text: 1Mini Pɔɔlu, m woori dansaraka nu, Yesu Kristo ni ambɛrɛ bo am ti má Yudafɔm n dɛɛ ti wɔ. 2Nahɔrɛ, m niɛ ka am ati kabo Nyɛmɛ asi m aŋunfɔ ka m yo ahin juma n ma am ni. 3Nyɛmɛ yo yiiri deke bo i wo i ahorembaa su n akere m, bo i koro ka i yo i na be si má i ni. Ma du mɔ akɛrɛ i jɔrɛ kaan akere am. 4Nzɛn am kaanri kadasi n bo ma kɛrɛ i ni, am ŋu kabo m koro siiri Kristo ŋusu jɔrɛ kɛrɛ bo i wo asiri nu ni. 5Dawa saŋga ni, Nyɛmɛ ayo ayi má nyini asiri nu jɔrɛ n akere má adamande be. Ama, kisa, Nyɛmɛ ma i Awiɛwiɛ Casi n ayi i akere minɛm bo wɔ yi bu ka bu yo i jaramasam, ni i nɔaniɛ kanfɔm n a. 6Asiri bo i wo bɛrɛ n la ka, ya de labari kpa n na ya ni Yesu Kristo ayo kun n dɛɛ ti, bo bu ti Yudafɔm, ni bo ti má Yudafɔm, ya kɛrɛ sáŋga nya deke n bo Nyɛmɛ fá ma i minɛm, na ya sáŋga yo i minɛm, na ya sáŋga nya deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i fá ma i minɛm ni. 7Nyɛmɛ ahɔrɔma n dɛɛ ti, wɔ ce m aceeri ayi m ka m yo i labari kpa n amusuisufɔ, ye wɔ ma m yiko ka m fa yo i juma ni. 8Nyɛmɛ minɛm n nu, mini ti bu kɛrɛ kaan, ama, haari ni nyini n kɛrɛ ni, Nyɛmɛ ayi m ama m ahin atin n ka m kɔ kan i labari kpa n jɔrɛ kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, na bu si sakpa bo Kristo ayo i, na be koro si má i kɛrɛ bu ni. 9Na wɔ kaaki ama m atin ka m ma sɔnɔ kɛrɛ ŋu sa bo minɛm si má i, na Nyɛmɛ koro ka i yo i na i yo yiiwa. Nyɛmɛ yiiri deke n kɛrɛ a, na wɔ bita nyini asiri nu sam n bo i koro ka i yo i, i ahore su dawa ni. 10Deke n bo i ti na i yoori sɔ n la ka, nzɛn nfaŋgafɔm ni yikofɔm bo bu wo aŋgoro n ŋu ka minɛm bo bu ti Yudafɔm, ni bo bu ti má Yudafɔm n abo kun ayo Kristo jama ni, ka kisa bu sí alecira barasu barasu bo Nyɛmɛ la i na i la má aŋusu ni. 11Nyɛmɛ yoori nyini kɛrɛ, kabo dawa na i sunsun ka i yo i ni, ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ ti, ye i ma i kɛrɛ yoori yiiwa a. 12Kabo ya yo Kristo yarada na ya ni yiri ayo kun ni, nyini ma ya la ahoresi koro ba Nyɛmɛ nyunu na ya soro má sɛrɛ n a. 13Nyini ti, m sere am wɔ, má am ma am ŋuniɛ yɔrɔki am, fa kɔ wahara n bo m sudi i ambɛrɛ dɛɛ ti ni, i ti deke bo i wura am kpiri wɔ. 14Nyini kɛrɛ dɛɛ ti ye mini Pɔɔlu kutu sere ya Si Nyɛmɛ ma am n a. 15Yiri ti lamɔsi kɛrɛ bo i wo aŋgoro ni asiɛŋgu n kɛrɛ Si a. 16M nyɛmɛsere la ka, i la jirima woowa bo i la má aŋusu n dɛɛ ti, i Awiɛwiɛ Casi n ma am nya yiko bambaka am ahore su, 17na kabo am yo Kristo yarada ni, i wo am ahore su, na m kaaki sere i ka am la koro nahɔrɛ su, na am jina kenken, fa kɔ koro n bo am la i n su. 18Adena am ni Nyɛmɛ minɛm kɛrɛ saŋga fiiti ni anyumboro, na am si kabo Kristo koro am agaya, ni kabo i koro la má aŋusu ni. 19M nyɛmɛsere bekun la ka, i ma am kaaki si kabo Kristo koro am ni, haari ni bo adamande koro si má nyini koro n bo i la má aŋusu ni, na m sere i ka i ma am woowa kɛrɛ ti kabo yiri Nyɛmɛ woowa ti barasu ni. 20Nyɛmɛ yiko n bo i wo ya ahore su suyo juma n dɛɛ ti, i koro yo deke n kɛrɛ ma ya tara kabo má ya sunsun ka ya sere i barasu ni. 21Nyɛmɛ ti ye ni ka ya kansi i saŋga kɛrɛ saŋga, yɛrɛ kɛrɛ bo ya ti Kristo jama n na ya ni Kristo ayo deke kun ni. Ami.


c: text/html

text: 1Na nôbi Piyêr ôbi jé wo Jésu Krist a lê magtubu hende to hen béŋge kenbay ɓiɲé ka Emen terêŋge bi kené yi kari ka ken ô débé aɲ usuriɲ sa iyé Pônt a men, Galati a men, Kapadôs a men, Asi a naɲ Bitini a hen a men hen. 2Ibarna Emen na terêŋge mega wo ôbi na genge tumô hen iyôŋ. Aɲ ôbi ɗéŋge ken yi naɲ jeŋgêrŋge sa kibi Tini aɲ bi kené li tôô Jésu Krist men, bi ôbi ré peléŋge naɲ kwôbriri a men. Bi bô derê wo Emen naɲ bô jalê wori baa naɲ ken damaŋ. 3Na liɲge Emen woɲ Iba Kelma wona Jésu Krist dosé. Wôsa sa kibi bô derê wori wo li aɲ yi mega nana yêɲ ɗaŋ iyôŋ sa kibi jê sé wo Jésu Krist kamɲê perê ɓiɲé ka may a hen. Ôbi a, nana bi bôrna wo nana uɲé gelê naɲ ɗi. 4Aɲ nana hôn wo nana ôriɲ naɲ aŋgaɲ uɲé ka Emen gem béna ka yi derômaraŋ a hen men. Are bay ka hen na, na aŋga a mêniɲ ré men, a ɓeré kar ré men, a dôriɲ bôrê ré a men. 5Na sa kibi ayê bôô woŋge aɲa Emen né geméŋge naɲ néé wori aɲ bi kené uwôɲiɲ gelê wo ôbi a yêgê sari wulê wo sa terare a kerê hen. 6Sa kibi ari uɲé kaŋge bay ka yi derômaraŋ a bay ka hen na, hena haw hen aŋgaɲ sélé ka gay gay ré béŋge bô emê kôba, ken li yi derê hen. 7Wôsa lôr wo na lari wo a mêniɲ hen kôba, bay sééli bô tare a wô hôniɲ, derêri. Iyôŋ ba, ayê bôô woŋge dô damaŋ ɗê lôr aɲ bay sééli bi ciré hôniɲ derêri. Ôbi dema kené uwôɲiɲ ayê kibi men, heramê naɲ damɲare Wulê wo Jésu Krist a buloɲ heraɲ hen. 8Ken gili naɲ turŋge ré tô kôba, ken geyri. Men, bi wo ken gili ré hen kôba, ken bi bôrŋge sari a men. Na ôbi á, kené li yi derê wo dami ɗê sa kiriɲ hen. 9Wôsa ken uwôɲ aŋga na ken bi bôreŋge sara kené uɲé hen na, bay a na gelê. 10Tumô ba, bay kibi Emen na kôbe tôri ciré henê na ba ré na iyeŋ a Emen ré gôliɲ naɲ ɓiɲé ba? Na ôbi á, bay na ré uwôl béré tumô biɲ ɓiɲé gengiɲ sa bô derê wo Emen na ɓu sa têri wô sarŋge hen. 11Tini Krist to yi bôrji a hen na kôlji tumô mega wo Krist, kwo Emen dôri hen ré geliɲ gusiɲ pa dem aɲa ôbi ré uɲé hini emê tô. Bay kibi Emen bay ka hen, kôbe ciré henê wulê wo are bay ka hen ré saɲ men, bay ré liɲ na iyeŋ ba a men. 12Emen kôlji iyôŋ ba, béré kwôlo bay ré uwôl hen na, ré yi gengiɲ sarji ré niɲba, ré yi gengiɲ na sarŋge kenbay ɗi. Haw hen ɓiɲé ka ulêŋge béré Kwôlo Dôri hen na, bay kelêŋge na kwôli are bay ka hen. Bay na kôl na naɲ néé wo Tunu toɲ hendi bô bôrê to Emen na joɲ hen. Manê ka derômaraŋ a kôba, gey bi ciré henê are bay ka hen men. 13Sa kibi are bay ka Emen li béŋge hen na, ɲanêŋge yerŋge wô liɲ jé biɲ Emen men, ken mô tu geɲ men, ken erem sa aŋga ɗaŋgi a ré niɲ a men, niɲba, ken erem na sa ka dôri ka ka uɲé Wulê wo Jésu Krist a buloɲ heraɲ hen ɗi. 14Aɲ haw hen na, biɲge Ibareŋge Emen kwôlê yôôd wôsa tumô kiriɲa na ken hôn Kwôlo Dôri ré tô hen na, lê aŋga habiɲ a na ɓeré bôrŋge, aɲ haw hen ken hô li ré niɲ. 15Mega wo Emen wo uwôgêŋge bi kené yi ɓiɲé kari yi naɲ jeŋgêri hen iyôŋ na, kenbay kôba, ken yi naɲ jegêrŋge hen iyôŋ men naɲ jé lêreŋge kêm. 16Bay na li bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Yéŋge naɲ jeŋgêrŋge wôsa nôbi Emen en yi naɲ jeŋgêren.» 17Kiriɲa ken uwôl Emen ba, ken uwôgeri Ibarni. A iyôŋ ba, ken kemnaɲ tini aɲ bi jé lêreŋge yi kwo dôri kwôy wo ken baɲ sa terare a nà tô. Wôsa Emen jô kwôlê sa ɓiɲé i i ba, naɲ jé lêriji jé lêriji ɗiba, ôbi dô tu kwôni ré. 18Ken hôn mega wo Jésu Krist ré jô sarŋge tô hara woɲ ɗéɲ iyôŋ wo môɲêrŋge na geléŋge hen. Ôbi na jô sarŋge na naɲ gursu ley, lôr ley ka a mêniɲ hen né, 19niɲba, ôbi na jô sarŋge naɲ kwôbri Krist wo gôliɲ sa are kêm hen. Ôbi yi mega kema kwormo wo bay duu liɲ sarga iyôŋ. Ôbi yi naɲ jeŋgêri aɲ ani kani ka habiɲ naɲ yiri. 20Tumô kiriɲa tô terare na ɗiɲ né tô kôba, Emen na dôôri niɲ aɲ haw hen kôba, Emen yêge sari wô derê woŋge. 21Na sa kibri aɲa kené biɲ bôrŋge sa Emen wo biri ji si kamɲê aɲ ayiɲ kibri hen. Na ôbi á, kené ay bôrŋge biɲ Emen men, ken bi bôrŋge sari a men hen. 22Mega wo ken yi naɲ jeŋgêrŋge sa kibi bê kwôlê woŋge sa kwôlo Emen woɲ tiri hen na, li kwôy wo ken gey yênêrŋge. Iyôŋ ba, ken geyji damaŋ hen iyôŋ yôôd naɲ bôô pôn. 23Wôsa ken yêɲ ɗaŋ naɲ néé wo kwôlo Emen wo biɲ ɓiɲé gelê aɲ yi naɲ kwini men, a mêniɲ ré kwôy a men hen. Emen woɲ ôbi merê naɲ kwini a na béŋge gelê bi wo hen ɗiba, na gawra wo a ma hen né. 24Liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Gawrê kêm yi môɲ kalmê hen iyôŋ, bayrareji yi môɲ béé gurô iyôŋ, bay hay aɲ bééreji heriɲ. 25Niɲba, kwôlo Kelma Emen ba, a kerê ré kwôy .» Kwôlo Emen bi wo nini kôl kwôli hen na, na Kwôlo Dôri wo bay na ulêŋge béréri hen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Saŋga bo Apolosi toko wo Kɔrinto miɛ kpiri n nu ni, na Pɔɔlu anati abara ayɛ dɔ dɛɛ ahɛmɛ miɛ miɛm n kɛrɛ su, haari na wɔ kɔ aju Ɛfɛso miɛ kpiri n nu. Dɔ na wɔ kɔ atu Yesu susufɔ nbem, 2na wɔ bisa bu ka, “Saŋga bo am yoori yarada ni, Awiɛwiɛ Casi n awura am ŋu?” Na ba bɔ i nu ka, “Ai, ya nya ti má ka Awiɛwiɛ Casi wo bɛrɛ mmɔɔ.” 3Dɔ na Pɔɔlu abisa bu ka, “Ye nzu Nyɛmɛ nzue ye bu biɛɛri am a?” Na ba bɔ i nu ka, “Bu biɛɛri ya Yohane dɛɛ nzue biɛɛwa n wɔ.” 4Na Pɔɔlu ase bu ka, “Yohane nzue biɛɛwa n bu la ka, minɛ kaaki bu wo na bu yaki bu satiɛ wɔ. Na wɔ se minɛm n ka bu yo sɔnɔ n bo i wo i sin suba n yarada, yiri la Yesu.” 5Bu tiiri nyini n sɔ wieeri ni, na ba biɛ bu Nyɛmɛ nzue ya Mibiɛ Yesu n dɛɛ duma nu. 6Na Pɔɔlu afa i saa anana bu ŋu, na Awiɛwiɛ Casi n awura bu ŋu. Na ba jɔjɔ aniɛ barasu barasu nbem, na ba kan Nyɛmɛ nɔaniɛ akere minɛm. 7Bu kɛrɛ kɔ yasuuri nbiɛsɔm buru ni nnyɔ ɔ. 8Na wɔ wo dɔ haari sara nsan, na Ŋumiyi cɛɛn kɛrɛ, na i suwura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu, na i sukan kere bu fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n su ni ahoresi, na i ni bɛrɛ subo anzama, na wɔ boro i nyi akere bu ka, kabo i kan n ti nahɔrɛ wɔ. 9Ama, na bu nbem afa ahorembaa kekereke, na ba kete ka bu yo má yarada. Na ba jɔjɔ jɔrɛ tiɛ fa kɔ Mibiɛ n dɛɛ atin n su, jama n kɛrɛ nyunu. Nyini ti, na Pɔɔlu ayaki bu, na wɔ fa yaradayofɔm n afite akɔ Tiranusi tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ bambaka n nu, na i ni bɛrɛ sutiɛn bu nɔɔ subo anzama, fa kɔ Yesu dɛɛ atin n su cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn. 10Pɔɔlu bitaari i sɔ ɔ, haari afɔ nnyɔ, na minɛm kɛrɛ bo bu wo Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu n ati Mibiɛ n nɔaniɛ ni, bo bu ti Yudafɔm, ni bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ. 11Na Nyɛmɛ ama Pɔɔlu ayo alekutura sam bo bu la má ŋusu. 12Haari na sanvuinm ni suturam kɛrɛ bo ba kan i ŋuniɛ, na bu fa kɔ nana tukpakifɔm ŋu, bu nya laifiɛ wɔ, na ajinim fite yaki minɛm bo bu wo bu ŋu ni. 13Na Yudafɔm nbem bo bɛrɛ gusu nati jeŋgbe fɔn yi ajinim fite minɛm ŋu ni, aboro bu nyi ka bu fa Yesu duma n fɔn yi ajinim. Bu ŋa, “Yesu n bo Pɔɔlu kan i jɔrɛ n dɛɛ duma nu, ye m se am ka am fite yaki sɔnɔ n a.” 14Yudafɔm minɛ nso nbem nati yo nyini sam n a. Bɛrɛ la Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm n kɛrɛ kpiɛn be bo bu fere i ka Sikeva n dɛɛ nbaabiɛsɔm ni. 15Ama, na ajini n ase bu ka, “M si Yesu, na m kaaki si Pɔɔlu, ama, ye ambɛrɛ la ŋma n wɔ?” 16Na sɔnɔ n bo ajini n wo i ŋu ni, atɔ bu ŋu na wɔ kunma bu kɛrɛ faŋga, na wɔ bo bu na wɔ ma bu mandim, na ba ŋmati afite i dika n nu bu bu ŋgbɛɛn. 17Saŋga bo Yudafɔm ni minɛm bo bu ti má Yudafɔm na bu wo Ɛfɛso miɛ kpiri n nu n kɛrɛ tiiri nyini sa n sɔ ni, na sɛrɛ ati bu, na ba kansi Mibiɛ Yesu n duma agaya. 18Na minɛ dɔŋgu bo ba yo yarada n afite ajina, na ba kan bu ŋgasim ni bu satiɛm kɛrɛ bo ba yo bu n akere jama ni. 19Na minɛ dɔŋgu bo bu nati yo boboyaya juma n afa bu boboyaya kadasim ni, na ba tiɛn bu nɔɔ jama n kɛrɛ nyunu, na ba yara bu kɛrɛ. Kadasim n kɛrɛ bo bu yaraari bu ni, i ŋwaa sunnu agaya, bu buuri i akunta, i kɛrɛ kɔ yasuuri bu dɛɛ jɛtɛ ŋwaa akpii aburunu wɔ. 20Nyini n dɛɛ ti, na minɛ beberebe ati Mibiɛ n nɔaniɛ ni, na wɔ sandi abara yɛ ni faŋga. 21Nyini n kɛrɛ sin, na Pɔɔlu afa sunsunni ka i kɔ Makɛdoniya ni Akaya dɛɛ awɔrɛm n nu, na i nya sin kɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu. Na wɔ se ka, “Nzɛn m nya ŋuuri m natiiri n kɛrɛ nyaari, wɔ yo daka ka m kɔ́ Roma miɛ kpiri n nu gusu.” 22Na wɔ sunma i bukafɔ nnyɔm ni, bɛrɛ la Timoti ni Irasitusi ka bu kɔ Makɛdoniya, na yiri aka Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu, ayo lennyɔ. 23Nyini saŋga n ye Mibiɛ n atin n su su n ayo jɔrɛ agaya Ɛfɛso miɛ kpiri n nu n a. 24Jɛtɛ tunmi be yo wo dɔ, bu fere i ka Demetirɔsi, i fa jɛtɛ wɔ, na i fa yo sɔɔ kan kanm, bu ti ka amɔɛ n bo bu fere i ka Atɛmisi n wɔ, na i sufa tɔ ma minɛm. Na minɛm bo bu yo nyini juma n anya kpɛrɛ beberebe afite nu. 25Tɔ, na yiri Demetirɔsi afere minɛm bo bu yo nyini juma atiɛn bu nɔɔ, na wɔ se bu ka, “Njam, am si ka ya nya ya dɛɛ ajɛkɛ kɛrɛ fite ahin juma n bo ya yo i n nu wɔ e. 26Yiri Pɔɔlu ni, kisa, am aŋu i e, am ati kabo wɔ koro akan ateke minɛ beberebe nyi ni, má bo bu wo Ɛfɛso fɛn ŋgumi, ama, ni bo bu wo Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu kɛrɛ, i ŋa amɔɛm bo adamandem yo bu n ti má nyɛmɛ ni. 27Nyini n bo i wo su ni, nzɛn ya yakiiri na i yó sɔ ɔ, ya juma n bo ya yo i ni, i ká ŋgbɛɛn wɔ. Má nyini ŋgumi, ama, minɛm fá má ya amɔɛ kpiri Atɛmisi sɔɔ n yo má pui, dama yiri Atɛmisi n ye minɛm bo bu wo Esiya awɔrɛ n nu ni durunya n nufɔm kɛrɛ su yiri wɔ. I nya yoori sɔ, Atɛmisi fún nyini jirima n wɔ lɛɛ.” 28Jama n tiiri ahin jɔjɔɔwa n sɔ ni, na yaa ati bu, na ba tiɛn kpa, bu ŋa, “Yɛrɛ Ɛfɛsofɔm dɛɛ amɔɛ Atɛmisi ni, yiri ti yikofɔ a.” 29Na miɛ n abo nu, na minɛm suyo naŋmiɛ. Na jama n akaba akɔ atara Gayosi ni Arisitakusi, bɛrɛ bo bu suuri Pɔɔlu su fiteeri Makɛdoniya baari ni. Na ba cin bu akɔ tiɛntiɛnbunɔɔ fofoe paa n nu. 30Má Pɔɔlu ni i tii koroori ka i kɔ deke bo jama n atiɛn bu nɔɔ n wɔ, na i jɔjɔ bu dɔ, ama, yaradayofɔm n asoro má i su. 31Haari na nyini awɔrɛ n nu yikofɔm bo bu ti i danfom n asunma asere i jande ka má i kɔ tiɛntiɛnbunɔɔ fofoe n nu. 32Nyini saŋga n kɛrɛ ni, bu nyunu ata, na jama n sutiɛntiɛn, suyo naŋmiɛ, nbem ŋa sɔ, nbem gusu ŋa ahin, ama, bu dɔŋgu asi má deke n bo i ti na ba ba atiɛn bu nɔɔ ni. 33Na Yudafɔm asun sɔnɔ be bo bu fere i ka Alɛkizanda n adu jama n nyunu, nyini dɛɛ ti, minɛ nbem sunsun ka yiri faari nyini sam n kɛrɛ baari a. Dɔ na wɔ yɛ i saa su ka jama n yaki naŋmiɛ, na i sukan na minɛm si deke bo i wo nu. 34Ama, saŋga bo bu faari nu ka i ti Yudafɔ ni, na bu kɛrɛ atiɛn kungerekun, bu ŋa, “Yɛrɛ Ɛfɛsofɔm dɛɛ amɔɛ Atɛmisi ni, yiri ti yikofɔ a.” Ba tiɛntiɛn sɔ ɔ acɛ haari saŋga su. 35Na sɔnɔ be bo i ti bu miɛ n nu kadasi kɛrɛfɔ n aba bu dɔ, na wɔ se bu ka, “Am yaki naŋmiɛ.” Dɔ na wɔ nya se bu ka, “Ambɛrɛ Ɛfɛsofɔm, am ti fɛn, ŋma wo bɛrɛ bo i si má ka Ɛfɛsofɔm niɛ Atɛmisi amɔɛ kpiri sɔɔ n ni yabuɛ n bo i fiteeri aŋgoro tɔɔri n su a?” 36Sɔnɔ be wo má bɛrɛ bo i koro se ka ahin jɔrɛ n ti má nahɔrɛ. Nyini ti, wɔ yo daka ka am tara am ŋu, má am koro nde yo sa be bo i kunma am. 37Ahin minɛm bo am afa bu aba fɛn ni, ba wɔ má puitiripui afite má amɔɛ sɔɔ n nu, ba kaaki akpiɛ má nzukɔ be ajaraki má ya amɔɛ ni. 38Nzɛn Demetirɔsi ni i beŋgu jumayofɔm ni, la jaraki fa kɔ bu be dɔ, jɔrɛdifɔm ni gomina nkpiɛnkpiɛnm wo bɛrɛ, bu koro jaraki nyini minɛm bu dɔ. 39Ama, nzɛn sa be wo bɛrɛ buka su na am koro ka ya yo i dɔŋgu a, am fa bra saŋga bo miɛ n nu jama n kɛrɛ la bu tiɛntiɛnbunɔɔ ni. 40Naŋmiɛ n bo am ayo i nyuma ni, i la má kpɛrɛ, i koro fa ya wura jɔrɛ nu, dama ya koro kan má deke n bo i ti na am ayo sɔ ni. 41I jɔjɔɔri sɔ wieeri ni, na wɔ ma jama n asandi.


text: 1Nde, Pɔli anubɛ Sailasi anubɛ Timoti le ye kɛdi kɛ sɛbɛla wole, Tɛsalonaika chɔchi mɔgɛnu ma. Ado ma Fa Alla anubɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛtɛ le wole la. 2Alamɛ ma Fa Alla anubɛ ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ hinara wo la ka yisi-kimɛ di wo ma. 3Ma na kelen nyɔgɛnu, ma ye baraka birala Alla ye wolela ko la tumɛ bɛɛ! Ado wo bɛnta bawo wola dɛnkɛninyɛ ye tola koloyala bɛrɛkɛ! Wola keninteyɛ min bi wo nyɔgɛnu tɛma, wo fanan bi koloyala le kati! 4Wo le ya a to, ma ye wo matɔgɔla Allala chɔchi doinu na ka a tɛgɛ wola munyɛ ma. Wola nyagbɛ wo bɛɛ rɔ, wola dɛnkɛninyɛ ma dasa hali kelen. 5Nyagbɛ wo ye a yirala ko Allala kiti telenta. Nyagbɛ wo le ye a mala, wo ni wo rabɛn ata mansayɛla ko la. Tonyɛ le, wo ye tɔrɔla mansayɛ wola ko la. 6Ado minnu bi wole tɔrɔla, yoe ye Alla bolo ka wonu fanan tɔrɔ. 7Wole minnu tɔrɔnɛ, a si sulen di wole anubɛ male fanan ma. Mari Yisa wa na tumɛ min, anubɛ ata melika-sɛnbɛmɛnu, ale Alla si wo tɔrɔlɛnu tɔrɔ 8ta-mɛlan la. A si Alla-lɔnbɛlɛnu tɔrɔ anubɛ minnu ma sɔn ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛta kibara-nyimɛ bira koe ma. 9Anu si habadan-tɔrɔyɛ sɔrɔn. Anu ti gbɛrɛn Mari anubɛ ala gbiliya-makawanɛ ma. 10Yisa wa na tele min tɔ, kɛ bɛɛ si ma. A si gbiliyɛ sɔrɔn ala mɔgɛnu bolo. Dɛnkɛninya-mɔgɛ-bɛɛ si kawa Yisa ma. Ado wole fanan si taran wonu tɛma bawo ma ya kumɛ min fɔ wo ye, wo lara wo bɛɛ la. 11Wo le ya a to, ma ye Alla matarala wo ye tumɛ bɛɛ. Ma ye a tarala ko a ara wo kele nimayɛ su min ma, wo kɛ-nya ni bɛn wo ma. Ko-nyimɛ min bɛɛ kɛ-sɔgɛ ye wo la, alamɛ ata sɛnbɛ ya wo dɛnbɛ wo rɔ ka wola kɛwɔlɛnu dafa. 12Ma Mari Yisa tɔgɛ si gbiliyɛ sɔrɔn wo bolo worɔ. Wole fanan si a sɔrɔn mata Alla anubɛ Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛta hinɛ baraka rɔ.


text: 1Te Na'ayenɛ tɔgɛ bo Moses yeti, 2Pa'alegɔ seko n boe bo nɛra ban'an bahega malema la, nɛra ban'an n bahɛ te a wa'an malemadaana nɛŋan na te a dekɛ a mɛŋa pa'alɛ la n wana. 3Malemadaana la ne yehe la tiiheŋɔ la kenkɛleŋa ha ta behɛ en. Nɛra la iŋganɛ ban'an la han bahɛ en, 4malemadaana bahɛ te ba tare niihe seyi' n dagɛ kihire niihe, la tia dɔɔ mɔlɔsonɔ, la min'mɔlɔga, la nyunhunyuŋa na, te la dɛna se'em ban'an n bahɛ la denɛ. 5Malemadaana la bahɛ te ba kɔrɔgɛ niihe la kayema tɔ yɔgɔrɔ dokɔ nɔɔrɛn te ba ankɛ ko'zotemɔ eŋɛ ko poan. 6Te malemadaana la dekɛ niiŋa kayema la n gee te ba ka ko la, la te dɔɔ mɔlɔsonɔ, la min'mɔlɔga la, la nyunhunyuŋa la lohɛ ko'zotemɔ la n boe dokɔ la poan te a kɔrɔgɛ niiŋa la te ka ziim la sige ko poan la, 7la a yaɛ ba miihe bahɛ se'em iŋganɛ ban'an en bahɛ la zuo sugumnɔɔren boyopɔe, te la dɛna a iŋa la duuhego n bala, ge yele en te a ka le tara dɛngerɔ. Ge te a bahɛ niiŋvɔa la te ka keŋɛ. 8Se'em te ba malom a ban'an bahega malema nya pee a futo, ge kɔɔnhɛ kɔnberɔ woo n boe a iŋan la pahɛ, ge sɔ a iŋa la, te la dɛna a dɛngerɔ malema duuhego n bala. A han ba'ahɛ bala, a nya ta'an kɛn' tiiheŋɔ la poan na, ge a gan'arɛ a yire la yeŋa dabeha ayopɔe. 9Dabeha ayopɔe daarɛ la, a kɔɔnhɛ kɔnberɔ woo a iŋa bahɛ. A siie a zuo, a tɛɛŋa, la a ninkɔnbɔrɔ. A kɔɔnhɛ a iŋa kɔnberɔ zan'an, pee a futo, sɔ a iŋa te la dɛna a dɛngerɔ duuhego malema. 10Dabeha anii daarɛ, a tare pedibihe seyi' la pesa'arɛ, te se zan'an dɛna yuunɛ, te sɛsɛla ka eŋɛ se, ge tara zom somɔ la wolehe setan', ka'ɛ kaam eŋɛ bini te la dɛna a boom bo'olom, la kaam wola. 11Malemadaana se'em n malom nɛra la ban'an bahega malema la, yele en yeti a ka le tara dɛngerɔ, la n wan tare nɛra la, la a daana bo'olom la wa'an Na'ayenɛ nɛŋan na, Sogorɛ nɔɔrɛn la na. 12Malemadaana la loe pedibiga la kayema, te kaŋa dɛna a lebehe yɔ' bo'olom la kaam wola. A zɛnkɛ ba saazuo Na'ayenɛ nɛŋan, te la dɛna pa'alegɔ bo'olom. 13A kɔrɔgɛ pedibiga la toolom zen'an la te ba kɔrɔna be'em bo'olom la nyɔ'an bo'olom. Wo be'em bo'olom la n de malemadaana la denɛ se'em la, lebehe yɔ' bo'olom me dela bala. Bo dɛna la toolom bonɔ. 14Malemadaana la eŋɛ lebehe yɔ' bo'olom duŋa la ziim tɛ'ɛn se'em n malone a ban'an bahega malema la zuɔ toberɛ, a zuɔ nu'dibidɔɔ, la a zuɔ na'dibidɔɔ. 15Malemadaana la poregɛ kaam wola bosebo eŋɛ a mɛŋa gɔbega nu'talɛ poan, 16dekɛ a zuɔ nu'dibila tom kaam la n boe a gɔbega nu'talɛ la poan la, miihe Na'ayenɛ nɛŋan sugumnɔɔren boyopɔe. 17Malemadaana la eŋɛ kaam sebo n boe a nu'talɛ poan la a lebehe yɔ ziim la bosebo tɛ'ɛn a zuɔ toberɛ, la a duuhe en, ge dekɛ tɛ'ɛn a zuɔ nu'dibidɔɔ, a zuɔ na'dibidɔɔ. 18Kaam sebo n gee a nu'talɛ la poan la, a dekɛ sɔn' se'em n malone a ban'an bahega malema la zuo, la a duuhe en, kaanbɛ be'em duuhego bo en Na'ayenɛ nɛŋan. 19Malemadaana wan kaanbɛ be'em bo'olom te la dɛna be'em duuhego bo se'emdaana n malonɛ a ban'an bahega malema la. A han ba'ahɛ bala, malemadaana la kɔrɔgɛ nyɔ'an bo'olom la, 20la a kaanbɛ ka kaanbegɔ daka la zuo, la boom bo'olom la, la a kaanbɛ be'em duuhego bo en, te a kan le tara dɛngerɔ. 21Ge a daana han dɛna naha, kan ta'an bo lɔgɔtona, a tara pedibiga kayena, te la dɛna a lebehe yɔ' bo'olom, te ba zɛnkɛ pa'alɛ ge dekɛ kaanbɛ be'em duuhego bo en. A tara kisoma zom somɔ wola me'en, eŋɛ kaam eŋɛ bini ta la dɛna a boom bo'olom la kaam wola la 22dayɛma ayi' bii nadoma dayɛma ayi', n de sɛla te a wan ba'ahom tara la, te deyema dɛna a be'em bo'olom, te deyema me dɛna a nyɔ'an bo'olom. 23Dabeha anii daarɛ, a tare lɔgɔtona wa'an malemadaana la zen'an na, Sogorɛ la nɔɔrɛn, Na'ayenɛ nɛŋan bilam te ba malom a ban'an bahega malema la. 24Malemadaana la to'e pedibiga la n de lebehe yɔ' bo'olom la kaam wola la a zɛnkɛ ba Na'ayenɛ nɛŋan, te la dɛna pa'alegɔ bo'olom. 25A kɔrɔge pedibiga la n de lebehe yɔ' bo'olom la, eŋɛ ka ziim la bosebo tɛ'ɛn se'em n malone a ban'an bahega malema la zuɔ toberɛ, la a zuɔ nu'dibidɔɔ, la a zuɔ na'dibidɔɔ. 26Malemadaana la poregɛ kaam la bosebo eŋɛ a mɛŋa gɔbega nu'talɛ poan, 27dekɛ a zuɔ nu'dibila tom kaam la n boe gɔbega nu'talɛ poan la, miihe Na'ayenɛ nɛŋan sugumnɔɔren boyopɔe. 28Kaam sebo n boe a nu'talɛ la poan la, a eŋɛ tɛ'ɛhɛ lebehe yɔ' bo'olom ziim la nɛra la zuɔ toberɛ la a zuɔ nu'dibidɔɔ la a zuɔ na'dibidɔɔ la. 29Kaam sebo n gee a nu'talɛ la poan la, a dekɛ sɔn' se'em n malone a ban'an bahega malema la zuo, la a kaanbɛ be'em duuhego bo en Na'ayenɛ nɛŋan. 30Ge te a nya kaanbɛ dayɛma la bii nadoma dayɛma la n de sɛla te nɛra la wan ba'ahom tara la, 31te deyema dɛna be'em bo'olom, te deyema dɛna nyɔ'an bo'olom, ta' la a boom bo'olom la. Malemadaana la n wan kaanbɛ be'em duuhego Na'ayenɛ nɛŋan se'em bo a daana n bala, te a da tara dɛngerɔ. 32Pa'alegɔ kona n boe bo se'em n yeti a malom a ban'an bahega malema, ge kan ta'an bo en sone a bo sɛla la. 33Te Na'ayenɛ tɔgɛ bo Moses la Aron yeti, 34Ya han ta kɛn' Kanaan teŋa la poan, teŋsɛka te n dekera bɔ'ɔra ya te ya sɔna wa la poan, te mam bahɛ te seo nyɔkɛ yire ka poan, 35yire la daana keŋɛ ta yele malemadaana la yeti, Mam nyɛ sɛla n ane wo seo n nyɔkɛ n yire la. 36Malemadaana la bahɛ te ba vaɛ lɔgɔseto woo n boe yire denɛ poan la yehe yeŋa, ge te a kɛn' behɛ dɛ. Bala te yire la ganleŋɔ kan ta' de poan lɔgɔrɔ la. Ba han va lɔgɔrɔ la de poan ba'ahɛ, malemadaana la nya kɛn' de poan behɛ dɛ. 37Malemadaana la han behɛ seo la n nyɔkɛ yire la dangɔɔma la, te dɛnlemadɛntɔ la, bii piinleŋɔ la n nyɔkɛ dangɔɔma la kɛn' dangɔɔma la poan, 38malemadaana la doohe de nayaŋa poan yehe na, ge pagɛ dɛ ze'ele dabeha ayopɔe. 39Dabeha ayopɔe daarɛ la, malemadaana la lebe na behɛ. Seo la han to'e la yire la dangɔɔma la, 40a bo sore te ba luguhe kugu se'a n dekɛ mɛ yire la, te seo la nyɔkɛ a la, fɔ a tare keŋɛ ya sɔgɔrɔ ka'ahegɔ zen'an, ya teŋa la kenkɛleŋa ha ta ka'ɛ bahɛ zen'an yoo. 41A bahɛ te ba kɔnrehɛ bole se'ere n dekɛ takɛ de poan la zan'an, vaɛ bole la te ba kɔnrehɛ la tare keŋɛ ya sɔgɔrɔ ka'ahegɔ zen'an, ya teŋa la kenkɛleŋa ha ta ka'aɛ bahɛ zen'an yoo. 42Ge la ya tee kugupaala kɛn'ɛhe dangɔɔma la mɛ, malom takɛ dɛ la bolɛ paalɛ. 43Ge ban fɔ kuga la ge tee kuga, kɔnrehɛ bole la me bahɛ ge tee bole takɛ ba'ahɛ la, seo la han le nyɔkɛ yire la, 44malemadaana la keŋɛ ta behɛ dɛ. Seo la han nyɔkɛ yire la mɛ le yɛ'ɛha, ko dela seo be'o n bala nyɔkɛ yire la. Yire denɛ boe la ganleŋɔ poan. 45Yire denɛ dela ya gbi' dɛ bahɛ. De kuga, de dɔɔrɔ, la de bole la zan'an, la ya vaɛ ba keŋɛ ya sɔgɔrɔ ka'ahegɔ zen'an, ya teŋa la kenkɛleŋa ha ta ka'ahɛ zen'an yoo. 46Se'em woo n kɛn' yire la poan se'em ma'an te malemadaana la yu' dɛ bahɛ la, a daana ganlom mɛ gura zanɔɔrɛ. 47Ya se'em woo n gan'arɛ de poan, bii zin'ire de poan di, a daana pee a futo. 48Ge ban malom maalɛ dɛ ba'ahɛ la, malemadaana la han lebe na behɛ te seo la ka le nyɔkɛ de dangɔɔma la, a yeti, ganleŋɔ ka le bɔna de poan. Se'ere n sɔe la, seo la pelege ya. 49A han yeti a pee yire la, a to'e niihe seyi' la tia dɔɔ mɔlɔsonɔ la min'mɔlɔga la nyunhunyuŋa. 50A kɔrɔgɛ niiŋa la kayema tɔ yɔgɔrɔ dokɔ te ba ankɛ ko'zotemɔ eŋɛ ko poan nɔɔrɛn, 51ge nya dekɛ dɔɔ mɔlɔsonɔ la nyunhunyuŋa la min'mɔlɔga la ta' la niŋvɔa la, lohɛ ko'zotemɔ la n boe dokɔ poan te a kɔrɔgɛ yia niiŋa la ziim eŋɛ ko poan la, la a yaɛ ba miihe yire la sugumnɔɔren boyopɔe. 52A wan dekɛ la niiŋa ziim la ko'zotemɔ la niŋvɔa la dɔɔ mɔlɔsonɔ la nyunhunyuŋa la min'mɔlɔga la miihe pee yire la. 53A han ba'ahɛ, a bahɛ niŋvɔa la te ka keŋɛ. N wan malom yire duuhego malema la se'em n bala, te ganleŋɔ ka bɔna yire la poan. 54Pa'alegɔ kona n boe bo iŋganɛ ban'an bii iŋzakeŋɔ bahega malema bii 55pika n peelom fuo bii seo n nyɔkɛ yire bii 56iŋa zen'an n mɔrɛ bii zen'an n birige pogolom. 57Ya han ne ta baŋɛ te la tare la ka tare ganleŋɔ bii la tare ganleŋɔ, ya eŋɛ bala. Pa'alegɔ kona n boe bo iŋganɛ ban'an, la pika bii seo n nyɔkɛ sɛla.


text: 1Mini Yakobo bo m ti Nyɛmɛ ni ya Mibiɛ Yesu Kristo dɛɛ akɔɔ ni, m bisa Kristo jamam n kɛrɛ dɔŋgu, bɛrɛ bo ba sandi abara ayɛ durunya n kɛrɛ nu ni. 2M ninbaam, nzɛn gbɛrɛgbɛrɛ be tu am, am ma am ahore jɔ. 3Dama am si ka am yarada bo am ayo Nyɛmɛ n dɛɛ ti, ye nyini gbɛrɛgbɛrɛ n tu am a, na am mindi ŋuuri i awieeri, am kóro mindi ŋu gbɛrɛgbɛrɛm bo bu tara nyini n mmɔɔ awieeri. 4Am ma am mindi n sun am nu, adena am woowa kɛrɛ ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni na má pui kpiɛ am su. 5Ama, nzɛn alecira akpiɛ am nu be su, i ti ye ni ka i mi sere i Nyɛmɛ dɔ, yiri bo i ce sɔnɔ kɛrɛ aceeri ni i kunnu kun ni, na i wura má be nyinsɛ ka i mi asere i n dɛɛ ti. Nyini ti, nzɛn be sere Nyɛmɛ, yiri má i mi alecira n a. 6Ama, nzɛn be sere Nyɛmɛ, i ti ye ni ka i mi yo yarada ka deke bo i sere i ni, Nyɛmɛ má i wɔ, na má i mi yo sika, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i yo sika, i ti ka nzue bo aŋuma bo i kɔ i sin ba i nyunu wɔ. 7Nyini sɔnɔ n bo i yo sika sɔ ni, i sunsunni ti nnyɔ nnyɔ ɔ, fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, i si má i jinaabiri. Má i mi n sunsun ka i nya pui fite Mibiɛ n dɔ. 9Tɔ, ya niwa bo i ti yaarifɔ, na Nyɛmɛ awura i kpiri, i ti ye ni ka i mi ma i ahore da. 10Na ya niwa bo i ti neŋgefɔ gusu, na Nyɛmɛ ayo i kaan, i ti ye ni ka i mi ma i ahore da. Dama i cɛ má na i ni i neŋge n kɛrɛ bá wo má bɛrɛ, kabo wura pum cɛ má, na i ni i nyumi n kɛrɛ kpɔnkpɔn barasu ni. 11I ti sɔ ɔ, kabo wiɛ ba bi, na i kɛkɛrɛ n bo kpɔnkpɔn wura pum na i wu, na i nyumi wie ni. Kabo neŋgefɔ n gusu ni i neŋge n ti lɛɛ. Saŋga bo i nyunu aba aboro i juma su ni, i ni i neŋge n kɛrɛ bá wo má bɛrɛ kun. 12Terefiɛ wo sɔnɔ kɛrɛ bo gbɛrɛgbɛrɛ tu i, na i mi saaki má i nɔɔ n dɔ. Nyini sɔnɔ n koro mindi ŋuuri nyini gbɛrɛgbɛrɛ n awieeri, i nyá ŋgɔɔ Nyɛmɛ dɔ, nyini la aceeri n bo i yo seeri ka i fá ma bɛrɛ bo bu koro i ni. 13Nzɛn gbɛrɛgbɛrɛ n sɔ n atu be na i ma i wura satiɛ nu, má i mi se ka, “Nyɛmɛ ayo m ye m wura satiɛ nu a.” Dama pui koro yo má Nyɛmɛ na i wura satiɛ nu, na i gusu yo má be na i mi wura satiɛ nu. 14Ama, deke bo i ma sɔnɔ wura satiɛ nu n la i mi ni i tii dɛɛ konvikiya a, nyini ma i cin dodo satiɛyo a, 15na nyini konvikiya n nya cin i wura satiɛ nu na i mi yo satiɛ be, na nyini satiɛyo n nya ba bi wieeri, i fa yiwee ba a. 16M ninbaa koroowam, má am daka am ŋu. 17Aceeri kɛrɛ bo i ti kpa na i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni, i kɛrɛ fite aŋgoro ya Si Nyɛmɛ dɔ ɔ, yiri yiiri deke n kɛrɛ bo i ta aŋgoro n a. I wo ti i wo wɔ, na i ma má awosin yo má na i kaaki deke be. 18I dɛɛ koroyanu, na wɔ fa i nɔaniɛ n bo i ti nahɔrɛ n ama ya, ye ya yo i nbaam. I yoori sɔ ɔ, adena ya yo deke n kɛrɛ bo wɔ yi bu n tii. 19M ninbaa koroowam, i ti ye ni ka am ti ahin sereya n bu, ka, sɔnɔ kɛrɛ so i sui ndende na i ti, má i mi koro nde jɔjɔ, má i kaaki fa yaa ndende. 20Dama yaa kere má sɔnɔ na i yo sa bo i kɔ atin su Nyɛmɛ dɔ. 21Nyini ti, am yaki sa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, ni satiɛ kɛrɛ yo. Am yo am ŋu kaan fa ma Nyɛmɛ, na am de i nɔaniɛ n bo wɔ fa awura am ahorembaa su ni. Dama nyini nɔaniɛ ni koro de am tii ji a. 22Am yo kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere ni. Má am dadaka am ŋu ka am ati i na am yo má kabo i kere ni. 23Dama nzɛn be tiiri nɔaniɛ n na i yo má kabo i kere ni, i mi ti ka sɔnɔ bo i fa niɛɛnu niɛ, na i ŋu i ŋu wɔ, 24ama, na i nya faari niɛɛnu n seeri, na i kɔ wieeri, a ŋu ka i wara afi kabo i nyunuawa ti barasu. 25Ama, sɔnɔ kɛrɛ gusu bo i fiitiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n nu, nɔaniɛ kpamaawa n bo i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti n na i ma minɛm nyaari bu tii ni, na nzɛn i mi boro i nyi su nɔaniɛ n su, na i mi ti má sɔnɔ bo i ti nɔaniɛ n na i wara afi i, ama, na i ti sɔnɔ bo i yo kabo nɔaniɛ n kere ka i yo ni, i mi yiri, Nyɛmɛ yó i kisi fa kɔ i sayoowa kɛrɛ nu. 26Sasu bekun, sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i su Nyɛmɛ atin su, na i koro tara má i nɔɔ, i mi daka i ŋu wɔ lɛɛ, na i nyɛmɛsu atin n ti ŋgbɛɛn wɔ. 27Nyɛmɛsu atin bo be su i su n na i la má gela be ya Si Nyɛmɛ dɔ n la ahin, ka, i mi niɛ ayikam ni nkunafɔm su, bɛrɛ bo bu di yaari ni, na i mi kaaki tara i ŋu na má durunya n nufɔm ma i yo fin be Nyɛmɛ dɔ ɔ.


text: 1Na Yesu abo bu miɛɛnum. I ŋa, “Sɔnɔ be yo woori bɛrɛ a, na wɔ dɔ i baka suuwa barasu be fie, na wɔ kanda abara ayɛ fie ni. Na wɔ lokoti yabuɛ bambaka be kunma, ka i sumiɛmiɛ baka suuwam ni nzue gɔ nu. Na wɔ ta kpafiri lenleŋge be ka bu tana su suniɛ fie n kɛrɛ su, na wɔ nya afa fie n awura i npadifɔm saa nu. Na wɔ kɔ atin. 2Saŋga ba juuri bo i si ka baka suuwam n abi ni, na wɔ sunma i akɔɔm kun i npadifɔm n dɔ ka i kɔ de i dɛɛ bo ba nya i n bra. 3Akɔɔ n kɔ juuri ni, na ba tara i abo i, na ba fɔn i akpie i nyi i saa ŋgbɛɛn. 4Na fie n fɔ n asunma i akɔɔ n kun bekun, na ba tara i abo i atiɛ i tii, na ba kpa i nyinyɛ. 5Na wɔ kaaki asunma kun bekun, na ba kun yiri. Akɔɔ kɛrɛ bo fie n fɔ n nya sunmaari i a, a ŋu ka bu bo i wɔ, wara bu kun i wɔ. 6Sɔnɔ kun n kpein be ba kaari a, yiri la i wa koroowa ni. Yiri ye i ba kaari sin sunmaari a, na wɔ se ka, ‘Bu má m wa n yiri jirima.’ 7Ama, na nyini npadifɔm n ase bu ŋuŋu nu ka, ‘I wa n bo i dí i aja n lɛɛ suba n a. Am bra na ya kun i na aja n kɛrɛ ká ya dɛɛ.’ 8Dɔ na ba tara i, na ba kun i, na ba cin i afite fie n nu afa i atu.” 9Na Yesu anya ase bu ka, “Am sunsun ka fie n fɔ ni yó sɛ wɔ? I bá kun nyini npadifɔm n kɛrɛ wɔ, na i fá fie n wura minɛ fɔfɔrɛm saa nu.” 10Na wɔ sa su ase ka, “Ambɛrɛ ni am tii akan Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu aŋu i kabo ba kɛrɛ i barasu. Bu ŋa, ‘Yabuɛ n bo bondo tafɔm n faari i tuuri ni, yiri ye wɔ kaaki bondo n jaa yabuɛm kɛrɛ tii a. 11Micɛra ni yoori i sɔ a. Ya ŋu i, na wɔ yo ya alekutura.’” 12Yesu seeri sɔ ni, na Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm n akpini atin kabo bu yo na bu tara i, dama bu faari nu ka miɛɛnu n bo i boori i ni, i niiri bɛrɛ wɔ, ama, bu soroori jama n dɛɛ ti, na ba yasu akɔ ayaki i. 13Nyini sin na nkpiɛnkpiɛnm n asunma Farasifɔm ni Fɛmɛ Herode minɛ nbem na bu ba sɔ Yesu ŋgɛɛ na bu ti i nɔaniɛ. 14Na ba ba ase i ka, “Ya Kerefɔ, ya si ka a ti nahɔrɛ sefɔ ɔ, u cɛcɛ wo má kabo minɛ jɔjɔ nu, dama a niɛ má sɔnɔ jinaabiri ti, ama, a kere minɛm wɔ nahɔrɛ su kabo Nyɛmɛ atin ti barasu. Tɔ, ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya tɔ lampo ma Romafɔm Fɛmɛ Kpiri Siza, nzɛn atin wo má nu?” 15Ama, na Yesu asi ka bu ti burukɔɔnufɔm wɔ, na wɔ bisa bu ka, “Nzu ti ye am sukoro ka am sɔ m ŋgɛɛ a? Am fa ŋwaa bra na m niɛ.” 16Na ba fa ŋwaa n aba ama i. Na wɔ de ŋwaa n aniɛ, na wɔ bisa bu ka, “Ŋma dɛɛ tii ni i duma wo ŋwaa n su n a?” Na ba bɔ i nu ka, “Fɛmɛ Siza dɛɛ a.” 17Na Yesu ase bu ka, “Deke bo i ti Fɛmɛ Siza dɛɛ, am fa ma Fɛmɛ Siza, na deke bo i ti Nyɛmɛ dɛɛ, am fa ma Nyɛmɛ.” Na ba miɛ ni i nɔaniɛ ni. 18Na Yudafɔm asɛsɛ barasu nbem bo bu fere bu ka Sadusifɔm ni, aba Yesu dɔ. Bu dɛɛ kereewa la ka Nyɛmɛ téŋge má minɛm bu yiwee n nu n a. Na ba ba abisa i jɔrɛ be, bu ŋa, 19”Ya Kerefɔ, Moyisi yo kɛrɛɛri nɔaniɛ be maari ya, ka nzɛn sɔnɔ wu yakiiri i yi, na i ni bara n anya má baa, wɔ yo daka ka i niɛma n fa kunafɔ n na bu wu nbaam ma gɔrɔ n bo wɔ wu ni. 20Tɔ, sɔnɔ be yo laari nbaabiɛsɔm nso, na baakpiɛn n aja bara, na wɔ wu ayaki bara ni, ba nya má baa. 21Na bo i tɔ i su n afa kunafɔ n aja, na yiri gusu awu ayaki bara ni, ba nya má baa. Na bo i tɔ i su nsan su n gusu afa i aja bekun. 22I yo sɔ ɔ, na bu nso n kɛrɛ aja bara n abara ayɛ, na bu kɛrɛ awu ayaki i, ba nya má baa, na bara n gusu aba aka sin awu. 23Kabo bu minɛ nso n kɛrɛ aja bara n na ba wu sɔ ni, cɛɛn n bo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, bara ni ká ŋma dɛɛ wɔ?” 24Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am amini atin. Deke bo i ti na am amini atin n la ka, am ti má deke bo ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu n bu, na am kaaki si má kabo i yiko n ti barasu. 25Dama saŋga bo Nyɛmɛ má minɛm teŋge bu yiwee n nu ni, ajaa wo má bɛrɛ kun. Ama, nyini cɛɛn ni, sɔnɔ kɛrɛ káaki ka Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bo bu wo aŋgoro n wɔ. 26Na fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá teŋge minɛm bu yiwee n nu ni, am kaanri Moyisi dɛɛ kadasi ni, nzɛn am akan má i? Kabo i kɛrɛɛri fa kɔ saŋga bo sin n jeeri buwe baka n su n na Nyɛmɛ jɔjɔɔri i dɔ ni, i ŋa, ‘Mini ti Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu dɛɛ Nyɛmɛ n a.’” 27Na Yesu asa su ase bu ka, “Kabo Nyɛmɛ ŋa i ti nyini minɛm n dɛɛ Nyɛmɛ ni, nyini kere ka bu toko la ŋgɔɔ lɛɛ, dama Nyɛmɛ ti má bo ba wu n dɛɛ Nyɛmɛ, ama, i ti bo bu la ŋgɔɔ n dɛɛ Nyɛmɛ a. Nyini ti, kabo am ŋa Nyɛmɛ téŋge má minɛm bu yiwee n nu, am amini fieo.” 28Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm kun aŋu kabo Sadusifɔm ni Yesu seeri bu beŋgu akuruwa ni, i tiiri kabo Yesu bɔɔri bu nu nyunyumi sɔ ni, na wɔ ba abisa i ka, “Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam ni, bɔnɔ tara bu kɛrɛ a?” 29Na Yesu abɔ i nu ka, “Nɔaniɛ n bo i tara bu kɛrɛ n yaa, ba kɛrɛ ka, ‘Ambɛrɛ Yisarelifɔm, am ti fɛn, ya Micɛra Nyɛmɛ n ti kun wɔ. 30Koro Micɛra u Nyɛmɛ ni, ni u ahorembaa kun, ni u awiɛwiɛ, ni u sunsunni, ni u faŋga kɛrɛ.’ 31Bo i tɔ su nnyɔ n la ka o, ‘Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.’ Nɔaniɛ maawa be wo má bɛrɛ bo i tara ahin nnyɔm ni.” 32Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ n ase Yesu ka, “Aŋgba. Ya Kerefɔ, i nahɔrɛ atin su lɛɛ ye a kan i n a. Ya Micɛra Nyɛmɛ n ti kun wɔ. Nyɛmɛ be wo má bɛrɛ sin i ŋu. 33Wɔ kaaki ayo daka ka ya koro Nyɛmɛ ni ya ahorembaa kun, ni ya sunsunni, ni ya faŋga kɛrɛ, na ya kaaki koro ya beŋgu kabo ya koro ya ŋu ni, nyini nnyɔm n ti ye tara bo ya yo tiɛm, ni bo ya yi sarakam ma Nyɛmɛ ni.” 34Na Yesu aŋu ka sɔnɔ n abɔ i nu kpa, na wɔ se i ka, “A waari má ni Nyɛmɛ fɛmɛya ni.” Nyini sin, be abo má su ka i bisa Yesu jɔrɛ bekun. 35Saŋga bo Yesu woori Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu sukere Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na wɔ bisa minɛm jɔrɛ be fa kɔ Kristo Tiidefɔ n su. I ŋa, “Nzu ti ye Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm n bita jɔjɔ ka Kristo n ti Fɛmɛ Davidi anuma a? 36Dama Awiɛwiɛ Casi n yo wuraari Fɛmɛ Davidi ŋu ni, na yiri ni i tii ase ka, ‘Na Micɛra ase m Mibiɛ n ka, “Ba tana m saa fɔmbɔrɔ su fɛn, haari m bá ma u kpɔfɔm kɛrɛ ba kutu u jaa bu.”‘ 37Tɔ, Fɛmɛ Davidi mmɔɔ ni i tii fereeri Kristo n ka i Mibiɛ wɔ, ye Kristo n yo sɛ kaaki yo Fɛmɛ Davidi anuma a?” Ye jama beberebe n jina tiiri Yesu nɔaniɛ n ni ahorejɔ a. 38I woori bu kere n su ni, na wɔ se bu ka, “Am si am ŋu sa ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, deke bo bu koro i n la ka, bu wura sutura ŋgbiŋgbirim wɔ, na bu nati sujeŋgbe, na sɔnɔ kɛrɛ suyo bu ansɛ gɔɔsu. 39Nyini minɛm n anya awura bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔm n nu ni, wara ba nya afere bu tiɛntiɛnbunɔɔ bambaka diire diibirim ni, bu koro ka bu tana kpirikoro tanaabirim wɔ. 40Nyini minɛm n sɔ fin nkunafɔm neŋgem wɔ, na bu jina sere Nyɛmɛ cɛ, adena minɛm ŋu ka bu ti minɛ kpam wɔ. Jina cɛɛn, bɛrɛ bá nya suicin tara minɛm kɛrɛ.” 41Na Yesu akɔ atana adodo alaka bo minɛm yi bu saraka ŋwaa wura nu ni, na i suniɛ kabo minɛm yi saraka barasu. Neŋgefɔm dɔŋgu yiiri ŋwaa beberebe wuraari saraka n nu. 42Na kunafɔ yaarifɔ be gusu aba ayi ŋwaa kaan be bo i koro to má pui awura saraka n nu. 43Dɔ na Yesu afere i susufɔm n na wɔ se bu ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, nyini kunafɔ n ayi ŋwaa atara minɛm n kɛrɛ. 44Dama neŋgefɔm la ŋwaa beberebe n dɛɛ ti, ye ba yi be a. Ama, nyini kunafɔ n ni i yaari n kɛrɛ, i deke kɛrɛ bo i la i lɛɛ, ye wɔ yi i n a.”


text: 1Mini Pɔɔlu bo Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu na m ti Yesu Kristo jaramasa ni, sukɛrɛ ahin kadasi n ma ambɛrɛ Nyɛmɛ minɛm bo am wo Ɛfɛso miɛ kpiri n nu, na am bita Yesu Kristo atin n nahɔrɛ su, na am ni yiri ayo kun ni. 2Ya si Nyɛmɛ, ni ya Mibiɛ Yesu Kristo buka am na bu ma am ahoreda. 3I ti ye ni ka minɛm kɛrɛ kansi Nyɛmɛ, yiri bo i ti ya Mibiɛ Yesu Kristo Si, kabo i ma ya ni Kristo ayo kun ni, nyini dɛɛ ti, wɔ fa deke kpa kɛrɛ bo i wo aŋgoro na i fite i Awiɛwiɛ n dɔ ni ayo ya kisi. 4Dama saŋga bo Nyɛmɛ nya yi má durunya ni, ye i yiiri ya ka ya yo i minɛm a, na ya ni Kristo yo kun, adena ya yo casi, na má be koro jaraki ya Nyɛmɛ dɔ. Koro n bo i koro ya n dɛɛ ti, 5wɔ du mɔ acici ka i fá ya yo i kunnu nbaam Yesu Kristo dɛɛ ti. Deke bo i koro ka i yo i ni, i koroowa lɛɛ. 6I Wa koroowa n dɛɛ ti wɔ ma ya ahɔrɔma ace ya nyini aceeri n bo i la má aŋusu n a. Nyini dɛɛ ti, i ti ye ni ka minɛm kɛrɛ kansi i fa kɔ sakpa n bo wɔ yo i ama ya n su. 7Kabo ya ni Yesu Kristo ayo kun ni, i mbunja n bo i fiteeri i ŋuniɛ nu saŋga bo i wuuri n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ ade ya tii aji, afa ya satiɛ kɛrɛ ace ya. Wɔ buka ya agaya, ama ya ahɔrɔma bo i la má aŋusu, wɔ ma ya alecira ni si barasu kɛrɛ. 9Nyɛmɛ ayi deke bo i du mɔ koroori ka i yo i, na i wo i ahorembaa su na be si má i n akere ya, Yesu Kristo ama wɔ yo yiiwa. I koroowa lɛɛ. 10Nyini deke n bo Nyɛmɛ koroori ka i yo i n la ka, nzɛn saŋga n ba juuri, i bó deke kɛrɛ kun, bo bu wo aŋgoro, ni bo bu wo asiɛŋgu n kɛrɛ, na i má Yesu Kristo yo i kɛrɛ tii. 11Deke n kɛrɛ bo Nyɛmɛ adu mɔ acici ka i yo i ni, kabo yiri Nyɛmɛ koro n lɛɛ ye wɔ yo i n a. Ye wɔ yi ya ka ya yo i dɛɛ minɛm, na ya ni Kristo yo kun. 12Adena minɛm ŋu ya woowa, yɛrɛ bo ya du mɔ afa ahoresi ni Kristo ni, na bu kansi Nyɛmɛ na bu wura i kpiri. 13I ti sɔ ɔ lɛɛ am gusu dɔ. Am tiiri labari kpa n bo i ti nahɔrɛ na i ma am nya tiide n jɔrɛ ni, ye am yoori Kristo yarada a, ye Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ Casi n ase am nyaari, kabo i yo seeri ni, yiri kere ka am ti i dɛɛ minɛm a. 14Kabo wɔ du mɔ ama ya Awiɛwiɛ Casi ni, nyini kere ka Nyɛmɛ má ya deke n kɛrɛ bo i seeri ka i fá ma i minɛm n a. Yiri ma ya yo yarada, na ya la ahoresi haari fa kɔ ju cɛɛn n bo ya nyá tiide nahɔrɛ su a. Nyini dɛɛ ti, minɛm ŋu kabo ya ti barasu na bu kansi Nyɛmɛ jirima woowa n bo i la má aŋusu ni, na bu wura i kpiri. 15Nyini dɛɛ ti, fite saŋga bo m tiiri ka am ayo Kristo yarada ni, ni kabo am koro Nyɛmɛ minɛm kɛrɛ barasu ni, 16am woowa dɛɛ ti, saŋga kɛrɛ m da Nyɛmɛ asi, na m susere i ma am. 17M sere ya Si Nyɛmɛ, i jirima woowa la má aŋusu. Yiri ti ya Mibiɛ Yesu Kristo Nyɛmɛ a. M sereeri i ka i ma i Awiɛwiɛ Casi n buka am, na am nya alecira, na i teke am nyi, bo am si Nyɛmɛ nahɔrɛ su. 18M kaaki sere i ka i teke am nyi na am ŋu i wein ni, adena am si deke n bo i ti na wɔ fere am n na am la ahoresi fa kɔ i busu ni, na am kaaki si deke n bo i ti kpa na i la jirima agaya, bo wɔ se ka i fá ma i minɛm ni. 19Na am si kabo i yiko n la má aŋusu barasu ni, na i koro yo juma ma yɛrɛ n bo ya yo i yarada ni. Nyini yiko ni ti bambaka la faŋga a, 20yiri ye Nyɛmɛ fa teŋgeeri Kristo i yiwee n nu, afa i atana aŋgoro i saa fɔmbɔrɔ su n a. 21Deke bo i wo lɛɛ, i la yiko tara yikofɔm kɛrɛ, amɔɛ o, ayiri o, biɛfɔya o, mɛrɛkɛ o, jina o, ŋumi o, ni ajini o, na i duma n tara duma kɛrɛ bo i wo ahin durunya n bo ya wo nu ni, ni durunya n bo i suba ni. 22Nyɛmɛ afa deke n kɛrɛ awura Kristo saa nu ka i niɛ bu su, na wɔ ma yiri Kristo bo i niɛ deke n kɛrɛ su n ayo Kristo jama n kɛrɛ tii a. 23Kristo jama n kɛrɛ ti i ŋuniɛ n a, ye i wo bu nu, ye i woowa ade deke n kɛrɛ a.


text: 1Nyini dɛɛ ti, wɔrɔ m wa, ahɔrɔma n bo Yesu Kristo ma a diiri i n dɛɛ ti, má a yɔrɔki u ŋu, yo u ŋu kenken. 2Jɔrɛ n bo a tiiri i m dɔ, na minɛ beberebe woori dɔ tiiri i ni, fa wura minɛm bo bu la dabuŋu n saa nu, na bɛrɛ gusu koro fa kere nyiŋgam. 3Kabo a ti Yesu Kristo dɛɛ soja kpa ni, yo siriya na wɔrɔ mmɔɔ di wahara n kabo nyiŋgam di i barasu ni. 4Sɔnɔ bo i yo soja juma, i cɛcɛ wo má juma bo i ti má soja juma nu, se i dɛɛ la ka i yo i soja juma a, na i yo i kpiɛn fiɛ. 5Bekun, sɔnɔ bo i ŋmati ŋmatiiri ka i nya teremasu na i nya aceeri, má ka i mi asu atin bo bu fa kere nyini dɛɛ ŋmatiirifɔm n su, i koro nya má aceeri ni. 6Dɔdɔɔrifɔ bo i yo juma nahɔrɛ su ni, wɔ yo daka ka yiri du mɔ nya diire fɔfɔrɛ n be di a. 7Sunsun fa kɔ deke bo m suse u n su, na Mibiɛ n buka u na a ti i kɛrɛ bu. 8Teŋge su fa kɔ Yesu Kristo jɔrɛ n su, ka i fiteeri Fɛmɛ Davidi dɛɛ busu n nu wɔ, ye i wuuri a, na wɔ teŋge i yiwee n nu, m labari kpa n lɛɛ, sɔ ye m kan i a. 9Labari kpa n dɛɛ ti, ye m di wahara n a, haari ba wura m jɔrɔkɔ ase ka m ti satiɛyofɔ ɔ, ama, Nyɛmɛ dɛɛ nɔaniɛ n yiri, i wo má jɔrɔkɔ nu. 10Nyini ti, minɛm bo Nyɛmɛ ayi bu ka bu ti i dɛɛ minɛm n dɛɛ ti, ma mindi ade deke n kɛrɛ, adena bɛrɛ mmɔɔ nyá tiide n bo i fite Yesu Kristo dɔ ni, na i má bu jirima n bo i la má awieeri Nyɛmɛ dɔ ni. 11Ahin jɔjɔɔwa n ti nahɔrɛ wɔ, bo i ŋa, “Nzɛn ya ni yiri saŋga wuuri, ya ni yiri bá saŋga nya ŋgɔɔ. 12Nzɛn ya mindi suuri i, ya ni yiri bá saŋga di i fɛmɛya n a. Nzɛn ya keteeri i, yiri gusu bá kete ya. 13Nzɛn yɛrɛ la má dabuŋu, yiri la dabuŋu wɔ saŋga kɛrɛ, dama i koro kete má i ŋu.” 14Teŋge u minɛm su fa kɔ nyini jɔrɛm n su, na a se bu ka Nyɛmɛ wo u daani, ka má bu se akuruwa fa kɔ nɔaniɛ kereewam bo i la má kpɛrɛ, i saaki minɛm bo bu so bu sui ti nyini nɔaniɛ n wɔ. 15Boro u nyi na a fa u ŋu ma Nyɛmɛ juma na i sun i nu. Na a yo u juma nyunyumi na má nyinsɛ ti u, na a kere kereewa bo i ti nahɔrɛ na i kɔ atin su nyunyumi. 16Má a so u sui ti jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm bo bu kɔ má nyɛmɛsu atin su ni, dama i ma minɛm wo dede ni Nyɛmɛ wɔ, na bu yo satiɛ kɔ sin su. 17Nyini kereewam sɔ ti ka kambue bo i wie má na i tɛrɛki saŋga kɛrɛ wɔ. Minɛ nnyɔm bo bu kere nyini kereewam n la Himɛnasi, ni Filetosi, 18bɛrɛ kere ka saŋga bo minɛm wu na bu teŋge bu yiwee nu asin n a. Ahin kereewam n ti kɔrɛ wɔ, nyini kereewa n sɔ ma minɛ nbem ŋuniɛ ayɔrɔki bu fa kɔ bu yarada bo bu la i n su wɔ. 19Ama, deke bo Nyɛmɛ ayi akere i jama ni, i ti ka fa bumboori seewa a, pui koro kankan má i. Nyini fa bumboori seewa ni, ye ba kɛrɛ ahin nɔaniɛm n agɔ su n a, ka, “Micɛra n si minɛm bo bu ti i dɛɛ minɛm ni,” na “Bo bu ŋa bu ti Micɛra n dɛɛ n kɛrɛ, i ti ye ni ka bu yaki satiɛyo.” 20Ya si ka awuru kpiri nu la taalɛ ni ayaba barasu barasu kɛrɛ, bu faari jɛtɛ ni sika yoori nbem a, na nbem gusu ti baka ni yakati dɛɛ. Bu fa nbem fa yo juma cɛɛnkpiri cɛɛn, na bu fa nbem gusu yo juma cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn. 21Nzɛn sɔnɔ kɛrɛ bo i yi i ŋu fiteeri nyini kɔrɛ kereewam n nu, Nyɛmɛ fá i mi yo ka cɛɛnkpiri ayaba a, dama wɔ fa i ŋu ama Mibiɛ ni, na i yo juma kpa bo i kun kpɛrɛ ma i, má pui ti, wɔ sɛsɛ i ŋu su ka i yo juma kpa ma i Mibiɛ ni. 22Tara u ŋu fa kɔ ngbɛfɛnɛm konviki tiɛ sam su. Boro u nyi, na a yo sa bo i kɔ atin su, na a yo Nyɛmɛ yarada, na a koro minɛm, na a la tanalaifiɛ, nyini má a buka minɛm bo bu su Nyɛmɛ ni ahore casi n su a. 23Ama, má a fa u nɔɔ bɔ sinnzinya jɔrɛm n nu, ni bisaawa ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm. A si ka nyini n sɔ kpura minɛ tii wɔ. 24Wɔ yo daka ka má Mibiɛ n akɔɔ n suse akuruwa. I ti ye ni ka i yo aye ma sɔnɔ kɛrɛ, na i koro fa sawɔrɛ kere minɛm Nyɛmɛ jɔrɛ n nyunyumi. 25Haari minɛm bo bu se i akuruwa ni mmɔɔ, i ti ye ni ka i fa sawɔrɛ ni bɛrɛ, na i kere bu atin bo bu fa i, beni, a ŋu ka Nyɛmɛ má bu kaaki bu wo na bu si nahɔrɛ atin ni. 26Nyini ma bu kaaki fa sunsunni kpa na bu ŋmati fite toroku n nu a, bo Sitana n asɔ atara bu na i ma bu yo i koroowa ni.


text: 1Lire kàntugo nde à pyi kacyeele nìɲyiŋi i, mii à ceeŋi wà ɲya, canŋaɲyiini mpyi u na mu à jwo vàanntinŋɛ, yiŋke sí ɲyɛ u tooyi ɲwɔh'i, wɔrii kɛ ná shuunni s'à pyi kajaɲjwoo ɲùntoŋɔ u ɲùŋke na. 2U laa wu u mpyi, u mpyi na ŋkwúuli ziŋi cyereyampe cye e. 3Lire kàntugo nde à pyi kacyeeni labɛrɛ nìɲyiŋi i, mii à wwòlyɛgɛ nimbwɔhɔ niɲyɛga ɲya. Ku mpyi ná ɲùmbogii baashuunni ná ɲɛŋii kɛ e, saanra ɲùntoŋɔ na mpyi ɲùmbogigii puni niŋkin niŋkinŋi na. 4Wɔrigii ká ntáa tataaya taanre, k'à ku nɛŋke tɛ̀g'a taaga niŋkin pwɔ́ a wu ɲìŋke na. Ku mpyi a yyére ceeŋi taan, u aha si si pyàŋi jò. 5Ka ceeŋi si pùnambile si, ka Kile mɛ̀lɛkɛŋi wà si li lwɔ́ a kàre Kile saanre yatɛɛnŋke taan, Kile yyére. Lire li sí n‑pyi supyishiŋi puni ɲùŋɔ na, s'a ti kɛ̂ɛnŋi ná tɔɔnnɔ kabil'e. 6Ɲyɛ ka ceeŋi si fê a kàre síwage e. Kile mpyi a cyage kà bégel'a yaha u mɛɛ na wani, bà pi si mpyi s'a u kaan u a lyî canmpyaa kampwoo ná ŋkwuu shuunni ná beetaanre (1.260) funŋ'i mɛ. 7Lire kàntugo ka kàshige si yîri nìɲyiŋi i. Mishɛli u ɲyɛ Kile mɛ̀lɛkɛɛbii ɲùŋufooŋi wà ke, ka uru ná u mɛ̀lɛkɛɛbii sí wwòlyɛge tùn, ka wwòlyɛge ná ku mɛ̀lɛkɛɛbii si pi tùn mú. 8Ŋka ku ɲyɛ a jà kàshige na mɛ, ku ná ku mɛ̀lɛkɛɛbii saha ɲyɛ a tatɛɛngɛ ta nìɲyiŋi i mɛ. 9Kuru wwòlyɛge ku mpyi tèecyiini i. Kuru ku ɲyɛ jínabii ɲùŋufooŋi, maa mpyi Sitaanniŋi ke, ka pi i kuru wà ɲìŋke na ná ku mɛ̀lɛkɛɛbil'e. Kuru ku maha diɲyɛŋi sùpyire wuruge. 10Lire kàntugo ka mii i mɛjwuu lógo fànha na nìɲyiŋi i na: «Tèni i wuu Kileŋi sí sùpyire shwɔ, si u sífente cyêe, si ntɛ̀ɛn u saanre tatɛɛnge e ke, lir'à nɔ numɛ, ŋge u à cwɔɔnrɔ mà pyi Shwofooŋi ke, uru ɲùŋufente tèepyiin'à nɔ mú. Ɲaha na yɛ ŋge u maha wuu cìnmpyiibii cɛ̂ɛge Kile yyahe taan pìlaga bâra canŋa na ke, pi à uru wà ɲìŋke na. 11Wuu cìnmpyiibil'à pyi javee u na, Mpabilini sìshange ŋguŋi ná Jwumpe Nintanmpe ɲjwuŋi cye kurugo. Pi à ɲɛɛ mà pi múnahigii kan sáraga. 12Lire e ke tatɛɛngɛ na ɲyɛ yii mpiimu á nìɲyiŋi i ke, yii pyi funntange e, ŋka ɲìŋke ná suumpe lwɔhe wuun'à kɛ̀ɛge, ɲaha na yɛ Sitaanniŋi nàvunŋɔ wuŋ'à tîge yii yyére. U à cè na uru canmpyaagii nɛŋɛ saha ɲyɛ a tɔɔn mɛ.» 13Wwòlyɛg'à pi ɲya pi à kuru wà ɲìŋke na ke, ceeŋi u mpyi a pùnambilini si ke, maa ntaha uru fye e na ŋkɔ̀re. 14Ka ɲyɛ nimbwɔhɔ fukanya shuunni si ŋkan ceeŋ'á, u yîri yire na u a sì u tatɛɛnge e síwage e, bà u ɲwɔ si mpyi s'a ɲcaa wani yyee taanre ná paanga funŋ'i, si laaga tɔɔn wwòlyɛge na mɛ. 15Lir'à pyi ke, ka wwòlyɛge si lwɔhɔ yige ku ɲwɔge e mà wà ceeŋi kàntugo ba fiige, bà kuru si mpyi si u lwɔ́ mɛ. 16Ŋka ɲìŋk'à ceeŋi tɛ̀gɛ. Lwɔhe wwòlyɛg'à yige ku ɲwɔge e mà wà ke, ɲìŋk'à múgo, maa kuru bya. 17Lir'à pyi ke, ka wwòlyɛge lùuni si yîri ceeŋi taan, maa kàshige kɛ̂ɛnŋɛ u pyìibii sanmpil'á. Pire pi ɲyɛ, mpii pi ɲyɛ na Kile toŋi kurigii ɲáare, maa Yesu kyaa yu sùpyir'á ke. 18Lire kàntugo ka wwòlyɛge si sà yyére suumpe lwɔhe ɲwɔge na.


text: 1Cɛɛn be kɔŋguɛ sɔ ɔ, na Yudafɔm kpiɛn be aba Yesu dɔ, bu fere i ka Nikodemo. I ti Farasifɔm ni kun be wɔ. Na wɔ se Yesu ka, “Ya Kerefɔ, ya si ka a ti kerefɔ n bo a fite Nyɛmɛ dɔ ɔ, dama be koro yo má alekutura sa bo a yo bu ni, má ka Nyɛmɛ wo i mi dɔ.” 3Na Yesu ase i ka, “Nahɔrɛ ye m suse u a. Sɔnɔ koro fa má Nyɛmɛ yo má i fɛmɛ, má ka ba wu i fɔfɔrɛ.” 4Na Nikodemo abisa i ka, “Sɔnɔ nyunu ati, bu yo sɛ koro kaaki wu i fɔfɔrɛ a? I koro kaaki wura i ni kunnu na bu wu i bekun?” 5Na Yesu ase i ka, “Nahɔrɛ ye m suse u a, sɔnɔ koro wura má Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, má ka ba wu i fɔfɔrɛ fa kɔ nzue biɛɛwa ni Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ atin n su. 6Deke bo adamande awu i, i ti adamande wɔ, na deke bo Awiɛwiɛ Casi n awu i, i ti awiɛwiɛ wɔ. 7Má a ma i yo u alekutura fa kɔ kabo ma se u ka wɔ yo daka ka bu wu am fɔfɔrɛ ni. 8Saŋga kɛrɛ a ti ka aŋuma kpiɛ kɔ ɔ, ye a ti i naŋmiɛ ŋga a, ama, a si má deke bo i fite, na a kaaki si má deke bo i sukɔ, nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo Awiɛwiɛ Casi n awu i ti sɔ ɔ.” 9Na Nikodemo abisa Yesu ka, “I yo sɛ ye ahin koro yo a?” 10Na Yesu akaaki abisa i ka, “Wɔrɔ bo a kere Yisarelifɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ n na bu nyunu yi u ni, i yo sɛ ye a si má ahin n a? 11Nahɔrɛ ye m suse u a, sa bo ya si i, ye ya jɔjɔ i jɔrɛ a, na sa bo ya nyumbaa aŋu i, ye ya di i daani kere minɛm a, ama, am akete ya daani diiwa ni. 12M suse am sam bo bu wo durunya n nu fɛn wɔ lɛɛ, ama, am sude má i, ye m ba seeri am sam bo bu wo Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, am yó sɛ de i a? 13Be nya fun má Nyɛmɛ dɔ, má ka mini Adamande Wa n bo m woori i dɔ na ma jura aba ni. 14Kabo Moyisi yo faari jawii yoori i ka woo dɛɛ su n na i fa i bara yɛɛri baka n na i yɛɛri i su kpamaari boro kpantain n nu ni, wɔ yo daka ka sɔ ye minɛm bá yɛ mini Adamande Wa n su a. 15Na sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori m yarada, i nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni.” 16Nyɛmɛ akoro durunya n nufɔm agaya n dɛɛ ti, na wɔ fa i kunnu Wa kun n kpein n afa ama bu, adena sɔnɔ kɛrɛ bo i yo i yarada, i mi ká má ŋgbɛɛn, ama, i nya ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. 17Nyɛmɛ asunma má i Wa n durunya n nu ka i ba di bu jɔrɛ cin bu sui wɔ, ama, wɔ sunma i ka i ba de bu tii ji wɔ. 18Sɔnɔ kɛrɛ bo i daafiiri Nyɛmɛ Wa n ŋu, Nyɛmɛ dí má i mi n jɔrɛ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ da má i ŋu, Nyɛmɛ adu mɔ adi i jɔrɛ ka, dama ka wɔ da má Nyɛmɛ Wa kun n kpein n ŋu n dɛɛ ti. 19Kabo Nyɛmɛ di bu jɔrɛ n la ka, wein n aba durunya n nufɔm dɔ, ama, bu satiɛ yoowa n dɛɛ ti, ba koro awosin n atara wein ni. 20Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo satiɛ kpɔ wein n wɔ, i koro má ka i kɔ wein n nu, na i satiɛm fite fofoe nu. 21Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su nahɔrɛ atin su, i fite fofoe nu wɔ, na minɛ kɛrɛ ŋu ka i sayoowa n su Nyɛmɛ atin n su wɔ. 22Nyini sin na Yesu ni i susufɔm n akɔ Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu. Na ba kɔ adi lennyɔ dɔ, na i subiɛ minɛm Nyɛmɛ nzue. 23Nyini saŋga n na Yohane gusu subiɛ minɛm Nyɛmɛ nzue. I wo Ayinon miɛ n nu fa dodo Salim awɔrɛ n nu, dama nzue sunnu dɔ n dɛɛ ti. Na minɛm suba i dɔ na i subiɛ bu Nyɛmɛ nzue. 24Nyini saŋga ni, ba nya anyi má Yohane dansaraka. 25Na Yohane susufɔm ni Yudafɔ be awura akuruwa fa kɔ bu fin kpara n dɛɛ yoowa atin su. 26Na ba kɔ Yohane dɔ akɔ ase i ka, “Ya Kerefɔ, niɛ. Sɔnɔ n bo i yo baari u dɔ Yodan kunma n wiɛ afiiri n na a yo diiri i ŋu daani kereeri minɛ ni, yiri wo dɔ subiɛ minɛm Nyɛmɛ nzue n a, bu kɛrɛ sukɔ i dɔ ɔ.” 27Na Yohane ase bu ka, “Sɔnɔ koro nya má deke be, má ka Nyɛmɛ afa nyini deke n ama i. 28Ambɛrɛ ni am tii woori m daani ka m ŋa má mini ti Kristo Tiidefɔ n a, ama, Nyɛmɛ sunmaari m ka m du i mɔ ɔ. 29Bu nya jaari konya, i ti konyafan n dɛɛ wɔ, ama, na konyafan n danfo jina suso i sui ti deke bo konyafan ni jɔjɔ se i, nyini saŋga na i danfo n ahore jɔ. Nyini ahorejɔ kun ni, wo mini gusu dɔ a. 30Wɔ yo daka ka i dɛɛ duma n fun, na m dɛɛ n kpiɛ su.” 31Yiri bo i fite aŋgoro n tara sɔnɔ kɛrɛ. Na bo i fite durunya n nu fɛn ti durunya n nu fɛn fɔ ɔ, na i jɔjɔɔwa kɛrɛ ti durunya n nu fɛn jɔrɛ wɔ. Ama, yiri n bo i fite aŋgoro n tara sɔnɔ kɛrɛ. 32Deke bo wɔ ŋu i, ni bo wɔ ti i, ye i di i daani kere minɛ a, ama, be de má i daani diiwa ni. 33Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i deeri i daani diiwa n asoro su akere ka Nyɛmɛ ti nahɔrɛfɔ lɛɛ. 34Dama yiri n bo Nyɛmɛ asunma i ni, Nyɛmɛ nɔaniɛ n ye i kan i a, dama Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ Casi n ama i bo i la má aŋusu. 35Nyɛmɛ koro i Wa ni, na wɔ fa deke n kɛrɛ awura i saa nu. 36Na sɔnɔ kɛrɛ bo i daari Nyɛmɛ Wa n ŋu, i la ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. Na sɔnɔ kɛrɛ bo i kete i nɔaniɛ ni, i nyá má ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni, ama, Nyɛmɛ fá yaa cin i sui.


text: 1N na kelen nyɔgɛnu, n bi a fɛ ka min fɔ wo ye, wo si wo nya-yen bawo wo dama ya tɔn wara-koe lɔn. Ma tenbi ma niyi la, furu-tɔn siginɛ ma kuma. 2Kei-wara-sigi-musi si ma kɛ misalɛ la ma ye. Fananta ala kei ye a kɛndɛ la, anubɛ ala kei ti fara muk! Kɔnɔ ni a fagara, ala musi ara bɔ tɔn wo kɔrɔ. 3Woletɔ ni a sigira kei gbɛrɛ wara ala kei ma faga wɛ tumɛ min, mɔgɛnu si a kele ko yɛlan. Kɔnɔ ni ala kei fagara, musi wo ara bɔ tɔn wo kɔrɔ. Woletɔ hali a sigira kei gbɛrɛ wara wo kɔma, a ma yɛlɛnyɛ kɛ worɔ. 4N na kelen nyɔgɛnu, wole fanan bi wo nya le. A manɛ iko wole ara faga ka bɔ tɔn kitabu kɔrɔ ka kofu Kirasiti ma. Kaka, wo ara ma aletɛ la. Ado a wulita ka bɔ furinu tɛma alako wo ni ma gbɔ-nyimɛ la Alla ye. 5Ma ye ma sɔn-kɔrɛnu da kun tɔ tumɛ min, tɔn kitabu wara-koe le ya a ma, nata-yogomɛnu wulita ma yisi rɔ. Anu tora wɔlila ma bagbuyinu tɔ ka a laban sayɛ ma ma bolo. 6Hali wo kaka, ma ara hɔrɔya ka bɔ tɔn kitabu wo kɔrɔ bawo min ya ma bira fɔlɔ nun ka ma ladon yɔɔnyɛ rɔ, ma ara faga ka bɔ wo kɔrɔ. Ma ma to ma sɔn-kɔrɛnu da kun tɔ fɔ Allata Ni Sɛnimɛ ye sɔn-kurɛ minnu dila ma ma. 7Ma si nfen fɔ worɔ? Ma si a fɔ ko tɔn kitabu wo nyɛrɛ le hakɛ la, wa? Ade! Tɔn kitabu wara-koe le ya a ma, n ya nta hakɛ lɔn. Ado ni Nɛbi Musata tɔn do ma a fɔ nun ko n kana n niyi sa mɔgɔna-fan kuma, n ti a lɔn ko hakɛ le wo la nun. 8Kɔnɔ hakɛ le ya a ma, nata su bɛɛ wulita nde rɔ tɔn wo fɛ. Ado ni tɔn wara-ko sa nun, hakɛ ti sɛnbɛ sɔrɔn ma ma nun. 9Yanni n ni tɔn wara-koe lamɔɛn, n bi n niyi la nun. Kɔnɔ n ya tonyɛ lɔn tumɛ min, hakɛ wulita n yisi rɔ ha n fagara. 10Ado tɔn wara-koe min kakɛn ka niyi di n ma, wo nara sayɛ la nde ye 11bawo hakɛ ya fɛrɛ sɔrɔn ka n yanfa tɔn wara-koe fɛ. Ka a tɛgɛ tɔn wara-koe ma, hakɛ ya n kan natɛgɛ. 12Tɔn kitabu nyɛrɛ sɛnima, a telenta, a kin. 13Hakɛ ya ko-nyimɛ do kɛ n ye, Nɛbi Musata tɔn kitabu kɔni. Wo le nara sayɛ la n kuma. Kɛ mara le alako n ni a lɔn hakɛ ye nya min! Tɔn kitabu le ya a yira ma la ko hakɛ yogo dɔgɔma ma de! 14Ma ya a lɔn ko Alla le ya tɔn kitabu di n ma kɔnɔ mɔgɔni-gbuyi le nde la. A manɛ iko n bi yɔɔnyɛ la hakɛ bolo. 15N bi min mala, n ma wo lɔn. Ado n bi a fɛ ka min ma, n sa wo mala. Ado min ma di n ye, n bi wo le mala. 16N sa a fɛ ka min ma, n ba wo ma tumɛ min, wo si a yira ko n bara sɔn ko Allata tɔn kitabu telenta. 17Nde sa ko kɛnu mala n nyɛrɛ ma fɔ hakɛ min bi n tɔ. 18N ya a lɔn ko ko-nyimɛ woo sa nta hadama-denyɛ rɔ. Ado hali ko-nyimɛ kɛ-sɔgɛ ye n na, n ti ke a mala. 19N bi a fɛ ka ko-nyimɛ minnu ma, n sa wonu mala. Kɔnɔ n sa a fɛ ka ko-yogomɛ minnu ma, n bi wonu denu mala. 20N sa a fɛ ka minnu ma, ni n ya wonu ma, wo kɔrɛ le ko nde sa wonu mala n nyɛrɛ ma fɔ hakɛ min bi n tɔ. 21N bara a yen worɔ ko koe do ye mala n na. Ko-nyimɛ kɛ-sɔgɛ wa n bira tumɛ min, n ni n nyɛrɛ yen ko-yogomɛnu da kun tɔ. 22Ado n sewanɛ n yisi rɔ ka a tɛgɛ Allala tɔn wara-koe ma. 23Kɔnɔ ko do ye wɔlila nde rɔ, min bi Allala tɔn wara-koe kɛlɛla n yisi rɔ. Wo ara n ma yɔɔn la hakɛ kɔrɔ. Ado wo si n mara. 24E, mɔgɔ-tɔrɔnɛ le nde la feu! Yon si n nakanan hakɛ ma min bi n halakila n fɛrɛ-bɔnkɛ kɛ rɔ? 25Tabarakala Alla ma, a si n nakanan ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ baraka rɔ! I ma a yen? A sɔgɛ ye n na, n ni ma Allala yɔɔn la n yisi rɔ kɔnɔ nta hadama-denyɛ rɔ, n bi yɔɔnyɛ la hakɛ kɔrɔ.


text: 1Kiriɲ bay ka hen na, ɓiɲé dayriɲ naɲ kwônêrji aɲ li wo bay ɗôriɲ sa têrji. Menba, Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a ɗiba ken yi bay kelê kwôlê kibriji wôô wôô môɲ kwo Parisiɲêɲê iyôŋ né. Wôsa lamê tu kiriɲ kaji bay ka hen na, yi môɲ wubere iyôŋ. 2Ani ka uwôbe ka baa geliɲ ba, naɲ men, ka bô kwôni a ka a baa hôniɲ ba, naɲ a men. 3Wôsa kwôlo kêm wo ken kôl bô dilemne a hen na, a toyiɲ tu tare ɗéɲ ɗéɲ men, kwo ken gwôsiɲ marŋge a bô ira hen kôba bay a ɗayê ta sa ira dema ré kelê kaŋ a ta a men.» 4«En kelêŋge milɲên, hariɲge ka a deré kurôŋgi yerŋge aɲ cêgeri wori ba, a lê ani ré niɲ hen né. 5Na geléŋge kwôni wo ken hareri. Hariɲge kwo a deré kurôŋgi yi aɲ nêm ulêŋge bô tare toɲ géhên a hen a men. Na tiri, ôbi a kené hareri ɗi.» 6«Bay daɲ diya bay dema ré na tu selé wôô tô hen ba, ken gel ré ba? Niɲba, Emen ba, hônji pôn pôn kêm. 7Gusuri sarŋge kôba Emen dêŋse. Niɲba, ken hare ré, wôsa ken dami tu Emen gôliɲ diya bi wo kwône hen né ba?» 8«En kelêŋge kwôni wo kôl tu ɓiɲé kêm ɗiré na kuɲê na, nôbi Kema Gawra na kelê tumô manê ka Emen a ôbi ré na kuɲê men. 9Niɲba, kwôni wo uwôser ɗiré hônen né tu ɓiɲé na, nôbi Kema Gawra na kelê ené hôni ré tumô manê ka Emen a men.» 10«Men, kwôni wo kôl kwôlo habiɲ gengiɲ san nôbi Kema Gawra na, Emen a ɗé bôri jalê sari a, niɲba, kwo tiiré Tunu toɲ hendi bô bôrê na, Emen a ɗé bôri jalê sari a ré kwôy yôd.» 11«Kiriɲa bay ôriɲ naɲ ken bô iyéy daɲare a ley, tumô bay sa kiriɲ a ley, tumô kilmé ley na, ken sun wô kwôlo kené erê kelê wô jôriɲ sarŋge ré. 12Wôsa Tunu toɲ hendi bô bôrê a geléŋge kiriɲ bay ka hen, kwôlo kené kôl.» 13Menba, kwôni pôn perê ɓiɲé kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Kelma, kôliɲ yênen bi niné céɲ ari cibré kani.» 14Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «I a ɗén bi ené yi ôbi jerê sarŋge a men, ôbi cé are kaŋge men ba?» 15Menba, Jésu hô kôli iyôŋ ba: «Ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a, ɗiba ken yi limé ka aŋgaɲ uɲé ré. Na wô wo kwôni uwôɲ are gaɲ aɲa ré môriɲ tu geɲ né.» 16Menba, Jésu hô kôlji gwosoy kwôlo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Gawra wo pôni na ôbi uɲé wo uwoɲ are gaɲ bô yagê wori a. 17Menba, gawra bi wo hen kôl iyôŋ ba: ‹Na lê iyeŋ a, kiriɲ ka ené biɲ kaw kaɲê ré naɲ niɲ na ba?› 18Menba, ôbi hô kôl iyôŋ ba: ‹Aŋga na lê a na: Na téé béér wo cay hen aɲ, aɲ na hô ɗé kwo damné damné aɲ na dayê kaw naɲ ari uɲé kaɲê kêm bô. 19Aɲ na kelê iyôŋ ba: «Bô ari uɲé kaam kêm ka yi hen, na ka a lê elê kwônê, dô bul aɲ ju ôm men, yi men, liɲ yi derê.» › 20Niɲba, Emen kôli iyôŋ ba: ‹Ôbi galê, bô yoyre hende to hen, na derê bul wom aɲ aɲ aŋga ju dayrê kêm hen ba i a baɲ niɲ ba?› » 21Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Na aŋga sa sa ɓiɲé ka dayrê ari uɲé kaji ɗiba biɲ kwôni men ré hen aɲ kaɲji wogé ari uɲé ka ligi Emen a.» 22Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Geléŋge, na ôbi a, ené kelêŋge kené sun wô aŋga kené emê gôliɲ ré men, wô aŋga kené tôbê yerŋge a ré men hen. 23Wôsa merê tu geɲ na, gôliɲ aŋgaɲ emê men, yi gôliɲ bargay a men ré ba? 24Berêŋge haŋga ken gel, bay ci ani ré men, wal ani ré men, kini bê aŋgaji naɲ men, béér woji naɲ a men, niɲba, Emen abeji hen ba, kenbay ba, ken gôliɲ ciré ré ba? 25Perêrŋge a hen i a nêmê ulê wulê pôn a sa megari a wô wo ɗiré sun gaɲ ba? 26Hena nérŋge ré naɲ wô liɲ aŋga dê, dê bay ka hen iyôŋ ba, wô mi a kené sun wô sa tô ka baa hen ba? 27Berêŋge béé gesela ken gel, bay li jé ré men, bay li bargay kani ré a men, niɲba en kelêŋge kelma Salomôn naɲ hini emê wori hen kôba, tôbe bargay ɗê kwo pôni wôni perêrji a hen né. 28Hena kalmê ka nono ka kemnêŋ yi hen aɲ kiya bay a uwoyé aɲ hen, Emen tôbiji bargay aɲ kenbay dema ôbi ré lê are béŋge ré ba? Ayi! gawrê ka ayê bôô woji naɲ hen. 29Sunéŋge wô ari emêrŋge ré men, wô aŋgaɲ yêreŋge a ré a men. 30Are bay ka kêm hen na, bay henê Emen né a wogéji yôd yôd merênê liji tô ré hen, ɗiba kenbay ba, Ibareŋge hôn aŋga ken ôriɲ doyriji hen. 31Wogéŋge emê iyére tori tumô ɗi aɲ are bay ka kêm hen ôbi a béŋge a sara a.» 32«Kenbay ka ken yi môɲ gamgê kaɲê iyôŋ ka lôg tumôn a hen, harêŋge ré wôsa Ibareŋge genge wo ɗiré béŋge emê iyére tori. 33Keléŋge aɲ ari uɲé kaŋge kêm aɲ ken ɓiriɲ baliyare naɲ larirji. Ɲanêŋge magela gemé lari woŋge wo a mêniɲ né hen men, aŋgaɲ uɲé ka derômaraŋ a ka a naɲê ré hen men, wôsa kiriɲ bay ka hen na, ôbi gemsare a erê biɲ ya ré men, a ɓeré kar ré a men. 34Wôsa kiriɲ ka cirarem yiɲ ya na, ermé wom kôba, na kiriɲ bay ka hen men.» 35«Tôbêŋge bargay kaɲ jé men, ken ɗi lampa toŋge eŋge yôôd a men. 36Yéŋge mega manê ka mô gem hera wo ôbi iyére toji kiriɲa ôbi a uwo tô kurô aɲa ré di kibi geré menba, bay bôl lew biri iyôŋ. 37Yi derê yi wô sa manê bay ka ôbi iyére toji sa aɲ uwoɲji geɲ. Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen ôbi a tôbê bargay kaɲ jé aɲ biji bay merê tôŋ aɲ ôbi biji aŋgaɲ emê pôn pôn kêm. 38Hena ôbi ré sa na sa kiriɲ ka jali, kibi kiriɲ ka wôli a aɲa ré uwoɲji tu geɲ sa têrji a na, yi derê yi wô sarji. 39Ken hôn wo hena ôbi iyéy iyére henaŋ né hôn wulê wo gemsa ré era wô gemsêri na, ôbi henaŋ ré ɗéri sé bô ira ré. 40Kenbay kôba, ken mô sa têrŋge a wôsa ken hôn, nôbi Kema Gawra na sa naɲ wulê wo ken bi bôrŋge sara hen né». 41Menba, Piyêr kôl iyôŋ ba: «Kelma, ju kôl gwosoy kwôlê bi wo hen iyôŋ na wô sarni laba, na wô sa ɓiɲé kêm ɗi ba?» 42Menba, Kelma kôli iyôŋ ba: «I a na ôbi gemé are woɲ ôbi bê kwôlê men, ôbi tu melênê a men wo ôbi iyéyri a ɗiri ré bô sa ari uɲéri men, sa bay jé kari men, ré biji emê wo sa pôn pôn kêm naɲ wulêri men, tayriri men ba? 43Yi derê yi wô sa mana bi wo hen wo ôbi iyéyri sa aɲ uwoɲni li jé wori bi wo hen iyôŋ. 44Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, ôbi a ɗiri berê sa ari uɲéri kêm. 45Niɲba, hena mana bi wo hen ré kôl iyôŋ ba: ‹Gel, ôbi iyéyren baa aɲê tô› aɲ sê manê naɲ kalmê kaɲ bay jé men, ôm men, yi men aɲ kwoyiɲ a men na, 46ôbi iyéyri a sa naɲ wulê wo ôbi ɓu sa têri ré hen aɲ ôbi a liri ɓisiɲne men, ôbi a gili gusiɲ a men, mega bay giliɲ bay lê are naɲ bôô pôn né gusiɲ hen iyôŋ.» 47«Mana wo hôn bô geyé wo ôbi iyéyri aɲa ré ɓu sa têri ré men, li are biɲ naɲ bô geyé wo ôbi iyéyri bi wo hen né men na, a uɲé sêê damaŋ. 48Niɲba, kwo hôn né aɲa ré li aŋga nêm sêê na, bay a sêri lôg. Kwôni wo bay biri are gaɲ ba bay a hô eŋgereri damaŋ a men, kwo bay biri are gemé damaŋ ba, bay a hô eŋgeré damaŋ a men.» 49Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «En era sa terare a na, na naɲ tare. Aɲ en deŋga damaŋ bi hende ré eŋge niɲ. 50Na batêm to bay a lên, batêm hende to hen na gusiɲ to lên. Aɲ en aŋge kwôy wo bay a lên batêm hende to hen. 51Ken erem yaŋ ba, ré na bô jalê a ené eraɲ sa terare a nà? Eŋ eŋ, na bô jalê a ené eraɲ sa terare a nà ré, niɲba na kariɲare. 52Wôsa ayiɲ tôri haw hen, hena ɓiɲé ré bay bô ira ba, bay a kariɲ ka subu hen a biɲ tôrji men, ka wôô hen kôba a biɲ tôrji. 53Iba kema a kariɲ naɲ kemari men, kema a kariɲ naɲ ibari men, yo mône a kariɲ naɲ môɲne men, môni iyore a kariɲ naɲ yore men, kariɲare a yé perê iyore a naɲ maare a a men, perê maare a naɲ tu a men.» 54Jésu hô kôliɲ kwônê ɓiɲé iyôŋ ba: «Kiriɲa ken gel emen yé si kini kuriɲare tare ba, ken kôl iyôŋ ba: ‹Emen a uwôŋgê› menba, yi hen tiri a men. 55Men, kiriɲa ken gel kal guro si tô emen menba, ken kôl iyôŋ ba: ‹Kiriɲ né uwoyé› menba, kiriɲ bay ka hen uwoy tiri a men. 56Kenbay bay kelê kwôlê kibriji wôô wôô hen, ken hôn gengé aŋga sa terare a nà naɲ ka derômaraŋ a hen iyôŋ menba, wô mi a kené hôn wulê wo ken mô ya hen né ba?» 57«Men, wô mi a kené hôn derê tu aŋgaɲ derôre ré ba? 58Hena jeré ôriɲ naɲ ôbi barem kibi bay jerê kwôlê a na, li bi kwôlê woŋge biɲ pa dema kené biɲ ligi bay jerê kwôlê a tô. Réba ôbi a ôriɲ naɲ ju kibi ôbi jerê kwôlê wo dami a men, ôbi jerê kwôlê wo dami bi wo hen a ôriɲ naɲ ju biɲ asgarɲê aɲ bay a uwôlem daŋgay a. 59En kôlem, hena ré na selé a baa kôba, já têbê kerê iyôŋ iyôŋ dema bay réé uwôlam ta tô.»


text: 1Biɲare to ken biɲ naɲ Krist a hen na, béŋge néérŋge ba? Men, peré wo ôbi peréŋge hen ba, dôbêŋge ibiyare bôrŋge a ba? Ken biɲ naɲ Tunu toɲ hendi bô bôrê men, ken biɲ perêrŋge a men, periɲ men, ken dôriɲ perêrŋge a a men ba? 2Iyôŋ ba, bi ken biɲ pôn men, bi ken periɲ yerŋge naɲ bôô pôn men, bi ermé woŋge kôba, ré pôn men, bi tunuŋge yi pôn sa aŋga ken woge hen a men. Aɲ bi ben yi derê. 3Lêŋge ani kani naɲ ermé woɲ terbére ré men, wo kené ɗêɲ megêrŋge ré a men. Niɲba, ken dôbiɲ sarŋge men, ken bô megêrŋge mega ré na ka damné ɗêŋge a men. 4Bi i i ba, erem sa derê wori a mera ré, niɲba, sa kwo megêri a a men. 5Ôriɲge perêrŋge a mega ɓiɲé ka biɲ pôn naɲ Jésu Krist iyôŋ. 6Ôbi na na Emen ca yeŋ hari niɲba, ôbi woge bi ɗiré némiɲ naɲ ɗi môj môj ré. 7Niɲba, ôbi ɗéɲ damɲare tori hende to hen naɲ bô geyé wori aɲ mana . Ôbi yêɲ mega gawrê yêɲ hen iyôŋ men, ɓiɲé gili wo ôbi ré na gawra a men. 8Ôbi bô yiri mega ani ré iyôŋ aɲ biɲ Emen kwôlê kwôy ô maɲ temare toɲ tayre sa gurô tagelê. 9Na ôbi á, Emen né ayri ɗi sa are a kêm hen men, ôbi biri hini wo ɗê sa hini kêm a men hen. 10Aɲ bi ɓiɲé ka derômaraŋ a naɲ ka sa terare a nà men, ka ma a men kêm kiriɲa bay ré toy hini Jésu ba, bay kêm ré di kwiniji tôŋ tumôri a. 11Aɲ bi ɓiɲé kêm ré kôl Jésu ré na Kelma, aɲ uwôliɲ hini emê sa Emen Iba ɓiɲé a . 12Yênên kaɲê, hen iyôŋ na, kiriɲa na en baɲ iyére toŋge a hen na, na ken bên kwôlê niɲba, haw hen wo en naɲ hen kôba, ken bêm kwôlê damaŋ a. Gelê wo Emen gôliɲ naɲ ken hen na, kenbay kôba, ken li jé sara naɲ harê men, ken wuré a men. 13Wôsa Emen li jé bôrŋge a bi kené uwôɲiɲ néérŋge woɲ geyé aŋga biɲ naɲ gengé wori wo dôri hen men, kené liji a men. 14Jé wo yôŋ yôŋ wo ken li na, ken ɓare ré men, ken nariɲ sara ré a men, 15aɲ bi ken yi ɓiɲé ka kwôlê wôni ɓu sarji ré men, ɓiɲé ka séli men, ken yiɲ kam Emen ka ani ka habiɲ naɲ yirji a men perê ɓiɲé kaɲ bay laserê kiriɲ hen men, bay bô habrê a men ka sa terare a nà. Peraŋgêŋge perê gawrê bay ka hen mega tay tô deɲere iyôŋ. 16Wôsa ken kôlji kwôlo a gôliɲ naɲ ɓiɲé. A hena kené li hen iyôŋ na, wulê wo Jésu a heraɲ hen na, yen a sa yén tumôri a wô kebreŋge, wôsa gel wo jé wo na en li tu temare hen na, na ré na ɗéɲ iyôŋ né. 17Ayê bôô woŋge yi môɲ sarga wo ken li biɲ Emen iyôŋ. Aɲ hena bay ré deren aɲ kwôbren uwôsiɲ jôgiɲ naɲ sarga woŋge bi wo hen na, en li yi derê wô sarga bi wo hen men, en li yi derê naɲ ken a men. 18Kenbay kôba, bi yerŋge derêŋge men, nôbi kôba, na sê peré naɲ ken men. 19En erem hena Kelma Jésu ré gey men na, ené jé Timoté iyére toŋge a hen ya. Aɲ kiriɲa ôbi ré bulo hera ba, ré sa dôben ibiyare bôn a naɲ kwôleŋge wo ôbi a sa dôren hen. 20Wôsa kwôni wo sun kwôleŋge men, li naɲ ken môɲ kwo en liɲ hen iyôŋ ba, naɲ, na Timoté bi pôn nêŋ hari. 21Wôsa ɓiɲé kêm woge na derê wo gengiɲ sarji mera, ɗiba woge ciré lê aŋga gengiɲ sa Jésu Krist hen né. 22Wôsa aŋga Timoté li hen na, geléŋge wo ôbi ré na kwôni woɲ bôô pôn, wôsa jé ulê béré Kwôlo Dôri wo ôbi li naɲ en hen na, yi môɲ kema wo li jé naɲ ibari hen iyôŋ. 23Ôbi a, kiriɲa ené hôn kwôlo gengiɲ san niɲ na, na jéri yerŋge a haɲê niɲ. 24Naɲ bôn wo en bi sa Kelma a hen na, en hôn wo nôbi kôba, ené erê iyére toŋge a hen ya men. 25Kwo gengiɲ sa yênen Epaprodid woɲ megan ôbi jé men, megan ôbi maɲê wo tô ulê béré kwôlo Emen a wo na ken jori yen a bi ré era sa li naɲ en sa aŋga naɲen a hen na, en erem wo ené jéɲ naɲ ɗi hôriɲ béŋge. 26Wôsa doy herê ô geléŋge liri gaɲ men, ôbi sun wô toyé wo kené toy wo ɗiré ômiɲ hen a men. 27Na tiri, tumô ba, ômɲare liri tu temare a hari niɲba, Emen bô tu ɲa tori men, nôbi kôba, Emen bô tu ɲa tiɲê a men aɲ berareri aɲ bi bô emê wo ɗaŋgi ré hô lên a ré niɲ. 28Ôbi a, ené iyêlbe bi ené biri bi ré hô uɲéŋge aɲ kiriɲa kené geli ba, yerŋge ré derêŋge men, nôbi kôba, deŋgôn ré kuriɲ tôŋ men hen. 29Iyôŋ ba, kiriɲa ôbi ô biɲ na, ken ɓiri yerŋge a dô naɲ yi derê mega yêneŋge tô Kelma iyôŋ. Aɲ kwôni mega ôbi hen iyôŋ na, ken biri kwôlê. 30Wôsa baa ɗa wo ôbi na ɗa ma tô jé wo Krist a. Ôbi ay yiri uléɲ liɲ jé wo kenbay a na ré lê ben hen.


text: 1N na kelen nyɔgɛnu, ma ye a fɛ, wo ni a lɔn Alla ara min kɛ Masidoniya chɔchinu ye ata hinɛ fɛ. 2Hali anu bi tɔrɔyɛ anubɛ bolo-kolonyɛ rɔ, anu sewanɛ ka nilɛ kɛ foninsereyɛ la. 3Tonyɛ le. Anu ya nilɛ kɛ iko anu sɛnbɛ ye nya min, hali min tenbira wo la. Mɔgɔ ma anu fɔrɔsɛ. Anu ya wo kɛ anu nyɛrɛ ma le. 4Anu ya ma madiya bɛrɛkɛ ko anu bole ni taran Allala mɔgɛnu dɛnbɛn koe rɔ Yudiya nyamanɛ rɔ. 5Ado anu ya nilɛ kɛ ka tenbi ma miriya la pon! Kɔnɔ min tenbira wo bɛɛ la, anu ya anu nyɛrɛ di Mari ma. Wo kɔma, anu ya anu nyɛrɛ di male fanan ma iko a di Alla ye nya min. 6Woletɔ Taita min ya wɔlɛ kɛ dabira, ma ya a madiya ko a ni to a kɛla. A ni to wo dɛnbɛna ka keninteya-wɔlɛ wo dafa. 7Dɛnkɛninyɛ ye wo bolo, wo kusan kumala, ado lɔnnɛ ye wo bolo fanan. Wo ara wo raya ka dɛnbɛnɛ kɛ anubɛ ka wola keninteyɛ yira ma la. Wo ara ma-a-la koe wo bɛɛ rɔ. Woletɔ ma ye a fɛ, wo ni keninteya-wɔlɛ kɛ fanan kɛ foninsereyɛ la. 8N sa tɔn sigila wo kuma. Donu bara anu taya dɛnbɛni koe rɔ, woletɔ n ba wo sanka anu ma, n bi a fɛ ka a lɔn ni keninteya-bɛrɛ ye wo bolo wo nya. 9Ado wo ya ma Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛta hinɛ lɔn. Nɔnfulu-tigi-ba le ale la nun kɔnɔ a ya a nyɛrɛ ma bolo-kolɔn la wolela ko la. A ya wo ma alako ala bolo-kolonyɛ ni wo ma nɔnfulu-tigi la. 10Serun, wole fɔlɔn ya miriya wo sɔrɔn ka Allata mɔgɛnu kɔ. Ado wole fɔlɔn wulita fen dila anu ma nun. Nta miriya rɔ, wo ya min dabira, wo ni a dafa kelenna! 11Nba, wa wo raya ka wɔlɔ-nyimɛ wo laban feu! Iko wo miriya ye wɔlɛ wo ma nya min nun, wo ni wo raya a laban koe ma gbɛ! Wo ni a kɛ iko wo sɛnbɛ danta kan min. 12Ni fen bi wo bolo min ni-sɔgɛ ye wo la, Alla si sɔn wola kɔ-fan wo la iko wo bole danta kan min. Fan min sa wo bolo, wo sɛ sa wo ye. 13N sa n tayala ka dunɛ bɔ doinu kuma ka a sa wole kuma. Fen siyaman bi wo bolo wati-kundunɛ kɛ kɔrɔ min kɛ, a bɛnnɛ, minnu makoe ye fen na, wo ni wonu dɛnbɛ. Ado wole makoe wa bila fen na tumɛ min, fen siyaman ba taran anu denu fanan bolo tumɛ min, anu si wo fanan dɛnbɛ. Wo le ya a to, wo dama ra si kɛnya worɔ. 15Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Minnu ya a siyaman bi, wonutɛ to ma to. Minnu ma a siyaman bi, fen ma dasa wonu bolo.” 16Ma si baraka bira Alla ye bawo keninteyɛ min nyɔgɔn ye male bolo, a ya wo nyɔgɔn di Taita ma wo dɛnbɛn koe la! 17Ka a fɔ ko Taita sɔnta mala madiyalɛ ma dɔrɔn, wo ma. Wo dɛnbɛn-sɔgɛ ye ale nyɛrɛ la kati! Ale le ya a latɛgɛ a nyɛrɛ ma ko a ni ta wo wara. 18Ma ye ma na kelen nyɔgɛ do latala a fɛ, min gbiliyanɛ chɔchi bɛɛ bolo bɛrɛkɛ! A ara gbiliyɛ wo sɔrɔn ala wɔlɛla ko la kibara-nyimɛla kawandili-bɔɛ rɔ. 19Min tenbira wo la, chɔchinu bara a yabɔ ko a ni tagama ma fɛ. A si keninteya-wɔlɛ kɛ kɛ Marita gbiliyɛla ko la. Ma ye a fɛ ka a yira wo la ko wo dɛnbɛn-sɔgɛ ye ma la. 20Ma ye a mala ma fɛrɛma alako mɔgɛ kana fɛɛ woo yen ma la kɔ-fen-belebele kɛla ko la. 21Ma sako le ka ko-latelennɛ kɛ. Ka a kɛ Mari yala dɔrɔn, wo ma, fɔ mɔgɛnu yala fanan. 22Woletɔ ma ye ma na kelen nyɔgɛ latala anu fɛ. Ma ara a lakɔrɔsi wati siyaman. Ado ma ara a yen ko dɛnbɛni-sɔgɛ ye a la tuma-wo-tuma. Nba, a rayanɛ gbɛ ka wo dɛnbɛ nya bɛɛ ma bawo a yigi sanɛ wo kuma bɛrɛkɛ! 23Nba, Taita kɛ, n ta-nyɔgɛ le. A ye wɔlila n fɛ wo dɛnbɛn tinɛ. Nba, n na kelen nyɔgɛ minnu bi tala a fɛ, chɔchinu denu ya wonu sɔ. Anu si gbiliyɛ di Kirasiti ma. 24Wo ni wola keninteya-gbɛnɛ yira anu na. Wo ni wo ma alako chɔchi-mɔgɛnu ni a lɔn ma wasinɛ wo la min na.


text: 1Yisa ko, “N bi tonyɛ fɔla wo ye, mɔgɔ min ti don saga-kulɛ la a dɛ la, fɔ ka yɛlɛ a ma kilɛ dogbɛrɛ fɛ, kankan anubɛ bui-ma-kɛlɛ le ale la. 2Kɔnɔ mɔgɛ min bi donna a dɛ la, saga-fɛ-biralɛ le wo la. 3Da-kandannɛ si dɛ laka a ye. A wa ala sagɛnu kele anu tɔgɛ la tumɛ min, anu si a kan lamɔɛn. A si anu nabɔ. 4A wa anu nabɔ tumɛ min, a si sɔ anu yarɔ. Ado sagɛnu si bila a fɛ bawo anu ya a kan lɔn. 5Anu ti bila mɔgɔ gbɛrɛkɛ fɛ fɔ ka anu buri a kɔrɔ bawo anu ma a kan lɔn.” 6Yisa ya tili kɛ tɛgɛ anu ye kɔnɔ a ye min fɔ tinɛ, anu ma wo nya-yen. 7Wo le ya a ma, Yisa ya a fɔ anu ye tun ko, “N bi tonyɛ fɔla wo ye, saga-kulɛla don-dɛ le nde la. 8Min bɛɛ nara nde yarɔ, kankan le wonu na anubɛ bui-ma-kɛlɛnu. Kɔnɔ sagɛnu ma anu tole masɔ wonu kan la. 9Nde le anu don dɛ la. Min ba don nde fɛ, wo si kisi. A si ta-ni-sɛgi kɛ a de-nyini tinɛ. 10Kankan sa nala fenfenna ko la fɔ kankanyɛ anubɛ fagalɛ anubɛ tinyalɛ. Nde nara alako anu ni ni-kurɛ sɔrɔn. Ado anu si a sɔrɔn bui! 11“Saga-fɛ-birala-nyimɛ le nde la. Saga-fɛ-birala-nyimɛ si sɔn ka faga ala sagɛnuna ko la. 12Min bi a sarɛ birala dɔrɔn, mintan ma sagɛnu na kɔni, saga-fɛ-birala-bɛrɛ ma wo la. Wo wa suluki yen nala tumɛ min, a si anu boloka ka a buri. Nba, suluki si sagɛ do bira ka a toenu tanyɛnsɛn. 13Min bi a sarɛ birala dɔrɔn, wo si a buri bawo a ye a sarɛ nyinina dɔrɔn! Ala ko sa sagɛnuna ko rɔ. 14“Saga-fɛ-birala-nyimɛ le nde la. N Fa Alla ya nde lɔn nya min, nde fanan ya a lɔn wo nya le. Ado n ya nna sagɛnu lɔn wo nya na le. Anu fanan ya nde lɔn. N si sɔn ka faga anuna ko la. 16Saga dogbɛrɛnu bi n bolo minnu sa saga-kulɛ kɛ rɔ. Fɔ n ni na wonu fanan na. Anu si anu tole masɔ n kan la. Wonu si ma kurun kelen na saga-fɛ-birala kelan wo kɔrɔ. 17“N Fa Alla ya n keni bawo n si n niyi ni alako n ni a sɔrɔn tun. 18Mɔgɔ wo mɔgɔ ti n niyi bi n bolo. N si n niyi ni n sako la. Sɛnbɛ ye n bolo ka n niyi ni. Sɛnbɛ ye n bolo ka a bi tun. N Fa Alla ara n sɔ kɛnu ma tinɛ.” 19Nba, dan-nafarɛ kɛra Yahudiyanu tɛma tun kumɛ kɛnuna ko la. 20Anu siyaman ya a fɔ ko, “Nyinatoe le! A ara yuwaya! Mɔgɔ si a tole masɔ wo la nfenna?” 21Kɔnɔ dogbɛrɛnu ya a fɔ ko, “Nyinato ti kuma ka! Nyinɛ si fiyɔn yɛ laka, wa?” 22Alla Bato Bɔn dantɛgɛ tumɛ ma, wo ladiyɛ kɛra Yerusalɛm dafere-kima-wati le ma nun. 23Yisa ye tenbila nun tenbi-bolɔn la min tɔgɛ Mansa Silamɛnitɛ. 24Mɔgɛnu nadɛnnɛ ala foolɛ rɔ tumɛ min, Yahudiyanu ko, “I si sikɛ kɛ bɔ ma rɔ tumɛ nyamintan? I ni tonya-bɛrɛ fɔ ma ye. Alla ya mɔgɛ min yabɔ ma kisi-koe la, wo le ile la, wa?” 25Yisa ya anu yabi ko, “N bara ban wo fɔla wo ye nun kɔnɔ wo ma la n na. N ya kɛwɔlɛ minnu kɛ n Fala sɛnbɛ rɔ, kɛwɔlɛ wonu fanan bi sereyɛ bɔla nna ko la. 26Kɔnɔ wo ti la n na bawo nna sagɛnu ma wole la. 27Nna sagɛnu si anu tole masɔ n kan la. N ya anu lɔn. Ado anu si bila n fɛ. 28N si habadan-nimayɛ di anu ma. Anu ti halaki mumɛ! Mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke anu fɔrɔnna n bolo. 29N Fa Alla min ya anu don n bolo, wo kolo bɛɛ ko. Nba, mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke anu fɔrɔnna n Fa Alla bolo. 30Mabɛ n Fa, kelen de ma la.” 31Yahudiyanu ya kurinu bi tun ko ka a mabon. 32Yisa ya a fɔ anu ye ko, “N Fa ya n sɔ ka kɛwɔli-nyimɛ siyaman kɛ wo ye. Wo ya wonu yen serr! Kɛwɔli-nyimɛ kɛ bɛɛsi rɔ, wo ye nyinina n mabonna nyamintanna ko la?” 33Yahudiyanu ya a yabi ko, “Ma sa i mabonna ila kɛwɔli-nyima-fenfenna ko la. Ma ye i mabonna bawo i ye Alla lafɛyala! Mɔgɛ le ile la dɔrɔn kɔnɔ i ye i nyɛrɛ mala Alla la!” 34Yisa ya anu yabi ko, “A sɛbɛnɛ wola tɔn kitabu rɔ ko Alla ko Allala Dannu de wole la. 35Ma ya a lɔn ko min sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ, tonyɛ le wo la tɛban! Nba, Allala kumɛ dira mɔgɛ minnu ma, Alla ya a fɔ wonu ma ko Allala Dannu. 36Nba, nde don! N Fa ya n sɛninya ka n sɔ duninya kɛ rɔ. N ya a fɔ min kɛ ko Allala dan le nde la, wo ye a fɔla kama worɔ ko n bi n ya-donna Alla la? 37Nba, ni n sa n Fala kɛwɔlɛnu kɛla nun, wo kana la n na worɔ. 38Kɔnɔ ni n ya n Fala kɛwɔlɛnu kɛ, a kakɛn, wo ni la kɛwɔli wonu denu na. Wo ni la wonu na, hali wo ma la nde la. Wo si a lɔn worɔ ko n Fa ye nde rɔ. Nde fanan bi ale rɔ.” 39Anu ya anu taya a bira koe ma tun kɔnɔ a tununta anu ma ka ta a ye. 40Wo kɔma, Yisa tenbira Yorodan bɛ kɔma tun, Yɔni ya batasili kɛ kan min nun. A tora nyɔ. 41Mɔgɔ siyaman nara a wara nyɔ. Anu ko, “Yɔni ma kabana-ko-wɔli fenfen kɛ kɔnɔ a ya koe min bɛɛ fɔ kei kɛla ko la nun, tonyɛ le.” 42Mɔgɔ siyaman dɛnkɛninyara a ma nyɔ.


text: 1Na Pɔɔlu anati haari na wɔ kɔ aju Dɛrɛbi, ni Lisitira miɛ kpirim n nu, sɔnɔ be woori dɔ, i ti Kristo susufɔ ɔ, bu fere i ka Timoti. I ni ti Yudafɔ bara bo wɔ yo Kristo yarada wɔ, ama, na i si ti Girikifɔ. 2Na yaradayofɔm bo bu woori Lisitira ni Ikoniyom miɛ kpirim n nu n kɛrɛ ase ka Timoti ti sɔnɔ kpa a. 3Pɔɔlu koroori ka i fa Timoti buka i ŋu su wɔ, na bu sunati, na wɔ wura i kɛnkɛnnɛ. Má deke be dɛɛ ti a, ama, Yudafɔm bo bu woori dɔ n dɛɛ ti, dama bu kɛrɛ si ka Timoti si ti Girikifɔ ɔ. 4Na ba nati miɛ miɛm su, na ba kan akere yaradayofɔm fa kɔ jɔrɛ n kɛrɛ bo Yesu jaramasam, ni nkpiɛnkpiɛnm bo bu wo Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n asɛsɛ su asoro su ka bu yo i n su. Na ba se bu ka bu su nyini atinm su nyunyumi. 5Nyini ti, na Kristo jamam n anya faŋga, na bu yarada ayo biiwa abuka su, na bu sunya minɛm subuka su ale kɛrɛ bo i cin. 6Na ba fa Firigiya, ni Galatiya dɛɛ awɔrɛ n nu asin, dama Awiɛwiɛ Casi n ama má bu atin na bu kan Nyɛmɛ jɔrɛ n Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu. 7Saŋga bo bu kɔ juuri Masiya dɛɛ awɔrɛ awieeri ni, má bu koroori ka bu wura Bitiniya dɛɛ awɔrɛ n nu wɔ, ama, Yesu dɛɛ Awiɛwiɛ n asoro má bu su ka bu wura dɔ. 8Nyini ti, na ba fa Masiya awɔrɛ n nu, na ba sin akɔ miɛ kpiri be bo bu fere i ka Tɔrasi n nu. 9Nyini cɛɛn n kɔŋguɛ, na Pɔɔlu aŋu deke be ka alɛlɛ nu dɛɛ su, ka sɔnɔ be wo Makɛdoniya awɔrɛ n nu, jina susere i, i ŋa, “Jande, bra Makɛdoniya fɛn na a ba buka ya.” 10Pɔɔlu ŋuuri nyini deke n ka alɛlɛ nu n dɛɛ ti, ya kaba yoori siriya a, na ya kɔ Makɛdoniya, dama ya si ka Nyɛmɛ ye wɔ se ka ya kɔ dɔ na ya kɔ kan i labari kpa n jɔrɛ kere minɛm n bo bu wo dɔ n a. 11Na ya fa lee bambaka afite Tɔrasi miɛ kpiri n nu akpiɛ akɔ aju miɛ be bo i wo lui bambaka be su, bu fere nyini lui n ka Samotarase. I alecin fɔfɔrɛ na ya kɔ aju miɛ kpiri n bo bu fere i ka Nɛpolisi n su. 12Na ya fite bɛrɛ akɔ miɛ kpiri be bo bu fere i ka Filipiya n su, yiri ti Makɛdoniya awɔrɛ n nyini bue n miɛm kɛrɛ tii a. Romafɔm niɛ i su a. Na ya yo lennyɔ dɔ. 13Na Ŋumiyi cɛɛn ni, na ya fite miɛ n nu akɔ kunma nu, dɔ ye ya sunsun ka ya kɔ ŋu ka deke bo Yudafɔm n tiɛn bu nɔɔ sere Nyɛmɛ a. Na ya tana, na ya ni nbaram bo ba tiɛn bu nɔɔ n abo anzama. 14Bara be woori bu nu, bu fere i ka Lidiya, i fite miɛ kpiri be bo bu fere i ka Tiyatira n su wɔ, i tɔ sanvuin kpakpam bo i la gɔ, i ti bara bo i su Nyɛmɛ wɔ, na Nyɛmɛ ateke i sunsunni, na wɔ so i sui nyunyumi, na wɔ ti kabo Pɔɔlu suse ni. 15Na ba biɛ i ni i dikafɔm kɛrɛ Nyɛmɛ nzue, na wɔ sere ya jande ka, “Nzɛn am asoro su ka ma yo Mibiɛ n yarada nahɔrɛ su, am ba wo m dika.” I yoori ya awaraye n dɛɛ ti, na ya soro su. 16Cɛɛn n be sɔ ɔ, ya sukɔ deke bo Yudafɔm n tiɛn bu nɔɔ sere Nyɛmɛ ni, na ya ni suŋguru be ayɛ, i ti afani wɔ, ajini wo i ŋu, na i nati yi munzue. Nyini dɛɛ ti, na i tofɔm anya ŋwaa beberebe afite i munzue yi n nu. 17Na i nati susu ya ni Pɔɔlu su, na i sutiɛn suse ka, “Ahin minɛm ti Nyɛmɛ Kpiri n dɛɛ amusuisufɔm wɔ. Bɛrɛ kere am kabo am yo na am nya tiide a.” 18I nati yoori sɔ ɔ, cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn, haari na yaa aba ati Pɔɔlu, na wɔ kaaki aniɛ i, na wɔ tiɛn ajini n bo i wo suŋguru n ŋu n na wɔ se i ka, “Yesu Kristo dɛɛ duma n dɛɛ yiko nu, fite yaki i.” Kpeŋga, na ajini n afite ayaki i. 19Tɔ, saŋga bo afani n tofɔm ŋuuri ka bu koro nya má ŋwaa fite má i n dɔ kun ni, na ba tara Pɔɔlu ni Silasi, na ba cin bu akɔ miɛ n kunnu afa bu awura yikofɔm saa nu. 20Bu faari bu kɔ juuri jɔrɛdifɔm nkpiɛnkpiɛnm dɔ, na ba se ka, “Ahin minɛm ni ti Yudafɔm wɔ, na bu nati sukpini jɔrɛ ya miɛ n nu. 21Bu nati sukere sayoowam bo ya dɛɛ nɔaniɛ kpamaawa atin n su, wɔ yo má daka ka ya de bu, wara ya su bu su, dama ya ti Romafɔm wɔ.” 22Na jama n kɛrɛ atɔ Pɔɔlu ni Silasi ŋu ni jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛn. Na jɔrɛdifɔ nkpiɛnkpiɛnm ama ba yi Pɔɔlu ni Silasi suturam, na ba ma nɔɔ ka bu fin bu ŋgbere. 23Nyini dɛɛ ti, na ba bo bu nyunyumi, na ba kɔ anyi bu dansaraka, na ba ma dansaraka niɛfɔ n nɔɔ ka i tu anɔ n na i niɛ bu dika nyunyumi. 24Dansaraka niɛfɔ n deeri nyini nɔaniɛ n wieeri sɔ ni, na wɔ fa bu akɔ awura dansaraka n sɔɔ n bo i wo mɔ n nu, na wɔ bo bu tobarim. 25Na fa kɔ kɔŋguɛ jinanjin saŋga, na Pɔɔlu ni Silasi susere Nyɛmɛ, na bu sudi jue kansi i, na bu beŋgu dansarakam ni suso bu sui suti. 26Jina n nu bɛrɛ, na asiɛn n akpisi agaya, haari na dansaraka sɔɔ n jaafa bo bu fa boori i bu n kɛrɛ akpisi, na anɔm n kɛrɛ ateke, na tobari n kɛrɛ n bo bu fa boori bu n akporo atɔtɔ. 27Na dansaraka niɛfɔ n abo nu ayasu, na wɔ ŋu ka dansaraka sɔɔ anɔm n kɛrɛ ateke, i sunsun ka dansarakam kɛrɛ aŋmati asandi wɔ, nyini ti, na wɔ cin awɔrɔ i takobe ka i kun i ŋu wɔ. 28Ama, na Pɔɔlu atiɛn kpa ase ka, “Má a ma u ŋu mandim. Ya kɛrɛ wo fɛn.” 29Na dansaraka niɛfɔ n afere ka bu fa sin bra, na wɔ bereki awura Pɔɔlu ni Silasi sɔɔ n nu, na sɛrɛ ati i, na i ŋuniɛ subobo i, na wɔ kɔ akutu bu jaa bu. 30Dɔ na wɔ fa bu afite, na wɔ bisa bu ka, “M mibiɛm, m yo sɛ ye m nya tiide a?” 31Na ba bɔ i nu ka, “Yo Mibiɛ Yesu yarada, na a nyá tiide, wɔrɔ ni u dikafɔm kɛrɛ.” 32Na ba kan Mibiɛ n nɔaniɛ n akere i, i ni bo bu wo i dika n kɛrɛ. 33Nyini cɛɛn n kɔŋguɛ n kɛrɛ, na dansaraka niɛfɔ n afa Pɔɔlu ni Silasi akɔ, na wɔ kɔ aŋmisi bu kani n kɛrɛ, na ba kaba abiɛ yiri ni i dikafɔm kɛrɛ Nyɛmɛ nzue. 34Dɔ na wɔ fa bu akɔ i dika, na wɔ ma bu diire, na ba di. Na yiri ni i dikafɔm kɛrɛ ahore ajɔ agaya ka ba yo Nyɛmɛ yarada n dɛɛ ti. 35Alecin ŋgarama, na jɔrɛdifɔm n asunma npulisim ka bu kɔ se dansaraka niɛfɔ n ka i yaki nyini minɛm nu ji na bu kɔ. 36Nyini ti, na dansaraka niɛfɔ n asere Pɔɔlu ka, “Jɔrɛdifɔm n ama nɔɔ ka ya yaki am na am kɔ. Nyini ti, am kɔ ni ahoreda.” 37Ama, na Pɔɔlu ase npulisim ni ka, “Haari ni bo ya ti Romafɔm ni, ba di má ya jɔrɛ aŋu má ya ŋgasi be, na ba bo ya jama n kɛrɛ nyunu, na ba nyi ya dansaraka. Ye kisa bu sukoro ka bu fiɛ yi ya ji bɛnlɛ, nzɛn sɛ? Nyini koro yo má, má ka bɛrɛ ni bu tii aba na bu ba yi ya ji.” 38Na npulisim n akɔ ase jɔrɛdifɔm ni. Bu tiiri ka Pɔɔlu ni Silasi ti Romafɔm ni, na sɛrɛ ati bu. 39Nyini ti, na ba ba atara Pɔɔlu ni Silasi jaa, na ba nya ayi bu afite dansaraka n nu, na ba sere bu jande ka bu fite miɛ n nu. 40Na ba fite dansaraka sɔɔ n nu, na ba kaaki akɔ Lidiya dika, na ba kɔ aŋu yaradayofɔm ni, na ba ma bu ahoresi, na ba nya afite miɛ n nu akɔ.


text: 1Lire tèni i, saanŋi Erɔdi mpyi na dánafeebii pìi kyérege. 2U à Yuhana cìnmpworonaŋi Yakuba bò ná kàshikwɔnŋwɔɔni i. 3U à lire ɲya l'à táan Yahutuubil'e ke, bwúuruŋi niɲjirigembaaŋi kataanni i, ka u u pi pyi pi à Pyɛri cû mú. 4Pi à Pyɛri cû ke, ka u u pi pyi pi à u le kàsuŋi i, maa sòrolashii kɛ ná baani pyi pi i u kàanmucaa. U la mpyi kataanni ká ntòro si nta u yíbe sùpyire ɲyii na. 5Mà Pyɛri yaha kàsuŋi i, dánafeebii mpyi a kwôro Kileɲarege na u á. 6Canmbilini i Erɔdi mpyi na sí Pyɛri yíbe sùpyire ɲyii na ke, numpilage ku sí n‑tòro lire canmbilini sí n‑ta a nɔ ke, kuru numpilage e, mà Pyɛri nimpwɔŋi yaha ná yɔ̀rɔyɔ shuunni i sòrolashiibii pìi shuunni shwɔhɔl'e, u mpyi na ŋwúuni. Sòrolashiibii pìi mpyi a yyére kasubage ɲwɔge na maa ku kàanmucaa. 7Ka Kafooŋi Kile mɛ̀lɛkɛŋi wà si mpâl'a jyè kasubage e, ka ku puni si mpyi bɛ̀ɛnmɛ, ka mɛ̀lɛkɛŋi si Pyɛri bwɔ̀n bwɔ̀n ŋkere na mà ɲɛ̀, maa jwo: «Yîri fwɔfwɔ!» Ka yɔ̀rɔyi si ntíl'a kwɔ̀n a láha u cyeyi na mà cwo, ka u u yîri. 8Ka mɛ̀lɛkɛŋi si jwo: «Seepwɔge tɛ̀g'a maye bînni, ma a ma tanhaɲyi pwɔ.» Ka u u li pyi amuni. Ka mɛ̀lɛkɛŋi si núr'a jwo: «Ma vàanntinmbwɔhe le, ma a ma na fye e.» 9Ka u u fwor'à taha u fye e. Nde mɛ̀lɛkɛŋ'à pyi ke, u ɲyɛ a mpyi a cè na lire na ɲyɛ sèe mɛ. U mpyi na sɔ̂nŋi na ŋɔɔgɔ uru ɲyɛ na ŋwúuni. 10Sòrolashiibii pi ɲyɛ na kasubage kàanmucaa ke, ka Pyɛri ná mɛ̀lɛkɛŋi si ŋkàr'a sà ntòro pire sòrolashikuruŋke niɲcyiige taan, maa ŋkàr'a sà ntòro kuruŋke shɔnwoge taan, tɔɔnnte bàrage ku mpyi a tɛ̀g'a tajyiɲwɔge tò, ná ku ɲwɔge mpyi a kan kànhe funŋke yyére ke, mà jwo pi nɔ kuru na ke, ka ku u múgo kuy'á, ka mɛ̀lɛkɛŋi ná Pyɛri si fworo na ŋkɛ̀ɛge. Mà pi niŋkaribii yaha, ka mɛ̀lɛkɛŋi si mpâl'a pînni u na. 11Lir'à pyi ke, ka Pyɛri yákiliŋi si nta a múgo, ka u u jwo: «Numɛ sèeŋi na, mii à dá li na na Kafooŋi u à u mɛ̀lɛkɛŋi wà tun u à pa mii shwɔ Erɔdi na, Yahutuubii la mpyi si kapegigii ɲcyiimu pyi mii na ke, si mii shwɔ cyire puni na mú.» 12Pyɛri yákiliŋ'à pa ntɛ̀ɛn ke, Yuhana pi maha mpyi Marika ná u nuŋi mɛge ɲyɛ Mariyama ke, ka u u ŋkàre uru Mariyamaŋi pyɛnge e. Dánafee niɲyahamii mpyi a bínni wani, maa Kile ɲáare. 13U à nɔ maa bage ɲwɔge kúu ke, báarapyicwoŋi wà na mpyi wani na Ɔrɔda, ka uru si yîr'a pa si mpa ku múgo. 14U à Pyɛri mɛjwuuni lóg'a cè ke, funntange kurugo, mà jwo u pyɛnge ɲwɔge múgo ke, ka u u fê a kàr'a sà yi jwo pi sanmpil'á, na Pyɛri niɲjyereŋi na wá pyɛnge ɲwɔge na. 15Ka pi i jwo: «Taha mu ɲùmbwuuni bà ɲyɛ a ɲwɔ mɛ?» Ka Ɔrɔda si núr'a jwo: «Sèe, uru u wá sìi u wi!» Ka pi i núr'a jwo: «Mɛ̀lɛkɛŋi u maha u kàanmucaa ke, uru u sí n‑ta u à uye pyi u fiige mà pa.» 16Mà pi yaha puru na, ka Pyɛri si ŋkwôro na pyɛnge ɲwɔge kúuli. Pi à pa ɲwɔge múgo mà u ɲya ke, ka li i pi bilibili. 17Ka u u cyɛge yîrige pi á, maa pi pyi pi à fyâha. Pyiŋkanni na Kafooŋi à u yige kàsuŋi i ke, ka u u yire puni yyaha jwo pi á. Maa yi jwo pi á na pi sà yi yyaha jwo Yakuba ná cìnmpyiibii sanmpil'á, maa yîri wani mà kàre cyage kabɛr'e. 18Ɲyɛ̀g'à pa múgo ke, ka sòrolashiibii si wá na ɲyàha na wùruge piye e, maa piye yíbili: «Di Pyɛri à pyi a jwo yɛ?» 19Ka Erɔdi si pi pyi pi à sà a u caa, ŋka pi ɲyɛ a u ɲya mɛ. Ka Erɔdi si sòrolashiibii yyer'a yíbe, maa pi pyi pi à pi bò. Lire kàntugo maa yîri Zhude kùluni i, mà kàre Sezare kànhe e mà sà tère pyi wani. 20Lire mpyi a saanŋi Erɔdi lùuni ta l'à yîri Tiri ná Sidɔn kànyi shiinbii taan sèe sèl'e. Ka pire si bɛ̂ niŋkin na, maa sà jwo a ɲwɔ ná saanŋi bage ɲùŋufooŋi i, uru mɛge na mpyi Bilasitusi. Lire kàntugo maa ŋkàr'a sà saanŋi ɲáare na u uye sanŋi yaha u u yoge kwɔ̀, ɲaha na yɛ Erɔdi kìni i pire mpyi na pi ɲjyìŋi taa. 21Canmbilini na pi mpyi a bɛ̂ si cyire karigii yyaha cwɔɔnrɔ ke, lir'à pa nɔ ke, ka Erɔdi si u fànhe vàanntinŋke le, maa mpa ntɛ̀ɛn saanre yatɛɛnŋke e, jwumpe pu ɲyɛ u á ke, maa puru jwo sùpyir'á. 22U à kwɔ̀ u jwumpe na ke, ka sùpyire si jwo fànha na: «Kile u à mpe jwo lire baare e, sùpya bà mɛ!» 23Lire tèenuuni i, ka Kafooŋi Kile mɛ̀lɛkɛŋi wà si ntíl'a fyɛɛnre cyán Erɔdi i mà bò, ɲaha na yɛ pèente t'à yaa ti taha Kile na ke, u ɲyɛ a tire taha u na mɛ. 24Kile Jwumpe mpyi na ɲcaali, dánafeebii sí i ɲyahage. 25Barinabasi ná Soli à kwɔ̀ pi báaraŋi na Zheruzalɛmu kànhe e ke, maa núr'a kàre Antiyɔshi kànhe e. Pi niŋkaribii, Yuhana pi maha mpyi Marika ke, maa ŋkàre ná ur'e.


text: 1Jésu hô ay tô geliɲ ɓiɲé are kibi cér wo Galilé. Kwônê ɓiɲé era sa daɲ ligiri a, aɲ li wo ôbi ɗay mô bô bato wo yi bô cér a hen, aɲ tô kwônê ɓiɲé ka ba hen ɗibiji terare a ɗa kwa cér a. 2Jésu geliɲ kwônê ɓiɲé are ɗé ɗé naɲ gwosoy kwôlê gay gay. Ôbi kôlji iyôŋ ba: 3«Toyéŋge, sa to pôni gawra wo pôni si ô wô wusé kaw bô yagê wori a. 4Kiriɲa ôbi wuse kaw bay ka hen iyôŋ na, kwa ka pôni heriɲ bêŋgê geré aɲ ciré sa gôl ôm. 5Kwa ka pôni heriɲ kiriɲ kaɲ jerew a niɲba, terare to wurôbi to hanêre ré ôriɲ tôŋ ba naɲ. Menba, bay si lew haji, 6niɲba, kiriɲa tare jôriɲ, menba, jubu gaɲ aɲ kaw bay ka ré heriɲ kiriɲ kaɲ jerew a hen na, ma wôsa hanêrji ô kelaŋ né. 7Kwa ka pôni heriɲ perê gesem a. Kiriɲa bay si, menba, gesem bi wo hen yêrji aɲ sarji si ré. 8Kwa ka pôni heriɲ terare to dôri a aɲ si dô men, ɗebe dô men, yê dô a men. Sa ka pôni gusiɲniji ô tôre subu, ka pôni tôre jii men, ka pôni ô arew men.» 9Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Kwôni wo mari ya wô toyiɲ kwôlê bi wo hen ba, bi toy.» 10Kiriɲa kwônê ɓiɲé ôrji ta niɲ menba, bay tô Jésu ka môj kibi wôô hen naɲ ka ɗaŋgi ka mééri hen, eŋgeriri kwôlê gengiɲ sa gwosore to ôbi ré iyêlji hen. 11Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kwoŋge kenbay ba, Emen béŋge ken hôn aŋga gengiɲ sa emê iyére tori ka yi kini uwôbêrji a hen. Niɲba, ɓiɲé ka ba nô hen ba, toy na bô gwosore a. 12Are bay ka hen yi hen iyôŋ aɲ bi ‹kiriɲa bay ré bô kiriɲ ba, bay ré gel ani ré men, kiriɲa bay ré toy kwôlê ba, bay ré hôn bôri ré men. Yi hen iyôŋ wô wo bay ma ré ayê bôrji aɲ bi têriɲ toji ré dôriɲ sarj a.› » 13Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ken hôn bô gwosoy kwôlê wo hen né ba? Ka lê iyeŋ a kené henê tô gwosore to ɗaŋgi to ba hen ba? 14Ôbi wusé kaw, wuse kwôlo Emen. 15Ɓiɲé ka yi mega bêŋgê geré ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen menba, Sidan era lew sa mêne kwôlê wo bay ré toy hen bôrji a aɲ. 16Ɓiɲé ka yi mega kiriɲ kaɲ jerew ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen, menba, eŋge naɲ yi derê. 17Niɲba, ɓiɲé bay ka hen na, hanêrji naɲ men, bay ɗebe sa têrji a sem né a men. Aɲ kiriɲa aŋgaɲ bô emê kuriɲ sarji a ley, bay gilji gusiɲ ley, wô kibi kwôlê bi wo hen na, bay heriɲ. 18Ɓiɲé ka yi mega kiriɲ kaɲ gesem ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen, 19niɲba, ermé kwôlo sa terare a nà men, kwôli aŋgaɲ uɲé men, ermé sa doy aŋga gay gay a men na, yêr kwôlê bi wo hen duu aɲ li ani ré. 20Ɓiɲé ka yi mega kiriɲ ka dôri ka kaw heriɲ ya hen na, na ɓiɲé ka toy kwôlê bi wo hen aɲ ay liɲ jé sara, bay yi mega kaw ka uwoɲ kiriɲ ka dôri iyôŋ. Bay toy kwôlê bi wo hen men, bay eŋge aɲ liɲ ariri a men. Aɲ ka pôni gusiɲniji ô tôre subu men, ka pôni tôre jii men, ka pôni ô arew men.» 21Jésu hô eŋgeriji iyôŋ ba: «Kwôni ɗi tare bô lampa aɲ emné gwore sara réba ɗéré tô kalaŋ a sa pôn ken gel ba? Hena ôbi ré ɗi tare a bô lampa ba, na wô teré ta gurô pal a ré ba? 22Wôsa aŋga yi kini uwôbêrji a ba, a sa yé tu wolé men, ka kwôni hôn né tô ba, a sa yé tu tare a nô men. 23Hena kwôni ré naɲ mari wô toyiɲ kwôlê wo en kôl hen na, bi toy.» 24Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ɗéŋge tu melênê sa yerŋge a wôsa kwôlê wo ken toy a. Gway wo ken ay gengiɲ are bi hen a Emen né hô gengiɲ béŋge hôriɲ, dô réba a ɗê kwo na ken liɲ megêrna hen sôŋ. 25Wôsa kwôni wo naɲ uɲé ba, bay a hô biri a sara. Niɲba, kwo ari uɲé kari lôg hen na, bay a derê bay ka lôg hen kôbri a aɲ sôŋ.» 26Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Emê iyére to Emen na, yi mega gawra wo ô wusé kay cé bô yagê iyôŋ. 27Kiriɲa ôbi yi kum yoyre men, hena ta tô kiriɲ men na, ôbi hôn na ba kaw ka ɗiré wusu hen ré si iyeŋ ba men, ré ɗubu iyeŋ ba a men ba, ôbi hôn né. 28Terare bi kay cé gwôbe aɲ ɗubu cêgeri wori ba, kaw si sa, cêgeri wori sôŋ sa kaw bay ka hen yi gusiɲ. 29Aɲ kiriɲa sa kaw né niɲ na, bay jé bay walêrji sa wal wôsa na tay walêrji niɲ.» 30Jésu hô kôl iyôŋ ba: «Emê iyére to Emen na, na gengére naɲ mi pôn ba? Na mi a nana ayê gengiɲ ba? 31Emê sa iyére to Emen na, yi mega gusiɲ iluw iyôŋ. Kiriɲa kwôni ciji na, bay dê gôliɲ gusiɲ aŋga kêm ka terare a na. 32Niɲba, kiriɲa kwôni ciri na, ôbi si aɲ ɗubu aɲ yi gurô wo dami gôliɲ sa gurô ka ɓiɲé ban hen, aɲ kôbri gaɲné aɲ li wo ciré ka derômaraŋ a kêm sa li gwoné woji ya.» 33Na naɲ gwosoy kwôlo gay gay bi wo hen a Jésu uwôliɲ béré. Ôbi kôl hen iyôŋ aɲ bi ka ɗebe toy hen, ré hôn dô. 34Jésu kôlji kwôlê wôni ba ulê gwosore bô ré. Niɲba, kiriɲa ôbi na pini naɲ bay tôri na, ôbi dôrji tô gwosore hende to gay gay hen. 35Wulê bi wo hen na, Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Na ɗayêŋge tera cér wo dami hen.» 36Bay ɗéɲ kwônê ɓiɲé menba, bay tôri ôriɲ naɲ ɗi bô bato a wo ôbi môriɲ hen, bato ka ɗaŋgi kwône kiriɲ bay ka hen. 37Kiriɲ bay ka hen na, kal wo dami ge aɲ di kam bi a bô bato aɲ li wo kam wôn bôri. 38Menba, kiriɲ bay ka hen Jésu gesel sari yiɲ kum si tô bato yaŋ. Bay tôri eŋni aɲ kôli iyôŋ ba: «Rabi, ju gel wo naa mêniɲ hen né ba?» 39Jésu eŋgiɲ tô kum a aɲ ône kal naɲ nééri men, kôliɲ cér iyôŋ ba: «Cér wôm tôŋ.» Menba, kal ɗi geré ba men, kiriɲ iyer iyêêr a men. 40Menba, Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Wô mi a kené hare hen iyôŋ ba? Wô mi a kené bi bôrŋge sa Emen a ré ba?» 41Kiriɲ bay ka hen na, harê wo dami liji men, tiniji ge kay a men aɲ bay kôl perêrji a iyôŋ ba: «Gawra wo nà, ná kwo iyeŋgi a kal naɲ cér kôba, ré biri kwôlê hen ba?»


text: 1Wo kɔma, Yisa bɔra nyɔ ka ta Yudiya nyamanɛ rɔ Yorodan bɛ kɔgɔma. Nyama nara a wara tun. A ya anu karan iko a duruta a mala nya min tuma-wo-tuma. 2Farisi donu nara a wara ka anu taya a bira-koe ma. Anu ya a manyinika ko, “A fɔ ma ye wa, mala tɔn si sɔn ko kei ni a ban ala musi la?” 3Yisa ya anu manyinika ko, “Nɛbi Musa ya tɔn nyamintan di wo ma?” 4Anu ya a yabi ko, “Nɛbi Musa sɔnta ko kei ni furu-tinya-kɛdi sɛbɛ, wo kɔma, a ni ala musi boloka.” 5Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nɛbi Musa ya tɔn wo sɛbɛ wo ye bawo wo karagbɛlɛ. 6Kɔnɔ kebi duninya-dan-tumɛ, a fɔra ko, ‘Alla ya kei anubɛ musi dan.’ 7Wo le ya a to, kei si a na anubɛ a fa boloka ka tugun ala musi la. 8Anu filɛ si ma kelen na. Woletɔ fila ma anu na tun fɔ kelen. 9Nba, Alla ara min tugun anu nyɔgɔn na, mɔgɔ kana wo fara.” 10Karan dannu sɛgira bɔn la tumɛ min, anu ya Yisa manyinika koe wo ma. 11A ya a fɔ anu ye ko, “Kei min ba a ban ala musi la ka musu gbɛrɛ furu, wo ara yɛlɛnyɛ kɛ ala musu fɔlɛ wo la. 12A ye wo nya na le, musi min ba a ban ala kei la ka to kei gbɛrɛ ye, musi wo ara yɛlɛnyɛ kɛ.” 13Mɔgɛ donu nara dennɛnu na Yisa wara ko a ni a bole sa anu kuma kɔnɔ karan dannu ya mɔgɛ wonu makuma. 14Yisa ya wo yen tumɛ min, a diminyara ka a fɔ ala karan dannu ye ko, “Wo ni sɔn dennɛnu ni na n bara! Wo kana anu mabeli bawo anu denu denuta ye Allala mansayɛ la. 15Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Ni min ti Allala mansayɛ rabira iko dennɛ, wo ti don a rɔ mumɛ!” 16Wo kɔma, a ya dennɛnu sigi a kɔnkɔn tɔ ka a bole sa anu kuma ka duwa anu ye. 17Yisa wulita ala tagama rɔ tumɛ min tun, kei do burimatoe tara ka a nyɛnkin a kɔrɔ a madiya tinɛ. A ko, “Karan-mɔgɔ-nyimɛ, n ni nfen ma alako n ni habadan-nimayɛ sɔrɔn?” 18Yisa ya a manyinika ko, “I ye n kelela kama ko mɔgɔ-nyimɛ? Mɔgɔ-nyima sa fɔ Alla kelen pe. 19Ka ila nyinikalɛ yabi, i ya tɔn kɛnu lɔn. Anu ko, ‘Wo kana mɔgɔ faga. Wo kana yɛlɛnyɛ kɛ. Wo kana kankanyɛ kɛ. Wo kana foninya-sereyɛ bɔ. Wo kana mɔgɔ kensunya. Wo ni wo na anubɛ wo fa gbiliya.’ ” 20Kei wo ko, “Karan-mɔgɔ, kebi n dennɛ, n bara tɔn wo bɛɛ bira.” 21Yisa ya a mafɛlɛn sin! Keminɛ wola ko diyara a ye. A ko, “A tonɛ ko kelen ma gbɛ, ta i bolo-fan bɛɛ feri ka wodi wo di bolo-kolɔnnu ma. I si nɔnfuli sɔrɔn Arinyɛni tɔ. Wo kɔma, i ni na bila n fɛ.” 22A ara a yakɔrɛ funu. A yisi magboyanɛ tara bawo banan le ale la nun. 23Yisa ya a yɛ lamunun ala karan dannu na ka a fɔ anu ye ko, “Nɔnfulu-tiginu don-koe Allala mansayɛ rɔ, wo gbɛlɛ de!” 24Karan dannu kawara kumɛ wola ko la kɔnɔ Yisa ya a fɔ tun ko, “Nna dannu, Allala mansayɛ don-koe gbɛlɛ 25kɔnɔ nɔnfulu-tigi don-koe Allala mansayɛ rɔ, wo gbɛlɛ ka tenbi nyomɛ don koe la sɛgilan woe rɔ.” 26Karan dannu kawara bɛrɛkɛ, ka anu nyɔgɔn manyinika ko, “Yon si kisi worɔ?” 27Yisa tora anu mafɛlɛnna sin! A ya anu yabi ko, “Mɔgɔ ti ke wo mala kɔnɔ Alla le si ke koe bɛɛ mala.” 28Wo kɔma, Pita ya a fɔ ko, “Male ara fan bɛɛ to alako ma si bila i fɛ nya min.” 29Yisa ya a fɔ Pita ye ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Min bɛɛ ara anu barɛ boloka ka anu na kelen nyɔgɛnu to ka anu sɔrɔnnɛnu to ka anuna dannu to ka anuna duginu to nde anubɛ kibara-nyimɛla ko la, 30wo si fen sɔrɔn min tenbira wo la wati kɛ rɔ. Ado a ya min bɛɛ boloka, a mara bɔn la wo, na kelen nyɔgɛnu wo, a sɔrɔnnɛnu wo, ala dannu wo, ala dugi wo, a si wo nyɔgɔn sigi tina kɛmɛ sɔrɔn, hali tɔrɔyɛ sanɛ wonu kuma yarɔ. A si habadan-nimayɛ fanan sɔrɔn yarɔ. 31Minnu mara a fɔlɛ la, wonu si ma a laban la. Minnu mara a laban la, wonu si ma a fɔlɛ la wulɔn.” 32Karan dannu bilanɛ Yisa fɛ ka yɛlɛ Yerusalɛm soe burɔ. Anu kɔndɔfilinɛ kati! Minnu bilanɛ a fɛ, wonu kilanta. Tiriyante wo rɔ, Yisa ya karan den tan-ni-filɛ wonu bi ka ta anu na anu dan na. Koe minnu bi nala mala a la, a ya wonu takaran anu ye. 33Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wa wo tole masɔ. Ma ye tala Yerusalɛm soe burɔ. Anu si nde, Hadama dan don saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu bolo tɔ. Anu si n yiliki sayɛ la ka n don sibolo gbɛrɛnu bolo tɔ. 34Wonu si n mayɛlɛn ka anu da-yi kɛ n ma. Anu si n gbesi ka n faga. A tele sawa nyɔgɛ, n si wuli tun ka bɔ furinu tɛma.” 35Wo kɔma, Sɛbɛdila dannu, Yemesi anubɛ Yɔni kɔni, wonu nara Yisa wara. Anu ko, “Karan-mɔgɔ, ma ye a fɛ, i ni koe do kɛ ma ye.” 36Yisa ya anu manyinika ko, “Wo ye a fɛ, n ni nfen ma wo ye?” 37Anu ya a yabi ko, “I wa sigi ila gbiliyɛ rɔ tumɛ min, male ni sigi i fɛ, kelen i bolo nyimɛ rɔ, kelen i maran rɔ.” 38Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wo ye n tarala min ma, wo ma wo lɔn. N bi nala tɔrɔyɛ minnu sɔrɔnna, wo si kɛ wo munna wonu kɔrɔ? Anu bi n batasila tɔrɔyɛ min tɔ, wo si ke batasila wo nya na?” 39Anu ya a yabi ko, “Ma si ke le.” Yisa ya a fɔ anu ye ko, “N bi n minna tɔrɔyɛ min na, wo si wo min wo la yati! Ado anu bi n batasila tɔrɔyɛ min tɔ, wo si batasi wo nya. 40Kɔnɔ min si sigi n bolo nyimɛ rɔ anubɛ n maran rɔ, sɛ sa nde ye ka wo yabɔ. Alla ara minnu yabɔ, a ara dinkirɛ wo rabɛn wonu denu ye.” 41Karan den to tan ya wo lamɔɛn tumɛ min, anu diminyara Yemesi anubɛ Yɔni ma. 42Woletɔ Yisa ya anu dama kele anu nyɔgɔn fɛ. A ko, “Sɛnbɛ ye sibolo gbɛrɛnuna kun tiginu bolo anuna mɔgɛnu kuma. Ado anuna mɔgɔ banu bi kun-tigiyɛ kɛla anuna mɔgɛnu kuma. Wo ara duru wo la. 43Kɔnɔ a kana ma wo nya wole tɛma. Ni wo kelen bi a fɛ ka ma mɔgɔ ba la, a ni ma wɔli kɛlɛ la a toenu ye. 44Ni wo do ye a fɛ ka ma a fɔlɛ la, a ni ma yɔɔn la a toenu ye. 45Ado nde, Hadama dan ma na ko mɔgɛ ni wɔlɛ kɛ n ye, fɔ ka wɔlɛ kɛ mɔgɛnu ye ka n niyi ni mɔgɔ siyaman kunka koe la.” 46Anu tara Yɛrikɔ soe burɔ. Yisa anubɛ ala karan dannu anubɛ nyama ba ye bɔla Yɛrikɔ tumɛ min, Timeyala dan min tɔgɛ Batameyasi, wo siginɛ kilɛ fɛ. Fiyɔn le ale la. A ye tarali kɛla. 47A ya a lamɔɛn tumɛ min ko Yisa Nasarɛti kɛ le wo la, a ya gbele-gbelan dabira. A ko, “Yisa! Mansa Dawudala dan, kinikini n ma!” 48Mɔgɔ siyaman ya a makuma ka a fɔ a ye ko a ni a made. Kɔnɔ a gbele-gbelenta tun bɛrɛkɛ! A ko, “N fa, Mansa Dawudala dan, kinikini n ma!” 49Yisa sɔra. A ko, “Wa a kele.” Woletɔ anu ya fiyɔn wo kele. Anu ko, “I yisi ni kimɛ! I lasɔ. Karan-mɔgɔ ye i kelela.” 50A ya ala duruki lafili ka a sɔ tiriya ka ta Yisa wara. 51Yisa ya a manyinika ko, “I ye a fɛ, n ni nfen ma i ye?” Fiyɔn ya a yabi ko, “N tigi, n bi a fɛ, n ni fen yen tun.” 52Yisa ya a fɔ a ye ko, “Ta, ila dɛnkɛninyɛ ara i lakɛndɛya.” Tiriyante wo rɔ, a kera fen yenna. A bilara Yisa fɛ.


text: 1Ɲyɛ Yesu à kwɔ̀ puru jwumpe na ke, maa yîri Galile kùluni i, mà kàre Zhude kùluni i, Zhurudɛn baŋi kàntugo. 2Shinɲyahara mpyi a taha u fye e, mpii pi mpyi na yà ke, ka u u pire cùuŋɔ wani. 3Ka Farizhɛɛnbii pìi si file si u pɛrɛ ɲcû ná jwumpe e, maa u yíbe: «Mà tàanna ná wuu Saliyaŋi i, tá nɔ̀ŋ'à yaa u jà a u cwoŋi nàmbage kwɔ̀ ɲùɲyi puni na bɛ?» 4Ka Yesu si pi pyi: «Ɲje y'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i ke, yii ɲyɛ a yire kâla mà? Diɲyɛŋi tasiige e, diɲyɛŋi Davooŋi à “sùpyaŋi yaa nɔ̀ ná ceewe.” 5“Lire kurugo nɔ̀ŋi sí u tuŋi ná u nuŋi yaha si mpwɔ u cwoŋi na, pi mú shuunni si mpyi shin niŋkin.” 6Lire e pi saha sì n‑pyi shiin shuunni mɛ, ŋka pi sí n‑pyi shin niŋkin. Lire kurugo Kile à mpiimu pyi niŋkin ke, sùpya ɲyɛ a yaa u pire láha piye na mɛ.» 7Ɲyɛ ka Farizhɛɛnbii si núr'a jwo: «Lire sanni i ke, ɲaha na Kile tùnntunŋi Musa s'à jwo na nɔ̀ ká a ŋko raa u cwoŋi nàmbage kwùu, u nàmbage kwɔ̀kwɔ sémɛŋi kan ceeŋ'á, u u nta a ku kwɔ̀ yɛ?» 8Ka Yesu si pi pyi: «Yii ɲjíŋgage kurugo, Musa à cyeebii nàmbakwooni kuni kan yii á. Lire baare e diɲyɛŋi tèesiini i, amuni bà li mpyi mɛ. 9Ŋka mii sí yi jwo yii á, shin maha shin u à u cwoŋi nàmbage kwɔ̀ ɲùŋke kabɛrɛ na, mà ta jacwɔrɔ bà mɛ, maa ceeŋi wabɛrɛ lèŋɛ ke, urufol'à jacwɔrɔ pyi.» 10Ɲyɛ ka cyelempyiibii si jwumpe lwɔ́ maa jwo: «Kampyi nɔ̀ŋi tayyérege ku ɲyɛ kure mà yyaha tíi ná u cwoŋi i, ɲùŋɔ mú bá naha cileŋɛni na mɛ.» 11Ka Yesu si pi pyi: «Sùpyire puni sì n‑jà cileŋɛmbaani na mɛ, fo Kile ká li pyimɛ táan mpiimu á ke. 12Karii niɲyahagii na ɲyɛ wani ɲcyiimu cyi maha jà a nɔ̀ŋi sige cileŋɛni na ke. Pìi na ɲyɛ wani, pi sì n‑jà ceewe lèŋɛ mɛ, ɲaha na yɛ pi à si amuni. Pìi u cileŋɛmbaani ɲùŋk'à fworo sùpyire e, ɲaha na yɛ pi à pi nànte kɛ̀ɛge. Pìi mú maha ɲcyé cileŋɛni na Kile Saanre kurugo. Ŋgemu u sí n‑jà ɲɛɛ puru jwumpe na ke, urufoo u ɲɛɛ pu na.» 13Ɲyɛ lire kàntugo, sùpyiibii pìl'à pa ná nàŋkopyire t'e Yesu yyére, bà u si mpyi si u cyeyi taha ti na, si Kile ɲáare t'á mɛ. Ka cyelempyiibii si pi faha. 14Ka Yesu si jwo: «Yii nàŋkopyire yaha t'a ma mii yyére, yii àha ti sige na na mɛ. Ɲaha kurugo yɛ sùpyire t'à tiye pyi nte nàŋkopyire fiige ke, Kile Saanre ɲyɛ pire woro.» 15Ɲyɛ u à puru jwo ke, maa u cyeyi taha ti ɲùɲyi na maa jwó le t'á, maa nta a yîri kuru cyage e mà kàre. 16Ɲyɛ mà Yesu niŋkareŋi yaha, nàŋi wà à file u na maa jwo: «Cyelentuŋi! Kacɛnni ndire mii à yaa mii u pyi si shìŋi niŋkwombaaŋi ta yɛ?» 17Ka Yesu si u pyi: «Ɲaha na mu ɲyɛ na mii yíbili kacɛnni kyaa na yɛ? Shin niŋkin kanna u à ɲwɔ. Mu la ká mpyi si shìŋi sèe wuŋi ta, ta Kile toŋi kurigii ɲaare.» 18Ka nàŋi si Yesu yíbe: «Kurigii ɲcyire yɛ?» Ka Yesu si jwo: «“Ma hà sùpya bò mɛ, ma hà zínni ná wabɛrɛ cwo e mɛ, ma hà nàŋkaaga pyi mɛ, ma hà vini ntaha wà na mɛ, 19ma tuŋi ná ma nuŋi pêe.” “Ma supyiɲɛɛŋi kyaa táan may'á bà mu kyal'à táan may'á mɛ.”» 20Ka nàɲjiiŋi si Yesu pyi: «Mii na cyire karigii puni pyi. Ɲaha shi saha k'à mii fô yɛ?» 21Ka Yesu si u pyi: «Kampyi mu la ɲyɛ si mpyi tìgirecyaga baa, ta sì maa sà ma cyeyaayi puni pɛ́rɛ, maa uru wyɛ́rɛŋi kan fòŋɔfeebil'á. Lire ká mpyi, mu sí nàfuu ta Kile yyére. Maa nta a pa ntaha na fye e.» 22Ɲyɛ uru nàɲjiiŋ'à puru lógo ke, ka u yyetanha wuŋi si ŋkàre, ɲaha na yɛ nàfuubwɔhɔ foo u mpyi u wi. 23Ɲyɛ ka Yesu si yi jwo u cyelempyiibil'á: «Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, nàfuufooŋi jyìm'à pɛn Kile Saanre e. 24Mii sí yi jwo yii á sahaŋki, ɲwɔhɔŋi jyìm'à táan músennɛŋi wyiini i, mà tòro nàfuufooŋi u jyè Kile Saanre e.» 25Ka puru si u cyelempyiibii kàkyanhala fo mà tòro, ka pi i jwo: «Lire sanni i ke, jofoo u sí n‑jà nùmpanŋa ta bɛ?» 26Ka Yesu si pi wíi wíi maa jwo: «Lir'à sùpyire jà, ŋka kyaa ɲyɛ na Kile jìni mɛ.» 27Ka Pyɛri si jwumpe lwɔ́ maa Yesu pyi: «Wuu de? Wuu à kàntugo wà wuu karigii puni na, maa ntaha mu fye e! Wuu nàzhanŋi u ɲyɛ ŋgire yɛ?» 28Ka Yesu si pi pyi: «Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, yaayi puni ká mpa mpyi nivɔnyɔ tèni ndemu i ke, Supyaŋi Jyaŋi ká mpa ntɛ̀ɛn u fànhe tatɛɛnge nisinaŋke e tèni ndemu i ke, yii pi ɲyɛ mii fyèɲwɔhɔshiinbii ke, yii sí n‑pa n‑tɛ̀ɛn fànhe tatɛɛnyɛ kɛ ná shuunni i, s'a Izirayɛli tùluyi kɛ ná shuunniŋi shiinbii kɛ̂ɛnŋi. 29Ɲyɛ shin maha shin ká ɲɛn'à kàntugo wà u bayi, lire ɲyɛ mɛ u sìɲɛɛbii, lire ɲyɛ mɛ u sifeebii, lire ɲyɛ mɛ u pyìibii, lire ɲyɛ mɛ u kɛrɛyi na mii mɛge kurugo ke, urufoo sí yire fiigii ŋkuu (100) ta, si shìŋi niŋkwombaaŋi ta. 30Ŋka yyahe yyére shiin niɲyahamii sí n‑pyi kàntugo yyére shiin, kàntugo yyére wuu niɲyahamii mú sí n‑pyi yyahe yyére wuu.»