text: 1Mini Pɔɔlu sukɛrɛ ahin kadasi n a. M ti Yesu Kristo jamarasa a, Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu, yiri Nyɛmɛ asunma m ka m kɔ kan kere minɛm kabo i yo seeri ka minɛm bo bu ni Yesu Kristo yo kun ni, bu nyá ŋgɔɔ. 2M sukɛrɛ ahin kadasi n ma wɔrɔ Timoti bo a ti ka m wa koroowa n wɔ. Ya Si Nyɛmɛ, ni ya Mibiɛ Yesu Kristo buka u, na bu si u aŋunfɔ, na bu ma u ahoreda. 3M da Nyɛmɛ asi, yiri ye m su i ni sunsunni kpa, kabo m nam yo suuri i ni. M sere Nyɛmɛ sɔ ɔ, kɔŋguɛ ni wiɛsu, na m nati suda i asi ma u. 4M teŋge su kabo a yo suunri ni nyunvuin ni, m wara ado u, m koro ka m ŋu u, adena m ahore jɔ. 5M wara fi má u yarada n bo a yo i nahɔrɛ su n sa, nyini yarada n gusu ye u nabara Loyisi, ni u ni Yunisi laari i a. Ma yo yarada ka wɔrɔ mmɔɔ la i sɔ ɔ. 6Nyini dɛɛ ti, aceeri n bo Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n fa ceeri u ni, saŋga bo m faari m saa nanaari u ŋu, na m sereeri Nyɛmɛ maari u ni, m koro ka m teŋge u su ka a kaaki yɛ i su fa yo juma. 7Dama Awiɛwiɛ Casi n bo i fa maari ya ni, wɔ fa ama má ya ka ya yo sɛrɛfɔm wɔ, ama, i fa maari ya ka i buka ya faŋga na ya koro minɛm na ya la tarabuŋu wɔ. 8Nyini ti, má a ma nyinsɛ ti u ka a kan Mibiɛ n jɔrɛ n kere minɛm, wara má a ma nyinsɛ ti u ka m wo dansaraka nu, Kristo dɛɛ ti. Ama, wɔrɔ mmɔɔ di wahara fa kɔ labari kpa n kan su, kabo m diiri i ni, na Nyɛmɛ ma u faŋga na a koro mindi de i. 9I deeri ya tii ji wɔ, na wɔ fere ya ka ya yo i dɛɛ tiɛŋgu minɛm, má ka ya sakpa bo ya yo i n dɛɛ ti, ama, i dɛɛ kunnu koroowa ni i ahɔrɔma n dɛɛ ti a. Saŋga bo i nya yi má durunya ni, ye i yoori ya nyini sakpa n a, Yesu Kristo dɛɛ ti. 10Ama, kisa na Yesu Kristo, yiri bo i ti ya Tiidefɔ n aba durunya n nu ni, ya ŋu Nyɛmɛ koro ni. Labari kpa n dɛɛ ti, ya si ka Kristo akunma yiwee faŋga, na ya koro nya ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni. 11Nyɛmɛ ayi m ka m yo Yesu jaramasa na m kan Nyɛmɛ labari kpa n kere minɛm, 12nyini dɛɛ ti ye m di ahin waharam n kɛrɛ n a. Ama, nyinsɛ ti má m, dama m si sɔnɔ bo ma daafi i ŋu ni, na labari kpa n bo wɔ fa ama m ni, m si tenle su ka i koro niɛ i su fa kɔ ju haari jina cɛɛn. 13Bita nɔaniɛ n kɛrɛ bo ma kan akere u na i ti nahɔrɛ n kenken, na a yo yarada na a koro minɛm, kabo ya ni Yesu Kristo ayo kun n dɛɛ ti. 14Bita labari kpa n nyunyumi. I ti aceeri kpiri wɔ, ye Nyɛmɛ afa awura u saa nu a. Awiɛwiɛ Casi n bo i wo ya dɔ n buka u, na a bita i nyunyumi. 15A si ka yaradayofɔm kɛrɛ bo bu wo Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu ni, fa saŋga ni Figelosi ni Hɛmogenesi n kɛrɛ, aŋmati ayaki m. 16M sere Nyɛmɛ ka i si Onesifɔrɔsi dikafɔm kɛrɛ aŋunfɔ, dama saŋga kɛrɛ yiri titi m nyunu a. Nyinsɛ ati má i ka m wo dansaraka nu, 17ama, i ba juuri Roma miɛ kpiri n nu fɛn ni, i niɛniɛɛri m busu wɔ ni anyumboro, haari na wɔ ba aŋu m. 18M sere Nyɛmɛ ka i si Onesifɔrɔsi aŋunfɔ, jina cɛɛn. Wɔrɔ ni u tii kaaki si buka bo i fa bukaari m barasu, saŋga bo m wo Ɛfɛso miɛ kpiri n nu ni.


c: text/html

text: 1Na'ayenɛ n bo Israeldoma vo'ohogo ba diŋdoma la woo n kae ba bahɛ la ba'ahɛ la, te la yuue, Yosua nya ta korogɛ te a yuuma zo'e, 2yi' Israel zan'an la ba keendoma la nɛŋadoma la yelegankereba la ba kpɛ'ɛndoma la zan'an lagahɛ na yele ba yeti, N korogɛ ya te en yuuma me zo'e gaŋɛ. 3Ya mɛhe nini nyɛ sɛla woo te Na'ayenɛ ya Yenɛ la n eŋɛ teŋhe sena wa se'em yamam zuo. Na'ayenɛ ya Yenɛ la zabɛ zaberɛ la bo ya. 4Tɛnre ya mam zabɛ to'e nɛreba wa teŋse'ehe n gee gan'an Yordan la ko'kantɛ la teŋasoka nɛŋa bɔba ha la tɔnrɛ ka zan'an se'em bo ya yizuto la woo te la dɛna ba sɔ'ɔlom la. 5Na'ayenɛ ya Yenɛ la mɛŋa wan dige ba ya nɛŋan. A wan zan' ba te ba fɔnregɛ ya nɛŋan, ge te ya sɔe ba teŋa la sɔna wo Na'ayenɛ ya Yenɛ la n pon biŋe a nɔɔrɛ se'em la ya la. 6Kpe'em ya kaŋkaŋe. Ge ma'ɛn ya mɛhe nana sɛla woo n golehɛ eŋɛ Moses Pa'alegɔ Gɔŋɔ la poan la. Da ŋmɛregɛ ya lebe zuɔ bii gɔbega. 7Da dekɛ ya mɛhe lagona la teŋse'ehe woo nɛreba n gee bɔna la ya wa. Da yi'ire ya ba baga la yu'ura bii ya tara ba baga la pɔta ya nɔya. Da tone ya bɔ'ɔra ba bii ya na'aha ba. 8Gin' ya Na'ayenɛ ya Yenɛ la kaŋkaŋɛ wo ya gin' en se'em tara tara la zina wa. 9Na'ayenɛ pon dige teŋhe nɛreba n zo'e ge kpe'em mɛ te ya nyɛ. La zina me, se'em ka boe wan ta'an ze'ele ya nɛŋan. 10Ya nɛra ayena koore la tuha. Se'ere n sɔe la, Na'ayenɛ ya Yenɛ la n zaberɛ bɔ'ɔra ya wo n pon biŋe a nɔɔrɛ se'em la ya la. 11Bala ma'ɛn ya mɛhe te ya nɔŋɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la. 12Ge ya han ŋmɛregɛ, dekɛ ya mɛhe lagom la teŋse'ehe poan te ya bɔna wa nɛresɛba n gee bɔna la ya wa la, dita ba pɔgɔba te bama me dita ya pɔgɔba, te ya dekɛ ya mɛhe lagom la ba, 13ya mina soŋa te Na'ayenɛ ya Yenɛ la kan le dige teŋhe senhe nɛreba se poan bo ya. Ba wan lebege bɛnregɔ nyɔkɛ ya, lebege kpa'aha ŋmɛ'ɛra ya pɔya, ge lebege gɔn'ɔhe lota ya nini, tara tara te ya ta mɛlom teŋsoŋa sɛka poan te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekɛ bo ya la poan. 14Nananawa, mam gee la n sige teŋa wa. Ya mɛhe sunya la ya sea mi' te yelesoma deyena te Na'ayenɛ ya Yenɛ bo ya gee ka tom. Yelese'a woo te Na'ayenɛ ya Yenɛ biŋe nɔɔrɛ te a tom bo ya la la deyena me ka gee ka tom. 15Ge wo Na'ayenɛ ya Yenɛ la yelesoma la zan'an te a biŋe nɔɔrɛ te a tom, te yɛla la zan'an seren wa'ana tom la. Bala mea te Na'ayenɛ wan bahɛ te be'em sebo woo te a dekɛ vuunhe ya la sige ya zuo na tara tara ta sagom ya zan'an teŋsoŋa sɛka te a dekɛ bo ya wa poan ba'ahɛ. 16Ya han zagahɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la n bo ya nɔse'ere la, ge ta kaanbera baga na'aha ba nɛŋan, Na'ayenɛ sunsunyiim wan taɛ bahɛ ya zuo na te ya mɛlom teŋsoŋa sɛka te a dekɛ bo ya wa poan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Tɔ, m ninbaam, m koro ka am si sa bo i wo bɛrɛ fa kɔ Awiɛwiɛ Casi n aceerim su. 2Am si ka saŋga bo am yo su má Nyɛmɛ ni, bu yo taari am nyi wɔ, na am susu amɔɛm bo bu koro jɔjɔ má ni. 3Nyini ti, m koro ka am si ka sɔnɔ kɛrɛ bo Awiɛwiɛ Casi n wo i dɔ, i mi koro se má ka, “Yesu aka ŋgbɛɛn,” na be gusu koro se má ka “Yesu ti m Mibiɛ,” má ka Awiɛwiɛ Casi n wo i mi dɔ. 4Aceerim barasu barasu wo bɛrɛ, ama, Awiɛwiɛ Casi n ti kun wɔ. 5Amusuim bo ya yo buka minɛm wo bɛrɛ barasu barasu, ama, ya su Mibiɛ kun wɔ. 6Sɔnɔ kɛrɛ la atin barasu barasu kabo i mi koro fa yo i juma, ama, Nyɛmɛ kun ni yo nyini n kɛrɛ a. 7Nyɛmɛ ma sɔnɔ kɛrɛ Awiɛwiɛ Casi n aceerim n bo i kere ka Awiɛwiɛ Casi n wo i mi dɔ a, na i fa buka Kristo jama n kɛrɛ. 8Awiɛwiɛ Casi ni ma sɔnɔ be jɔjɔ alecira jɔrɛ a, nyini Awiɛwiɛ ni ma be gusu jɔjɔ si jɔrɛ a. 9Nyini Awiɛwiɛ ni ma be yarada ye i yo yiko juma n a, nyini Awiɛwiɛ kun ni ma be yiko ye i mi n koro tuntun tukpakifɔm na bu nya laifiɛ a. 10Nyini Awiɛwiɛ ni ma be yiko ye i koro yo alekutura sam a, yiri ma be yiko ye i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm a, yiri ma be yiko ye i koro si jɔrɛ n bo i fite Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n dɔ a, yiri ma be yiko ye i koro jɔjɔ aniɛ barasu barasu a, yiri gusu ma be yiko ye i koro kere aniɛ barasu barasum bu a. 11Nyini Awiɛwiɛ kun ni yo nyinim kɛrɛ a, yiri ce sɔnɔ kɛrɛ aceeri barasu barasu n kabo i koro a. 12Aŋuniɛmbaa n la bue barasu barasu beberebe wɔ, haari ni bo i la bue barasu barasu ni, i ti aŋuniɛmbaa kun wɔ, Kristo gusu ti sɔ ɔ lɛɛ, yɛrɛ ti i bue barasu barasu n a. 13Awiɛwiɛ kun n ye ba fa abiɛ ya kɛrɛ Nyɛmɛ nzue a, ye ya kɛrɛ ayo aŋuniɛmbaa kun, bo bu ti Yudafɔm, ni bo bu ti má Yudafɔm, bo bu ti akɔɔm, ni bo bu ti má akɔɔm, ya kɛrɛ ade nyini Awiɛwiɛ kun ni ya ahore su a. 14Tɔ, aŋuniɛmbaa n la bue barasu barasu beberebe wɔ, bu ti má kun. 15Nzɛn má ajaari n seeri ka, “M ti má asaa, nyini ti, m ti má aŋuniɛmbaa n be fieo,” nyini kere má ka i ti má aŋuniɛmbaa n bue be kun wɔ. 16Na nzɛn má asui n gusu seeri ka, “M ti má anyumbaa, nyini ti, m ti má aŋuniɛmbaa n be fieo,” nyini kere má ka i ti má aŋuniɛmbaa n bue be kun wɔ. 17Nzɛn má aŋuniɛmbaa n bue n kɛrɛ tiiri anyumbaa, má bu yo sɛ koro ti deke ŋga a? Ye nzɛn má bu kɛrɛ tiiri asui, má bu yo sɛ koro de nvan a? 18Ama, kabo Nyɛmɛ koro n ye wɔ fa ama aŋuniɛmbaa bue barasu n kɛrɛ a, ye wɔ yo i aŋuniɛmbaa kun a. 19Nzɛn má i kɛrɛ ti bue barasu kun, má i ti má aŋuniɛmbaa lɛɛ. 20Kabo i ti ni, aŋuniɛmbaa bue barasu n sunnu, ama, i ti aŋuniɛmbaa kun wɔ. 21Nyini ti, anyumbaa n koro se má asaa n ka, “Wɔrɔ, a kun má m kpɛrɛ be, m koro má u.” Wara atii n koro se má ajaari n ka, “Wɔrɔ, a kun má m kpɛrɛ be, m koro má u.” 22Ama, haari aŋuniɛmbaa bue barasum n bo ya ŋa bu la má faŋga ni mmɔɔ kun kpɛrɛ wɔ. 23Na aŋuniɛmbaa bue barasu n bo i la má jirima ni, yiri ye ya niɛ i dika nyunyumi a. Na aŋuniɛmbaa bue barasu n bo ya ŋu i ka i la ya nyinsɛ ni, ya yo yiri dɔŋgu a, na má ya di nyinsɛ. 24Na aŋuniɛmbaa n bue n bo bu wo fofoe nu ni, ya niɛ má bu dika nyunyumi. Ama, kabo Nyɛmɛ yoori aŋuniɛmbaa n ni, deke n bo yɛrɛ fa má i yo má pui ni, yiri ye wɔ wura i jirima a, 25adena má i la kpakpaakinu, ama, na bue barasu n kɛrɛ cɛcɛ wo i beŋgu nu. 26Nzɛn aŋuniɛmbaa bue kun diiri yaari, aŋuniɛmbaa bue n kɛrɛ sudi yaari n a, ye nzɛn aŋuniɛmbaa n bue be sunya kansi, aŋuniɛmbaa bue n kɛrɛ ahore ti jɔɔwa wɔ lɛɛ. 27Ambɛrɛ kɛrɛ ti Kristo aŋuniɛmbaa n wɔ, na am kɛrɛ kun kun n ti i bue barasu be wɔ lɛɛ. 28Na Nyɛmɛ ayi i minɛ nbem Kristo jamam n nu, na wɔ ma bu kɛrɛ ni bu juma. I du mɔ yiiri jaramasam wɔ, nnyɔ su, bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, nsan su la kerefɔm, bo bu buka su la bo bu yo alekutura sam ni, ni bo bu tuntun tukpakifɔm na bu nya laifiɛ ni, ni bo bu buka minɛm ni, ni Nyɛmɛ minɛ mɔfɔm bo bu kere nyaari ni, ni bo bu jɔjɔ aniɛ barasu barasu ni. 29Sɔnɔ kɛrɛ ti jaramasa a? Ai. Sɔnɔ kɛrɛ kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kan kere minɛm a? Wara sɔnɔ kɛrɛ koro kere a? Ai. Sɔnɔ kɛrɛ la yiko koro yo alekutura sam a? Ai, i ti má sɔ. 30Sɔnɔ kɛrɛ la yiko koro tuntun tukpakifɔm na bu nya laifiɛ a? Ai. Sɔnɔ kɛrɛ koro jɔjɔ aniɛ barasu barasu a? Ai. Sɔnɔ kɛrɛ koro yi aniɛ jɔjɔɔwa barasu barasu n bu a? Ai. 31Ama, am kɛrɛ boro am nyi na am nya aceerim n bo bu la má aŋusu ni. Kisa, m koro ka m kere am atin n bo i ti kpa tara i kɛrɛ ni.


text: 1Lunyɛ do, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ anu ye ka anu karan alako anu ni madiyali kɛ wati bɛɛ. Anu kana kuri. 2A ko, “Kiti-tɛgɛlɛ do taranta soe do rɔ nun. Ale ma kilan Allatala la, ado mɔgɛ fanan bɔrɔ sa a ye. 3Kɛɛ-musi do ye soe wo burɔ nun, wo tora tala a wara ka a madiya ko, ‘I ni n dɛnbɛ ko n ni yo sɔrɔn n kɛlɛ-nyɔgɛ kuma.’ 4A mɛra, kiti-tɛgɛlɛ ma sɔn kɔnɔ tɔ-a-la, a ya a fɔ a nyɛrɛ ma ko, ‘Hali n kilanni ma Allatala la, ado mɔgɔ bɔrɔ sa n ye 5kɔnɔ ka a tɛgɛ nyagbɛ kɛ bɛɛla ko ma kɛɛ-musi kɛ ye min dila n ma, n si n taya ka ala kumɛ fɔ. Ni wo ma, a si to nala tuma-wo-tuma ha n ni bandan.’ ” 6Mari ya a fɔ tun ko, “Ale kiti-tɛgɛla-kensunte ya min fɔ, wo hɛnkili ni to wo ko. 7Allata mɔgɛ minnu bi anu kan nabɔla a ma su-ni-tele, wonu don, a ti wonuna kiti tɛgɛ a kilɛ fɛ, wa? A ti anu dɛnbɛ tiriya, wa? 8N ni a fɔ wo ye, a si kiti tɛgɛ a kilɛ fɛ ka a ma tiriya! Kɔnɔ nde, Hadama dan wa na tun, n si dɛnkɛninyɛ taran duninya rɔ, wa?” 9Minnu lanɛ anu nyɛrɛta ko-nyimɛ la ka mɔgɛ toe bɛɛ lafɛya, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ wonu denu ye. 10A ko, “Mɔgɔ fila tara Alla Bato Bɔn la madiyali kɛ tinɛ. Kelan, Farisi le, doi, duti-makelelɛ le. 11“Farisi wo sɔra a dan na ka wuli Alla madiyala ka le, a ko, ‘Alla, n bi baraka birala i ye bawo kɔrɔnditore ma nde la, kensunte ma n na, telenbɛli ma n na nna musi wara la iko mɔgɛ toe bɛɛ ye nya min. Ado n bi baraka birala i ye bawo nde sa iko duti-makelelɛ kɛ pan! 12Lɔgɔkun-wo-lɔgɔkun, n bi sunyɛ donna tele fila. N bi min bɛɛ sɔrɔnna, n bi wo yaka dila i ma.’ 13“Kɔnɔ duti-makelelɛ wo ya a masɛgi a la. A ma sɔn hali ka a yɛ layɛlɛ san ma fɔ ka a kɔgɔ-dɛ matugu. A ko, ‘E Alla, kinikini nde hakɛ tigi ma!’ 14N bi a fɔla wo ye, duti-makelelɛ kɛ, a latelennɛ sɛgira a warɛ Alla yala, Farisi wo ma de! Ado min ba a nyɛrɛ kɔrɔbi, wo la si yigi. Min ba a nyɛrɛ famayigi, wo la si yɛlɛ.” 15Mɔgɛ donu nara anuna dennɛnu na Yisa wara alako a ni a bole sa anu kuma ka duwa anu ye. Kɔnɔ karan dannu ya wo yen min kɛ, anu nyɛɛra denba-tigi wonu ma bawo anu bi Yisa tɔrɔla dennɛnuna ko la. 16Kɔnɔ Yisa ya dennɛnu kele a wara, a ko, “Wo ni sɔn dennɛnu ni na n bara! Wo kana anu mabeli bawo anu denu denuta ye Allala mansayɛ la. 17Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Ni min ti Allala mansayɛ rabira iko dennɛ, wo ti don nyɔ rɔ mumɛ!” 18Yahudiyanuna kun tigi do ya Yisa manyinika ko, “Karan-mɔgɔ-nyimɛ, n ni nfen ma min si a ma, n ni habadan-nimayɛ sɔrɔn?” 19Yisa ya a manyinika ko, “I ye n kelela kama ko mɔgɔ-nyimɛ? Mɔgɔ-nyima sa fɔ Alla kelen pe. 20Ka ila nyinikalɛ yabi, i ya tɔn kɛnu lɔn. Anu ko, ‘Wo kana yɛlɛnyɛ kɛ. Wo kana mɔgɔ faga. Wo kana kankanyɛ kɛ. Wo kana foninya-sereyɛ bɔ. Wo ni wo fa anubɛ wo na gbiliya.’ ” 21Kei wo ya a fɔ ko, “Kebi n dennɛ, n ya tɔn kɛ bɛɛ bira.” 22Yisa ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, a ya a fɔ a ye ko, “A tonɛ ko kelen pe le ma gbɛ, ta i bolo-fan bɛɛ fere ka wodi wo di bolo-kolɔnnu ma. I si nɔnfuli sɔrɔn Arinyɛni tɔ. Wo kɔma, i ni na bila n fɛ.” 23Kɔnɔ kei wo ya kɛ lamɔɛn tumɛ min, a yisi magboyara bawo bana le ale la nun! 24Yisa ya a yen min kɛ ko a yisi ma ara gboya, a ko, “Nɔnfulu-tiginu don-koe Allala mansayɛ rɔ, wo gbɛlɛ de! 25Ado wo gbɛlɛ ka tenbi nyomɛ don-koe la sɛgilan woe rɔ.” 26Minnu ya wo lamɔɛn, wonu ya a manyinika ko, “Yon si kisi worɔ?” 27Yisa ya anu yabi ko, “Mɔgɔ ti ke min mala, Alla si ke ka wo bɛɛ ma ata sɛnbɛ la.” 28Pita ya a fɔ a ye ko, “I yɛ lana! Ma ara ma warɛ bɛɛ boloka ka bila i fɛ.” 29Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Min bɛɛ ara anu warɛ boloka ka ala musi to ka a na kelen nyɔgɛnu to ka a sɔrɔnnɛnu to ka dannu to Allala mansayɛla ko la, 30wo si fen sɔrɔn min tenbira kɛnu bɛɛ la duninya kɛ rɔ anubɛ ka habadan-nimayɛ sɔrɔn ya rɔ fanani.” 31Yisa ya karan den tan-ni-filɛ wonu bi anu dan na ka a fɔ anu ye ko, “Wo ni wo tole masɔ! Ma ye tala Yerusalɛm. Nɛbinu ya koe min bɛɛ sɛbɛ nde, Hadama dan la ko la, wonu si na bɔ a la nyɔ. 32Anu si n don sibolo gbɛrɛnu bolo minnu si n mayɛlɛn ka n nafɛya hali ka anu nɔgɔ-yi pusen n ma. Anu si n gbesi ka n faga. 33A tele sawa nyɔgɛ, n si wuli tun ka n niyi lafɛ.” 34Yisala karan dannu ma kɛ fenfen nya-yen bawo kumɛ wo kɔrɛ dogonta anu ma. Yisa ye kumala minna ko la nun, anu ma wo lɔn. 35Yisa gbɛrɛnnɛ Yɛrikɔ soe ma, kei fiyɔn do siginɛ kilɛ la. A ye tarali kɛla. 36A ya mɔgɛnu tenbi-kan lamɔɛn tumɛ min, a ya nyinikalɛ kɛ. A ko, “Nfen mara?” 37Anu ya a yabi ko, “Yisa Nasarɛti kɛ le tenbi tinɛ.” 38A gbele-gbelenta, a ko, “Yisa! Dawudala dan! Kinikini n ma!” 39Minnu bi nyama yarɔ, wonu nyɛɛra a ma ko a ni a made. Kɔnɔ a gbele-gbelenta tun bɛrɛkɛ! A ko, “N fa, Mansa Dawudala dan, kinikini n ma!” 40Nba, Yisa sɔra ka a fɔ ko anu ni na fiyɔn wo la a wara. A gbɛrɛnta a ma tumɛ min, Yisa ya a manyinika ko, 41“I ye a fɛ, n ni nfen ma i ye?” A ya a yabi ko, “Mari, n bi a fɛ, n ni fen yen tun.” 42Yisa ya a fɔ a ye wo rɔ ko, “Nba, i ni fen yen! Ila dɛnkɛninyɛ ara i lakɛndɛya.” 43Tiriyante wo rɔ, a kera fen yenna. A bilara Yisa fɛ. A ye baraka birala Alla ye. Mɔgɛnu ya wo yen tumɛ min, anu dama ya Alla tanto fanan.


text: 1Na'ayenɛ tɔgɛ bo mam yeti, 2Asaala dayɔa wa, tia tile dɔɔrɔ ane soŋa la wane gana tia yoo n boe mɔen poan ha yile dɔɔrɔ? 3Ba tare tia tile dɔɔrɔ wa maala la bene te la tara zuo? Ba tare tia tile dɔɔrɔ wa pɛɛha la kpa'ahe yageta lɔgɔrɔ bii? 4Ge ba han deŋe dekɛ tia tile dɔɔrɔ wa tuhe bugum poan te to di ta ba'ahɛ, ho le ho dekɛ bene bini eŋɛ sɛla? 5Dɔɔ la n nan de dɔɔ mune la han ka nyaŋɛ eŋɛ sɛla, ko nya han di bugum ta ba'ahɛ, ko eŋɛ la wane ta'an dekɛ eŋɛ sɛla n ane soŋa? 6Bala zuo, Daana Na'ayenɛ la n yele se'em n wana: Wo mam n gaŋɛ tia wa tiihe woo n boe mɔɔ poan ge sina ge dekɛ ka tile toorɛ bugum wa, bala mea te n dekɛ eŋɛ nɛresɛba n kɛn'ɛre Yerusalem teŋa wa poan wa. 7N wan mɔ'ɛ n nini la ya, te ban pon ze'ele bugum la poan pɛɛn yehe na la, bugum la wan sina ge de a. N han mɔ'ɛ n nini la ba, ya wan baŋɛ te mam n de Na'ayenɛ la. 8N wan piie teŋa la zan'an te sɛsɛla kan bɔna ka poan. Se'ere zuo, ba ka tare sakerɛ sera la mam. Daana Na'ayenɛ la n yele.


text: 1N bi nyinikalɛ kɛla worɔ ko Alla ara a ban ata Isirɛla mɔgɛnu na, wa? Ade, a sa wo nya de! Yahudiya le nde fanan na ka bɔ Isirɛla nyamanɛ rɔ. N bɔra ma benba Iburayima bɔnsɔn le tɔ. Bɛnyamɛ kebila-mɔgɛ le nde la. 2Alla ya ala mɔgɛ minnu yabɔ kebi fɔlɔ, a ma a ban wonu na. A sɛbɛnɛ Allala kitabu dinkirɛ do rɔ ko Nɛbi Ilaya ya a yasere-masa Alla ye ka a tɛgɛ Isirɛla mɔgɛnuna ko ma. A ko, 3“Mari, anu bara ita nɛbinu faga ka ila saraka mintan tinɛnu tinya. Nde kelen pe le yan nɛbiyɛ la gbɛ! A sɔgɛ ye anu na, anu ni nde fanan faga.” 4Alla ya Nɛbi Ilaya yabi kama? A ko, “N bara mɔgɔ waga wɔrɔnfila to anu niyi la Isirɛla nyamanɛ rɔ minnu telennɛ n ye. Anu denu ma bɛsi Beyali kɔ.” 5Hali kaka, a ye wo nya na le. Anu dande le nyɔ Alla ara minnu yabɔ ka hina anu na. 6Alla ya wonu yatɔnbɔn ala hinɛ le fɛ. A ma tɛgɛ anuta kɛwɔlɛnu ma. Ado ni wonu yatɔnbɔnta anuna kɛwɔlɛnu denuna ko la nun, hinɛ wo ti ma hina-bɛrɛ la feu! 7Nba, koe minnu bara ma, n bi wonu denu fɔla wo ye. Isirɛla mɔgɛnu bi telenbagayɛ min nyinina Alla yala nun, anu ma wo yen kɔnɔ minnu ya wo yen, Alla ya mɔgɔ dande le dɔrɔn yatɔnbɔn anu tɔ. A toenu tole gbɛlɛyara Allata keleli ma. 8Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Alla ya anu yisi anubɛ anu hɛnkili rafaga. Ha bi, anu ti ke fen yenna anu yɛ la. Anu ti ke ko lamɔɛnna anu tole la.” 9Mansa Dawuda ya a fɔ ko, “Anu tenbi fen dɔn kun na ladiyɛ rɔ, alamɛ ladiyɛ mara anu tabunden-fan la. Alamɛ wo mara anu bui-kunya la. 10Alamɛ anu fiyonyara. Alamɛ anu tadunɛ ni to anuna tɔrɔyɛnu kɔrɔ.” 11Nyinikali gbɛrɛkɛ ye n bolo. Yahudiyanu ya anu kian latugu tumɛ min, anu buira. Anu ma ke anu nasɔla tun, ba? Ade! Kɔnɔ anu ya hakɛ kɛ min kɛ, kisi-koe tenbira sibolo gbɛrɛnu bara la. Yahudiyanu ya sibolo gbɛrɛnu makeliya wola ko la. 12Yahudiyanuna hakɛ ya a ma, duwa-belebele nara duninya rɔ. Anuna bɔnɛ niyi wara-koe rɔ, wo yɛlɛmanta tɔnɛ la wole sibolo gbɛrɛnu ye. Ado Yahudiyanu ba kofu wo ma tumɛ min, duwɛ si wara duninya rɔ. 13N bi kumala wole sibolo gbɛrɛnu ye kaka. Fananta n bi wole sibolo gbɛrɛnuta kilayayɛ la, n si nna sɔ tinɛ lawɔli n sɛbɛ-kuna-wɛ la. 14Tumado, wo le si a ma, keliyɛ si wuli nta mɔgɛnu na alako Alla si donu kisi anu tɔ nya min. 15Ado Alla ya a ban Isirɛla mɔgɛnu na tumɛ min, wole sibolo gbɛrɛnu mara Alla diyana-mɔgɛnu na. Alla wa anu tabira tun ka anu ma ata mɔgɛnu na, wo si ma iko furi niyi wa sɛgi a rɔ! 16Ni biredi-kundu-fɔlɛ dira Alla ma sarakayɛ la, a toe mumɛ bɛɛ ara ma atɛ la fanan. Ado ni kɔn-suli dira Alla ma, atɛ le a bolɔn fanan na. 17Tumado, ni wola ki-fen-bolɔn donu kerita a la, wo ni firarɔ-kɔn-bolɔn do tugun a la. Wole sibolo gbɛrɛnu si ma iko fira-kɔn-bolɔn wo. Nba kaka, wobɛ Yahudiyanu bi sɛnbɛ anubɛ niyi sɔrɔnna wo nyɔgɔn fɛ kɔn kelan wo le tɔ. 18Woletɔ bolɔn wo minnu kerita a la, wo kana wonu nafɛya. Wo wasinɛ kama? Kɔn-bolɔn le wole la dɔrɔn. Wole ma kɔn-suli bira, kɔn-suli le ya wole bira. 19Kɔnɔ ni wole sibolo gbɛrɛnu ko, “Kɔn-bolɔn kerita a la alako male ni sɔ tinɛ sɔrɔn,” 20tonyɛ le kɔnɔ wo hɛnkili ni to kɛ ko. Anu kerita a la le bawo anu ma dɛnkɛninya Alla ma. Wole ara to anu gbɛ rɔ bawo wo ara dɛnkɛninya a ma. Kɔnɔ wo kana wasi wola ko la fɔ wo kun ma ni kɔ. 21Yahudiya minnu manɛ kɔn-bolon-fɔlɛ la, Alla ma kinikini wonu ma. Wo ye wo mirila ko a si kinikini wole fanan ma, wa? 22Wole minnu bara bui, Alla ara a ragbɛlɛya wole le kuma kɔnɔ ni wo tora ala nyimayɛ rɔ, a si to ko-nyimɛ kɛla wo ye. Kɔnɔ ni wo ma wo ma, wole bɛrɛn si keri a la. Wo si ala nyimayɛ lɔn kɛ le ma kɔnɔ a si mɔgɛ bira yisi-gbɛlɛyɛ la nya min, wole si wo fanan lɔn. 23Ni Yahudiyanu ya anu kan-kɔ sɔ anuna dɛnkɛninyabɛlitayɛ la, anu si tugun a la anu gbɛ rɔ bawo Alla si ke anu natugunna le tun. 24Wole sibolo gbɛrɛnu mani de iko firarɔ-kɔn-bolɔn min kerinɛ a la ka tugun a kɔn-bɛrɛ la, kelen ma wobɛ min na kɔni. Yahudiyanu mani de iko kɔn-bɛrɛ kɛ. A ti gbɛlɛya Alla bolo worɔ ka bolon-kerinɛ kɛnu tugun kɔn-kuru-kɔrɛ wo la tun. 25N na kelen nyɔgɛnu, n bi a fɛ, wo ni gbundu koe kɛ tonyɛ lɔn. Wo si a ma, wo ti wasi wola hɛnkilimayɛ rɔ. Gbundu koe wo le kɛ la ko Isirɛla mɔgɛnuna yisi-gbɛlɛyɛ ti to a la habadan! A si to ha Alla ara sibolo gbɛrɛ min nyɔgɔn yatɔnbɔn, wonu da ni fa. 26Isirɛla mumɛ bɛɛ si kisi nya min, wo le kɛ la. Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min, a ko, “Kunkalɛ si bɔ Yerusalɛm. A si ko-yogomɛ bɛɛ ban Yakoba bɔnsɔn rɔ. 27Nde, Alla ya sarama-kan min kiri nun, n si wo kanbali ka anu hakɛ makoto.” 28Yahudiyanu ma sɔn kibara-nyimɛ la min kɛ, anu mara Alla yogo la ka a tɛgɛ wole sibolo gbɛrɛnuna ko ma. Kɔnɔ ha ka, Yahudiyanu di Alla ye bawo a ya anu yatɔnbɔn ka lanyiri kiri anu ye ka a tɛgɛ anu benba-benbɛnuna ko ma. 29Ado Alla ara minnu yatɔnbɔn ka ata duwɛ layigi min kuma, a miriya ti yɛlɛma wonuna ko la. 30Fɔlɔ nun, wole sibolo gbɛrɛnu ma Allala kumɛ bira kɔnɔ kaka, wo ara Allala kinikinɛ sɔrɔn bawo Yahudiyanu ma ala kumɛ bira. 31Nba kaka, Alla kinikinita wole ma min kɛ, Yahudiyanu si Allala kumɛ tinya alako anu denu fanan ni Allala kinikinɛ sɔrɔn. 32Alla ara mɔgɛ bɛɛ ma yɔɔn la kuma-birabɛlitayɛla ko la alako a ni ala kinikinɛ yira anu damasi la. 33Allala nɔnfuli kolo de! Ala hɛnkilimayɛ anubɛ ata lɔnnɛ ti ban mumɛ! Yon si ke ata ko-latɛgɛnɛnu faranfasila? Yon si ke a miriyanu lɔnna? 34Iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Yon ya Mari miriya lɔn? Yon si ke a makawandila? 35Yon si a fɔ ko a ara fen di Mari ma, a ni wo tigila yili sara?” 36Ado ale le ya fan bɛɛ dan. Fan bɛɛ ye ale le baraka rɔ. Ado atɛ le fan bɛɛsi la. Gbiliyɛ ni di ale Alla ma burubukai! Amina.


text: 1Saŋga bo Yesu fiteeri Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu na i wo kɔ su ni, na i susufɔm n aba i dɔ, aba ase i ka i niɛ kabo Nyɛmɛ sereebiri n ti barasu a. 2Na wɔ se bu ka, “M ŋa am aŋu ahinm kɛrɛ e? Nahɔrɛ ye m suse am n a, yabuɛ kun n kpein n mmɔɔ bá nana má i beŋgu su. Bu bá bereki i kɛrɛ gɔ ɔ lɛɛ.” 3Saŋga bo Yesu fun kɔ tanaari Oliva Buka n su ni, na i susufɔm n aba i dɔ, bu ni yiri ŋgumi, na ba se i ka, “Ya Kerefɔ, se ya, saŋga bɔnɔ ye ahin sam kɛrɛ bá yo a? Ye nzu deke bá kere ya ka saŋga n adodo bo a bá bekun, na durunya n bá awieeri a?” 4Na Yesu abɔ bu nu ka, “Am si am ŋu sa, na má am ma be dadaka am. 5Dama minɛ dɔŋgu bá fa m duma ba, na bu sé ka, ‘Kristo Tiidefɔ n la mini wɔ.’ Na bu dádaka minɛ beberebe. 6Saŋga bo am bá ti aluwa ŋga fɛn, wara bu sukun luɛ dɔ, má am ma am ahore saaki. Wɔ yo daka ka nyini sam n kɛrɛ bá yo sin ka, ama, má am niɛ ka durunya n awieeri lɛɛ. 7Daanfiɛ daanfiɛ bá kun luɛ ni bu beŋgum, na nfɛmɛm kún luɛ ni bu beŋgu nfɛmɛm. Na asiɛn bá kpisi awɔrɛ awɔrɛm nu, na ahɔɛ tɔ́. 8Nyini n kɛrɛ bá yo kabo bara kutu cɛɛn bumboori dɛɛ wahara n ti n wɔ. 9Nyini saŋga, na bu tára am ma yikofɔm na bu kére am wuwuruwa, na bu kún am. Mini dɛɛ ti, sɔnɔ kɛrɛ kpɔ́ am. 10Nyini saŋga n na minɛ dɔŋgu bá kete m na bu su má m kun, na bu tɔ́ bu beŋgu, na bu kpɔ́ bu beŋgu. 11Na kɔrɛfɔm dɔŋgu bo bu yo bu ŋu ka bɛrɛ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni bá ba, na bu dádaka minɛm beberebe. 12Satiɛyo bá sunnu n dɛɛ ti, minɛ dɔŋgu koro bá kɔ i sin. 13Ama, wɔrɔ kɛrɛ bo a mindi deeri nyini n kɛrɛ kɔ juuri i awieeri, Nyɛmɛ dé u tii ji. 14Na bu bá kan ahin labari kpa n fa kɔ Nyɛmɛ fɛmɛya n jɔrɛ su, kere durunya n nufɔm, na adamande kɛrɛ tí i ka, na durunya n nya bá awieeri.” 15Na Yesu akaaki ase bu ka, “Am bá ŋu anyumbaa ciire sa be bo Nyɛmɛ mmɔɔ kpɔ i n na Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Daniɛli yo jɔjɔɔri i jɔrɛ ni, ka i jina sɔɔ casi n bo i wo Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu ni. Ma sɔnɔ kɛrɛ bo i kan ahin kadasi n ti i bu nyunyumi. 16Nyini saŋga ni, wɔrɔ kɛrɛ bo a tiiri i ŋga na a wo Yudiya asiɛn n su, ŋmati kɔ bukam n su. 17Wɔrɔ kɛrɛ bo a wo kpata nu, má a wura gisan nu fa pui. 18Na wɔrɔ kɛrɛ gusu bo a wo fiesu, má a kpie u nyi kɔ awuru kɔ fa u sutura be. 19Nyini saŋga ni yó kekereke agaya ma nyinsɛfɔm, ni nbaram bo bu nbaam toko nu ni. 20Am sere Nyɛmɛ ka má nyini sa n yó buke saŋga, wara Yudafɔm Ŋumiyi cɛɛn ni. 21Nyini saŋga ni wahara bo minɛ dí i, i tára wahara kɛrɛ bo ba di i asin ni, fite saŋga n bo Nyɛmɛ yiiri durunya ni, haari ni kisa. Nahɔrɛ, nyini wahara n ŋusu bá má kun. 22Ama, Nyɛmɛ akpiɛ nyini saŋga n su. Nzɛn má wɔ kpiɛ má i su, má sɔnɔ wo má bɛrɛ bo i nya ŋgɔɔ, ama, i dɛɛ tiɛŋgu minɛm bo wɔ yi bu n dɛɛ ti, ye wɔ kpiɛ saŋga n su a. 23Nyini saŋga ni, na nzɛn be bá se am ka, ‘Am niɛ, Kristo Tiidefɔ ni wo fɛn n a,’ wara, ‘Am niɛ, yiri wo dɔ n a,’ má am de i mi nɔaniɛ ni. 24Dama kɔrɛfɔ nbem bá ba, na bu yó bu ŋu ka bɛrɛ ti Kristo n a, na nbem gusu yó bu ŋu ka bu ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm wɔ. Bu yó alekutura sam beberebe fa kere am, na nzɛn bu koro nyaari atin, bu dádaka Nyɛmɛ dɛɛ minɛm mmɔɔ bo wɔ yi bu ni. 25Ambɛrɛ, am ti fɛn, ma se am wɔ lɛɛ ka, na saŋga n nyá ba ju. 26Na nzɛn be bá seeri am ka, ‘Am niɛ, Kristo ni wo boro kpantain n nu dɔ n a,’ má am kɔ dɔ. Wara, nzɛn be bá seeri am ka, ‘Yiri fiɛ sɔrɔ dɔ n a,’ má am yo i mi yarada. 27Dama mini Adamande Wa n ba ni, i bá ti kabo nzue kpɛsɛ na i ta bara yɛ deke kɛrɛ n wɔ, fite wiɛ afiiri fa kɔ ju wiɛ atɔɔri n wɔ. 28Deke kɛrɛ bo deke fuin nya wo, pɛtɛm bara yɛ dɔ ɔ.” 29Na Yesu akaaki ase bu ka, “Saŋga bo nyini wahara n kɛrɛ ba siinri, ‘Awosin káta wiɛ n su, na sara n gusu tá má bo minɛm ŋu i. Na asarambaam fíte aŋgoro titi tɔtɔ, na aŋgoro n kɛrɛ kpísi.’ 30Nyini saŋga ni, na minɛ ŋú deke be aŋgoro bo i kere ka mini Adamande Wa ni suba. Na minɛm bo bu wo durunya n nu n kɛrɛ bó awie, na bu nyá ŋu ka mini Adamande Wa ni sufite aŋgoro yinyiŋgu n nu suje piɛpiɛu suba ni yiko bambaka ni. 31Na bu tí ka awiɛ be sukpura ni faŋga su, na m nyá sunma Nyɛmɛ mɛrɛkɛm durunya n awɔrɛ n kɛrɛ nu, na bu tíɛn minɛm bo Nyɛmɛ ayi bu durunya n nu n kɛrɛ nɔɔ.” 32Na Yesu akaaki ase ka, “Am fa damba baka n fa se nyaari. Saŋga bo am ba ŋu ka i nyawa akpɔnkpɔn, na i sufiɛfiɛ fɔfɔrɛ ni, am si ka dɔdɔɔri saŋga adodo lɛɛ. 33Mini Adamande Wa n ba ni bá yo sɔ ɔ. Saŋga bo am ba ŋu ka nyini sam kɛrɛ bá suyo ni, am si tenle su ka saŋga n adodo lɛɛ, i cɛ́ má kun. 34Nahɔrɛ ye m suse am n a, ahin nyumafɔm busu kɛrɛ wú wie má ka, ye nyini sam kɛrɛ bá yo a. 35Aŋgoro n ni asiɛŋgu n kɛrɛ bá la awieeri, ama, m dɛɛ nɔaniɛ n yiri la má awieeri cɛɛn be.” 36Na Yesu akaaki ase ka, “Be si má saŋga ni, wara cɛɛn n bo m bá kpie m nyi ba ni. Haari Nyɛmɛ mɛrɛkɛm bo bu wo i dɔ ni, ni mini bo m ti i wa ni mmɔɔ si má. Má ka ya Si Nyɛmɛ ŋgumi si a. 37Mini Adamande Wa n ba saŋga ni yó kabo sɔnɔ be bo bu fere i ka Nowa saŋga na i yoori n wɔ. 38Saŋga bo wɔmbu n nya di má durunya n ni, sɔnɔ kɛrɛ woori di ni nu su wɔ, na nbaram ni nbiɛsɔm suja bu beŋgum, fa kɔ juuri haari cɛɛn n bo Nowa wuraari lee bambaka n nu ni. 39Minɛm ayo asi má sa bo i bá yo ni, haari cɛɛn n bo wɔmbu n ba diiri bu kɛrɛ ni. I yó sɔ ɔ, fa kɔ saŋga n bo mini Adamande Wa ni bá ba ni. 40Nyini saŋga ni, minɛ nnyɔ bá wo juma yo su fiesu, na Nyɛmɛ má bu bá fa kun n kɔ yaki kun ni. 41Na nbaram nnyɔ wo ŋgani saanbiri, na Nyɛmɛ má bu bá fa kun n kɔ yaki kun ni. 42Tɔ, nyini ti, má am fa am ŋu ji na am daafi, dama am si má cɛɛn n bo am Mibiɛ ni bá ni. 43Am si tenle su ka nzɛn má awurufɔbiɛ n si saŋga bo awiefɔ ni bá i dika na i bá wɔ i, má i tana ŋminda a, na awiefɔ n koro ba wura má. 44Nyini ti, ambɛrɛ gusu kpa am ŋu saŋga kɛrɛ, dama mini Adamande Wa ni, m bá saŋga bo am sunsun má ka m bá n wɔ.” 45Na Yesu akaaki ase ka, “Akɔɔ kpiɛn n bo i la dabuŋu na i kaaki la alecira n la ŋma a? Yiri la bo i mibiɛ n afa akɔɔ nyiŋgam awura i saa nu ka i kpaaki diire nu ma bu, saŋga bo i ti ye ni ka i ma bu ni. 46Nzɛn i mibiɛ n ba ŋuuri ka i suyo i juma kabo i seeri ka i yo ni, terefiɛ wo nyini akɔɔ n dɔ. 47Nahɔrɛ ye m suse am n a, mibiɛ ni fá i aja kɛrɛ wura nyini akɔɔ n saa nu wɔ, na i níɛ i dika. 48Ama, nzɛn i ti akɔɔ tiɛfɔ, i súnsun ka i mibiɛ ni kpíe má i nyi nde. 49A ŋu ka i subo akɔɔ nyiŋgam wɔ, na i sudi, na i ni nzan nufɔm sunu bo. 50Dɔ, na i mibiɛ n ba kpieeri i nyi baari cɛɛn bo i sunsun má ka i bá, na i kaaki si má ba n saŋga ni. 51Nyini saŋga n na i mibiɛ n cín i sui agaya, na i fá i bo burukɔɔnufɔm n su. Dɔ na i sún, na i kán i saa.”


text: 1«Jerêŋge kwôlê sa megêrŋge a ré, menba, Emen kôba a jerê kwôlê sarŋge a ré men. 2Wôsa Emen a jerê kwôlê sarŋge a mega wo ken jôriɲ sa megêrŋge a hen iyôŋ men. Gway wo ken ay gengiɲ are bi hen a, Emen né gengiɲ béŋge hôriɲ. 3Wô mi a jeré ô wô berê kalmê ka dê ka yi tu yênem a hen ba? A yibré wo dami ka yi tum a hen ba ju gel ré ba? 4Hen ba já lê iyeŋ a jeré kôliɲ yênem: ‹Ben na dôrem sa kalmê ka yi tum a hen› menba, jôbi ba na yibré gurô yôd a yé tum a hen men ba? 5Jôbi woɲ ôbi kelê kwôlê kem wôô wôô hen, dô yibré gurô wo tum a hen aɲ dema jeré geliɲ kiriɲ sélé a jeré dôriɲ kalmê ka yi tô tu yênem a hen tô. 6Aŋga yi naɲ jeŋgêrji na, ken biɲ garê ré wô wo bay maa bulo aɲ gidéréŋge men, mériɲ woŋge kôba ken bi tumô gwôsiɲô a ré men, wô wo bay maa ɗiirê naɲ têrji.» 7«Eŋgeréŋge menba, bay a béŋge, wogéŋge menba, ka uɲé, dêŋge kibi iyére menba, bay a belê béŋge. 8Wôsa kwôni wo eŋgere ba bay a biri, men, kwo woge ba a uɲé men, kwo di kibi kermiɲ ba bay a belê biri men. 9Perêrŋge a hen kwôni wo kemari eŋgeriri kwô menba, a ayê keram biri hen ya ba? 10Réba eŋgereri kuyê menba, a ayê kalaw biri hen ya ba? 11Kenbay kaɲ bay bô habrê ka ken hôn biɲ kamneŋge aŋga dôri dôri hen ba, Ibareŋge wo mô derômaraŋ a hen dema ré biɲ ka uwôli are hen ka dôri ɗê aɲ ré ba? 12Are kêm ka ken gey bi megêrŋge ré li béŋge hen na, kenbay kôba ken li hen iyôŋ biji hen iyôŋ men, wôsa tôô to Moyis naɲ kwôlo bay kibi Emen na kôl na hen iyôŋ.» 13«Séŋge si kibi geré wo yêêri hen ɗi, wôsa kibi geré wo woli na, wol beŋ beŋ dô hari niɲba, na geré wo ô na kini mênê. Aɲ ɓiɲé kwône ô si ya. 14Niɲba, kibi geré wo iyêrmiɲ na, séri dôy men, kiriɲ kôba yêr a men hari, niɲba, kwôni ô si ya ba, a gelê. Aɲ ɓiɲé ka si si ya ba, na côb iyôŋ mera.» 15«Berêŋge bay kibi Emen kaɲ bay benare hen dô wôsa bay tôba na ariɲ gamgê a ré eraɲ yerŋge a niɲba, bôrji na bô heŋ. 16Aɲ na sa kibi jé lêreji a kené hôniɲji. Kwôni a kaarê yê tiɲaɗor sa cébriɲ a sa pôn ba? Laba kwôni a kaarê yê tôgôre sa gaara a sa pôn ken gel ba? 17Gurô wo lêri ba yêri lêre men, kwo ɗaɲi ba yêri ɗaɲ men. 18Gurô wo dôri a yê kwo habiɲ né men, kwo habiɲ a yê kwo dôri ré a men. 19Gurô wo yôŋ yôŋ wo yêri habiɲ ba, bay a dêri jerê ulê bô tare a. 20Na hen iyôŋ a kené hôniɲ bay kibi Emen kaɲ bay benare bay ka hen sa kibi jé lêreji a hen.» 21«Ɓiɲé ka uwôgeren ‹Kelma, Kelma› hen a sé bô emê iyére to derômaraŋ a kêm né niɲba, na ka li bô geyé wo Iban wo derômaraŋ a hen a sé bô a ɗi. 22Ôbi a Wulê woɲ jerê kwôlê a na, ɓiɲé kwône a kelê iyôŋ ba: ‹Kelma, na nini dôriɲ ɓiɲé kwôlo Emen naɲ henem ré ba? Na nini dage tunu to habiɲ sa ɓiɲé ka pôni a naɲ henem ré ba? Men, na nini li giɲê wo gay gay hen naɲ henem a men ré ba?› 23Menba, na sa kôlji iyôŋ ba: ‹Erêŋge yeŋ, en henêŋge ré men, tun kôba na kuriɲ sarŋge a dê iyôŋ ré kwôy a men, wôsa na kena bay lê têriɲ.› » 24«Na ôbi á, kwôni wo ré toy kwôlê wo en kôl hen aɲ liɲ ariri a men na, yi mega ôbi ré erem kwôlê wô ɗé tô iyére tori sa keram a iyôŋ. 25Emen uwôŋge aɲ kam bôy tô iyére hende to hen a men, kal ge naɲ néri sa iyére hende to hen a men, niɲba, hende kuriɲ né wôsa tôre ɗiɲ na sa keram a. 26Niɲba, kwo toy kwôlê wo en dô hen aɲ liɲ ariri ré na, yi mega kubera wo ɗi tô iyére tori sa hal a iyôŋ. 27Emen uwôŋge aɲ kam bôy tôre a men, kal ge naɲ néri a men menba, hende tiɲ kerôm kerôm wôsa tôre na ɗiɲ na sa hal a.» 28Kiriɲa Jésu gel kwôlê bi wo hen iyôŋ kô niɲ na, kwônê ɓiɲé ka mô ya hen tiniji ge kay sa derê kwôlê wori bi wo hen 29wôsa ôbi dô na mega bay derê tô tôô to Emen dôôriɲ hen iyôŋ né.


text: 1Fɔlɔ nun, Alla kumara ma benbanu ye wati siyaman anubɛ nya siyaman ma nɛbinu baraka rɔ 2kɔnɔ tele-laban kɛnu tɔ, a kumara male ye ala dan le baraka rɔ. Alla ya duninya kɛ dan ale le baraka rɔ. Tɔ-a-la, fan bɛɛ si ma atɛ la. 3Allala dan ye Allata gbiliyɛ labɔla gbɛ rɔ. Alla nyɛrɛta muninyɛ le ale la. A ya duninya mara ala kuma-sɛnbɛmɛnu fɛ. A banta mɔgɛnu makotola anu hakɛnu ma tumɛ min, a ya a mayigi Alla Sɛnbɛ Bɛɛ Tigi kɔɛn-nyimɛ rɔ Arinyɛni tɔ. 4Alla ya ala dan latenbi melikanu na. A ya tɔgɔ min di a ma, wo kolo melikanutɛ ko pirr! 5Ado Alla ma a fɔ ala melikanu fenfen ye nun ko, “Nna dan le ile la. N bara ma i fa la bi.” Wo kɔma, Alla ma a fɔ ala melikanu fenfen ye nun ko, “N si ma i Fa la, Ile si ma nna dan la.” 6Kɔnɔ Alla wulita ala den kei kelen pe lanala duninya rɔ tumɛ min, a ya a fɔ ko, “Wole melika bɛɛ ni wo nyɛnkin a ye ka a bato.” 7Alla ya kɛ le fɔ melikanuna ko la ko, “Nde, Alla ye wole nna melikanu mala iko fɔnyɔ. N bi wole nna wɔli kɛlɛnu mala iko ta-mɛlan.” 8Kɔnɔ Alla ya kɛ le fɔ ala danla ko la. A ko, “Ile Alla, ila mansaya-waganɛ si to i bolo habadan! Ila telenbagayɛ si ma ila sɛnɛ-kɔlɔma la. 9Ko-latelennɛ di i ye. Ko-radunɛ gbo i ye. Woletɔ nde ita Alla ya ile yabɔ. N bara i lasewa i ta-nyɔgɔ-mansɛ-bɛɛ ko.” 10Alla ya a fɔ ala dan ye fanan ko, “Ile Mari ya dugu kole dan fɔlɔfɔlɔ. I ya san kole dan i nyɛrɛ kɔɛn le la. 11Fan bɛɛ si tunu yen! Fɔ ile le kelen pe ye tola. Anu na si murun iko kura-kore. 12Anu ta si kunbɛn iko duruki. Anu si yɛlɛma iko mɔgɔ si ala kurɛ mayɛlɛma nya min. Kɔnɔ ile ti yɛlɛma muk! I ti kɔrɔya mumɛ!” 13Ado Alla ma a fɔ ala melika fenfen ye nun ko, “Na i mayigi n kɔɛn-nyimɛ rɔ ha n ni i yogenu nana ila marɛ kɔrɔ.” 14Niyi le melikanu na dɔrɔn. Anu bi wɔlila Alla le ye. A ya anu sɔ alako minnu bi nala kisila, anu ni to wonu dɛnbɛna.


text: 1Yenɛ ze'ele la lagaŋɔ kantɛ nɛŋan, te a gankɛ panhe bɛ'ɛhe la, 2nya yeti, Wane ma'an te yamam wan bahɛ ya ponpɔrɔŋɔ gankerɛ wa, eta som bɔ'ɔra faanreba la toonfɛn'ɛhadoma? 3Tɔgɛ ya po'e taromdoma la keenbehe! Bo' ya nahadoma la keenbehe ba boorɔ! 4Fan' ya taromdoma la nahadoma bahɛ! Fan' ya ba toonfɛn'ɛhadoma wa nu'uhen bahɛ! 5Ba ka mi' se'ere, ba ka bɔkere se'ere. Ba kenɛ la yoo lika poan ge teŋparɛ wa zan'an miine mɛ. 6Mam yeti, Ya dela yena, ya dela mam Saazuo Daana kɔma. 7Ge ya wan ki wo nɛra woo n kiiri se'em la, ya wan lu wo nabiihe yooro n lute se'em la. 8Yenɛ, ihege gankɛ teŋparɛ wa. Se'ere n sɔe la, teŋhe wa woo dela hom denɛ.


text: 1Hena kwôlê ré yi perêrŋge a ba, wô mi a kené ôriɲ biɲ bay henê Emen né dema ré jô kwôlê béŋge ɗiba, ligi bay ayê bôô a ré ba? 2Ken hôn mega wo kenbay bay ayê bôô kené sa jerê kwôlê sa ɓiɲé ka sa terare a nà iyôŋ né ba? Iyôŋ niɲ ba, wô mi a kené nêm ɲanê kam kwôlo yi perêrŋge a hen né ba? 3Ken hôn wo nabay nana sa jeré kwôlê sa manê ka derômaraŋ a iyôŋ né ba? Iyôŋ niɲ ba, jerê kwôlê sa aŋga sa terare a nà dema ré gelêna ba? 4Kiriɲa ken ôriɲ naɲ kwôlê bi wo iyôŋgi hen na, wô mi a kené ô ɲanê ligi ɓiɲé ka na ani ré bô églis a hen ba? 5En kôl hen iyôŋ aɲ bi tayre ré dêŋge. Perêrŋge a hen na, ôbi tu melênê wôni pôn iyôŋ kôba, naɲ bi ré jô kwôlê perê yênêri a kwôy ba? 6Na hen iyôŋ a, i i ba ré ôriɲ naɲ yêni tumô bay henê Emen a ré dema ré jô kwôlê béŋge hen ba? 7Na tayre to dami wo kené ôriɲ naɲ yerŋge tumô bay jerê kwôlê a. Wô mi a kené kaɲ geyé aŋga naɲ tô gerérji ré ka bay lêŋge hen a mera ré ba, men wô mi kené kaɲ bi bay ré gemsêŋge a men mera ré ba? 8Tiri wori ba, kenbay ken li aŋga naɲ tô gerérji ré men, yênêrŋge kôba, ken gômsiji a men. 9Ken hôn mega wo bay bô habrê ré gelé tu emê iyére to Emen né iyôŋ né ba? Bi turŋge lamêŋge né, wôsa bay yiɲare toɲ iyôŋ a tôŋ hen men, bay tibé kamrê men, bay wogé yébé megêrji men, bay yiɲare naɲ megêrji imɲê men, 10bay gemsare men, bay geyé lari men, bay kwoyé men, bay tiiré hare men, bay ɓégerem a men na, bay a gelé tu emê iyére to Emen ré ded. 11Tumô ba, ka pôni perêrŋge a na li na hen iyôŋ hende to hen men, niɲba, bay peléŋge aɲ ken yi naɲ jeŋgêrŋge biɲ Emen niɲ men, kena ɓiɲé ka kwôlê dôriɲ sarji a naɲ néé wo Kelma Jésu Krist men, kwo Tini Emen wona a men. 12Are kêm na kaɲ lê, niɲba, are kêm na ka dôri wô sarŋge ré, men, are kêm na kaɲ lê, niɲba, na ɗé bi ani kani ɓurem lemnare ré. 13Aŋgaɲ emê yi na wô sa bô gawra men, bô gawra yi na wô sa aŋgaɲ emê bay ka hen a men, niɲba, Emen a sa mênêji wôô ɓem men, yi gawra yi na wô yiɲare toɲ iyôŋ a tôŋ hen né, niɲba, yi na wô liɲ jé biɲ Kelma aɲ na Kelma bi a abêri. 14Emen wo biɲ Kelma ji si kamɲê hen na, a béna nabay kôba, na jê sé kamɲê naɲ néé wori hen iyôŋ men. 15Ken hôn mega wo yerŋge ré na kwa yi Krist iyôŋ né ba? Iyôŋ niɲ ba, na ayê kwa yen wo na kwo Krist hen hô dayê naɲ kwo hende yiɲ yiɲare toɲ iyôŋ a tôŋ hen ba? Na lê iyôŋ né. 16Ken hôn mega wo kwôni wo ré yiɲ naɲ hende wôniɲare toɲ iyôŋ a tôŋ ba, ré biɲ pôn naɲ tu iyôŋ ré ba? Wôsa liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: «Iba naɲ iyore ré yé kurôŋgi yi wo pôn .» 17Niɲba, kwôni wo ɗi yiri biɲ Kelma na, tini biɲ pôn naɲ ɗi men. 18Geriɲge yiɲare toɲ iyôŋ a tôŋ hen. Têriɲ kêm to kwôni li na, yi na yiri a nô na, niɲba, kwôni wo yiɲ yiɲare toɲ iyôŋ a tôŋ hende to hen na, ôbi li têriɲ na naɲ yiri gaŋ. 19Ken hôn mega wo yerŋge ré yi mega iyéy merê to Tunu toɲ hendi bô bôrê to Emen bure sa mô bôreŋge a hen ré ba? Iyôŋ ba, kena sa yereŋge ré. 20Wôsa Emen keléŋge naɲ gara wo damaŋ. Iyôŋ ba, bi i i kôba, ré ay yiri uwôliɲ hini emê sari a ɗi.


text: 1Kei do ye Sɛsariya soe burɔ nun, wo tɔgɛ Kɔniliyasi. Romu kɛlɛ-den-kurɔn min tɔgɛ ko, “Italita Kurɔn,” anuna kun tigi do le. 2Dina-mɔgɛ le fanan. Ale anubɛ ala denbayɛ bɛɛ ye Alla batola. Ado a duruta Yahudiya bolo-kolɔnnu dɛnbɛna bɛrɛkɛ! A ye Alla madiyala tuma-wo-tuma kɔnɔ Yahudiya ma. 3Lunyɛ do tele-makima-wati (3 pm), a ya Allala melika yen ko-rayirɛ rɔ. Melika wo ye donna ala bɔn la ka a rakele ko, “Kɔniliyasi!” 4A ya melika mafɛlɛn sin! A kilanta dɔgɔma ma de! A ko, “N fa, nfen mara?” Melika ya a fɔ a ye ko, “I wara bolo-kolɔnnu dɛnbɛ min kɛ, Alla ara sɔn ila madiyalɛnu ma. A ara a fonde to i ko. 5Nba kaka, i ni mɔgɛ donu nata Yapa ka kei do manyinika min tɔgɛ Saimon Pita. 6A yiyanɛ Saimon karankɛ warɛ min siginɛ kɔgɔ-yi dafɛ.” 7Wo kɔma, melika wo tara. Kɔniliyasi ya ala bonna-wɔli-kɛlɛ mɔgɔ fila kele. Ala kɛlɛ dan min bi a kandanna, a ya wo fanan kele. Ado dina-mɔgɛ le wo fanan na. 8Min mara, a ya wo rakaran wonu ye ka anu nata Yapa soe burɔ. 9Wo banda kɛ, anu gbɛrɛnnɛ Yapa soe ma tumɛ min, wo ya a taran, Pita ye Alla matara tinɛ bɔn kuma tele-latelan. 10Kɔnkɛ ya a bira bɔn kuma nyɔ. Anu bi dɔn-fan tela tumɛ min, ale fanan ya ko-rayirɛ do yen. 11A ya Arinyɛnɛ dɛ lakanɛ yen. Fan min manɛ iko kura-belebele, a ya wo yen yigila. A dunnɛ a tɔnkɔn nanɛ ma ha ka yigi dugi ma. 12Sogo su siyaman anubɛ sagan-fannu anubɛ konanu bi a rɔ. 13A ya kuman kan lamɔɛn ko, “Pita, i lasɔ. I ni kɛnu faga ka anu dɔn!” 14Kɔnɔ Pita ya a sɔsɔ, a ko, “Ade, Mari! N ma fenfen dɔn bɛ n tanɛ ye min na. N ti fen-kɔsɔnɛ dɔn mumɛ!” 15A ya kuman kan lamɔɛn tun ko, “Alla ara min sɛninya, i kana i miri ko wo kɔsɔnɛ.” 16Kɛ mara kinyama sawa. Wo kɔma, kurɛ wo sɛgira Arinyɛni tɔ. 17Pita ye a hɛnkili lamirila ko-rayirɛ kɛ kɔrɛ ma wati min, Kɔniliyasi ya kei minnu sɔ, wonu bi Saimon karankɛla bɔn manyinikala, ado anu sɔnɛ sansan don dɛ la. 18Anu ya nyinikalɛ kɛ ko, “Sundan do ye yan ba, min tɔgɛ Saimon Pita?” 19Ha ka, Pita ye ko-rayirɛ kɛ kɔrɛ-lɔn-koe rɔ. A ye wo kun na tumɛ min, Allala Ni Sɛnimɛ ya a fɔ a ye ko, “Pita, kei mɔgɔ sawa ara na. Anu bi i manyinikala. 20I lasɔ. Yigi ka bila anu fɛ. I kana sika bawo nde le ya anu sɔ.” 21Nba, Pita yigira ka a fɔ mɔgɛ wonu ye ko, “Wo ye min nyinina, nde le wo la. Wo nara nfenna ko la?” 22Anu ya a yabi ko, “Romu kɛlɛ-den-kun-tigi Kɔniliyasi le ya ma sɔ i wara. Mɔgɔ-nyimɛ le min bi Alla batola. Yahudiya bɛɛ ye a gbiliyala bɛrɛkɛ! Allala melika do le ya a fɔ a ye ko a ni ile kele ala bɔn la. I ye nala min fɔla, a ye a fɛ ka wo lamɔɛn i bolo.” 23Pita ya mɔgɛ wonu nadon bɔn la. Anu kira nyɔ. Wo banda kɛ, a bilara anu fɛ. A ta-nyɔgɛ, Yapa dɛnkɛninya-mɔgɛ donu fanan tara a fɛ. 24Wo banda kɛ fanan, anu kera Sɛsariya. Nba, Kɔniliyasi ara a na kelen nyɔgɛnu anubɛ a diyana-mɔgɛ bɛɛ kele nun. Anu siginɛ Pita makɔnɔ tinɛ. 25Nba, Pita kera tumɛ min, Kɔniliyasi ya a labɛn. A ya a sa a kɔrɔ a bato tinɛ. 26Kɔnɔ Pita ya a bira. A ko, “I lasɔ bawo mɔgɔni-gbuyi le nde la dɔrɔn.” 27Pita donta bɔn la tumɛ min, a tora kumala Kɔniliyasi ye. A ya mɔgɔ siyaman nadɛnnɛ taran nyɔ. 28A ya a fɔ anu ye ko ala Yahudiya-dinala ko la, a kana sibolo gbɛrɛnu kɔndɔn ado a kana ta-nyɔgɔnyɛ kɛ anu fɛ. Kɔnɔ Alla ara a yira a la ko a kana a miri mɔgɔ wo mɔgɔ ma ko mɔgɔ sɛninyani ma, a kɔsɔnɛ. 29Woletɔ a ko anu ya kilayɛnu nata a ma min kɛ, a ma sika mumɛ! A bilara anu fɛ. A ya nyinikalɛ kɛ ni anu ya a kele min ma? 30Kɔniliyasi ko, “A tele nani nyɔgɛ le bi, kɛ-nyɔgɔn-wati le nun gben, n bi madiyali kɛla nna bɔn la tele-makima-wati kɛ rɔ. Kei do nara minna kurɛ ye malan-malanna a ma, wo sɔra n yakɔrɔ. 31Kei wo ko, ‘Kɔniliyasi! I wara bolo-kolɔnnu dɛnbɛ min kɛ, Alla ara sɔn ila madiyalɛnu ma. A ara a fonde to i ko.’ 32A ko n ni mɔgɛ do lata Yapa ka kei do kele min tɔgɛ Saimon Pita. A ko a yiyanɛ Saimon karankɛ warɛ min siginɛ kɔgɔ-yi dafɛ. 33Nba, n ya anu nata i ma kelenna! Ado i na-koe kɛ ara i sɔn-nyimɛ yira n na. Awa kaka, Mari ara i sɔ min fɔ tinɛ, ma dama ye i makɔnɔna Mari Alla yakɔrɔ yan ka wo bɛɛ lamɔɛn.” 34Pita ya kumɛ dabira. A ko, “N bara a lɔn de gbɛ ko tonyɛ le, mɔgɛ bɛɛ kelen Alla yala. A ti lafisalayɛ kɛ hali! 35Min ba kilan a la ka ko-latelennɛ kɛ, a si mɔgɛ wo rabira, a mara mɔgɔ su-wo-su la. 36A ya kumɛ min nake Isirɛla mɔgɛnu ma ka yisi-kimɛ kibara-nyimɛ fɔ Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ baraka rɔ, wo ya wo lɔn. Bɛɛta Mari le wo la. 37Yɔni banta batasili-koe-kawandili bɔla tumɛ min, ka a dabira Kalili sigisɔn rɔ ha ka ke Yudiya nyamanɛ bɛɛ rɔ, ko-wɛ min kɛra wo kɔma, wo ye wo kalama, wa? 38Ado Alla ya ata Ni Sɛnimɛ labɔn Yisa Nasarɛti kɛ kuma nya min ka sɛnbɛ di a ma, wo ye wo fanan kalama. A tara kan tinɛ bɛɛ rɔ ko-nyimɛ kɛ tinɛ. Minnu bɛɛ ye nyinɛta sɛnbɛ kɔrɔ nun, a ya wo bɛɛ hɔrɔya bawo Alla ye a fɛ. 39A ya koe min bɛɛ kɛ Yahudiyanuna nyamanɛ rɔ anubɛ Yerusalɛm soe burɔ, wonu sereyɛ le male la. A laban, anu ya a gbangban kɔlɔma ma ka a faga. 40Kɔnɔ a tele sawa nyɔgɛ ma, Alla ya a lawuli ka bɔ furinu tɛma. A bɔra gbɛ rɔ ma ye. 41Bɛɛ ma a yen nun fɔ Alla ara ban male minnu yabɔla nun, ko ma ni ma a sereyɛnu na. Alla ya a lawuli tumɛ min ka bɔ furinu tɛma, male le ya fen-dɔn-kɛ a fɛ. 42Alla ya a fɔ ma ye ko ma ni kibara-nyimɛ-kɛ-kawandili bɔ mɔgɛnu ye ka sereyɛ kɛ bɔ. A ko a ara a latɛgɛ min ma ko a ni kɛndɛwaganu anubɛ furinuna kiti tɛgɛ, ale le Yisa wo la. 43Nɛbi bɛɛ ya ala koe fɔ ko mɔgɔ wo mɔgɔ wa dɛnkɛninya a ma, Alla si wo makoto a hakɛ ma ale tɔgɛ sɛnbɛ baraka rɔ.” 44Pita ye kumala tumɛ min, min bɛɛ tole masɔnɛ wo kumɛ la, Allata Ni Sɛnimɛ yigira wonu dama kuma. 45Yahudiya dɛnkɛninya-mɔgɛ minnu bilara Pita fɛ ka bɔ Yapa soe burɔ, wonu kawara ko Alla ara ata Ni Sɛnimɛ labɔn sibolo gbɛrɛnu fanan kuma. 46Anu ya kan-gbɛrɛnu-fɔɛ fanan namɔɛn anu bi Alla tantola ala sɛnbɛ-bala ko la nya min. Pita kumara tun, a ko, 47“Mɔgɛ kɛnu bara Allata Ni Sɛnimɛ sɔrɔn iko male fanan ya a sɔrɔn nya min. Mɔgɔ si anu nakala kama worɔ ko anu kana batasi yi rɔ?” 48Woletɔ a ya a fɔ anu ye ko anu ni batasi Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ tɔgɛ rɔ. Wo kɔma, anu fanan ya ale Pita madiya ko a ni to anu fɛ watini kɔrɔ.


text: 1Wahala yen biru, Yinni Gusunɔ u Mɔwisi ka yãku kowo Eleasaa, Aronin bii sɔ̃ɔwa u nɛɛ, 2i Isireliban bii tɔn durɔbu gario be ba wɔ̃ɔ yɛndu mɔ ka be ba kere mɛ, be ba koo gesi kpĩ bu tabu da. I ko i bu gariwa bwese kɛra ka bwese kɛra. 3Ma Mɔwisi ka Eleasaa ba ye Isireliba sɔ̃ɔwa Mɔabun wɔwaɔ, Yuudɛnin bɔkuɔ, Yerikon deedeeru. 4Ba nɛɛ, bu gario ben be ba wɔ̃ɔ yɛndu mɔ ka be ba kere mɛ, be ba koo kpĩ bu tabu ko nge mɛ Gusunɔ u raa bu yen wooda wɛ̃ sanam mɛ ba yarima Egibitin di. 5Bèn min di Rubɛni, Yakɔbun bii gbiikoon bwese kɛri torua, bera Enɔku, wìn min di Ɛnɔkuban bwese kɛra yara, ka Paalu, wìn min di Paaluban bwese kɛra yara, 6ka Hɛsironi, wìn min di Hɛsironiban bwese kɛra yara, ka Kaami wìn min di Kaamiban bwese kɛra yara. 7Be ba sãa Rubɛnin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka ita ka tɔmbu nata ka wunɔbu ka tɔmbu tɛna (43.730). 8Eliabu, Paalun bii, 9wiya u Nɛmuɛli mara, ka Datani, ka Abiramu. Datani wi, ka Abiramu ba sãawa win gerunasibu. Beya ba Mɔwisi ka Aroni seesi, ma ba ka Koren bibun bweseru yɔ̃ra sanam mɛ ba Yinni Gusunɔ seesi. 10Ma tem mu nɔɔ baara mu bu mwɛ ka Koren tii sannu. Ma dɔ̃ɔ u gabu di. Ben geera sãa tɔmbu goobu, ka weeraakuru (250). Ma ya kua kirɔ be ba tien sɔ̃. 11Adama Koren bibu ba ǹ dɔma te gu. 12Bèn min di Simɛɔn bwese kɛri torua bera, Nɛmuɛli, wìn min di Nɛmuɛliban bwese kɛra yara, ka Yamini, wìn min di Yaminiban bwesera yara, ka Yakini, wìn min di Yakiniban bwesera yara, 13ka Seraki, wìn min di Serakiban bwesera yara, ka Sɔɔlu, wìn min di Sɔɔluban bwesera yara. 14Be ba sãa Simɛɔn bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba yɛnda yiru ka tɔmbu goobu (22.200). 15Bèn min di Gadin bwese kɛri torua, bera Sefoni, wìn min di Sefoniban bwese kɛra yara, ka Hagi, wìn min di Hagiban bwese kɛra yara, ka Suni, wìn min di Suniban bwesera yara, 16ka Osini, wìn min di Osiniban bwesera yara, ka Eri, wìn min di Eriban bwesera yara. 17Ka Arodi, wìn min di Arodiban bwesera yara, ka Areli, wìn min di Areliban bwesera yara. 18Be ba sãa Gadin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka nɛɛra wunɔbu (40.500). 19- 21Bèn min di Yudan bwese kɛri torua, bera Sela, wìn min di Selaban bwese kɛra yara, ka Perɛsi, wìn min di Perɛsiban bwesera yara, ka Seraki, wìn min di Serakiban bwesera yara. Bèn min di Perɛsin bwese kɛri torua, bera Hɛsironi wìn min di Hɛsironiban bwese kɛra yara, ka Hamulu wìn min di Hamuluban bwesera yara. Yudan bibu yiru Eri ka Onani ba gu Kananin temɔ. 22Be ba sãa Yudan bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba wata ka wɔkura nɔɔbu ka tia ka nɛɛra wunɔbu (76.500). 23Bèn min di Isakarin bwese kɛri torua, bera Tola, wìn min di Tolaban bwesera yara, ka Pufa, wìn min di Pufaban bwesera yara, 24ka Yasubu, wìn min di Yasububan bwesera yara, ka Simuroni, wìn min di Simuroniban bwesera yara. 25Be ba sãa Isakarin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa nɔrɔbun suba wata ka nnɛ ka gooba wunɔbu (64.300). 26Bèn min di Sabulonin bwese kɛri torua, bera Serɛdi, wìn min di Serɛdiban bwese kɛra yara, ka Heloni, wìn min di Heloniban bwesera yara, ka Yalɛɛli wìn min di Yalɛɛliban bwesera yara. 27Be ba sãa Sabulonin bwese kɛri torua, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba wata ka nɛɛra wunɔbu (60.500). 28Yosɛfun bweseru sɔɔra Manase ka Efaraimu ba wãa. 29Manasen biiwa Makiri, wìn min di Makiriban bwese kɛra yara. Makiriwa u Galadi mara, wìn min di Galadiban bwese kɛra yara. 30Bèn min di Galadin bwese kɛri torua, bera Yesɛɛ, wìn min di Yesɛɛban bwese kɛra yara, ka Helɛki wìn min di Helɛkiban bwese kɛra yara. 31Ka Asiriɛli wìn min di Asiriɛliban bwesera yara, ka Sikɛmu wìn min di Sikɛmuban bwesera yara, 32ka Semida wìn min di Semidaban bwesera yara, ka Hefɛɛ, wìn min di Hefɛɛban bwesera yara. 33Selofadi Hefɛɛn bii, u ǹ bii tɔn durɔbu mara ma n kun mɔ tɔn kurɔbu tɔna. Beya, Mala ka Nɔa, ka Hogula, ka Milika, ka Tirisa. 34Be ba sãa Manasen bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeraakuru ka yiru ka tɔmbu nata ka wunɔbu (52.700). 35Bèn min di Efaraimun bwese kɛri torua, bera Sutelaki, wìn min di Sutelakiban bwese kɛra yara, ka Bekɛɛ wìn min di Bekɛɛban bwesera yara, ka Takani wìn min di Takaniban bwesera yara. 36Sutelakin biiwa Erani wìn min di Eraniban bwese kɛra yara. 37Be ba sãa Efaraimun bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba tɛna ka yiru ka tɔmbu nɛɛra wunɔbu (32.500). Be kpuro ba sãawa Yosɛfun bibu. 38Bèn min di Bɛnyamɛɛn bwese kɛri torua, bera Bela, wìn min di Belaban bwesera yara, ka Asibɛli wìn min di Asibɛliban bwesera yara, ka Akiramu wìn min di Akiramuban bwesera yara, 39ka Sufamu wìn min di Sufamuban bwesera yara, ka Hufamu wìn min di Hufamuban bwesera yara. 40Belan biba Aadi ka Namani. Aadin min diya Aadiban bwese kɛra yara. Namanin min diya maa Namaniban bwese kɛra yara. 41Be ba sãa Bɛnyamɛɛn bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka nɔɔbu ka tɔmbu nata (45.600). 42Bèn min di Danun bwese kɛra torua, bera Sukamu, wìn min di Sukamuban bwese kɛra yara. 43Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba wata ka nnɛ ka tɔmbu nɛɛru (64.400). 44Bèn min di maa Asɛɛn bwese kɛri torua, bera Yimina, wìn min di Yiminaban bwesera yara, ka Yisifi wìn min di Yisifiban bwesera yara, ka Beria wìn min di Beriaban bwesera yara. 45Berian bweseru sɔɔra Hebɛɛ u wãa, wìn min di Hebɛɛban bwesera yara, ka Maakiɛli wìn min di Maakiɛliban bwesera yara. 46Asɛɛ u bii tɔn kurɔ mɔ wi ba sokumɔ Seraki. 47Be ba sãa Asɛɛn bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeraakuru ka ita ka tɔmbu nɛɛru (53.400). 48Be ba Nɛfitalin bwese kɛri torua, bera Yasiɛli, wìn min di Yasiɛliban bwesera yara, ka Guni wìn min di Guniban bwesera yara. 49Ka Yesɛɛ wìn min di Yesɛɛban bwesera yara, ka Silɛmu wìn min di Silɛmuban bwesera yara. 50Be ba sãa Nɛfitalin bwese kɛri, bera mi. Ben geera sãawa tɔmbu nɔrɔbun suba weeru ka nɔɔbu ka tɔmbu nɛɛru (45.400). 51Isireli be ba gara mi, be kpuron geera kuawa tɔmbu nɔrɔbun suba nata ka tia ka tɔmbu nata ka wunɔbu ka tɛna (601.730). 52Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa u nɛɛ. 53A bwese kɛri yi tem mɛ bɔnu kuo nge mɛ yin geera nɛ. 54Bwese kɛra yèn tɔmba dabiru bo, a ye tem wɛ̃ɛyɔ mu n kpã. Bwese kɛra yèn tɔmba kun maa dabi kpa a ye tem wɛ̃ fiiko. A yen baayere tem wɛ̃ɛyɔ nge mɛ yen tɔmba geeru nɛ. 55Adama kaa bu tem mɛ bɔnu kuawa ka tɛtɛ a bu wɛ̃ bwese kɛra ka bwese kɛra. 56Ba koo tem mɛ bɔnu kowa ka tɛtɛ bu ka bwese kɛra baayere wɛ̃ nge mɛ yen tɔmba geeru nɛ. 57Lefin bweseru sɔɔ, be ba gara, bera Gɛɛsɔni wìn min di Gɛɛsɔniban bwese kɛra yara, ka Kehati wìn min di Kehatiban bwesera yara, ka Mɛrari wìn min di Mɛrariban bwesera yara. 58Be ba sãa Lefin bwese kɛri, bera Libinan yɛnugibu, ka Heboronin yɛnugibu ka Makirin yɛnugibu, ka Musin yɛnugibu, ka Koren yɛnugibu, Kehatiwa u Amuramu mara. 59Amuramun kurɔn yĩsira Yokebɛdi. U sãawa Lefin bii wi u mara Egibitiɔ. Bii be u Amuramu marua, bera Aroni, ka Mɔwisi, ka Mariamu ben sesu. 60Bii be Aroni u mara, bera Nadabu, ka Abihu, ka Eleasaa, ka Itamaa. 61Adama Nadabu ka Abihu ba guwa sanam mɛ ba ka dɔ̃ɔ tuko dua Yinni Gusunɔn sãa yerɔ bu ka yãkuru ko. 62Tɔn durɔ be ba suru tia tia mɔ ba gara ka be ba mɛ kere, ben geera kuawa tɔmbu nɔrɔbun suba yɛnda ita (23.000). Ba ǹ bu gara sanam mɛ ba Isireliba garimɔ domi ba ǹ ka bu tem bɔnu mɔ̀. 63Isireli be Mɔwisi ka yãku kowo Eleasaa ba gara Mɔabun wɔwaɔ, Yuudɛnin bɔkuɔ, Yerikon deedeeru, bera mi. 64Isireli be kpuro sɔɔ, goo sari mi, wi Mɔwisi ka yãku kowo Aroni ba raa gara Sinain gbaburɔ, 65ma n kun mɔ Kalɛbu, Yɛfunɛn bii ka Yosue, Nunin bii. Domi nge mɛya Yinni Gusunɔ u raa bu sɔ̃ɔwa.


text: 1Anu gbɛrɛnta Yerusalɛm ma tumɛ min, anu nara Bɛtafagi soe anubɛ Bɛtani so-mɛsɛnu dafɛ Ɔlifi kɔnkɛ kɔrɔ. Yisa ya ala karan den fila lata anu yarɔ. 2A ya a sara wonu na ko, “So nɛ min bi wo yarɔ, wo ta nyɔ. Wo wa ke nyɔ, wo si sofɛli-dan kirinɛ yen, mɔgɔ ma sigi bɛ min na. Wo ni a fulen ka na a la n ma. 3Ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya wo manyinika ko wo ye a fulenna min na, a fɔ a ye ko, ‘Mari makoe ye a la. Ma si na a la kaka.’ ” 4Woletɔ anu tara. Anu ya sofɛli-dan kirinɛ yen bonda-dɛ dafɛ kilɛ la. Anu bi a fulenna tumɛ min, 5minnu sɔnɛ nyɔ, wonu ya anu manyinika ko, “Wo ye sofɛli-dan wo fulenna nfenna?” 6Anu ya anu yabi iko Yisa ya a fɔ anu ye nya min, woletɔ mɔgɛ wonu ya anu boloka. Anu tara. 7Anu nara sofɛli-dan wo la Yisa wara. Anu ya anuna durukinu sa a kuma. Yisa sigira wonu na. 8Mɔgɔ siyaman ya anuna durukinu tasa kilɛ la. Donu ya yanba-kun-kurannu tɛgɛ nyɔ dafɛ ka wonu sa kilɛ la. 9Minnu bi a yarɔ anubɛ minnu bilanɛ a kɔma, wonu ya anu kan labɔ bɛrɛkɛ ko, “Alla tanto! Min bi nala Mari tɔgɛ rɔ, Allata duwɛ ni to wo fɛ! 10Alla ni ata duwɛ layigi ma benba Mansa Dawudala mansayɛ kuma min bi nala! Ma ni Alla tanto min bi san kole rɔ!” 11Yisa donta Yerusalɛm soe burɔ tumɛ min, a tara Alla Bato Bɔn la. Anu ya nyɔ-burɛ rafɛlɛn. Wurɛ ara gbɛrɛn min kɛ nun, anubɛ ala karan den tan-ni-filɛ bɔra ka ta Bɛtani soe burɔ. 12Wo banda kɛ, anu namatoe ka bɔ Bɛtani tumɛ min, kɔnkɛ ya Yisa bira. 13A ya toro-kuri yen wula-yan la. A yanba-kun siyaman bi a ma, woletɔ a tara ka a mafɛlɛn ni a si ke ka a gbɔɛ do yen a la. Kɔnɔ a kera a ma tumɛ min, a ma gbɔɛ yen a la fɔ yanba-kun gbansan! Ado toro-gbɔ-wati ma wo la. 14Yisa ya a fɔ toro-kuri ye ko, “Mɔgɔ wo mɔgɔ ti i gbɔɛ dɔn tun!” Ala karan dannu ya a kuman kan wo lamɔɛn. 15Anu kera Yerusalɛm tumɛ min, Yisa donta Alla Bato Bɔn la. Minnu bi sarakɛnu mayirala anubɛ minnu bi feri kɛla Alla Bato Bɔn la, a ya wo bɛɛ gben. A ya wodi-felennɛnuna tebulunu nabui anubɛ kangbo-ferelɛnuna sigi-fannu. 16A ma sɔn ko mɔgɔ wo mɔgɔ ni anuna yilaya-fannu duni ka tenbi wonu na Alla Bato Bɔn kata burɔ. 17A ya mɔgɛnu karan ko, “A sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ ko, ‘Anu si nna Bato Bɔn kele ko madiyali-kɛ-bɔn sibole bɛɛ ye’ kɔnɔ wole ye a mala kankannu dogon tinɛ la!” 18Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu ya wo lamɔɛn. Woletɔ anu wulita fɛrɛ nyinina Yisa faga koe ma. Anu kilannɛ a la nun bawo nyama bɛɛ kawara ala karan ma. 19Wura dɛ wo la, Yisa anubɛ ala karan dannu ya soe boloka. 20Wo banda kɛ, subaga dɛ ma, anu bi tagamana kilɛ fɛ tumɛ min, anu ya toro-kuri wo yen tun. Toro-kuri wo la ara gbala ka bi a kuma ha dugu la. 21Min kera nun, Pita ya a hɛnkili to wo ko. A ya a fɔ Yisa ye ko, “Karan-mɔgɔ, i ya toro-kuri min danka, wo mafɛlɛn, a la ara gbala feu!” 22Yisa ya anu yabi ko, “Wa wo hɛnkili to kɛ ko! Ni wo dɛnkɛninyara Alla ma, wo si ke a fɔla kɔnkɛ kɛ ye ko, ‘Bɔ yan. I ni ta bui kɔgɔ-yi rɔ.’ Ni wo ma sika wo yisi rɔ fɔ ka dɛnkɛninya ko wo ara min fɔ, wo si ma le, a si ma wo ye. 24Wola ko la, n bi kɛ fɔla wo ye. Wo wa madiyali kɛ ko dola ko la tumɛ min, wo ni la a la ko wo ara a sɔrɔn, a si kɛ wo ye. 25Kɔnɔ wo wa sɔ madiyali kɛ tinɛ, ni min diminyanɛ mɔgɛ do ma, a ni a makoto. Woletɔ wo Fa Alla min bi Arinyɛni tɔ, wo si wo hakɛnu makoto. [ 26Ado ni wo ma donu makoto, wo Fa Alla min bi Arinyɛni tɔ, wo ti wole fanan makoto wo hakɛnu na.”] 27Nba, anu sɛgira Yerusalɛm. Yisa ye tala Alla Bato Bɔn la tumɛ min, saraka-masɔla-wɛnu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ kɛmɔgɛnu nara a wara. 28Anu ya a manyinika ko, “I ye koe kɛnu kɛla nfen sɛnbɛ la? Yon ya sɛnbɛ kɛ di i ma?” 29Yisa ya anu yabi ko, “Nde si wo manyinika nyinikali kelen na dɔrɔn. Ni wo ya n yabi, n bi koe kɛnu kɛla sɛnbɛ min na, n si wo fɔ wo ye. 30Yɔni ya batasilɛ kɛ sɛnbɛ min na, wo bɔra mi? A bɔra Alla le bolo, ka, a bɔra mɔgɛnu bolo?” 31Anu kumara anu nyɔgɔn ye, anu ko, “Ni ma ya a yabi ko, ‘A bɔra Alla le bolo,’ a si a fɔ ma ye ko, ‘Nba, nfenna wo ma la Yɔni la?’ 32Kɔnɔ ni ma ko, ‘A bɔra mɔgɛ le bolo,’ mɔgɛnu si min kɛ, ma kilannɛ wo la bawo anu dama lanɛ a la ko Yɔni, nɛbi le.” 33Woletɔ anu ya Yisa yabi ko, “Ma ma a lɔn.” Nba, Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Nde fanan bi koe kɛnu kɛla sɛnbɛ min na, n ti wo fɔ wo ye.”


text: 1Jésu day bay tôri ka môj kibi wôô hen aɲ biji néé naɲ damɲare bi bay ré dagiɲ tunu to habiɲ kêm men, ôbi biji bi bay ré berare bay ômɲare a men. 2Ôbi jéji ulê béré emê iyére to Emen men, bi bay ré berare ɓiɲé a men. 3Aɲ ôbi kôlji iyôŋ ba: «Ayêŋge ani kani kôbreŋge a ré: kwoore ré men, magela ré men, kwô ré men, gursu ré a men. Perêŋge bargay wôô wôô ré men. 4Iyére to yôŋ yôŋ to ken ô ya aɲa bay ré ɓeréŋge yirji a na, ken mô kiriɲ bay ka hen kwôy ken ôriɲ ta. 5Kiriɲ ka yôŋ yôŋ ka ken ô ya aɲa ɓiɲé ré ɓeréŋge yirji a ré na, kiriɲa ken ô ta ba, ken gage beni têrŋge aɲ. Ôbi a na aŋgaɲ gelé ka a ulê kwôlê sarji a.» 6Menba, bay tô Jésu ô naɲ sa iyére iyére uwôliɲ béré Kwôlo Dôri men, berariɲ ɓiɲé naɲ kiriɲ kiriɲ a men. 7Hérôd ôbi emê iyére to Galilé toy kwôli are bay ka li are hen kêm niɲba, ôbi hôn aŋgaɲ lê ré. Wôsa ka pôni kôl ré na Ja ré a so perê ɓiɲé ka ma bulo hera hen. 8Ka pôni kôl ré na Eli a ré hera hen men, ka pôni kôl ré na ôbi kibi Emen wo cay a ré jê sé hen men. 9Hérôd kôl iyôŋ ba: «Ja na, nôbi a na bé bi bay na jô sari na, menba, kwôni wo en toy kwôli jé lêri na ba, na i ba?» Menba, ôbi woge ɗiré geléri. 10Kiriɲa bay jé ka Jésu bulo hera menba, bay dôriɲ Jésu kwôli aŋga ciré la hen. Ôbi ôriɲ naɲ ci wolé piniji si kwa iyére to bay uwôgere Bêtsayda. 11Kiriɲa kwônê ɓiɲé hôn wo bay ré ô si Bêtsayda menba, bay ô tôrji a. Jésu ɓerji a yiri a aɲ dôrji kwôli emê iyére to Emen men, ôbi berare ka ômiɲ a men. 12Kiriɲ kô niɲ menba, bay tô Jésu ka môj kibi wôô hen eraji ligiri a sa kôli iyôŋ ba: «Kôliɲ ɓiɲé bi bay ré erê sa kam iyére to dê dê hen ô wogé kiriɲ kaɲ yé men, wogeré aŋgaɲ emê a men, wôsa kiriɲ ka nà ná, na derô gwôlê.» 13Niɲba Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kenbay ken biji aŋgaɲ emê.» Menba, bay kôli iyôŋ ba: «Nini ôriɲ naɲ mapa bay men, kuyê wôô a men mera. Hena ré na hen iyôŋ ba, niɲa erê kelé a dema ré nêmê kwônê ɓiɲé bay ka hen ɗê?» 14Ɓiɲé bay ka hen na, na imɲê dubu bay. Jésu kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: «Biŋgeji bi bay mô tôŋ naɲ gwogelérji gwogelérji tôre bay bay.» 15Bay li mega bi wo ôbi kôlji hen iyôŋ aɲ biji mô tôŋ kêm. 16Jésu pô mapa wo bay naɲ kuyê ka wôô hen aɲ bô kiriɲ si derômaraŋ, liɲ Emen dosé wô sa mapa naɲ kuyê bay ka hen aɲ ɓiilê mapa bi wo hen aɲ biɲ bay tôri ré céɲ ɓiɲé. 17Ɓiɲé bay ka hen ôm uyirê aɲ tôri wo baa na, bay tô Jésu pô gwaɲê môj kibi wôô. 18Wulê pôni Jésu ô uwôlê Emen wolé aɲ bay tôri ô naɲ ɗi menba, ôbi eŋgeriji iyôŋ ba: «Ɓiɲé kôl ené na i ba?» 19Bay uwôli sara iyôŋ ba: «Ka pôni kôl jeré Ja ôbi lê batêm men, ka pôni jeré na Eli men, ka pôni jeré ôbi kibi Emen wo cay a jê sé hen men.» 20Ôbi kôlji iyôŋ ba a kenbay ba, ken kôl ené na i ba? Menba, Piyêr kôli iyôŋ ba: «Ju na Krist, kwo Emen dôri hen.» 21Ôbi ay tôô biji bay ré kôliɲ kwôni ré pa pa, 22aɲ kôlji iyôŋ ba: «Dé wo nôbi Kema Gawra ené geliɲ gusiɲ damaŋ men, surɲê men, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen a kaɲen men, bay a deren a men, aɲ sa wôô, subu tori menba, na jê sé kamɲê.» 23Menba, Jésu uwôge bay tôri kêm aɲ kôlji iyôŋ ba: «Hena kwôni ré gey yé ôbi tôn ba, bi tôrɲê yiri men, bi ay gurô tagelê wori woɲ temare sari a naɲ wulê wulê aɲ era tôn a. 24Kwôni wo gey gemé yiri ba, a mênêri, niɲba, kwôni wo uwôl yiri aɲ wô san na, a gôliɲ naɲ ɗi. 25Hena kwôni ré uwoɲ aŋga sa terare a na kêm, aɲa ré mêne merê tu geɲ wori ba, derêri yôŋ ba? 26Wôsa hena kwôni ré dii tayre san a men, sa kwôlê wuɲê a men na, nôbi Kema Gawra na déé tayre sari kiriɲa na buloɲ hera naɲ hini emê wuɲê men, kwo Iban men, naɲ kwo manê ka derômaraŋ a ka yi naɲ jeŋgêrji hen. 27Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen perê ɓiɲé ka nà ná, ka pôni a gelé emê iyére to Emen naɲ tirji dema ré maji tô.» 28Wulê marge cêgê menba, Jésu uwôge Piyêr, Jak naɲ Ja aɲ ôriɲ sa keram wô uwôlê Emen. 29Kiriɲa ôbi uwôl Emen hen iyôŋ menba, tiri biliɲ yi gay men, bargay kari kôba, beliɲ bôrê terij men, jeraɲnê a men. 30Menba, gawrê wôô so sa ɗebu iyêl naɲ ɗi. Na si Moyis naɲ Eli, 31a soji bô peraŋgê wo derômaraŋ a aɲ iyêlji naɲ ɗi kwôli jé wori wo ôbi ré deré kibri naɲ temare Jérusalêm a hen. 32Piyêr naɲ megêri hen na, kum layrêji aɲ kiriɲa bay eŋgeɲji tô kum a menba, bay gel peraŋgê wo Jésu naɲ imɲê ka wôô ka ɗebu naɲ ɗi hen. 33Kiriɲa ɓiɲé bay ka hen ô ta niɲ menba, Piyêr kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Rabi dô wo na merêŋge na, na lêŋge iyéy gergé subu pôn tom men, pôn to Moyis men, pôn to Eli a men.» Wôsa ôbi hôn kwôlo ôbi kôl hen né. 34Kiriɲa Piyêr iyêl ba ya tô menba, kiriɲ ka geri so sa têlji ta aɲ kiriɲa bay gel wo kiriɲ ka geri bay ka hen têlji ta hen iyôŋ menba, harê liji. 35Menba, tô kwôni ôm bô kiriɲ ka geri bay ka hen kôl iyôŋ ba: «Kwo nà ná, ná Keman. En dôôri, toyéŋge kwôlê kibri a.» 36Kiriɲa tô kwôni bi wo hen wôm niɲ menba, bay gel na Jésu a ɗebé pini. Menba, bay wôm cêgêgê aɲ bô wulê bi wo hen na, bay kôliɲ kwôni kwôli aŋga bay gelo hen né. 37Kiriɲ wôl pôn cêgê menba, bay herboji tôŋ sa keram a menba, kwônê ɓiɲé era ligi Jésu a. 38Menba, gawra wo pôni perê kwônê ɓiɲé bay ka hen kôl iyôŋ ba: «Rabi, en uwôlem gel keman wo nà ná ôbi a pôn nêŋ hen hari. 39Kiriɲ ka pôni a na, tunu to habiɲ henaɲ naɲ ɗi aɲ liri ôbi tô gura men, seŋgalêêri men, wôbre era kibri a men, hende séɲ yiri a lew ré a men. Aɲ kiriɲa hende séɲ menba, ôbi merên tulôg tulôg. 40En uwôliɲ bay tôm ré dage tunu to habiɲ hende to hen, niɲba, bay nêm né.» 41Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kenbay ka ayê bôô woŋge naɲ aɲ ken mô wô lê habrê hen na, na merê na wô lê naɲ ken yôd ba? Men, na têê iyeŋ a ené ulê bôn jalê sarŋge a ba? Eraɲ naɲ kemam bi ben na.» 42Kiriɲa bay eraɲ naɲ kema bi wo hen biri menba, tunu to habiɲ hende to hen ayri ku terare a aɲ seŋgaliri. Niɲba Jésu ône tunu hende to hen aɲ berare kema bi wo hen aɲ ayri biɲ ibari. 43Menba, ɓiɲé kêm tiniji ge kay sa damɲare to Emen a. Mega wo ɓiɲé kêm tiniji ge kay sa are kêm ka Jésu li a hen menba, ôbi kôliɲ bay tôri iyôŋ ba: 44«Dôbêŋge marŋge dô ken toyiɲ kwôlo na kelêŋge hen: ‹Bay a ɓeren nôbi Kema Gawra biɲ ɓiɲé.› » 45Niɲba bay hôn bô kwôlo ôbi kôl hen né, wôsa ôbi bi kwôlê bi wo hen yi kini uwôbêri a hen iyôŋ bi bay ré hôn bôri ré. Men, né bay hare eŋgeréri men. 46Bay tô Jésu nariɲ na ba, i a ré kwo dami perêrji a ba? 47Jésu hôn ermé woji menba, ɓu kema wo dê sa ɗi kwari a 48aɲ kôlji iyôŋ ba: «Kwôni wo ɓu kema wo dê mega kwo na yiri a naɲ henen na, ôbi ɓeren na nôbi yiri a hen men, kwo ɓeren yiri a ba, ɓu na kwo joon hen yiri a hen men. Niɲba henêŋge mega wo kwôni wo na kwo dê perêrŋge a kêm hen na, ôbi a na kwo dami.» 49Menba, Ja kôli iyôŋ ba: «Rabi, nini gel gawra wo pôni dage tunu to habiɲ naɲ henem menba, nini jôri sara, wôsa ôbi na ôbi tôm mega nibay iyôŋ né.» 50Menba, Jésu kôl iyôŋ ba: «Jôreŋgiri ré, wôsa kwôni wo na ôbi bareŋge ré ba, na kwoŋge.» 51Kiriɲa wulê wo ôbi a ɗéɲ sa terare ba ɗa menba, Jésu ay geré ré na mi mi kôba ɗiré erê Jérusalêm a. 52Ôbi jé ɓiɲé tumôri a. Bay ô menba, biɲ môni iyére to Samari a wô ɓeré sa tê saari. 53Niɲba ɓiɲé ka Samari ɓiri yirji a ré, wôsa ôbi ô na wô erê Jérusalêm a. 54Kiriɲa si Jak naɲ Ja bay tô Jésu gel hen iyôŋ menba, bay kôl iyôŋ ba: «Kelma, ju gey bi niné kôliɲ tare ré hena derômaraŋ a sa uwoyréji aɲ ba?» 55Menba, Jésu bul uɲéji aɲ nayji damaŋ. [Aɲ kôl iyôŋ ba: «Ken hôn tunu to yi bôrŋge a aɲ lêŋge ken kôl kwôlê bi wo hen né. Wôsa nôbi Kema Gawra en era sa terare a nà, ná wô mênê gawrê ré niɲba, ná wô gôliɲ naɲ ci ɗi.»] 56Kiriɲ bay ka hen na, bay ô sa iyére to ɗaŋgi a. 57Kiriɲa bay baɲ geré tô menba, gawra wo pôni era sa kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Kiriɲ ka yôŋ yôŋ ka já erê ya hen na, na erê tôm a.» 58Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Heŋɲê naɲ iyomniji men, ciré naɲ gwonérji a men, niɲba, nôbi Kema Gawra ba kiriɲ ka na dôbiɲ san ya ba, naɲ.» 59Men, Jésu hô kôliɲ kwo ɗaŋgi «Era tôn a.» Menba, gawra bi wo hen kôli iyôŋ ba: «Kelma, ɗi jan, ɗén na erê emé iban dem.» 60Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Ɗi ɓiɲé ka yi môɲ temare iyôŋ hen bi em megare temare aɲ jôbi ju ô ulê béré emê iyére to Emen.» 61Gawra wo ɗaŋgi kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Nôbi en gey erê tôm a Kelma niɲba, ɗén na erê liɲ kamaŋ ka iyére tiɲê dosé dem.» 62Jésu kôli iyôŋ ba: «Kwôni wo ɓu tô mire to kelbê yagiɲ aɲa ré bare cêgeri ba, na kwôni wo dô wô jé wo emê iyére to Emen né.»


text: 1Kanan-Ko-Ladiyɛ ara to tele wɔrɔ, Yisa tara Bɛtani soe burɔ. A ya Lasarasi min nawuli ka bɔ furinu tɛma, a tara wo warɛ. 2Anu ya kima te a ye nyɔ. Marata ya anu dɛnbɛ ka kima wo rafara anu tɛma. Yisa anubɛ minnu bi fen dɔnna tebulu dafɛ, Lasarasi ye wonu tɛma nun. 3Nba, Mariyama ya sɛnti-da-gbɛlɛ kilasi kelen bi min tɔgɔ naradi ka a sosa Yisa kian ma. A ya anu mafiran a nyɛrɛ kun-sigi la. Sɛnti-suma-diyamɛ wo ya bɔn wo bɛɛ bira-a-la tɛrr! 4Kɔnɔ mɔgɔ kelen bi Yisala karan dannu tɛma, Yudasi Yisikariyɔti min si na Yisa maburi kɔni, kɔnɔ tɔ-a-la, wo ya a fɔ ko, 5“Nfenna mɔgɔ ma sɛnti kɛ feri wodi ba la ka wo di bolo-kolɔnnu ma? Wo sɔnkɛ si san kelen nyɔgɔn sarɛ bɔ.” 6Yudasi ma kɛ fɔ bawo a ye hɔnna bolo-kolɔnnu na kɔnɔ bawo kankan le ale la nun. Ado ale le ye wodi-bɔrɛ dununa karan dannu ye. Nba, a ye do bila wodi wo rɔ nun a nyɛrɛ makoe la. 7Kɔnɔ Yisa ko, “Fara musi wo la! A ya sɛnti kɛ lamara nna sayɛla ko la nun. 8Bolo-kolɔnnu bi wo fɛ tuma-wo-tuma kɔnɔ nde ti to wo fɛ wati bɛɛ.” 9Yahudiya-nyama-ba ya a lamɔɛn ko Yisa ye Bɛtani, woletɔ anu tara nyɔ. Anu ma ta Yisa yen koe la dɔrɔn! Anu tara Lasarasi yen koe la fanan, Yisa ya min nawuli ka bɔ furinu tɛma. 10Nba, saraka-masɔla-wɛnu ya Lasarasi faga koe fanan tabɛn 11bawo Yahudiya siyaman bi anu denu bolokala nun ka dɛnkɛninya Yisa ma ka a bɛn Lasarasi lawuli koe ma. 12Wo banda kɛ, nyama-wɛ minnu nara Kanan-Ko-Ladiyɛ rɔ, wonu ya a lamɔɛn min kɛ ko Yisa ye nala Yerusalɛm, 13anu ya tin-yanbɛnu bi ka ta a labɛn tinɛ. Anu bi a fɔla kan ba la ko, “I ni sɛnɛ! Min bi nala Mari tɔgɛ rɔ, Allata duwɛ ni to wo kuma! Allala duwɛ ni to Isirɛla mansɛ fɛ!” 14Yisa ya sofɛli-bulan yen ka a sigi wo la iko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ nya min nun ko, 15“Yerusalɛm mɔgɛnu, wo kana kilan! Wola Mansɛ ye nala wo wara kaka, a siginɛ sofɛli-bulan la.” 16Kɔnɔ wo wati ya a taran, ala karan dannu ma kɛ nya-yen. Yisa wulita furinu tɛma tumɛ min ka ata gbiliyɛ sɔrɔn, anu hɛnkili bilara ko kɛ bɛɛ sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ. Ado anu bara a yen ko wo bɛɛ mara a ye. 17Minnu bi nyɔ nun, Yisa ya Lasarasi kele tumɛ min ka bɔ kuru-kanbɛ rɔ, wonu bi wo rakaranna mɔgɛnu ye min mara. 18Nyama tara a labɛn bawo anu bara a lamɔɛn ko a ara kabana-ko-wɔlɛ kɛ. 19Farisinu ya a fɔ anu nyɔgɔn ye ko, “Wo ma a yen, ma sa a nɔla hali! A mafɛlɛn, duninya-mɔgɛ bɛɛ bilanɛ a fɛ!” 20Ladiyɛ kɛ wati rɔ, sibolo gbɛrɛ donu bi anu tɛma nun minnu tara batoli kɛ tinɛ Yerusalɛm. 21Anu nara Filipi wara, min bɔra Bɛti-Sayida soe burɔ Kalili sigisɔn rɔ. Anu ko, “N fa, ma nara Yisa yen koe rɔ.” 22Filipi tara a fɔ Anduru ye. Anu filɛ bɛɛ tara ka wo fɔ Yisa ye. 23Yisa ya anu yabi ko, “Nde, Hadama danta gbiliya-wati ara gbɛrɛn. 24N bi tonyɛ fɔla wo ye, sugu-kolo kelen ti siyaya fɔ ni anu ya a ki dugi rɔ. Ado anu ba a ki dugi rɔ, a si ma iko a ara faga. Wo kɔma, a si fɛrɛn ka siyaya. 25Ni min ya a nyɛrɛ niyi keni, wo si na foo a niyi la. Kɔnɔ ni min niyi gboyara a ye duninya kɛ rɔ, wo ti foo a niyi la habadan! 26Ni min bi a fɛ ka wɔli n ye, fɔ wo ni bila n fɛ. Woletɔ n bi kan min, nna wɔli kɛlɛ si taran n fɛ nyɔ. Min ba wɔli n ye, n Fa Alla si gbiliyɛ di wo tigi ma.” 27Yisa ko, “N yisi tɔrɔnɛ kaka. N si nfen fɔ? N kana a fɔ ko, ‘N Fa, i yandi, tɔrɛ kɛ kana na n ma.’ Ado n nara wo lela ko la. 28E n Fa, ila gbiliyɛ yira mɔgɛnu na!” Wo kɔma, kuman kan bɔra Arinyɛni tɔ, a ko, “N bara ban nna gbiliyɛ mayirala mɔgɛnu ye nun. Ado n si a mayira tun.” 29Nyama min sɔnɛ nyɔ, wonu ya kuman kan kɛ lamɔɛn. Anu ko, “San ara sɛrɛn!” Donu ko, “Melika ara kuma a ye!” 30Kɔnɔ Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Kuman kan kɛ ma bɔ ndela ko la nun, fɔ wolela ko la. 31“Duninya-mɔgɛnu kiti-tɛgɛ-tumɛ ara ke. Dɛnkɛninyabɛlɛnuna kun tigi gben-tumɛ ara ke. 32Anu ba n nayɛlɛ san ma tumɛ min ka bɔ duninya kɛ rɔ, n si mɔgɛ bɛɛ madon n na.” ( 33A ya kɛ fɔ alako ka ala saya-tɔrɔya-su ragbɛ anu ye.) 34Nyama ya a yabi ko, “A sɛbɛnɛ mala tɔn rɔ ko Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ si to habadan! Ile ye a fɔla kama worɔ ko ale, Hadama dan la ni yɛlɛ san ma? Hadama dan kɛ ye yon na?” 35Yisa ya anu yabi ko, “Waan si to wo fɛ watini fɔlɔn. Yanni pinpi ni burun wo ma, wo ni to tagamana waan wo rɔ. Ado min bi tagamana pinpi rɔ, wo ma a ta tinɛ lɔn. 36Nba, wo ni dɛnkɛninya waan wo ma, a ye wo fɛ tumɛ min, woletɔ wo si ma waanta mɔgɛnu na.” Yisa banta kɛ fɔla tumɛ min, a tara kan tinɛ do rɔ mɔgɛnu ti a yen kan min. 37A ara kabana-ko-tamasere kɛ bɛɛ kɛ anu yala kɔnɔ hali wo, anu ma dɛnkɛninya a ma. 38Wo mara alako Nɛbi Aiseya ya min sɛbɛ, wo ni bɔ a la ko, “Mari, yon bara la mala kumɛ la? I wara ila sɛnbɛ-makawanɛ mayira yonnu ye?” 39Wola ko la, anu ma ke lala a la bawo Nɛbi Aiseya ya a sɛbɛ fanan ko, 40“Alla ara anu fiyonya alako anu kana fen yen. A ara anu yisi gbɛlɛya alako anu hɛnkili kana ko nya-yen. Wo le si a ma, anu ti na a wara anu nakɛndɛya koe la.” 41Nɛbi Aiseya ya kɛ sɛbɛ bawo Alla ya Yisala gbiliyɛ yira a la nun ka ala koe sɛbɛ. 42Hali wo, Yahudiyanuna kun tigi siyaman dɛnkɛninyara Yisa ma. Kɔnɔ anu ma sisi a fɔla gbɛ rɔ Farisinuna ko la alako wonu kana anu gben dina-bɔn la. 43Mɔgɔta matɔgɔlɛ di anu ye Allata matɔgɔlɛ ko. 44Yisa kumara a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Min ba dɛnkɛninya n ma, a ma dɛnkɛninya nde ma dɔrɔn, fɔ min ya n sɔ fanan. 45Ni wo ara nde yen, wo ara wo fanan yen min ya n sɔ. 46N nara duninya rɔ iko waan. Min ba dɛnkɛninya n ma, wo tigi ti to pinpi rɔ. 47Min ba nna kumɛ lamɔɛn kɔnɔ a ma a bira, n ti wola kiti tɛgɛ bawo n ma na duninya kɛ rɔ mɔgɛnu yiliki tinɛ, fɔ ka anu kisi. 48Min ba a ban n na, ado a ma nna kumɛ bira, nna kumɛnu si ma kiti-tɛgɛlɛ la min si wo tigi yiliki. N bi kumɛ minnu fɔla, wonu denu si wo tigi yiliki tele-laban-lun! 49Tonyɛ le kɛ la bawo n ma kuma n nyɛrɛta sɛnbɛ la kɔnɔ n Fa min ya n sɔ, wo ara wo bɛɛ fɔ n ye nun. 50N ya a lɔn ko n Fala kumɛ si habadan-nimayɛ lana mɔgɛnu ma. A ara min bɛɛ fɔ, wo le wonu na n Fa ya min fɔ n ye.”


text: 1A fɔlɛ, n bi wo madiyala alako wo ni Alla madiya mɔgɛ bɛɛ ye katarala mansɛnu anubɛ kun tiginu ma. Wo ni to tarali kɛla ko Alla ni anu dɛnbɛ alako ma ni to sabarɛ anubɛ yisi-kimɛ rɔ anu bolo. Ma ni to Alla gbiliyala ka ma hadama-den-nyɔgɛnu bira a kilɛ fɛ. 3Madiyali su kɛ bɛɛ kin. A ye Alla hɛnɛna, ma kisilɛ kɔni, 4min bi a fɛ, mɔgɛ bɛɛ ni kisi ka tonyɛ lɔn. 5Alla kelen de nyɔ. Ado mɔgɔ kelen de nyɔ fanan min bi Alla anubɛ mɔgɛnu tɛmɛ rabɛnna. Wo mɔgɛ le Yisa Kirasiti la. 6Ale le ya a nyɛrɛ niyi ni ko mɔgɛ bɛɛ ni hɔrɔya. Ata sayɛ le ya a mayira a wati-latɛgɛnɛ rɔ ko Alla ye a fɛ, bɛɛ ni kisi. 7Wo le ya a to, Alla ya n ma kilayɛ anubɛ karan-mɔgɔ la. A ko n ni sibolo gbɛrɛnu karan dɛnkɛninyɛ anubɛ tonya koe ma. N sa foninya fɔla wo ye. N bi tonyɛ le fɔla serr! 8Wo wa wo ladɛn Alla bato tinɛ tuma-wo-tuma, n bi a fɛ, wole keinu ni madiyali kɛ ka wo bole rasigi Alla ye. Wo ni ma mɔgɔ-sɛninyanɛnu na Alla ye. Ado wo tenbi madiyali kɛla, diminyɛ anubɛ sɔsɔli kana taran wo tɛma. 9N bi a fɛ fanan, musinu ni ma hɛnkilimɛnu na. Anu kana anu makiri-nya latenbi a dan kun na! Kun-sigi-dannɛ wo, sɛnɛ wo, wodi-gbɛ wo, kuru-da-gbɛlɛ wo, anu kana kinya wonu dɔrɔn fɛ 10fɔ anu kɛ-nya-nyimɛnu fɛ iko a bɛnnɛ dɛnkɛninya-musinu ma nya min. 11Musinu ni karan sabari anubɛ famayigi bɛɛ la. 12N ti sɔn musinu ni keinu karan, ni wo ma, ka sɛnbɛ sɔrɔn keinu kuma. Anu ni anu masabari Alla bato tinɛ. 13Ni i ya a yen n ya a fɔ wo nya na bawo Alla ya Hadama fɔlɔn dan, wo kɔma, Hawa. 14Ado duguma-fan ma Hadama yanfa fɔ ala musi. Setanɛ ya ma mama Hawa le fɔlɔn bolo labira ka hakɛ kɛ Alla la. 15Kɔnɔ tɔ-a-la, musinu si kisi den-sɔrɔn fɛ ni anu tora dɛnkɛninyɛ anubɛ keninteyɛ anubɛ sɛninyɛ rɔ ka anu sɛbɛ don.


text: 1Karan dannu yatɛ tora siyayala kɔnɔ wati do kenɛ, Yahudiya minnu bi anu nyɛrɛ kan fɔla wo, Yahudiya minnu bi Kiriki kan fɔla wo, kumɛ wulita wonu tɛma. Yahudiya Kiriki-kan-fɔlɛnu ko dɔn-fan min tafaranɛ mɔgɛnu tɛma tele-wo-tele, anuta kɛɛ-musinu sa anutɛ sɔrɔnna dɔn-fan wo rɔ. 2Woletɔ Marita kilaya tan-ni-filɛ ya karan dan bɛɛ kele kan-tina-kelen ka a fɔ anu ye ko, “A ma bɛn male ni Allala-kumɛ-lake boloka ka dɔn-fen-ko-wɔlɛ kɛ. 3Woletɔ n diyana-mɔgɛnu, wo ni kei wɔrɔnfila yabɔ wo tɛma, mɔgɛnu bi minnu matɔgɔla ko anu fanɛ Allala Ni Sɛnimɛ anubɛ hɛnkili la. Ma ni wonu sigi koe kɛ kun na. 4Nba, male nyɛrɛ si ke mala wati bɛɛ kɛla Alla-matarɛ anubɛ kawandili-bɔɛ la worɔ.” 5Kilayɛ wonu ya min fɔ wo la, wo ya nyama bɛɛ hɛnɛ. Woletɔ anu ya Sitifen yabɔ, kei min fanɛ dɛnkɛninyɛ anubɛ Allata Ni Sɛnimɛ la kɔni. Anu ya Filipi wo, Pokore wo, Naikeno wo, Taimon wo, Pamɛnasi wo, anubɛ Nikolasi fanan yabɔ. Nikolasi kɛ bɔra Antiyaki soe burɔ. Sibolo gbɛrɛ le wo la kɔnɔ a donta Yahudiyanuna dina rɔ. 6Nyama ya wonu yira Marita kilayɛnu na. Wonu ya Alla matara anu ye ka anu bole sa anu kuma. 7Woletɔ Allala kumɛ tora nyɛnsɛnna. Karan dannu yatɛ siyayara Yerusalɛm ha ka siyaya. Hali saraka masɔlɛ siyaman dɛnkɛninyara. 8Nba, Allata duwɛ yigira Sitifen kuma bɛrɛkɛ! Sɛnbɛ ye a bolo Alla wara la. A ya tamasere-wɛnu anubɛ kabana-koenu kɛ mɔgɛnu tɛma. 9Anu bi Yahudiyanuna dina-bɔn min kelela ko, “Mɔgɔ Hɔrɔyanɛnutɛ,” mɔgɛ donu bɔra nyɔ. Wonubɛ Yahudiya minnu bɔra Sairini soe burɔ wo, anubɛ Yahudiya minnu bɔra Alɛsandariya soe burɔ wo, wonu wulita Sitifen kan ma sɔsɔli sa tinɛ. Yahudiya do minnu bɔra Salesiya anubɛ Esiya nyamanɛnu tɔ fanan kofura anu ma Sitifen kan ma. 10Kɔnɔ Allata Ni Sɛnimɛ ya hɛnkili di Sitifen ma kosɛbɛ! A wa kuma tumɛ min, anu ti ke a nɔla kumɛ rɔ. 11Woletɔ anu ya mɔgɛ donu sara alako wonu ni tɔgɛ sa a la. Anu ko, “Male ya a lamɔɛn a ye kumala Musa anubɛ Alla kan ma!” 12Anu ya kuma kelan wo fɔ mɔgɔ banu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛnu anubɛ mɔgɛ donu ye. Woletɔ anu nara Sitifen bira tinɛ ka ta a la kun tiginu bara. 13Anu nara mɔgɛ donu na minnu ya foninyɛ fɔ a ma. Anu ko, “Tuma-wo-tuma, kei kɛ ye kumala Alla Bato-Bon-sɛnimɛ anubɛ Nɛbi Musala tɔn ma. 14Ado ma ya a lamɔɛn a ye a fɔla ko Nasarɛti kɛ Yisa kɛ si Alla Bato Bɔn wayan. Ado Nɛbi Musa ya namu minnu to ma bolo, ale Yisa ya wo bɛɛ yɛlɛma!” 15Mɔgɛ min bɛɛ siginɛ kun tiginuna ladɛn wo rɔ, wonu ya anu yɛ sɔ Sitifen la. Anu ya a yen a yakɔrɛ manɛ iko melika yakɔrɛ.


text: 1Perê Parisiɲêɲê a na, gawra wo pôni bay uwôgeri Nikwodêm. Ôbi na kelma perê kilmé ka Jubɲê. 2Ôbi era ligi Jésu a yoyre aɲ kôli iyôŋ ba: «Rabi, nini hôn wo jeré na dami woɲ ôbi giliɲare ɓiɲé tôô to Emen wo hena ligi Emen a. Wôsa hena Emen né baa naɲ kwôni ré ba, ôbi a nêmê lê aŋgaɲ giɲê mega wo ju liɲ hen iyôŋ né.» 3Menba, Jésu uwôli sara iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené kôlem hen, hena gawra ré hô yêɲ ɗaŋ ré ba, ôbi a gelé emê iyére to Emen né.» 4Nikwodêm uwôli sara iyôŋ ba: «Hena gawra ré na kwo iyêri niɲ ba, a hô yêɲ ɗaŋ na iyeŋ ba? Ôbi a hô herê bô yori a dema bay ré yêri hôriɲ ba?» 5Menba, Jésu uwôli sara iyôŋ ba: «Na tu kwôlê a ené kôlem hen, hena gawra ré yêɲ naɲ geré wo kam men, kwo Tunu a men ré na, ôbi a gelé emê iyére to Emen né. 6Aŋga kurôŋgi yi a yê ba, na kurôŋgi yi men, ka Tunu a yê ba, na Tunu men. 7Bi deŋgôm tém wô kelê wo en kôlem jeré hô yêɲ ɗaŋ hen né. 8Kal ge na kiriɲ ka bôri gey a men, ju toy na néri mera, ɗiba, ju hôn na ba, ôbi hena na yôŋ ba, ré men, ôbi ô na yôŋ ba, ré a men. Gawra wo Tunu a yêri kôba, a yé na mega bi wo hen iyôŋ men. Wôsa já gelé Tunu ré, niɲba, na jé wo hende li yi gawra a jeré gelé.» 9Menba, Nikwodêm kôli iyôŋ ba: «Hen ba, a liɲ na iyeŋ iyeŋ pôn ba?» 10Menba, Jésu uwôli sara iyôŋ ba: «Ju na dami ôbi geliɲare kam Israyêl are menba, ju hôn are bay ka hen, ré wô mi ba? 11Na tu kwôlê a ené kôlem hen, nini kôl kwôli aŋga nini hôn men, nini dô kwôli aŋga nini gel naɲ tirni a men, menba, ken kaɲ bê bôrŋge sa kwôli are bay ka nini derêŋge hen. 12Hen aɲa kené bi bôrŋge sa kwôli aŋga sa terare a nà, ka en derêŋge hen ré ba, ka lê iyeŋ a kené bê bôrŋge sa ka derômaraŋ a ka na derêŋge kwôliji hen ba? 13Aɲ kwôni wo ɗay ô derômaraŋ a ba, naɲ, niɲba, na kwo na hena derômaraŋ a bi pôn hari. Ôbi a na nôbi Kema Gawra. 14Mega wo Moyis na iyege lari liɲ kalaw aɲ dôbe kibi gurô a ta hen iyôŋ na, gel wo nôbi Kema Gawra kôba, bay a ayen ɗé ta hen iyôŋ men 15Aɲ bi i i wo ré bi bôri san a ba, ré mô tu geɲ naɲ kwini. 16Wôsa Emen gey ɓiɲé ka sa terare a nà, damaŋ aɲa ré joɲ naɲ Kemari wo pôn nêŋ nêŋ hari hen sa terare a nà, bi i i wo ré bi bôri sari a ba, ré mêne ré, niɲba, ré mô naɲ kwini. 17Wôsa Emen joɲ naɲ Kemari sa terare a nà na wô jerê kwôlê sa ɓiɲé ré, niɲba, bi bay ré uwôɲiɲ gelê sa kibri ɗi. 18Na ôbi á, kwôni wo ré bi bôri sari ba, bay a jerê kwôlê sari a ré niɲ. Niɲba, kwo kaɲ bê bôri sari a ba, bay jô kwôlê sari a niɲ, wôsa ôbi bi bôri sa hini Kema Emen wo pôn nêŋ nêŋ hari hen né. 19Jerê kwôlê bi wo hen na, na wo kiriɲ ka peraŋgi era sa terare a nà, niɲba, gawrê kaɲji aɲ wô kiriɲ ka hendi ɗi, wôsa jé lêreji na kwo habiɲ. 20Ôbi a, i i wo ré li habrê ba, kaɲ na kiriɲ ka peraŋgi aɲ, ôbi era tu kiriɲ ka peraŋgi bay ka hen a ré, wô wo jé lêri wo habiɲ hen ma ré yé tu wolé. 21Niɲba, ôbi lêre aŋgaɲ tiri na, ôbi era kiriɲ ka peraŋgi a, aɲ ari lêri ka dôri hen na, ɓiɲé gel wôsa bay biɲ naɲ tôô to Emen.» 22Cêgeri wori menba, Jésu naɲ bay tôri ôrji bô emê wo Judé aɲ môrji ya. Aɲ liɲ ɓiɲé batêm. 23Ja kôba liɲ ɓiɲé batêm kiriɲ ka kam ya, ka bay uwôgeji Enôn ka ɗa naɲ Salim hen. Wôsa kiriɲ bay ka hen na, kam yi ya damaŋ aɲ ɓiɲé era bi ôbi ré liji batêm. 24Wôsa wulê bi wo hen na, bay uwôl Ja daŋgay a ré tô. 25Kiriɲ bay ka hen na, bay tô Ja nariɲ kwôlê naɲ Jub wo pôni gengiɲ sa lôɲê yi wô séliɲ tumô Emen a wo na hara wo Jubɲê hen. 26Bay era sa uwôɲ Ja aɲ kôli iyôŋ ba: «Rabi, gawra wo na ɗebe naɲ ju cêgi Jurdê, aɲ na ju dô kwôli hen na, gel ôbi liɲ ɓiɲé batêm aɲ ɓiɲé kêm ô ligiri a.» 27Menba, Ja uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena Emen ré biɲ kwôni are ré ba, ôbi a nêmê uɲé ani sa kibri ré. 28Kenbay, na ken toy kwôlo na en kôl kôl iyôŋ ba: ‹Ena Krist, kwo Emen dôri hen ré, niɲba, bay joon tumôri a ɗi.› 29Yi mega kwôni wo eŋge iyore na, hende na tori niɲba, ôbi tô kibri ba, ɗebu na ɗa kwari a. Ôbi toy tôri to ôbi dôriɲ kwôlê hen menba, yiri dôri. Ôbi a, yen ré dôren damaŋ hen. 30Bi damɲare tori ô tumô tumô aɲ bi tiɲê nôbi hera cêgê men.» 31Kwôni wo hena derômaraŋ a era ba, ôbi gôliɲ sa are kêm, niɲba, kwo na kwo sa terare a nà ba, na kwo sa terare a men. Ôbi kôl na kwôli aŋga sa terare a nà a men, niɲba, kwo hena derômaraŋ a ba, gôliɲ sa are kêm. 32Kwo hena derômaraŋ a bi wo hen, dô na kwôli aŋga ôbi na gel men, na toy a men, niɲba, kwôni bi bôri sa kwôli bi wo ôbi dô hen né. 33Kwôni wo bi bôri sa kwôli bi wo ôbi dô hen na, ôbi gel na wo Emen ré kôl na tu kwôlê. 34Wôsa kwo Emen jori hen na, kôl na kwôli aŋga Emen kôl wôsa Emen biri Tini damaŋ. 35Baba Emen gey Kemari aɲ ôbi biri are kêm kôbri a. 36Ôbi a, kwôni wo bi bôri sa Kema ba, a merê naɲ kwini, niɲba, kwo kaɲ bê bôri sari a kwôy ba, a merê naɲ kwini ré, niɲba, bô tarê wo Emen baa sari a.


text: 1Bene n sɔe te ya ŋmɛ'ɛra nɔkpɛ'ɛma ge zabera? Yan bote sɛla n ka ane soŋa la zuo n sɔe te ya zabera la taaba. 2Yan bote lɔgɔseto ge ka nyɛ' la n sɔe te ya bɔta te ya koora nɛreba ge te ya nini tɛnta la nɛreba lɔgɔrɔ. Ya me kan ta'an nyɛ' la. Bala n sɔe, te ya ŋmɛ'ɛra nɔkpɛ'ɛma ge zabera la. Sɛla n sɔe te ya ka tara la dela ya ka belom Na'ayenɛ. 3Ya han belom Na'ayenɛ sɛla ge ka nyɛ' la, yan belom te ya eŋɛ sɛla la n ka ane soŋa. Ya bote la sɛla n peere ya poya ma'an. 4Yalomdoma wa! Ya ka mi' te nɛra han nɔŋɛ teŋa wa lɔgɔrɔ, enŋa la Na'ayenɛ ka som taaba. La dela sera te nɛra han dɔla teŋa wa lɔgɔrɔ la bahɛ te enŋa la Na'ayenɛ dela diŋdoma. 5Na'ayenɛ yele a gɔŋɔ la poan te Sea sɛka te a dekɛ kɛn'ɛhɛ tɔ la yuune mɛ. La dagɛ sera? 6Ge Na'ayenɛ soŋore to. Bala n sɔe la yeti, Na'ayenɛ zagahɛ pa'ale mɛŋa doma ge zo'oha sigehe mɛŋa doma. 7Bala, sirihe ya mɛhe Na'ayenɛ zen'en. Zagahɛ ya sagona la ge a wan zɔ' ge bahɛ ya. 8Vuruge ya lɛm Na'ayenɛ te a me wan vuruge lɛm ya. Pee ya ya nu'uhen ge duuhe ya suunre, birikɔgɔhe wa. 9Bahɛ ya te ya suunre sagom ge te ya fabela ge kɛla ya toonbe'ero la zuo. Bahɛ ya te ya yelɔ'ɔrɔ dɛna kaahega ge te ya popeelom de'a ya fabelegɔ. 10Sirihe ya ya mɛhe teŋa Na'ayenɛ zen'en te a me wan tebege ya saazuo. 11N sɔɔnrɔ, da zɛrɛgerɛ ya taaba. Ho han zɛrɛgerɛ ho sɔɔn bii ho gankɛ en, ho gankerɛ pa'alegɔ la. Ya han gankera pa'alegɔ la, ya ka nana a, ge ya gankere a mɛ. 12Ge Na'ayenɛ ma'an n de se'em n tare paŋa bɔ'ɔra nɛreba pa'alegɔ la ge gankera nɛreba yɛla. Enŋa n tare paŋa tana faanra nɛreba baha ge le tara paŋa sagom na ba. Gee yamam dela bane zɛrɛgera ya taaba. 13Behɛ ya kalam, yamam sɛba n ne yɛta te daanden daarɛ ya wan keŋɛ teŋkana ta zin'ire yuunɛ da' lɔgɔrɔ koohe nyɛ' yɔɔrɔ la. 14Yan tɔgɔre bala la ya mi' sɛla n wan eŋɛ ya? Ya mi' ya vom n ana se'em? Ya vom ana wo zun'uhe n guluge na la, te la han eŋɛ fiin ba mɛlom mɛ. 15La sontii ya ne ton yeti, Na'ayenɛ han soŋɛ tɔ, te to paɛ daan denɛ to wan eŋɛ la bala bii bala. 16Ge ya pa'alɛ la ya mɛhe ge ŋmɛ'ɛra nyɔn'ɔnrɔ la yan bote ya eŋɛ sɛla la. Nyɔ' ŋmɛ' kaŋa taaba dela be'em zen'en na. 17Bala, nɛra han mina sɛla n nare te a eŋɛ ge ka eŋɛ, a ka ton soŋa.


text: 1Ka bɔ nde kɛmɔgɔ ba bolo, ka a lake ile musi ma Alla ya min yabɔ anubɛ ila dannu. Wo di n ye bɛrɛkɛ! Kɔnɔ nde kelen dɔrɔn ma. Tonyɛ di min bɛɛ ye, wo di wonu fanan ye. 2Wo di ma ye bawo tonyɛ siginɛ male yisi rɔ, ado a si to ma rɔ fanan habadan! 3Alamɛ ma Fa Alla anubɛ Yisa Kirasiti, ma Fa Allala dan ni hina ma la. A ni kinikinɛ anubɛ yisi-kimɛ di ma ma. Wonu ni to ma bolo tonyɛ anubɛ keninteyɛ rɔ. 4N sewara bɛrɛkɛ ka a yen ko ila dan donu tonɛ tonyɛ rɔ iko ma Fa Alla ara a fɔ ma ye nya min. 5Woletɔ, n diyana-mɔgɛ, n bi i madiyala ko ma ni to ma nyɔgɔn kenina. N bi min sɛbɛla kɛ la, tɔn-kura ma. Tɔn-kɔrɔ-kɔrɔmɛ le min bi ma bolo kebi fɔlɔfɔlɔ. 6N bi keninteyɛ min ma wo la, wo kɔrɛ le ko ma ni to Allala tɔnnu birala. Tɔn wo ko wo dama ni to keninteyɛ rɔ tɛban, iko wo ya a lamɔɛn nya min fɔlɔ nun! 7Karan-mɔgɔ-yanfante-siyaman bara wuli duninya rɔ. Wonu ti sɔn a ma ko Yisa Kirasiti mara mɔgɛ la. Karan-mɔgɔ wo sifa si mɔgɛnu yanfa ado anu manɛ Kirasiti-yogo-finma-wɛ la. 8Wo ni a ma wo fɛrɛma worɔ. Ma ya min kɛ wo ye nun alako wo kana foo a la fɔ ni wo ya wo barayi-kanbalinɛ sɔrɔn. 9Min ti to Kirasitila karan rɔ fɔ ka do sa a kuma, Alla sa wo bolo. Kɔnɔ min tonɛ karan wo rɔ, ma Fa Alla anubɛ ala den Yisa, anu fila bɛɛ ye wo le bolo. 10Ni mɔgɔ wo mɔgɔ nara wo wara, a ma sɔn karan kɛ ma, wo kana a yiya. Hali ka duwa a ye ko, “Yisi-kimɛ ni to i fɛ,” wo kana wo ma. 11Ni min duwara a ye, wo ara ma a ta-nyɔgɛ la ko-yogoma-kɛ rɔ. 12Ko siyaman bi nyɔ ka min fɔ i ye kɔnɔ a ma di n ye ka a sɛbɛ kɛdi rɔ. A di n ye, n ni ta i kɔndɔn. Nde nyɛrɛ ni kuma i ye alako mala sewɛ da ni fa. 13Alla ya musi minnu yabɔ iko ile, wonu bi i kɔndɔnna.


text: 1Na'ayenɛ yelehom n wana te Petuel dayɔa Yoel tɔgɛ. 2Keendoma wa, kelehe ya soŋa. Teŋa wa poan nɛreba wa, kelehe ya soŋa. Yan ihege na daarɛ, ya tabelɛ nyɛ te sɛla eŋɛ wo sɛla n eŋɛ wa? Bii ya sɔyaabdoma saŋa ha la, sɛla wana tabelɛ eŋɛ? 3Dekɛ ya yele wa yele ya kɔma, te bama me dekɛ yele ba kɔma, te ba kɔma la me dekɛ yele ba kɔma saŋsɛka n kene na la doma. 4Bonɛngela wan bibige na obe ya dia ge bahɛ, te basɛba me wa'ana gbirihe, ge bahɛ, te basɛba me wa'an pooren na nya kɔ'ɔn fige zan'an. 5Daambugureba wa, ihege ya kaahɛ, daanyuureba wa, kele ya koonɔ ya daam paalom la zuo, ya kan le nyɛ bɔ kalom ya nɔɔrɛn. 6Teŋa n kanregɛ, te ka nɛreba zo'e ka tara kanlɛ n wa'ana lure mam teŋa la, ka kpe'em mɛ, tara nyɛna te a dita wo mɔen baa nyɛna la, tara nu'ɛɛnhe wo gbegenyan'aŋa nu'ɛɛnhe la. 7Ka sagom mam tiihe va'am bahɛ mɛ, sagom ka poan kenkanhe, lagɛ se pɔgɔrɔ ge te se ku'e se tilain ta paɛ se zotehen. 8Kele wo pɔgɔsa'arɛ n ele de sera te a sera la ɛnkɛ lu te de kɛɛla se'em la. 9Boom la daam bo'olom ka le bɔna Na'ayenɛ yire la poan. Malemadoma la n tone Yenɛ yire la poan la ka le tona. 10Samana woo sagom mɛ, te teŋa ku'e, te dia ka maala. Daampaalom ka le kɔngera, kaam ka le sagona. 11Kaareba, bahɛ ya te ya sunya sagom. Boteba, kele ya bo ki' la mui sagom mɛ. 12Tiihe ku'e mɛ, te kenkanhe sagom. *Pomegranate la kpa'kpa' tiihe woo sagom mɛ, te tiihe zan'an ki. Yelemɛŋɛrɛ, nyɛlom ka boe. 13Malemadoma wa, yɛ ya sunsagaŋɔ futo la ya kele. Yamam sɛba n tone kaanbegɔ daka la zuo wa, kaahe ya mɛ. Yamam sɛba n boe Yenɛ nɛŋan tona wa, yɛ ya sunsagaŋɔ futo zin'ire yu'uŋɔ kele yelegɛ beere. Se'ere n sɔe la, ya kan le tara boom bo'olom la daam bo'olom kɛn' Yenɛ Yire la poan na. 14Soolom ya te nɛra woo zagahɛ ba mɛhe, lagahe ya toolom lagaŋɔ. Yi ya kema la teŋanbiihe zan'an lagahɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la Yire la poan na, la ya sohɛ Na'ayenɛ. 15Yele n kene na. Na'ayenɛ dabaherɛ la pɔnrɛ, de dela sagaŋɔ dabaherɛ n ze'ele Gaŋɛ Zan'an Yenɛ la mɛŋa zen'an na. 16Dagɛ ya ninin te ya ka le kɔɔra nyɛta dia? Dagɛ ya ninin te popeelom la sunma'ahom kele bɔna Yenɛ teŋa la poan wo lan yuun boe se'em la? 17Ya ki ka le eta ki soma, ba ete la ki vagela. Ba wan aanhom zen'se'ehe te ya tara ya dia biŋera bini la bahɛ, ge wɔnrɛ ya nɛya la me bahɛ. Se'ere n sɔe la ki ka le bɔna te ya wan nɛɛm. 18Ya nii wan oolena, te ya dunhe la zan'an ɛɛra nyanra, te ya piihe namehera. Se'ere n sɔe la, ba kan nyɛ yaama obe. 19Na'ayenɛ, mam yi'ire la hom, bugum n taɛ te bɔn'ɔrɔ la dita, ge taɛ to tiihe n boe te teŋa la poan la zan'an dita. 20La mɔ'ɛ me te mɔen dunhe kɛla ɛɛra hɔ. Se'ere n sɔe la kolega ka le bɔna te ko'om bɔna ka poan, bugum di yaama la woo n boe bɔn'ɔrɔ la zan'an poan me.


text: 1Kwôlo gengiɲ sa wôgê are wô ɓiɲé ka Emen ka Jérusalêm a na, kenbay kôba, ken li mega wo na en ayiɲ tô biɲ églis to bô emê wo Galati a hen iyôŋ men. 2Naɲ demas demas na, i i ba ay kibi ari uɲéri ɗi gay aɲ bi na sa saaren dema kené wôge tô ré. 3Kiriɲa na sa na, ɓiɲé ka ken tôrji hen na, na sa biji magtubu kôbriji a aɲ bay a ôriɲ naɲ aŋgaɲ wôgê kaŋge bay ka hen Jérusalêm a. 4Hena ré yi wo nôbi naɲ yen ené ô ba, bay a erê naɲ en. 5Na sé si bô emê wo Maséduwan aɲ na biɲ uɲéŋge hen ya, wôsa en erem ené sé si ya. 6Dô ré ba, na wulê sem naɲ ken, môɲ ené mô kwôy kibi kelanê a iyôŋ, aɲ kenbay a ben geré dema ené erê ta tô. 7Wôsa en gey geléŋge iyôŋ aɲ erê ta mera ré, niɲba, hena Kelma ré gey ba, na wulê sem naɲ ken. 8Na merê Epês a kwôy sa Pantékwôt a. 9Bi wo bay baren kwône haji hen, kôba, en uwôɲ kiriɲ liɲ jé wo yi are. 10Hena Timoté ré biɲ uɲéŋge ba, ken li naɲ ɗi bi mô naɲ suné perêrŋge a ré, wôsa ôbi kôba, li jé wo Kelma mega nôbi iyôŋ men. 11Bi kwôni tôrɲêri ré, niɲba, ken li naɲ ɗi bi ô kergare tori hende to hen naɲ bô jalê aɲ bi hera uɲen, wôsa en mô gemji. 12Kwôlo gengiɲ sa yênini Apolôs na, en kôli kwôy kwôy ré ô uɲéŋge naɲ yênêrna, niɲba, ôbi gey erê haw hen né tô, niɲba, kiriɲa ôbi uwôɲ geré ba, a erê geléŋge tô. 13Merêŋge tu geɲ men, ɗebéŋge geraŋ tô ayê bôô woŋge a men, ɗebéŋge ibiyare a men ɗiba, ken hare ré. 14Lêŋge are kêm naɲ baliyare. 15Ken hôn mega wo Êstépanus naɲ ɓiɲé ka iyére tori a, a na bay ayê bôô ka tumô ka bô emê wo Akay a men, bay ay yirji liɲ jé wô ɓiɲé ka Emen a men. Yênên, en uwôlêŋge bi kené dôbe sarŋge biɲ ɓiɲé 16bay ka iyôŋgi hen men, kené dôbe sarŋge biɲ megêrji kêm ka li jé naɲ ci hen a men. 17Yen dôren gaɲ wô sa si Êstépanus naɲ Pôrtunatus naɲ Akaykus. Wôsa bay li aŋga kené lê ben hen niɲ. 18Men, bay bi tunun uwo yen a men, tunuŋge kenbay kôba, uwo yerŋge a a men. Ɓiɲé bay ka iyôŋgi hen na, nêm dené. 19Églis to bô emê wo Asi a lêŋge dosé men, Akilas naɲ Prisil men, ɓiɲé ka Emen ka daɲ bô iyére toji a kêm hen lêŋge dosé naɲ hini Kelma. 20Bay ayê bôô kêm lêŋge dosé men, kenbay kôba, ken ɓeriɲ yerŋge a aɲ ken liɲ dosé a men. 21Nôbi Pol a lê kwôli dosé hende to hen naɲ kôben. 22Hena kwôni ré pur Kelma ré ba, ken dageri perêrŋge a aɲ. Bi Kelma wona hera. 23Bi bô derê wo Kelma Jésu baa naɲ ken. 24En peréŋge kêm naɲ hini Jésu Krist.


text: 1Saŋga bo Yesu juraari buka n su ba juuri n na jama beberebe asu i su. 2Na kokofɔ be aba i dɔ, na wɔ ba akutu i nyunu asere i ka i buka i, i ŋa, “M Mibiɛ, nzɛn a koro ka a ma m nya laifiɛ, a koro ma m nya i.” 3Na Yesu ateŋge i saa anana i ŋu, na wɔ se i ka, “M koro. Nya laifiɛ.” Na kokobi n akaba ayaki sɔnɔ n na wɔ nya laifiɛ. 4Dɔ na Yesu ase i ka, “Má a se ka a se be ahin jɔrɛ ni, ama, kɔ na a kɔ fa u ŋu kere Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ ni, na a kɔ yo yoowa n bo Moyisi yo kereeri dawafɔm ni, dama nyini kere minɛm ka a nya u ŋu a.” 5Saŋga bo Yesu kɔ wuraari Kapɛnam miɛ kpiri n nu ni, na Romafɔm soja kpiɛn be aba asere Yesu jande ka i buka i, 6i ŋa, “M Mibiɛ, m gbɛfɛnɛ da awuru, i saa ni i jaa kɛrɛ awu, i sudi wahara agaya.” 7Na Yesu ase i ka, “M bá na m ma i nya laifiɛ.” 8Na soja kpiɛn n ase i ka, “M Mibiɛ, m ti kaan ni be a ba m dika. Ama, haari a ma nɔaniɛ n mmɔɔ, m gbɛfɛnɛ ni nyá laifiɛ. 9Dama mini mmɔɔ ni m tii n wo sɔnɔ saa nu wɔ, na mini gusu nya la m dɛɛ sojam bo m niɛ bu su. Na bo m nya se i ka, ‘Kɔ fɛn,’ na i kɔ, na m se nyiŋga gusu ka, ‘Bra fɛn,’ na i ba. Na m se m akɔɔ n gusu ka, ‘Yo ahin,’ na i yo i.” 10Saŋga bo Yesu tiiri sɔ ni, na wɔ yo alekutura, na wɔ se minɛm bo bu su i su n ka, “Nahɔrɛ ye m suse am n a, ma nya aŋu má sɔnɔ bo i la yarada agaya ka ahin sɔnɔ n ŋusu, haari fa saŋga ni Yisarelifɔm mmɔɔ. 11M suse am wɔ lɛɛ, ka, minɛm beberebe fíte durunya n wiɛ afiiri, ni wiɛ atɔɔri kɛrɛ, na bɛrɛ, ni Abraham, ni Izaki, ni Jakɔbu bá saŋga tana Nyɛmɛ fɛmɛya n nu, na bu dí na bu nú. 12Ama, na minɛm n bo má i ti ye ni ka bɛrɛ wo Nyɛmɛ fɛmɛya n nu ni, na Nyɛmɛ fa bu tu awosin nu. Dɔ na bu sún, na bu kán bu saa.” 13Na Yesu anya ase soja kpiɛn n ka, “Kɔ awuru. Kabo a yo yarada ni, i yó sɔ ma u a.” Na soja kpiɛn n gbɛfɛnɛ n anya laifiɛ, nyini saŋga n bo Yesu fa jɔjɔɔri ni. 14Saŋga bo Yesu wuraari Petoro dika n na wɔ ŋu ka Petoro sibara da sɔrɔ, i la má i ŋu, yakɔkɔ abo i. 15Na Yesu aso i saa nu, na yakɔkɔ n ayaki i, na bara n ayasu, na wɔ kɔ ayo diire ama i. 16Nyini cɛɛn n naasɔ, na ba fa minɛm beberebe n bo ajinim wo bu ŋu ni, aba Yesu dɔ. Na wɔ ma ajinim nɔɔ na ba fite, na wɔ tuntun tukpakifɔm na bu kɛrɛ anya laifiɛ. 17I yoori sɔ, na nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Esaya yo jɔjɔɔri i n yo yiiwa wɔ, i ŋa, “Na wɔ de ya afite ya tɔrɛm, ni ya tukpaki kɛrɛ nu.” 18Saŋga bo Yesu ŋuuri jama n sɔ ni, na wɔ se i susufɔm n ka bu kpiɛ kɔ kunma kpiri n buekun dɔ. 19Na Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔ kun aba Yesu dɔ, aba ase i ka, “Ya Kerefɔ, deke kɛrɛ bo a kɔ, m sú u su wɔ.” 20Na Yesu ase i ka, “Ŋaakum la kunmam, na anumam gusu la tiɛɛrim, ama, mini Adamande Wa n yiri, m la má m tii daabiri.” 21Na i susufɔm n kun be gusu ase i ka, “M Mibiɛ, ma m du mɔ kɔ yo m si sutura ka, na m nyá ba su u su.” 22Ama, na Yesu ase i ka, “Wɔrɔ su m su, na a yaki bo ba wu ni, na bu se bu beŋgu.” 23Nyini sin na Yesu awura lee nu, na i susufɔm n asu i su. 24Bu wo kɔ su sɔ ni, na aŋuma bambaka be ayasu nzue n nu, na i subo nzue gɔ lee n nu. Má lee ni suyi ni nzue wɔ. Ama, nyini saŋga na Yesu wo daafiri su. 25Na i susufɔm n akɔ ateŋge i, na ba se i ka, “Ya Mibiɛ, de ya tii ji, má nyini, ya wu awie.” 26Na wɔ se bu ka, “Nzu ti ye am soro sɛrɛ sɔ a? Ambɛrɛ, am yarada n ti kaan sɔ ɔ.” Na wɔ yasu atiɛn aŋuma n ni nzue n ŋu, na dika n kɛrɛ atara jum. 27Na ba yo alekutura, na ba se ka, “Nzu sɔnɔmbiri barasu la ahin, bo aŋuma ni nzue n mmɔɔ de i nɔaniɛ a?” 28Saŋga bo Yesu kpiɛɛri kunma kpiri n kɔ juuri awɔrɛ n bo bu fere i ka Gadara n ni, na i ni minɛ nnyɔ nbem ayɛ, bu fite faŋkunmam nu wɔ, ajinim wo bu ŋu. Bu ti tiɛ haari bo be koro nati sin má nyini awɔrɛ n nu. 29Bu ŋuuri Yesu sɔ ni, na ba tiɛn afere i, bu ŋa, “Nyɛmɛ Wa, a koro nzu ya nu fɛn a? A ba ka a ba ma ya ŋu anyumboro wɔ ka, na saŋga n nya ju, nzɛn sɛ?” 30Nyini saŋga afam beberebe wo di su, bu waari má ni bɛrɛ, 31na ajinim n asere Yesu ka, “Nzɛn a ŋa a fɔn ya fite minɛm n ŋu, ma ya kɔ fun afam n ŋu.” 32Na Yesu ase bu ka, “Am kɔ.” Na ba fite ayaki minɛm ni, na ba kɔ afun afam n ŋu. Dika n nu bɛrɛ, na bu kɛrɛ aŋmati acɔɔndi akɔ ato kunma kpiri nzue n nu, na nzue n adi bu. 33Afa sasafɔm ni ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba ŋmati akɔ miɛ n kunnu akɔ abo ndoori, fa kɔ sa n bo wɔ yo n su. Na ba kan sa kɛrɛ bo i tuuri minɛm n bo ajinim woori bu ŋu ni. 34Na miɛ n nufɔm kɛrɛ pepere afite akɔ Yesu dɔ. Saŋga bo bu kɔ ŋuuri i sɔ ni, na ba sere i jande ka i fite bu awɔrɛ n nu.


text: 1Nba, anu ke Kalili dalɛ kɔgɔma, Kadara kɛnuna nyamanɛ rɔ kɔni, 2Yisa bɔra kulɔn rɔ nya min wo, kei do ya a taran nyɔ ka bɔ kaburu-soe burɔ. Nyina-yogomɛ bilanɛ kei wo fɛ. 3A ara kaburu-soe ma a ki tinɛ la. Mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke a kirila hali yɔlɔkɛ la tun. 4Anu ba a bolenu anubɛ a kiannu nakiri, a si yɔlɔkɛnu tɛgɛ. Nɛgɛ min bi a kian ma, a si wonu takeri. Mɔgɔ wo mɔgɔ ti ke a marala tun! 5Su-ni-tele, a ye kaburu-soenu burɔ anubɛ kɔnkɛnu tɛma. A ye gbele-gbelenna ka a nyɛrɛ matɛgɛtɛgɛ kuri la. 6Nyinatoe wo ya Yisa yen wula-yan la tumɛ min, a burimatoe nara a nyɛnkin Yisa kɔrɔ. 7Yisa ya a fɔ nyinɛ wo ye ko, “Nyina-yogomɛ, bɔ kei kɛ fɛ!” A gbele-gbelenta a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Alla min bi Fan Bɛɛ Kun Na, wola dan Yisa, i ye nyinina nfen ma n bolo? I keli ko i ti n tɔrɔ!” 9Woletɔ Yisa ya a manyinika ko, “I tɔgɛ ye kama?” Nyinɛ wo ya a yabi ko, “N tɔgɔ le Nyama bawo ma siya!” 10A tora Yisa madiyala ko a kana anu gben nyamanɛ wo rɔ. 11Nba, kɔsɔ-mɛlan donu bi nyɔ dafɛ. Anu bi anu de-nyinina kɔnkɔ-kerikerinya ma. 12Nyinɛnu ya Yisa madiya ko, “I ni ma lata kɔsɛnu tɛma alako ma ni don anu tɔ.” 13A sɔnta wo ma. Nyina-yogomɛ wonu bɔra kei wo fɛ ka don kɔsɛnu tɔ. Kɔsɔ-kurɔn wo bɛɛ burimatoe yigira kɔnkɔ-kerikerinya la ka yigi dalɛ rɔ. Kɔsɔ-kurɔn minnu tora-a-rɔ yi rɔ, wonu mumɛ si waga fila nyɔgɔn bɔ. 14Kɔsɔ-kandannɛ wonu burimatoe tara ka koe wo nyɛnsɛn soe anubɛ sɛnɛnu tɔ. Koe minnu bara ma, mɔgɛnu tara wo ragbɛ tinɛ. 15Anu ke Yisa wara, anu ya kei wo yen, nyina-nyama ye min fɛ nun. A siginɛ, kurɛ ye a ma. A hɛnkili ma ara sɔ. Nba, anu dama kun makɔra. 16Min kɛra nyinato-kɔrɛ wo ye anubɛ min kɛra kɔsɛnu na, minnu ya wo yen, wonu ya wo fɔ mɔgɛnu ye. 17Wo le ya a ma, anu burunta Yisa madiyala ko a ni bɔ anuta nyamanɛ rɔ. 18Yisa ye donna kulɔn rɔ tumɛ min, nyinato-kɔrɛ ya a madiya ko, “N fa, sɔn, n ni ta i fɛ!” 19Kɔnɔ Yisa ma sɔn a ta koe ma fɔ ka a fɔ a ye ko, “Sɛgi ila denbayɛ wara. Mari ara ko-nyimɛ min kɛ i ye, i ni wo fɔ anu ye.” 20Nba, so kun tan minnu bi nyɔla foolɛ rɔ, nyinato-kɔrɛ wo tara wo bɛɛ rɔ. Yisa ya min kɛ a ye, a ya wo bɛɛ fɔ anu ye. Min bɛɛ ya wo lamɔɛn, wonu dama kawara kati! 21Yisa sɛgira dalɛ kɔgɔma tun. Nyama-belebele kinkinta Yisa la dalɛ dafɛ nyɔ. 22Yahudiyanuna dina-bon-kun-tigi Yairasi nara. A ya Yisa yen tumɛ min, a ya a sa a kin kɔrɔ 23ka a madiya a sɛbɛ-kuna-wɛ la! A ko, “Nna dunmusu fagamatoe le! I yandi, na. I ni i kɔɛn sa a kuma alako a si kɛndɛya nya min!” 24Yisa bilara a fɛ. Ado mɔgɔ siyaman gbɛrɛnnɛ a ma a tɔnkɔn bɛɛ rɔ. 25Musi do taranta nyɔ min bara tɔrɔ san tan-ni-fila kɔrɔ musinuna kirayɛ bolo. 26Bɛsi-bɔla siyaman ya a mafɛlɛn. Ado anu bara ala wodi bɛɛ ban kɔnɔ a ti fisaya fɔ ka to tagbayala wati bɛɛ. 27A ya Yisa wara-koe lamɔɛn min kɛ nun, a nara sɔ Yisa kɔma nyama tɛma ka a bole tugu ala duruki la. 28A miriya ko, “Ni n ya n bole tugu ala duruki la dɔrɔn, n si kɛndɛya.” 29A ya a bole tugu ala duruki la nya min wo, ala musu-kirayɛ banta kelenna! A ya a lɔn a fɛrɛ rɔ ko a ara kɛndɛya ka bɔ ala tɔrɔyɛ rɔ. 30Tiriyante wo rɔ, Yisa ya a lɔn ko sɛnbɛ do ara bɔ a rɔ. Woletɔ a ya a tintan nyama la. A ko, “Yon magara nna duruki la?” 31Ala karan dannu ya a yabi ko, “I ma mɔgɛnu gbɛrɛnnɛ yen i ma? I ye nyinikalɛ sala kama worɔ ko yon magara ila duruki la?” 32Kɔnɔ Yisa tora a yɛ lakalanna alako min ya wo ma, a si wo yen nya min. 33Bawo musi ya a lɔn min kɛra a ye, a yɛrɛyɛrɛnmatoe nara kilan la a bolo ka a sa Yisa kin kɔrɔ. A ya tonyɛ bɛɛ fɔ a ye. 34Yisa ya a fɔ musi wo ye ko, “N na, ila dɛnkɛninyɛ ara i lakɛndɛya. Ta yisi-kimɛ rɔ. Ila kirayɛ ara ban i rɔ.” 35Yisa ye wo fɔla tumɛ min, mɔgɛ donu nara kilayɛ la ka bɔ Yairasila bɔn la. Wonu ya a fɔ Yairasi ye ko, “Ila dunmusi ara faga. Hali i ma karan-mɔgɔ tɔrɔ tun!” 36Anu ya min fɔ, Yisa ma a tole masɔ wo la fɔ ka a fɔ Yairasi ye ko, “I kana kilan. Dɛnkɛninya tun!” 37A ma sɔn mɔgɔ gbɛrɛ ni bila a fɛ fɔ Pita anubɛ Yemesi anubɛ Yemesi na kelen nyɔgɛ, Yɔni. 38Anu ke kun tigi wola bɔn la, Yisa ya sɔnkɔ-sɔnkɔ taran nyɔ. Mɔgɛnu gbele-gbelen-kan ye bɔla a nya su bɛɛ ma. 39Yisa donta bɔn la ka a fɔ anu ye ko, “Sɔnkɔ-sɔnkɛ kɛ bɛɛ kunyɛ ye nfen na? Wo ye dila nfenna? Dunmusu kɛ ma faga. A ye kinɔgɔ le tɔ dɔrɔn!” 40Anu dama ya Yisa-mayɛlɛn dabira. Woletɔ a ya anu dama labɔ fɔ dennɛ wo na anubɛ a fa anubɛ ala karan den sawɛ. Anu donta bɔn la, furi sanɛ kan min. 41A ya a bira a bole ma ka a fɔ a ye ko, “Dunmusu nɛ, n bi a fɔla i ye, i lasɔ!” 42A ya a lasɔ tiriya ka tagama dabira. (A sɔrɔn ara san tan-ni-fila bɔ nun.) Kabana koe wo kɛra tumɛ min, anu kawara kati! 43Kɔnɔ Yisa ya a magbɛlɛya anu ye ko anu kana a fɔ mɔgɔ woo ye. A ko, “Wa dɔn-fen di a ma.”


text: 1Yenɛ vo'e ya me la Krista. Bala tɛn'ɛha ya yelese'a n boe saazuo ha, te Krista zin'an a na'am gɔŋɔ la poan Yenɛ zuɔ nu'o bɔba. 2Bahɛ ya te ya potɛn'ɛra kɔ'ɔn tɛn'ɛha la yelese'a n boe bilam ha la ge dagɛ teŋa wa zuo yɛla la. 3Se'ere n sɔe la, ya daa ki' mɛ ge te ya vom nya bɔna mɛ la Krista Yenɛ zen'en. 4Ya yelemɛŋɛrɛ vom dela Krista. Bala, a han ta wa'ana, yamam me wan lagom taaba la en ge me lagom pɛngɛsɛka te a nyɛ' la. 5Bala, sagom yelese'a n de teŋa wa zuo yɛla te ya iinhe bɔta te ya eta la. Yele ana wa dela yalomtooma, la dɛngerɔ tooma, la asaala mɛŋa suunre n kɔ'ɔn nɔŋɛ a eta yelese'a, la be'em tɛn'ɛhegɔ, la nyika. Se'ere n sɔe la, nyika dela baga kaanbegɔ. 6Yele ana mea zuo, Yenɛ wan namehɛ nɛresɛba n ka nane a nɔɔrɛ la. 7Ya mɛhe me daa bo la bɔŋkaŋa mea taaba poan. Ya suunre me daa nɔŋɛ la teŋa wa zuo yɛla ma'an. 8Ge nananawa, la dela ya zagahɛ yele ana wa n boe ya suunre poan wa. Yele ana wa dela sunsunyiim, la dɛngerɔ etegɔ, la be'em tɛn'ɛhegɔ. La ya zagahɛ ya toora nɛreba ge me tɔgɔra tɔgɔyooro. 9Da parona ya bɔ'ɔra taaba. Se'ere n sɔe la, ya bahɛ nɛrekɛka la a etegɔ la mɛ. 10Nananawa, de ya nɛrepaalehe. Yenɛ se'em n naam ya la tare la ya mɛhe naanɛ la bahera ya daarɛ woo te ya dɛna nɛrepaalehe. A ete dena wa te a bahɛ mɛ te ya mina enŋa Yenɛ. 11Bɔŋkana taaba poan, yamam sɛba n de Greekdoma la yamam sɛba n de Yudoma, la yamam sɛba n ŋma' la sɛba n ka ŋma', la yamam sɛba n de nɛrekanreba la yamam sɛba n dagɛ nɛrekanreba, la yamam sɛba n de yamehe la yamam sɛba n dagɛ yamehe. Bana woo dagɛ ninmɔ'ɔrɛ la fiin me. La dela Krista ma'an n de sɛla woo zan'an zan'an, ge me bɔna sɛla woo poan. 12Yamam n de Yenɛ nɛreba. A nɔŋɛ ya mɛ ge loe ya te ya dɛna a mɛŋa nɛreba. Bala, tara nɛreba ninbɔn'ɔn, ge tara nɔŋerɛ, ge sirihe ya mɛhe, ge bɔ'ɔra nɛreba na'ahegɔ, ge me tara sugure bɔ'ɔra nɛreba. 13De ya sɛba n wan soŋora taaba ge dita sugure bɔ'ɔra taaba ya han ne ta tara yele la taaba. La dela ya dita sugure bɔ'ɔra taaba wo Na'ayenɛ n dite sugure bɔ'ɔra ya se'em la. 14Ge yelese'ere n nya ge te ya eŋɛ pa'ahɛ zan'an zan'an dela nɔŋerɛ. Ya han tara nɔŋerɛ, ya wan lagom eta yele ana wa woo la nɔyenɛ la. 15Bahɛ ya te sunma'ahom sebo te Krista bo ya la sɛla n wan pa'ala ya ya potɛn'ɛra poan. Te la dela sunma'ahom bɔna poan te Yenɛ daa yi' ya na te ya lagom dɛna iŋyeŋɔ. Ge bo Yenɛ fara. 16Bahɛ te Krista yetɔgom la bɔna ya suunre poan. Yetɔgom la wan bahɛ te ya tare yam sebo woo gee bahɛ te ya wan pa'ala taaba sɛla te la sona te ya eta. Yoone ya pɛnka yooma, Yenɛ baaŋa la na'ahegɔ yooma pɛngera Na'ayenɛ ya suunre poan. 17Ge sɛla woo te ya yete ya eŋɛ yetɔgom poan bii tooma poan, ya eŋɛ dɛ la Na'ayenɛ Yesu paŋa poan. Ge yamam me tara Yesu pɛngera to Sɔ Yenɛ. 18Pɔgɔba, nana ba sereba nɔya. Denɛ n de sɛla te ya sona te ya eta wo yan de sɛba n dole Yesu sore la. 19Sereba me nɔŋɛ ya pɔgɔba ge da ete ya ba sɛla n ka ane soŋa. 20Kɔma me nana ba dɔgɔreba daarɛ woo, te bala n ete Na'ayenɛ suunre nyɛlom. 21La ka sone te sɔdoma la eta sɛla n ka ane soŋa bɔ'ɔra ba kɔma. Se'ere n sɔe la, ba han eta ba bala, ba kan tara potɛn'sonɛ. 22Yamehe, la nana ya doma yelese'ere woo poan. La ka sone te ya ne nyɛ' ba gee nya pin'ilom tona. Bala, te sɛba n sɔe ya la yete ya de nɛresomdoma. Ge la tona la ya suunre zan'an la yan bo'ore Na'ayenɛ na'ahegɔ la zuo. 23Eta ya sɛla woo la ya suunre zan'an wo ya ete dɛ bɔ'ɔra la Na'ayenɛ ge dagɛ nɛreba la. 24Mina ya te Na'ayenɛ wan yɔ' ya. A wan yɔ' ya sɛla te a dekɛ biŋe bo a nɛreba la. Se'ere n sɔe la, Krista n seren de Na'ayenɛ se'em te ya tona bɔ'ɔra la. 25Ge se'em n tone sɛla n dagɛ ma'an, Yenɛ me yete a behɛ la n tone sɛla n dagɛ ma'an la yɔ' en. Se'ere n sɔe la, a yete a gankɛ nɛra woo la boyena.