text: 1Na a ba jôgiɲ na têê subu wori a ené ena herê iyére toŋge a hen, aɲ kiriɲa niɲa biɲ na, niɲa jerê kwôlê sa bay lê habrê a mega wo na kôliɲ bô magtubu to Emen a hen iyôŋ. «Hena kwôni ré bôy kibi megari ley na, bi ɓiɲé nêm wôô réba subu kôl hen iyôŋ a dema niné jerê kwôlê sari a .» 2Kergare tiɲê to jôgiɲ têê wôô to na en ôriɲ iyére toŋge a hen na, na en hal ɓiɲé kaɲ bay lê têriɲ naɲ tô ka ba hen a men. Haw hen wo tôn dô niɲ hen na, en hô halêŋge sôŋ aɲ kiriɲa ené sa biɲ iyére toŋge a na, ené jerê kwôlê sarji a kêm. 3Ken gey henê na ba Krist a ré bé a ené iyêl hen ba? Iyôŋ ba, na erê geléŋge ken gel. Wôsa ôbi na kwôni wo li jé naɲ nééri perêrŋge a ɗiba, ôbi iya ré. 4Kiriɲa bay na ɓééri sa gurô tagelê hen ba, ôbi na iya hari niɲba, haw hen ôbi mô tu geɲ naɲ néé wo Emen aɲ kwoni nibay ka nini biɲ naɲ ɗi hen na, néérni naɲ môɲ kwori hen iyôŋ men, nini mô tu geɲ hen, na wô kibi merê tu geɲ wori aɲ kiriɲa nini sa biɲ iyére toŋge a na, niɲa sa lê jé naɲ néé wo Emen. 5En kelêŋge bi ken kôbe yerŋge dô ken gel, na ba kené bi bôrŋge sa Jésu a bi haŋge ba? Ken hôn wo Jésu Krist ré mô bôrŋge a hen iyôŋ né ba? Hena ré na hen iyôŋ ré ba, ken ge na kay hen. 6En erem mega wo nibay ba, jé lêreni ré gel wo niné na bay jé kaɲ tiri. 7Men, nini uwôl Emen bi kené li ani kani ka habiɲ né men, nini gey gelé mega niné na bay jé ka li jé dô iyôŋ né a men. Niɲba, nini gey geléŋge sa lê aŋga dôri a bi wo ɓiɲé a kelê niné kôl kwôlê, niɲba, niné li ani ré hen. 8Nini kôl hen iyôŋ na wôsa nini nêm lê ani kani ka habiɲ gengiɲ sa kwôlê woɲ tiri bi wo hen né, niɲba, na aŋgaɲ tiri ka gengiɲ sa kwôlê woɲ tiri bi wo hen a niné lê. 9Hena kené iyêre tô kwôlo Emen a haŋge aɲa nibay niné iya kôba, nini li yi derê men, nini uwôl Emen bi ré béŋge bi kené dô cerêd men. 10En li magtubu hende to hen béŋge tumô aɲ kiriɲa ené sa biɲ ba, kené bul jé lêreŋge aɲ ené sa nayêŋge ré niɲ. Wôsa Emen ben tôô na wo ené liɲ na naɲ ken ɗiba, na wo ené mênêŋge aɲ né. 11Yênên, haw hen na, na deré kibi magtubu tiɲê niɲ, en kelêŋge, masêŋge bi ken dô cerêd men, ken dôbiɲ ibiyare bôrŋge a men, bi kwôlê woŋge biɲ men, ken mô naɲ bô jalê perêrŋge a a men. Ôbi a, Emen woɲ ôbi peré ɓiɲé men, ôbi biɲ ɓiɲé bô jalê a men hen na, ré baa naɲ ken. 12Liɲge dosé tô yêniɲare a naɲ peré men, bay ayê bôô ka naɲ en na kôba, lêŋge dosé kêm a men. 13Bi bô derê wo Kelma Jésu Krist men, peré wo Emen peréna hen men, biɲare to Tunu toɲ hendi bô bôrê bêna pôn hen a men hen na, bi baa ré ken kêm.


c: text/html

text: 1Donu bi a fɔla nde, Pɔli ma ko n tenbi wo tɛma, n famayiginɛ kɔnɔ n ba bɔ wo fɛ tumɛ min, n kerinteyanɛ wo la. N bi a fɛ ka kuma wo ye dinyɛ anubɛ nyimayɛ la iko Kirasiti duruta a mala nya min nun. 2N bi wo madiyala ko wo kana n fɔrɔsɛ n ni kerinteya wo la. Minnu ko male ye koenu kɛla duninya kɛ-nyanu denuna ko la, n lanɛ a la ko n ba na tun, n si ke n kerinteyala wonu na serr! 3Tonyɛ le, ma ye duninya kɛ rɔ kɔnɔ ma sa kɛlɛ kɛla iko duninya kɛ si kɛlɛ kɛ nya min. 4Ma ye kɛlɛ-kɛ-fan minnu bila kɛlɛ kɛ tinɛ, duninyata kɛlɛ-kɛ-fen ma wonu na. Ma ye Allata kɛlɛ-kɛ-fen-sɛnbɛmɛnu bila ka Setanɛta kan-tina-latankanɛnu tinya wonu na. Anu bi hɛnkili minnu nabɔla, 5anubɛ anu wasinɛ fan min bɛɛ la, minnu si a ma, mɔgɔ kana na Alla lɔn, ma ye wonu kasarala le pɔ! Ma ye kɛlɛ-kɛ-fan wonu nawɔlila ka miriya bɛɛ ladon Kirasitita marɛ kɔrɔ alako anu ni ala kumɛ bira nya min. 6Wo ni wota kuma-birɛ yira fɔlɔn, wo kɔma, ma si ma rabɛn ka kuma-birabɛlɛ-bɛɛ tɔrɔ! 7Wo ni koe kɛnu mafɛlɛn a kila-bɛrɛbɛrɛ fɛ. Wo mirinɛ ko Kirasititɛ le wole la, nyɛ? Nba, wo hɛnkili ni to kɛ fanan ko ko Kirasitita mɔgɛ le male fanan na iko wo ye nya min. 8Mari ya sɛnbɛ min di ma ma, n wasinɛ sɛnbɛ wo le la bɛrɛkɛ! Ado n ti miliya wo la bawo sɛnbɛ wo sa n bolo ka wo lasɛgi kɔma fɔ ka wo lasabati. 9N sa a fɛ, a ni ma iko n bi wo makilanna nna kɛdi kɛnu tɔ. 10Do si a fɔ ko, “Min sɛbɛnɛ Pɔlita kɛdinu tɔ, wo gbɛlɛ ma wara la kɔnɔ ni ale nyɛrɛ ye ma fɛ, a ma gbɛlɛ wo nya. Fen ma ala kumɛnu na!” 11Wo mɔgɔ su ni a lɔn ko n ba taran wo fɛ wati min, min sɛbɛnɛ n bolo, n si wo le ma, yɔ! N si a lagbɛlɛya wo kuma gben! 12Nba, minnu bara anu nyɛrɛ ma fen na, ma ti sisi ma nyɛrɛ sankala wonu ma. Anu hɛnkili sa mumɛ! Anu bi anu nyɛrɛ sankala anu nyɔgɔn ma! Anu miri a ma ko min telenta anu nyɛrɛ yala, anu bi anu nyɛrɛ kitila wonu denu fɛ. 13Kɔnɔ ma ti wasi fenfen na, a ma kɛn, ma ni wasi min na. Alla ara wɔlɛ min di ma ma, ma ye wasila wo le dɔrɔn na. Ado ma ya wɔlɛ min kɛ wo tɛma, wo ye mala wasɛ kɛ rɔ. 14A kakɛn, ma ni wasi nya min, mala wasɛ ti tenbi a dan wo la. Ado male fɔlɔn nara Kirasitita kibara-nyimɛ la wo ye nun bi ma! 15Woletɔ donu bara wɔlɛ min kɛ, ma wasini ma wonu na fɔ Alla ara min don male bolo. Kɔnɔ ma yigi le ko wola dɛnkɛninyɛ si to koloyala. Wo le si a ma, Alla ara dan min sa, ma si ke ka wɔlɛ kɛ ka ke a dan ma. 16Wo le, ma si ke ka kibara-nyimɛ-kawandili bɔ nyamanɛ wonu tɔ minnu bi wo kɔma. Donu bara wɔlɛ min kɛ mɔgɛ donu barɛ, ma kana wasi wo la. 17Kɔnɔ iko a sɛbɛnɛ Allala kitabu rɔ nya min ko, “Min bi a fɛ ka wasi, Mari ara min kɛ a ye, a ni wasi wo le tɔ.” 18Mɔgɛ min bi a nyɛrɛ matɔgɔla, wola nyɛrɛ-matɔgɛ wo, fuyi le wo la. Min kolo wo bɛɛ ko, Mari wa min matɔgɔ, wo le fisa a bɛɛ ko.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Nɛbinu anubɛ karan-mɔgɛnu bi Mari Yisata mɔgɛnu tɛma nun Antiyaki soe burɔ. Wonu denu bi Banabasi anubɛ Simiyɔn, (anu bi min kelela fanan ko, “Fara finyɛ,”) anubɛ Lusiya min bɔra Sairini soe burɔ, anubɛ Maneyan, minnubɛ Mansa Hɛrodi makolota anu nyɔgɔn fɛ, anubɛ Sɔli. 2Anu bi sunyɛ rɔ tumɛ min Mari bato tinɛ, Allata Ni Sɛnimɛ ya a fɔ anu ye ko, “Wo ni Banabasi anubɛ Sɔli yabɔ n ye. N bara anu kele wɔlɛ min ma, anu ni wo kɛ.” 3Anu tora sunyɛ rɔ Alla matara tinɛ. Anu ban wo la, anu ya anu bole sa wonu kuma ka anu nata. 4Nba, Allata Ni Sɛnimɛ ya Banabasi anubɛ Sɔli lata min kɛ, anu tara Sɛlusiya soe burɔ. Anu donta kulɔn rɔ nyɔ ka ta Saiparasi, yi-tɛma-dugi kɔni. 5Anu ke Salamisi soe burɔ, anu ya Allala kumɛ fɔ anu ye Yahudiyanuna dina-bɔnnu na. Yɔni-Maraka tara anu fɛ ka anu dɛnbɛ. 6Anu tenbira yi-tɛma-dugi wo bɛɛ rɔ ka ta fɔɔ soe min tɔgɛ Pefasi. Anu ya kofo-dan do taran nyɔ min tɔgɛ Bara-Yisa. Yahudiya le min ya a nyɛrɛ ma nɛbi la. 7Sigiyasi-Pɔlɔsi min bi yi-tɛma-dugi wo kun na, a yatigi le wo la. Ado hɛnkilimɛ le wo la. Wo ya Banabasi anubɛ Sɔli kele a warɛ bawo a ye a fɛ ka Allala kumɛ lamɔɛn. 8(Bara-Yisa wo tɔgɛ le Ɛlimasi Kiriki kan rɔ.) Kofo-dan wo ya anu sɔsɔ. A ya a sɛbɛ don alako sigisɔn-mansɛ ni a ban dɛnkɛninya-koe ma. 9Nba, Sɔli, anu bi min kelela fanan ko Pɔli, wo fanɛ Allata Ni Sɛnimɛ la min kɛ, a ya a yɛ gbala kofo-dan wo la sin! 10A ko, “Ile, Setanɛta dan! Fan min bɛɛ kin, i ye wonu kan ma. I burɛ lafanɛ ko-yogomɛ sifa bɛɛ la. Tuma-wo-tuma, i ye i rayala ka Marita tonyɛ yɛlɛma foninyɛ la! 11Nba, Mari kɔɛn si kɛ i ma kaka! I si fiyonya. A si mɛ doni, i ti fenfen yen.” Tiriyante wo rɔ, Ɛlimasi yɛ lapinpira. A ya a bole mɛmɛ ka mɔgɛ do nyini alako wo ni a bole bira. 12Min kɛra wo la, sigisɔn-mansɛ ya wo yen tumɛ min, a dɛnkɛninyara. A kawara Marila karan ma bɛrɛkɛ! 13Pɔli anubɛ a ta-nyɔgɛnu donta kulɔn rɔ Pefasi soe dafɛ ka ta Pamfiliya-Pɛraga soe burɔ. Yɔni-Maraka ya anu boloka nyɔ ka sɛgi Yerusalɛm. 14A toenu bɔra Pɛraga ka ta Paisidiya-Antiyaki soe burɔ. Sulen-Tele ma, anu tara sigi Yahudiyanuna dina-bɔn la. 15Dina-bon-kun-tiginu banta Musata tɔn anubɛ nɛbinuta buku karanna tumɛ min, anu ya Pɔli anubɛ Banabasi manyinika. Anu ko, “Ma na kelen nyɔgɛnu, ni kumɛ do ye wo bolo min si ma dɛnbɛ, wo ni wo fɔ ma ye.” 16Nba, Pɔli ya a sɔ ka a bole sa a dɛ la ko anu ni anu tole masɔ. A ya a fɔ anu ye ko, “Wole Isirɛla kɛnu anubɛ sibolo gbɛrɛ minnu bi Alla batola yan, wa wo wɔlɔ matɔlɔ n kan la! 17Ma benbanu bi sundanyɛ la Iyipiti dugi rɔ tumɛ min, Isirɛlata Alla ya ma benbanu ma a nyɛrɛtɛ la ka anu nasiyaya bɛrɛkɛ! Alla ya anu nabɔ Iyipiti a sɛnbɛ-bɛrɛbɛrɛ-wɛ la. 18A ya a munyu anu kɔrɔ wula-da-rakolɔn rɔ san bi-nani kɔrɔ. 19A ya sibolo wɔrɔnfila halaki Kenan nyamanɛ rɔ ka anuta dugi di ma benbanu ma. 20Wo bɛɛ mara san kɛmɛ nani ani san bi-loli (450) kɔrɔ. “Wo kɔma, Alla ya kɛlɛ-kurugbɛnu di anu ma ha Nɛbi Samuwɛlita wati rɔ. 21Kɔnɔ anu nɔrɔta mansaya-koe ma min kɛ, Alla ya Kisila dan Sɔli di anu ma ka bɔ Bɛnyamɛ bɔnsɔn rɔ alako wo ni ma anuna mansɛ la. A tora mansayɛ la san bi-nani kɔrɔ. 22Wota wati tenbinɛ, Alla ya Dawuda ma anuna mansɛ la. Alla ya kɛ le fɔ Mansa Dawudala ko la, a ko, ‘N bara a yen ko Yɛsila dan Dawuda le si n hɛnɛ kati! Wo le si n diyana koe bɛɛ kɛ.’ 23Alla ya lanyiri kiri ko Mansa Dawuda kegeyɛ do si ma Isirɛla mɔgɛnuna kisilɛ la. Ado Yisa le wo mɔgɛ la. 24Yanni Yisa ni na, Yɔni ya Isirɛla mɔgɛ bɛɛ kawandi ko anu ni tubi ka anu kɛ-nyanu yɛlɛman ka batasi. 25Ata wɔlɛ ye nala banna tumɛ min, ale Yɔni ya mɔgɛnu manyinika. A ko, ‘Wo miriya ko yon bi nde la? Wo ye kisilɛ min makɔnɔna, wo ma nde la de! Wo ye nala n kɔma. Ado hali ka wola sanbarɛ fulen a kian rɔ, nde ma kɛn ka wo ma.’ 26“Nba, n na kelen nyɔgɛ Isirɛla mɔgɛnu, Iburayima bɔnsɔnnu, wobɛ sibolo gbɛrɛ min bi Alla batola yan, Alla ya male sɔ ko wo ni a lɔn wo si kisi nya min. Ado bɛɛta sarakanɛ le wo la. 27Yerusalɛm kɛnu anubɛ nyɔ-kun-tiginu, anu ma Yisa lɔn anu kisilɛ la. Hali nɛbinuna kumɛnu, anu bi minnu karanna Sulen-Tele bɛɛ ma, anu ma wonu nya-yen. Woletɔ anu ya Yisa yiliki min kɛ, wo ya a ma, nɛbinuna kumɛnu bɔra a la. 28Iko a sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ nya min, anu ya wo bɛɛ ma le. Hali anu ma fɛɛ woo yen a faga koe la kɔnɔ anu diginta Pailɛti ma a faga koe ma. Anu ban ale Yisa fagala, mɔgɛnu ya a layigi ka a furi bɔ kɔlɔma ma ka a sa kanbɛ rɔ. 30Kɔnɔ Alla le ya a lawuli ka bɔ furinu tɛma. 31Anubɛ ala karan dan minnu bɔra Kalili sigisɔn rɔ ka ta Yerusalɛm, a ya tele siyaman kɛ wonu fɛ. Ado wonu denu bi sereyɛ bɔla Isirɛla mɔgɛnu ye kaka. 32“Ma ara na kibara-nyimɛ wo la wo ye. Alla ya lanyiri min kiri ma benbanu ye, 33a ara wo kɛ male, a bɔnsɔnnu ye kaka bawo Alla ya Yisa lawuli ka bɔ furinu tɛma. Iko a sɛbɛnɛ Yaburi kitabu fila nyɔgɛ rɔ nya min ko, ‘I mara nna dan la bi. N bara ma i Fa la.’ 34Alla ya a bɔ furinu tɛma alako a furi kana na tuli. Iko Alla ya a fɔ nya min, a ko, ‘N ya lanyiri sɛnimɛ minnu kiri Dawuda ye, n si wonu kiri wole ye.’ 35Iko a ya a fɔ Yaburi kan tina gbɛrɛ rɔ nya min, a ko, ‘I ti sɔn ila wɔli kɛla sɛnimɛ ni tuli.’ 36Dawuda ye a kɛndɛ la nun tumɛ min, a ya Alla sako kɛ. Wo kɔma, a fagara. Anu ya a togon a benbanu dafɛ. Ado a furi tulita nyɔ rɔ. 37Kɔnɔ Alla ya Yisa lawuli ka bɔ furinu tɛma. Wo ma tuli. 38“Nba, n na kelen nyɔgɛnu, wo dama ni a lɔn serr, ko Yisa si ke wo hakɛnu makotola. Musata tɔnnu ti ke wo bɔla wola hakɛ-yɔɔnyɛ rɔ. Wo ni a lɔn ko min bɛɛ dɛnkɛninyanɛ Yisa ma, wonu bara hɔrɔya hakɛ bɛɛ ma. 40Woletɔ wo ni a ma wo fɛrɛma. Nɛbinu ya min fɔ, wo kana ma wo la bawo a sɛbɛnɛ ko, 41‘Wole minnu bi nde, Alla mayɛlɛnna, wo si ko-makawanɛ yen ka faga don! N bi nala min mala wota wati kɛ rɔ, hali wo wa a lamɔɛn, wo ti la a la.’ ” 42Pɔli anubɛ Banabasi ye bɔla dina-bɔn la tumɛ min, mɔgɛnu ya anu madiya ko anu ni na tun Sulen-Tele wo kun sɛgi ka kumɛ wo donu fɔ anu ye tun. 43Mɔgɛnu bɔra ladɛn rɔ tumɛ min, Yahudiya anubɛ sibolo gbɛrɛ siyaman minnu bi Yahudiyanuna dina rɔ, wonu bilara Pɔli anubɛ Banabasi fɛ. Kilayɛnu ya anu makawandi ko anu ni to Allata hinɛ koe rɔ. 44Sulen-Tele wo kun sɛgi, soe wo mumɛ nara fɔ donu. Anu nara ka anu tole masɔ Mari wara-koe la. 45Yahudiyanu ya nyama yen tumɛ min, keliyɛ wulita anu na kati! Anu ya Pɔli manyini ka ala kumɛ bɛɛ masɔsɔ. 46Kɔnɔ Pɔli anubɛ Banabasi kumara yisi-latɛgɛ rɔ. Anu ko, “A fɛrɛ sa fɔ Allala kumɛ ni fɔ wole fɔlɔn ye. Kɔnɔ wo ara wo ban a la min kɛ, wo le ya a ragbɛ ma ye ko a ma bɛn wo ni habadan-nimayɛ sɔrɔn. Woletɔ ma ye nala wo bolokala ka ta sibolo gbɛrɛnu bara. 47Ado Mari ya min fɔ ma ye, wo le kɛ la. A ko, ‘N bara wo yabɔ alako wo ni ma waan la sibolo gbɛrɛnu ye. Ado duninya-mɔgɛ bɛɛ si nta kisi-koe lamɔɛn wole sebu la.’ ” 48Sibolo gbɛrɛnu ya wo lamɔɛn tumɛ min, anu sewara. Anu ya Marita kumɛ gbiliya kati! Minnu yabɔnɛ habadan-niyi-sɔrɔn-koe la, wonu dɛnkɛninyara Yisa ma. 49Marita kumɛ nyɛnsɛnta nyamanɛ wo mumɛ bɛɛ rɔ. 50Kɔnɔ Yahudiyanu ya nyɔ-mɔgɔ-banu natugu anu kan ma anubɛ sibolo-gbɛrɛkɛ-musu-tɔgɔlamɛ minnu bi Alla batola. Anu ya sɔnkɔ-sɔnkɔ lawuli Pɔli anubɛ Banabasi kan ma ha mɔgɛnu ya anu gben anuna nyamanɛ rɔ. 51Pɔli anubɛ Banabasi ya anu kian ragbɔngbɔn alako wo ni ma sereyɛ la anu kan ma. Wo kɔma, anu tara Aikoniyam soe burɔ. 52Kɔnɔ dɛnkɛninya-mɔgɛ minnu bɔ-san Antiyaki, wonu fara sewɛ anubɛ Allata Ni Sɛnimɛ la.


text: 1Yudafɔm cɛɛnkpiri n bo bu fere i ka Pɛntɛkoti n di cɛɛn, nyini saŋga ni, na Yesu susufɔm kɛrɛ atiɛn bu nɔɔ dika hɔrɛ kun. 2Kpeŋga na ba ti naŋmiɛ be ŋga aŋgoro n nu ka aŋuma bo i sukpiɛ faŋga su, na wɔ de sɔɔ n bo bu tana nu n kɛrɛ abara ayɛ. 3Dɔ na ba ŋu deke be ka sin taferema dɛɛ su, na wɔ sandi atantana bu kun kun n kɛrɛ tii su. 4Na Awiɛwiɛ Casi n awura bu kɛrɛ ŋu, na bu sujɔjɔ aniɛ barasu barasu bo Awiɛwiɛ Casi n ma bu koro jɔjɔ i. 5Tɔ, nyini saŋga, Yudafɔm bo bu soro Nyɛmɛ n atiɛn bu nɔɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, bu fiteeri durunya n awɔrɛ n kɛrɛ baari a, ka bu ba su Nyɛmɛ. 6Saŋga bo bu tiiri naŋmiɛ ni ŋga sɔ ni, na jama beberebe aba atiɛn bu nɔɔ, na jɔrɛ n amiɛ bu, dama bu kɛrɛ tiiri ka Yesu susufɔm ni sujɔjɔ bɛrɛ kun kun n kɛrɛ bo ba tiɛn bu nɔɔ n dɛɛ aniɛ nu. 7Na ba birisi na ba yo alekutura, na ba se ka, “Ahin minɛm kɛrɛ bo bu wo jɔjɔ su n ti Galilifɔm wɔ, 8ye i baari sɛ, ye bu sujɔjɔ, ye ya kun kun n kɛrɛ ti ka bu jɔjɔ ya dɛɛ aniɛm n a? 9Ya fite awɔrɛ barasu barasu kɛrɛ n nu wɔ, nbem fite Patiya, na nbem fite Mediya, na nbem fite Elam, na nbem fite Mesopotamiya, na nbem fite Yudiya, na nbem fite Kapadosiya, na nbem fite Pontusi ni Esiya, 10na nbem fite Firigiya, na nbem fite Pamfiliya, na nbem fite Ijipiti asiɛn n su, na nbem fite Libiya asiɛn bo i wo dodo Sirene miɛ kpiri n ni. Ya nbem gusu fite Roma miɛ kpiri n su wɔ. 11Ya nbem ti Yudafɔm, ni minɛm bo bu ti má Yudafɔm na ba kaaki bu wo ka bu ti Yudafɔm ni, ye ya nbem gusu fite Kereti asiɛn n su, na nbem fite Arabiya asiɛn n su, ama, ya kɛrɛ ti ka bu jɔjɔ ya dɛɛ aniɛm n nu wɔ, fa kɔ sakpakpam kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayo bu n su.” 12Na ba yo alekutura, ba si má kabo bu yo, na bu subisa bu ŋuŋu nu ka, “Ahin sa n bu la ka sɛ wɔ lɛɛ?” 13Ama, na bu nbem ayo Yesu susufɔm n anzasi, na ba se ka, “Ai, ba nu nzan abo wɔ.” 14Dɔ na Petoro ni i beŋgu buru ni kunm n ayasu ajina, na wɔ yɛ i konvi su ase jama n ka, “M lamɔkɔ Yudafɔm, ni ambɛrɛ kɛrɛ bo am wo Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, am so am sui nyunyumi na am ti deke n bo m sukan kere am ni. 15Ahin minɛm bo am sunsun ka ba nu nzan abo ni, ba nu má nzan, kisa ŋgarama kerefi ŋgɔna ye ya wo nu n a. 16Ama, nyini n bo am ti ka bu jɔjɔ aniɛ barasu barasu ni, i ti kabo Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Jowɛli yo jɔjɔɔri n wɔ lɛɛ, i ŋa, 17’Nyɛmɛ ŋa o, fa kɔ durunya n awieeri, m fá m Awiɛwiɛ n wura minɛm kɛrɛ ŋu. Na am nbaabiɛsɔm ni nbaabaram kán Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm, na am ngbɛfɛnɛm ŋú deke nbem nahɔrɛ su ka alɛlɛ nu, na am nkpiɛnkpiɛnm dá cin alɛlɛ. 18Nahɔrɛ, nzɛn cɛɛn n ba juuri, m fá m Awiɛwiɛ n wura m akɔɔm n ŋu, i bara ni i biɛsɔ kɛrɛ, na bu kán m nɔaniɛ n kere minɛ. 19Na m yó alekutura sam barasu barasu beberebe aŋgoro ni asiɛŋgu fɛn, na am ŋú mbunja, ni sin, ni ŋmisini bambaka. 20Na wiɛ n sí biri, na sara n káaki kɔkɔrɛ ka mbunja. Nyini sin, na Mibiɛ n cɛɛn bambaka n bo i la jirima n nyá ju. 21Nyini cɛɛn ni, sɔnɔ kɛrɛ bo i bo fereeri Mibiɛ n duma, i mi nyá tiide.’” 22Na Petoro ase bu ka, “Ambɛrɛ Yisarelifɔm, am so am sui na am ti fɛn. Nyɛmɛ akere am ka yiri sunmaari Yesu bo i fite Nazarɛti miɛ n nu n a. Nyini ti, ye i ma i yoori alekutura sam, ni sa ŋgbiŋgbirim am nu n a, kabo ambɛrɛ ni am tii si i ni. 23Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu, ye i du mɔ ciciiri ka i má am nya Yesu taraabiri a, ye am faari i wuraari minɛ tiɛm saa nu, ye bu kpamaari i baka jaanu n su kuunri i n a. 24Ama, na Nyɛmɛ ateŋge i afite i yiwee n nu, yiwee akoro ala má i yiko, dama i tiiri kekereke na yiwee koro kunma i. 25Dama Fɛmɛ Davidi yo jɔjɔɔri fa kɔ yiri Yesu ŋusu jɔrɛ, i ŋa, ‘Ma ŋu i ka Mibiɛ n wo m dɔ saŋga kɛrɛ, nyini dɛɛ ti, puitiripui koro yo má m. 26Nyini dɛɛ ti, m ahore ti daawa, na m jɔjɔ ni ahorejɔ, haari ni bo m bá wu ni, m la tama fa kɔ m ŋuniɛmbaa n su, 27dama wɔrɔ Nyɛmɛ, a yáki má m na m ka fuinm n nu, a yáki má na u dɛɛ amusuisufɔ casi ka mini sɔ wu kpɔrɔ. 28A kere m atin bo m fa na m nya ŋgɔɔ, na kabo a wo m dɔ ni, nyini má m la ahorejɔ nahɔrɛ su a.’ 29M ninbaam, m koro ka m se am nahɔrɛ su wɔ, fa kɔ ya na Fɛmɛ Davidi ŋusu jɔrɛ. I yo wuuri wɔ, na ba se i, i faŋkunma toko wo ya nu fɛn haari ni nyuma. 30I tiiri Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ n dɛɛ ti, na wɔ si ka Nyɛmɛ atan ndiɛ ka, i yí yiri Fɛmɛ Davidi busu nufɔm n nu kun, na i dí i fɛmɛya n kabo yiri Fɛmɛ Davidi yo tiiri barasu ni. 31Fɛmɛ Davidi du mɔ ŋuuri sa n bo Nyɛmɛ bá yo i ni, na wɔ jɔjɔ fa kɔ Kristo su, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni, ka i bá wu na i téŋge i yiwee nu, i ŋa, ‘Nyɛmɛ yáki má na i ka fuinm nu, na i ŋuniɛmbaa n kpɔ́rɔ.’ 32Yiri Yesu n ye Nyɛmɛ teŋgeeri i yiwee n nu a, na ya kɛrɛ aŋu i, ye ya sudi i daani a. 33I Si Nyɛmɛ ayɛ i su akɔ aŋgoro afa atana i saa fɔmbɔrɔ su, ye wɔ ma i Awiɛwiɛ Casi n bo wɔ se ka i fá ma i ni. Deke bo am aŋu i ni, ni deke n bo am ati i ni, yiri la Awiɛwiɛ Casi n bo i seeri ka i fá ma ya ni. 34Má Fɛmɛ Davidi ni i tii fun kɔɔri aŋgoro a, ama, na wɔ se ka, ‘Micɛra n ase m Mibiɛ n ka, “Bra, ba tana m saa fɔmbɔrɔ su fɛn, 35haari m bá ma a kunma u kpɔfɔm.”‘ “ 36Na Petoro akaaki ase ka, “I ti ye ni ka Yisarelifɔm kɛrɛ si ka, yiri Yesu n bo ambɛrɛ yo kpamaari i baka jaanu n su n ye Nyɛmɛ afa i ayo Mibiɛ n ni Kristo, ya Tiidefɔ n a.” 37Saŋga bo minɛm n tiiri ahin jɔrɛ n sɔ ni, na bu ahore asaaki agaya, na ba bisa Petoro ni Yesu jaramasa nyiŋgam n ka, “Ya ninbaam, ye ya yo sɛ wɔ?” 38Na Petoro ase bu ka, “Am kaaki am wo, na ya bíɛ am kun kun kɛrɛ Nyɛmɛ nzue, Yesu Kristo dɛɛ duma n nu, na Nyɛmɛ fá am satiɛ ce am, na i fá Awiɛwiɛ Casi n ce am. 39Dama Nyɛmɛ yo seeri ka i fá Awiɛwiɛ Casi n ma ambɛrɛ ni am busu nufɔm, ni minɛm bo bu wo dede ni, ni minɛm kɛrɛ bo ya Micɛra Nyɛmɛ n fere bu ka bu bra yiri ni i tii dɔ n wɔ.” 40Na Petoro ajɔjɔ jɔrɛ beberebe atu bu fɔ ni anyumboro su, i ŋa, “Am yi am ŋu fite suicin n bo Nyɛmɛ bá fa cin ahin nyumafɔ satiɛyofɔm n nu.” 41Na bu dɔŋgu ayo i nɔaniɛ n yarada, na ba biɛ bu Nyɛmɛ nzue, nyini cɛɛn ni, na ba nya minɛ, ba yo ka akpii nsan abuka bu ŋu su. 42Na bu nyunu aboro ka bu sɔnsɔn Yesu jaramasam kereewam ni, na bu kɛrɛ ayo anɔɔkun, na bu susaŋga di diire, na bu susaŋga sere Nyɛmɛ. 43Na Nyɛmɛ ama Yesu jaramasam n ayo alekutura sam barasu barasu beberebe, na sɔnɔ kɛrɛ asoro Nyɛmɛ. 44Na yaradayofɔm n ayo deke kɛrɛ ni anɔɔsɛ, na ba soro su ka, deke kɛrɛ bo bu la i n ti bu kɛrɛ dɛɛ wɔ. 45Bu tɔ bu neŋge kɛrɛ bo bu la i wɔ, na bu kpaaki ŋwaa n nu, na bo bu la má be n kɛrɛ nya be. 46Cɛɛn n kɛrɛ cɛɛn, bu ba tiɛn bu nɔɔ Nyɛmɛ Sereebiri Awuru n nu wɔ, na bu nati sutiɛn bu nɔɔ awuru awurum nu, na bu saŋga di diire ni ahorejɔ, ni bu kunnu fofoe, 47na bu sukansi Nyɛmɛ, na minɛm akoro bu jɔrɛ. Na cɛɛn kɛrɛ cɛɛn na bu sunya minɛm bo Nyɛmɛ ma bu anya tiide n abuka bu ŋu su.


text: 1«Ala la Mansaya be le í xo xarafa tan na kuwo, men tunnu kilita maaɲoya la. I x'e la lanpolu ta, x'e be taxala maaɲoxe kunbenna. 2Luulu tunnu mu hakilintanŋolu ti, luulu dolu mu hakilimalu ti. 3Hakilintanŋolu x'e la lanpolu ta taxanin, bari i man tulu ta i bulu. 4Hakilimalu x'e la lanpolu nin i la tulufelu ta taxanin. 5Maaɲoxe meta a man na. I bee gingonta, wo xo i sinnoxota. 6«Dugutala ma, xuurexanŋo bota xo: “Maaɲoxe fele, alu bo x'a kunben.” 7Wo xarafalu bee wulita x'e la lanpolu toben. 8Hakilintanŋolu xo hakilimalu ɲen xo: “Alu tulo dondin di n ma, n na lanpolu be ŋinin xa sa.” 9Hakilimalu x'e jaabi xo: “Ayi, tulu nte ntelu kun, men si n bee bo. Alu me taxa fiirilalu bata, xa tulo do san alu fannu ɲen.” 10I taxaninma tulu san dula, maaɲoxe nata fo i xo. Luulo men tunnu be tobennin, a nin wolu dunta maaɲoya bunba xono. I dunŋo xo, da taxunta. 11Wo xo, xarafa tolu nata xa feten xo: “Marigi, marigi, da yele n ɲa!” 12Bari a x'e jaabi xo: “Tonɲa la, ń b'a fola alu ɲen xo ń man alu lon.” 13Isa xo: “Wo to, alu hakili soto, bawo alu man wo lunŋo nin a waxato lon”.» 14«A si ke í xo xe do, men tun xa xan xa taxama. A taxato x'a la jonŋolu kili, x'a la naafulo xarifa i ma. 15A xa talan xaaliso doronme luulu xarifa do ma, xa fula xarifa do ma, xa kilin xarifa do ma. A xa bee ta xarifa i ma, x'a la bee la sinŋo xan. Wo keninma, a taxata a la taxamo la. 16Wo no bee to, men xa luulo soto, a taxata jaago ke wo la, xa luulu xote soto x'a kafu wo ma. 17Wo ɲa ma, fula sotobaxo du xa jaago ke a ta la, xa fula kafu a la fulo ma. 18Bari men xa kilin soto, wo taxata dinxo jaga, x'a marigi la xaaliso dugu je. 19«A meta, wo xo, jon innu marigi nata. A nin jonŋolu xa jaate bo. 20Talanluulutigo nin a la talanŋolu x'é sodun a la, a xo: “Ń marigi, í xa talan luulu le xarifa ń ma; a fele ń xa talan luulu xote soto x'a kafu wo ma.” 21A marigi xo a ɲen xo: “Wo benta, í keta jon beto nin lannayamoxo ti. Í keta lannayamoxo ti kundinŋolu to, ń si kubalu xarifa í ma. Na, n xa ɲaxali i ɲoxo fe.” 22Talanfulatigo du x'é sodun a la x'a fo a ɲen xo: “Ń marigi, í xa talan fula le xarifa ń ma; fula xote felenti, ń xa mennu soto.” 23A marigi xo a ɲen xo: “Wo benta, í keta jon beto nin lannayamoxo ti. Í keta lannayamoxo ti kundinŋolu to, ń si kubalu xarifa í ma. Na, n xa ɲaxali i ɲoxo fe.” 24Wo xo, talankilintigo x'é sodun a la x'a fo xo: “Ń marigi, nte tun x'a lon xo í la kuwo xa xole. Í man lanni ke jan men, í si tegelo ke non. Í man sarili ke jan men, í si xalo ke non. 25Nte silata, ń taxata í la xaaliso dugu duguxulo xoto. Í la xaaliso fele.” 26A marigi x'a jaabi xo: “Jon jaxu in, salabaxantun in! Í tun x'a lon xo ń man lanni ke jan men, ń si tegelo ke non, ń man sarili ke jan men, ń si xalo ke non. 27Í tun xa xan xa ń na xaaliso bula bangi la, walasa ń koppaninŋo xa ń na xaaliso nin a tono ta. 28Alu talan kilin in muta a la. Tanŋo be men bulu, alu a di wo ma.” 29Fen be men bulu, do si di wo ma, kiika si ke a kun; bari fen nte men bulu, haali dondinŋo men b'a bulu, wo si muta a la. 30Alu ɲin jon nafantan in fili banto to, dibo to. Xaso nin dafatakinŋo si ke non.» 31«Nin Moxo Dinxe be nala a la nooro xono lunŋo men, anin a la melekiyolu bee, a s'í sigi a la nooro mansasigilanŋo xan. 32Siyalu bee si kamari a ɲa xoto. A s'i bo i ɲoxo to í xo negaanila si saaxolu nin balu bo i ɲoxo to ɲa men. 33A si saaxolu ke a kininbulo xoto, xa balu ke a numanbulo xoto. 34Mansaxe woman in si a fo a kininbulu xoto talu ɲen xo: “Alu na, ate mennu xa ń Fa la duwawo soto. Ala la Mansaya fele, men tobenta alu ɲen kabirin duniya da tumo, alu a ta. 35Bawo xonxo tun be ń na, alu xa domolo di ń ma; mindoxo tun be ń na, alu xa jiyo di ń ma. Ń tun be luntanɲa la, alu xa ń jigiya. 36Feeto tun be ń na, alu xa ń feetofata. Ń tun man kende, alu taxata ń dulakulon. Ń tun be kaso la, alu taxata ń je. 37Moxo tilinninŋolu woman innu si a jaabi xo: “Marigi, n x'é xonxoto je min, walla í mindoxoto, nin n xa domolo di í ma, xa jiyo di í ma? 38N x'é luntanma je tuma joman nin n x'é jigiya? N x'é feetoto je tuma joman nin n x'é feetofata? 39N x'é jangaruto je tuma joman, walla x'é je kaso la nin n taxata í je?” 40Mansaxe s'i jaabi xo: “Tonɲa la, ń b'a fola alu ɲen xo sinɲa wo sinɲa, nin alu xa wo kuwolu ke nte badinŋolu to doxomandin kilin ɲen, alu x'a ke nte le ɲen.” 41«Wo xo, mennu b'a numanbulo xoto, a si a fo wolu ɲen xo: “Alu i soobo ń na, dangato innu. Alu taxa ta sabalo to, men tobenta Sentane nin a la melekiyolu xanma. 42Bawo xonxo tun be ń na, alu man domoli di ń ma; mindoxo tun be ń na, alu man ji di ń ma. 43Ń tun luntanŋo mu, alu man ń jigiya. Feeto tun be ń na, alu man ń feetofata. Ń tun man kende, ń tun be kaso la, alu man na ń je.” 44Wo dulu si a jaabi xo: “Marigi, n x'é xonxoto je min, walla í mindoxoto, walla í luntanma, walla í feetoto, walla í jangaruto, walla í be kaso la, nin n man í deema?” 45A s'i jaabi xo: “Tonɲa la, ń b'a fola alu ɲen xo, tuma wo tuma, nin alu man wo kuwolu ke ɲin doxomandin innu to kilin ɲen, a be í xo alu man a ke nte le ɲen.” 46Wolu si taxa ɲaani banbalo to, bari moxo tilinninŋolu si taxa nilamaya banbalo to.»


text: 1Tɔ, am bita koro atin na am koro am beŋgu ni anyumboro, na am kpini Awiɛwiɛ Casi n aceerim busu, maala bo i ma am koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni. 2Dama bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasu n jɔjɔ má adamandem dɔ, ama, i jɔjɔ Nyɛmɛ dɔ a. Nahɔrɛ, be koro ti má kabo i sujɔjɔ n bu, dama Awiɛwiɛ Casi n dɛɛ yiko n nu ye i jɔjɔ asiri nu jɔrɛm a. 3Ama, sɔnɔ bo i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, i jɔjɔ ma minɛm wɔ, na i buka bu na bu nya faŋga buka su, na i ma bu ahoresi, na i kaaki ma bu ahoreda. 4Sɔnɔ bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasu n buka má be, i buka yiri ni i tii ŋgumi wɔ. Ama, bo i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, yiri buka Kristo jama n wɔ, na i nya faŋga buka su. 5Tɔ, nzɛn má am kɛrɛ koro jɔjɔ aniɛ barasu barasu, má i yo m fiɛ. Ama, bo i yo m fiɛ kɔ tara i kɛrɛ n la ka, am koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm. Sɔnɔ bo i kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm n tara bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasum ni, má ka be akoro akere nyini aniɛ barasu barasum bu, na i buka Kristo jama n na i nya faŋga. 6M ninbaam, nzɛn kisa na m baari am dɔ, na m jɔjɔɔri aniɛ barasu barasum, nzu kpɛrɛ ye am nyá i a? Ai, am nyá má kpɛrɛ be. Má ka ma kan sa bo Nyɛmɛ ayi i akere m n ama am, wara m kan si jɔrɛ be kere am, wara m kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere am, wara m kan kereewa bo i fite Awiɛwiɛ Casi n dɔ kere am. 7Sɔ ye i ti a, nzɛn be fitaari tere, wara be bo biɛku, na wɔ tɔ má su, bu yo sɛ koro di jue soro su a? 8Bekun nzɛn be kaanri luɛ awiɛ, na wɔ sun má kabo luɛ awiɛ sun ni, bu yo sɛ koro cici luɛ a? 9I ti sɔ ɔ lɛɛ, ambɛrɛ mmɔɔ dɔ, nzɛn am jɔjɔ aniɛ barasu, na i la má bu, minɛ yo sɛ koro si kabo am suse n a? I ti ka am sujɔjɔ gɔ nzue awa sin wɔ lɛɛ. 10Daanfiɛ aniɛ barasu barasum sunnu durunya n nu, i gusu be wo má bɛrɛ bo i la má bu, i kɛrɛ la bu. 11Tɔ, nyini ti, nzɛn be jɔjɔ aniɛ be na m ti má i, m ti daanfiɛ barasu be wɔ lɛɛ i mi dɔ, ye i gusu ti daanfiɛ barasu be wɔ lɛɛ m dɔ. 12Kabo am nyunu aboro ka am nyá Awiɛwiɛ Casi n aceerim ni, am boro am nyi ni aceerim bo bu koro buka Kristo jama n na i nya faŋga buka su. 13Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ aniɛ barasu barasum, i ti ye ni ka i sere Nyɛmɛ na i ma i aceeri n bo i koro yi i bu kere minɛm ni. 14Dama saŋga kɛrɛ bo m sere Nyɛmɛ na m sere aniɛ barasu barasu be nu, m awiɛwiɛ susere Nyɛmɛ a, ama, m ti má i bu m sunsunni nu. 15Nyini ti, deke bo i ti ye ni ka m yo la ka, m sere Nyɛmɛ fite m awiɛwiɛ nu wɔ, na m kaaki sere i fite m sunsunni nu, na m di jue fite m awiɛwiɛ nu kansi Nyɛmɛ, na m kaaki di jue fite m sunsunni nu kansi Nyɛmɛ. 16Nzɛn a sukansi Nyɛmɛ na i fite u awiɛwiɛ nu, na be wo u bi bo i nya si má Nyɛmɛ atin ni, i mi yo sɛ koro ti u nyɛmɛsere n bu a, na i soro su se ka, “Ami” a? 17Haari nzɛn u nyɛmɛsere ti kpa, i buka má yiri n bo i ti má i bu ni. 18M da Nyɛmɛ asi ka m jɔjɔ aniɛ barasu barasum tara am kɛrɛ. 19Ama, nzɛn m ni Kristo jama n aba atiɛn ya nɔɔ susu Nyɛmɛ, na m jɔjɔɔri jɔrɛ kaan bo i fite m sunsunni nu, na bu tiiri i bu, i tara bo m jɔjɔ jɔrɛ beberebe aniɛ barasu nu ni. 20M ninbaam, má am sunsun kabo nbaatumam sunsun ni, ama, fa kɔ satiɛyo dika, am yo kabo nbaatumam yo ni, na am ma am sunsunni ti kabo anyunutifɔm dɛɛ ti ni. 21Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n nu ka, Micɛra n ŋa, “M fá minɛm bo bu jɔjɔ daanfiɛ aniɛ barasu barasum na m má bu jɔjɔ m tiɛŋgu minɛm dɔ. Ama, haari ni nyini n kɛrɛ mmɔɔ, bu dé má m nɔaniɛ ni.” 22Nyini ti, aniɛ barasu barasum jɔjɔɔwa n kere minɛm bo ba nya yo má Kristo yarada ni nyaari a, má bo ba yo yarada ni. Na bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, bu kere bo ba yo yarada ni nyaari a, má bo bu yo má yarada ni. 23Nyini ti, nzɛn ambɛrɛ Kristo jama n atiɛn am nɔɔ, na am kɛrɛ sujɔjɔ aniɛ barasu barasum, na bo bu nya si má Nyɛmɛ atin ni, wara bo bu nya yo má yarada wuraari am nu, bu sé ka am nyunu akan am wɔ, má sɔ? 24Ama, nzɛn am atiɛn am nɔɔ, na am kɛrɛ sukan Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, na bo i nya si má Nyɛmɛ atin ni, wara, bo i ti má yaradayofɔ aba awura am nu, na i ti kabo sɔnɔ kɛrɛ sujɔjɔ ni, i mi n sunsunni nu kere i ka i ti satiɛyofɔ ɔ, na Nyɛmɛ nɔaniɛ n di i jɔrɛ jaraki i. 25Nyini ma i mi n kan asiri jɔrɛ kɛrɛ bo i wo i ahore su n fite fofoe nu a, na i kutu i jaa su, na i kansi Nyɛmɛ, na i se ka, “Nyɛmɛ wo am dɔ nahɔrɛ su.” 26Tɔ, m ninbaam, nzu deke ye i ti ye ni ka am yo i a? Deke bo m koro ka m kan kere am la ka, nzɛn am ba tiɛn am nɔɔ, na be la jue bo i di, wara be la kereewa be bo i kere, wara be la sayikereewa bo i fite Nyɛmɛ dɔ, wara be la aniɛ barasu be bo i jɔjɔ, wara be yi aniɛ jɔjɔɔwa n bu kere am, deke n kɛrɛ bo am yo i ni, am yo i na i buka Kristo jama ni, na i nya faŋga buka su. 27Nzɛn nbem ba sujɔjɔ aniɛ barasu barasum, i ni i agaya kɛrɛ, bu yo minɛ nnyɔ, wara minɛ nsan, má bu tara sɔ. Bu ŋa bu jɔjɔ, bu jɔjɔ kun kun, i ti ye ni ka be gusu kaaki yi i bu kere am. 28Ama, nzɛn be koro kaaki yi má i bu kere má am, i ti ye ni ka i mi n bo i sujɔjɔ aniɛ barasu barasum n mɔ i nɔɔ Kristo jamam nu, na i jɔjɔ ma i ŋu ni Nyɛmɛ. 29Minɛm bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm ni, i ti ye ni ka bu minɛ nnyɔ wara bu minɛ nsan jɔjɔ a, na nyiŋgam bo ba ka n fiiti i nu. 30Nzɛn be sujɔjɔ, na Nyɛmɛ ayi deke be akere sɔnɔ nyiŋga, i ti ye ni ka sɔnɔ n bo i du mɔ sujɔjɔ n mɔ i nɔɔ, na yiri n bo Nyɛmɛ ayi deke be akere i n jɔjɔ. 31Dama am kɛrɛ koro kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kun kun kere am beŋgu wɔ, adena am kɛrɛ sɔnsɔn deke be nu, na i ma am ahoresi. 32I ti ye ni ka bo bu kan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm n kɛrɛ la tarabuŋu fa kɔ bu Nyɛmɛ nɔaniɛ n kan su. 33Dama Nyɛmɛ ti má bo i fa kpakpaakinu ba i minɛm dɔ, ama, i ma bu la tanalaifiɛ wɔ. I ti sɔ ɔ lɛɛ, Kristo jama n kɛrɛ nu, 34nzɛn am ba tiɛɛnri am nɔɔ, i ti ye ni ka nbaram mɔ bu nɔɔ, bu la má atin ka bu jɔjɔ. Ama, wɔ yo daka ka bu yo bu ŋu bɛnlɛ, na bu su kabo nɔaniɛ kpamaawa n kere n su. 35Nzɛn bu koro ka bu bisa jɔrɛ be, i ti ye ni ka bu bisa bu hunm awuru, dama i ti nyinsɛ wɔ ka bara jɔjɔ Kristo jama n nu. 36Nyɛmɛ nɔaniɛ n du mɔ fite ambɛrɛ dɔ a, nzɛn sɛ? Wara ambɛrɛ ŋgumi ade Nyɛmɛ nɔaniɛ n a? 37Nzɛn be sunsun ka i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ, wara i sunsun ka i si Awiɛwiɛ Casi n aceerim jɔrɛ, i ti ye ni ka i mi si tenle su ka ahin nɔaniɛ n bo m sukɛrɛ ma am ni, i ti Mibiɛ n dɛɛ nɔaniɛ maawa a. 38Nzɛn be wo am nu, na i de má ahin jɔrɛ n bo m sukɛrɛ ma am ni, ambɛrɛ mmɔɔ bu i mi ŋgbɛɛn. 39Nyini ti, m ninbaam, i ti ye ni ka am boro am nyi na am sukan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm, na má am kanda minɛm ka má bu jɔjɔ aniɛ barasu barasum ni. 40Na am yo deke kɛrɛ nyunyumi na i kɔ atin su.


text: 1Ambɛrɛ gusu bo am ti mibiɛm ni, am yo am akɔɔm kpa, na am yo deke bo i ti ye ni ka am yo ma bu ni, dama am si ka am gusu la am Mibiɛ n bo i wo aŋgoro. 2Am susere Nyɛmɛ saŋga kɛrɛ ni anyumboro, má am fa am ŋu ji, am suda i asi. 3Nzɛn am sere Nyɛmɛ, am sere ma ya gusu, na Nyɛmɛ teke atin ma ya na ya kan labari kpa n fa kɔ Kristo jɔrɛ n bo i yo wo fiɛɛwa nu n kere minɛm. Dama labari kpa n dɛɛ jɔrɛ ti, ye m wo dansaraka nu n a. 4Am sere Nyɛmɛ ma m, na i jina m sin na m koro kan labari kpa n kabo i ti ye ni ka m yi i bu nyunyumi kere minɛm na bu ti i bu. 5Am fa ŋgɔnlɛ na am si kabo am wo fa kɔ minɛm bo bu ti má Kristofɔm dɔ. Saŋga kɛrɛ bo am nya atin, am fa yo sakpa, kabo i ti ye ni ka am yo ni. Má am saaki am saŋga n bo am la i ni. 6Saŋga kɛrɛ bo am ŋa am jɔjɔ minɛm dɔ, am ma am nɔaniɛ fite kpa na i yo bu fiɛfiɛ, na am si kabo am bɔ sɔnɔ kɛrɛ nu barasu. 7Ya niwa Tikikusi bá kan m ŋusu jɔrɛ kɛrɛ kere am. Yiri ye ya koro i agaya, i bita nahɔrɛ fa kɔ i juma su, i ti ya lamɔkɔ akɔɔ ɔ, fa kɔ Mibiɛ n juma n su. 8Nyini ti, ye m susunma i am dɔ n a, ka i ba kan kere am kabo ya kɛrɛ ti barasu, na am ahore si. 9I ni Onisimɔ suba a. Yiri mmɔɔ ti ya niwa bo ya koro i wɔ, i bita nahɔrɛ fa kɔ i juma su, i ti am be wɔ. Bu bá kan deke kɛrɛ bo i suyo fɛn kere am. 10Arisitakusi bo m ni yiri kɛrɛ wo dansaraka nu fɛn ni, bisa am kɛrɛ dɔŋgu. Banabasi niɛma Marako gusu bisa am kɛrɛ dɔŋgu. Ma du mɔ ase am kabo am yo barasu, ka i baari, am de i ni am saa nnyɔ. 11Yesu n bo bu kaaki fere i ka Jusitosi n gusu bisa am kɛrɛ dɔŋgu. Bɛrɛ minɛ nsan n ŋgumi ti m lamɔkɔ Yudafɔm bo ba yo yarada, na m ni bɛrɛ saŋga yo Nyɛmɛ fɛmɛya n nu juma n a. Bu ti minɛm bo bu ma m ahoresi. 12Ipafarasi gusu bo i ti am be na i ti Kristo akɔɔ n bisa am dɔŋgu. Saŋga kɛrɛ i sere Nyɛmɛ ni anyumboro ma am wɔ, adena am la jinakunsu na am su Nyɛmɛ ni nahɔrɛ, na am yarada yo biiwa, na am de i nɔaniɛ ni kabo Nyɛmɛ koro n kɛrɛ. 13Mini mmɔɔ ni m tii koro di i daani, kabo i yi anyumboro yo juma ma ambɛrɛ, ni Lawodikayafɔm, ni Hɛrapolisifɔm barasu. 14Luka bo ya koro i na i ti dɔkɔtiɛ ni, i ni Demasi kɛrɛ bisa am dɔŋgu. 15Am bisa ya ninbaam kɛrɛ bo bu wo Lawodikaya ni, ni Nimfa, ni Kristo jama n kɛrɛ bo bu nati tiɛn bu nɔɔ i dika n dɔŋgu. 16Nzɛn am kaanri ahin kadasi n wieeri, am yo aniɛ na am fa ma Lawodikayafɔm na bu gusu kan i. Na am boro am nyi na am gusu kan m kadasi n bo bɛrɛ Lawodikayafɔm fa ma am ni. 17Am se Akipusi ka i boro i nyi, na i yo juma n bo Mibiɛ n fa maari i ni, na i wie i. 18Mini Pɔɔlu ni m tii sufa m saa sukɛrɛ ahin kɛrɛɛwa n bisa am dɔŋgu a. Má am ma am wara fi ka m wo dansaraka nu wɔ. Nyɛmɛ buka am kɛrɛ


text: 1Nba, a ara to nun tele kelen yanni Kanan-Ko-Ladiyɛ ni ke. Yisa ya a lɔn ko ala wati ara ke ka bɔ duninya rɔ ka sɛgi a Fa Alla warɛ. Atɛ ye minnu na duninya rɔ, wonu di a ye. Ado wonu di a ye ka a dan natenbi. 2Nba, Setanɛ ara ban Yisa maburi-koe donna Saimonna dan Yudasi Yisikariyɔti yisi rɔ nun. Yisa ya a lɔn ko a Fa ara sɛnbɛ-kanbalinɛ di a ma nun. A ya a lɔn fanan ko a bɔra a Fa Alla wara ado a ye nala sɛgila nyɔ le tun. Nba, anubɛ ala karan dannu bi fen dɔn la tumɛ min, Yisa ya a lasɔ ka bɔ tebulu wara la. A ya ala duruku-ba bɔ a kan na ka fanɛ kiri a bu tɛma. 5A ya yi kɛ panɛ rɔ. A wulita ala karan dannu kian makula. Fanɛ min kirinɛ a bu tɛma wo la, a ya anu kian mafiran wo la. 6A ke Saimon Pita ma, wo ya a fɔ Yisa ye ko, “Mari, i ye nala n kian makula?” 7Yisa ya a yabi ko, “N bi min kɛla, i ma wo lɔn kaka kɔnɔ tɔ-a-la, i si na a lɔn.” 8Pita ya a gbɛ a ye, a ko, “N fa, wo ti ma! N ti sɔn ile ni n kian maku mumɛ!” Yisa ya a yabi ko, “Ni n ma i kian maku, i ti ma nna karan dan la tun!” 9Saimon Pita ya a yabi ko, “Nba, Mari, i kana n kian dɔrɔn maku worɔ! I ni n bole anubɛ n kunyɛ fanan ku!” 10Yisa ko, “Ni minnu bara bɔ ku kɛ tinɛ, hali a ma a ku tun! Wo makoe ye min na dɔrɔn, fɔ kin-maku-koe. Wole nna karan dannu, wo dama sɛninyanɛ fɔ mɔgɔ kelen.” ( 11Yisa ara a lɔn nun min si na a maburi. Woletɔ a ko, “Wo dama sɛninyanɛ fɔ mɔgɔ kelen.”) 12Yisa banta anu kian makula tumɛ min, a ya ala duruku-ba don a kan na tun ka ta sigi a gbɛ rɔ tebulu dafɛ. A ya anu manyinika ko, “N bara min ma kɛ la, wo ara wo hɛnkili sɔrɔn wo ma, wa? 13Wo ye n kelela ko karan-mɔgɔ anubɛ Mari. Wo fɔɛ bɛnta bawo wo le nde la. 14Wota Mari anubɛ wola karan-mɔgɔ le nde la. Nba, nde ara wo kian maku. Wole fanan ni wo nyɔgɔn kian maku. 15N bara min ma wo ye kɛ la, wo si a yira ko wo ni wo nyɔgɔn ma wo nyɔgɔn ye. 16N bi tonyɛ fɔla wo ye, yɔɔn ma tenbi a tigi la. Kilayɛ ma tenbi a sɔlɛ la. 17Nba kaka, wo ara tonyɛ kɛ lɔn min kɛ, ni wo tora a kɛla, wo si ma mɔgɔ-sewanɛ la! 18“N sa kɛ bɛɛ fɔla wo damasi ma. N bara minnu yabɔ, n ya wonu lɔn. Kɔnɔ min sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ, fɔ wo ni bɔ a la. A sɛbɛnɛ ko, ‘Mabɛ min bara ma bole layigi miran kelan rɔ, wo ara a kan-kɔ sɔ n na.’ 19Yanni kɛ wati ni ke tumɛ min, n bi kɛ fɔla wo ye, woletɔ a wa ke tumɛ min, wo si la a la ko, ‘Ale, wo mɔgɛ le nde la.’ 20“N bi tonyɛ fɔla wo ye, min ba nna kilayɛ rabira, wo ara nde fanan rabira. Min ba nde rabira, wo ara wo rabira min ya n sɔ.” 21Yisa banta kɛ fɔla tumɛ min, a yisi ya a tɔrɔ bɛrɛkɛ! A kumara ka a gbɛ ko, “N bi tonyɛ le fɔla wo ye, mɔgɔ kelen bi wo tɛma min si n don n yogenu bolo tɔ serr!” 22Karan dannu kɔndɔfilita ka anu nyɔgɔn mafɛlɛn, ni a ye wo fɔla minna ko la. 23Yisa ya ala karan dan min keni bɛrɛkɛ, wo siginɛ Yisa dafɛ. 24Saimon Pita ya a yɛ keri wo ye ko, “A manyinika ni a ye min ma.” 25Woletɔ karan dan wo ya a gbɛrɛn Yisa ma ka a manyinika ko, “Mari, i ye yon ma?” 26Yisa ya a yabi ko, “N ba min dɔgɔma, ale le wo la.” Woletɔ a ya dɔgɔma di Saimonla dan Yudasi Yisikariyɔti ma. 27Yudasi ya dɔgɔma wo bira nya min wo, Setanɛ donta a yisi rɔ. Yisa ya a fɔ a ye ko, “A fɛrɛ sa, i ye min kɛla, wo kɛ tiriya!” ( 28Yisa ya min fɔ a ye, karan dan toe wonu fenfen ma wo nya-yen. 29Yudasi ye wodi-bɔrɛ marala nun min kɛ, karan dan donu ya anu miri ko Yisa ara a fɔ a ye ko a ni ta dɔn-fan san anu ye ladiyɛla ko la. Ni wo ma, a ara a fɔ a ye ko a ni fan do di bolo-kolɔnnu ma.) 30Yudasi ya dɔgɔma bira. A bɔra tiriya! Ado suyi ara ke nun. 31Yudasi tara tumɛ min, Yisa ko, “Nde, Hadama dan ta gbiliyɛ ara bɔ gbɛ rɔ. Ado Allala gbiliyɛ ara bɔ gbɛ rɔ ale baraka rɔ kaka! 32Ni Allala gbiliyɛ ara bɔ gbɛ rɔ nde baraka rɔ, wo kɔma, Alla nyɛrɛ si nde, Hadama dan ta gbiliyɛ labɔ gbɛ rɔ. Ado a si wo ma kelenna! 33“Nna dannu, n sa mɛla wo fɛ tun wati-yan. Wo si n nyini kɔnɔ iko n ya min fɔ Yahudiyanuna kun tiginu ye, n bi wo le fɔla wo ye ko, ‘N bi tala kan min, wo ti ke tala nyɔ.’ 34“N bara tɔn kurɛ di wo ma ko wo ni wo nyɔgɔn keni. Wo ni wo nyɔgɔn keni iko n bara wo keni nya min. 35Ni keninteyɛ ye wo nyɔgɔn tɛma, mɔgɛ bɛɛ si a lɔn worɔ ko nna karan dannu le wole la.” 36Saimon Pita ya Yisa manyinika ko, “I ye tala mi?” Yisa ya a yabi ko, “N bi tala kan min, i ti ke bilala n fɛ nyɔ kaka kɔnɔ wati do, i si bila n fɛ.” 37Pita ya a manyinika tun ko, “Mari, nfenna n ti ke bilala i fɛ kaka? N tabɛnnɛ hali ka faga ila ko la!” 38Yisa ya a yabi ko, “I rabɛnnɛ ka faga nna ko la, wa? N bi tonyɛ fɔla i ye, yanni dondɔn ni keke sina sɔgɔma, i si a fɔ kinyama sawa ko i ma n lɔn.”


text: 1Wo kɔma, n ya Arinyɛnɛ dɛ lakanɛ yen ko-rayirɛ rɔ. N ya kuman kan min namɔɛn fɔlɔn, min manɛ iko buru-fɛ-kan, wo ya a fɔ n ye ko, “Yɛlɛ yan tɔ. Koe minnu si na ma yarɔ, n ni wonu yira i la.” 2Tiriyante wo rɔ, Allala Ni Sɛnimɛ tara n na sɛnbɛ la. Mansaya-sigi-fan ye Arinyɛni tɔ nyɔ, mɔgɛ do mayiginɛ a rɔ. 3A yakɔrɛ ye malan-malanna iko kuru-da-gbɛlɛ minnu tɔgɔ yasipa anubɛ karinɛliyan. San-duri ye mansaya-sigi-fan wola foolɛ bɛɛ rɔ. Wo mafɛlɛn-nya manɛ iko kuru-da-gbɛlɛ min tɔgɔ ɛmarɔdi. 4Mansaya-sigi-fen mogan-ni-nani ye mansaya-sigi-fen kelan wola foolɛ rɔ. Kɛmɔgɔ mogan-ni-nani mayiginɛ wonu tɔ. Anu fɛrɛya-bɔnɛ kura-gbɛ la. Sɛnɛ-mansaya-fulɛ ye anu salɛnu na. 5Banda-nyin-masɔgɛ anubɛ banda-tugu-kan anubɛ san-sɛrɛn-kan ye bɔla mansaya-sigi-fan wo rɔ min bi anu tɛma. Ta-mɛlɛn wɔrɔnfilɛ ye malanna mansaya-sigi-fan wo yakɔrɔ fanan. Allata Ni wɔrɔnfilɛ le wonu na. 6Fan do ye mansaya-sigi-fan wo yakɔrɔ min manɛ iko dalɛ. Wo gbɛnɛ iko kuru-da-gbɛlɛ. Dali-fen nani ye mansaya-sigi-fan tɔnkɔn nani bɛɛ rɔ. Anu yarɔ anubɛ anu kɔma, ya gbansan! 7Dali-fen fɔlɛ manɛ iko yarɛ. A fila nyɔgɛ manɛ iko turɛ. A sawa nyɔgɛ manɛ iko hadama-dan-yakɔrɛ. A nani nyɔgɛ manɛ iko bibi min kanban lafulennɛ. 8Kanban wɔrɔ ye dali-fen nani wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ ma. Anu kanban bɛɛ fanɛ yɛnu na. Anu ti bandan bɛti bɔla su-ni-tele. Anu bi a fɔla ko, “Sɛnima, sɛnima, sɛnima, Mari Alla, sɛnbɛ-bɛɛ-tigi le. A ye nyɔ kebi fɔlɔ, a ye nyɔ kaka, ado a ye nyɔ habadan!” 9Dali-fen nani wonu bi tola bonyɛ anubɛ gbiliyɛ anubɛ baraka-bira-bɛtinu bɔla a ye tumɛ bɛɛ, ale min mayiginɛ mansaya-sigi-fan rɔ kɔni. A nimayanɛ nyɔ habadan! Anu tenbi wo mala, 10kɛmɔgɔ mogan-ni-nani wonu si anu sa a kɔrɔ. Ale min nimayanɛ habadan, anu bi wo batola ka anuna mansaya-fulɛnu sa mansaya-sigi-fan wo kɔrɔ ka a fɔ ko, 11“Mata Mari le ile la anubɛ mata Alla! A bɛnnɛ i ni to bonyɛ anubɛ gbiliyɛ anubɛ sɛnbɛ sɔrɔnna. Ile le ya fan bɛɛ dan, ado ile le sɔnta wonu dan-koe ma ko anu ni nimayɛ sɔrɔn.”


text: 1Ń badin xanuninŋolu, ɲin mu ń na safe fulananŋo le ti xa ban, ń xa men ki alu ma. I do wo do to, ń keta a fe miiriya senunŋolu xa ke alu la, ń na hakililajigolu bee fe. 2Nte b'a fe kila senumanŋolu xa xumo mennu fo xotonin, alu hakilo xa jigi wolu la, anin Marigi nin Kisibaxo la sariya la, alu la kiladinŋolu xa mennu lasi alu ma. 3Alu a lon folo xo duniya labanŋo lunŋolu, moxo dolu si bo mennu be i taxamala i nidiyanɲolu la. I si alu ke jelefenŋo ti. 4I s'a fo xo: «Xo di a man lahido ta le xo a be nala? Awa, a dun be min? Bawo kabirin mamolu sa tumo, kuwo bee b'a ɲa ma í xo duniya damuto.» 5Wolu be i fannu laŋinala a kun xo kabirin waxati jan, Ala xa sanxulo nin duguxulo da a la xumo fe. Duguxulo talata xa bo jiyo ma, xa dara jiyo fe. 6Wo ji kilinŋo le fe, nin wo mu waameba jiyo ti, nin duniya folo halagita. 7Men mu ɲin sanxulu in nin ɲin duguxulu in ti, wo xuma kilinŋo le b'e lamaranin ta ɲa. A b'e lamaranin kiito anin Alaɲasilanɲabalolu halagi lunŋo ɲa. 8Bari ń badin xanuninŋolu, fen do be je, alu man xan xa ŋina men kun: Marigi bulu, tili kilin be le í xo wulu san, anin wulu san be le í xo tili kilin. 9Marigi xa lahido men ta, a nte mela x'a tara a man wo latimme, í xo dolu b'a miirila ɲa men. Bari a be muɲanin alu xoto le, bawo a nte a fe moxo si xa halagi; bari a b'a fe le bee xa tuubi. 10Marigi la lunŋo be nala le í xo sunŋo. Wo lunŋo, sanxulo si sanko mankanba to. Sanxulo fenŋolu bee si jani ta fe, duguxulo nin a xan fenŋolu bee si ban. 11Awa, nin wo fenŋolu bee be nala banna ten, wo tuma alu xanta xa men ke, alu wo lon. Alu taxamaɲa xa xan xa ke senuya to, anin alu xa xan xa do kafu alu la Alaɲasilanɲa ma. 12Alu xa xan xa Ala la lunŋo laxono, x'alu sinkuwo bee ke walasa a xa na junna. Wo lunŋo le mu nin ta be sanxulo janila, anin sanxulo fenŋolu si xolen tafuntano bulu. 13N be sanxulu kuto nin duguxulu kuto laxononin í xo Ala xa wo lahido ta ɲa men, tilinninɲa si sigi non. 14Wo le x'a tu, ń badin xanuninŋolu, x'alu tu wo lunŋo laxononin, alu i jija, walasa alu senumanŋo jalagibalo xa tara a ɲa xoto, heero to. 15Alu a jaate xo Marigi la muɲo kunŋo mu le walasa alu xa kisi, í xo n badinxe xanuninŋo Poli x'a fo alu ɲen, a la safe to ɲa men, x'a la Ala la hakilitigiya dininŋo ti a ma. 16A be wo xumo le fola safelu bee to, a xumata ɲin ku in xan mennu to. Wo safelu dulalu dolu xa xole x'e faamu, fo moxo kulonbalolu nin basigibalolu b'e xotolu yelemala, í xo i be Kitaabo dula xote dulu kela ɲa men. Wo ɲa ma, i be halagilo lasila i fannu ma. 17Atelu kennu, ń badin xanuninŋolu, alu lasobininŋo le mu. Wo to alu i korosi, alu xana Alaɲasilanɲabalolu ladigi, wo mennu be filixan, anin alu xana son alu xa labo alu lodula sinsinninŋo xan. 18Bari alu taxa ɲa n Marigi anin n Kisibaxa Isa Kirisita la neemo nin a lonŋo to. Nooro xa la ate xan kabirin saasa fo abada. Amiini.


text: 1Nôbi, Pol naɲ Silas naɲ Timoté a lê magtubu hende to hen béŋge kenbay ɓiɲé ka Ibarna Emen naɲ ka Kelma wona Jésu Krist ka Tésalonik a. Nini lêŋge dosé. Bi bô derê naɲ bô jalê wo Emen baa naɲ ken. 2Nini liɲ Emen dosé kwôy kwôy wô sarŋge kêm men, kiriɲa nini mô wô uwôlêri ba, nini uwôli wô sarŋge a men. 3Kiriɲa nini mô wô uwôlê Ibarna Emen ba, nini erem sa jé wo ken li wô kibi ayê bôô woŋge hen men, kwo ken li wô kibi peré wo ken periɲ Emen hen men, wô kibi ɓeré wo ken ɓu bôrŋge iyêre sa aŋga ken ɗi bôrŋge sara tô Kelma Jésu Krist hen a men. 4Yênêrni, nini hôn wo Emen né peréŋge men, ré terêŋge kené yi kari a men. 5Wôsa béré Kwôlo Dôri wo nini uwôl hen na, na nini uwôl naɲ kwôlo kibrini a hen mera ré, niɲba, na naɲ néé wo Tunu toɲ hendi bô bôrê. Men, na nini hôn wo béré kwôlo niné iyêl hen, ré na tu kwôlê men, ken hôn hal wo na nini môriɲ perêrŋge a hen a men. Na nini li hen iyôŋ na wô derê woŋge. 6Men, kenbay ba, ken ay na sa têrni men, sa tê Kelma men. Bi wo ken geliɲ gusiɲ hen kôba, ken ay kwôlo Emen bôrŋge a naɲ yi derê wo Tunu toɲ hendi bô bôrê béŋge hen. 7Na ôbi á, kené na ari gelé ka dôri ka bay ayê bôô ka Maséduwan a naɲ ka Akay a aɲ bi bay ré liɲ hen iyôŋ men hen. 8Sa kebreŋge kenbay na, ɓiɲé toy kwôlo gengiɲ sa Kelma. Na sa iyé Maséduwan a naɲ Akay a mera ré, niɲba, kwôli bê bôô woŋge sa Emen a ôm naɲ kiriɲ kiriɲ aɲ kwôlo niɲa hô kelê gengiɲ sari ba, naɲ niɲ. 9Wôsa bay naɲ kibriji woji dô kwôli ɓeré wo na ken ɓeréni yerŋge a wulê wo na nini ôriɲ iyére toŋge a hen men, kwôli ɗé wo ken ɗéɲ kamrê aɲ ken bul uɲé Emen woɲ tiri woɲ ôbi merê tu geɲ a men hen wô lê jé biri. 10Men, kené môriɲ gemiɲ Kemari wo ré hena derômaraŋ a hera hen a men. Na Kemari Jésu wo ôbi biri ji si kamɲê hen ôbi a sa derêna bô bô tarê wo Emen wo a era hen.


text: 1I hɛnkili to kɛ ko! Ko-gbɛlɛmɛnu si kɛ tele-labannu tɔ. 2Mɔgɛnu si to hɔnna anu nyɛrɛ la alako ka fan bɛɛ ladɛn anu nyɛrɛ ye. Anu si ma nyɛrɛ-matɔgɔlɛnu na ha ka anu yɛ layigi mɔgɛ toenu ma. Anu si ma mɔgɔ-lafɛyalɛnu na ka anu sɔrɔnnɛnuna kumɛ tinya. Anu si ma fisiri-fasarɛnu na anubɛ dina-birabɛlɛnu. 3Anu si to karagbɛlɛyɛ ladanna tolon! Anu ti kinikini mɔgɛnu ma. Anu si ma mɔgɔ-tɔgɔ-tinyanɛnu na anubɛ nyɛrɛ-birabɛlɛnu anubɛ mɔgɔ-feremɛnu. Anu si ko-nyimɛ-bɛɛ kɔn. 4Anu si ma mɔgɔ-bolo-labiralɛnu na anubɛ tengberannu. Anu wasinɛ ha ka a dan natenbi. Anu nyɛrɛ-diyana-koe di anu ye ka tenbi Alla wara koe la. 5Anu si a ma iko anu bi Alla batola kɔnɔ anu ma la ata sɛnbɛ la mumɛ! I ni fara mɔgɔ sufa wonu na feu! 6Anu donu si don denbaya-tiginuna bɔnnu na yanfɛ la alako anu si anuna musinu mayuwaya nya min. Musi wonu ma a lɔn anu bi min kun na. Anu hakɛ ara siyaya. Anu bi anu diyana koe kɛla tolon! 7Musi wonu tayanɛ karan-kurɛ ma tumɛ bɛɛ kɔnɔ anu ti ke Allata tonyɛ lɔnna mumɛ! 8Mɔgɛ kɛnu fanan bi tonyɛ kan ma iko Yanisi anubɛ Yanbarisi minnu ya Nɛbi Musa sɔsɔ wulɔn. Mɔgɛ wonu hɛnkili rabasannɛ, ado anuna dɛnkɛninyɛ ma mɔnɔ bɔ! 9I kana hami anuna ko la bawo anuna ko ti ta yarɔ. Mɔgɛ bɛɛ si anuna hɛnkilibɔninyɛ yen iko a mara Yanisi anubɛ Yanbarisi la nya min. 10I wara nna karan lakɔrɔsi ka bila n fɛ. I ya n kɛ-nya lɔn anubɛ nna ko-latɛgɛ-nya. I wara nta dɛnkɛninyɛ yen Yisa ma anubɛ n si n munyu nya min. Keninteyɛ min bi n tɔ, i ya wo bɛɛ lɔn. Ado n ti kuri fenfen ma. 11Mɔgɛnu bara n kɔn nya min ka n tɔrɔ, i wara wo lamɔɛn nun. Koe min bɛɛ kɛra n na Antiyaki anubɛ Aikoniyam anubɛ Lisitira soenu tɔ, i ya wo fanan lɔn. N bara n munyu gbɛlɛya-wɛ wonu kɔrɔ kati! Kɔnɔ Mari ya n kandan wo bɛɛ rɔ. 12Ado, ni min bɛɛ ye a fɛ ka ma Allata mɔgɛ la Kirasiti Yisa fɛ, wo tigi si gbɛlɛyɛ sɔrɔn. 13Kɔnɔ mɔgɔ-yogomɛnu anubɛ yanfantenu si to yogoyala dɛɛ ha anu ni donu yanfa. Ado anu bara anu nyɛrɛ fɔlɔn yanfa. 14Kɔnɔ ile karanta tonyɛ minnu na, i dɛnkɛninyanɛ minnu ma kɔni, i ni to wonu tɔ. Ado i ya i karan-mɔgɛnu lɔn. 15Kebi i dennɛ, i wara Allala kitabu-sɛnimɛnu lɔn. Wonu denu si ke hɛnkili dila i ma alako i si dɛnkɛninya Yisa Kirasiti ma nya min ka kisi. 16Allala kitabu bɛɛ dinɛ ma ma ka bɔ Alla karɛ rɔ. A bɛnnɛ mɔgɛnu ni karan wo fɛ ka ko-yogoma-kɛlɛnu makuma. Wo si mɔgɛnuna fɛɛnu natelen ka anu makolo telenbagayɛ la. 17Wonu denu si a ma, ni min bi wɔlila Alla ye, wo si kanbali feu! A si a rabɛn kɛwɔli-nyima-su-bɛɛ kɛ-koe la.


text: 1Ge Alaherɛ daarɛ bolika yu'uŋyu'uŋɔ la, pɔgɔhe la daa ihege mɛ dekɛ nyɛga la kaam te ba maahom la ba keŋɛ teŋa yoko la poan. 2Ban paɛ la, ba nyɛ' te kugukantɛ la te Yosefdoma dekɛ legele teŋa yoko nɔɔrɛ la belege mɛ ga'an zen'an kayema ha. 3Ban kɛn' bini la, ba ka nyɛ' to Daana Yesu se'em n daa ki' te ba tare en ta biŋe bini la. 4Ban ze'a yɛle tɛn'ɛha dena wa yele, bilam bilam te boraahe seyi' n yɛ' lɔgɔrɔ te to nyagera wa lagom ze'a la ba. 5Dabeem kɛn' ba te ba dɔnbelɛ teŋa ba nɛŋa. Ge, boraahe la yele ba te, Wane te yamam me nya wa'ana ɛɛra nɛra se'em n vɔe zen'sɛka te ba tara nɛresɛba n ki' biŋera? 6A ka boe kalam. A vo'e a kum la poan mɛ. Ya tɛn'ɛre n daa yele ya se'em n daa nan boe Galilee teŋa poan la? A daa yele ya te, 7La sontii ba dekɛ Asaala Dayɔa eŋɛ be'emdoma nu'uhen. Te ba wan kpa' mam punpuuredɔɔ zuo te n ki'. Ge dabeha atan' poan, n wan vo'e n kum mea poan. 8Bilam te pɔgɔhe la tɛɛn en yele ba se'em la. 9Depooren te ban lebe ta yele Yesu dɔlɔba la pia la ayema la la basɛba n lagom ba sɛla woo n eŋɛ. 10Pɔgɔse'ehe n yele dena wa dela Mari Magdalene la Yoanna la Yames ma Mari la pɔgɔse'ehe. 11Ban yele Yesu dɔlɔba la, ba tɛn'ɛhe te pɔgɔhe la n yele se'em la dela tɔgɔyooro. Bala ba ka sakɛ bo ban yele ba sɛla la. 12Ge Peter ihege zɔ' keŋɛ taŋa yoko la poan. N paɛ veehe behɛ bini la, a nyɛ' la fuseto te ba daa dekɛ pɔnbɛ iŋa la ma'an, ge a ka nyɛ' sɛla le pa'ahɛ. Depooren, te a ŋmɛregɛ lebe kule ge tɛn'ɛha a ma'an sɛla n eŋɛ wa. 13Daanden daarɛ mea la Yesu dɔlɔba la bayi' me n ye' Emmaus teŋa sore zuo. Yerusalem teŋa yɛ'a bini daa de wo mɛɛla ayopɔe. 14Ban ye' bala la, ba sɔnhere bɔ'ɔra la taaba yɛhera sɛla woo n eŋɛ wa. 15Te ban kene ge sɔnhera wana wa la, Yesu me paɛ ba zen'en lagom kena la ba. 16Ge Na'ayenɛ ka bahɛ ba te ba baŋɛ en. 17Yesu soke ba yeti, Bene yele n bala te ya kena ge tɔgɔra wa? Te ba ze'ele ki'i ge te ba sunya sagom. 18Ba ayema la yu'urɛ n de Kleopas la nya soke en te, Hon ma'an n nan de saansɛka n bo Yerusalem teŋa poan nan ka mina yelese'ere n eŋɛ bini ha dabeha wa? 19A lebehe soke yeti, Bene yɛla n eŋɛ? Ba lebehe en te, Yelese'a n eŋɛ yɛhera Nazaret teŋa boraa Yesu la. A daa dela nɔtɔgɔha. Na'ayenɛ n daa bo en paŋa te a tona yelekerehe tooma ge tɔgɔra enŋa Na'ayenɛ yelehom. Ge nɛra woo daa baŋɛ te Na'ayenɛ n bo en paŋa kaŋa wa. 20Te to malemadaana la to zuodoma daa dekɛ en tehɛ te ba bo sore te ba kpa' en. Ban daa bo sore la, ba daa kpa' en la punpuuredɔɔ zuo te a ki'. 21To me daa tare to potɛn'ɛra poan te a wan de'a se'em n wan fan' tomam Israel teŋa nɛreba bahɛ. Te yelese'ere n nya le pa'ahɛ dela zina dabaherɛ wa dela dabeha atan' n wane te yele ana wa eŋɛ wa. 22Ge pɔgɔse'ehe to lagaŋɔ la poan me daa eŋɛ tɔ la pakerɛ. Ba ihege la bolika yu'uŋyu'uŋɔ ha la keŋɛ taŋa la yoken. 23Ge ban paɛ bini la, ba ka nyɛ' iŋa la. Te ba lebena na yɛta te ba nyɛ' la sɛla te de nɛɛ ba zen'en. Ba yeti la daa dela Na'ayenɛ soŋoreba n daa nɛɛ na yele ba te Yesu vo'e a kum la poan. 24Pɔgɔhe la n daa yele bala, la to lagom la nɛreba basɛba me daa keŋɛ taŋa yoko la poan mɛ. Bama n daa paɛ la, ba daa nyɛ' la sɛla te pɔgɔhe la yele la. Ge ba daa ka nyɛ' Yesu. 25Ban daa ta yele wan wa woo ba'ahɛ la, a yele ba te, N sɔɔnrɔ, ya dela gɔɔnɔ. Se'ere n sɔe la, ya ka sakɛ la ya sunya zan'an zan'an bo nɔtɔgɔheba n yele se'em la. 26La dela ma'an te se'em te Yenɛ loe la nyɛ' namehe sena wa ba zuo ge nya nyɛ' pɛnka Na'ayenɛ zen'en. 27En daa yele ba dena wa ba'ahɛ la, a nya pa'alɛ ba mɛ soŋa soŋa te ba bɔkɛ Yenɛ gɔŋɔ la n yete sɛla yɛhera enŋa me yele la. A pɔhɛ la gɔŋseto te Moses golehɛ la tara tara la nɔtɔgɔheba n me golehɛ gɔŋseto la. 28Ban kene wa pɔnra teŋsɛka te ba yɛ'a la, Yesu eŋɛ ba mɛ wo a bote a tole la nɛŋa ha la. 29Ge ba zagahɛ ge yele en mɛ te, Yee la ho gan'anrɛ la tɔ te yenɛ la wone te de lo' me n bala. Bala te a yee ba zen'en. 30Te ban zin' te ba di' la, a dekɛ boroboro la mɛ bo Na'ayenɛ fara ge gɛn'ɛnhɛ bo ba. 31Bilam te Na'ayenɛ bahɛ te ba baŋɛ n de se'em. Ge a mɛlom ba zen'en. 32Ba yele taaba te, N tɔgɛ ne bo ne to ge pa'alɛ sore zuo yɛhera sɛla te ba golehɛ eŋɛ Yenɛ gɔŋɔ la vɔnrɛ n de se'em la, la eŋɛ to sunya nyɛlom. Ge bene n sɔe te to ka baŋɛ ne en? 33Te ba nya kɔ'ɔn ihege mɛ kalam lebe Yerusalem teŋa poan. Ban paɛ la, ba nyɛ' te Yesu dɔlɔba la pia la ayena la la basɛba la me lagahɛ taaba zin'an. 34Ba zin' yɛta te, Yelemɛŋɛrɛ, to Daana Yesu la vo'e a kum la poan mɛ. A nɛɛ a mɛŋa Simon zen'en mɛ! 35Bala te ba yele ba se'ere n eŋɛ sore zuo la la ban zin'ire te ba di' te a gɛn'ɛn boroboro la bo ba te baŋɛ en se'em. 36Ban kelom bɔna bini tɔgɔra mɛ yɛhera dena wa te Yesu kɔ'ɔn nɛɛ a mea ba zen'en, yele ba te, Na'ayenɛ bo ya sunma'ahom. 37Dabeem kɛn' ba mɛ ban tɛn'ɛha te ba nyɛ' la kɔkɔ la zuo. 38Bala te Yesu nya yele ba te, Bene te ya bahɛ te la daana ya bala? Wane te ya tɛn'ɛha potɛn'ɛra ayi' ayi'? 39Behɛ ya n nu'uhen la n natala la te yan wan nyɛ' te la dela mam n bala. Gorɛ ya n iŋa behɛ te ya wan nyɛ' te n tara la asaala iŋnaanɛ. Se'ere n sɔe la, kɔkɔ ka tare asaala iŋnaanɛ. 40En daa yele ba wana wa la, a nya pa'alɛ ba mɛ a nu'uhen la a natala la. 41Ba kelom nan ka sakɛ bo sɛla te a yele la ba poorɛ pee mɛ la zuo ge la me eŋɛ ba pakerɛ. Bala te a daa soke ba yeti, Ya tare sɛla wan di' kalam? 42Te ba gɛn'ɛn zinho te ba dɔgɛ bo en, 43te a to'e obe ba nɛŋan. 44Te a nya yele ba te, Mam n daa boe la ya la, n daa yele ya te sɛla woo te ba golehɛ Moses Pa'alegɔ la Nɔtɔgɔheba la Yooma gɔnɔ la poan yɛhera n yele mɛ sontii de seren eŋɛ bala. 45Depooren te a nya tɔgɛ pa'alɛ ba te ba bɔkɛ sɛla n boe Yenɛ gɔŋɔ la poan vɔnrɛ n de se'em. 46A yele ba te, Sɛla te ba golehɛ eŋɛ Yenɛ gɔŋɔ la poan dela: ba golehɛ te se'em te Na'ayenɛ loe te wan nyɛ' namehegɔ ge me vo'e n kum dabeha atan' poan. 47Le yɛ'ɛha me, a yu'urɛ poan te nɛreba wan mɔɔlɛ te nɛreba tee ba potɛn'ɛra ba be'em poan ge te Na'ayenɛ bahɛ ba be'em bo ba. Ba wan pin'ilom la Yerusalem teŋa mɔɔla ta paara teŋhe woo. 48Ge yamam me n de sɛba n nyɛ' yele ana wa la ya nini. 49Dene poan, mam mea wan bo ya sɛla te n Sɔ' biŋe a nɔɔrɛ te a wan bo ya la. Ge la sontii ya bɔna Yerusalem teŋa la poan gura te Na'ayenɛ ta bo ya paŋa. 50Yesu nya tare ba mɛ te ba yehe teŋa la poan. Ba keŋɛ ta wona la ba paɛ la Betani teŋa poan. Bilam te a zɛnkɛ a nu'uhen kan' kan'somɔ bo ba. 51En kelom kan'ara bɔ'ɔra ba mɛ ge te Na'ayenɛ yare bahɛ en te a bahɛ ba ge zom saazuo ha. 52Bala te a dɔlɔba na'ahe en ge lebe Yerusalem teŋa poan la popeelom 53ge kɔ'ɔn bɔna la Yenɛ Yire la poan pɛngera Na'ayenɛ ka gɔ'ɔra.


text: 1Am sɔn m su, na am ma am woowa ti kabo m woowa ti barasu n na m sɔn Kristo su ni. 2Tɔ, m kansi am wɔ, dama saŋga kɛrɛ am nati teŋge m su wɔ, na am bita kereewam bo m fa kereeri am n ni nahɔrɛ su ni. 3Ama, deke bo m koro ka am si i la ka, biɛsɔ kɛrɛ tiifɔ la Kristo wɔ, na bara kɛrɛ tiifɔ la i hun, na Kristo gusu tiifɔ la Nyɛmɛ. 4Nyini ti, biɛsɔ kɛrɛ bo i susere Nyɛmɛ, wara i sukan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm, na i kata i tii su, i mi awura i tiifɔ n nyinsɛ wɔ lɛɛ. 5Na bara kɛrɛ bo i susere Nyɛmɛ, wara i sukan Nyɛmɛ nɔaniɛ n kere minɛm, na wɔ kata má i tii su, nyini bara n suwura i tiifɔ nyinsɛ wɔ lɛɛ. I ti ka wɔ yi i tii wɔ lɛɛ. 6Nzɛn bara kete ka i kata má i tii su, nyini yiri, i ti ye ni ka i kpiɛkpiɛ i tii ni, ama, nzɛn i ti i nyinsɛ ka i kpiɛkpiɛ i tii, wara i yi i, nyini yiri, i ti ye ni ka i fa deke kata su. 7Nyini ti, i ti má ye ni ka biɛsɔ susere Nyɛmɛ na i fa deke be kata i tii su, dama i ferema ni Nyɛmɛ wɔ, i de Nyɛmɛ jirima woowa a, ama, bara n yiri, i de biɛsɔ n jirima woowa a. 8Dama Nyɛmɛ afa má bara ye i fa yoori biɛsɔ a, ama, i du mɔ yiiri biɛsɔ ɔ ka, na wɔ nya ayi bara afite i ŋuniɛ nu. 9Má bara dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ yoori biɛsɔ a, ama, biɛsɔ dɛɛ ti, ye i yoori bara a. 10Nyini dɛɛ ti, wɔ yo daka ka bara cin acici, na i kere ka be la i yiko, mɛrɛkɛm dɛɛ ti. 11Ama, haari ni nyini n kɛrɛ ni, fa kɔ Mibiɛ n dɛɛ atin n su, bara wo má i ŋgumi, na biɛsɔ gusu wo i ŋgumi. 12Dama kabo Nyɛmɛ yo yiiri bara fiteeri biɛsɔ ŋuniɛ nu ni, sɔ ye bara gusu wu biɛsɔ a, ama, deke n kɛrɛ fite Nyɛmɛ dɔ ɔ. 13Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii, am sunsun na am niɛ, i ti kpa ka bara sere Nyɛmɛ na má i cin acici? 14Am niɛ kabo adamande woowa ti a, i kere ka nzɛn biɛsɔ yaki i tiiŋmiɛ na i yo tintiin jɔnjɔndi, minɛm bu má i. 15Ama, nzɛn bara la tiiŋmiɛ tintiin ye i la jirima a, dama Nyɛmɛ ama i tiiŋmiɛ n ka i fa kata i tii su wɔ. 16Nzɛn be wo am nu na i yo i ŋu ka i se akuruwa fa kɔ kabo m suse ni, m koro ka m se am ka, yɛrɛ, ya su má nyini yoowa n su, haari ni deke kɛrɛ bo Kristo jamam tiɛn bu nɔɔ ni, be yo má sɔ. 17Tɔ, ahin kereewam bo m koro ka m fa kere am ni, m koro kansi má am, dama saŋga bo am ba tiɛn am nɔɔ, sam bo am yo bu ni, bu buka má am, bu ma am kɔ am sin wɔ. 18Ciciri su, ma ti ka saŋga bo am ba tiɛn am nɔɔ na am su Nyɛmɛ ni, am la kpakpaakinu wɔ. Ma yo yarada ka, beni, i ti nahɔrɛ wɔ. 19Nahɔrɛ, wɔ yo daka ka am la kpakpaakinu am nu, adena am si bo bu ti yaradayofɔm nahɔrɛ su ni. 20Am ba tiɛn am nɔɔ ni, má ya Mibiɛ n diire n ye am tiɛn am nɔɔ di i n a. 21Dama saŋga bo am ba sudi ni, sɔnɔ kɛrɛ di i tiɛŋgu diire wɔ, be ŋminda má i beŋgu, na ahɔɛ suti nbem, na nbem nu nzan subo. 22Am la má am tiɛŋgu awurum wɔ, bo am koro di na am nu wɔ, nzɛn sɛ? Wara am bu Kristo jama ni ŋgbɛɛn wɔ, haari na am suwura bo bu la má pui nyinsɛ? Am ŋa m se am sɛ wɔ? Am ŋa m kansi am wɔ, nzɛn sɛ? Ai, m koro kansi má am ni nyini yiri. 23Dama deke n bo mini ni m tii deeri i fiteeri Mibiɛ n dɔ ni, nyini ye ma fa akere am n a. Kɔŋguɛ n bo bu tɔɔri ya Mibiɛ Yesu maari i kpɔfɔm ni, na wɔ fa kpɔnɔ, 24na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ bubu i nu, na wɔ se bu ka, “Ahin kpɔnɔ n ti m ŋuniɛmbaa lɛɛ ye m sufa ma am n a. Am yo ahin sɔ adena am fa teŋge m su.” 25Bu diiri diire n wieeri ni, na wɔ kaaki afa awa n ni nzan ni, na wɔ se bu ka, “Ahin nzan n ti sɛsɛsu fɔfɔrɛ n bo Nyɛmɛ sufa m mbunja n sudi i di wɔ. Saŋga kɛrɛ bo am ba sunu nyini nzan ni, am teŋge m su.” 26Nyini la ka, saŋga kɛrɛ bo am ba sudi ahin kpɔnɔ n na am sunu ahin nzan ni, am subo Mibiɛ n yiwee ni ndoori wɔ lɛɛ, haari fa kɔ ju saŋga bo i bá kaaki ba bekun ni. 27Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i diiri ya Mibiɛ n kpɔnɔ ni, wara i nuuri i nzan ni, na i bu má i, Nyɛmɛ dí i mi jɔrɛ jaraki i, dama wɔ fa má ya Mibiɛ ŋuniɛ n ni i mbunja n ayo má juma. 28Wɔ yo daka ka sɔnɔ kɛrɛ niɛ i ahorembaa su ka, na i nya di ahin kpɔnɔ ni, na i nya nu nzan ni. 29Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i diiri kpɔnɔ n na i nuuri nzan n na wɔ si má ka ya Mibiɛ ŋuniɛmbaa n lɛɛ, Nyɛmɛ bá di i mi jɔrɛ jaraki i. 30Nyini dɛɛ ti ye am nu, minɛ dɔŋgu ayɔrɔki ada tukpaki, haari nbem awu n a. 31Nzɛn yɛrɛ ni ya tii du mɔ fiiti niɛɛri kabo ya woowa ti, Nyɛmɛ di má ya jɔrɛ cin má ya sui. 32Ama, nzɛn Mibiɛ n fiiti ya na i cin ya sui, i yo sɔ ɔ adena i di má ya jɔrɛ na i yo ya ŋgbɛɛn, cɛɛn n bo i bá di durunya n nufɔm jɔrɛ ni. 33Nyini dɛɛ ti, m ninbaam, saŋga kɛrɛ bo am ba tiɛn am nɔɔ, na am di, am kɛrɛ ŋminda am beŋgu, na am saŋga di. 34Nzɛn ahɔɛ ati be, i ti ye ni ka i mi di diire awuru ka, na i nya ba, adena nzɛn am ba tiɛn am nɔɔ, na má Nyɛmɛ di am jɔrɛ cin am sui. Jɔrɛ n kɛrɛ bo wɔ ka ni, nzɛn m ba baari, m yó i dɔŋgu.


text: 1Na ma ŋu mɛrɛkɛ faŋgafɔ be bekun ka i fite aŋgoro sujura ba. Na yinyiŋgu akata i ŋu ka tani dɛɛ su. Na ayi bo i kpiɛ aŋgoro n abara ayɛ i tii, i nyunu ti ka wiɛ wɔ, na i jaam ti ka sin taferema. 2I bita kadasi kaan be i saa nu, i ti tekeewa a. Na wɔ fa i jaa fɔmbɔrɔ atiɛn tieku n su, na wɔ fa i jaa biɛ atiɛn asiɛn n su. 3Na wɔ tiɛn faŋga su kabo jara ŋuundi ni, na nzue tiɛɛnwa nso n abɔ i nu. 4Nzue n tiɛɛnri kpe nso ni, má m ŋa m kɛrɛ wɔ, na ma ti akonvi be ŋga aŋgoro. I ŋa, “Má a kɛrɛ jɔjɔɔwa n bo nzue tiɛɛnwa nso n ase ni. Má a kan kere be.” 5Na mɛrɛkɛ n bo m ŋuuri i ka i jina tieku n ni asiɛn n su, n ayɛ i saa fɔmbɔrɔ su akere aŋgoro, 6na wɔ tan Nyɛmɛ bo i la ŋgɔɔ na i wo bɛrɛ saŋga kɛrɛ ni, yiri bo i yiiri aŋgoro, ni asiɛn, ni tieku, ni deke kɛrɛ bo bu wo nu ni, na wɔ se ka, “Nyɛmɛ ŋminda má kun. 7Ama, saŋga n bo mɛrɛkɛ nso su n ba sukan i awiɛ n ye Nyɛmɛ asiri nu jɔrɛ ni yó yiiwa, kabo i yo seeri i akɔɔm bo bu ti i nɔaniɛ kanfɔm ni.” 8Na akonvi n bo i jɔjɔɔri m dɔ aŋgoro n nu n ajɔjɔ m dɔ bekun, i ŋa, “Kɔ de kadasi kaan n bo wɔ teke na i wo mɛrɛkɛ n bo i jina tieku n ni asiɛn n su n saa nu.” 9Na ma kɔ mɛrɛkɛ n dɔ, na ma se i ka, “Fa kadasi kaan n ma m.” Na wɔ se m ka, “De na a kpɛsɛ i, i yó u nɔɔ nu mamari ka wiɛ wɔ, ama, i to u kunnu, i yó wiwi wɔ.” 10Na ma de kadasi kaan n mɛrɛkɛ n dɔ, na ma kpɛsɛ i. I ti mamari m nɔɔ nu ka wiɛ wɔ, m miiri na wɔ yo wiwi m kunnu. 11Na wɔ se m ka, “Kaaki jɔjɔ sam bo Nyɛmɛ ase ka bu bá tu minɛ barasu dɔŋgu, ni daanfiɛ barasu dɔŋgu, ni nfɛmɛm dɔŋgu.”


text: 1N yeti ya yele ana wa zan'an te ya ta'an sɛ' ze'ele soŋa soŋa. 2Ba wan dige ya zamehegɔ yire la poan. Ge dabaherɛ la ken na te se'em han ta ko' ya, a wan tɛn'ɛha te a tone bɔ'ɔra la Na'ayenɛ. 3Ba wan eŋɛ ya yele ana wa la ban ka mi' n Sɔ la bii mam la zuo. 4Ge, mam diŋɛ yele ya yele ana wa. Bala, te dabaherɛ la han ta paɛ te ba eta yele ana zan'an bɔ'ɔra ya, ya wan tɛɛn te mam pon yele ya. Ge mam n daa nan boe la ya la zuo n sɔe, te n daa ka yele ya dena wa pin'ileŋɔ poan ha la. 5Ge, nananawa, n ye la se'emdaana n tom mam na la zen'en. Ge bala mea zan'an, ya se'em ka soke mam zen'en te n ye'a. 6Te mam nya yele ya dena wa, ya sunya sagom mɛ. 7Ge, n yeti ya la yelemɛŋɛrɛ wa, te la dela yamam som zuo te n keŋɛ. Se'ere n sɔe la, n han ka keŋɛ Soŋora kan wa'ana ge n han keŋɛ, n wan tom Sea la ya zen'en na. 8Te a han wa'ana, a wan bahɛ te nɛreba teŋa wa zuo baŋɛ te ba tue mɛ ba yelebe'ero poan. Ba me le tue mɛ yɛhera la yelese'a n de ma'an. Le yɛ'ɛha me ba tue mɛ yɛhera la Na'ayenɛ n yeti nɛresɛba te ba tue ya la. 9Ba tue mɛ yelebe'ero poan, Se'ere n sɔe la, ba ka nam mam. 10Ba me le tue mɛ yɛhera la sɛla n de ma'an. Se'ere n sɔe la, mam ye' n Sɔ la zen'en ge te ya ka le maan nyɛ' mam yɛ'ɛha la zuo. 11Ba le tue mɛ yɛhera la gankerɛ poan. Se'ere n sɔe la, Yenɛ pon gankɛ se'em n sɔe teŋa wa zuo woo behera la mɛ. 12N tare yɛla zo'e zo'e te n yele ya. Ge, nananawa, yɛla la ba zo'e gana ya mɛ. 13Ge, Na'ayenɛ Sea la se'em n de Yelemɛŋɛrɛdaana la han wa'ana, a wan bahɛ ya te ya seren mina yelemɛŋɛrɛ la. Sea la ka yeti a tɔgɔra la a mea yetɔgɔm. Ge, sɛla te a wom la te a wan tɔgɛ ge yele ya yelese'a n wan wa'an pooren na. 14A me wan bahɛ te n nyɛ' pɛnka. Se'ere n sɔe la, a wan bahɛ te ya baŋɛ sɛla te mam yele ge pa'alɛ ya dɛ. 15Mam Sɔ n yele se'em te mam yɛta wa. Bala n sɔe, te n yeti Sea la wan yele ya sɛla te mam yele en la. 16La han eŋɛ fiin wa, ya kan nyɛ' mam yɛ'ɛha. Ge te la han eŋɛ fiin wa yɛ'ɛha, ya wan nyɛ' mam. 17A dɔlɔba la basɛba yele taaba yeti, Dena wa vɔnrɛ dela bem te a yele to te la han eŋɛ fiin wa, to kan nyɛ' en, ge te la han le eŋɛ fiin wa to wan nyɛ' en yɛ'ɛha wa? A me le yele to te enŋa n yeti a keŋɛ a Sɔ la zen'en la n sɔe. 18Ba kelom sɔkera te la han eŋɛ fiin wa vɔnrɛ dela bem. Ba ka mi' sɛla te a tɔgɔra. 19Yesu baŋɛ te ba bote ba soke en mɛ. Bala, te a yele ba yeti, N yeti la han eŋɛ fiin wa, ya kan nyɛ' mam ge te la han le eŋɛ fiin wa, ya wan nyɛ' mam yɛ'ɛha. Dagɛ yele dena zuo te ya sogɔha taaba wa? 20N yeti ya la yelemɛŋɛrɛ wa, te ya wan kele. Ge, nɛreba teŋa wa zuo wan tara popeelom. Ya sunya wan sagom, ge ya sunsagaŋɔ la wan tuluge bahɛ te ya tara popeelom. 21Pɔka han ta virigera te a dɔgɛ, a suunre ne sagom mɛ. Se'ere n sɔe la, a iŋduŋa dabaherɛ la paɛ mɛ. Ge, a han ta dɔgɛ, a ne tam a iŋduŋa la mɛ. Se'ere n sɔe la, a tare popeelom te a dɔgɛ nɛra pa'ahɛ teŋa wa poan. 22Dene mea n boe la ya wa. Nananawa, ya sunya sagom mɛ. Ge, n wan ta nyɛ' ya yɛ'ɛha n wan bahɛ ya te ya poorɛ pee. Nɛra me kan ta'an gu' ya te ya poorɛ kan pee. 23Ge ya han le nyɛ' mam, ya kan soke mam sɛla yele. Ya wan ta soke n Sɔ. N yeti la yelemɛŋɛrɛ wa, te n Sɔ la wan bo ya sɛla woo te ya soke mam yu'urɛ poan. 24Ya nan ka tabelɛ soke sɛla mam yu'urɛ poan. Dene zuo, soke ya te ya wan to'e. Bala te ya poorɛ wan pee. 25Mam makɛ la magaha yele ya yele ana wa. Ge, dabaherɛ la ken na te n kan ta le makera magaha. Ge n wan kɔ'ɔn ta tɔgɔra bɔ'ɔra ya mɛ yɛhera n Sɔ la yele. 26Ge daanden daarɛ han paɛ, ya wan soke n Sɔ la sɛla woo mam yu'urɛ poan te a wan bo ya. Dagɛ la mam n wan ta sɔe ya zuo soke n Sɔ la. 27Se'ere n sɔe la, n Sɔ la mɛŋa me nɔŋɛ ya mɛ. A nɔŋɛ ya la yan nɔŋɛ mam ge sakɛ te n ze'ele la Na'ayenɛ zen'en na la zuo. 28Mam ze'ele la n Sɔ la zen'en wa'an teŋa wa zuo na. Ge nananawa, n bahere teŋa wa zuo mɛ ge lɛbera n Sɔ la zen'en. 29Te a dɔlɔba la nya yele en yeti, Nananawa, ho ka le makera magaha tɔgɔra ge ho nya kɔ'ɔn tɔgɔra mɛ te to bɔkɛ. 30Bala, nananawa to baŋɛ ya te ho mi' sɛla woo mɛ. La ka le de'a ma'an te to sɔkera hɔ yɛla le yɛ'ɛha. Dena wa n wan bahɛ tɔ te to sakɛ te ho ze'ele la Na'ayenɛ zen'en na. 31Ban daa yele wana wa la, Yesu lebehe yele ba yeti, Nananawa, ya seren sakɛ ya? 32Dabaherɛ la pɔnrɛ paare te ya zan'an wan bahɛ mam ma'an ge yeregɛ, te nɛra woo ta kule a yire, ge ta ge mam n ma'an. Ge, la kɔ'ɔn ka de'a la mam ma'an. Se'ere n sɔe la, n Sɔ la bo la mam. 33N yeti ya dena wa, te bala te ya wan tara sunma'ahom yɛhera la yan boe la mam la. Teŋa wa zuo wan namehɛ ya. Ge, sɛ' ya ze'ele mɛ, te mam pon nyaŋɛ ba.


text: 1Puru ɲwɔhɔ na, Yesu à kàre Galile baŋi ɲwɔge na, ka shinɲyahara si mpa bínni u taan, ka u u wá na ti kâlali sahaŋki. Sùpyir'à pa ɲyaha sèl'e ke, li ɲyɛ a pa ɲwɔ mɛ, ka u u jyè a tɛ̀ɛn bakwɔɔge k'e lwɔhe ɲuŋ'i. Ka ti i yyére kùmpoge na, 2ka u u ti kâla karigii niɲyahagii na ná bàtaay'i. U à jwo: 3«Yii a núru, ɲɛɛnuguŋi wà u ná fwor'a kàre ɲɛɛmɛ tanuguge e. 4Mà u yaha u u sùmapyaŋi wàa fini fiige, sùmashiŋi wà à cwo kuni ɲwɔge na, ka saɲcyɛɛnre si mpa uru jò. 5Ka wà tacwugo si mpa bɛ̂ ná kafaafoge e, pworo niɲyahara mpyi kuru cyage e mɛ. Ka uru si fyîn wahawaha, ɲaha na yɛ u mpyi a jyè ɲìŋke e sèl'e mɛ. 6Ɲyɛ canŋk'à pa fworo ke, ka yifyinre si fàan maa waha, ndìre kuuŋi na. 7Ka wà tacwugo si mpa bɛ̂ ŋgurotaha na, ka ŋgure si uru cû, u ɲyɛ a jà a yasɛɛre pyi mɛ. 8Ŋka wà tacwug'à pa bɛ̂ ɲìŋke tacɛnŋke na, maa fyîn maa yîri fwɔfwɔ. Sùmacire tà à sùmapyaŋi se mà nɔ ŋkuu ŋkuu (100) na, tà mpyi beetaanre taanre (60) tà mpyi beɲjaaga ná kɛ kɛ. 9Ŋgemu la ká mpyi si karii yyaha cè ke, urufoo u u niŋgyigigii cyán sèl'e.» 10Yesu à puru jwumpe jwo a kwɔ̀ ke, ka u ná u cyelempyiibii kɛ ná shuunniŋi ná shiin niŋkin niŋkin si yîri sùpyire sannte taan. Ka pire si sà a u yíbili u bàtaayi ɲwɔhe na. 11Ka u u pi pyi: «Kani l'à yyaha tíi ná Kile Saanre e ná l'à ŋwɔhɔ ke, yii á lire ɲcèŋ'à kan. Ŋka mpe jwumpe puni ɲwɔh'à ŋwɔhɔ sùpyire sannte na. 12Lire kurugo “pi na Kile kapyiiŋkii wíi maa ɲcyé cyi ɲyaga, pi na Kile jwumpe núru maa ɲcyé pu lógogo, ɲaha na yɛ nde pi la ɲyɛ si zìi vyìinnɛ ke, lire li ɲyɛ, mà núr'a sà piye kan Kile á, bà pi kapegigii si mpyi si yàfa pi na mɛ.”» 13Ka Yesu si yi jwo pi á sahaŋki: «Yii aha mpyi yii ɲyɛ a ŋke bàtaage yyahe cè mɛ, di yii sí yi sanɲyi yyahe cè n‑jwo yɛ? 14Ɲɛɛnuguŋi u ɲyɛ Kile jwumpe jwufooŋi. 15Kuni ɲwɔge na sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, kuru tanuge e, ka Sitaanniŋi si pu wwû pi funŋ'i ke. 16Kafaafoge ɲuŋ'i sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, maa ntíl'a ɲɛɛ pu na ná funntange e ke. 17Ŋka pu ɲyɛ a jà a ndìre le t'e mɛ, tire ɲwɔmɛɛni kɛ̀ngɛmɛ ɲyɛ a pɛn mɛ. Kawaa, lire ɲyɛ mɛ yyefugo ká ti ta Kile jwumpe kurugo, ti maha fworo Kile kuni i. 18Ŋgure shwɔhɔl'e sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo, 19ka diɲyɛŋi karigii funmpɛɛnre ná nàfuuŋi lage ná yaayi shiŋi puni lage si ti ta, ka tire sɔ̀nŋɔre si pu cwɔ̂nrɔ, pu ɲyɛ a jà a yasɛrɛ pyi mɛ. 20Ɲìŋke niɲcɛnŋke na sùmashiŋi tacwug'à pa bɛ̂ ke, kuru ku ɲyɛ mu à jwo sùpyire t'à Kile jwumpe lógo maa ɲɛɛ pu na ke, tire sùpyire ti maha Kile ɲyii wuuni pyi. Tire sùpyire na ɲyɛ sùmaseŋɛ fiige, sùmacire tà à sùmaŋi se mà nɔ beɲjaaga ná kɛ kɛ na, tà à yasɛɛre pyi mà nɔ beetaanre taanre (60) na, tà à yasɛɛre pyi mà nɔ ŋkuu ŋkuu (100) na.» 21Ka Yesu si núr'a jwo pi á: «Wà ɲyɛ na fùkina mîni si u le ɲcyígile yaaga ɲwɔh'i mɛ, ŋka u maha dùrugo yaage kà ɲuŋ'i. 22Yii li cè, kyaa maha kyaa l'à ŋwɔhɔ ke, cyire puni sí n‑pa raa ɲaa. Kyaa maha kyaa l'à yaa numpini i ke, lire là mú sì n‑kwôro ɲcèmbaa mɛ. 23Ŋgemu la ká mpyi si karii yyaha cè ke, urufoo u u niŋgyigigii cyán sèl'e.» 24Maa núr'à jwo pi á: «Kile jwumpe yii na núru ke, yii pu yaha yiye funŋ'i, ɲaha na yɛ Kile sí yii kan n‑tàanna ná yii lógoŋkanni i. Puru ɲwɔhɔ na, u sí n‑pa tà bâra yii niɲcente na. 25Lire tèni i, shin maha shin u na ɲcaa si Kile jwumpe yyahe cè ke, Kile sí là taha uru u niɲcempe na. Ŋka shin maha shin u ɲyɛ u ɲyɛ na pu núru mɛ, nimbileni u à cè ke, lire sí n‑pînni.» 26Ka Yesu si núr'a jwo: «Kile Saanre à fworo nde kani kurugo: nàŋi wà u maha sùmashi nûru u kɛrɛge e. 27Uru nàŋ'à ŋɔ́ɔ numpilage e yo, u ɲyɛ ɲyii na canŋke e yo, sùmapyaŋi sí n‑fyîn, sùmacire sí raa lyɛge. Ŋka nàŋi sì pà cè lire pyiŋkanni i mɛ. 28Ɲìŋke maha sùmaŋi pyi u à fyîn, sùmacige ku maha fyânha a fworo, lire kàntugo sùmaɲcyahaŋk'a sì nta a fworo sùmacige na, kàsanrage na sùmapyaŋi maha mpa fworo sùmaɲcyahaŋke na. 29Sùmapyaŋi ká lyɛ a nɔ u tɛgɛni na, nàŋi maha ntíl'a kɔ̀ɔnŋaŋi lwɔ́ na u kwùun, ɲaha na yɛ sùmakwɔngigii tèn'à nɔ.» 30Ka Yesu si núr'a jwo: «Ná ɲaha shi i mii sí n‑jà Kile Saanre tàanna yɛ? Ti ɲyɛ mu à jwo ɲaha bɛ? 31Ti na ɲyɛ mu à jwo mutaridi cige yasɛrɛ, nàŋi wà à sà ntemu nûgo u cikɔɔge e ke. Kuru cige pyàŋ'à yîlege cire sannte puni wuŋi na. 32Ŋka u aha nûgo, u maha fyîn, maa yîri maha ntòro kaɲyɛge yawyɛɛre puni taan. Ku maha ŋkéɲyi yige, yire maha mpêe fo saɲcyɛɛnre maha ti shèere yaa yi mbyìmpe e.» 33Ɲyɛ yire bàtaayi shiŋi niɲyahaya Yesu mpyi maha yu sùpyir'á mà tàanna ná ti yi ceŋkanni i. 34Puru jwumpe shiŋi baare e, u mpyi na pabɛrɛ yu ná t'e mɛ. Ŋka u ná u cyelempyiibii kanni ká mpyi tèni ndemu i ke, u mpyi maha pu puni ɲwɔhe yu pi á. 35Kuru canŋke yàkoŋke, ka Yesu si jwo u cyelempyiibil'á: «Wuu a sì baŋi kùŋke na.» 36Ka pi i sùpyire cye yaha, maa ŋkàre ná Yesu i baŋi ɲuŋ'i, bakwooyi yabɛrɛ mpyi pi ɲwɔh'i. 37Ka kafeebwɔhɔ si yîri na fwu, ka lwɔhe si wá na ɲcyânre na jyè bakwɔɔge e fo na ŋko si ku ɲî. 38Yesu mpyi bakwɔɔge kàntugo yyére mà ɲùŋke taha ɲùntahaga na, na ŋwúuni. Ka pi i u ɲɛ̀ maa jwo: «Cyelentuŋi, wuu na ŋko si ŋkwôro lwɔhe e, lire ɲyɛ a mu funŋɔ pɛn mà?» 39U à ɲɛ̀ ke, maa yîr'a fànha cyán kafɛɛge na, maa lwɔhe pyi ku tɛ̀ɛn. Ka kafɛɛge si yyére, ka lwɔhe si ntɛ̀ɛn siu! 40Lire kàntugo ka Yesu si pi pyi: «Ɲaha na yii na fyáge amɛ yɛ? Ɲaha na yii sàha ŋkwɔ̀ a dá mii na mà yɛ?» 41Ka u cyelempyiibii si fyá sèl'e, marii yi yu piy'á: «Jofoo u ɲyɛ ŋge nàŋi fo ka kafɛɛge ná lwɔhe si ntɛ̀ɛn u wuuni taan yɛ?»


text: 1Jésu uwôge bay tôri ka môj kibi wôô hen, aɲ biji néé bi bay ré dagiɲ tunu to habiɲ men, ré berariɲ bay ômɲare to gay gay hen naɲ bay merayê ka gay gay a men. 2Hini bay tôri bay ka môj kibi wôô hen a na: Simô wo bay uwôgeri Piyêr hen naɲ yêni André men, si Jak naɲ yêni Ja kaɲ kam Jébédé hen men. 3Pilip men Bartélémi men, Tomas men Matiyé woɲ ôbi eŋgé wôgê hen men, Jak woɲ kema Alpé hen men, Tadé men, 4Simô woɲ kema iyére hen men, Judas Iskariyôt woɲ ôbi desé Jésu hen a men. 5Jésu jé bay tôri bay ka môj kibi wôô hen aɲ halji kôl iyôŋ ba: «Erêŋge sa iyé ɓiɲé ka na Jubɲê ré hen ré men, ken ô sa iyé Samari a ré a men, 6niɲba, ken ô kebê gamgê ka ge kay ka na kam Israyêl hen pa dem. 7Erê wo ka erê hen na, ken kôliɲ ɓiɲé wo emê iyére to derômaraŋ a ré ba ɗa niɲ. 8Men, ken berare bay ômɲare to gay gay hen men, ken bér ka ma men, ken dô terbare yi ɓiɲé a men, ken dage tunu to habiɲ bô ɓiɲé a a men. Mega wo ken uwôɲ seŋge hen na, kenbay kôba ken bi seŋge hen iyôŋ men. 9Erê wo ka erê hen na, ayêŋge lôr ley gursu tôni ley bô magela woŋge a ré men, 10ken ay magela woɲ kergare kôbreŋge a ré men, bargay kaɲ kabrêrŋge wôô wôô ré men, ken tôbe garbê ré men, ken pô kwoore wôni ré a men wôsa kwôni wo li jé ba a uɲé ari emêri. 11Hena kené biɲ sa iyére to damné ley sa kam iyére a ley na, ken eŋgere kwôni wo a nêmê ɓeréŋge yiri a ya ba ken mô ya hende to hen kwôy wo ken ôriɲ ta. 12Men, kiriɲa kena sé bô iyé kwôni bi wo hen a na, ken liri dosé pa dem. 13A hena ɓiɲé ka bô iyére hende to hen ré nêm ɓeréŋge yirji a ba, bi bô jalê woŋge ba naɲ ci, a hena bay ré nêm ɓeréŋge yirji a ré ba, bi bô jalê woŋge a hera uɲéŋge. 14A hena bay ré ɓeréŋge yirji a ré men, bay toy kwôlê woŋge ré a men aɲa kené kena sé sa iyére hende to hen aɲ na, ken gage beni têrŋge aɲ dema kené ô ta tô. 15Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen: Wulê wo bay a sa jerê kwôlê sa ɓiɲé a hen na, sa iyé Sodôm naɲ Gwomôr kôba are a sa liji lôg sôŋ.» 16«Toyéŋge, en jéŋge môɲ gamgê iyôŋ perê heŋɲê a, iyôŋ ba ken melên môɲ kalaw iyôŋ men, ken ô lôm lôm mega derare iyôŋ a men. 17Henêŋge bôrŋge a wo ɓiɲé ré ôriɲ naɲ ken tumô bay jerê kwôlê men, bay a yêmnêŋge bô iyéy daɲare toji a a men.» 18«Men, bay a ôriɲ naɲ ken tumô bay emê iyére a men, tumô kilmé a a men hen iyôŋ wô keben nôbi aɲ bi Jubɲê naɲ ɓiɲé ka na Jubɲê ré hen ré toyiɲ béré Kwôlê Dôri kebreŋge a a men. 19Kiriɲa bay ôriɲ naɲ ken kini jerê kwôlê a na, ken sun wô gwosoy kwôlo ma kené sa kelê ré men, wô kwôlo ma kené sa kelê ré a men wôsa kwôlo ka kelê hen na, na Tunu a béŋge kiriɲ bay ka ken ɗibiɲ hen a men seŋge. 20Wôsa kwôlê bi wo hen na, na kenbay a kelêri ré niɲba, na Tini Ibareŋge a béŋge a kené kelê hen. 21Gawra a desé sa yêni a bi bay ré diri men, iba kema a liɲ kemari hen iyôŋ hende to hen men, kamrê kôba a perê sa balêrji bi bay ré dirji a men, 22ɓiɲé kêm a kaɲêŋge yôd wô kibi henen niɲba, kwôni wo ɓu bôri iyêre kwôy deriɲ kibi ba, ôbi a gelê. 23A hena bay ré geléŋge gusiɲ sa iyére tôni a ley ba ken ge sa to ɗaŋgi a. Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen ka gerê tô iyé Israyêl kêm né tô a men, menba, nôbi Kema Gawra na bulo hera men. 24Ôbi dôyrê are na, gôliɲ sa dami wori ré men, paja gôliɲ sa kelmari ré a men. 25Ôbi dôyrê are yi môɲ dami wori iyôŋ men, paja yi môɲ kelmari iyôŋ a men. Hena bay na ré uwôge ôbi iyéreŋge Béyêljébul ba kenbay dema bay ré kelê kené na ka Béyêljébul ré ba?» 26«Kemnaɲge gawrê ré, wôsa ani ka uwôbe ka ba geliɲ ba naɲ men, ka bô kwôni a ka a ba hôniɲ ba naɲ a men. 27Iyôŋ ba, kwôlo en kelêŋge bô dilemne ba, ken kôl tu tare a waŋ a ta men, kwo bay kelêŋge naɲ gwôsiɲare hen na, ken ɗay ta sa ira dema kené uwôliɲ béréri. 28Hariɲge ka a deré kurôŋgi yerŋge mera ɗiba a nêmê deré tunuŋge ré hen né niɲba, ken hariɲ kwo a bê kurôŋgi yerŋge naɲ tunuŋge bô tare toɲ géhên a hen ɗi. 29Bay daɲ diya wôô dema ré na tu selé pôn tô hen ba, ken gel ré ba? Niɲba, diya bi wo hen kwo pôn nêŋ wo a ma aɲ bi Ibareŋge Emen ré hôn né ba naɲ. 30Kenbay ba, gusuri sarŋge kôba Emen dêŋse. 31Iyôŋ ba, ken hare ré wôsa ken dami tu Emen gôliɲ diya bi wo kwône hen. 32Hena kwôni ré kôl waŋ ta tu ɓiɲé ɗiré na kuɲê na, nôbi kôba na sa kelê waŋ ta tu Iban wo derômaraŋ a ôbi ré na kuɲê men. 33A hena kwôni ré uwôser tu ɓiɲé ɗiré hônen ré na, nôbi kôba na sa uwôserê tu Iban wo derômaraŋ a ené hôni ré men.» 34«Ma ka kelê yaŋ ba ené era sa terare a na na naɲ bô jalê, en eraɲ na naɲ yebere to dami ɗi. 35En era bi kariɲare ré yi perê gawra naɲ ibari men, perê iyore a naɲ yore men, perê môni iyore a naɲ maare a men. 36Men, bay bayi gawra ba na ɓiɲé ka bô iyére tori a ɗi men. 37Hena kwôni ré gey ibari naɲ yori gôlen nôbi ba ôbi na kuɲê ré tô men, hena kwôni ré gey kemari réba môɲni gôlen nôbi ba ôbi na kuɲê ré tô a men. 38Hena kwôni ré ay gurô tagelê wori kôbiɲ tôn né ba, na kuɲê ré tô a men. 39Ôbi a, kwôni wo ré gem yiri ba, kay na yiri men, kwo kay yiri wô san ba gem na yiri hen men.» 40«Kwôni wo ɓeréŋge yiri ba, ɓuren na nôbi yiri hen men, kwo ɓuren nôbi yiri a ba, ɓu na kwo joon hen yiri a hen a men. 41Hena kwôni ré ɓu ôbi kibi Emen wôni yiri wô wo ôbi ré na ôbi kibi Emen na, ôbi a uɲé sa kôbi wo gengiɲ sa ôbi kibi Emen men, kwo ɓu gawra woɲ ôbi lê aŋgaɲ derôre yiri a wô wo ôbi ré na ôbi lê aŋgaɲ derôre na, a uɲé sa kôbi wo gengiɲ sa lê aŋgaɲ derôre a men. 42Na tu kwôlê a ené kelêŋge hen, hena kwôni ré ay kam ka jali bô môni gwore a biɲ kwo dê wo perê megêri a hen wô wo ôbi ré na ôbi tôn na, ôbi a ba uɲé sa kôbri ré.»


text: 1Nɛna Pɔlu, Kirisi Yesun yoo, nɛ wi Gusunɔ u soka n ka ko win gɔro ma u man wuna nɛnɛm n ka win Labaari gean waasu ko. 2Labaari gea ye, Gusunɔ u raa yen nɔɔ mwɛɛru kua yellun di saa win sɔmɔbun min di, ma ba ye yorua win garin tireru sɔɔ. 3Win Biiwa ya ka yã, Yesu Kirisi bɛsɛn Yinni wi ba mara nge tɔnu Dafidi sina bokon bweseru sɔɔ. 4Adama Hunde Dɛɛro u sɔ̃ɔsi ka dam ma Gusunɔn Biiwa u sãa sanam mɛ u seewa gɔrin di. 5Wiya man durom wɛ̃ ma u man gɔra bwesenu kpuron mi win yĩsirun sɔ̃, bwese ni, nu ka nùn naanɛ doke kpa nu nùn mɛm nɔɔwa. 6Bɛɛ Romugibu, bɛɛ be Yesu Kirisi u soka, i maa wãa be sɔɔ. 7Na bɛɛ kpuro tire teni yoruammɛ bɛɛ be i wãa Romuɔ, bɛɛ be Gusunɔ u kĩ ma u bɛɛ soka i ka ko wigibu. Gusunɔ, bɛsɛn Baaba ka Yinni Yesu Kirisi bu bɛɛ durom ka alafia kɛ̃. 8Gbiikaa na Gusunɔ nɛn Yinni siaramɔ Yesu Kirisin min di bɛɛ kpuron sɔ̃ yèn sɔ̃ ba bɛɛn naanɛ dokebun gari mɔ̀ handunia kpuro sɔɔ. 9Gusunɔ wi na sãamɔ ka nɛn gɔ̃ru kpuro na ka win Biin Labaari gea kparamɔ, wiya sãa nɛn seeda ma na ra n bɛɛn gari mɔ̀ kpeetim sari 10nɛn kanaru sɔɔ. Na ra n bikiamɔ, Gusunɔ ù n kĩ u den man swaa kɛ̃ tɛ̃, n ka na bɛɛn mi. 11Domi na gɔ̃ru doke gem gem n bɛɛ wa n ka bɛɛ hunden kɛ̃ru garu kɛ̃ kpa i ka tãsi. 12Kpa sa n dam kɛ̃ɛnamɔ bɛsɛn naanɛ dokebu sɔɔ nɛ ka bɛɛ sanam mɛ ko na n wãa bɛɛn mi. 13Nɛgibu, na kĩ i n yɛ̃ ma na gɔ̃ru doke nɔn dabiru n ka na n bɛɛ wa kpa nɛn sɔmburu tu binu ma bɛɛn suunu sɔɔ, nge mɛ ta mara tɔn tukobu gabun mi, adama sere ka gisɔ na ǹ fɛɛ wa. 14Na waasun dibu nɛni wuu marosugibun mi ka maa baru kpaanugibun mi, yɛ̃rugibun mi ka maa yɛ̃ru sarirugibun mi. 15Yen sɔ̃na na kĩ gem gem n maa bɛɛ Labaari gea nɔɔsia bɛɛ be i wãa Romuɔ. 16Domi na ǹ Labaari gean sekuru mɔ̀. Gusunɔn dama mɛ mu ra baawure faaba ko wi u naanɛ doke, gbiikaa Yuuba, yen biru tɔn tukobu. 17Labaari gea ye, ya sɔ̃ɔsimɔ nge mɛ Gusunɔ u ra tɔnu gem wɛ̃. Gem mɛn torubu ka mɛn nɔru, naanɛ dokeba. Nge mɛ ba yorua, "Wi u kua gemgii naanɛ dokebu sɔɔ, u ko n wãawa." 18Ka geema, Gusunɔ u win mɔru sɔ̃ɔsimɔ saa wɔllun di kɔ̃sa kpuron sɔ̃ ye tɔmba kua, ka win bɛɛrɛ yɛ̃ru sariru. Ben kom kɔ̃sum mɛn saabu ba ǹ dere gem mu sɔmburu ko. 19Gusunɔ u mɔru mɔ̀ domi ye ya weenɛ tɔnu u tubu Gusunɔ sɔɔ ya bu burura. Gusunɔ win tiiwa u bu ye sɔ̃ɔsi kpasasa. 20Ka gem, u ǹ waarɔ ka nɔni, adama saa tem toren di u tii sɔ̃ɔsi ma u sãa Gusunɔ, u maa win sinaru sɔ̃ɔsi win sɔma ye u kua sɔɔ. Ǹ n mɛn na, ba ǹ gafara wasi. 21Ba Gusunɔ yɛ̃ adama ba ǹ nùn win sinandun bɛɛrɛ wɛ̃ bu sere nùn siara. Ma ben wira gu ma yam wɔ̃kura yiba ben gɔ̃ru bwisi sarirugisu sɔɔ. 22Ba gerumɔ ba bwisi mɔ adama ba sãawa gari bakasu. 23Ma ba Gusunɔ wi u ku ra gbin yiiko kɔsina ka bwãarokunu ni nu ka tɔnu weenɛ wi u ra gbi, ka gunɔsu, ka yɛɛ yi yi ra sĩ, ka yi yi ra kabiri. 24Yen sɔ̃na Gusunɔ u bu daa disinugia sure ben tii tiinɛ sɔɔ nge mɛ ben gɔ̃ru ga kĩ, kpa ben wasi yi ka ko bɛɛrɛ sarirugii. 25Ba Gusunɔn gem ka weesu kɔsina. Taka koora ba sãwa ma ba yen wãaru wãa, n ǹ mɔ taka kowon tii wi n weenɛ bu siara ka baadommaɔ. Ami. 26Yen sɔ̃na Gusunɔ u bu kɔdɛ bɛɛrɛ sarirugia kpɛ̃ɛ. Ben tɔn kurɔbu ba kɔ̃ɔ mɛnnabu yina ka tɔn durɔbu ma ba kookoo si su ǹ dɛnde kɔsire kua. 27Mɛya maa tɔn durɔbu ba kɔ̃ɔ mɛnnabu yina ka tɔn kurɔbu, ma ben kĩrun kɔdɛ banda ben tii tiinɛ sɔɔ. Ba sekuru sariru mɔ̀, tɔn durɔ ka tɔn durɔ, ma ba are mwaamɔ ben tii sɔɔ yi yi ka ben toraru nɛ. 28Gusunɔ u bu deri ben bwisiku kɔ̃sunu sɔɔ bu ka ko ye n kun weenɛ yèn sɔ̃ ba ǹ wure bu nùn gia. 29Ma ba kɔ̃sa baayere yiba ka nuku kɔ̃suru ka binɛ ka tusiru ka nisinu ka tɔn goobu ka sannɔ ka taki ka bwisi kɔ̃si. Ba ra wĩinɛ, 30ba ra tɔnu yaa kasiki, ba Gusunɔ tusa, ba ra tii wa, ba yɛ̃kɔ mɔ, ba ra woo kanɛ, ba kɔ̃san kobun bwisi mɔ, ba ǹ ben tundobu ka ben mɛrobu bɛɛrɛ wɛ̃ɛmɔ. 31Ba ǹ bwisi mɔ, ba ǹ naanɛ mɔ, ba ǹ kĩru mɔ, ba ǹ maa wɔnwɔndu mɔ. 32Ba yɛ̃ ma Gusunɔn wooda ya gerumɔ ma be ba yenin bweseru mɔ̀, gɔɔwa ben kɔkɔrɔ. Ka mɛ, ba ra ko. N ǹ mɔ mɛ tɔna, ba maa gabu siaramɔ be ba mɔ̀ mɛ.


text: 1Na hô kelê kwôlê wo ené kôl hen naɲ gwosoyri wo ɗaŋgi: kema woɲ ôbi emê cibré ibari na, na kwôni wo aŋga ibari bay ka hen kêm na kari. Niɲba, hena ôbi ré baa kema tô ba, ôbi yi mega lema iyôŋ. 2Wôsa kwôy jéɲ sa to ibari na genge hen na, na ɓiɲé ka ɗaŋné a berê sari men, sa aŋga gengiɲ sari bay ka hen a men. 3Nibay kôba, kiriɲa na nini yi mega kamrê iyôŋ hen na, na nini na limé ka néé wo tunu to ôm sa kiriɲ sa terare a nà hen. 4Niɲba, kiriɲa wulê wo Emen na genge hen nêm niɲ menba, ôbi jo Kemari aɲ iyore a yêri aɲ tôô to Moyis a emê sari men. 5Men, bi ôbi ré sa jô sarni nibay Jubɲê ka na nini mô tô tôô to Moyis a hen aɲ bi niné yiɲ kami Emen. 6Men, bi ôbi ré gel wo kené na kamni na, Emen jo Tini Kemari sa mô bôrna a aɲ Tunu hende to hen uwôgeri «Iban, Iban.» 7Iyôŋ niɲ ba, kena limé ré niɲ niɲba, kena kamni. Mega wo kena kamni hen iyôŋ na, Emen a béŋge are kêm ka ôbi ɗi gem wô sa kamni hen. 8Kiriɲa na ken hôn Emen né tô hen na, na kena limé ka emen wo sa terare a nà wo na kwoɲ tiri ré hen. 9Niɲba, haw hen wo ken hôn Emen niɲ, réba haw hen wo Emen henêŋge niɲ hen men, menba, wô mi a kené hô hera naɲ bô geyé woŋge tô tunu to ôm sa kiriɲ sa terare a nà to néére naɲ hen men, to na ani ré hen bi kené hô yé limé kaji sôŋ ba? 10Ken toy, ken ɗi yerŋge damaŋ sa wulê wo pôni a men, sa geserê wo pôni a men, wulê wo pôni bô elê a men, sa elê wo pôni a a men. 11En sun gaɲ wô sarŋge wôsa merênê wo en merên wô sarŋge kêm hen na, na ɗéɲ iyôŋ mera ba? 12Yênên, en uwôlêŋge bi kené yi môɲ nôbi hen iyôŋ men, mega wo nôbi kôba, na en yi mega kenbay hen iyôŋ men hen. Kiriɲa na en môriɲ perêrŋge a hen kôba, na ken lên habiɲ né. 13Ken hôn wô mi a na ené derêŋge Kwôlo Dôri tumô kaɲ hen ba? Na wô sa kibi ômɲare to na lên hen. 14Aɲ naɲ ômɲare tiɲê hende to hen na, na na aŋga nééy sarŋge a niɲba, na ken bôren mega ani ré, iyôŋ né niɲba, ken lên dô mega wo ené na mana wo derômaraŋ wo Emen men, mega wo ené na Jésu Krist bi naɲ yiri iyôŋ a men. 15Na ken li yi derê damaŋ menba, haw hen na mi a lê are ba? Wôsa en hôn wo tumô ba, na turŋge kôba, na ken nêm terê ben. 16Aɲ haw hen ba, ena ôbi bareŋge wô kwôlê woɲ tiri wo en kelêŋge kwôy kwôy hen ba? 17Ɓiɲé bay ka kôl kwôlê woɲ benare gengiɲ sa Kwôlo Dôri hen ɗi yirji yerŋge a, niɲba, ermé woji na kwo dôri ré. Ermé woji ba na wô terêŋge kôben a aɲ bi kené yiɲ ɓiɲé kaji ɗi. 18Na tiri, ɗé yi yi kwôni a damaŋ na, dô niɲba, bi na naɲ ermé wo dôri aɲ bi yi hen iyôŋ kwôy kwôy ɗiba, na wô merê wo en mô naɲ ken hen mera ré. 19Kamnen, en hô geliɲ gusiɲ damaŋ a wô sarŋge mega wo iyore geliɲ gusiɲ sa yê a hen iyôŋ. Na geliɲ gusiɲ hende to hen iyôŋ kwôy wo na hôniɲ mega wo kené ay hal wo Krist. 20Ermé wuɲê ba, en gey ré ené merê naɲ ken haw hende to hen aɲ ré ené iyêlêŋge derê naɲ tôn to dami wôsa en sun kwôleŋge damaŋ. 21Kenbay ka ken gey yé limé ka tôô to Moyis hen kôlenge, na ken toy kwôlo na liɲ bô magtubu tôô hende to hen a ré ba? 22Na liɲ bô magtubu tôô hende to hen kôl iyôŋ ba: Abraham na ré yê kamrê wôô. Kwo pôn yori ré na lômne to bay uwôgere Agar hen men, kwo pôn yori ré na môni iyére to bay uwôgere Sara hen men . 23Kwo yori na toɲ lômne hen na, hende yi kwoyri naɲ yiɲare, niɲba, kwo yori na môni iyére hen na, hende yi kwoyri na naɲ yiɲare hare niɲba, na sa kibi tôô to Emen na ay biɲ Abraham . 24Kwôli yébé bay ka wôô hen na, yi mega aŋgaɲ gelé iyôŋ: yébé bay ka wôô hen na, en pôrji gengiɲ biɲare to yi kene wôô hen: Biɲare to tumô hen na, na gengere naɲ Agar, tôre hena na sa keram wo Sinay a. Aɲ hende yê kamrê kaɲ limé hen. 25Hini woɲ Agar bi wo hen na, kôl na kwôli keram wo Sinay wo yi sa iyé Arabi a hen. Haw hen ba, hende yi mega Jérusalêm to kemnêŋgi iyôŋ wôsa Jérusalêm na lômne naɲ ɓiɲé ka mô bôre a hen kêm. 26Niɲba, Jérusalêm to derômaraŋ a yi mega yorna toɲ môni iyére iyôŋ. Jérusalêm hende to hen gengiɲ na sa Sara. 27Wôsa magtubu to Emen kôl iyôŋ ba: «Li yi derê mini to kamnê naɲ hen. Uwôl gura woɲ yi derê mini to yê lêrê sa pôn né hen wôsa iyore to kurôre ɗere aɲ hen na, kamne a kwônê ɗê to kurôre geyre hen .» 28Yênên, iyôŋ ba, kenbay kôba, ken yêɲ na sa kibi tôô to Emen na ay hen mega Isak iyôŋ men. 29Tumô ba, kema wo bay yêri naɲ yiɲare hen na, geliɲ tu kwo bay yêri sa kibi Tini Emen hen gusiɲ, kemnêŋ kôba, yi mega hen iyôŋ men . 30Niɲba, magtubu to Emen na kôl iyôŋ ba: «Dage iyore toɲ lômne hen naɲ kemare aɲ, wôsa ôbi nêm emê cibré naɲ kwo yori na toɲ môni iyére hen né .» 31Iyôŋ ba, yênên, nana kam iyore to na lômne hen né, niɲba, nana kam toɲ môni iyére hen ɗi.


text: 1Na saŋga bo Yesu wo natiiri su ni, na wɔ ŋu sɔnɔ be, bu wuuri i ni, i ti anyinsin wɔ. 2Na i susufɔm n abisa i ka, “Ya Kerefɔ, nzu ti ye bu wuuri ahin sɔnɔ ni anyinsin a? I wufɔm yoori satiɛ, nzɛn i dɛɛ satiɛ a?” 3Na Yesu ase bu ka, “I ti má i ni i wufɔm be mmɔɔ satiɛ dɛɛ ti, ama, Nyɛmɛ koro ka minɛm ŋu kabo i yo alekutura sa fa ma i a. 4Kabo wiɛ toko wo bɛrɛ ni, am ma ya yo yiri n bo wɔ sunma m juma ni. Ale bá san bo be koro yo má juma be. 5Kabo m toko wo durunya n nu ni, mini ti durunya n nufɔm wein a.” 6Yesu seeri sɔ ni, na wɔ yi nanzue agɔ asiɛŋgu, na wɔ fa akpita naatiɛ afa abɔrɔki anyinsin nyumbaa nnyɔ n kɛrɛ. 7Na wɔ se i ka, “Kɔ na a kɔ ŋmisi u nyunu Silowam bura n nu.” Silowam n bu la ka, ba sunma i wɔ. Na wɔ kɔ aŋmisi i nyunu n na wɔ ŋu asi, na wɔ kaaki aba awuru. 8Na i lamɔkɔm ni minɛm bo bu yo ŋuuri i saŋga kɛrɛ ka i sere ni, abisa ka, “Má ahin sɔnɔ ni yo tana fɛn sere n a?” 9Nbem ŋa, “Yiri a.” Nbem gusu ŋa, “Má yiri a. I feremafɔ a.” Na yiri n mmɔɔ ni i tii suse bu ka, “Mini a.” 10Na ba bisa i ka, “Ye i yoori sɛ ye u nyumbaa n ateke a?” 11Na wɔ se bu ka, “Sɔnɔ n bo bu fere i ka Yesu ni, yiri kpitaari naatiɛ bɔrɔkiiri m nyumbaa n a. Na wɔ se m ka m kɔ Silowam bura n nu, na m kɔ ŋmisi m nyunu. Na ma kɔ aŋmisi, kpeŋga na ma ŋu asi.” 12Na ba bisa i ka, “Ye yiri n wo ni?” Na wɔ se bu ka, “M si má.” 13Na ba fa sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin n akɔ Farasifɔm dɔ. 14Nyini cɛɛn n bo Yesu kpitaari naatiɛ na i fa tekeeri anyinsin nyumbaa n tiiri Ŋumiyi cɛɛn wɔ. 15Nyini ti, na Farasifɔm gusu akaaki abisa i ka, “I yoori sɛ ye a ŋuuri asi a?” Na wɔ se bu ka, “I faari naatiɛ bɔrɔkiiri m nyumbaa n a, na ma ŋmisi i, na ma ŋu asi.” 16Na Farasifɔm nbem ase ka, “Ahin sɔnɔ n fite má Nyɛmɛ dɔ, dama i bita má Ŋumiyi cɛɛn ciire ni.” Ama, na nbem gusu ase ka, “I yo sɛ ye satiɛyofɔ koro yo alekutura sam ka ahin ŋusu sɔ a?” Na bu kɛrɛ nɔɔ awo i ŋguŋgumi. 17Na ba kaaki abisa sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin bekun ka, “Ye wɔrɔ bo wɔ teke u nyumbaa ni, a bu i sɛ wɔ?” Na wɔ se ka, “I ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ ɔ.” 18Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n ade má ka i yo tiiri anyinsin wɔ, ye i ŋu asi kisa, má ka bu ba fereeri i si, ni i ni, 19na ba bisa bu ka, “Am wa n bo am ŋa am wuuri i na i ti anyinsin ni, yiri la ahin? Ye i yoori sɛ ye i ŋu asi kisa a?” 20Na i si, ni i ni abɔ bu nu ka, “Ya si i ka i ti ya wa a, ya wuuri i anyinsin wɔ. 21Ama, ya si má kabo i yoori barasu na i koro ŋu asi kisa ni, yɛrɛ gusu kaaki si má sɔnɔ bo i tekeeri i nyumbaa ni. Wɔ ju i tiɛŋgu sɔnɔ, am bisa i, yiri mmɔɔ ni i tii sé am.” 22Deke bo i ti na i si, ni i ni seeri sɔ ni, bu soroori Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n ahore wɔ, dama Yudafɔ nkpiɛnkpiɛnm n adu mɔ ase ka sɔnɔ kɛrɛ bo i seeri ka Yesu ti Kristo Tiidefɔ ni, bu fɔ́n i mi fite bu tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu wɔ. 23Nyini dɛɛ ti ye i si, ni i ni seeri ka, “Wɔ ju i tiɛŋgu sɔnɔ, am bisa yiri mmɔɔ ni i tii n a.” 24Na ba kaaki afere sɔnɔ n bo i yo tiiri anyinsin n bekun, na ba se i ka, “Niɛ Nyɛmɛ ti, na a jɔjɔ nahɔrɛ. Yɛrɛ si ka ahin sɔnɔ n ti satiɛyofɔ ɔ.” 25Na wɔ se bu ka, “Nzɛn i ti satiɛyofɔ ɔ, i ti má satiɛyofɔ ɔ, mini si má. Deke bo m si i n la ka, m yo tiiri anyinsin wɔ, ama, kisa m ŋu asi.” 26Na ba bisa i ka, “I yoori u sɛ wɔ, ye i tekeeri u nyumbaa n sɛ wɔ?” 27Na wɔ bɔ bu nu ka, “Ma du mɔ ase am kabo i tekeeri m nyumbaa ni, ye am ade má. Ye nzu ti ye am koro ka m kan kere am bekun a? Ambɛrɛ gusu, am koro ka am yo i susufɔm wɔ, nzɛn sɛ?” 28Na ba tɔ i ŋu ni nzukɔ kpiɛ ase i ka, “Wɔrɔ ti nyini sɔnɔ n susufɔ a, yɛrɛ yiri, ya ti Moyisi dɛɛ susufɔm wɔ. 29Ya si ka Nyɛmɛ yo jɔjɔɔri Moyisi dɔ a, ama, nyini sɔnɔ n yiri, ya si má i fiteebiri n mmɔɔ.” 30Na wɔ se bu ka, “Ahin ti alekutura wanla, am si má i fiteebiri, ama, wɔ teke m nyumbaa. 31Ya si ka Nyɛmɛ de má satiɛyofɔ nyɛmɛsere, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su Nyɛmɛ atin su, na i yo i sa koroowa, Nyɛmɛ de i sere wɔ. 32Fite durunya n bumboori, sɔnɔ be nya ti má ka be ateke sɔnɔ bo bu wuuri i na i ti anyinsin nyumbaa. 33Nzɛn má ahin sɔnɔ n afite má Nyɛmɛ dɔ, má i koro yo má pui.” 34Na ba se i ka, “Wɔrɔ yiri, bu wuuri u satiɛyofɔ ɔ, ye wɔrɔ koro ka a kere yɛrɛ a?” Na ba fɔn i afite. 35Yesu tiiri ka ba fɔn ayi sɔnɔ n ni, na wɔ kɔ aŋu i, na wɔ bisa i ka, “A yo Adamande Wa n yarada a?” 36Na sɔnɔ n abisa i ka, “M Mibiɛ, yiri la ŋma a? Se m na m yo i yarada.” 37Na Yesu ase i ka, “A ŋu i e, yiri la mini n bo m sujɔjɔ u dɔ ni.” 38Na sɔnɔ n ase i ka, “M Mibiɛ, ma yo u yarada.” Na wɔ kutu Yesu nyunu akansi i. 39Na Yesu ase ka, “M baari durunya n nu ka m ba di minɛm jɔrɛ wɔ, na bo bu ŋu má asi n ŋú asi, na bo bu ŋu asi n yó anyinsinm.” 40Farasifɔm nbem bo bu woori i bi dɔ n tiiri sɔ ni, na ba se i ka, “Ŋka a ŋa a se ka yɛrɛ gusu ti anyinsinm wɔ lɛɛ fan?” 41Na Yesu ase bu ka, “Nzɛn má am ti anyinsinm, má am la má ŋgasi, ama, kabo am nya ŋa am ŋu asi ni, am toko la ŋgasi lɛɛ.”


text: 1Kan'an la woŋerɛ yɛla wa te n dekɛ biŋe ya nɛŋan wa han ta sigera ya zuo, te ya tɛn'ɛhɛ a ya sunya poan zen'an woo te Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan yeregɛ ya bahɛ teŋhe wa poan te ya ta bɔna la, 2te yamam la ya kɔma han ŋmɛregɛ lebe Na'ayenɛ ya Yenɛ la zen'an na nana en la ya sunya la ya sea zan'an wo mam bo ya nɔɔrɛ zina te ya eta sɛla woo se'em la, 3Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan le gu' ya yelesoma la bo ya ge zɔ ya ninbɔn'ɔn ge le lagahɛ ya teŋse'ehe woo poan te a yeregɛ ya bahɛ bini la na. 4Ba daa han pon sa'ɛ ho ta bahɛ la teŋsɛka n ba' zaan teŋparɛ wa zuo, Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan tare ya lebe na. 5A wan tare ya lebe teŋsɛka n de ya sɔdoma teŋa la poan na te ya sɔe ka sɔna. A wan bahɛ te ya panrɛ gana ge zo'e kanlɛ poan gana ya sɔdoma saŋa la. 6Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan ŋma yamam la ya yaahe sunya te ya nɔŋɛ en la ya sunya la ya sea ge ya vɔna. 7Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan dekɛ woŋerɛ ana wa zan'an bahɛ ya diŋdoma sɛba n yaɛ ya ge nameha ya la zuto. 8Ya wan le nana Na'ayenɛ ge dɔla a nɔya la zan'an te n bɔ'ɔra ya zina wa. 9Bala te Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan bahɛ te ya panrɛ ya nu'uhe tooma woo poan la puya wɔla poan la ya dunhe kɔma poan la la di sɛka woo te ya bota teŋa la poan. Na'ayenɛ wan le nɔŋɛ ya te a bahɛ te ya panrɛ wo n daa nɔŋɛ ya sɔdoma se'em la, 10ya han nana Na'ayenɛ ya Yenɛ la tara a nɔse'a la a malema se'a woo n golehɛ eŋɛ Pa'alegɔ Gɔŋɔ wa poan la ge ŋmɛregɛ lebe Na'ayenɛ ya Yenɛ la ya suunre la sea zan'an. 11Nananawa nɔse'ere te n bɔ'ɔra ya zina wa ka ba' kpe'em bo ya bii zaan la ya te ya kan paɛ. 12De ka boe saazuo ha, te ya wan soke yeti, ane n wan zom ha ta to'e na mɔɔlɛ bo to te to nam? 13De me ka boe mɔgɔrɛ yakenɛ, te ya wan soke yeti, ane n wan yakɛ ko'om wa ta to'e na mɔɔlɛ bo to te to nam? 14Aai, yelehom la kɔ'ɔn lɛm mɛ la ya, bo boe la ya nɔɔrɛn, la ya sunya poan te ya ta'an nam. 15Behɛ ya, zina dabaherɛ wa, mam dekere la vom la panrega, kum la sagaŋɔ zɛ'ɛta ya nɛŋan. 16Se'ere n sɔe la, mam bo ya nɔɔrɛ zina wa te ya nɔŋɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la ge dɔla a sɔya la zan'an ge tara a nɔɔrɛ la a malema la a nɔze'elego la. Ge bala te ya wan vɔna ge wi'ɛ ge te Na'ayenɛ ya Yenɛ la wan kan' bahɛ ya zuo teŋsɛka poan te ya yɛ'a kɛn'ɛra te ya ta sɔe ka sɔna wa poan. 17Ge ya sunya la han ŋmɛregɛ zen'an kayema ha te ya ka nana te la ve'e ya keŋɛ te ya ta pɔnta na'ma baga nɛŋan kaanbera a, 18n yeti ya zina wa te ya wan nyɛ sagaŋɔ. Ya kan vɔna yuue teŋsɛka te ya yakera Yordan te ya ta sɔe sɔna wa poan. 19Zina dabaherɛ wa mam yi'ire la saazuo la teŋa te ba dɛna n seradoma, mam la yamam teŋasoka, te mam dekɛ la vom la kum, kan'an la woŋerɛ ze'ele ya nɛŋan. Bala, loe ya vom ge bala te yamam la ya kɔma wan vɔna 20ge te ya me nɔŋɛ Na'ayenɛ ya Yenɛ la kɛleha a nɔɔrɛ ge gin' en kaŋkaŋe. Na'ayenɛ de ya vom te a wan bo ya vom yuuma zo'e zo'e teŋsɛka te a pɔ' te a wan dekɛ bo ya sɔdoma Abraham la Isaak la Yakob la poan.


text: 1Tɔ, ye ya se sɛ wɔ? Ya koro kɔ su suyo satiɛ, adena Nyɛmɛ ahɔrɔma buka su, nzɛn sɛ? 2Ai. I koro yo má sɔ. I ti ka ya ti minɛm bo ba du mɔ awu wɔ, fa kɔ satiɛ su. Ye nzu ti ye ya toko yo satiɛ bekun a? 3Am si má Nyɛmɛ nzue n biɛ n bu wɔ? Yɛrɛ bo bu biɛɛri ya Nyɛmɛ nzue ni, ya ni Yesu Kristo ayo kun lɛɛ, na ya ni yiri asaŋga awu yiwee kun lɛɛ. 4Saŋga bo bu biɛɛri ya Nyɛmɛ nzue ni, i ti ka ya ni Yesu asaŋga awu, na ba kaaki ase ya ni yiri wɔ lɛɛ. Na kabo ya Si Nyɛmɛ Yikofɔ n teŋgeeri Yesu i yiwee nu ni, sɔ ye i má ya gusu nya nyini ŋgɔɔ fɔfɔrɛ n a. 5Ya ti kabo i ti n wɔ, saŋga bo i wuuri ni, sɔ ye wɔ yo daka ka ya bá ti kabo i ti n a, i yiwee teŋge n nu. 6Ya si ka, ya woowa dawa ni, ba saŋga akpama i ni Kristo i baka jaanu n su, adena má ya yo akɔɔm fa kɔ satiɛ su kun, dama aŋuniɛmbaa n bo i yo satiɛ n wo má bɛrɛ kun. 7Dama sɔnɔ kɛrɛ bo wɔ wu, wɔ de i tii afite satiɛ nu lɛɛ. 8Tɔ, kabo ya ni Kristo saŋga wuuri ni, sɔ ye ya yo yarada ka ya ni yiri sáŋga nya ŋgɔɔ a. 9Ya si ka Kristo teŋgeeri i yiwee n nu ni, i wú má kun, dama yiwee la má i ŋusu yiko kun. 10Yiwee n bo i wuuri ni, i wuuri kpekun n kpein wɔ, na i yi satiɛ, ama, ŋgɔɔ n bo i la i ni, i wo Nyɛmɛ dɛɛ wo wɔ. 11Sɔ ye i ti ye ni ka ambɛrɛ ni am tii si ka am awu fa kɔ satiɛ su a, na am ni Yesu ayo kun, ye am la ŋgɔɔ wo Nyɛmɛ dɛɛ wo a. 12Nyini ti, má am ma satiɛ la yiko fa kɔ am ŋuniɛmbaa n su, na am yo am kunnu koroowa. 13Má am fa am ŋuniɛmbaa be ma satiɛ, na i kaaki deke bo i yo satiɛ, ama, am fa am ŋu ma Nyɛmɛ ka minɛm bo ba teŋge yiwee nu anya ŋgɔɔ kisa, na am fa am ŋuniɛmbaa n kɛrɛ ma Nyɛmɛ na i fa am yo deke bo i yo sa bo i kɔ atin su. 14Satiɛ la má yiko fa kɔ am dɔ, dama Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n niɛ má am su kun, ama, Nyɛmɛ ahɔrɔma ni niɛ am su a. 15Tɔ, nzu bekun a? Kisa, Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n niɛ má ya su kun, ama, Nyɛmɛ ahɔrɔma ni niɛ ya su a. Nyini ti, ya koro yo satiɛ, nzɛn sɛ? Ai, má sɔ. 16Am si ka nzɛn am faari am ŋu maari be na am deeri i mi nɔaniɛ, am ti i mi n akɔɔ ɔ lɛɛ. Kabo i nya ti sɔ ni, nzɛn am faari am ŋu maari satiɛ, am ti satiɛ akɔɔ ɔ, na am wú ɔ lɛɛ. Ama, nzɛn am gusu deeri Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, i dé am ka am ayo sa bo i kɔ atin su i dɔ ɔ lɛɛ. 17Saŋga be am yo ti satiɛ akɔɔm wɔ, ama, kisa ya da Nyɛmɛ asi ka Nyɛmɛ nɔaniɛ n bo bu fa kereeri am, na am ade i ni am ahorembaa kɛrɛ ni, 18am ade am tii afite satiɛ nu lɛɛ, am akaaki sa bo i kɔ atin su n akɔɔm wɔ. 19M fa adamande dɛɛ woowa, ye m fa kere kabo Nyɛmɛ ti a, dama am suti má i bu. Am yo fa am ŋuniɛmbaa n be yoori daŋgba sam wɔ, ni satiɛ barasum wɔ, nyini ma am saaki nɔaniɛ kpamaawa n a, sɔ ye kisa am fa am ŋuniɛmbaam yo sa bo i kɔ atin su, nyini ma am yo Nyɛmɛ minɛ casim a. 20Saŋga bo am yo ti satiɛ akɔɔm ni, be miɛ má am ka am yo sa bo i kɔ atin su. 21Satiɛm bo am yo yoori bu ni, nzu kpɛrɛ ye am nyaari i a? Pui. Kisa, bu ti am nyinsɛ wɔ, na i awieeri kɛrɛ la yiwee wɔ. 22Ama, kisa na am ade am tii afite satiɛ nu, na am ayo Nyɛmɛ akɔɔm ni, kpɛrɛ bo am anya i ni, yiri la bo am ayo i minɛ casim ni, na i awieeri, am nyá ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. 23Dama satiɛ ŋkatɔ la yiwee wɔ, ama, Nyɛmɛ aceeri n bo wɔ fa ama ya n la ŋgɔɔ bo i la má awieeri na i wo ya Mibiɛ Yesu Kristo nu n wɔ.


text: 1Deke bo i du mɔ la ka, m susere am ni anyumboro wɔ, ka, am sere Nyɛmɛ ma minɛm kɛrɛ, fa kɔ deke bo i ti bu miɛɛwa su, na am da i asi fa ma sɔnɔ kɛrɛ. 2Sere Nyɛmɛ ma nfɛmɛm, ni bo bu wo yiko woobiri n kɛrɛ, na ya koro wo ni tanalaifiɛ, na ya woowa kere ka ya su Nyɛmɛ atin n su ni nahɔrɛ, na ya wo jirima wo ni ya beŋgu. 3Nyini nyɛmɛsere n ti kpa a, na i sun Nyɛmɛ nu, yiri ti ya Tiidefɔ a. 4Yiri koro ka sɔnɔ kɛrɛ nya tiide a, na bu si nahɔrɛ atin ni. 5Dama ya kɛrɛ si ka Nyɛmɛ kun n kpein wo bɛrɛ a, na sɔnɔ kun be gusu wo bɛrɛ bo i yo adamande ni Nyɛmɛ afiɛn dɔŋgu a, yiri la Yesu Kristo, 6i wu maari adamande na i de bu kɛrɛ tii ji. Kabo i yoori sɔ n kere ka, saŋga bo Nyɛmɛ koro ka i de adamande kɛrɛ tii ji lɛɛ. 7Nyini ti ye Nyɛmɛ yiiri m ka m ba yo Yesu jaramasa, na m kan i labari kpa n kere minɛm bo bu ti má Yudafɔm ni, na m kere bu kereewam bo bu ti nahɔrɛ ni. M sukan nahɔrɛ wɔ, m bu má kɔrɛ. 8Deke kɛrɛ bo Kristo jamam tiɛn bu nɔɔ, m koro ka nbiɛsɔm yɛ bu saa su sere Nyɛmɛ. Nyini nbiɛsɔm ni, i ti ye ni ka bu nyɛmɛsu kɔ atin n su, na má yaafa wara akuruwa be wo bu ahore su. 9M koro ka nbaram gusu di suŋguruya nyunyumi, bo i sɛ su. I ti má ye ni ka bu di bu tiiŋmiɛ suŋguruya kɔ sin su, na má bu wura sika, wara aferem bo bu la gɔ agaya, wara suturam bo bu la gɔ agaya. 10Ama, bu nyumi kɛrɛ fite bu sakpa yoowa a, kabo i ti ye ni ka nbaram bo bu se ka bu su Nyɛmɛ atin n su n yo ni. 11I ti ye ni ka nbaram mɔ bu nɔɔ na bu yo bu ŋu bɛnlɛ, na bu so bu sui ti kereewam bo i ti ye ni ka bu sɔnsɔn i ni. 12M soro má su na bu kere nbiɛsɔm kereewam, wara bu la yiko niɛ nbiɛsɔm su. Bu dɛɛ la ka, bu mɔ bu nɔɔ. 13Dama Nyɛmɛ du mɔ yiiri Adam wɔ ka, ye i nya ba yiiri Awa. 14Má Adam ye woo dadakaari i a, ama, i dakaari Awa wɔ, na wɔ kete Nyɛmɛ nɔaniɛ ni. 15Ama, nzɛn nbaram laari yarada, ni koro, ni wo casi, na bu bita bu ŋu nyunyumi saŋga kɛrɛ, bu nyá bu tiide fite bu baawu nu.


text: 1Yelehom deyema n boe sona te to sakɛ: se'em han bɔta te a dɛna lagaŋɔ kpɛ'ɛma, a bote la toonsonɛ. 2Kpɛ'ɛma la da eŋɛ sɛla to nɛreba zɛrɛgɛ en, a tara pɔgɔyeŋɔ, a dɛna nɛremama, a tana a mɛŋa nyɔkera, a tara zuo, a tɔ'ɔha saama, a pa'ala nɛreba soŋa. 3A da nyuura daam zɔ'ɔra bii a dɛna zabzabera, a ana baanlam, a da nɔŋɛ ligiri. 4La dela a tana beha a mea yire soŋa, a bahɛ te a kɔma nana en ge bɔ'ɔra na'ahegɔ. 5Nɛra han ka ta'an beha a mɛŋa yire a kan ta'an behɛ Yenɛ lagaŋɔ. 6A da dɛna se'em n nan doohe Yesu sore te la ka yue. Se'ere n sɔe la, la han dɛna bala, a wan pa'alɛ a mɛŋa. La han dɛna bala, Yenɛ wan gankɛ en wo n daa gankɛ sagona la. 7Le yɛ'ɛha, kpɛ'ɛma la dela a eta eteseko te nɛresɛba n ka dole Yesu sore la tɔgɛ tɔgɔsomɔ a yele. A han ka eta bala, ba wan zɛrɛgɛ en te a sige sagona la bɛnregɔ poan. 8Lagaŋɔ poan soŋoreba la bɔŋa soŋa, ba dɛna seradoma, ba da nyuura daam zɔ'ɔra ge me da bɛna la ligiri. 9Ba gorɛ sera pa'alegɔ la te Yenɛ yele la eta sɛla te ba mina te la de ma'an. 10Ba behɛ ba vom yia ge nya loe ba. Ba han ka tara se'ere, ba dɛna soŋoreba. 11Ba pɔgɔba me la bɔŋa soŋa, da tɔgɔra tɔgɔbe'ero yɛhera nɛreba yele, da tara kɔre la sɛla woo ge me dɛna birikindoma. 12Lagaŋɔ soŋoreba tara pɔgɔyeŋɔ ma'an. Ba beha ba kɔma la ba yiya lɔgɔrɔ soŋa. 13Soŋoreba han tona soŋa, nɛreba wan bo ba na'ahegɔ. Bala, te ba wan tana tɔgɔra yɛhera ban gorɛ Krista Yesu yele se'em ge te dabeem ka tara ba. 14Mam golehɛ gɔŋɔ wa bo wa, n tɛn'ɛhe te la kan yuue ge wa'an ho zen'en na. 15Ge n han yuue, gɔŋɔ la wan bahɛ te ho mina Yenɛ lagaŋɔ nɛreba la n sontii ba tara ba mɛhe se'em dole Yenɛ se'em n vɔe wa. Lagaŋɔ la n de yelemɛŋɛrɛ la daantɔlɔga la. 16La dela sera te dena dela ninmɔ'ɔrɛ pa'alegɔ te Yenɛ dekɛ bo te ge pa'ala tɔ, to wan bɔna sera sore la poan se'em: Ba daa dɔgɛ Krista te a dɛna la asaala, te Yenɛ Sea la pa'alɛ te a dela yelemɛŋɛrɛ nɛra. Yenɛ soŋoreba daa nyɛ' en. Nɛreba daa tɔgɛ a yele bo teŋa wa woo nɛreba. Nɛreba daa nam en teŋa wa poan ge te Yenɛ daa tare en zom saazuo ha.