Awiɛwiɛ Casi n ama ba se Pɔɔlu ka má i kɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu. 5Ama, ya yasu cɛɛn n ba juuri ni, na ya fite ka ya kɔ, na bu ni bu yim, ni bu nbaam ase ya atin nu afite miɛ n nu akɔ tieku n nɔɔ su. Dɔ na ya ni bɛrɛ kɛrɛ akutu ya jaa naŋgoroma su, na ya sere Nyɛmɛ. 6Nyini sin, na ya kaari ya beŋgu, na yɛrɛ awura lee bambaka n nu, na bɛrɛ gusu akpie bu nyi akɔ awuru. 7Na ya fite Tiro akɔ aju miɛ kpiri n nu, na ya kɔ aniɛ yaradayofɔm ni busu, na ya da bu dɔ lekun. 8I alecin fɔfɔrɛ na ya fite bɛrɛ akɔ aju Sizariya miɛ kpiri n nu. Dɔ na ya kɔ awo sɔnɔ be dika, bu fere i ka Filipu, i ti Nyɛmɛ jɔrɛ kanfɔ ɔ. Yiri bukaari minɛ nsom bo bu yo yiiri bu ka bu buka Kristo jama n bo bu wo Yɛrusalem n a. 9I yo la nbaabaram nna a, bu be nya ja má. Bɛrɛ nati yo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ juma n a. 10Ya woori dɔ yoori lennyɔ, na Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ be aba dɔ, bu fere i ka Agabusi, i fite Yudiya awɔrɛ n nu wɔ. 11Na wɔ ba ya dɔ, na wɔ fa Pɔɔlu dambara, acici i dɛɛ jaam ni i saam. Na wɔ nya ase ka, “Awiɛwiɛ Casi n ŋa o, kabo Yudafɔm bo bu wo Yɛrusalem ni cíci ahin dambara n fɔ lɛɛ, na bu nyá fa i ma minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni.” 12Saŋga bo ya tiiri nyini jɔrɛ n sɔ ni, na ya ni minɛm n bo bu wo dɔ n asere Pɔɔlu jande ka má i kɔ Yɛrusalem. 13Ama, na wɔ bisa, “Nzu ti ye am suyo sɔ na am saaki m ahore a? Mini, ma yo siriya na m kɔ Yɛrusalem, na bu kɔ́ cici m nyama, má nyini ŋgumi, ama, haari na bu kún m, ya Mibiɛ Yesu n dɛɛ ti.” 14I seeri sɔ ni, ya koro akanda má i ka má i kɔ, na ya mɔ ya nɔɔ, na ya se i ka, “Tɔ, ma Mibiɛ n dɛɛ koroowa yo.” 15Ya diiri lennyɔ dɔ ni, nyini sin, na ya sɛsɛ ya ŋu su, na ya nya akɔ Yɛrusalem. 16Na Yesu susufɔm nbem bo bu fite Sizariya n asu ya su, na ba fa ya akɔ ka ya kɔ wo sɔnɔ be dika, bu fere i ka Manesoni, i ti Sipurusifɔ ɔ, wɔ su Yesu dɛɛ atin n su acɛ. 17Saŋga bo ya kɔ juuri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, na ya ninbaam n ade ya ni ahorejɔ nyunyumi. 18I alecin na Pɔɔlu afa ya akɔ Yakobo dɔ, na ya kɔ atu Kristo jama nkpiɛnkpiɛnm kɛrɛ ka bu wo i dɔ. 19Ya bisaari ahin n wieeri ni, na Pɔɔlu akan deke n kɛrɛ kun kun fa kɔ kabo Nyɛmɛ ma wɔ yo i juma ama minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni. 20Bu tiiri nyini nɔaniɛ n sɔ ni, na ba kansi Nyɛmɛ. Ama, na ba se i ka, “Ya niwa Pɔɔlu, m ŋa a ŋu Yudafɔm akpii beberebe bo bu wo ya nu fɛn na ba yo Yesu yarada, ye bu gusu nyunu aboro ka bu su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su. 21Ba ti ka a kere Yudafɔm bo bu tana minɛm bo bu ti má Yudafɔm n nu ni, ka má bu su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n bo Moyisi fa maari n su, ye a se bu ka má bu wura bu nbaam kɛnkɛnnɛ, na má bu kaaki su Yudafɔm nana sayoowam su. 22Nahɔrɛ, bu tí ka a ba. Ye ya yo sɛ wɔ? 23Ti fɛn, kabo ya yo n la ka, minɛ nna nbem wo ya nu fɛn bo ba tan ndiɛ. 24Su bu su na a kɔ biɛ fin kabo bu yoowa kere ni, na a tɔ bu tii su kaari, adena bu koro yi bu tii. Nyini ni má sɔnɔ kɛrɛ si ka jɔrɛ n kɛrɛ bo bu kan i fa kɔ u dɔ n ti kɔrɛ wɔ, na bu si ka wɔrɔ mmɔɔ ni u tii su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su wɔ. 25Ama, minɛm bo bu ti má Yudafɔm na ba yo yarada n yiri, ya kɛrɛ kadasi ama bu, ka má bu se ka bu di tiɛ niɛ, wara mbunja, wara deke bo wɔ wu i ŋgumi na ba kpiɛ má i kɔm, na má bu yo sakaraya.” 26I alecin, na Pɔɔlu afa minɛm n akɔ na ba kɔ ayo fin biɛɛwa yoowa ni, na wɔ nya awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ jɔjɔ akere Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm ni, cɛɛn n bo bu ba biɛ fin n wie, na bu kun kun n kɛrɛ yo bu tii su sayoowa ni. 27Saŋga bo wɔ ka kaan na leso cɛɛn n wie ni, na Yudafɔ nbem afite Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu aba dɔ, na ba ŋu Pɔɔlu Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu. Na ba yɛ jama n kɛrɛ ahore su, na ba tara Pɔɔlu. 28Na ba tiɛn, bu ŋa, “Yisarelifɔm, am buka ya. Ahin sɔnɔ ni nati jeŋgbe deke n kɛrɛ kere minɛm kɛrɛ ɔ, ka má bu bu Yisarelifɔm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa ni, ni Nyɛmɛ Sereebiri Awuru ni. Ye wɔ kaaki afa minɛm bo bu ti má Yudafɔm aba awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu, na wɔ yo ahin woobiri casi n fin.” 29Deke n bo i ti na bu seeri sɔ n la ka, ba du mɔ aŋu Torofimosi bo i fite Ɛfɛso miɛ kpiri n nu ni, ni Pɔɔlu miɛ kunnu, nyini dɛɛ ti ye bu sunsuunri ka Pɔɔlu afa i awura Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu n a. 30Na miɛ n abo nu, na minɛm kɛrɛ aŋmati atiɛn bu nɔɔ, na ba tara Pɔɔlu acin ayi i afite Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu. Na ba kaba anyi Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n anɔ ni ndende. 31Má bu koroori ka bu kun Pɔɔlu wɔ. Dɔ na labari n atu Romafɔm sojam kɛrɛ kpiɛn n ka Yɛrusalem miɛ kpiri n abo nu. 32Kpeŋga na wɔ yasu ndende, na wɔ fa sojam ni bu nkpiɛnkpiɛnm, na ba ŋmati aju dɔ. Saŋga bo jama n ŋuuri soja kpiɛn n ni i sojam ni, na ba yaki Pɔɔlu, ba bo má i kun. 33Na sojam kpiɛn n akɔ atara Pɔɔlu, na wɔ ma nɔɔ ka bu wura i jɔrɔkɔ nnyɔ. Na wɔ bisa ka, “Ahin sɔnɔ ti nzu sɔnɔ ɔ? Ye wɔ yo nzu wɔ?” 34Na jama ni nbem sutiɛntiɛn sujɔjɔ, bu jɔjɔɔwa n woori i ŋgumi ŋgumi wɔ, ba jɔjɔ má jɔrɛ kun. Bu naŋmiɛ dɛɛ ti, wɔ koro asi má jɔrɛ n bu. Na wɔ ma nɔɔ ka bu fa Pɔɔlu kɔ bɛrɛ sojam dika bambaka n nu. 35Bu faari Pɔɔlu kɔ juuri bimbindi bo bu tiɛntiɛn su fun na bu wura gisan nu ni, na i boori i bu ka i fun kɔ sɔɔ n aŋgoro ni, sojam n kukuuri i wɔ, dama jama n biɛkpa n dɛɛ ti. 36Na bu suŋmati su i su, sutiɛn kpa, bu ŋa, “Am kun i, am kun i.” 37Saŋga bo bu sukoro ka bu fa Pɔɔlu wura sojam dika bambaka n nu ni, na Pɔɔlu ase sojam kɛrɛ kpiɛn n ka, “Ma m kan jɔrɛ be na a ti.” Na sojam kɛrɛ kpiɛn n abisa i ka, “A ti Giriki aniɛ? 38Nyini yiri, a ti má Ijipiti sɔnɔ n bo i yo duuri minɛ akpii nna mɔ ka bu tu gomina n ni, na i faari nyini minɛ akpii nna n kɛrɛ kɔɔri boro kpantain n nu ni.” 39Na Pɔɔlu abɔ i nu ka, “Ai, mini, m ti Yudafɔ ɔ, m ti miɛbaa a, m fite Tarasu wɔ, miɛ kpiri n bo i la duma na i wo Silisiya awɔrɛ n nu ni. Jande, ma m jɔjɔ minɛm ni dɔ.” 40Na sojam kɛrɛ kpiɛn n ama i atin ka i jɔjɔ, na Pɔɔlu ajina bimbindi n bo bu tiɛntiɛn su fun na bu wura gisan nu ni, na wɔ fa i saa ayo minɛm n ka bu yaki naŋmiɛ. Na ba tɔ amuna, na Pɔɔlu ajɔjɔ bu dɔ Hiburu aniɛ nu.


text: 1Mam Peter se'em n de Yesu Krista tontoneba la ayema la n golehɛ gɔŋɔ wa. N golehɛ bɔ'ɔra la Na'ayenɛ nɛresɛba te a loe te ba yeregɛ dɛna saama bɔna teŋse'ehe poan la. Teŋse'ehe te ba bɔna la dela teŋse'ehe n boe Pontus, la Galatia, la Kapadosia, la Asia, la Bitinia teŋhe poan. 2To Sɔ' Na'ayenɛ daa loe ya mɛ yɛhera la enŋa mea n daa tɛn'ɛhɛ se'em. A Sea la n daa bahɛ te ya dɛna sɛba n boe bo enŋa Na'ayenɛ ma'an ge me nana Yesu Krista ge te Yesu ziim la me daa duuhe ya be'em la. Na'ayenɛ wan eŋɛ ya som ge bahɛ ya te ya tara sunma'ahom. 3Bahɛ ya te to bo Na'ayenɛ fara se'em n de to Daana Yesu Krista Sɔ wa. Na'ayenɛ n zote to ninbɔn'ɔn la zuo n sɔe te a bahɛ tɔ te to tee to potɛn'ɛra to yelebe'ero poan ka bɔna bɔŋsɛka taaba te to daa bɔna la. To ana bala yɛhera la n bahɛ te Yesu Krista vo'e a kum la poan la. Te dena wa n bahɛ tɔ te to sakɛ to suunre poan gura sɛla n de yelemɛŋɛrɛ. 4Bala, to behere mɛ te daarɛ deyena, to wan ta to'e sɛla te Na'ayenɛ dekɛ biŋe gura a nɛreba la. Wana wa me boe la a zen'en saazuo ha ge gura to. Bilam ha la kan pɔn'ɛn bii la sagom bii la di' teŋa zeem. 5Ba dela ya mam sɛba n sakɛ bo Yesu la denɛ. Na'ayenɛ paŋa me wa gu' ya soŋa soŋa gura vom sebo n ka tare ba'ahegɔ a zen'en te ya yete ya ta tara teŋa ba'ahegɔ daarɛ la. 6Daanse'ere, la sone te ya suunre sagom dabeha fiin wa yan nyɛte namehe seto woo la zuo. Ge bala zan'an, tare ya popeelom la yele dena wa. 7Yele ana wa woo bote la pa'alɛ te ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga la poan la dela yelemɛŋɛrɛ. Sanlema dela sɛla n sagom ne. Ge bala zan'an ba ne dekɛ bo eŋɛ bugum poan te ba behɛ bon wan ana se'em. Dene poan ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga la poan la n nyane sanlema, la sontii Na'ayenɛ makerɛ de behɛ te ya wan ta'an nyaŋɛ ŋmibe de poan. Bala te ya wan nyɛ' pɛnka, la na'ahegɔ, la daanse'ere daarɛ te Yesu Krista ta nɛɛra na la. 8Yan ka nyɛ' Yesu la ya nini wa, ge ya nɔŋɛ en. La yan kelom ka nyɛ' en nananawa, ge ya kelom sakɛ bo en mɛ. Bala, tara ya popeelom n ka tare tɛka. 9Se'ere n sɔe la, ya yeti ya to'e la sɛla te ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga poan la yeti la bahɛ ya te ya nyɛ' la. Ya wan nyɛ' faanrɛ se'em n bala. 10La yuun dela faanrɛ dena wa zuo te nɔtɔgɔheba la yuun ma'ɛn ba mɛhe soŋa soŋa te ba ɛ behɛ de zuo. Te ba yuun ɛ bala la, ba yuun soolom doohe zo'ohogɔ sebo te Na'ayenɛ yeti a bo ya la. 11Ba yuun eere zegera te ba baŋɛ se'em ma'an te dena wan eŋɛ se'em. Te la yuun daa dela bala mea ma'an te Krista Sea la n yuun bo la ba la yuun pa'alɛ ba wo Sea la mea n yuun yele te Krista wan ŋmibe namehe seto woo te a yeti a nyɛ' la, ge la a nya nyɛ' pɛnka pooren. 12Na'ayenɛ yuun nɛɛ pa'alɛ a nɔtɔgɔheba la te ba ka tone bɔ'ɔra la ba mɛhe som zuo. Ge, ba tone la yamam som zuo wo ban yuun tɔgɔre yɛhera yelese'a te ya wom nananawa la. Ya me wom sɛla nananawa la dela yelesoma la te Na'ayenɛ tontoneba mɔɔlɛ bo ya la. La daa dela Na'ayenɛ Sea la n ze'ele a zen'an na la n daa bahɛ ba te ba mɔɔlɛ bo ya la. Yele ana wa dela sɛla te Na'ayenɛ soŋoreba la wan bote ne te ba bɔkɛ. 13Dene poan, da gan' ya ginha. Tare ya ya mɛhe soŋa soŋa ge bahɛ ya te yan sakɛ sɛla gura ya potɛn'ɛre poan la kɔ'ɔn tɛn'ɛha la som sebo te Na'ayenɛ yeti a eŋɛ bo ya daanse'ere daarɛ te Yesu Krista nɛɛra a mɛŋa na la. 14Nane ya Na'ayenɛ ge da le bahɛ ya te ya potɛn'ɛra le tɛn'ɛhɛ ya te ya bɔta te ya bɔna bɔŋsɛka taaba te ya daa nan ka sakɛ bo Yesu gee daa bɔna yia saŋa la, 15ge dene ya toolom nɛreba sɛla woo poan te ya eta wo Na'ayenɛ se'em n yi' ya na la n de fa'a se'em la. 16Ba golehɛ Yenɛ gɔŋɔ la yeti, Dene ya toolomdoma se'ere n sɔe mam Na'ayenɛ ya Yenɛ la dela fa'a. 17Ya han ne soha Na'ayenɛ, ya ne yi' en te ya Sɔ'. Enŋa n me de se'em n gankere nɛra woo boyena yɛhera sɛla te nɛra woo tom. Bala, la sontii ya bɔ'ɔra na'ahegɔ bala gura ya kum. 18Te ya mi' Na'ayenɛ n daa yɔ' yɔse'ere to'e ya bɔŋsɛka taaba n ka tare vɔnrɛ te ya daa tɔgɔhɛ ya sɔyaabdoma bɔna la. Sɛla te a daa dekɛ yɔ' to'e ya bahɛ la daa dagɛ la sɛla n kan bɔna wuuha wo sanlenpeelega bii sanlema. 19La dela toolom kaanbegɔ seko te Yesu Krista yuun dekɛ a ziim kaanbe wo pebila te sɛsɛla ka eŋɛ ka te yuun koora bɔ'ɔra Na'ayenɛ ba yelebe'ero zuo la. 20Na'ayenɛ daa pon loe Yesu mɛ gee baŋɛ naam teŋa wa zuo. Te nananawa, a bahɛ en te a nɛɛ teŋa ba'ahegɔ dabeha wa poan yamam zuo. 21Enŋa Yesu zuo te ya sakɛ bo Na'ayenɛ se'em n daa bahɛ en te a vo'e a kum poan la ge daa bahɛ en te a nyɛ' pɛnka la. Bala, te ya potɛn'ɛra wan kɔ'ɔn bɔna Na'ayenɛ zen'en yɛhera ya sakerɛ Yesu sore dɔlɔga la poan la sɛla te ya sakɛ ya suunre poan gura la. 22Nananawa, ya nya dela yelemɛŋɛrɛdoma yɛhera yan nane yetɔgom sebo n de yelemɛŋɛrɛ la. Ya me nya le baŋɛ te ya tare yelemɛŋɛrɛ nɔŋerɛ bo hon la se'em n lagom sakɛ bo Yesu n ane se'em. Bala, tara ya nɔŋerɛ ya suunre poan bo taaba. 23Te la dela Na'ayenɛ yetɔgom sebo n bahere te nɛreba nyɛta vom ge me bɔna wuuha la n bahɛ te ya dɛna nɛrepaalehe. Ya dela Na'ayenɛ se'em n kɔ'ɔn bɔna wuuha la kɔma. 24Ge ba golehɛ Yenɛ gɔŋɔ la poan yeti, Asaala woo dela mɔɔ te ba soŋa dɛna puuro. Mɔɔrɔ wan ku'ɛ te puuro wan suuɛ. 25Ge Na'ayenɛ yelehom boe la wuuha. Na'ayenɛ yelehom dela yelesoma wa te to mɔɔla bɔ'ɔra ya wa.


text: 1Wo kɔma, n ya n yɛ lata tun. N ya saga-dan wo sɔnɛ yen Yerusalɛm kɔnkɛ kuma. N ya mɔgɔ waga kɛmɛ, waga bi-nani, ani waga nani (144,000) yen sɔni a fɛ. Saga-dan wo tɔgɛ anubɛ a Fa tɔgɛ sɛbɛnɛ wonu telɛ ma. 2Wo kɔma, n ya kuman kan lamɔɛn bɔla Arinyɛni tɔ. Wo manɛ iko wasa-sɛnbɛlamɛ-kan. A manɛ fanan iko san-sɛrɛn-kan. N ya kuman kan min namɔɛn, wo manɛ fanan iko sɔrɔn-fɔlɛnuna sɔrɔn-kan. 3Nyama-siyaman-wɛ wonu sɔra mansaya-sigi-fan anubɛ dali-fen nani anubɛ kɛmɔgɛnu yakɔrɔ. Anu ya bɛti-kurɛ do bɔ, mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke min bɔla fɔ mɔgɔ waga kɛmɛ, waga bi-nani ani waga nanɛ wonu (144,000). Ado wonu denu dɔrɔn kunkara ka bɔ dugu kole kuma. 4Mɔgɛ wonu ma anu nyɛrɛ latinya musinu fɛ. Kei-lasolonnɛ le anu dama la. Saga-dan tara kan-bo-kan, anu si bila a fɛ nyɔ. Anu kunkara mɔgɛ toenu tɛma. Ado anu denu fɔlɔn mara Alla anubɛ saga-dantɛ la. 5Anu ma foninyɛ fɔ mumɛ! Fɛɛ woo sa anu na. 6Wo kɔma, n ya melika gbɛrɛ yen firifirila san ma pon! Habadan-kibara-nyimɛ ye a bolo a ye nala min fɔla duninya-mɔgɛ bɛɛ ye, a sibole bɛɛ anubɛ a bɔnsɔn bɛɛ anubɛ a mɔgɔ su bɛɛ iko anuna kan faranɛ nya min. 7A ya a fɔ a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Wo ni kilan Alla la ka a tanto ata gbiliyɛla ko la dɛɛ! Ado mɔgɛnu-kiti-wati ara ke a bolo. Nba, wo ni wo nyɛnkin Alla kɔrɔ ka a bato. Wo ni ale Alla tanto, min ya san kole anubɛ dugu kole anubɛ kɔgɔ-yi anubɛ tenke bɛɛ dan!” 8Melika fila nyɔgɛ bilara a fɔlɛ fɛ. A ye a fɔla ko, “A ara bui. Babilɔn-so-belebele ara bui fogbo! Ala yɛlɛnya-nata min si mɔgɔ bira iko baan, a ara wo di mɔgɛ bɛɛ ma alako anu ni anu min wo la.” 9Melika sawa nyɔgɛ bilara filɛ wonu fɛ. A ye a fɔla a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya sogo-feremɛ wo bato anubɛ ala muninyɛ ka sɔn a mandan ni sa a telɛ ma, ni wo ma, a bole, 10Allata diminyɛ si wo bira iko baan. Ala diminyɛ min manɛ iko baan-sɛnbɛmɛ, a ara wo wuya ala diminya-yi-lafɛ rɔ. Min bɛɛ ye wo minna, wonu si nyankankantan sɔrɔn tɛ anubɛ munku-gbɛ bolo melika-sɛnimɛnu anubɛ saga-dan-yakɔrɔ. 11Tɛ min si anu tɔrɔ, wo sisi ye yɛlɛla san ma habadan! Minnu ya sogo-feremɛ wo bato anubɛ ala muninyɛ anubɛ minnu sɔnta a tɔgɔ-yatɛ-mandan ni sa a telɛ ma, ni wo ma, a bole, sulen mumɛ sa wonu ye su-ni-tele.” 12Allala mɔgɛnu ni anu munyu. Ado anu ni to Allala tɔnnu birala ka lanayɛ kɛ Yisa ye. 13Wo kɔma, n ya kuman kan lamɔɛn bɔla Arinyɛni tɔ. A ko, “Kɛ sɛbɛ. Ka a dabira kaka ma, minnu bi fagala Marita wɔlɛ rɔ, mɔgɔ-sewanɛ le wonu na!” Allala Ni Sɛnimɛ ya a labira, a ko, “Ɔnde. Anu si anu sulen anuna wɔlɛ ma sewɛ rɔ bawo anu bi barayi sɔrɔnna ka a tɛgɛ anuna wɔli-kɛ-nya ma.” 14Wo kɔma, n ya banda-fin-gbɛ yen. Min siginɛ banda-finyɛ wo kuma, wo manɛ iko mɔgɛ. Sɛnɛ-mansaya-fulɛ ye a kunyɛ la. Wɔrɔtɔ-da-diyamɛ ye a bole la. 15Nba, melika gbɛrɛ bɔra Alla Bato Bɔn la ka a kan labɔ doi wo ma min siginɛ banda-finyɛ kuma. A ko, “Ila wɔrɔtɛ bi ka fui-fan tɛgɛ bawo a wati-bɛrɛ le kɛ la. Fui-fan ara mɔ. A tɛgɛ-tumɛ ara ke duninya rɔ gbɛ!” 16Wo kɔma, ale min siginɛ banda-finyɛ wo kuma, ale ya ala wɔrɔtɛ ladon fui-fan wo kɔrɔ dugu kole ma. Fui-fan bɛɛ tɛgɛra duninya rɔ tɛrr! 17Wo kɔma, n ya melika gbɛrɛ yen bɔla Alla Bato Bɔn la Arinyɛni tɔ. Wɔrɔtɔ-da-diyamɛ ye wo fanan bolo. 18Wo kɔma, tɛ min bi saraka bɔ tinɛ kuma, melika doi min bi kun-tigiyɛ kɛla wo kun na, wo nara ka bɔ nyɔ-wara la. A kumara wɔrɔtɔ-da-diyama-tigi wo ye a kulu mayɛlɛnɛ la. A ko, “Ila wɔrɔtɛ bi ka dugu kole nɔnbɔ-gbɔɛ bɛɛ tɛgɛ bawo anu bara mɔ!” 19Woletɔ melika wo ya ala wɔrɔtɛ ladon nɔnbɔ-gbɔɛ wonu kɔrɔ. A ban anu tɛgɛla, a ya anu nafili dugu kole ma anu burun tinɛ, Allala diminyɛ si anu sugun kan min. 20Anu ya nɔnbɔ-gbɔɛ radɔn soe kɔma. Yele bɔra nɔnbɔ-gbɔɛ radɔn tinɛ wo rɔ. A fara ka yɛlɛ iko bɛ. Ala yanyɛ si mɛli kɛmɛ fila bɔ. A rayanyɛ si nunkan-nya nani bɔ.


text: 1Tɔ, bo bu ti Yudafɔm ni, bu la nzu kpɛrɛ wɔ? Ye kɛnkɛnnɛ wura buka nzu wɔ? 2Nahɔrɛ, Yudafɔm tara minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni deke dɔŋgu nu. Ciciri su, Nyɛmɛ du mɔ faari i nɔaniɛm n wuraari bɛrɛ saa nu a, ka bu niɛ i su. 3Ye nzɛn Nyɛmɛ fa wuraari bɛrɛ saa nu a, ye bu nbem ayo má yarada, nyini kere ka Nyɛmɛ la má dabuŋu lɛɛ, nzɛn sɛ? 4Ai, má sɔ. Haari ni bo sɔnɔ kɛrɛ ti kɔrɛfɔm ni, Nyɛmɛ yiri ti i nahɔrɛfɔ ɔ, kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, “Deke bo a kan ni, bu ŋú ka nyini ti nahɔrɛ a, na nzɛn bu di u jɔrɛ jarakiiri u, a kúnma bu.” 5Ye nzɛn ya satiɛm n bo ya yo bu n kere kabo Nyɛmɛ yo sa bo i kɔ atin su, na i cin ya sui, ya koro se ka wɔ yo má sakpa, nzɛn sɛ? Ai, má sɔ. Adamande sunsunni lɛɛ. Nzɛn Nyɛmɛ yo má sa bo i kɔ atin su, i yo sɛ koro di durunya n nufɔm jɔrɛ a? 7Be koro se ka nzɛn m bu kɔrɛ, na i ma minɛm ŋu kabo Nyɛmɛ nahɔrɛ ti barasu, adena bu ma i jirima, ye nzu ti ye i di m jɔrɛ cin m sui ka m ti satiɛyofɔ a? 8I ti kabo minɛ nbem nati kan wɔ, bu ŋa, am ma ya yo satiɛ adena Nyɛmɛ ba ma i kaaki sakpa. Bu kpiɛ m nzukɔ ka mini mmɔɔ se sɔ ɔ. Bu bu kɔrɛ wɔ. Nyɛmɛ dí bu jɔrɛ na i cín bu sui. 9Tɔ, ya se sɛ wɔ? Yɛrɛ bo ya ti Yudafɔm ni, ya tara bo bu ti má Yudafɔm n nzu nu wɔ? Ai, ya tara má bu pui, dama ma du mɔ ase am ka yɛrɛ Yudafɔm ni, ni bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ ti satiɛyofɔm wɔ. 10Kabo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ni, ka, “Be wo má bɛrɛ bo i yo sa bo i kɔ atin su, haari sɔnɔ kun n kpein mmɔɔ. 11Be wo má bɛrɛ bo i la ŋgɔnlɛ, be wo má bɛrɛ bo i niɛniɛ Nyɛmɛ busu. 12Sɔnɔ kɛrɛ akaaki bu sin abo Nyɛmɛ dɛɛ atin ni, bu kɛrɛ aka ŋgbɛɛn, be wo má bɛrɛ bo i yo sakpa, haari sɔnɔ kun n kpein mmɔɔ wo má bɛrɛ.” 13Ba kaaki akɛrɛ ka, “Bu konvi ti ka faŋkunma bo ba teke i su wɔ, na bu fa bu taferema sudadaka minɛm.” “Na jɔrɛ bo i fite bu nɔɔ nu yo ya ka pumpuni bɔrɛ wɔ.” 14”Nzukɔlɛɛ ni jɔrɛ tiɛ ŋgumi fite bu nɔɔ nu a.” 15”Bu cɛ má na bu yi minɛ ŋgɔɔ ndende. 16Deke kɛrɛ bu kɔ, bu dɛɛ la ka bu yo minɛm ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, na bu saaki bu. 17Bu dɛɛ la ka bu nati sukpini jɔrɛ, bu koro má tanalaifiɛ.” 18”Bu nyunu yi má Nyɛmɛ, nyini dɛɛ ti, bu soro má i.” 19Ya si ka deke n kɛrɛ bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n nu ni, i jɔjɔ ni Yudafɔm bo bu su i su n wɔ, adena má be koro teke i nɔɔ kan jɔrɛ be, ama, durunya n nufɔm kɛrɛ bá jina Nyɛmɛ nyunu na i dí bu jɔrɛ na i cín bu sui. 20Dama be wo má bɛrɛ bo i koro se ka i su nɔaniɛ kpamaawa n su dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a, ama, nɔaniɛ kpamaawa ni ma minɛm si ka bu ti satiɛyofɔm a. 21Ama, kisa Nyɛmɛ ayi akere ya kabo ya yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, má yiri la bo ya su nɔaniɛ kpamaawa n su ni, ama, yiri la bo nɔaniɛ kpamaawa n ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm diiri i ŋusu daani ka i yó n wɔ. 22Yiri la ka, sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ yo Yesu Kristo yarada, yiri ye Nyɛmɛ ŋa i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a, nyini ti, ya la má kpakpaakinu, 23dama sɔnɔ kɛrɛ ayo satiɛ afun Nyɛmɛ jirima woowa ni, 24ama, Yesu Kristo ade sɔnɔ kɛrɛ tii aji, nyini dɛɛ ti ye Nyɛmɛ ŋa sɔnɔ kɛrɛ ayo sa bo i kɔ atin su i dɔ n a, i ti Nyɛmɛ aceeri wɔ. 25Yiri Yesu ye Nyɛmɛ ma i deeri adamande jinaabiri n a, na wɔ fa i ŋu ayo yoowa na wɔ wu, adena nzɛn minɛm yoori i yarada, i mbunja n dɛɛ ti, Nyɛmɛ fá bu satiɛ ce bu. Deke bo i ti na Nyɛmɛ yoori sɔ n la ka, i koro ka i kere kabo yiri ni i tii yo sa bo i kɔ atin su n wɔ, dama dawa saŋga Nyɛmɛ yo laari sawɔrɛ fa kɔ minɛm bo bu yo satiɛ n dɔ. Ama, kisa wɔ kere ka yiri ni i tii yo sa bo i kɔ atin su wɔ, na sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori Yesu yarada, Nyɛmɛ de i mi ka yiri yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. 27Nyini dɛɛ ti, nzu deke ye ya koro fa fɔ a? Deke be wo má bɛrɛ. Nɔaniɛ kpamaawa ni ma minɛm yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ a, nzɛn sɛ? Ai, má sɔ. Ama, bo minɛm yo Yesu yarada n dɛɛ ti a. 28Ya niɛ ka deke bo i kere ka Nyɛmɛ de sɔnɔ ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ n la kabo wɔ yo Yesu yarada n wɔ, má ka i su nɔaniɛ kpamaawa n su n dɛɛ ti a. 29I ti nahɔrɛ wɔ, ka Nyɛmɛ ti má Yudafɔm ŋgumi Nyɛmɛ, i ti bo bu ti má Yudafɔm n gusu Nyɛmɛ wɔ. 30Nyɛmɛ ti kun wɔ. Yarada n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ ŋa Yudafɔm bo ba wura kɛnkɛnnɛ n yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a, ye minɛm bo bu ti má Yudafɔm na bu wura má kɛnkɛnnɛ ni, bu yarada ma Nyɛmɛ de bu ka bu yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. 31Nyini sukere má ka ya yo Yesu yarada n dɛɛ ti, ya fa má nɔaniɛ kpamaawa n yo má juma a. I ti má sɔ, ama, nyini ma ya bita nɔaniɛ kpamaawa n kenken a.


text: 1Pɔli ya Yahudiyanuna kun tiginu mafɛlɛn sin! A ko, “N kɔrɔnu! N bara wɔlɛ min bɛɛ kɛ Alla yala, fɛɛ sa n na wo la feu! Ha bi, n sɔndɔmɛ ma n yiliki ko-yogomɛ kɛla ko la hali!” 2Minnu sɔnɛ Pɔli dafɛ, Saraka-Masɔla-Kun-Tigi Ananayasi ya a fɔ wonu ye ko anu ni Pɔli dɛ ratii. 3Pɔli ya a fɔ saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ ye ko, “Ile nafigi, i manɛ iko dandan magbɛnɛ. I sɔn ma kin. Ado Alla si ile gbesi, yɔ! I siginɛ nyɔ nde kitila Nɛbi Musala tɔn rɔ kɔnɔ i ya a fɔ mɔgɛnu ye ko anu ni nde gbesi. I ya Allala tɔn le tinya wo la!” 4Minnu sɔnɛ Pɔli dafɛ, wo do ya a fɔ a ye ko, “I ye Allala saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ le manyinina wo la. I ma wo lɔn?” 5Pɔli ya anu yabi ko, “N kɔrɔnu, n ma a lɔn ko saraka-masɔla-kun-tigi-wɛ le nun. Ado a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko n kana kuma-yogomɛ fɔ mala kun tigi ma.” 6Pɔli ya a yen ko dan-nafarɛ ye nyama tɛma, a fan kelan Sadusi, a fan kelan fanan, Farisi. Woletɔ a gbele-gbelenta kun tiginu tɛma ko, “N kɔrɔnu! Farisi le nde la. Ado n fa fanan, Farisi le. Anu bi n kitila min ma yan, wo le ko furi-lawuli-yigi ye n ma!” 7A ya wo fɔ nkɛkuna, Farisinu anubɛ Sadusinu wulita sɔsɔli sala. Dan-nafarɛ donta nyama tɛma. ( 8Ado Sadusinu ko furinu ti wuli ka bɔ sayɛ rɔ. Anu ko melika sa, ado niyi sa. Kɔnɔ Farisinu lara wo ko sawɛ bɛɛ la.) 9Woletɔ sɔnkɔ-sɔnkɛ koloyara. Tɔn-karan-mɔgɛ do minnu bi Farisinuna dina rɔ, wonu sɔra ka sɔsɔli ba kɛ ko, “Ni kei kɛ ara ko-yogomɛ kɛ, male ma wo yen! Tumado tonyɛ le, nima-fan do ara kuma a ye nun, ni wo ma, melika.” 10Sɔsɔli warata ha kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wo kilanta ko tumado, anu si Pɔli rafarafara iko kura-kore. Woletɔ a ya a fɔ ala kɛlɛ dannu ye ko anu ni ta Pɔli bi nyama tɛma ka ta a la bariki rɔ anu ti kɛ a ma kan min. 11Suyi wo rɔ, Mari sɔra Pɔli dafɛ, a ko, “I ni i kerintɛya! I wara sereyɛ bɔ n ye Yerusalɛm yan nya min, a fɛrɛ sa fɔ i ni wo nyɔgɔn ma n ye Romu fanan.” 12Wo banda kɛ, Yahudiya donu ya anu nadɛn ka ko-rabɛn-kɛ. Anu ya anu dato ko anu ti fen dɔn ka anu min, ni anu ma Pɔli faga fɔlɔn. 13Minnu ya koe kɛ rabɛn anu nyɔgɔn tɛma, anu siya mɔgɔ bi-nani ko. 14Donu tara saraka-masɔla-kunyɛnu anubɛ anuna kun tiginu bara. Anu ko, “Ma dama ara ma dato ko ni ma ma Pɔli faga, ma ti fen dɔn. 15Woletɔ wole kun-tigi-toenu ni sarakanɛ lata Romu kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wara. Wo ni a ma iko wo ye a fɛ le ka Pɔlila koe fɛsɛfɛsɛ a kilɛ fɛ. Wo ni a fɔ a ye ko a ni ale Pɔli latenbi wo ma. Male si ma rabɛn ka a faga kilɛ la.” 16Kɔnɔ Pɔli berennɛ ya yanfɛ kɛ lamɔɛn. Woletɔ anu ya Pɔli lamara bɔn min na bariki rɔ, wo tara nyɔ ka a rakaran a ye. 17Nba, Pɔli ya kɛlɛ-den-kunyɛ do kele ka a fɔ a ye ko, “Ta keminɛ kɛ la kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wara. Koe do fɔ-sɔgɛ ye a la a ye.” 18Kɛlɛ-den-kun-tigi tara a la ala kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wara. A ko, “Pɔli min bi yele la, wo le ko n ni na keminɛ kɛ la i wara. A ko kumɛ ye a bolo ka a fɔ i ye.” 19Ale kɛlɛ-den-kun-tigi-ba tara keminɛ wo la a dan na ka a manyinika ko, “Nfen fɔ-sɔgɛ ye i la?” 20Keminɛ wo ko, “Yahudiyanu bara a rabɛn ko sina, anu ni i madiya ko i ni Pɔli lata anuta kun tiginu ma. Anu bi a mala iko kun tiginu bi ala koe fɛsɛfɛsɛla a kilɛ fɛ. 21Mɔgɔ bi-nani nyɔgɔn bara anu dato ko ni anu ma ale Pɔli faga, anu ti fen dɔn ka anu min fɔlɔ. Anu tabɛnnɛ kaka ka kɛ a ma kilɛ la. Anu bi ile makɔnɔna ka a lɔn ni i ye min fɔla. I yandi, i kana sɔn anu ye.” 22Kɛlɛ-den-kun-tigi-ba wo ko, “I kana a fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ye ko i wara kɛ fɔ n ye.” A ya keminɛ boloka. Wo tara. 23Nba, kɛlɛ-den-kun-tigi-ba ya ala kɛlɛ-den-kun fila kele. A ko, “Wo ni kɛlɛ den kɛmɛ fila (200) bi, anubɛ so-laburila bi-wɔrɔnfila (70), anubɛ tanba-tigi kɛmɛ fila (200). Anu ni anu tabɛn ka ta Sɛsariya bi suyi rɔ mɔgɛnu-sun-wati (9 pm). 24Wo na soee donu na Pɔli ye. Wo ni a kandan kilɛ la alako a kɛndɛ ni ke Sigisɔn-Mansa Filikisi ma.” 25Wo kɔma, kɛlɛ-den-kun-tigi-ba ya kɛdi sɛbɛ ka le. A ko, 26“Nde, Kalodiyasi Lisiyasi ye ile Sigisɔn-Mansa-nyimɛ Filikisi kɔndɔnna bɛrɛkɛ! 27Yahudiyanu ya kei kɛ bira. A tora doni anu ni a faga. N ya hɛnkili sɔrɔn a ma ko Romu kɛ le, woletɔ mabɛ nna kɛlɛ dannu tara ka a bɔ anu bolo. 28Anu bi a maburila koe min na, n bi a fɛ ka wo lɔn nun. Woletɔ n tara a la anuna kun tiginu bara. 29Kɔnɔ n ya a yen ko a ma ko-wo-ko ma a si faga minna ko la, hali ka a ladon yele la minna ko la. Anu bi a maburila anuna dina tɔnla ko la dɔrɔn. 30A fɔra n ye ko Yahudiyanu bi yanfɛ donna a ma. Woletɔ n ya a latɛgɛ kelenna, ko ka a lata i ma. N ya a fɔ a maburilɛnu ye ko ni koe min bi anu kɔntɔ ale kan ma, anu ni wo fɔ ile yala.” 31Kɛlɛ dannu tara Pɔli la suyi wo rɔ fɔɔ Antipatari soe burɔ iko a fɔra anu ye nya min. 32Wo banda kɛ, kɛlɛ dan minnu tara anu kian la, wonu sɛgira anuna bariki rɔ. So-laburilɛnu tara Pɔli la. 33Wonu tara Pɔli la ha Sɛsariya soe burɔ ka a don Sigisɔn-Mansa Filikisi bolo. Anu ya kɛdi fanan don a bolo. 34Sigisɔn-mansɛ ya kɛdi wo karan. A ya Pɔli manyinika ko, “I bɔra nyamanɛ mintan tɔ?” A ya a lɔn tumɛ min ko a bɔra Salesiya nyamanɛ le tɔ, 35a ko, “I maburilɛnu ba ke yan tumɛ min, n si n tole masɔ ila kumɛ la worɔ.” Wo kɔma, a ya a fɔ ko kandannɛnu ni Pɔli mara bolɔn la Mansa Hɛrodi ya min sɔ nun.


text: 1Woletɔ nde, Pɔli min bi yele la Marita wɔlɛla ko la, n bi wo madiyala ko wo ni tagama iko a kakɛn, Allata mɔgɔ yabɔnɛnu ni tagama nya min. 2Wo kana a lagbɛlɛya wo nyɔgɔn kuma fɔ ka famayigiyɛ kɛ wo nyɔgɔn ye a nya bɛɛ ma. Wo ni wo munyu wo nyɔgɔn kɔrɔ keninteyɛ rɔ. 3Wo ara ma na kelan la Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ min kɛ, wo ni wo raya ka to kan kelen tɔ yisi-kimɛ rɔ. Ado yisi-kimɛ wo si wo latugun wo nyɔgɔn na. 4Bagbu kelen de ma dama la. Ado ata Ni Sɛnimɛ kelen de ma bolo. Alla ara ma kele yigi kelen de ma. 5Mari kelen de ma kuma, ma bɛɛsi dɛnkɛninyanɛ min ma kɔni. Ado ma bɛɛsi batasira tɔgɔ kelan wo le tɔ. 6Fa kelen de hadama dan bɛɛ bolo, Alla min bi ma dama kun na kɔni. Wo le ye wɔlila ma dama yisi rɔ ka ata wɔlɛ kɛ male bolo. 7Ma dama ara kɔ-fan do sɔrɔn Mari bolo kɔnɔ bɛɛtɛ ye a dan na iko Kirasiti ya a rabɛn nya min. 8Iko a sɛbɛnɛ nya min fɔlɔ nun ko, “A yɛlɛta san ma tumɛ min, a tara mɔgɔ-biranɛnu na a bolo nyɔ. A ya kɔ-fan di mɔgɛnu ma.” 9Nba, ma ti ke a fɔla ko, “A yɛlɛta san ma,” ni a ma yigi dugu kole kɛ kuma nun fɔlɔ. 10Woletɔ Yisa kelan min yigira, Yisa kelan wo le yɛlɛta san kole rɔ pon alako a ni taran duninya kan tinɛ bɛɛ rɔ. 11Ale le ya “kɔ-fan di mɔgɛnu ma.” A ya donu ma Kirasitita kilayɛnu na ka donu ma nɛbinu na. A ya donu ma kibara-nyima-fɔlɛnu na ka donu ma mɔgɔ-manugunɛgɛlɛnu na minnu si mɔgɛnu karan Allala kumɛ ma. 12A ya kɔ-fan kɛnu di le alako Allala mɔgɛnu-tabɛnnɛ ni taran Allata wɔlɛla ko la. A ya wo ma le alako Kirasitita chɔchi ni sabati. 13Wɔlɛ kɛ ni to tala yarɔ ha ma dama ni to kan kelen tɔ dɛnkɛninyɛ fɛ ka Allata den Yisa wara-koe lɔn. Ma si ma mɔgɔ-kanbalinɛnu na worɔ ka to koloyala ha Kirasiti ni taran ma yisi rɔ a nya-bɛrɛbɛrɛ ma. 14Nba, wo kana ma dennɛnu na tun ka to finki-fankala. Wo kana ma iko fɔnyɔ ye kulɔn latonko-tankala nya min. Woletɔ hallitorenu ba anu taya ka wo yanfa karan-kurɛ la tumɛ min, anu kana wo lasama kilɛ ma. 15A fisa, ma ni to tonyɛ fɔla ma nyɔgɔn ye keninteyɛ rɔ alako ma ni ma iko Kirasiti min bi ma kunyɛ la. 16Ma bagbuyi bɛɛ latugunnɛ a nyɔgɔn na iko a kakɛn, a ni ma nya min ale bolo. A sɔlɔmɔnya kelen-kelennamɛ-bɛɛ ye wɔlila iko a bɛnnɛ a ni wɔli nya min. Woletɔ a ye koloyala le ka a nyɛrɛ lasabati keninteyɛ rɔ. 17Marita kilayɛ le kɛ la n bi min nagbɛlɛyala wo kuma gben! Wo kana tagama tun iko Alla-batobɛlɛnu. Wonu miriya manɛ fuyi le la. 18Anu hɛnkili ye pinpi rɔ. Alla ye nimayɛ min dila male ma, anuta woo sa wo rɔ bawo anu ma ko-wo-ko nya-yen anuna yisi-gbɛlɛyɛ bolo. 19Anu si kisimiriya-koenu ma bawo anu ti miliya mumɛ! Anu bara anu nyɛrɛ ma yabatoenu na ka ko-yogomɛ su bɛɛ dan natenbi. 20Wole ma Kirasiti wara-koe karan wo nya. 21Wo ya a wara-koe lamɔɛn tumɛ min ka ma aletɛ la, wo ya ata tonyɛ le karan, wo ma? 22Woletɔ wo ye tagamana wo kɛ-nya-kɔrɛ min tɔ nun, wo ni wo boloka. Kɛ-nya-kɔrɛ wo ya miriya-yogomɛnu don wo yisi rɔ min ya wo lasama kilɛ ma. 23A fɛrɛ sa fɔ wo yisi anubɛ wo hɛnkili ni kuraya tun feu! 24Fɔ wo ni kɛ-nya-kurɛ bi min nadannɛ iko Allatɛ ye nya min. Mɔgɛ min si kɛ-nya-kurɛ bi, wo si gbɛ ko wonu telennɛ Alla yala. Ado wo bɛɛ sɛninyani de! 25Wo kana foninyɛ fɔ tun! Bɛɛ ni tonyɛ fɔ anu nyɔgɔn ye bawo Kirasiti bagbu kelen de ma dama la. 26Ni min diminyanɛ mɔgɛ ma, a kana sɔn, ala diminyɛ ni a ladon hakɛ rɔ. A diminyanɛ kana telen gbɛn, 27min si a ma, a ni fɛrɛ di Setanɛ ma. 28Ni min bara duru kankanyɛ la, wo ni kankanyɛ boloka ka a sɛbɛ don wɔlɛ ma. Wo si a ma, a ni ke a nyɛrɛ-beli-fannu sɔrɔnna ka bolo-kolɔnnu fanan dɛnbɛ. 29Wo kana kuma-dumanɛnu fɔ kuma tinɛ, fɔ mɔgɔ-dɛnbɛn-kumɛnu dɔrɔn! Wo si ko nyinya mɔgɛnu ma ka duwɛ lana wonu ma minnu bi anu tole masɔla wo kan la. 30Mɔgɔ kana Allata Ni Sɛnimɛ ladiminya bawo ata Ni Sɛnimɛ le Allala tamasere la wo kuma ko a halalɛ le wole la. Tamasere le ale ata Ni Sɛnimɛ la ko Marita Tele wa na, a si ma hɔrɔya wulɔn. 31Nyɔgɔn-kɔn wo, yisi-bɔɛ wo, diminyɛ wo, wo ni wonu boloka. Wo kana nyɛɛ mɔgɛnu ma ka mɔgɛ manyini ado wo kana ni-yogoyɛ kɛ wo nyɔgɔn na. 32Wo ni wo nyɔgɔn bira a nyimɛ la ka wo nyɔgɔn makoto iko Alla ara wo makoto nya min Kirasiti baraka rɔ.


text: 1Ma ye kɛdi kɛ sɛbɛla wo ma ka a tɛgɛ wo “Kumɛ” ma min si nimayɛ di mɔgɛnu ma. “Kumɛ” wo ye nyɔ kebi duninya dabirɛ. Ma ara a lamɔɛn nun, ma ara a yen ma yɛ la, ado ma ara a mafɛlɛn ka ma bole maga a la. 2Nimayɛ kɛ bɔra gbɛ rɔ tumɛ min, ma ya a yen feu! Woletɔ ma ye kumala ala ko la ka habadan-nimayɛ wo wara-koe fɔ wo ye. Niyi wo ye Fa Alla fɛ nun, ado ale le ya wo labɔ gbɛ rɔ ma ye. 3Ma ara min yen ka a lamɔɛn, ma ye wo lela ko fɔla wo ye alako wo si kofu ma ma nya min. Ta-nyɔgɔnyɛ ye ma bolo ma Fa Alla anubɛ ala den Yisa Kirasiti fɛ gben! 4Ma ye kɛ sɛbɛla alako mala sewɛ ni kanbali ma nyɔgɔn fɛ. 5Nba, ma ara sarakanɛ min namɔɛn Allala dan la ka a lake wo ma, wo le kɛ la. A ko Alla, waan le. Pinpi sa a rɔ hali! 6Ni ma ko ma ye ta-nyɔgɔnyɛ kɛla a fɛ kɔnɔ ma ye tagamana pinpi rɔ, ma ye foninyɛ fɔla worɔ. 7Ado ma sa ko-latelennɛ kɛla kɔnɔ ni ma tora waan rɔ iko ale ye waan rɔ nya min, ta-nyɔgɔnyɛ ye ma bolo ma nyɔgɔn fɛ worɔ. Ado Allala den Yisa yele si ma sɛninya ka ma bɔ ma hakɛ bɛɛ rɔ. 8Ni ma ko ma ma hakɛ kɛ, ma ye ma nyɛrɛ yanfala. Tonya sa ma yisi rɔ hali! 9Ni ma ya ma sɔ ma hakɛ la Alla ye, a si ma sɛninya ka ma bɔ mala ko-yogomɛ-bɛɛ rɔ. Ado ale min telennɛ, a ye wo le mala. A si ma hakɛ makoto. 10Ni ma ko ma ma hakɛ kɛ, ma ara Alla ma foninya-fɔlɛ la. Ado ni wo le, Allala kumɛ sa ma yisi rɔ worɔ.