text: 1Ɲyɛ Yesu à kwɔ̀ puru jwumpe na ke, maa yîri Galile kùluni i, mà kàre Zhude kùluni i, Zhurudɛn baŋi kàntugo. 2Shinɲyahara mpyi a taha u fye e, mpii pi mpyi na yà ke, ka u u pire cùuŋɔ wani. 3Ka Farizhɛɛnbii pìi si file si u pɛrɛ ɲcû ná jwumpe e, maa u yíbe: «Mà tàanna ná wuu Saliyaŋi i, tá nɔ̀ŋ'à yaa u jà a u cwoŋi nàmbage kwɔ̀ ɲùɲyi puni na bɛ?» 4Ka Yesu si pi pyi: «Ɲje y'à sémɛ Kile Jwumpe Semɛŋi i ke, yii ɲyɛ a yire kâla mà? Diɲyɛŋi tasiige e, diɲyɛŋi Davooŋi à “sùpyaŋi yaa nɔ̀ ná ceewe.” 5“Lire kurugo nɔ̀ŋi sí u tuŋi ná u nuŋi yaha si mpwɔ u cwoŋi na, pi mú shuunni si mpyi shin niŋkin.” 6Lire e pi saha sì n‑pyi shiin shuunni mɛ, ŋka pi sí n‑pyi shin niŋkin. Lire kurugo Kile à mpiimu pyi niŋkin ke, sùpya ɲyɛ a yaa u pire láha piye na mɛ.» 7Ɲyɛ ka Farizhɛɛnbii si núr'a jwo: «Lire sanni i ke, ɲaha na Kile tùnntunŋi Musa s'à jwo na nɔ̀ ká a ŋko raa u cwoŋi nàmbage kwùu, u nàmbage kwɔ̀kwɔ sémɛŋi kan ceeŋ'á, u u nta a ku kwɔ̀ yɛ?» 8Ka Yesu si pi pyi: «Yii ɲjíŋgage kurugo, Musa à cyeebii nàmbakwooni kuni kan yii á. Lire baare e diɲyɛŋi tèesiini i, amuni bà li mpyi mɛ. 9Ŋka mii sí yi jwo yii á, shin maha shin u à u cwoŋi nàmbage kwɔ̀ ɲùŋke kabɛrɛ na, mà ta jacwɔrɔ bà mɛ, maa ceeŋi wabɛrɛ lèŋɛ ke, urufol'à jacwɔrɔ pyi.» 10Ɲyɛ ka cyelempyiibii si jwumpe lwɔ́ maa jwo: «Kampyi nɔ̀ŋi tayyérege ku ɲyɛ kure mà yyaha tíi ná u cwoŋi i, ɲùŋɔ mú bá naha cileŋɛni na mɛ.» 11Ka Yesu si pi pyi: «Sùpyire puni sì n‑jà cileŋɛmbaani na mɛ, fo Kile ká li pyimɛ táan mpiimu á ke. 12Karii niɲyahagii na ɲyɛ wani ɲcyiimu cyi maha jà a nɔ̀ŋi sige cileŋɛni na ke. Pìi na ɲyɛ wani, pi sì n‑jà ceewe lèŋɛ mɛ, ɲaha na yɛ pi à si amuni. Pìi u cileŋɛmbaani ɲùŋk'à fworo sùpyire e, ɲaha na yɛ pi à pi nànte kɛ̀ɛge. Pìi mú maha ɲcyé cileŋɛni na Kile Saanre kurugo. Ŋgemu u sí n‑jà ɲɛɛ puru jwumpe na ke, urufoo u ɲɛɛ pu na.» 13Ɲyɛ lire kàntugo, sùpyiibii pìl'à pa ná nàŋkopyire t'e Yesu yyére, bà u si mpyi si u cyeyi taha ti na, si Kile ɲáare t'á mɛ. Ka cyelempyiibii si pi faha. 14Ka Yesu si jwo: «Yii nàŋkopyire yaha t'a ma mii yyére, yii àha ti sige na na mɛ. Ɲaha kurugo yɛ sùpyire t'à tiye pyi nte nàŋkopyire fiige ke, Kile Saanre ɲyɛ pire woro.» 15Ɲyɛ u à puru jwo ke, maa u cyeyi taha ti ɲùɲyi na maa jwó le t'á, maa nta a yîri kuru cyage e mà kàre. 16Ɲyɛ mà Yesu niŋkareŋi yaha, nàŋi wà à file u na maa jwo: «Cyelentuŋi! Kacɛnni ndire mii à yaa mii u pyi si shìŋi niŋkwombaaŋi ta yɛ?» 17Ka Yesu si u pyi: «Ɲaha na mu ɲyɛ na mii yíbili kacɛnni kyaa na yɛ? Shin niŋkin kanna u à ɲwɔ. Mu la ká mpyi si shìŋi sèe wuŋi ta, ta Kile toŋi kurigii ɲaare.» 18Ka nàŋi si Yesu yíbe: «Kurigii ɲcyire yɛ?» Ka Yesu si jwo: «“Ma hà sùpya bò mɛ, ma hà zínni ná wabɛrɛ cwo e mɛ, ma hà nàŋkaaga pyi mɛ, ma hà vini ntaha wà na mɛ, 19ma tuŋi ná ma nuŋi pêe.” “Ma supyiɲɛɛŋi kyaa táan may'á bà mu kyal'à táan may'á mɛ.”» 20Ka nàɲjiiŋi si Yesu pyi: «Mii na cyire karigii puni pyi. Ɲaha shi saha k'à mii fô yɛ?» 21Ka Yesu si u pyi: «Kampyi mu la ɲyɛ si mpyi tìgirecyaga baa, ta sì maa sà ma cyeyaayi puni pɛ́rɛ, maa uru wyɛ́rɛŋi kan fòŋɔfeebil'á. Lire ká mpyi, mu sí nàfuu ta Kile yyére. Maa nta a pa ntaha na fye e.» 22Ɲyɛ uru nàɲjiiŋ'à puru lógo ke, ka u yyetanha wuŋi si ŋkàre, ɲaha na yɛ nàfuubwɔhɔ foo u mpyi u wi. 23Ɲyɛ ka Yesu si yi jwo u cyelempyiibil'á: «Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, nàfuufooŋi jyìm'à pɛn Kile Saanre e. 24Mii sí yi jwo yii á sahaŋki, ɲwɔhɔŋi jyìm'à táan músennɛŋi wyiini i, mà tòro nàfuufooŋi u jyè Kile Saanre e.» 25Ka puru si u cyelempyiibii kàkyanhala fo mà tòro, ka pi i jwo: «Lire sanni i ke, jofoo u sí n‑jà nùmpanŋa ta bɛ?» 26Ka Yesu si pi wíi wíi maa jwo: «Lir'à sùpyire jà, ŋka kyaa ɲyɛ na Kile jìni mɛ.» 27Ka Pyɛri si jwumpe lwɔ́ maa Yesu pyi: «Wuu de? Wuu à kàntugo wà wuu karigii puni na, maa ntaha mu fye e! Wuu nàzhanŋi u ɲyɛ ŋgire yɛ?» 28Ka Yesu si pi pyi: «Sèeŋi na mii sí yi jwo yii á, yaayi puni ká mpa mpyi nivɔnyɔ tèni ndemu i ke, Supyaŋi Jyaŋi ká mpa ntɛ̀ɛn u fànhe tatɛɛnge nisinaŋke e tèni ndemu i ke, yii pi ɲyɛ mii fyèɲwɔhɔshiinbii ke, yii sí n‑pa n‑tɛ̀ɛn fànhe tatɛɛnyɛ kɛ ná shuunni i, s'a Izirayɛli tùluyi kɛ ná shuunniŋi shiinbii kɛ̂ɛnŋi. 29Ɲyɛ shin maha shin ká ɲɛn'à kàntugo wà u bayi, lire ɲyɛ mɛ u sìɲɛɛbii, lire ɲyɛ mɛ u sifeebii, lire ɲyɛ mɛ u pyìibii, lire ɲyɛ mɛ u kɛrɛyi na mii mɛge kurugo ke, urufoo sí yire fiigii ŋkuu (100) ta, si shìŋi niŋkwombaaŋi ta. 30Ŋka yyahe yyére shiin niɲyahamii sí n‑pyi kàntugo yyére shiin, kàntugo yyére wuu niɲyahamii mú sí n‑pyi yyahe yyére wuu.»


c: text/html

text: 1Mini Pɔɔlu bo Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu na m ti Yesu Kristo jaramasa ni, m ni ya niwa Timoti 2sukɛrɛ ahin kadasi n ma Nyɛmɛ minɛm bo wɔ yi bu Kolosiya miɛ kpiri n nu n a, na bu ti ya ninbaam bo bu su Kristo su nahɔrɛ su ni. Ya Si Nyɛmɛ buka am na i ma am ahoreda. 3Saŋga kɛrɛ ya sere Nyɛmɛ ma am wɔ, yiri ti ya Mibiɛ Yesu Kristo Si a, na ya da i asi fa kɔ kabo am woowa ti barasu n wɔ, 4dama ya ti kabo am ayo Yesu Kristo yarada, ni kabo am koro Nyɛmɛ minɛm kɛrɛ barasu ni. 5Deke n bo i ti na am yoori sɔ n la ka, am la ahoresi ka am nyá deke n bo Nyɛmɛ afa ase aŋgoro ka i fá ma am ni. Am du mɔ tiiri nyini ahoresi n jɔrɛ saŋga bo minɛm ba kaanri labari kpa n bo i ti nahɔrɛ n jɔrɛ kereeri am n wɔ. Labari kpa n bo am deeri i ni, wɔ tɛrɛki abara ayɛ durunya n kɛrɛ, minɛ ade i, bu suyo sakpa durunya n kɛrɛ nu. Fite saŋga bo am tiiri i ni, am deeri i ye am siiri sakpa n bo Nyɛmɛ ayo ama am ni nahɔrɛ su n a. 7Ya lamɔkɔ akɔɔ Ipafarasi bo ya koro i ni, yiri du mɔ kereeri am ahin labari kpa n a. Yiri ti Kristo amusuisufɔ bo i la dabuŋu na i yo i juma buka am a, 8yiri seeri ya kabo Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n abuka am na am koro minɛm barasu n a. 9Nyini ti, fite cɛɛn bo ya tiiri kabo Nyɛmɛ ayo sakpa n ama am ni, saŋga kɛrɛ ya sere Nyɛmɛ ma am wɔ, ka i ma am si nahɔrɛ su kabo i koro ka am yo barasu ni, na i kaaki ma Awiɛwiɛ Casi ma am nya si ni alecira barasu kɛrɛ. 10Nyini ma am koro wo kabo i ti ye ni ka Ya Mibiɛ minɛm wo barasu n a, na am yo kabo i koro n kɛrɛ, na am yo sakpa barasu barasu kɛrɛ, na am si Nyɛmɛ nahɔrɛ su buka su. 11Ya kaaki sere Nyɛmɛ ka i ma i jirima ni i yiko n bo i la má aŋusu n ma am faŋga barasu kɛrɛ, na am koro mindi, na am la sawɔrɛ fa kɔ kekereke kɛrɛ bo i tu am, ni ahorejɔ. 12Na am da ya Si Nyɛmɛ asi, dama yiri ama am ayo minɛm bo am aju su ka am saŋga nya deke n bo i fá ma i minɛm bo bu wo wein n nu ni. 13Yiri ye wɔ yi ya afite awosin dɛɛ fɛmɛya yiko n kɛrɛ nu, ye wɔ fa ya awura i Wa koroowa n dɛɛ fɛmɛya n nu a. 14Yiri Kristo dɛɛ ti, ya nya tiide, ye wɔ fa ya satiɛ ace ya. 15Kabo Nyɛmɛ bo ya ŋu má i n woowa ti ni, yiri Kristo woowa ti sɔ ɔ, yiri ti Nyɛmɛ Wa kpiɛn n bo i ti deke kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayi bu n tii a. 16Yiri ye Nyɛmɛ maari i yiiri deke kɛrɛ bo i wo aŋgoro ni asiɛŋgu n a, ni dekem bo ya ŋu bu, ni bo ya ŋu má bu ni, ni yikofɔm kɛrɛ, ni nfaŋgafɔm, ni nfɛmɛm kɛrɛ. Nyɛmɛ maari yiri yiiri deke n kɛrɛ a, adena deke n kɛrɛ wura i kpiri. 17Yiri du mɔ woori bɛrɛ wɔ ka, ye Nyɛmɛ nya ba yiiri deke n kɛrɛ a. Yiri ma deke n kɛrɛ toko wo bɛrɛ a. 18Yiri ti i jama n kɛrɛ tii a, ye i jama n ti i ŋuniɛmbaa ni, yiri ti i jama n bumboori a, yiri ye Nyɛmɛ adu mɔ ateŋge i yiwee nu a, adena i yo deke n kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayi bu n mɔfɔ. 19Dama wɔ sun Nyɛmɛ nu ka, i dɛɛ woowa kɛrɛ wo i Wa n nu. 20Na Baa n dɛɛ ti ma Nyɛmɛ akoro akaaki deke n kɛrɛ bo bu wo aŋgoro ni asiɛŋgu ama bu ni Nyɛmɛ ayo kun, i mbunja n bo i fiteeri i ŋuniɛ nu baka jaanu n su ni, ayo bu ni Nyɛmɛ afiɛn dɔŋgu a. 21Ambɛrɛ, saŋga be, am yo woori dede ni Nyɛmɛ wɔ, am yo ti i kpɔfɔm wɔ, dama am yo yo satiɛm wɔ, na am sunsunni ti má kpa, 22ama, kisa i Wa n woori ka adamande wɔ, na i wuuri baka jaanu n su ni, nyini ma am ni yiri ayo kun a, adena i yó am casi, na má be koro jaraki am, na am lá má ŋgasi be Nyɛmɛ dɔ. 23Ama, i ti ye ni ka am subita yarada n bo am la i kenken saŋga kɛrɛ, na má am yaki i, má am ma deke be kanda am fa kɔ kabo am tiiri labari kpa n bo i maari am yoori i tama n jɔrɛ ni. Nyini labari n ye bu kaanri i jɔrɛ durunya n kɛrɛ nu n a, ye mini Pɔɔlu mmɔɔ ti i amusuisufɔ, ye m kan i jɔrɛ n a. 24Ama, kisa wɔ yo m fiɛ kabo m sudi wahara ambɛrɛ dɛɛ ti ni, na wahara n bo m di i m ŋuniɛ n nu ni, m sudi i sɔ haari m kɔ wie i, kabo Kristo gusu diiri wahara ni, m dí i ma i jamam bo bu ti i ŋuniɛmbaa n wɔ. 25Nyɛmɛ ayi m ka m yo Kristo jama n amusuisufɔ a, ye wɔ ma m ahin juma n ka m yo buka am a. Nyini la bo i ŋa m kan i nɔaniɛ n kɛrɛ pepere kere am ni. 26I ti jɔrɛ bo Nyɛmɛ yo fa fiɛɛri dawafɔm kɛrɛ su wɔ, ama, kisa wɔ fa i akere i minɛm bo wɔ yi bu ni. 27Bɛrɛ ye Nyɛmɛ koro ka i kere bu jɔrɛ bo i wo fiɛɛwa nu n a, yiri la alekutura sa bo i la má aŋusu na i koro ka i yo ma ambɛrɛ bo am ti má Yudafɔm ni. Yiri la ka, Kristo wo am nu, na am la ahoresi ka am nyá i dɛɛ jirima woowa n be. 28Ya kan Kristo jɔrɛ kere sɔnɔ kɛrɛ wɔ, na ya kere bu na ya bɔbɔ bu, ni alecira bo wɔ fa ama ya ni, na bu ba i dɔ ba su i ka minɛm bo bu nyunu ati Kristo dɛɛ atin su. 29Nyini dɛɛ ti, ye m yo ahin juma n ni anyumboro n a. I dɛɛ yiko n bo i la má aŋusu ni ma m faŋga ye m koro yo juma n a.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Tɔ, ambɛrɛ nbaram gusu, am de am hunm nɔaniɛ. Na nzɛn bu nbem nya yo má Nyɛmɛ nɔaniɛ n yarada, na am woowa ti kpa, nyini ma bu yo yarada, má ka am nɔaniɛ jɔjɔɔwa n dɛɛ ti, 2ama, nzɛn bu ŋuuri ka am woowa ti casi, na am ma bu jirima, nyini ma bu kaaki bu wo na bu su Nyɛmɛ a. 3Deke bo i kere ka am yo nyumi ni, i ti má kabo am yo am ŋu di am tiiŋmiɛ suŋguruya ni, ni kabo am wura sikam, ni kabo am kara sutura kpakpam n barasu ni, 4ama, deke bo i kere ka am yo nyumi n la wo kpa bo i fite am ahorembaa su, na i saari má ni. I ti ye ni ka am yo am ŋu kaan, na am wo bɛnlɛ, nyini ti deke bo i la anyunuyi nahɔrɛ su Nyɛmɛ dɔ a. 5Dama kabo dawa saŋga, nbaram nbem bo bu ti casi na bu la tama ni Nyɛmɛ n yo yoori bu ŋu nyumi lɛɛ, bu deeri bu hunm nɔaniɛ wɔ, 6kabo Saara gusu yo yoori lɛɛ, i deeri i hun Abraham nɔaniɛ wɔ, na wɔ fere i ka “M awurufɔbiɛ.” Nzɛn am yoori sa bo i ti kpa na am soro má sɛrɛ, am akaaki Saara nbaam wɔ lɛɛ. 7Ambɛrɛ nbiɛsɔm, i ti ye ni ka am gusu yo sɔ. Am si kabo am fa ŋgɔnlɛ bita am yim barasu. Am si ka nbaram faŋga ni am dɛɛ sɛ má, nyini ti, am bu am yim. Dama am ni bɛrɛ kɛrɛ sáŋga nya Nyɛmɛ aceeri n a, yiri la ŋgɔɔ bo i la má awieeri ni. Am bita bu nyunyumi, adena má deke be kanda am nyɛmɛsere. 8Tɔ, deke bo m koro ka m fa kun jɔrɛ n kɛrɛ nɔɔ n la ka, am kɛrɛ fa anɔɔsɛ, na am cɛcɛ wo am beŋgu nu, na am koro am beŋgu ka am ti nibaam wɔ, na am si am beŋgu aŋunfɔ, na am yo am ŋu kaan ma am beŋgu. 9Nzɛn be yo am satiɛ, má am yo tiɛ tɔ i kaari, na nzɛn be kpiɛɛri am nzukɔ, má am wɔrɔ nzukɔ ma i, ama, kabo am yo la ka, am yo bu kisi, dama deke n bo i ti na Nyɛmɛ afere am la ka, i yó am kisi wɔ. 10Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i ŋu i ŋu fiɛ, na i wo wo bo i yo fiɛ, i mi tara i taferema na má i sujɔjɔ jɔrɛ tiɛ, na má i sudadaka minɛm. 11I mi yaki satiɛyo, na i yo sa bo i ti kpa, i mi boro i nyi na i sukpini tanalaifiɛ busu. 12Dama Nyɛmɛ nyumbaa ta minɛm bo bu yo sa bo i kɔ atin su ni, na i so i sui ti bu nyɛmɛsere, ama, i koro má ka i nyumbaa ŋu bo bu yo satiɛ ni.” 13Nzɛn am nyunu aboro ka am yo sa bo i ti kpa, ŋma koro yo am pui a? 14Ama, nzɛn am yo sa bo i kɔ atin su n dɛɛ ti, ye am sudi wahara, am terefiɛ lɛɛ, má am soro bu, má am ma am ahore saaki. 15Ama, am ma Kristo yo am Mibiɛ n na am bu i am ahore su. Na am kpa am ŋu ŋminda saŋga kɛrɛ, na nzɛn be ba bisa am fa kɔ deke n bo i ti na am la tama ni, na am si kabo am bɔ i nu barasu, 16ama, am jɔjɔ bɛnlɛ, na am bu i mi, na am si am sunsunni nu ka am ayo sakpa, adena nzɛn minɛm jɔjɔɔri am ŋgbɛɛnŋgbɛɛn fa kɔ am wo kpa n su ka am su Kristo dɛɛ ti, na bu dí nyinsɛ. 17Dama nzɛn am yo sakpa na am di wahara na i ti Nyɛmɛ koroyanu, i ti ye ni bo am yo satiɛ na bu kere am wahara. 18Ya satiɛ dɛɛ ti ye Kristo gusu diiri wahara kpekun n kpein a, na yiri bo i yo sa bo i kɔ atin su n awu, yɛrɛ bo ya ti satiɛyofɔm dɛɛ ti, na i yo ya ni Nyɛmɛ afiɛn dɔŋgu. Bu kuunri i ni, na Nyɛmɛ ama i ŋgɔɔ awiɛwiɛ n nu, 19na wɔ nya akɔ akan jɔrɛ akere awiɛwiɛm bo bu wo dansaraka n nu ni. 20Dawa saŋga, bɛrɛ yo keteeri Nyɛmɛ nɔaniɛ n a, na Nyɛmɛ ayo sawɔrɛ aŋminda, saŋga bo Nowa sukpa lee bambaka n ni. Nyini lee ni, minɛ kaan sɔ wuraari nu n a, bu mɔcuɛ nyaari tiide, ye nzue n adi má bu a. 21Nyini nzue n ti deke bo i kere fa kɔ Nyɛmɛ nzue biɛɛwa bo i ma am anya tiide nyuma n wɔ. Nyɛmɛ nzue biɛ ti má deke bo i yi am ŋuniɛ su fin, ama, i kere ka am si am sunsunni nu ka, am la má ŋgasi be Nyɛmɛ dɔ, dama Yesu Kristo teŋgeeri i yiwee n nu n dɛɛ ti. 22Yiri ye wɔ kɔ aŋgoro akɔ atana Nyɛmɛ saa fɔmbɔrɔ su n a, ye i la yiko niɛ mɛrɛkɛm kɛrɛ su a, ni yikofɔm, ni nfaŋgafɔm barasu kɛrɛ.


text: 1Sem cêgê menba, Jésu naɲ bay tôri ôrji si bô yagê kaw bay uwôgeji blé hen naɲ sa merê ta, kurôŋ li bay tôri menba, bay pôy sa kaw bay ka hen wuray ôm. 2Kiriɲa Parisiɲêɲê gel hen iyôŋ menba, bay kôliɲ Jésu iyôŋ ba: «Wô mi a bay tôm ré li aŋga tôô to Moyis jô lê naɲ sa merê ta a hen ba?» 3Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Na ken dêŋse kwôli aŋga kelma Dabid na li kiriɲa kurôŋ na liji naɲ ɓiɲé kari hen né ba? 4Ôbi na si bô iyéy Emen a, aɲ pô mapa wo bay tibiɲ Emen wo na yi gengiɲ sarji ré hen. Mapa bi wo hen tôô tona na ɗi biɲ na bay bê kwôbe mera hen ômji . 5Laba na ken dêŋse kwôlo tôô to Moyis na kôl iyôŋ ba: ‹Kwôni ré li jé naɲ sa sa merê ta ré hen né ba?› Menba, bay bê kwôbe ka li jé woji bô iyéy Emen a naɲ sa sa merê ta hen ba kwôlê ɓu sarji ré men . 6Niɲba, en kelêŋge, aŋga gôliɲ iyéy Emen hen na, yi na ya. 7Hena ré kené hôn bô kwôlo liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹En gey na wo kené bô tu ɲa to megêrŋge ɗiba na bê kwôbe wo naɲ lari hen né .› Hen ba ré kené perê ɓiɲé ka kwôlê wôni ɓu sarji ré hen né. 8Wôsa nôbi Kema Gawra a na Kelma sa sa merê ta.» 9Kiriɲa Jésu ɗi kiriɲ bay ka hen aɲ ô aɲ menba, ô bô iyéy daɲare toji to pôni a. 10Kiriɲ bay ka hen na, gawra wo pôni wo kôbri ma ɗebu ya men. Menba, Parisiɲêɲê eŋgere Jésu iyôŋ ba: «Berarê kwôni sa merê ta a ba dô hari ba?» Bay eŋgereri hen iyôŋ bi ciré uwôli kwôlê sari a. 11Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «I a perêrŋge a hen a demaŋne tori ré pôn aɲ kuriɲ bô iyom a sa merê ta aɲ ôbi a erê sa ô ayêre ta ré ba? 12A hen ba, gawra gôliɲ demaŋne ré ba? Iyôŋ ba lê derê sa merê ta a kôba tôô tona jôô lê ré men.» 13Menba, Jésu kôliɲ gawra bi wo hen iyôŋ ba: «Jé kôm.» Menba, ôbi ay kôbri ta aɲ kôbri bi wo hen hô berare môɲ megari hen iyôŋ hôriɲ. 14Menba, Parisiɲêɲê siji nô aɲ ô erméji kwôlê sa aŋga ciré lê aɲa ciré deriɲ Jésu. 15Jésu hôn wo bay ré gey deréri menba, ôbi ɗi kiriɲ bay ka hen aɲ ô ta, menba, ɓiɲé kwône ô tôri a aɲ ôbi berare bay ômɲare kêm. 16Menba, ôbi ɓaŋji dô bi bay ré li bi bay ré hôn wo ré na nôbi ré pa pa. 17Aɲ bi kwôlo ôbi kibi Emen Esay na kôl hen na, ariri ré liɲ, ôbi na kôl iyôŋ ba: 18«Emen kôl iyôŋ ba: ‹Geléŋge, na mana wuɲê wo en dôri bi a na men, en piri men, wo yen dôren sari a men. Na bé tunun a ba naɲ ɗi aɲ ôbi a kelê kwôli lê aŋgaɲê kaɲ derôre biɲ tô yê ɓiɲé kêm men. 19Ôbi a nàɲ náɲ kwôni ré men, a ulê gura ré men, kwôni a toyé tôri kaŋ ta tô geré ré men. 20Ôbi a biyê gusera wo laɲ niɲ hen né men, a barê lampa to eŋge jêê hen né a men, kwôy wo aŋgaɲ derôre a eŋgiɲ kiriɲ. 21Aɲ tô yê ɓiɲé kêm a biɲ bôrji sari a .› » 22Kiriɲ bay ka hen na, bay eraɲ naɲ gawra wo tunu to habiɲ yi bôri a aɲ liri ôbi gel kiriɲ né men, iyêl kwôlê ré a men, menba, Jésu berari aɲ ôbi iyêl men, gel kiriɲ a men. 23Ɓiɲé kêm ka ɗebu ya hen na, harê liji menba, bay kôl iyôŋ ba: «Ôbi na kuŋga kelma Dabid ré ba?» 24Kiriɲa Parisiɲêɲê toy hen iyôŋ menba, bay kôl iyôŋ ba: «Jésu dage tunu to habiɲ na naɲ néé wo Béyêljébul woɲ ôbi sa tunu to habiɲ hen.» 25Jésu hôn ermé woji kêm niɲ menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Hena ɓiɲé ka bô emê iyére to pôn a ré sêɲji ba, bô emê bi wo hen, a mêniɲ men, hena ɓiɲé ka sa iyére a pôn ley tô baliyare a ley a ré sêɲji ba hende a yé sem né men. 26A hena Sidan ré dage yiri gaŋ ba, emê iyére tori a soderiɲ, a hena ré na hen iyôŋ ba, emê iyére tori a yé kwôy hare ba? 27A hena nôbi ené dage tunu to habiɲ naɲ néé wo Béyêljébul ba, bay tôrŋge kenbay ba, dage tunu to habiɲ na naɲ néé wo i men ba? Na bi wo hen a aŋga bay tôrŋge bay ka hen li men hen a gelé wo kwôlê woŋge ré tiri ré hen. 28A hena ré na naɲ néé wo Tini Emen a ené dagiɲ tunu to habiɲ hende to hen ba, emê iyére to Emen era kwôy uɲéŋge niɲ. 29Men, kwôni a lê iyeŋ a ré sé bô iyé ôbi néé a aɲ pôriɲ aŋgari baa ɓeréri harê tumô ba? Ôbi a harêri tumô pa dem aɲa ré ɗiɲ yiri pôriɲ aŋgari tô. 30Iyôŋ ba, kwôni wo na naɲ en ré ba na ôbi baren men, kwôni woɲ ôbi dayê sa are naɲ en ré ba na ôbi userérji men. 31Na tôri bi wo hen a, ené kelêŋge, têriɲ kêm naɲ tiiré hare kêm na, Emen a ɗé bôri jalê sa bay lêre a, niɲba, kwôni wo tiiré Tunu toɲ hendi bô bôrê na, Emen a ɗé bôri jalê sari a ré kwôy. 32Men, kwôni wo kôl kwôlo habiɲ gengiɲ san nôbi Kema Gawra ba, Emen a ɗé bôri jalê sari a tô, niɲba, kwo kôl kwôlo habiɲ gengiɲ sa Tunu toɲ hendi bô bôrê na, Emen a ɗé bôri jalê sari a haw hen ré men, tôre to cêgê ré a men.» 33«Kiriɲ ka pôni a ba ken kôl gurô wo hen ré dô men, yêri ré dô a men. Men kwo pôni ken kôl gurô wo pôni ré habiɲ men, yêri ré habiɲ a men. Wôsa na yê gurô a lê a jeré hôniɲ derêri naɲ habrêri. 34Kenbay ka ken yi môɲ jênêre iyôŋ men ken habiɲ tiri a men hen ka kelê Kwôlo Dôri na si iyeŋ ba? Wôsa na aŋga wôn bô gawra dema ré si kibri a hen tô. 35Gawra wo dôri siɲ na naɲ aŋgari ka dôri men, kwo habiɲ kôba siɲ na naɲ aŋga ka habiɲ men. 36Ôbi a, ené kelêŋge Wulê woɲ jerê kwôlê a na, kwôlê woɲ iyôŋ a tôŋ wo ɓiɲé na kilêrê hen na, bay a derê tôri ta lêm lêm. 37Aɲ na kwôlo si kem a a bay ré dôriɲ kwôlê sam a men, na kwo si kem a a bay ré ɓurem a men.» 38Bay derê tô tôô to Emen ka pôni naɲ Parisiɲêɲê eŋgeriɲ Jésu iyôŋ ba: «Kelma, nini gey bi jeré li aŋgaɲ gelé bi niɲa gelé dema niné hônem.» 39Menba, Jésu uwôlji sara iyôŋ ba: «Ɓiɲé kaɲ bay bô habrê ka haw hen men, bay belé cêgeriji biɲ Emen hen kôba kôl ciré gey gelé men ɗê? Ka baɲ na naɲ aŋgaɲ gelé ka ôbi kibi Emen Jonas bi wo hen mera ɗiba ka gelé ka ɗaŋgi kani ré kwôy. 40Môɲ kwo Jonas na li sa subu yoyre men, sa subu tu tare a men bô kuyê a hen na, nôbi Kema Gawra kôba na lê sa subu yoyre men, sa subu tu tare a men bô kamɲê a hen iyôŋ men. 41Sa jerê kwôlê a na, ɓiɲé ka Ninibé a ulêji kwôlê sa ɓiɲé bay ka haw hen wôsa bay dô tô têriɲ lêriji ta sa kibi béré wo Jonas uwôl a. Aɲ kwo na ba hô ɗê Jonas aɲ tô. 42Men, Wulê woɲ jerê kwôlê a na, tôlômne to Séba a hena aɲ a ulê kwôlê sa gawrê ka haw hen wôsa hende hena na kelaŋ aɲ era na wô toyé gwosoy kwôlê woɲ tu melênê wo Salomôn. Niɲba, nà ná, kwôni wo gôliɲ Salomôn aɲ hen kôba nà ya.» 43Jésu hô kôl iyôŋ ba: «Kiriɲa tunu to habiɲ séɲ bô kwôni a na, hende kayrê derô gwôlê woge kiriɲ kaɲ derê bul, hena hende ré uwoɲ ré na, 44hende erem kôl iyôŋ ba: ‹Na herê kiriɲ ka na en soɲ ya hen gelé sôŋ.› Kiriɲa tunu hende to hen hera aɲa ré uwôɲ kiriɲ bay ka hen yi seŋge men, sél dô men, are kêm yi naɲ kiniji a men na, 45hende hô ô pera tunu to habiɲ to ɗaŋgi jurgem to habiɲ ɗê aɲ sa jôgiɲ naɲ tu. Bay siji bô kiriɲ bay ka hen aɲ môrji ya aɲ gawra bi wo hen na, yiri habiɲ ɗê kwo tumô aɲ tô. Kwo ɓiɲé ka haw hen kôba a yé na hen iyôŋ hende to hen men.» 46Kiriɲa Jésu iyêl naɲ kwônê ɓiɲé ba ya tô menba, yori naɲ yênêri saji ɗebu nô hen aɲ gey bi ciré iyêlê naɲ ɗi. [ 47Menba, kwôni wo pôni kôli iyôŋ ba: «Ju toy, yom naɲ yênên ɗibiji nô hen ya aɲ bay gey ciré iyêlê naɲ ju.»] 48Menba, Jésu hô kôliɲ gawra bi wo hen sara iyôŋ ba: «Na i a na yon men, na si i a na yênên men ba?» 49Menba, ôbi ay kôbri gel sa bay tôri a aɲ kôl iyôŋ ba: «Gel, na yon naɲ yênên a na. 50Wôsa i i wo li bô geyé wo Iban wo mô derômaraŋ a hen na, ôbi a na, yênen men, yêren men, yon a men hen.»


text: 1Ambɛrɛ Galatiyafɔm, am la má ŋgɔnlɛ wɔ. Ŋma adadaka am a? M yo seeri am, kabo Yesu Kristo wuuri baka jaanu n su barasu ni, ma fiɛ má am su. 2Am ma m bisa am ahin bisaawa ni, am suuri nɔaniɛ kpamaawa n su n dɛɛ ti, ye am deeri Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n a? Wara nzɛn bo am tiiri Yesu labari kpa n jɔrɛ na am yoori yarada n dɛɛ ti, ye am deeri i a? 3Nzu ti ye am la má ŋgɔnlɛ sɔ a? Am boori i bu ni Awiɛwiɛ Casi n wɔ, ye i baari sɛ ye am koro ka am fa am faŋga wiewie i a? 4Deke n kɛrɛ bo Nyɛmɛ ayo i na am aŋu i n ti ŋgbɛɛn wɔ lɛɛ, nzɛn sɛ? Mini dɔ, i ti má ŋgbɛɛn. 5Bo am ati labari kpa n na am ayo yarada n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ afa i Awiɛwiɛ n ama am, ye Nyɛmɛ yoori alekutura sam am nu a, nzɛn bo am su nɔaniɛ kpamaawa n su n a? 6Nyini ye ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Abraham yoori Nyɛmɛ yarada n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ ade i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ n a.” 7Nyini kere ya ka, bo ba yo Nyɛmɛ yarada ni, bɛrɛ ti Abraham busu nufɔm nahɔrɛ su a. 8Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n kere ka, minɛm bo bu ti má Yudafɔm bá yo Nyɛmɛ yarada, na i de bu ka ba yo sa bo i kɔ atin su i dɔ. Nyɛmɛ du mɔ kaanri labari kpa n jɔrɛ kereeri Abraham wɔ, na wɔ se i ka, “Wɔrɔ dɛɛ ti, ye m yó adamande kɛrɛ kisi a.” 9Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i yo yarada, Nyɛmɛ yó i kisi, kabo Abraham yoori yarada, na Nyɛmɛ yoori i kisi barasu ni. 10Sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su na i sunsun ka Nyɛmɛ dé i ka wɔ yo sa bo i kɔ atin su, Nyɛmɛ nɔɔ dí i mi. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nyɛmɛ nɔɔ dí sɔnɔ kɛrɛ bo i ŋa i su nɔaniɛ kpamaawa n su, na i su má i kɛrɛ kpakpati su kɔ wie má.” 11Ya si ka, má ka sɔnɔ su nɔaniɛ kpamaawa n su ye Nyɛmɛ de i mi ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, Nyɛmɛ ŋa, “Sɔnɔ bo i yo sa bo i kɔ atin su m dɔ, i nyá ŋgɔɔ, i yarada n dɛɛ ti.” 12Nɔaniɛ kpamaawa n wo bɛrɛ i ŋgumi, na yarada n bo ya yo Nyɛmɛ n gusu wo bɛrɛ i ŋgumi. Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ su, i mi nyá ŋgɔɔ.” 13Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su, Nyɛmɛ nɔɔ dí i mi, nyini dɛɛ ti ye Kristo kaari ŋgbɛɛn wuuri baka jaanu n su deeri ya tii jiiri n a. Dama ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, “Nyɛmɛ yó sɔnɔ kɛrɛ bo ba sense i baka n su ŋgbɛɛn.” 14Deke n bo i ti na Yesu Kristo wuuri nyini yiwee n la ka, nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ diiri i di ni Abraham ka i yó minɛm bo bu ti má Yudafɔm kisi ni, nyini dɛɛ ti, nzɛn ya yo Kristo yarada, Nyɛmɛ ŋa i ma ya Awiɛwiɛ Casi n bo wɔ di i di ka i fa ma ya ni. 15M ninbaam, m koro ka m fa adamande woowa na m fa kere kabo Nyɛmɛ woowa ti barasu. Nzɛn minɛ nnyɔ afa sɛsɛsu adi i di ka bu yo deke be, sɔnɔ wo má bɛrɛ bo i koro kete i, wara i kaaki i. 16Nyini ti, Nyɛmɛ diiri nyini di n ni Abraham ni i busu nufɔ n wɔ, wɔ se má ka i busu nufɔm kɛrɛ, ama, i ŋa i busu nufɔm kun, yiri la Kristo. 17Deke bo m suse n la ka, Nyɛmɛ yo faari sɛsɛsu wɔ, na wɔ di i di ni Abraham ka i yo i. Na i dɛɛ afɔ yaa nna ni afɔ aburasan sin, na wɔ fa i nɔaniɛ kpamaawa n ama Moyisi, ama, sɛsɛsu n bo wɔ du mɔ adi i di ni, i koro saaki má i. 18Sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ diiri i di n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ ceeri Abraham aceeri n a. Má ka bo i su nɔaniɛ kpamaawa n su dɛɛ ti ye i ce i aceeri n a. 19Nzɛn i ti sɔ, nzu ti ye Nyɛmɛ ma Moyisi yo faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari minɛm a? Nyɛmɛ koro ka minɛ si kabo satiɛ n ti wɔ, ye i faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari a, fa kɔ ju saŋga bo Abraham busu nufɔ ni bá ba. Yiri ye Nyɛmɛ diiri i di ni Abraham n a. Nyɛmɛ yo faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari i mɛrɛkɛm wɔ, na ba kan akere Moyisi bo i wo Nyɛmɛ ni i minɛm afiɛn, na i gusu anya akan akere minɛm ni. 20Nyɛmɛ yo faari i nɔaniɛ kpamaawa n maari mɛrɛkɛm, ni Moyisi wɔ, ye bu kan kereeri minɛm a, ama, sɛsɛsu n bo Nyɛmɛ yo diiri i di ni Abraham ni, be wo má bu afiɛn, se Nyɛmɛ ŋgumi. 21Nɔaniɛ kpamaawa n kete dekem bo Nyɛmɛ seeri ka i yó i ni, nzɛn sɛ? Ai, i kete má. Nzɛn má nɔaniɛ kpamaawa n be wo bɛrɛ bo i koro ma ŋgɔɔ, nyini la ka, nzɛn sɔnɔ suuri nɔaniɛ kpamaawa n su, ye Nyɛmɛ de i ka i yo sa bo i kɔ atin su i dɔ a. 22Ama, ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu ka, sɔnɔ kɛrɛ ti satiɛyofɔ ɔ, adena minɛm bo bu yoori Yesu yarada ni, bɛrɛ nyá deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i fá ma yaradayofɔm n a. 23Saŋga bo Yesu nya ba má na ya yo i yarada ni, ya yo su nɔaniɛ kpamaawa n su a, nyini nɔaniɛ kpamaawa ni, i kere ya kabo ya yo, ye i niɛ ya su a, haari ba fa juuri saŋga n bo Yesu baari na ya yo i yarada ni. 24Nyini ti, kana Yesu bá ba ni, nɔaniɛ kpamaawa n ti ka sɔnɔ bo i bita ya a, haari na Yesu aba aba, adena Nyɛmɛ de ya ka ya yo sa bo i kɔ atin su i dɔ, ya yarada n dɛɛ ti. 25Ama, ahin saŋga n bo ya yo Yesu yarada ni, nɔaniɛ kpamaawa n bita má ya kun. 26Ambɛrɛ kɛrɛ bo am ayo Yesu Kristo yarada ni, nyini dɛɛ ti ye am ayo Nyɛmɛ nbaam a. 27Ambɛrɛ kɛrɛ bo bu biɛɛri am Nyɛmɛ nzue ni, am ni Kristo ayo kun lɛɛ, nyini kere ka am ade i dɛɛ woowa n wɔ lɛɛ. 28Nyini ti, kabo am ni Kristo ayo kun ni, am kɛrɛ ti deke kun wɔ lɛɛ. Bo bu ti Yudafɔm ni bo bu ti má Yudafɔm, bo bu ti akɔɔnbaam ni bo bu ti má akɔɔnbaam, nbiɛsɔm ni nbaram kɛrɛ akaaki deke kun wɔ lɛɛ. 29Kisa am ti Kristo dɛɛ minɛm wɔ, nyini la ka, am ti Abraham busu nufɔm wɔ, bo am nyá deke n bo Nyɛmɛ seeri ka i fá ma i minɛm ni.


text: 1N zɔdoma wa, sore ka boe bo ya te ya gankɛ ya tadaana. Se'ere n sɔe la yamam mɛhe n ete la bala. Ge nya yeti ya eŋɛ la wane gankɛ ayema. Ya han eŋɛ bala, ya sagom ne la ya mɛhe. 2To zanwaabe mi' te Yenɛ han sagom nɛresɛba n ete bala la, a tare yelemɛŋɛrɛ. 3Ge n zɔ', nɛreba han eŋɛ sɛla te hon sagom ba ge le eŋɛ dene mea, ho tɛn'ɛhe te ho wan nyaŋɛ le'ehɛ Yenɛ sagaŋɔ la? 4Ya bire poya bahɛ Yenɛ nɛresoŋɔ la, la n din'inhe suunre ge me ka eta sunsunya tɔtɔ tɔtɔ la. Ge, Yenɛ tare la som, zegera te a bahɛ te ya tee ya potɛn'ya ya yelebe'ero poan. 5Ge ya toba n kpa' te ya sunya kanbɛ te ya ka kɛleha yele yele la zuo, ya wan ta nyɛ' namehegɔ gaŋɛ. Namehegɔ daarɛ la te Yenɛ wan pa'alɛ a sunsunyiim ge gankɛ yelemɛŋɛrɛ gankerɛ la. 6Te Yenɛ wan yɔ' nɛra woo te la zona la n tom se'em la. 7Nɛreba basɛba kɔ'ɔn eta la som bɔ'ɔra nɛreba ge ɛɛra pɛnka la na'ahegɔ, la vom sebo n ka tare ba'ahegɔ Yenɛ zen'en enŋa Yenɛ zuo. Bamadoma te Yenɛ wan dekɛ vom la bo ba. 8Le yɛ'ɛha nɛreba basɛba me dela ponya'andoma ge zagahɛ sɛla n de sera, ge dɔla la sɛla n de be'em. Bamadoma me Yenɛ wan eŋɛ suunre sagom ba. 9Ge nɛresɛba woo n tone be'em la wan nyɛ' namehegɔ la daaŋɔ. La me wan pin'ilom la Yudoma zen'an yia ge nya paɛ sɛba n dagɛ Yudoma zen'an me. 10Ge Yenɛ wan dekɛ a pɛnka la a na'ahegɔ la iŋma'ahom bo sɛba woo n eta soŋa la. La me wan le pin'ilom la Yudoma zen'enhe yia ge nya bo sɛba n dagɛ Yudoma la me. 11Bala Yenɛ gankerɛ nɛra woo la boyena. 12Nɛresɛba n ka tare pa'alegɔ la, han ton be'em, Yenɛ kan gankɛ ba la pa'alegɔ la. Ge nɛresɛba n tare pa'alegɔ la, han ton be'em, Yenɛ wan dekɛ pa'alegɔ gankɛ ba. 13Dagɛ se'em wone pa'alegɔ la ma'an n bahɛ te ho de'a yelemɛŋɛrɛdaana ge la dela hon ete sɛla te pa'alegɔ la bɔta la, eŋɛ bahɛ te ho de'a yelemɛŋɛrɛ nɛra Yenɛ zen'en. 14Ge sɛba n dagɛ Yudoma la n daa ka lagom tara pa'alegɔ la, ge ba mɛhe potɛn'ya te ba ne ta eŋɛ pa'alegɔ la n pa'alɛ te ba eta se'em la, ba eŋɛ pa'alegɔ bo ba mɛhe. 15Ge te ba etegɔ poan pa'alɛ te ba mi' sɛla te pa'alegɔ la bɔta. Ba potɛn'ya me pa'alɛ te lana wa dela sera wo ba mɛhe potɛn'ya n ne ta yele ba te ba tue ya bii ba ka tue. 16Yenɛ gankerɛ daarɛ han ta paɛ, yelesoma la te n tɔgɔra la yete la ana la bala. Yenɛ wan bahɛ te Yesu Krista n gankɛ yelese'a woo n boe nɛreba potɛn'ya poan. 17Ge lebena, yamam sɛba han de Yudoma la kɔ'ɔn dekɛ ya mɛhe bo pa'alegɔ la, ge ŋmɛ'ɛra ya nyɔn'ɔnrɔ te Yenɛ bote la yamam ma'an ge nɛra ka le pa'ahɛ yɛ'ɛha, 18ya han mi' pa'alegɔ la zuo, ge mi' Yenɛ n bote ya eŋɛ se'em la, ge tɛn'ɛhɛ ya potɛn'ya soŋa soŋa te yamam ba mina pa'alegɔ la mɛ, 19ya han wan ta'an pa'alɛ se'em n de fɔa ge me le de'a sɛba n de nɛɛhom bo sɛba n boe lika la, 20ya han kan'an na gɔɔnɔ ge me pa'ala bonbilipaalehe ya n dekɛ pa'alegɔ la mina yelemɛŋɛrɛ la zuo, 21ya se'em n pa'alɛ ya taaba la, bene te ya ka pa'ala ya mɛhe? Ya yeti ba da zuunra, yamam mɛhe ka zuunre? 22Ya yeti ba da gan'ara la ba tadaana pɔga bii sera, ge ya gan' la ho tadaana pɔga? Yamam yeti ya kihi baga, ya ka faanrɛ baga lɔgɔrɔ? 23Ya ŋmɛ'ɛre nyɔn'ɔn la yan tare pa'alegɔ la ge ka na'aha Yenɛ te ya ka nana a pa'alegɔ la! 24Ge la golehɛ ti yamam zuo, daarɛ woo teŋa kayema kɛhega mam yu'urɛ. 25Ge ya han dɔla pa'alegɔ la ya ŋmaa la tare vɔnrɛ, ge ya han ka dɔla pa'alegɔ la ya ŋmaa la ka tare vɔnrɛ. 26Ge nɛrese'em han ka ŋmaa ge dɔla tuntɔɔ pa'alegɔ la, Yenɛ behere en wo a ŋmaa me n bala. 27Bala, se'em n ka ŋma' la ge dɔla pa'alegɔ la wan gankɛ yamam sɛba te ba ŋma' la ge me mina pa'alegɔ la ge ka dɔla pa'alegɔ la. 28Bala mea zan'an, dagɛ la nɛra se'em n yenzuo ŋmaa n de Yuda nɛra. Ge, se'emdaana n seren de Yuda nɛra a suunre poan, enŋa n de Yuda nɛra. 29Wana vɔnrɛ dela a daana suunre kɔ'ɔn de'a la Yenɛ denɛ ma'an. Dena wa me dela Yenɛ Sea n ete de bala, ge dagɛ pa'alegɔ te ba golehɛ la n ete dɛ. Bala, nɛra se'emdaana n dekɛ a suunre te ka kɔ'ɔn de'a la Yenɛ denɛ ma'an la, to'ohe a pɛnka la Yenɛ zen'an ge dagɛ la nɛresaaleba zen'enhen.


text: 1Da tara yelese'ere n dagɛ sera tɔgɔra. Da naɛ la potɔpa parom sagom se'em. 2Ho han dɛna aze'elenyɛdaana yele poan, da naɛ la nɛrekooŋɔ la n bote se'em la lagom parom la ba, gu' yelemɛŋɛrɛ la, 3bii ho mina ge zɔ nɛra ninbɔn'ɔn yele poan te a de naha zuo. 4Ho han to'ohɛ ho diŋdaana lɔlega, bii boŋa te ka bɔregɛ yɛ'a, gu' ka lebe na bo en. 5Ho han nyɛ se'emdaana n yaɛ hɔ, te a boŋa zi lɔgɔrɔ n tebegɛ gaŋɛ ka, te ka lu gan'an, da bahɛ ka, soŋɛ te ka ihege. 6Da faanra nahadoma yelemɛŋɛrɛ yetɔgom poan. 7Da kɛn'ɛra ponpɔrɔŋɔ yela poan, bii koora sɛba n ka tare taalɛ, bii yelemɛŋɛrɛdaana, mam kan bahɛ be'emdaana la naana. 8Da to'e mu'ure bo'olom, mu'ure bo'olom pin'ire la nyɛta nini, te ba ka nyɛta sɛla n nare, ge sagona sɛba n de tontɔɔdoma. 9Da namehɛ saana, ya mɛhe mi' lan tɔe bo saana se'em, se'ere zuo, ya tabele dɛna saama Mizraim teŋa poan nyɛ. 10Yuuma ayoobe te ya ne wan bɔta, ge kɛ'ɛra dia ya samana zuto, 11ge yuuma ayopɔe poan la, ne bahɛ ya te ya samana la gan'an bala, da kɔ ya, da tom ya a zuo, te sɛba n de taromdoma ya poan la wan doohe a poan yi'iha dia, te dunhe me ɛɛra a zuo ɔbera yaan se'a woo n boe a zuo la. Bahere ya ya tiihe wɔla vatɔ la ya kaam tia vatɔ la me bala. 12Dekɛ ya dabeha ayoobe tom ya tooma, ge dabeha ayopɔe daarɛ la, da tom toon toonɛ, ne bahɛ ya te ya nii, la ya bonhe, la ya yamehe, la sɛba woo n de saama kɛn'ɛra la ya la vo'ohe de daarɛ. 13Ma'ɛn ya mɛhe eta sɛla woo te n yɛta bɔ'ɔra ya wa. Da pon pote ya yena se'a yu'urɛ, da bahɛ ya te baga se'a yu'ura yehe ya nɔya wa poan. 14Yuunɛ woo poan, ya dɛ'ɛna de'enɔ totan' bɔ'ɔra mam. 15De'ene ya Boroboro N Ka Tare Mi'ihom De'eŋɔ la, la han ne paɛ de'eŋkoŋo saŋa, ya ne obe boroboro n ka tare mi'ihom ka poan, se'ere n ka tare mi'ihom de poan la, dabeha ayopɔe, wo mam bo ya nɔɔrɛ se'em la. De'ene ya de'eŋɔ wa ko saŋa la poan n de Abib ŋmarega la poan la, ŋmarekaŋa poan te ya ze'ele Mizraim teŋa poan yehe na. Se'em da wa'an mam nɛŋan saŋkaŋa poan na la nu'beela. 16De'ene ya Dideena Kɛ'a De'eŋɔ la Kɛ'ɛŋa Ba'ahɛ De'eŋɔ yuunɛ woo.. 17Yuunɛ woo, boraahe la ne wan lagahɛ Na'ayenɛ wa n de ya Yenɛ wa nɛŋan na la sugumnɔɔren botan'. 18Da ne dekɛ ya sɛla te mi'ihom bɔna la poan, lagom kaanbɛ kaanbegɔ la bo mam, bii ya bahɛ te nɛnɔ kaam la te ya dekɛ kaanbɛ bo mam de'eŋɔ kona wa poan, gee ze'ele yelegɛ beere. 19Ganhɛ ya ya va'am poan dideena la tare wa'an Na'ayenɛ ya Yenɛ la yire la poan na. Da tare ya boa bin'ihom dogora ka bia nɛnɔ. 20N wan tom n soŋora te a bɔna ya nɛŋa, gu'ura ya ta paɛ zen'an te n maahom ka biŋe ya la poan. 21Eŋɛ ya kɛle, ge kɛleha en yeti ya sɛla la. Da bire ya pɔya bahɛ en, a kan di suguru bo ya pobirega la. Mam n tom en na. 22Ge ya han ana kɛle, ge kɛleha en yeti ya sɛla la soŋa, ge eta mam n pa'ale ya sɛla la, n wan dina la ya dima, ge yaɛ yan yaɛ se'em. 23Mam soŋora wa han bɔna ya nɛŋa, tare ya na kɛn'ɛhɛ teŋse'ehe n de Amoridoma, la Hitidoma, la Perizidoma, la Kanaandoma, la Hivdoma, la Yebusdoma teŋhe la poan, ge te n tee piihe ba yehe ba teŋhe la poan ba'ahɛ. 24Da pɔnte ya na'ma bɔ'ɔra ba baga la, bii ya po'oha ba, bii ya tɔgeha ba etegɔ, ton sagom ya ba, ge kɔ' ba toolom dɔɔrɔ la buuri buuri. 25Po'ohere ya Na'ayenɛ la n de ya Yenɛ la, ge n wan kan' som bahɛ ya boom, la ya saahe poan, n wan gu' ban'ahe ya zen'an bahɛ, 26ya mina mina kan dɔgɛ bahɛ, bii kondɔgɔrɛ bɔna ya poan. N wan bo ya vom n seke. 27N wan tom dabeem te bo bɔna ya nɛŋa gbirigera nɛresɛba woo te ya to'oha la, ya wan nyɛta la ya diŋdoma la pɔya ma'an 28N wan tom too, te ko tole ya nɛŋa ta sa'ahɛ Hivdoma, Kanaandoma, la Hitidoma la n boe ya nɛŋan ha la bahɛ. 29Ge n ka yeti n kɔ'ɔn sa'ɛ ba yuum yenɛ poan, n han eŋɛ bala, nɛreba kan bɔna teŋa la loga zan'an poan, te bala wan bahɛ te mɔen dunhe ye'ɛ gaŋɛ ya, nya daana ya. 30N yeti n sa'aha ba la finfiinhe, te ba yɛhera, ge te yamam me ye'era peta teŋa la. 31N wan dekɛ ya teŋa la beene ze'ele la Mɔgɔ Mɔlega la nɔɔrɛn, ta paɛ Pilistidoma Mɔgɔrɛ la, le ze'ele mɔen la, tare na paɛ Kolaa la poan. N wan dekɛ nɛresɛba n sɔe teŋa wa enŋa ya nu'uhen, te ya sa'aha ba. 32Da biŋe ya nɔɔrɛ la ba, bii la ba baga la. 33Da bahɛ ya te ba kɛn'ɛra la ya teŋa la poan, se'ere zuo, ba wan bahɛ te ya tom be'em bo mam, ba baga kaanbegɔ la wan ba'ahom dɛna bɛnregɔ bo ya.


text: 1Wo kɔma, Farisi donu anubɛ tɔn-karan-mɔgɛ donu bɔra Yerusalɛm ka na Yisa wara. Anu ya a manyinika ko, 2“Nfenna ila karan dannu sa ma benbanuta karan birala? Yanni anu ni fan dɔn, anu ti anu bole laku mumɛ iko a sɛbɛnɛ tɔn rɔ nya min!” 3Yisa ya anu fanan manyinika ko, “Wole ye Allala tɔn tinyana nfenna wo nyɛrɛta karan fɛ? 4Ado Alla ko, ‘I ni i na anubɛ i fa gbiliya.’ A ko fanan, ‘Mɔgɔ wo mɔgɔ wa kuma-yogomɛ fɔ a na anubɛ a fa ma, wo ni wo faga serr!’ 5Kɔnɔ ni kɔ-fan do ye mɔgɛ bolo a si a fa anubɛ a na dɛnbɛ min na, wo ye a karanna ko a ni a fɔ anu ye ko ‘Allatɛ le kɛ la,’ 6ko ni min ya wo ma, hali a ma anu gbiliya kɔ-fan wo la tun. Wo wa bila wo benbanuna karan fɛ, wo ye Allala kumɛ mala fuyi la wo nya na le. 7Wole nyɛrɛ-mayiralɛnu! Nɛbi Aiseya ya wɔlɔyiyɛ kɛ a kin na wolela ko la, yɔ! A ko, 8Alla ko, ‘Mɔgɛ kɛnu bi a fɔla anu da rɔ ko n di anu ye kɔnɔ n bara-koe sa anu yisi kunyɛ la! 9Anu bi n batola fu bawo anu bi mɔgɛnu nabilala anuta tɔnnu na iko ndeta tɔn le!’ ” 10Wo kɔma, Yisa ya nyama kele a wara. A ya a fɔ anu ye ko, “Wo ni wo tole masɔ ka koe kɛ nya-yen a kilɛ fɛ! 11Min bi donna mɔgɔ dɛ rɔ, wo ti a latinya fɔ min bi bɔla a da rɔ, wo le si a latinya.” 12Ala karan dannu nara a wara. Anu ko, “Ita kumɛ wo ara Farisinu nadiminya kati! I ma wo lɔn, ba?” 13Yisa ya anu yabi ko, “N Fa min bi Arinyɛni tɔ, ale ma fan min ki, a si wo bɛɛ wurun. 14Wo kana hɔn Farisi wonuna ko la! Fiyɔn le anu na ado anu bi fiyɔn bole birala. Fiyɔn wa fiyɔn bolo bira, anu filɛ bɛɛ si bui denkɛ rɔ.” 15Pita ya a fɔ Yisa ye ko, “I ya tili min tɛgɛ nyama ye wo la, wo kɔrɛ fɔ ma ye.” 16Yisa ya a fɔ anu ye ko, “Ha bi, wo ma hɛnkili sɔrɔn bɛ ka tenbi doinu na, wa? 17Wo ma a nya-yen, ba? Fenfen ba don mɔgɛ dɛ rɔ, wo si yigi a burɔ. Wo kɔma, a si a kɛ ka bɔ a fɛrɛ rɔ. 18Kɔnɔ fan minnu bi bɔla mɔgɔ da rɔ, wonu bi bɔla a yisi le tɔ. Wo fen sifa le si mɔgɛ latinya pɔ! 19Ado miriya-yogomɛnu bi bɔla mɔgɔ yisi le tɔ min si a sɔ mɔgɔ-faga-koe la anubɛ yɛlɛnyɛ anubɛ milibɛlitaya-koenu na, hali kankanyɛ anubɛ foninya-fɔɛ anubɛ mɔgɔ rafɔɛ. 20Koe wonu denu si mɔgɔ latinya. Kɔnɔ ka fan dɔn bolo-lakubɛlɛ la iko anu bi a fɔla nya min, wo ti mɔgɔ latinya.” 21Yisa anubɛ ala karan dannu bɔra nyɔ ka ta Taya anubɛ Saidon dafɛ-soenu tɔ. 22Musi do ye nyamanɛ wo rɔ, Kenan kɛ le wo la. A nara Yisa wara. A gbele-gbelenta ko, “N fa, Mansa Dawudala dan, kinikini n ma! Nyinɛ ye nna dunmusi fɛ. A tɔrɔnɛ kati!” 23Kɔnɔ Yisa ma kuma a la. Yisala karan dannu nara a wara ka a madiya. Anu ko, “Musi kɛ gbɛn ma fɛ! A bilanɛ ma fɛ sɔnkɔ-sɔnkɔla tolon!” 24Nba, Yisa ya a fɔ ale musi wo ye ko, “Alla ma n sɔ mɔgɔ gbɛrɛnu ma fɔ Isirɛla mɔgɛnu ma, saga minnu tonɛ a rɔ kɔni.” 25Nba, musi nara a nyɛnkin a kɔrɔ. A ko, “N fa, n dɛnbɛ!” 26Yisa ya a fɔ a ye ko, “A ma bɛn ka dennɛnuna dɔn-fan bi ka a lakɛ wulinu kɔrɔ.” 27Musi wo ya a fɔ a ye ko, “N fa, tonyɛ le kɔnɔ hali wo, a buriburinɛ minnu bi buila anu tigila tebulu kɔrɔ, wulinu si wo dɔn de!” 28Nba, Yisa ya a fɔ a ye ko, “N biran-musi, ila dɛnkɛninyɛ kolo! I diyana koe ni kɛ i ye.” Wo wati nyɛrɛ rɔ, ala dunmusi kɛndɛyara. 29Yisa bɔra nyɔ ka ta Kalili dalɛ dafɛ. A yɛlɛta kɔnkɛ kuma ka a mayigi nyɔ. 30Nyama-wɛ nara a wara namarɛnu na anubɛ fiyɔnnu anubɛ minnu bi anu tonkanna anubɛ bobenu anubɛ kirayato gbɛrɛ siyaman ka na anu sa Yisa kɔrɔ. A ya anu dama lakɛndɛya. 31Mɔgɛnu ya a yen ko bobenu bi kumala, minnu bi anu tonkanna, wonu bara kɛndɛya, namarɛnu bi tagamana, fiyɔnnu bi fen yenna. Wo bɛɛ manɛ min kɛ, anu kawara ka Isirɛlata Alla tanto. 32Yisa ya ala karan dannu kele a wara ka a fɔ anu ye ko, “N bara kinikini mɔgɛ kɛnu ma bawo anu bara tele sawa kɛ n fɛ. Nba kaka, dɔn-fen sa anu bolo. A ma di n ye ka anu nata, ni n ma anu de-nyini fɔlɔn. Anu tenbi tala anu barɛ, tumado anu si kirɔn-a-la kilɛ la.” 33Karan dannu ya a manyinika ko, “Male si dɔn-fan sɔrɔn mintɔ wulɛ kɛ rɔ min si nyama kɛ rabɔ?” 34Yisa ya anu manyinika ko, “Biredi yili ye wo bolo?” Anu ya a yabi ko, “Biredi wɔrɔnfila anubɛ yɛgɛ-mɛsɛ doni.” 35Nba, Yisa ya a fɔ nyama ye ko anu ni sigi dugi ma. 36Wo kɔma, a ya biredi wɔrɔnfilɛ anubɛ yɛgɛ wonu bi ka baraka bira Alla ye. A ya anu takerikeri ka anu don ala karan dannu bolo. Karan dannu ya a di mɔgɛnu ma. 37Anu dama ya a dɔn ka fa pim! Anu datoe, karan dannu ya senda wɔrɔnfila lafa wo la. 38Minnu ya a dɔn, a keimɛ wonu yatɛ le mɔgɔ waga nani la. Musinu anubɛ dennɛnu sa yatɛ wo rɔ. 39Wo kɔma, Yisa ya mɔgɛnu masara. A sigira kulɔn rɔ ka ta Magadala soe burɔ.


text: 1Mini Pɔɔlu sukɛrɛ ahin kadasi n a. M ti Yesu Kristo jamarasa a, Nyɛmɛ dɛɛ koroyanu, yiri Nyɛmɛ asunma m ka m kɔ kan kere minɛm kabo i yo seeri ka minɛm bo bu ni Yesu Kristo yo kun ni, bu nyá ŋgɔɔ. 2M sukɛrɛ ahin kadasi n ma wɔrɔ Timoti bo a ti ka m wa koroowa n wɔ. Ya Si Nyɛmɛ, ni ya Mibiɛ Yesu Kristo buka u, na bu si u aŋunfɔ, na bu ma u ahoreda. 3M da Nyɛmɛ asi, yiri ye m su i ni sunsunni kpa, kabo m nam yo suuri i ni. M sere Nyɛmɛ sɔ ɔ, kɔŋguɛ ni wiɛsu, na m nati suda i asi ma u. 4M teŋge su kabo a yo suunri ni nyunvuin ni, m wara ado u, m koro ka m ŋu u, adena m ahore jɔ. 5M wara fi má u yarada n bo a yo i nahɔrɛ su n sa, nyini yarada n gusu ye u nabara Loyisi, ni u ni Yunisi laari i a. Ma yo yarada ka wɔrɔ mmɔɔ la i sɔ ɔ. 6Nyini dɛɛ ti, aceeri n bo Nyɛmɛ Awiɛwiɛ Casi n fa ceeri u ni, saŋga bo m faari m saa nanaari u ŋu, na m sereeri Nyɛmɛ maari u ni, m koro ka m teŋge u su ka a kaaki yɛ i su fa yo juma. 7Dama Awiɛwiɛ Casi n bo i fa maari ya ni, wɔ fa ama má ya ka ya yo sɛrɛfɔm wɔ, ama, i fa maari ya ka i buka ya faŋga na ya koro minɛm na ya la tarabuŋu wɔ. 8Nyini ti, má a ma nyinsɛ ti u ka a kan Mibiɛ n jɔrɛ n kere minɛm, wara má a ma nyinsɛ ti u ka m wo dansaraka nu, Kristo dɛɛ ti. Ama, wɔrɔ mmɔɔ di wahara fa kɔ labari kpa n kan su, kabo m diiri i ni, na Nyɛmɛ ma u faŋga na a koro mindi de i. 9I deeri ya tii ji wɔ, na wɔ fere ya ka ya yo i dɛɛ tiɛŋgu minɛm, má ka ya sakpa bo ya yo i n dɛɛ ti, ama, i dɛɛ kunnu koroowa ni i ahɔrɔma n dɛɛ ti a. Saŋga bo i nya yi má durunya ni, ye i yoori ya nyini sakpa n a, Yesu Kristo dɛɛ ti. 10Ama, kisa na Yesu Kristo, yiri bo i ti ya Tiidefɔ n aba durunya n nu ni, ya ŋu Nyɛmɛ koro ni. Labari kpa n dɛɛ ti, ya si ka Kristo akunma yiwee faŋga, na ya koro nya ŋgɔɔ n bo i la má awieeri ni. 11Nyɛmɛ ayi m ka m yo Yesu jaramasa na m kan Nyɛmɛ labari kpa n kere minɛm, 12nyini dɛɛ ti ye m di ahin waharam n kɛrɛ n a. Ama, nyinsɛ ti má m, dama m si sɔnɔ bo ma daafi i ŋu ni, na labari kpa n bo wɔ fa ama m ni, m si tenle su ka i koro niɛ i su fa kɔ ju haari jina cɛɛn. 13Bita nɔaniɛ n kɛrɛ bo ma kan akere u na i ti nahɔrɛ n kenken, na a yo yarada na a koro minɛm, kabo ya ni Yesu Kristo ayo kun n dɛɛ ti. 14Bita labari kpa n nyunyumi. I ti aceeri kpiri wɔ, ye Nyɛmɛ afa awura u saa nu a. Awiɛwiɛ Casi n bo i wo ya dɔ n buka u, na a bita i nyunyumi. 15A si ka yaradayofɔm kɛrɛ bo bu wo Esiya dɛɛ awɔrɛ n nu ni, fa saŋga ni Figelosi ni Hɛmogenesi n kɛrɛ, aŋmati ayaki m. 16M sere Nyɛmɛ ka i si Onesifɔrɔsi dikafɔm kɛrɛ aŋunfɔ, dama saŋga kɛrɛ yiri titi m nyunu a. Nyinsɛ ati má i ka m wo dansaraka nu, 17ama, i ba juuri Roma miɛ kpiri n nu fɛn ni, i niɛniɛɛri m busu wɔ ni anyumboro, haari na wɔ ba aŋu m. 18M sere Nyɛmɛ ka i si Onesifɔrɔsi aŋunfɔ, jina cɛɛn. Wɔrɔ ni u tii kaaki si buka bo i fa bukaari m barasu, saŋga bo m wo Ɛfɛso miɛ kpiri n nu ni.


text: 1Nde, Pɔli le ye kɛdi kɛ sɛbɛla wo ma. N mara Kirasiti Yisala kilayɛ la bawo wo diyara Alla ye. Mabɛ ma na kelen nyɔgɛ Timoti le ya kɛdi kɛ sɛbɛ. Ma ya kɛdi kɛ lata Allala chɔchi mɔgɛnu ma minnu nadɛnnɛ Kɔrɛnti soe burɔ anubɛ Allala mɔgɛ min bɛɛ ye Akeya nyamanɛ rɔ. 2Alamɛ ma Fa Alla anubɛ Mari Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni hinɛ yira wo la ka yisi-kimɛ di wo ma. 3Ma si baraka bira ma Mari Yisa Kirasiti Fa Alla ye. Ale le male fanan Fa la min kinikininɛ ma ma, ado ladiyɛ bɛɛ ye bɔla Alla le bolo! 4A ye ma dɛnbɛna mala tɔrɔyɛ bɛɛ rɔ, woletɔ male fanan si ke donu madɛnbɛna minnu bi tɔrɔyɛ-su-bɛɛ rɔ. Ma si ke anu dɛnbɛna wo dɛnbɛni su la, male nyɛrɛ ara min sɔrɔn Alla bolo. 5Iko Kirasiti ya tɔrɔya dan natenbinɛ min bɛɛ kɛ mala ko la, ma ya dɛnbɛnɛ sɔrɔn Alla bolo ka a tɛgɛ Kirasiti ma wo nya na le. 6Ma wa tɔrɔyɛ sɔrɔn tuma-wo-tuma, wo si na dɛnbɛn-koe anubɛ kisi-koe la wo ye. Ni male ya dɛnbɛnɛ sɔrɔn, wole fanan ara dɛnbɛnɛ sɔrɔn wo fɛ. Wo si sɛnbɛ di wo ma alako wo si wo munyu wola tɔrɔyɛnu kɔrɔ nya min iko male fanan ya ma munyu tɔrɔya su min kɔrɔ nun. 7Woletɔ ma yigi ma tɛgɛ wola ko la mumɛ! Ma ya a lɔn ko wo ye tɔrɔyɛ sɔrɔnna nya min, wo si dɛnbɛnɛ fanan sɔrɔn wo nya na le Alla bolo iko male. 8Nba, n na kelen nyɔgɛnu, ma ya tɔrɔyɛ min sɔrɔn Esiya nyamanɛ rɔ, ma ye a fɛ ka wo lalɔn wo la. Dunɛ minnu sara ma kuma, wonu kolo, ado anu gbili. Ma yigi bɛɛ tɛgɛra ko ma ti to ma niyi la. 9Ma ya ma miri ko sayɛ la ara tɛgɛ ma ma. Kɔnɔ wo mara alako ma kana la ma nyɛrɛ la fɔ Alla min bi furinu nawulila. 10A ya ma kisi saya-masiba-wɛ su wo ma. Ado a si to ma kisila. Wo ye ma dɛnbɛna wola madiyalɛnu tɔ tumɛ min, ma ara ban ma yigi sala a kuma ko a si ma kisi tun. Mɔgɔ siyaman bi anu kan nabɔla Alla ma ka baraka bira a ye mala ko la. Ado Alla si wonu yabi ka duwɛ layigi ma kuma. 12Ma wasinɛ minna ko la, wo le kɛ la. Ma sɔndɔmɛ ye ma sere la ko mala tagama-nya duninya kɛ rɔ, katarala wole wara la, ma ya wo bɛɛ kɛ Allala hinɛ le baraka rɔ. A ma kɛ mɔgɔya-hɛnkili fɛ. Alla le ya a ma, ma ma ko-wo-ko dogon wo ma. Ma ya tonyɛ fɔ ma sɔndɔmɛ bɛɛ la. 13Ma sa fenfen sɛbɛla wo ma wo ti ke min karanna ka a nya-yen. Nba, wo ya doni de lɔn mala ko la kaka kɔnɔ a sɔgɛ ye n na, wo ni ma lɔn feu! Wo le si a ma, ma Mari Yisa wa sɛgi lunyɛ min, wo si wasi male la iko male fanan si wasi wo la nya min. 15N lanɛ a la ko wo wasinɛ ma la min kɛ, woletɔ n ya a latɛgɛ nun ko n ni ta wole fɔlɔn kɔndɔn. Wo si duwa fila sɔrɔn bawo 16n ya a latɛgɛ nun ko n tenbi tala Masidoniya, n ni wo kɔndɔn. N sɛgimatoe fanan, n ni wo kɔndɔn tun ka dɛnbɛnɛ sɔrɔn wo bolo nna tagamala ko la Yudiya nyamanɛ rɔ. 17N bi min mala, wole ya a lɔn ko n ti ke n miriya wo latɛgɛla, wa? Wo ya n lɔn nagan-fila-tigi la nun alako n si donu hɛnɛ nya min, wa? 18Iko n ya Allata telenbagayɛ lɔn nya min, n ti lanyiri kiri wo ye koe dola ko la, wo kɔma, n ni n nagan mayɛlɛma fanan. 19Sailasi anubɛ Timoti anubɛ nde nyɛrɛ ya Yisa Kirasiti Allala danta kawandili bɔ wo tɛma. Yisa, nagan-fila-tigi ma. Kan-kelen-tigi le ale la. 20Kirasiti le Allata lanyiri bɛɛ lakanbalila. Wo le ya a to, ma ye a fɔla ko, “Amina” Yisa Kirasiti baraka rɔ Allata gbiliyɛla ko la. 21Wo ni wo yili to kɛ ko. Alla nyɛrɛ ara malebɛ wole sɔ Kirasiti rɔ gben! Alla nyɛrɛ le ya ma ma ata mɔgɔ yabɔnɛnu na. 22A ara ma ma atɛ la ka ata tamasere sigi ma kuma, ata Ni Sɛnimɛ kɔni. A ya wo ladon ma yisi rɔ alako min bɛɛ ye a bolo ma ye, ale Allata Ni Sɛnimɛ le wo kun-fɔlɛ la. 23Alla le n sere la. A ya n yisi lɔn! Ka a tɛgɛ wola kinikinɛ ma, n ya a latɛgɛ ko n kana na Kɔrɛnti soe burɔ nun alako n kana a lagbɛlɛya wo kuma. 24Male sa kun-tigiyɛ kɛla ka a fɔ wo ye wo si dɛnkɛninya min ma! Ma ye wɔlila ma nyɔgɔn fɛ wo nyɛrɛta sewɛla ko la bawo ma ya a lɔn ko wo sɔnɛ dɛnkɛninyɛ rɔ yiri!


text: 1Sɔnkɔ-sɔnkɛ banta tumɛ min, Pɔli ya dɛnkɛninya-mɔgɛnu kele anu nyɔgɔn fɛ ka anu sɛnbɛ don. A ya a masara anu na ka Masidoniya nyamanita-kilɛ bira. 2A tenbira nyamanɛ min bɛɛ rɔ, a ya Marita mɔgɛnu makawandi siyaman. Wo kɔma, a tara Akeya sigisɔn rɔ 3ka karɛ sawa bɔ nyɔ. Pɔli ye a rabɛnna ka ta Siriya nyamanɛ rɔ kulɔn rɔ tumɛ min, a ya Yahudiyanuna dunbu koe lɔn a kan ma. Woletɔ a ya a latɛgɛ ko a ni sɛgi Masidoniya kilɛ fɛ. 4Pairihusila den kei Sopata min bɔra Bɛriya soe burɔ, wo bilara a fɛ. Aritaka anubɛ Sɛkunda minnu bɔra Tɛsalonaika soe anubɛ Keyasi min bɔra Dabi soe anubɛ Timoti, wonu fanan tara. Tikika anubɛ Tarofimasi fanan bilara a fɛ ka bɔ Esiya nyamanɛ rɔ. 5Wonu tara ma yarɔ ka ma makɔni Taroyasi soe burɔ. 6Biredi-Yɛlɛbɛlɛ-Dɔn-Ladɛn banta tumɛ min, ma donta kulɔn rɔ ka bɔ Filipai soe burɔ. Tele loli kɔma, ma ya anu taran Taroyasi. Ma ya lɔgɔkun kelen bɔ nyɔ. 7Sinbiri wurɛ la, ma ya ladɛn kɛ ka Marita kima dɔn ma nyɔgɔn fɛ. Pɔli kumara mɔgɛnu na. Nba, a tora kumala ha suyi tɛma bawo wo banda kɛ, a ye bɔla anu fɛ ka ta. 8Ma ladɛnnɛ san-bɔn la kan min nun, lɛnpu siyaman bi nyɔ. 9Keminɛ min tɔgɛ Yutikasi, wo siginɛ wundan la nun. Pɔli ye kumala tumɛ min, kinɔgɛ ya ale keminɛ wo yɛ bira kati! Tɔ-a-la, kinɔgɛ tenbira a ma peru! A bɔra san-bon sawa nyɔgɛ la ka bui dugi ma fugbu! Anu bi tala a bila tumɛ min, anu ya a taran, a ara faga! 10Pɔli yigira ka a madu a kuma ka a bole mini a ma. A ko, “Wo kana haminya. A fagani ma!” 11Wo kɔma, a sɛgira san-bɔn la tun Marita kima dɔn tinɛ. Pɔli mɛra kumala anu na ha banda-ka-dɛ ma. Wo kɔma, a tara. 12Anu nyagalennɛ ya keminɛ kɛndɛ bi ka ta a la a warɛ. 13Ma donta kulɔn rɔ ka ta Pɔli yarɔ Asosi soe burɔ. A ya a fɔ ma ye nun ko a ye tala nyɔ a kian la ka na kofu ma ma kulɔn rɔ. 14A ya ma taran Asosi soe burɔ tumɛ min, a kofura ma ma. Ma tara Mitilini soe burɔ. 15Wo banda kɛ, ma kera Kayosi yi-tɛma-dugi ma. Wo banda kɛ, ma kera Semosi yi-tɛma-dugi ma. Wo banda kɛ fanan, ma kera Mailita soe. 16Pɔli ara a latɛgɛ ko a ni tenbi Ɛfɛsa soe la alako a kana wati matanba Esiya nyamanɛ rɔ. A ye a lakaliyala nun ko a ni Pɛntikɔsi tele kɛ Yerusalɛm soe burɔ. 17Pɔli ye Mailita soe burɔ tumɛ min, a ya kilayɛ lata Ɛfɛsa soe dɛnkɛninya-mɔgɔ-banu ma ko anu ni na ke a ma. 18Mɔgɔ ba wonu ke Mailita tumɛ min, a ya a fɔ anu ye ko, “Kebi n nɛ fɔlɛ Esiya nyamanɛ rɔ, n bara to wo fɛ nya min, wo ya wo bɛɛ lɔn. 19Yahudiya donu ya dunbɛ rasa n ma ka a lagbɛlɛya n kuma ha n ya-yi bɔra kɔnɔ n ya nna wɔlɛ bɛɛ kɛ Mari ye famayigi rɔ. 20Koe min bɛɛ si ma wo dɛnbɛn koe la, n ma wo beli wo fenfen na iko wo ya a lɔn nya min. N ya kawandili bɔ ka wo karan gbɛ rɔ anubɛ wola bɔnnu na. 21A Yahudiya wo, a sibolo gbɛrɛ wo, n ya a fɔ anu filɛ bɛɛ ye ko anu ni anu kan-kɔ sɔ anu hakɛ la ka anu yɛ lamunun Alla la ka dɛnkɛninya Mari Yisa ma. 22Nba kaka, n bi tala Yerusalɛm Allata Ni Sɛnimɛla kuma-birɛ fɛ. Koe minnu si ma n na nyɔ, n ma wonu lɔn. 23N ba ta soe bɛɛ rɔ, Allata Ni Sɛnimɛ ye n nalɔnna ko yelela-don anubɛ tɔrɔyɛ ye n makɔnɔna Yerusalɛm. 24Kɔnɔ n ma n nyɛrɛ niyi lɔn fenfen na wo rɔ fɔ n ni nna kilayɛ lakanbali. Mari Yisa ya wɔlɛ min di n ma, fɔ n ni wo ban. Allata hina-wɛ, n ni to wo kibara-nyimɛ fɔla. 25“N bara tagama wo bɛɛ tɛma ka Allala-mansayɛ-kawandili bɔ kɔnɔ kaka, n ya a lɔn ko wo fenfen ti n yen kɛ kɔma tun. 26Woletɔ n bi a fɔla wo ye ko ni wo fenfen halakira bi kɔma, wo dunɛ ti to nde kuma 27bawo n ma Alla sako fenfen to a fɔbɛlɛ la wo ye. 28Wo ni ma saga-fɛ-biralɛnu na ka Allata mɔgɛnu fɛ-bira. Wo ni wo yili to wo nyɛrɛ ko anubɛ wo kurɔn ko Allata Ni Sɛnimɛ ara min bɛɛ don wo bolo. Ado a ya wonu ma atɛ la ala danta sayɛ fɛ. 29N ya a lɔn ko n ba ta tumɛ min, mɔgɛ donu si kɛ wo ma iko suluku-feremɛnu si kɛ saga-kurɔn ma nya min. 30Mɔgɛ donu si bɔ wo nyɛrɛta kurɔn kɛ rɔ ka foninyɛ fɔ alako dɛnkɛninya-mɔgɛnu ni bila anu fɛ. 31Woletɔ wo ni wo yɛ lakalan. Wo yili ni to kɛ ko. San sawa, n tɔrɔta wola ko la ka wo kelen-kelennamɛ-bɛɛ karan su-ni-tele. 32“Nba kaka, n bara wo dantɛgɛ Alla ma. Wo yili ni to ala hina-kumɛ ko min si ke wo sɛnbɛ donna ka ata duwɛ di wo ma. Ado a ara duwɛ wo lamara ala mɔgɛ bɛɛ ye. 33N ma n niyi sa mɔgɔ wo mɔgɔla wodi-gbɛ anubɛ ala sɛnɛ kuma, hali ala kurɛ. 34Wo nyɛrɛ ya a lɔn ko n bole kɛnu bara wɔlɛ kɛ n ye. N ya n nyɛrɛ makoe bɛɛ nyinya anubɛ n fɛ-mɔgɛnutɛ. 35Wo si to sɛnbɛbɔnɛnu dɛnbɛna nya min, n bara wo dama yira wo la nta wɔli-gbɛlɛmɛ fɛ. Mari Yisa nyɛrɛ ya kumɛ minnu fɔ, wo ni wo yili to wonu ko. A ko, ‘Min bi fan nila, wota sewɛ kolo ka tenbi a ye a dila min ma.’ ” 36Pɔli banta kumala tumɛ min, a ya a nyɛnkin anu dama fɛ ka Alla matara. 37Anu dama dira ka Pɔli ramɔnsɔn ka a sunbu. 38A ya a fɔ min kɛ ko anu ti a yakɔrɛ yen tun, wo ya anu yisi tinya bɛrɛkɛ! Woletɔ anu tara a fɛ ha kulun dɛ la.


text: 1Wo kɔma, Mari ya kilaya bi-wɔrɔnfila anubɛ kilaya fila fanan yabɔ ka wonu sɔ fila-filanyɛ ma a yarɔ. Ale nyɛrɛ ye nala tala kan min, anu si ke soe bɛɛ anubɛ anu kan tinɛ bɛɛ rɔ. 2A ya a fɔ wonu ye ko, “Fui-fan-tɛgɛtɛ kolo kɔnɔ a tɛgɛla ma siya. Wo ni sɛni-tigi madiya alako a ni wɔli kɛlɛnu nata ala fui-fen tɛgɛ tinɛ. 3Wo ta! N bi wo latala sulukinu tɛma iko saga-dannu. 4Wodi-bɔrɔ wo, tagama-bɔrɔ wo, sanbara wo, wo ka ta wo fenfen na wo bolo. Wo kana wo matanbani kilɛ la mɔgɔ wo mɔgɔ kɔndɔn tinɛ. 5Wo wa don minna bɔn la tumɛ min, wola kuma-fɔlɔn ni ma, ‘Yisi-kimɛ ni to bɔn kɛ la.’ 6Ni mɔgɔ-nyimɛnu bi nyɔ, wola yisi-kimɛ-kɔndɔli ni to anu fɛ. Ni mɔgɔ-nyimɛnu sa nyɔ, wola yisi-kimɛ-kɔndɔli ti to anu fɛ. 7Wo ni to bon kelan wo la. Dɔn-fen wo, min-kɛ-yi wo, anu ba min di wo ma, wo ni wo dɔn bawo a bɛnta, wɔli kɛlɛ ni a sarɛ sɔrɔn. Wo kana to yilan-yilanna wo yiya tinɛ. 8Wo wa ta soe min tɔ, ni anu ya wo rabira, anu ba min di wo ma, wo ni wo dɔn. 9Wo ni kirayatoenu dandan soe wonu tɔ. Wo ni a fɔ nyɔ-mɔgɛnu ye ko, ‘Allala mansayɛ ara gbɛrɛn wo ma.’ 10Kɔnɔ wo wa don soe minnu burɔ, ni anu ma wo rabira nyɔ, wo ni soe wonu tatagama ka a fɔ ko, 11‘Ma ye ma kian ragbɔngbɔnna wo kan ma. Kɔnɔ wo ni wo hɛnkili to kɛ ko. Allala mansayɛ ara gbɛrɛn wo ma!’ 12N ni tonya fɔ wo ye, kiti-tɛgɛ-tele rɔ, Alla si kinikini Sɔdɔm so-burɔ-mɔgɛnu ma ka tenbi soe wo la! 13“Wole Koresin so-burɔ-mɔgɛnu, gbalo ye wo kuma! Wole Bɛti-Sayida so-burɔ-mɔgɛnu, gbalo ye wole fanan kuma bawo kabana koe minnu bara kɛ wo rɔ, ni wo nyɔgɔn kɛra Taya anubɛ Saidon soenu tɔ nun, nyɔ-mɔgɛnu bara tubi nun, bi ma! Anu si kasa-kurɛnu bila anu kan na nun ka ta-gbangban kɛ anu kunyɛ rɔ ka a yira ko anu bara anu kɛ-nyanu yɛlɛma! 14Kiti-tɛgɛ-lunyɛ, Alla si kinikini Taya anubɛ Saidon so-burɔ-mɔgɛnu ma ka tenbi wole la. 15Kɔnɔ wole Kapereniyam so-burɔ-mɔgɛnu! Wo ye a fɛ ka wo nyɛrɛ layɛlɛ ha ka ke Arinyɛni tɔ, nyɛ? Ade, Alla si wo lafili ka wo ladon nyahanama rɔ!” 16Yisa ya a fɔ ala karan dannu ye ko, “Min ba a tole masɔ wole la, wo tigi ara a tole masɔ nde la. Min ba a ban wole la, wo tigi ara a ban nde la. Min ba a ban nde la, wo ara a ban n sɔlɛ la.” 17Kilaya bi-wɔrɔnfila anubɛ kilaya filɛ wonu sɛgira sewa-ba la. Anu ko, “Mari, ma ya nyinɛnu makuma i tɔgɛ rɔ tumɛ min, anu ya mala kumɛnu bira!” 18Yisa ya anu yabi ko, “N bara Setanɛ yen buila ka bɔ Arinyɛni tɔ iko san-gbalamɛ. 19Nba, wa wo tole masɔ, n bara fanka di wo ma alako wo ni tagama duguma-fannu anubɛ bondalɛnu kuma. Wo si Setanɛla sɛnbɛ bɛɛ nɔ. Ado, fenfen ti wo madumɛ. 20Kɔnɔ wo kana sewa bawo nyina-yogomɛnu bi wola kumɛnu birala. Min fisa, wo ni sewa bawo wo ara ma dugurannu na Arinyɛni tɔ.” 21Wo wati, Yisa fara sewɛ la Allata Ni Sɛnimɛ baraka rɔ. A ko, “E, n Fa, san kole anubɛ dugu kole Mari, n bi baraka birala i ye bawo i wara koe min dogon hɛnkilimɛnu anubɛ mɔgɔ karannɛnu ma, i wara wo yira karanbɛlɛnu na. Ɔnde, n Fa, ado wo bɛɛ mara iko a di i ye nya min. 22“N Fa ara fan bɛɛ dantɛgɛ n ma. Mɔgɔ wo mɔgɔ ma nde, ala dan lɔn fɔ n Fa Alla. Mɔgɔ wo mɔgɔ ma n Fa Alla lɔn fɔ nde, ala dan anubɛ n bi a fɛ ka a yira minnu na.” 23Wo kɔma, Yisa ya a tintan ala karan dannu na ka a fɔ anu dɔrɔn ye ko, “Mɔgɔ-sewanɛ le wole la ka a bɛn wo ara fan minnu tayen kɛ! 24Ado n bi tonyɛ fɔla wo ye, wo ye min yenna, a sɔgɛ ye nɛbi siyaman anubɛ mansa siyaman na nun ka wo rayen kɔnɔ anu ma fɛrɛ sɔrɔn ka wonu tayen. Wo ara min namɔɛn, anu bi a fɛ ka wo lamɔɛn nun kɔnɔ anu denu ma ke wo lamɔɛnna.” 25Nba, tɔn-karan-mɔgɛ do nara Yisa kɔrɔbɔ tinɛ. A ya a manyinika ko, “Karan-mɔgɔ, n si nfen ma alako n ni habadan-nimayɛ sɔrɔn?” 26Yisa ya a yabi ko, “Min sɛbɛnɛ Allata kitabu rɔ, i ya wo nya-yen kama?” 27Kei wo ya a yabi ko, “I ni ita Mari Alla keni i yisi bɛɛ la anubɛ i sɔndɔmɛ bɛɛ la anubɛ i sɛnbɛ bɛɛ la anubɛ i hɛnkili bɛɛ la. I ni i sigi-nyɔgɛ keni iko i nyɛrɛ.” 28Yisa ya a fɔ a ye ko, “Ila yabilɛ kɛ telenta. Ni i ya wo ma, i si habadan-nimayɛ sɔrɔn.” 29Kɔnɔ tɔn-karan-mɔgɛ ye nyinina a nyɛrɛ fɛkala. Woletɔ a ya Yisa manyinika ko, “N sigi-nyɔgɛ ye yon na?” 30Yisa ya a yabi tili rɔ ko, “Yahudiya do ye yigila ka bɔ Yerusalɛm soe burɔ ka ta Yɛrikɔ soe burɔ. Bui-ma-kɛlɛnu ya ala fanɛ bɔ a ma ka a gbesi. A tora doni, ko a si faga. 31A ma mɛ, saraka masɔlɛ do bɔra kilɛ wo fɛ. A ya kei wo yen tumɛ min, a tenbira kilɛ tɔnkɔn doi rɔ. 32Lifayi kei do nara. Wo tara ka kei wo mafɛlɛn. Wo kɔma, a tenbira kilɛ tɔnkɔn doi rɔ. 33Kɔnɔ Samariya kɛ min bɔrɔbɔnɛ Yahudiyanu bolo, wo do tenbimatoe kilɛ wo fɛ, wo ya a taran. A ya a yen tumɛ min, kinikinɛ ya a yisi lafa. 34A tara wo wara ka tuli anubɛ nɔnbɔ-gbɔ-yi kɛ ala tɛlɛnu ma ka anu makiri. Wo kɔma, a ya kei wo sigi ata sofɛlɛ la ka ta a la sundan-yiya-bɔn la, a ya a dandan kan min. 35Wo banda kɛ, a ya wodi-gbɛ fila bɔ ka a di sundan-yiya-bon-kun-tigi ma. A ya a fɔ wo ye ko, ‘I ni a dandan n ye. N ba sɛgi yan tumɛ min, ni i ya fenfen sara ala ko la, n si wo lasɛgi i ma.’ ” 36Yisa ko, “Ile yala, mɔgɔ sawɛ kɛnu tɔ, bui-ma-kɛlɛnu buira kei min ma, a sigi-nyɔgɔ-bɛrɛ ye yon na?” 37Tɔn-karan-mɔgɛ ya a yabi ko, “Min kinikinita a ma.” Yisa ya a yabi ko, “Ile fanan ni ta ka wo nyɔgɔn ma.” 38Yisa anubɛ ala karan dannu bi kilɛ la. Anu ke soe do rɔ, musi do ye nyɔ min tɔgɛ Marata, wo ya Yisa yiya ala bɔn la. 39A dɔgɔ musi min tɔgɛ Mariyama, wo sigira Mari da kɔrɔ ka a tole masɔ ala karan la. 40Kɔnɔ Marata hɔnnɛ wɔli siyamanna ko la. Woletɔ a nara ka Yisa manyinika ko, “N tigi, n dɔgɔ musi ara wɔlɛ wo bɛɛ to nde bolo. Wo bɔrɔ sa i ye? A fɔ a ye ko a ni na n dɛnbɛ!” 41Mari ya a yabi ko, “Marata, Marata! I hɔnnɛ fen siyamanna ko la 42kɔnɔ fen kelen pe ye nyɔ i makoe ye min na. Mariyama ara a nyimɛ yabɔ, ado wo ti bɔ a bolo.”


text: 1Wo ni male lɔn Kirasitita wɔli-kɛla-gbansan la Allala gbundu koe kerifanɛ minnu na. 2Ado fan kerifanɛ min na, a bɛnta, wo ni lanayɛ kɛ a tigi ye. 3Woletɔ ka a fɔ ko lanaya-tigi ma n na, ni wole ya n kiti wo, ni hadama-den-gbɛrɛ ya n kiti wo, fen ma wo la nde yala. Ado nde ti n nyɛrɛ yiliki lefan! 4N sɔndɔmɛ gbɛnɛ feu! Kɔnɔ wo dɔrɔn ti a yira ko sɔn sa n na bawo Mari le n kitila. 5Woletɔ wo kana mɔgɔ wo mɔgɔ kiti yanni a wati ni ke. Mari wa na, kiti laban fɔla wati wo le. A si mɔgɛnu miriya anubɛ pinpirɔ-koenu nabɔ gbɛ rɔ. Nba, wo le si a ma, bɛɛ ni matɔgɔlɛ sɔrɔn Alla bolo iko a bɛnnɛ nya min. 6N na kelen nyɔgɛnu, n bara koe kɛ bɛɛ sanka mabɛ Apalasi ma wolela ko la. N bara male ma misalɛ la alako wo ni tili wo kɔrɛ lɔn mɔgɛnu bi min tɛgɛla ko, “Mɔgɔ kana tenbi kumɛ-dan kun na.” Wo fenfen kana wasi mɔgɛ do la ka do lafɛya. 7Yon ya wo lafisaya donu ko? Fan min bɛɛ ye wo bolo, Alla le ma wonu di wo ma, wa? Nba, nfenna wo ye wo nyɛrɛ matɔgɔla iko min bi wo bolo, ale le ma wo di wo ma, wa? 8Wole miri ko wo makoe ye fan min bɛɛ la, wo ara ban wonu sɔrɔnna? Wo ara ban mala nɔnfulu-tiginu na, wa? Ma sa wo dafɛ tumɛ min, wo ara wo nyɛrɛ ma iko mansɛnu. Kɔnɔ alamɛ wo mara mansɛnu na nun alako male fanan ni mansayɛ kɛ wo fɛ. 9Ado nde yala, Alla ara sɔ-tina-dɔgɔmɛ di male kilayɛnu ma iko mɔgɔ min kakɛn ka faga. Male manyimanɛ duninya mumɛ bɛɛ yala, a melika wo, a mɔgɔni-gbu wo. 10Kuntan le male la Kirasitila ko la kɔnɔ hɛnkili-bɔrɔ-tigi le wole la Kirasiti rɔ! Sɛnbɛ sa male bolo kɔnɔ sɛnbɛ ye wole bolo duk! Male lafɛyanɛ kɔnɔ wole gbiliyanɛ! 11Ado ha ka, kɔnkɛ ye ma la, ma kan lagbalanɛ fanan. Kura-korenu bi ma ma. Mɔgɛnu bi ma dɛnu tatiila. Ma ye yilan-yilanna tolon! 12Ma ye boloma-wɔlɛnu kɛla ka ma nyɛrɛ makoenu nyinya. Anu ba ma danka, male si duwa anu ye. Anu ba a lagbɛlɛya ma kuma, ma si ma munyu. 13Anu ba ma manyini, male si anu yabi kuma-nyimɛ la. Fenfen ma male la fɔ yefe-gbalɛ duninya kɛ rɔ. Sundu-kunyɛ le male la ha kaka! 14N bara min sɛbɛ wo ma kɛ la, n ma a sɛbɛ alako ka wo lamiliya kɔnɔ ka wo makawandi iko n diyana-dannu. 15Ado hali karan-mɔgɔ waga yirika ye wo bolo Kirasiti rɔ, fa kelen de ye wo bolo. N bara kibara-nyimɛ lana wo ma min kɛ, n bara ma wo fa la Kirasiti Yisa rɔ wo nya le. 16Woletɔ n bi wo madiyala ko wo ni wo sanka nde ma. 17Ka a tɛgɛ wo ma, n bi Timoti latala wo ma. N diyana-dan le ale la Mari rɔ. Ado n lara a la feu! N bi ni-kura kilayɛ minnu nakela chɔchi bɛɛ rɔ kan-bo-kan Kirasiti Yisa rɔ, a si wo labila wo bɛɛ la. 18Wo donu bara wasi bawo wo ye wo mirila ko n sa nala kela wo ma. 19Kɔnɔ ni Mari sɔnta, a sa mɛla tun, n bi nala kela wo ma. Nba, mɔgɔ-wasinɛ wonu si ke min kɛla worɔ, nde nyɛrɛ si a lɔn ni anu bi da-rabu-tugi le la, ka, ni sɛnbɛ-bɛrɛ le anu bolo! 20Ado da-rabu-tugi ma Allala mansayɛ la fɔ sɛnbɛ. 21Wo ye nyinina nfen ma? N ni na bosɛ la n bolo wo wara, ka, n ni na keninteyɛ anubɛ diyanayɛ le la wo wara?


text:
Seko ni dɔnko ŋana caman de bɛ Mali kɔnɔ. Bɛɛ n’i dɔnko n’i seko don. Caman lakodɔnnen bɛ k’a sababu k’u ka tarikuw kalanni ye lakɔli la, walima k’a sababu k’u tanu ni n’u kofɔli ye jeliw fɛ, olu minnu y’an ka laadalakow tɔbɔtɔbagaw ye. Sisan demisɛnninw tɛ caman lakodɔn nin mɔgɔba ninnu ka ko la an ka jamana kɔnɔ.
Ɛntɛrinɛti yaalata lakɔlisow kɔnɔ, bulɔgu bilali duguw kɔnɔ, sigidaw kunnafonidili Ɛntɛrinɛti kan, olu ye walew ye, minnu bɛ jamana yɛrɛ, a n’a seko n’a dɔnko dɔnni nɔgɔya jamana demisɛnw bolo. O de la, dugu 8 lakɔlidenw sera ka caman dɔn Wa kamisɔkɔ ka tariku kan, min sɛbɛnnen bɛ Wikipeja kan nin cogo in na : « Wa Kamisɔkɔ bɔra jeli kabilaba la, min tun ɲɛsinnen bɛ Kirina kɛlɛ ni Mali masabonda sigili ɲɛfɔli n’a matarafali ma. A ye dɔnnin ni faamuyali caman sɔrɔ Manden laadalakow n’a seko ni dɔnkow kan. » Wa Kamisɔkɔ ye laadalakow dɔnba jɔnjɔn ye, a lakodɔnnen bɛ kosɛbɛ an ka maakɔrɔbaw fɛ, nka, sisan demisɛnw tɛ fɛn dɔn a ka ko la. «Nin ye anw senɲɛ fɔlɔ ye k’a lakodɔn, k’a ka tariku lamɛn », lakɔlidenw y’o fɔ an ka yaala sen fɛ.
Ɛntɛrinɛti kɛra sababu ye, nin lakɔliden ninnu sera ka Wa Kamisɔkɔ kaburu ja ye, ka tila k’a ka tariku lamɛn a yɛrɛ denkɛ Lasana fɛ, min y’a fa ka koba kɛlenw ɲɛfɔ u ye.
« Nin Ɛntɛrinɛti kalan in an ka lakɔliw la, o kɛra sababu ɲuman ye anw ka lakɔlidenw ma u ka se k’u ka jamana dɔn ka sɔrɔ u ma bɔ u nɔ na. U bɔra sisan ka ja dɔw ye i n’a fɔ Madinɛ Fɔri Kayi (Mali seko ni dɔnko tɔbɔtɔbɔli baarada ɲɛmɔgɔso bulɔgu kan). U tun tɛ na o ye sisan k’a sababu kɛ u n’o cɛ ka jan kosɛbɛ », o kɛra lakɔlikaramɔgɔ dɔ ka faamuya ye Ɛntɛrinɛti kalan laban na.
UNESCO Porozɛ Niger-Loire ka seko ni dɔnko tɔbɔtɔli baaraw taali ɲɛ nin sira in kan, o ye dɛmɛba ye bawo a na kɛ sababu ye an ka seko ni dɔnko cɛba minnu bɛ an ka togodaw la, olu ka lakodɔn demisɛnw fɛ, ni Ɛntɛrinɛtiko tara ba la an ka duguw kɔnɔ.


text: 1Kiriɲ bay ka hen na, kiriɲa kwônê ɓiɲé hô daɲji a sôŋ menba, kiriɲ bay ka hen na bay ôriɲ naɲ aŋgaɲ emê kani ré kwôy menba, Jésu uwôge bay tôri aɲ kôlji iyôŋ ba: 2«Tu ɓiɲé ka na lên ɲa damaŋ wôsa na sa subu niɲ wo bay li naɲ en na, aɲ aŋga bay ré ôm ba naɲ. 3Hena ené kôlji bay ré ô iɲ naɲ kurôŋ bôrji na, ka pôni a heriɲ tô geré wôsa ka pôni henaji kelaŋ.» 4Bay tô Jésu kôli iyôŋ ba: «Na lê na iyeŋ a nana biɲ ɓiɲé emê uyê bôrji kiriɲa na ɗibiɲ derô gwôlê na ba?» 5Jésu eŋgeriji iyôŋ ba: «Ken ôriɲ naɲ mapa iyeŋ ba?» Bay uwôli sara iyôŋ ba: «Nini ôriɲ naɲ mapa jurgem.» 6Menba, ôbi kôliɲ kwônê ɓiɲé ré mô tôŋ terare a. Ôbi pô mapa wo jurgem hen aɲ kiriɲa ôbi liɲ Emen dosé menba, ôbi ɓiilê tôŋ aɲ biɲ bay tôri bi bay ré cé. Menba, bay céɲ kwônê ɓiɲé bay ka hen. 7Bay tô Jésu ôrji naɲ kam kuyê dê. Jésu liɲ Emen dosé wô kuyê bay ka hen aɲ biɲ bay tôri bi bay ré cé a men. 8Kwônê ɓiɲé bay ka hen na, ôm mapa uyirê dô aɲ bay pô tôri wo ba gwaɲê jurgem. 9Kwônê ɓiɲé bay ka hen na nêm ɓiɲé dubu pôrbu. Menba, Jésu ɗiji ôrji haji niɲ. 10Kiriɲ bay ka hen menba, Jésu ɗay bô bato naɲ bay tôri aɲ ôrji emê wo Dalmanuta a. 11Parisiɲêɲê soji aɲ nariɲji kwôlê naɲ Jésu wô séliɲ bôri na, bay kôli ré li aŋgaɲ gelé ka ré gel wo néé wori ré hena na derômaraŋ a. 12Jésu dô bul wo dami aɲ kôl iyôŋ ba: «Wô mi a kenbay ɓiɲé na kemnêŋ hen kené eŋgere aŋgaɲ giɲê ba? Na tu kwôlê a ené ena kelêŋge hen, aŋgaɲ gelé kani pôn iyôŋ kôba a liɲ béŋge ka gelé haw hen né.» 13Menba, ôbi erêɲ kibi Parisiɲêɲê aɲ hô ɗay bô bato ô si cêgi cér iyôŋ. 14Bay tôri gerbaɲ pera mapa aɲ mapa na pôn nêŋ kôbriji a bô bato. 15Jésu yêge marji kôl iyôŋ ba: «Berêŋge dô wôsa wubere to Parisiɲêɲê naɲ to Hérôd.» 16Bay tô Jésu nariɲ kwôlê perêrji a kôl iyôŋ ba: «Na wô wo nana ôriɲ naɲ mapa ré hen aɲa ôbi ré kôl hen iyôŋ ba?» 17Jésu toy kwôlê wo bay kôl aɲ ôbi eŋgeriji iyôŋ ba: «Wô mi a kené erem sa mapa wo ken ôriɲ né hen ba? Kenbay kôba ken hôn né tô sôŋ ba? Bô deŋgelé woŋge ba ya ba? 18Ken naɲ turŋge niɲba, ken gel kiriɲ né, ken naɲ marŋge niɲba, ken toy kwôlê wôni ré ba? Bôrŋge ôliɲ sa sa to 19kiriɲa na en ɓiilê mapa wo na bay aɲ biɲ ɓiɲé ka dubu hen né ba? Tôri wo ba ba, na pôriɲ gway iyeŋ ba?» Bay tôri kôli iyôŋ ba ré na gway môj kibi wôô. 20«Men, kiriɲa na en ɓiilê mapa wo jurgem biɲ ɓiɲé ka dubu pôrbu hen né ba? Hen ba, na ken pô tôri wo ba na gway iyeŋ ba?» Bay kôli sara iyôŋ ba ré gway jurgem. 21Menba, Jésu hô kôlji iyôŋ ba: «Ken hôn né tô ba?» 22Jésu naɲ bay tôri ôrji Bêtsayda. Bay eraɲ naɲ gawra wo tiri tiɲ biɲ Jésu. Bay uwôli bi ôbi ré uwôl kôbri a sari a. 23Jésu ɓu kôbi ôbi tu tiɲ bi wo hen aɲ ôriɲ naɲ ɗi kelaŋ naɲ iyére. Menba, Jésu liri kalê tiri a aɲ ôbi uwôl kôbri a sari a menba, ôbi eŋgeri iyôŋ ba: «Ju gel ani ba?» 24Ôbi tu tiɲ bi wo hen bôl tiri aɲ kôl iyôŋ ba: «En gel ɓiɲé niɲba, bay yi mega gurôɲê ka ô ta iyôŋ.» 25Menba, Jésu hô ɗi kôbri a tiri a menba, kiriɲa ôbi tu tiɲ bi wo hen bô kiriɲ ɗééɲ menba, tiri bôliɲ ôbi gel are kêm dô. 26Menba, Jésu kôli ré ô iɲ niɲba, ré hô si bô iyére ré. 27Jésu ô naɲ bay tôri ôrji sa kam iyére to ɗa naɲ bô emê wo Sésaré Pilip a menba, tô geré na, ôbi eŋgeriji iyôŋ ba: «Ɓiɲé kôl ené na i ba?» 28Menba, bay kôli iyôŋ ba: «Ka pôni kôl jeré na Ja ôbi lê batêm, ka pôni kôl jeré na Eli, ka ɗaŋgi kôl jeré na ôbi kibi Emen wo pôni.» 29Niɲba, Jésu eŋgeriji iyôŋ ba: «A kenbay ken kôl ené na i ba?» Menba, Piyêr kôli iyôŋ ba: «Ju na Krist, kwo Emen dôri hen.» 30Menba, Jésu kôlji naɲ tôri to maɲ bi bay ré kôliɲ kwôni ɗiré na Krist, kwo Emen dôri hen, ré pa pa. 31Jésu ay tô gelji are kôl iyôŋ ba: «Dé wo nôbi Kema Gawra ené geliɲ gusiɲ damaŋ aɲ, surɲê men, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen, bay a kaɲen men, bay a deren a men, aɲ sa wôô, subu tori menba, na jê sé kamɲê.» 32Jésu kôl kwôlê bi wo hen dad a ta. Menba, Piyêr ɓiri ôriɲ wolé aɲ nayri. 33Menba, Jésu hô bul bô bay tôri ka ba hen aɲ kôliɲ Piyêr iyôŋ ba: «Ô kelaŋ naɲ en, Sidan, wôsa ermé wom némiɲ naɲ kwo Emen ré. Ermé wom na kwo gawrê.» 34Menba, Jésu uwôge kwônê ɓiɲé naɲ bay tôri aɲ kôlji iyôŋ ba: «Hena kwôni ré gey yé ôbi tôn ba, bi uwôl yiri aɲ men, bi ay gurô tagelê wori woɲ temare sari a aɲ era tôn a. 35Kwôni wo gey gemé yiri ba a mênêri, niɲba, kwôni wo uwôl yiri aɲ wô san men, wô sa Kwôlo Dôri a men na, a gôliɲ naɲ ɗi. 36Hena kwôni ré uwoɲ aŋga sa terare a na kêm aɲa ré mêne merê tu geɲ wori ba, derêri yôŋ ba? 37Na mi a kwôni ré bé aɲa ré keraŋgiɲ merê tu geɲ wori bi wo hen ba? 38Na wô bi wo hen a hena kwôni ré dii tayre san a men, sa kwôlê wuɲê men, perê ɓiɲé sa terare a na ka yi mega bay wogé yébé megêrji hen men, bay têriɲ a men hen na, nôbi Kema Gawra na déé tayre sari a kiriɲa na buloɲ hera naɲ manê ka derômaraŋ a ka yi naɲ jeŋgêrji hen naɲ hini emê wo Iban.»


text: 1Yosɛfu u win yɛnun sɔm kowobun wirugii sɔ̃ɔwa u nɛɛ, a tɔn ben saakiba yibio nge mɛ ben baawure u koo kpĩ u sɔbe, kpa a ben baawuren gobi wesia win saakiɔ. 2Kpa a nɛn nɔra ye ba kua ka sii geesu doke ben yãkabun saakiɔ ka sere maa win dĩanun gobi. Sɔm kowo wi, u kua kpuro nge mɛ Yosɛfu u nùn sɔ̃ɔwa. 3Bururu yam sãreru ba bu kara ba doona ka ben kɛtɛkunu. 4Ye ba swaa wɔri n ǹ tɛ, yera Yosɛfu u win sɔm kowo wi sɔ̃ɔwa u nɛɛ, a tɔn be naa swĩiyɔ kpa a bu sɔ̃ a nɛɛ, mban sɔ̃na ba bu gea kua ma ba kɔ̃sa wesia. 5Ba ǹ yɛ̃ ma nɔra yera nɛ wunɛn yinni na ra ka tam nɔ, kpa n ka wa ye ya wee sia? Mban sɔ̃na ba kɔ̃sa yenin bweseru kua. 6Ma sɔm kowo wi, u bu naa swĩi. Ye u bu naamwɛ, u bu gari yi sɔ̃ɔwa. 7Ba nùn wisa ba nɛɛ, mban sɔ̃na a gari yinin bweseru gerua. Sere ka Gusunɔ wi sa sãamɔn yĩsiru, sa ǹ yenin bweseru kue. 8Bɛsɛ be sa ka nun gobi yi a duari bɛsɛn saakiba sɔɔ naawa saa Kananin di, bɛsɛra sa ko maa sii geesu ǹ kun mɛ wura gbɛni wunɛn yinnin dirun di? 9Yen sɔ̃, wìn mi a nɔra ye wa, yɛ̃ro u gbi, kpa bɛsɛ be sa tie, su ko wunɛn yobu. 10Ma sɔm kowo wi, u bu wisa u nɛɛ, ya wã ye i gerua. Adama wìn mi na nɔra ye wa, wi turowa u koo ko nɛn yoo. Bɛɛ be i tie, kpa i doona. 11Ma ben baawure u win saaki yi temɔ ka sɛndaru u kusia. 12Ma sɔm kowo wi, u na u saaki be mɛɛra mɛɛra saa bukurogian min di n ka girari ben yãkabugiaɔ. Ma u nɔra ye wa Bɛnyamɛɛn saakiɔ. 13Ma ba ben tiin yabenu nɛnua ba kasuka nuku sankiranun sɔ̃. Yera ba maa ben kɛtɛkunu sɔmunu sɔbi ba wura wuuɔ. 14Yuda ka wigibu ba tunuma Yosɛfun yɛnuɔ ba deema u ǹ gina yara. Ma ba yiira win wuswaaɔ. 15Yosɛfu u bu sɔ̃ɔwa u nɛɛ, mban bwesera i kua mɛ. I ǹ yɛ̃ ma tɔnu nge nɛ u koo kpĩ u wa ye ya wee sia? 16Ma Yuda nùn wisa u nɛɛ, yinni, yen yerà kon maa gere su ka yari taarɛn di. Domi Gusunɔ u sun wa ma sa sãa taarɛgibu. Tɛ̃ a sun mɔɔ su ko wunɛn yobu, bɛsɛ ka wìn mi ba nɔra ye wa. 17Yera Yosɛfu u nɛɛ, su ku wa mɛ bu nɛɛ, nɛna na yen bweseru kua. Adama wìn mi ba nɔra ye wa, wiya u koo ko nɛn yoo. Ǹ n mɛn na, bɛɛ be i tie, i gɔsiro yɛnuɔ ka bɔri yɛndu i bɛɛn tundo deema. 18Ma Yuda u maa Yosɛfu susi u nɛɛ, a suuru koowo yinni, nà n maa gãanu gerua, a ku mɔru ko, domi a sãawa nge Egibitin sunɔ. 19Yinni, wuna a sun bikia a nɛɛ, sa tundo mɔ? Sa wɔnɔ mɔ? 20Ma sa nun wisa sa nɛɛ, sa tundo mɔ u tɔkɔ kua, ka wɔnɔ turo wi ba mara tɔkɔru sɔɔ. Bii win mɔɔ u gu, wi turowa u tie win mɛron bera gia. Bɛsɛn tundo wi, u maa nùn kĩ too. 21Ye sa yeni gerua, yinni, ma a nɛɛ, su ka nùn na wunɛn mi, a nùn wa ka nɔni. 22Ma sa wisa sa nɛɛ, n ǹ koorɔ bii wi, u bɛsɛn tundo deri, domi ù n nùn deri, tundo wi, u koo gbi. 23Ma a sun sɔ̃ɔwa a nɛɛ, sà kun ka nùn sisi, su ku ra nɛ wunɛn mi. 24Saa ye sa tura bɛsɛn tundon mi, sa wunɛn gari yi nùn sɔ̃ɔwa. 25Sɔ̃ɔ mɛɛrun biru ma u nɛɛ, su gɔsirama mini su ka maa nùn dĩanu dwia fiiko. 26Yera sa nùn wisa sa nɛɛ, sa ǹ dɔɔ ma n kun mɔ ka bɛsɛn wɔnɔ sannu, domi sa ǹ kpɛ̃ su na wunɛn wuswaaɔ n kun ka wi. 27Ma bɛsɛn tundo u sun sɔ̃ɔwa u nɛɛ, sa yɛ̃ ma bibu yiruwa win kurɔ Rasɛli u nùn marua. 28Ben turo u yara yɛnun di, u ǹ maa nùn wa sere ka gisɔ. U yĩiyɔ ma gbeeku yaa ya nùn sɛ̃re ya kasuka. 29Yen sɔ̃, sà n maa nùn yiruse wi suari, ù n nua wahala gaa ya nùn deema, nuku sankiranu koo be nùn go, domi u tɔkɔ kua. 30- 31Yen sɔ̃ tɛ̃, yinni, nà n wura bɛsɛn tundon mi, bii wi sari, sa ko de durɔ tɔkɔ te, tu gbi ka nuku sankiranu bii win kĩrun sɔ̃. 32Yen biru nɛ wi na gari mɔ̀ mini, nɛna na tii bii wi sɔbi, domi na nɛɛ, nà kun ka nùn wuramɛ, n kua nɛn sɔmunu sere ka baadommaɔ. 33Yen sɔ̃ tɛ̃, na nun kanamɔ a man koowo yoo bii win ayerɔ, kpa wi ka be ba tie bu gɔsira yɛnuɔ. 34Domi na ǹ yɛ̃ amɔna kon bɛsɛn tundo tusia nà n sĩa bii wi sari. Gusunɔ u ku de nɛn nɔni yi wa kɔ̃sa ye ya koo durɔ tɔkɔ te deema.


text: 1Na Yesu afere i susufɔ buru ni nnyɔm ni, na wɔ tiɛn bu nɔɔ, na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajini barasu barasum kɛrɛ fite minɛm ŋu, na bu ma tukpakifɔm nya laifiɛ. 2Dɔ na wɔ sunma bu ka bu kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá niɛ i minɛm su ni, na bu tuntun tukpakifɔm na bu nya laifiɛ, 3na wɔ se bu ka, “Má am fa puitiripui kɔ ahin atin n bo m susunma am ni, kpama o, kuruku o, diire o, ŋwaa o. Má am fa tanlɛɛ be mmɔɔ buka bo am wura i n su. 4Am kɔ juuri miɛ be su, na awuru kɛrɛ bo am kɔ wuraari nu, am ka nyini awuru n nu haari am bá fite miɛ n nu. 5Sasu bekun, miɛ bo am kɔ wuraari nu, na ba de má am wɔfɔ, am fite yaki nyini miɛ ni, na am kpɔnkpɔn yi am jaa tuturi kɛrɛ. Nyini dí daani kere bu ka bu woowa ti má kpa.” 6Na i jaramasam n akɔ ajeŋgbe abara ayɛ miɛ miɛm su akan labari kpa n jɔrɛ akere minɛm deke n kɛrɛ bo bu kɔɔri ni, na ba tuntun tukpakifɔm na ba nya laifiɛ. 7Na Fɛmɛ Herode ati sa n kɛrɛ bo Yesu ayo i ni, na wɔ birisi, dama minɛ nbem ŋa Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n ye wɔ teŋge i yiwee n nu a, 8ye nbem ŋa Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya ye wɔ yi i ŋu afite fofoe nu, na nbem gusu ase ka dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋga n be ye wɔ kaaki ateŋge aba a. 9Na Fɛmɛ Herode ase ka, “M ma ba kpiɛ Yohane tii e, ye ŋma la ahin sɔnɔ n bo m ti i sayoowam ŋga sɔ n a?” Na wɔ boro i nyi ka i ŋu Yesu. 10Saŋga bo Yesu jaramasam n kpieeri bu nyi baari i dɔ ni, na ba kan sam kɛrɛ bo ba yo i n akere i. Na wɔ fa bu na ba kɔ awo miɛ be su awɔrɛ be nu bɛrɛ ŋgumi. Bu fere miɛ n ka Besayida. 11Jama n tiiri Yesu ŋga sɔ ni, na ba sa i su akɔ dɔ. Na wɔ de bu, na wɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ kabo Nyɛmɛ bá niɛ i minɛm su barasu. Na wɔ tuntun tukpakifɔm, na ba nya laifiɛ. 12Saŋga bo wiɛ ba sukɔ tɔ ni, na i jaramasam n aba i dɔ aba ase i ka, “Ma minɛm n atin na bu kɔ miɛ kunnu ni ahɛmɛ ahɛmɛ miɛm su na bu kɔ niɛniɛ diire di na bu nya daabiri da, dama deke bo ya wo ni, ya wo boro wɔ lɛɛ.” 13Ama, na Yesu ase bu ka, “Ambɛrɛ mmɔɔ ni am tii nya deke be ma bu na bu di.” Na ba se i ka, “Deke bo ya la i kɛrɛ la kpɔnɔ nnu wɔ, ni jombaa nnyɔ, i jú má. A koro ka ya kɔ to diire ba ma ahin jama n kɛrɛ wɔ, nzɛn sɛ a?” 14Deke bo i ti na bu seeri sɔ n la ka, nbiɛsɔm kɔ yasuuri minɛ akpii nnu wɔ. Na Yesu ase i susufɔm n ka, “Am ma bu tana asɛsɛ asɛsɛ aburunu nnu na bu di.” 15I susufɔm ni maari bu kɛrɛ tanaari sɔ wieeri ni, 16na Yesu afa kpɔnɔ nnu ni, ni jombaa nnyɔ ni, na wɔ yɛ i tii su aŋgoro, na wɔ da Nyɛmɛ asi, na wɔ kpiɛkpiɛ i kɛrɛ n nu, na wɔ fa ama i susufɔm ni ka bu fa ma minɛm ni. 17Na bu kɛrɛ adi, na bu kunnu ayi. Na ba tambu kpɔnɔ, ni jombaa sinsin bo bu diiri na i kaari ni, na ba nya kandiɛ buru ni nnyɔ. 18Cɛɛn n be sɔ ɔ, Yesu wo nyɛmɛsere su i ŋgumi, i susufɔm ni wo i bi. I sereeri Nyɛmɛ wieeri n na wɔ bisa bu ka, “Minɛm fa m bu ŋma a?” 19Na ba bɔ i nu ka, “Bu ŋa wɔrɔ ti Yohane Nyɛmɛ Nzue Biɛfɔ n a, nbem ŋa wɔrɔ ti Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ Eliya, ye nbem gusu ŋa wɔrɔ ti dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔ nyiŋga n be ye wɔ teŋge aba a.” 20Na wɔ nya abisa bu bekun ka, “Ye ambɛrɛ fa m bu ŋma a?” Na Petoro abɔ i nu ka, “Wɔrɔ ti Kristo n a, Tiidefɔ n bo Nyɛmɛ ase ka i súnma i ni.” 21Na Yesu abɔbɔ bu ka, má bu se ka bu se be jɔrɛ n bo Petoro ajɔjɔ i ni, 22i ŋa, “Wɔ yo daka ka mini Adamande Wa n di wahara dɔŋgu, na Yudafɔm nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ nkpiɛnkpiɛnm, ni Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm kɛrɛ bá kete m ŋu, na bu kún m. Ama, na i lesan cɛɛn, na Nyɛmɛ má m teŋge m yiwee n nu.” 23Na wɔ se bɛrɛ kɛrɛ pepere ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i su m su, wɔ yo daka ka i mi wara fi i tiɛŋgu sa koroowa sa, na i fá i yiwee baka jaanu n sɔ, na i su m su cɛɛn kɛrɛ cɛɛn. 24Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i koro ka i fa i ŋgɔɔ fiɛ, i mi bá fun i. Ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i tɔɔri i ŋgɔɔ mini dɛɛ ti, i mi nyá ŋgɔɔ. 25Nzɛn sɔnɔ nyaari durunya n nu deke n kɛrɛ na i fuunri i ŋgɔɔ na i kaari ŋgbɛɛn, i kpɛrɛ la bɔnɔ? 26Sɔnɔ kɛrɛ bo nyinsɛ ti i fa kɔ mini ni m nɔaniɛ n su, sɔ ye nyinsɛ tí mini Adamande Wa n gusu fa kɔ bu su a, saŋga bo m bá ba ni m jirima woowa n nu, ni m Si Nyɛmɛ dɛɛ jirima woowa ni, ni i mɛrɛkɛ casim ni. 27Nahɔrɛ ye m suse am n a, am nbem wo nu fɛn bo am wú má, má ka am aba aŋu ka Nyɛmɛ fɛmɛya n aba.” 28Yesu jɔjɔɔri nyinim kɛrɛ wieeri sɔ ni, fa kɔ i lemɔcuɛ cɛɛn, na wɔ fa Petoro ni Yohane ni Yakobo na ba fun akɔ buka be su ka bu kɔ sere Nyɛmɛ. 29I wo nyɛmɛsere n su ni, na i nyunuawa akaaki wo, na i tanlɛɛ n akaaki fofoe papasi. 30Dɔ na minɛm nnyɔ nbem atiɛ bu ŋu, bu ni Yesu subo anzama. Bɛrɛ la Moyisi ni Eliya, dawa dɛɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kanfɔm ni. 31Na bɛrɛ gusu ata fofoe papasi, na bu sujɔjɔ i dɔ fa kɔ kabo i saŋga bá ju bo i kɔ́ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu ni, na i yoori sɔ na Nyɛmɛ koroowa n yó yiiwa. 32Nyini saŋga, Petoro ni i beŋgum wo daafiri su, bu ba teŋgeeri n na ba ŋu kabo Yesu woowa n akaaki barasu, i ni minɛ nnyɔm ni jina. 33Saŋga bo minɛm n ba sukɔ yaki Yesu ni, na Petoro ase i ka, “Ya Mɔfɔ, i ti kpa ka ya wo fɛn. Ma ya bo nambue nsan, u dɛɛ kun, Moyisi dɛɛ kun, na Eliya gusu dɛɛ kun.” I jɔjɔ ɔ, wɔ si má kabo i seeri ni. 34I toko wo jɔjɔɔri su n na yinyiŋgu akata bu ŋu liim, na sɛrɛ ati i susufɔm ni, saŋga bo yinyiŋgu n sukata bu ŋu ni. 35Na ba ti akonvi be ŋga yinyiŋgu n nu, i ŋa, “M wa lɛɛ, yiri ye ma yi i a. Am de i nɔaniɛ.” 36Bu tiiri jɔjɔɔwa n sɔ ni, bu ŋu ka Yesu ŋgumi jina a. Nyini saŋga ni, i susufɔm n abo má su akan akere má be fa kɔ sam n bo bu ŋuuri i n su. 37Na i alecin, na Yesu ni i susufɔ nsanm ni sujura buka n su ni, na jama beberebe akpa i atin. 38Dɔ na sɔnɔ be awo jama n nu atiɛn ase ka, “Ya Kerefɔ, m sere u wɔ, si m wa baabiɛsɔ n aŋunfɔ, m wa kɛrɛ lɛɛ. 39Niɛ, ajini wo i ŋu, saŋga kɛrɛ bo i ba ŋa i yasu i ŋu, i kaba bo awie kungerekun wɔ, na i fa i bo asiɛŋgu, na i nanzue sufite fufuku, i bita i kere i wahara sɔ ɔ saŋga kɛrɛ, i koro má ka i fite yaki i. 40Ma sere u susufɔm ni lɛɛ ka bu fɔn yi ajini ni, ama, ba kura má nu.” 41Na Yesu ase ka, “Amaa. Ambɛrɛ nyumafɔ satiɛyofɔm, am la má yarada fieo. Nyuma sa ye m wo am dɔ fɛn a? Ye m yó sawɔrɛ ni ambɛrɛ kɔ ju sɛ wɔ?” Dɔ na wɔ se baa n si ka, “Fa baa n bra fɛn.” 42Saŋga bo baa ni suba Yesu dɔ ni, na ajini n abo i aji asiɛŋgu, na wɔ da sukpisi. Na Yesu atiɛn ajini n ŋu na baa n anya laifiɛ, na wɔ kaaki afa i ama i si. 43Na minɛm kɛrɛ amiɛ fa kɔ yiko bambaka bo Nyɛmɛ la i ni. Sam n kɛrɛ bo Yesu woori bu yo su n dɛɛ ti, nyini ma minɛ kɛrɛ yoori alekutura n a. Dɔ na wɔ se i susufɔm ka, 44”Ambɛrɛ, am so am sui na am ti deke bo m koro ka m se am ni. Bu bá tɔ mini Adamande Wa n ma minɛ nbem.” 45Ama, i jɔjɔɔri sɔ ni, i susufɔm n ati má i bu. Nyɛmɛ ayi má i nyi akere má bu, nyini ti ye ba koro ati má i bu. Ama, sɛrɛ dɛɛ ti, ba koro abisa má i fa kɔ nyini jɔrɛ n su. 46Na i susufɔm n ase akuruwa bu ŋuŋu nu fa kɔ sɔnɔ bo i tara bu kɛrɛ ni. 47Yesu siiri bu sunsunni bo bu bita i n dɛɛ ti, na wɔ fa baa kaan be ajina bu afiɛn i bi, 48na wɔ se bu ka, “Wɔrɔ kɛrɛ bo a deeri ahin baakan n ŋusu m dɛɛ ti, a deeri mini wɔ lɛɛ. Bekun, wɔrɔ kɛrɛ gusu bo a nya deeri mini, a deeri m si bo wɔ sunma m wɔ lɛɛ. Dama bo am sunsun ka i ti kaan am kɛrɛ nu ni, yiri ti kpiri tara am kɛrɛ a.” 49Dɔ na Yohane ase i ka, “Ya Mɔfɔ, ya ŋuuri ka sɔnɔ be afa u duma sufa fɔn yi ajinim fite minɛm ŋu, ye ya ŋa ya yáki má i, dama i wo má ya nu n dɛɛ ti.” 50Na Yesu ase ka, “Má am se ka am kanda i, dama sɔnɔ kɛrɛ bo i fite má am sin, i mi jina am sin wɔ lɛɛ.” 51Saŋga n ba dodoori bo Nyɛmɛ má Yesu fun kɔ aŋgoro ni, na wɔ bu i tii nu ka i ti ye ni ka i kɔ Yɛrusalem miɛ kpiri n nu. 52Na wɔ sunma sunmafɔm Samariya ahɛmɛ miɛ be su ka bu kɔ suyo deke kɛrɛ siriya ŋminda i. 53Ama, na Samariyafɔm n akete ka bu de má i, dama ka i susin kɔ Yɛrusalem n dɛɛ ti. 54Yakobo ni Yohane ŋuuri nyini n sɔ ni, na ba se ka, “Ya Mibiɛ, a koro ka ya ma sin fite aŋgoro ba di bu, nzɛn sɛ a?” 55Na Yesu acɛ aniɛ, na wɔ jaraki bu. 56Dɔ na Yesu ni i susufɔm n asin akɔ miɛ nyiŋga be su. 57Saŋga bo Yesu ni i susufɔm n wo kɔ su ni, na sɔnɔ be aba ase Yesu ka, “Deke kɛrɛ bo a kɔ, m sú u su wɔ.” 58Na Yesu ase i ka, “Ŋaakum la kunmam, na anumam gusu la tiɛɛrim, ama, mini Adamande Wa n yiri, m la má m tii daabiri.” 59Na wɔ se sɔnɔ nyiŋga be ka, “Su m su.” Ama, na sɔnɔ n ase i ka, “M Mibiɛ, ma m du mɔ kɔ yo m si sutura ka, na m nyá ba su u su.” 60Na Yesu ase i ka, “Yaki bo ba wu ni, na bu se bu beŋgu, wɔrɔ kɔ na a kɔ kan Nyɛmɛ jɔrɛ fa kɔ kabo Nyɛmɛ Fɛmɛ bá niɛ i minɛm su ni.” 61Na sɔnɔ nyiŋga be bekun ase Yesu ka, “M Mibiɛ, m bá su u su, ama, ma m kɔ kaari m dikafɔm ka, na m bá.” 62Na Yesu ase i ka, “Sɔnɔ kɛrɛ bo i ti ka toora dɔdɔɔrifɔ na i wo dɔ su, na i kaaki niɛ i sin, i ti má ye ni ka Nyɛmɛ yo i mi fɛmɛ.”


text: 1«A safe Efesi Ala la jama melekiyo ɲen xo: «Loolo woorowulo be men kininbulo to, nin a be í taxamala sanu lanpa woorowulo temo to, wo be men fola wo fele: 2Nte xa í la kewalolu lon, í la sege anin í la timinadiya. Ń x'a lon xo í me moxo jaxolu la kuwolu muɲa no. Mennu b'a fola x'e mu kiladinŋolu ti x'a tara i nte a ti, í xa wolu xotobo, í xa wolu tara fanolu ti. 3Í xa timinadi, í toorota nte toxo nofe, bari í man sege. 4Bari ń be fen kilin fola í ma, xanuya folo men tun be í la, í man wo tu í la. 5Í hakilo lajigi í boyidula kun, nimisi xa í la kewale fololu ke, nin wo nte, ń si na í ma. Nin í man nimisi, ń si í la lanpo bo a no to. 6Bari í la ɲin xa bete: Nikolayi diino moxolu la kebaarolu man di í ɲen, í xo i man di nte du ɲen ɲa men. 7«Tulu be men ma, wo x'a lame, Ni Senunŋo be men fola Ala la jamalu ɲen. «Men je sinŋo soto, ń si nilamaya yiro dinŋolu di wo ma domolo ti, men be Ala la arajanna xono.» 8«A safe Simirine Ala la jama melekiyo ɲen xo: «Men mu folo nin labanŋo ti, nin a tun sata xa nilamaya tugun, wo be men fola wo fele: 9Nte x'é la tooro nin í la segebaxantunɲa lon. Bari tonɲa la, í mu fentigo le ti! Mennu be i fannu kenin Yahudiya ti, x'a tara i nte a ti, wolu be toxotiɲaxumo mennu fola, ń xa wolu lon. Wolu mu Sentane la batusuwo le ti. 10Ɲaaga men be nala í sotola, í xana sila wo ɲa. A fele, Sentane si alu dolu bula kaso la walasa x'alu xotobo, alu si tooro tili tan xono. Ke xantigo ti fo saya. Nin wo keta, ń si nilamaya di í ma kunnawulijala ti. 11«Tulu be men ma, wo x'a lame, Ni Senunŋo be men fola Ala la jamalu ɲen! «Men je sinŋo soto, wo si kisi saya fulananŋo ma.» 12«A safe Peregame Ala la jama melekiyo ɲen xo: «Fan dafula dimanŋo be men bulu, wo be men fola wo fele: 13Nte xa í sigidula lon: Sentane la mansasigilanŋo be dula men ne mu. Í be notoninbete nte la, anin í man í la lannaya bo nte xan, haali ń seede xantigo, Antipasi faxata alu bata waxato men, Sentane sigidula. 14Bari haali wo, fen dantalu be ń bulu x'e fo í ma: Moxo dolu be í bata mennu b'a lonin Balamu la xaranŋo xo. Balamu xa Balaki bula kalanŋo lola Banisirayila dinŋolu ɲa x'e bula bolisosubo domola anin xa jadoya ke. 15Ite du bata, moxo dolu be je, mennu be a lonin Nikolayi diino moxolu la xaranŋo xo. 16Wo le x'a tu, nimisi. Nin wo nte, dondin ń si na í ma, ń si wo moxolu kele fanŋo la, men be ń da la. 17«Tulu be men ma, wo x'a lame, Ni Senunŋo be men fola Ala la jamalu ɲen! «Men je sinŋo soto, ń si manne duguninŋo di wo ma. Ń si kuru xoyo du kilin di a ma, toxo kuto be safenin men xan, moxo man men lon fo a dita men kilin ma.» 18«A safe Tiyatire Ala la jama melekiyo ɲen xo: «Ala Dinxe, ate men ɲalu be manala í xo ta, a sinŋolu be ŋelenxula í xo silo, wo be men fola wo fele: 19Ń x'é la kewalolu lon, anin í la xanuya, nin í la xantigiya, nin í la baaro, nin í la timinadiya. Ń x'a lon x'é la kewale ɲuma labanŋolu xa sa folofolo talu ti. 20Bari fen be ń bulu x'a fo í ma: Í be Jesabeli tunin je, wo muso men b'a fan kilila xo kila, a be ń na jonŋolu lafilila. A b'e laxaranna x'e xa jadoya ke anin x'e xa bolisosubolu domo. 21Ń xa waxati di a ma walasa a xa nimisi, bari a nte a fe xa nimisi a la jadoya la. 22Wo le x'a tu, nte be nala a lalala jangaru laranŋo xan. Mennu xa jadoya ke a fe, ń si tooroba lana wolu dulu ma, nin i man nimisi wo kewalolu la. 23Nte be nala a dinŋolu faxala. Wo to, Ala la jamalu bee si a lon xo nte le mu hadamadinŋolu miiriyalu nin i xonoto kuwolu bee segesegebaxo ti. Nte si alu bee kilin kilin sara x'a ben alu la kewalolu ma. 24«Bari atelu tolu mennu be Tiyatire, nin alu man son wo xaranŋo ma, anin alu man a lon wo moxolu xa men kili xo “Sentane la gullebalu”, ń b'a fola alu ɲen xo, nte nte doni xote lala alu kun. 25Bari men be alu bulu, alu wo tomuta bete fo ń xa na. 26«Men je sinŋo soto, anin xa ń na kewalolu mara fo labanŋo lunŋo, ń si fango di wo ma, nte fan xa men soto ń Fa la: Ń si fango di wo ma siyalu xan. A si i mara negeguma la, x'e tote í xo banxudaxolu. Ń si saxuyelendala loolo du di wo ma. 29«Tulu be men ma, wo x'a lame, Ni Senunŋo be men fola Ala la jamalu ɲen!»


text: 1I ti ye ni ka sɔnɔ kɛrɛ de tereterefɔm nɔaniɛ, bɛrɛ bo bu la yiko na bu niɛ am su ni, dama yiko be wo má bɛrɛ bo i fite má Nyɛmɛ dɔ. Bo bu la yiko kisa n kɛrɛ, Nyɛmɛ akpama bu a. 2Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i keteeri tereterefɔm nɔaniɛ ni, i mi sukete deke bo Nyɛmɛ akpama i n wɔ lɛɛ. Sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori sɔ, i sukpini suicin ma i ŋu wɔ lɛɛ. 3Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i yo sakpa soro má tereterefɔm ni sɛrɛ, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i yoori satiɛ ni, yiri soro tereterefɔm n a. Nyini ti, nzɛn a koro má ka a soro tereterefɔm ni, yo sakpa, na bu kansi u. 4Nyɛmɛ ma tereterefɔm wo bɛrɛ yo bu juma a, na bu buka u na a yo sakpa. Ama, nzɛn a yoori satiɛ, ma sɛrɛ ti u, dama Nyɛmɛ ama bu yiko ka bu yo bu juma ma yiri Nyɛmɛ a, na bu cin minɛm bo bu yo satiɛ n sui. Bu cin má minɛm sui ŋgbɛɛnŋgbɛɛn. 5Nyini dɛɛ ti, i ti ye ni ka am de tereterefɔm n nɔaniɛ, má ka am soro ka bu cin am sui n ŋgumi dɛɛ ti a, ama, am ahore su, ni am sunsunni kere ka am yo sɔ n dɛɛ ti a. 6Nyini dɛɛ ti, i kaaki ti ye ni ka am tɔ am lampom, dama gominam n yo bu juma ni anyumboro wɔ, Nyɛmɛ akere ka bu yo sɔ a. 7Nyini ti, deke bo i ti ye ni ka am yo ma sɔnɔ kɛrɛ ni, am yo ma bu. Am tɔ am lampom kaari, wara nzɛn ba kpiɛ am kaari be, am tɔ i, sɔnɔ kɛrɛ gusu bo i ti ye ni ka am ma i jirima, am ma i. 8Má am ma be deke be kaari su am su. Deke bo wɔ yo daka ka am bita am beŋgu kaari la ka, am sukoro am beŋgu. Dama sɔnɔ bo i koro i beŋgu, i mi su Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ su wɔ lɛɛ. 9Dama am si Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam n kɛrɛ, ka, “Má a saaki ajaa ciire, má a kun sɔnɔ, má a wɔ,” ni bo i ŋa, “Má a ma u konviki wura be dɛɛ neŋge nu,” haari ni bo ba ka n kɛrɛ jina nyini nɔaniɛ kun ni su a, ka, “Koro u beŋgu kabo a koro u ŋu ni.” 10Sɔnɔ kɛrɛ bo i koro i beŋgu yo má i mi satiɛ. Nyini kere ka nɔaniɛ kpamaawa n kɛrɛ jina koro su wɔ lɛɛ. 11I ti ye ni ka am yo sɔ, dama am si kabo ahin saŋga n ti ni. Saŋga n aju, i ti ye ni ka am teŋge, má am daafi. Dama saŋga n bo ya nyá tiide n adodo, i waari má ka saŋga bo ya du mɔ yoori yarada ni. 12Wɔ ka kaan na ya fíte kɔŋguɛ nu, ale sucin lɛɛ. Nyini ti, am ma ya yaki awosin nu juma kɛrɛ, na ya yo wein sayoowa, kabo luɛkunfɔm sana bu biɛsɔya neŋgem na bu kɔ kun luɛ ni. 13Ya wo wiɛsu wɔ lɛɛ, nyini ti, am ma ya woowa kɔ atin su. Má ya sudi ya tii, sunu nzan subo, suyo ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, má ya suyo sakaraya, suyo konvikiya ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, má ya sukpini jɔrɛ, na má ya susi kɔrɛ. 14Ama, am ma ya fa ya Mibiɛ Yesu Kristo n yo deke bo ya fa wura, kabo sɔnɔ fa sutura wura barasu ni, na má ya su ya ŋuniɛmbaa koroowa n su.


text: 1Ya han ta nyɛ' te ba kɔrɔgɛ nɛra biŋe samanɛ zuo, teŋsɛka te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya te ka dɛna ya sɔ'ɔlom la poan, te ya ka baŋɛ se'em n ko en, 2ya keendoma la gankereba la yehe ta makɛ kum la n gan' zen'en la keŋɛ teŋse'ehe n lɛm bilam la. 3Ge keendoma la n boe teŋsɛka n ba' lɛm kum la, wan tare nagesa'arɛ n nan ka dekɛ tom toonɛ te yɔgɔhɔga nan ka pagelɛ ka zuo na, 4tare nagesa'arɛ la sige bɔn'ɔn seko te ba nan ka tabelɛ kɔ bii borɛ sɛla ko poan, ge te kolaa zɔta ko poan. Bɔn'ɔn la poan bilam te ba wan kɔ' nagesa'arɛ la nyugela. 5Levi dayɔɔhe n de malemadoma la n wan tole nɛŋa na. Se'ere n sɔe la Na'ayenɛ ya Yenɛ la n loe ba te tona, ba tara Na'ayenɛ yu'urɛ la kan'ara, ge ku'ura yele woo la nɔkpe'enɛ la gbirigere woo. 6Keendoma la woo n boe teŋse'ehe n lɛm kum la nya wan pee ba nu'uhe bahɛ nagesa'arɛ la te ba kɔ' ka nyugela bɔn'ɔn la poan la zuo, 7ge yeti, Tomam nu'o ka ka'ɛ ziim bona wa bii to nini nyɛ bo ka'arɛ. 8Na'ayenɛ, to'e kaanbegɔ wa ho nɛreba Israel sɛba te ho yɔ to'e la nu'uhen ge da bahɛ te ho nɛreba wa tara tuure la nɛra wa ziim wa te to ka mina bo ka'arɛ yele wa. Ziim la kaanbegɔ n wan bala. 9Bala te ya wan foe ya mɛŋa ziim sebo te ya ka mina bo ka'arɛ yele la taalɛ poan, la yamam eŋɛ sɛla n ane soŋa Na'ayenɛ nɛŋan la zuo. 10Ya han keŋɛ pɛɛntɛɛnrɛ te ya zabɛ la ya diŋdoma te Na'ayenɛ ya Yenɛ la dekɛ ba eŋɛ ya nu'uhen, te ya nyɔkɛ ba, 11te ho behɛ ba poan te pɔka boe bini ana soŋa te ho sea kɛn' ka, ho ta'an di ka te ka dɛna ho pɔga. 12Tare ka kule ho yire na, te ka siie ka zuo seele ka nu'ɛɛnhe 13ge yɛɛhɛ a lɔgɔseto te a yɛ ne te ba nyɔkɛ en la. Ka wan bɔna ho yire kele ka sɔ la ka ma ŋmarega mune, ge te ho nya baŋɛ ka dɛna ka sera te enŋa me dɛna ho pɔga. 14Ho han ka le bɔta en, bahɛ en te a keŋɛ enŋa n bote zen'an. Ho da koohe en bii ho eta en wo da'aberɛ. Se'ere n sɔe ho fakɛ en mɛ. 15Nɛra han tara pɔgɔba bayi', nɔŋɛ ayema ge ka nɔŋɛ ayema la, te ba zan'an dɔgɛ bodibinto te bikeema la dagana pɔgɔsɛka to a nɔŋɛ la bia, 16a han ta tɔnta a lɔgɔrɔ la, a da dekɛ keema la tɔntɛ bo bia la se'em ma te a nɔŋɛ la, ge bahɛ a dayɔkeema la te a ka nɔŋɛ a ma la. 17A behɛ nyɛ a pɔga sɛka te a ka nɔŋɛ la bia la te kaŋa n de a dayɔkeema, la a te bo en sɛla woo te a tara la sugumnɔɔren boyi'. Dayɔkaŋa n de ka sɔ la boraanɛ danlehom. Bikeema lɔgɔrɔ dela kaŋa denɛ. 18Nɛra han tara a dayɔa n ganrɛ te ka toba kpa' te ka ka nana ka sɔ la ka ma, te ba han pon dɔnlegera a toberɛ ka ka kelehe ba, 19ka sɔ la ka ma la nyɔkɛ ka na eŋɛ teŋa la keendoma la en zin' nayaŋa nɔɔrɛn la nu'uhen. 20Dɔgɔreba la wan yele keendoma la yeti, To bia wa ganrɛ mɛ, te ka toba kpa'. Ka ka nane tomam. Ka dela yaloma, dɛna bugura. 21Teŋa la poan boraahe lobe bikana taaba la kuga ko. Foe ya be'em la ya poan. Israel zan'an wan wom de yele te dabeem kɛn' ba. 22Nɛra han tom yelebe'o n kanregɛ, te ya lo n yule tia zuo, 23da bahɛ ya te a yula bini yiligɛ beere. Laɛ ya n de daarɛ mea. Se'ere n sɔe la se'em woo te ba yule en tia zuo boe la Yenɛ nɔpɔtɛ poan. Da ganlom ya teŋa la te Na'ayenɛ to Yenɛ la dekera bɔ'ɔra ya te ka dɛna ya sɔ'ɔlom la.


text: 1Nyini dɛɛ ti, wɔ yo daka ka ya bita Nyɛmɛ nɔaniɛ n bo ya du mɔ ati i nyunyumi, adena má ya mini. 2Ya si ka nɔaniɛ n bo Nyɛmɛ yo fa maari i mɛrɛkɛm, na bu kan kereeri ya nam ni, i ti nahɔrɛ wɔ, na minɛm bo bu tiiri i na bu keteeri, na ba de má i ni, bɛrɛ nyaari suicin n a. 3Nzɛn yɛrɛ gusu keteeri nyini nɔaniɛ kpiri n bo i kere kabo Nyɛmɛ de ya tii ji ni, ya yo sɛ koro fite nu na ya nya má suicin a? Ahin tiide n bo ya kan i jɔrɛ ni, Mibiɛ n ni i tii du mɔ kan kereeri minɛm a, na bo bu tiiri i n adi i daani, ase ya ka i ti nahɔrɛ wɔ. 4Nyini saŋga n na Nyɛmɛ mmɔɔ adi i daani abuka su, yiri la bo i yoori alekutura sa barasu barasum kereeri i yiko, na i maari minɛm nyaari i Awiɛwiɛ Casi n aceerim kabo i koro barasu ni. 5Nahɔrɛ, Nyɛmɛ afa má durunya fɔfɔrɛ n bo ya kan i jɔrɛ, na i suba ni, awura má i mɛrɛkɛm saa nu. 6Ama, be akɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n awɔrɛ be nu, ka, “Ya Micɛra Nyɛmɛ, adamande gusu ti nzu wɔ, ye u cɛcɛ wo i nu a? Adamande wa ti nzu wɔ, ye a niɛ i dika? 7Kabo a yoori i ni, a ma i jinaabiri kpiɛɛri su saŋga kaan afiɛn ni u mɛrɛkɛm dɛɛ, na a nya awura i kpiri na a ma i jirima bambaka, 8na a fa deke kɛrɛ awura i saa nu.” Ba kɛrɛ i Nyɛmɛ Jɔrɛ Kadasi n nu kabo Nyɛmɛ afa deke n kɛrɛ awura adamande saa nu ka i niɛ i dika ni, nyini kere ka deke be wo má bɛrɛ bo i ti má i dɛɛ. Ama, kisa, kabo i ti ni, ya nya ŋu má i sɔ. 9Ama, ya ŋu Yesu kabo Nyɛmɛ yoori i ni, i ma i jinaabiri kpiɛɛri su saŋga kaan afiɛn ni i mɛrɛkɛm dɛɛ wɔ. Na i dɛɛ ahɔrɔma n nu na wɔ wu sɔnɔ kɛrɛ dɛɛ ti. Kisa, wahara n bo i diiri i na i wu n dɛɛ ti, Nyɛmɛ awura i kpiri, na wɔ ma i jirima bambaka. 10Nyɛmɛ yiiri deke n kɛrɛ a, yiri la deke n kɛrɛ yiko a. I tiiri ye ni ka Nyɛmɛ kpini atin bo i minɛ beberebe ba nya i jirima woowa n be. Nyini dɛɛ ti, ye i ma Yesu ba diiri wahara n a, adena i yo minɛm mɔfɔ bo i ti kabo Nyɛmɛ koro ka i ti ni, dama yiri ma bu nya tiide a. 11Yiri Yesu bo i yo minɛm casi ni, i ni minɛm kɛrɛ bo wɔ yo bu casi n saŋga Si wɔ. Nyini dɛɛ ti, i la má i nyinsɛ na i fere bu ka i ninbaam n a. 12Na wɔ se Nyɛmɛ ka, “M bó u duma kere m ninbaam. Na saŋga kɛrɛ bo bu tiɛɛnri bu nɔɔ, m dí jue kansi u duma.” 13Na wɔ kaaki ase ka, “Mini, m daafi Nyɛmɛ ŋu,” Na wɔ kaaki ase bekun ka, “Mini ni nbaam bo Nyɛmɛ afa ama m ni, yɛrɛ yaa.” 14Kabo nbaam n ti adamande ni, nyini dɛɛ ti ye yiri mmɔɔ kaakiiri adamande a, adena i wu na i yo sɔnɔ bo i la yiwee yiko ni ŋgbɛɛn, yiri la Sitana a, 15na i de minɛm tii ji, bɛrɛ kɛrɛ bo bu ŋgɔɔ su na bu soro yiwee n dɛɛ ti, na ba kaaki akɔɔm ni. 16I ti nahɔrɛ wɔ ka, má mɛrɛkɛm ye i buka deeri bu tii a, ama, Abraham busu nufɔm ye i buka deeri bu tii a. 17Nyini kere ka, wɔ yo daka ka i woowa ti ka i ninbaam i deke n kɛrɛ nu wɔ, adena i yo Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm kpiɛn bo i la dabuŋu na i si aŋunfɔ fa kɔ i nyɛmɛsu n nu, na i fa i ŋu yo yoowa ma minɛm na Nyɛmɛ fa bu satiɛ ce bu. 18Yiri ni i tii yo diiri wahara, na ba sɔ i ŋgɛɛ na bu niɛ ni. Nyini dɛɛ ti, ye i koro buka minɛm bo bu sɔ bu ŋgɛɛ na bu niɛ n a.


text: 1Wo kɔma, Yisa tagamanta so-wɛnu anubɛ so-nɛnu tɔ ka Allala mansaya kibara-nyimɛ kawandili bɔ. Karan den tan-ni-filɛ wonu bilara a fɛ. 2A ya nyina-yogomɛnu gben musi minnu fɛ anubɛ ka anuna kirayɛnu dandan, wonu fanan bilara a fɛ. Ado, Mariyama Magadala kɛ, Yisa ya nyina wɔrɔnfila gben wo le fɛ. 3Kusala musi Yoyana, minna kei ye kun-tigiyɛ kɛla Hɛrodila bɔn la anubɛ Susana anubɛ musu gbɛrɛ siyaman, wonu ya Yisa anubɛ ala karan dannu dɛnbɛ anu bolo-fannu na. 4Mɔgɛnu tora nala ka bɔ soe siyaman tɔ dɛɛ! Nyama-wɛ ladɛnta tumɛ min, Yisa ya tili kɛ tɛgɛ anu ye. A ko, 5“Kei do tara ala sɛnɛ rɔ sugu fui tinɛ. A ye sugi fuila tumɛ min, do buira kila kole la. Mɔgɛnu sɔra a kuma. Konanu ya a dɔn. 6Do buira fara kole ma bɔnkɛ ma siya kan min. A fɛrɛnta tumɛ min, a fagara bawo yi sa nyɔ. 7Sugi do buira wɔnɛnu tɛma. Anubɛ wɔnɛnu yɛlɛta anu nyɔgɔn fɛ kɔnɔ tɔ-a-la, wɔnɛnu ya a dɔn. 8Sugi do buira bɔnku lamonɛ rɔ. A fɛrɛnta ka a kole kɛ. A kelen-kelennamɛ-bɛɛ ya kɛmɛ-kɛmɛ sɔrɔn.” Yisa ya kumɛ wo kundon, a ko, “Nba, ni min si ko nya-yen, a ni a tole masɔ wo la!” 9Yisala karan dannu ya a manyinika tili kɛ kɔrɛ ma. 10A ya anu yabi ko, “N bara Allala mansaya hɛnkilimayɛ gbundu koenu di wole ma. Kɔnɔ n si a fɔ doinu ye tilinu tɔ. Ni n ma wo ma iko Nɛbi Aiseya ya a fɔ nya min, ‘Anu bi fan mafɛlɛnna kɔnɔ anu sa a yenna. Anu bi anu tole masɔla kɔnɔ anu sa ko lamɔɛnna.’ 11“Tili kɛ kɔrɛ le kɛ la. Sugi wo, Allala kumɛ tamasere le wo la. 12Mɔgɛ donu manɛ iko sugi min si bui kila kole la. Mɔgɛ wo si a lamɔɛn kɔnɔ a wa a lamɔɛn nya min, Setanɛ si na worɔ ka wo fɔrɔn a yisi rɔ alako a kana dɛnkɛninya a ma ka kisi. 13Sugi min fuira fara-gbaran ma, wo mani de iko mɔgɛ min bi kumɛ lamɔɛnna ado a si a bira sewɛ la tiriya! Sugi wo fɛrɛnta kɔnɔ a ma ke a suli yigila. A dɛnkɛninyara wati-kundunɛ kɔrɔ kɔnɔ magbɛrɛnkɛ nara tumɛ min, a ya ala dɛnkɛninyɛ boloka. 14Sugi min buira wɔnɛnu tɛma, wo mani de iko mɔgɛ min bi kumɛ lamɔɛnna kɔnɔ duninya hɔn-koe anubɛ nɔnfulu-keni anubɛ duninya diyana koe su bɛɛ ya a ma, kumɛ wo fagara a yisi rɔ feu! Ko ti bɔ ala dɛnkɛninyɛ rɔ hali! 15Sugi min buira dugu lamonɛ rɔ, wo mani de iko mɔgɛ min bara Allala kumɛ lamɔɛn ka a lamara a yisi nyimɛ rɔ. A si to ala kumɛ birala ha a si gbɔ. 16“Mɔgɔ wo mɔgɔ ti lɛnpu lamalan ka bɔnku-dagɛ burun a kun na. A ti a ladon sa-fan kɔrɔ fanan. Kɔnɔ a si a sigi tebulu kuma. Mɔgɛnu ba don bɔn la tumɛ min, anu si waan yen. 17“Fan min bɛɛ dogonnɛ, wonu si bɔ gbɛ rɔ. Fan min bɛɛ yamatogonnɛ, wonu yama si ka. 18“Wo ni a ma wo fɛrɛma worɔ ko-lamɔɛn tinɛ. Bawo fen bi min bolo, Alla si do sa wo kuma. Kɔnɔ fen kɛndɛ sa min bolo, a yili ye fen nɛ min ma, Alla si wo bɔ a bolo.” 19Yisa na anubɛ a dɔgɛnu nara a wara kɔnɔ anu ma ke anu gbɛrɛnna Yisa ma bawo nyama kolo. 20Mɔgɛ do ya a fɔ Yisa ye ko, “I na anubɛ i dɔgɛnu sɔnɛ luyi ma. I yen-sɔgɛ ye anu na.” 21Yisa ya a fɔ anu dama ye ko, “Minnu bi Allala kumɛ lamɔɛnna ka a bira, n na anubɛ n dɔgɛnu le wonu na.” 22Lunyɛ do, Yisa anubɛ ala karan dannu donta kulɔn rɔ. A ya a fɔ anu ye ko, “Ma tenbi wona dalɛ kɔma.” Woletɔ anu wulita. 23Anu bi dalɛ tɛgɛla tumɛ min, kinɔgɛ tenbira Yisa ma salon! Fɔn-belebele tugura dalɛ kuma. Yi wulita donna kulɔn rɔ. Anu taranta masiba-wɛ rɔ. 24Karan dannu nara Yisa wara ka a lakunden ko, “Karan-mɔgɔ, karan-mɔgɔ! A ara to doni, ma ni faga.” Yisa ya a lasɔ ka fɔnyɔ anubɛ yi makuma. Anu makimɛra don! 25A ya a fɔ karan dan wonu ye ko, “Wola dɛnkɛninyɛ ye mi?” Kɔnɔ anu dama kilanta. Anu kawara ka a fɔ anu nyɔgɔn ye ko, “Nfen mɔgɛ sufa ye kɛ la? A ye fɔnyɔ anubɛ yi makumala, ado wo bɛɛ ye ata kumɛ birala!” 26Anu tenbira ha Kadara kɛnuna nyamanɛ rɔ min bi Kalili dalɛ kɔgɔma. 27Yisa sɔra gbele ma tumɛ min, kei do bɔra ka a labɛn. Nyina-yogomɛ ye a fɛ. A ara mɛ, a ma kurɛ don a ma. Sa tinɛ sa a bolo fɔ kaburu-soe burɔ. 28Nyinatoe wo ya Yisa yen tumɛ min, a wɔrɔndɔra bɛrɛkɛ! A ya a sa Yisa kɔrɔ ka a fɔ a kulu mayɛlɛnɛ la ko, “Alla min Bi Fan Bɛɛ Kun Na, wola dan Yisa, i ye nyinina nfen ma n bolo? N bi i madiyala, i kana n tɔrɔ!” 29A ya kɛ fɔ bawo Yisa ya a fɔ nyina-yogomɛ ye ko a ni bɔ kei wo fɛ. Nyinɛ wo ara wuli a la nun ko siyaman. Hali mɔgɛnu ya a bira ka a bolenu anubɛ a kiannu kiri yɔlɔkɛnu na, a si yɔlɔkɛ wonu tɛgɛ ka ta wulɛ rɔ nyinɛ bolo. 30Yisa ya a manyinika ko, “I tɔgɛ kama?” A ya a yabi ko, “N tɔgɛ le Nyama.” A ya wo fɔ bawo nyina siyaman bi a fɛ. 31Nyinɛ wonu ya Yisa madiya ko a kana anu nata denka-rayan rɔ anu si tɔrɔyɛ sɔrɔn kan min. 32Kɔsɛnu namara tinɛ ye nyɔ wara la. Anu bi anu de-nyinina kɔnkɛ kuma. Nyinɛnu ya Yisa madiya ko a ni sɔn ko a ni anu nadon kɔsɛnu tɔ. A sɔnta anu ta koe ma. 33Woletɔ nyinɛnu bɔra kei wo fɛ ka don kɔsɛnu tɔ. Kɔsɔ-wɔrɛ wo burumatoe yigira kɔnkɔ-kerikerinya la ka yigi dalɛ rɔ. Anu tora-a-rɔ yi rɔ nyɔ. 34Minnu bi kɔsɛ wonu kandanna, wonu ya wo yen nkɛkuna, anu burimatoe tara ka kibarɛ wo nyɛnsɛn soe anubɛ sɛnɛnu tɔ. 35Min mara, mɔgɛnu tara wo ragbɛ tinɛ. Anu nara Yisa wara ka kei wo siginɛ taran Yisa dafɛ. Nyinɛnu bara bɔ a fɛ, ado kurɛ ye a ma. A hɛnkili ma ara sɔ. Anu dama kilanta kati! 36Kei wo kɛndɛyara nya min, minnu ya wo yen, wonu ya wo rakaran mɔgɛnu ye. 37Nyama min bɛɛ bɔra Kadara kɛnuna nyamanɛ rɔ, anu ya a fɔ Yisa ye ko a ni bɔ nyɔ bawo anu dama ara kilan bɛrɛkɛ! Woletɔ Yisa donta kulɔn rɔ ka sɛgi. 38Nyinɛnu bɔra kei min fɛ, wo ya Yisa madiya ko, “Sɔn, n ni ta i fɛ.” Kɔnɔ Yisa ya a lasɛgi, a ko, 39“Sɛgi i warɛ. Mari ara ko-nyimɛ min kɛ i ye, i ni to wo fɔla anu ye.” Kei wo tara soe wo kan tinɛ bɛɛ rɔ ka Yisala kabana koe rakaran mɔgɛnu ye. 40Mɔgɔ siyaman bi Yisa makɔnɔna dalɛ tonko kelan tɔ nun. Yisa sɛgira tumɛ min, anu ya a labɛn sewɛ la. 41Kei min tɔgɛ Yairasi, Yahudiyanuna dina-bon-kun-tigi kɔni, wo nara nyɔ. A ya a sa Yisa kɔrɔ ka a madiya ko a ni ta a warɛ 42bawo ala dunmusu kelen pe, min sɔrɔn ara san tan-ni-fila bɔ, wo ye faga-koe rɔ. Yisa bilara Yairasi fɛ tumɛ min, nyama ya a lafoo. 43Musi do ye nyɔ musinuna kirayɛ ara min tɔrɔ san tan-ni-fila kɔrɔ. A ara a bolo-fan bɛɛ ni bɛsi-bɔlɛnu ma kɔnɔ wonu fenfen ma ke a dandanna. 44A nara nyama tɛma Yisa kɔma ka a bole tugu Yisala duruki da-gbole la. Ala kirayɛ ya a boloka tiriya! 45Yisa ya nyinikalɛ kɛ ko, “Yon ya a bole tugu n na?” Mɔgɛ woo ma a sɔn a la. Pita ko, “Karan-mɔgɔ, mɔgɔ siyaman bi ila foolɛ rɔ, anu bi i latuntunna kan tinɛ bɛɛ.” 46Kɔnɔ Yisa ko, “Mɔgɛ do ara a bole tugu n na, yɔ! N bara a lɔn bawo sɛnbɛ do ara bɔ n tɔ.” 47Musi ara a lɔn ko a ti ke a dogonna, a yɛrɛyɛrɛnmatoe nara ka a sa Yisa kɔrɔ mɔgɛ bɛɛ yala. A ya a bole tugu Yisa la minna ko la, a ya wo fɔ a ye anubɛ a kɛndɛyara nya min tiriya! 48Yisa ya a fɔ a ye ko, “N na, ila dɛnkɛninyɛ ara i lakɛndɛya. Ta yisi-kimɛ rɔ.” 49Yisa ye wo fɔla tumɛ min, kilayɛ nara ka bɔ kun tigi warɛ ka a fɔ Yairasi ye ko, “Ila dunmusi ara faga. Hali i ma karan-mɔgɔ tɔrɔ tun.” 50Yisa ya wo lamɔɛn ka a fɔ Yairasi ye ko, “I kana kilan. Dɛnkɛninya tun. Ila dan si kɛndɛya.” 51Yisa kera nyɔ tumɛ min, a ma sɔn mɔgɔ wo mɔgɔ ni don bɔn la a fɛ fɔ Pita anubɛ Yemesi anubɛ Yɔni anubɛ furi wo na anubɛ a fa. 52Mɔgɛ bɛɛ ye dila ka anu dɛ sa a rɔ dennɛ wola ko la. Yisa ko, “Wo kana di. Dennɛ wo ma faga. A ye kinɔgɛ le tɔ dɔrɔn!” 53Anu dama ya Yisa mayɛlɛn bawo anu ya a lɔn serr ko dennɛ wo ara faga. 54Kɔnɔ Yisa ya a bira a bole ma ka a fɔ a ye ko, “Dunmusu nɛ, i lasɔ!” 55A niyi sɛgira a rɔ. A ya a lasɔ tiriya! Yisa ko, “Wa dɔn-fen di a ma.” 56A sɔrɔnnɛnu kawara kɔnɔ Yisa ya a fɔ anu ye ko koe min bara ma kɛ, anu kana wo fɔ mɔgɔ wo mɔgɔ ye.