text:
Makah Haramu kurana kalan San 1434h
bakruba carti
lagniniw: Makah Haramu kurana kalan San 1434h
kalan kela: Abdallah ben Awaad Al Djuhani - Abdrahamane ben Abdel Azize As-sudaise - Bandar ben Abdul Aziz Balila - Kalid Ali AL Gaamidi - Mahir ben Hamad Al muaigili - Saud ben Ibrahim achuraim
niefoli suruman: Makah Haramu kurana kalan tioko gnuman San 1434h sun kalo nafila seli fe. ni Saud chureim, ani Abdrahmane sudais, ani Mahir Muaygli , ani Abdallah ibn Awad Al djuhani,ani Kalid Al gaamidi,ani Bandar Balila, ka kalan kan ye.
farankan wati: 2014-06-17
sira surun: http://IslamHouse.com/678352
ni karti bayelemana ka taga ni kanw la: Arabu kan - anglais kan - tailandai kan - Hindu kan - Franci kan - igori kan - ordo kan - ordo kan - Farisi kan - bengali kan - Greki kan - tajiki kan - Vietnami kan - turiki kan - Nipali kan - bosni kan - Gafe - Holandi kan - uzbeki kan - talgou kan - Serbian - yoroba kan - chiniwa kan - Somali kan - indonesi kan - tagalogi kan - Fla kan - Fla kan - Sonnki - Matey - Malezi kan - Akani kan - Albani kan - swahili kan


c: text/html

text:
Tarikukɛnɛ
Nìn Ye 'kɛnɛ da yὲlɛnnen ye tariku kanubaaw 'kan mà. Mɔ̀gɔ màgo bɛ Jɔ̀ tariku sugu o sugu la, olu daga de bɛ na Kɛ yàn ye kà Taa sa. A bɛ Lafa dɔɔnin-dɔɔnin o n'a ɲɔgɔnnafaamuyaw la. K'a Mìnɛ lawale ɲɛ la, kà Tὲmɛ lawale yὲrɛ fὲ fo kà Nà Se lawale kɔ mà, aw ka ɲinifɛnw bɛ Sɔ̀rɔ o boloba saba nìnnu kelen-kelen 'kɔnɔko kɛlenw kan bamanankan 'cɛ ɲi na. Kàlandenw ni kàramɔgɔw bɛ Se k'u yὲrɛ Lafàamuya kɛnɛ in kan. Màa gansanw bɛ Se k'u yὲrɛ Bɔ 'kunpa na ni yàn fàsiriw kàlanni ye 'sɔ̀n ni 'sɔ̀n.
Jyɛnkɛlɛ 'ʃyὲn flanan
Jyɛnkɛlɛ ‘ʃyɛn flanan Kɛra 'kὲlɛ ye min ma jyɛn gun ʃi To. A da Mìnɛna 1939 sàn na Erɔpu ‘kɔnɔ, kà Kùncɛ 1945 sàn mɛkalo tlè 8 Erɔpu. Azi ta Banna 1945 sàn utikalo.
Jyɛnkɛlɛ 'ʃyὲn fɔlɔ
Tariku la, jyɛnkɛlɛ fɔlɔ Kɛra ‘kὲlɛ fɔlɔ ye min ma jyɛn jàmana ‘ʃi To. A da Mìnɛna 1914 sàn utikalo la kà kùncὲ ni ‘bolonɔbla ye bὲnkansɛbɛn na 1918 sàn nowanburukalo 11 Retɔnde ‘kɔnɔ.
Fulaw buruju
Fàsiri Bɔra Mariyan-madi Susɔkɔ ka gafe bɔlen 'kɔnɔ ko "Wagadu fo Sudan". Gafe sɛbɛnca Kɛra Editions jamana fɛ 1988 sàn na. Fàsiri Bɛ gafe ɲɛ 49 ni ɲɛ 54 'cɛ.
Bamaanna kɔ̀rɔlen
Fàsiri Bɔra Mariyan-madi Susɔkɔ ka gafe bɔlen 'kɔnɔ ko "Wagadu fo Sudan". Gafe sɛbɛnca Kɛra Editions jamana fɛ 1988 sàn na. Fàsiri Bɛ gafe ɲɛ 27 ni ɲɛ 38 'cɛ.
Soŋay jàmana
Fàsiri Bɔra Mariyan-madi Susɔkɔ ka gafe bɔlen 'kɔnɔ ko "Wagadu fo Sudan". Gafe sɛbɛnca Kɛra Editions jamana fɛ 1988 sàn na. Fàsiri Bɛ gafe ɲɛ 22 ni ɲɛ 24 'cɛ.
Mànden jàmana
Fàsiri Bɔra Mariyan-madi Susɔkɔ ka gafe bɔlen 'kɔnɔ ko "Wagadu fo Sudan". Gafe sɛbɛnca Kɛra Editions jamana fɛ 1988 sàn na. Fàsiri Bɛ gafe ɲɛ 17 ni ɲɛ 21 'cɛ.
Wàgadu jàmana
Fàsiri Bɔra Mariyan-madi Susɔkɔ ka gafe bɔlen 'kɔnɔ ko "Wagadu fo Sudan". Gafe sɛbɛnca Kɛra Editions jamana fɛ 1988 sàn na. Fàsiri Bɛ gafe ɲɛ 13 ni ɲɛ 16 'cɛ.
Lawale waatiw
Fàsiri Bɔra Mariyan-madi Susɔkɔ ka gafe bɔlen 'kɔnɔ ko "Wagadu fo Sudan". Gafe sɛbɛnca Kɛra Editions jamana fɛ 1988 sàn na. Fàsiri b'a da Mìnɛ gafe ɲɛ 9 na kà T'a ɲɛ 11 na.
Blàdon : 2020-02-16 Yɛlɛmako laban : 2021-05-18

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Zanasɛrɛ
An ka kùntigi Kɔnɔ, kotigi ko dòn n’o te kùnkolo be bee la
Bee tigelen dòn i tòdunɲɔgɔn na
Cukan fla be wulu min tlo la o te mineli ke
Debendlanna den te da deben ɲuman kan
Faantanworo be ɲimi ɲegen kɔnɔ
Garijegetigi be ji feere bada la
Hakili be jege ja
I te na se ka boli ka mɔgɔ min to, i kana bolimugu dun k’a to
Jegebaw be balo jegedenninw na
Kele bee n’a ce ŋana dòn
Manamana te kooro bɔ wo la
Nege gosituma y’a blennen ye
Лɔ mana ɲe, a be fereke
Ŋunun tɛ 'san Sɔrɔ ni juru tɛ
Safaala be juturu, a te daturu
ʃe be hakili sɔrɔ ka bɔ wɔlɔ jeniyɔrɔ la
Tanu be donitigi se a ka doni kɔrɔ
Warablen te kabawulu kɔdimitɔ dɔn
Yeekeyɔɔkɔ cyenna kabini a jɔdon
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2016-07-07


text:
CALAN MALI
Fàkan kanubaaw ka tɔn (CALAN MALI) sìgili 'sàn bi sabanan laɲɛnamayali hukumu 'kɔnɔ, jὲkafɔ dɔ Sìgira bì kanko kùn kàn. Lajɛɛrɛ in kumatigi tùn Ye Kàlanfa Abdul Wahab Tùre. Kuma Bòlila fɛn min kàn o Ye "Fàkanw kɔkɔrɔdonni ye ni sàriya ye" Kàlanfa Tùre ye fɛn caman Fɔ o ko in kàn. A y'a Jìra k'a Fɔ ko baara tɔ̀ da Bɛ an ka wàsablon de la. Ko baara in sɛbɛn bɛɛ Labɛnna k'a bɛ 'sàn caman Bɔ nkà halibi a bɛ munu-munu na fàngabolow ni ɲɔgɔn 'cɛ kɛrɛnkɛrɛnnenya la wàsablon.
A Ko o kɔ fὲ fana ko baara in tɛ Taa cɛsiri ni timinandiya 'kɔ. O cɛsiri in fànba ka kan kà Kɛ denmisennamɔgɔw de fὲ bawo mɔ̀gɔ minnu y'a da Mìnɛ o caman Fatura walima u Kɔ̀rɔla. A Ko k'ale sɔ̀nnen dòn a mà k'a Fɔ ko jàmana ɲɛtaa sinsinbere fɔlɔ Ye fàkanw labaarali ye. ‘Fɛn caman Fɔra lajɛrɛ in yɔrɔ la wà a Kɛra 'nimisiwasaba ye! A’ y’aw sɔgɔlen To Fàkan fogo la. Aw bɛ nà fàamuya Sɔ̀rɔ ko in gintan nàtaw kan. Aw ni ce !
Blàdon : 2021-05-20 Yɛlɛmako laban : 2021-05-21


text:
Anh moundé kèr'ila, anh diyarabi yo
anh moundé kèr'ila kanou gnogo bèrè moundé kèr'ila
Anh moundé kèr'ila, anh diyarabi yo
anh moundé kèrila kanou gnogo bèrè moundé kèr'ila
Man'a watoyé, iyé né doun mana Mobili tiguiyé, Néguésso tiguiyé, Avion tigui
ah ko na sara ola kokan kanou fô néyé diyarabi kanou fo nyé
Kokan kanou gnogo fô
Man'a watoyé, Iyé né doun mana Mobili tiguiyé, Néguésso tiguiyé, Avion tigui
ah ko na sara ola kokan kanou fô néyé
diyarabi kanou fo nyé
Ka kamaleni nou fôgné ko orogna kanou guéléma dé Ah ah ah ne cheri tara mi
diyarabi kanou guéléma
Kokan kanou gnogo fô
Limaniabali ni mogo djougou ni mogo langololou ô lou dé tognonlé bali t


text:
🇲🇱Seko Ni donko Mali kono Bamako Donkele mi dɔnkilidala kamalennin 12 bɛ ka kurun dɔ planw gosi ka taa tam-tamw mankan na Nizɛri baji kan Bamakɔ . U bɛ ka repetition kɛ Mali kɔnɔ, seko ni dɔnko yɔrɔ fɔlɔ min bɛ panpan, o dabɔli kama: Pirogue du Zémé. An ka a dɔn ni Mariam Traoré ba kunafoli di.
🇲🇱Seko Ni donko Mali kono Bamako Donkele mi dɔnkilidala kamalennin 12
🇲🇱Seko Ni donko Mali kono Bamako Donkele mi dɔnkilidala kamalennin 12 bɛ ka kurun dɔ planw gosi ka taa tam-tamw mankan na Nizɛri baji kan Bamakɔ . U bɛ ka repetition kɛ Mali kɔnɔ, seko ni dɔnko yɔrɔ fɔlɔ min bɛ panpan, o dabɔli kama: Pirogue du Zémé. An ka a dɔn ni Mariam Traoré ba kunafoli di.
Programmes
-
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-


text:
Burkina Faso jamana kan jekulu M30 Naaba Wobgo ka welekan na, jamanadenw ye u yira Ouagadougou nbɛdaw la walasa ka Faransi lasigiden ka taa ɲini. Nin taama in degunna polisiw fɛ, ni ɲɛjibɔ gazi ye M30 Naaba Wobgo Mouvement ka welekan na, jamanadenw ye u ka ɲɔgɔnye kɛ Ouagadougou nbɛdaw la walasa ka Faransi lasigiden ka taa ɲini. O taama in degunna polisiw fɛ, ni ɲɛjibɔ gazi ye
🇧🇫🇫🇷Burkina Faso jamana kan jekulu M30 Naaba Wobgo ka welekan na
🇧🇫🇫🇷Burkina Faso jamana kan jekulu M30 Naaba Wobgo ka welekan na, jamanadenw ye u yira Ouagadougou nbɛdaw la walasa ka Faransi lasigiden ka taa ɲini. Nin taama in degunna polisiw fɛ, ni ɲɛjibɔ gazi ye M30 Naaba Wobgo Mouvement ka welekan na, jamanadenw ye u ka ɲɔgɔnye kɛ Ouagadougou nbɛdaw
Programmes
-
octobre 02, 2022
Mɔgɔ ba caman ye ɲɔgɔn lajɛn kari don Bobo-Dioulasso
-
octobre 02, 2022
Burkina Faso: Ibrahim Traoré ye taama ke Ouagadougou la
-
octobre 01, 2022
Laselikɛlaw binna Faransi ka lasigidenso kan Ouagadougou
-
octobre 01, 2022
Anbafo Jemukan Sibiri Octoburu kalo tile folo san 2022
-
-


text:
Monde
mardi 4 octobre 2022
-
septembre 27, 2022
Burkina Faso, binkanni min kɛra jihadikɛlaw sigalenw fɛ Gaskindé
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali ciamenciela Bankass Marala kunun sufɛ, marifatigiw dɔnbaliw ye binkanni kɛ ogossogou
🇲🇱Mali ciamenciela Bankass Marala kunun sufɛ, marifatigiw dɔnbaliw ye binkanni kɛ ogossogou dugu kan min bɛ bankass sɛrɛkili la Mali cɛmancɛ la. Seere fila minnu bɔra ogossogou, an ye ɲɔgɔn sɔrɔ ni minnu ye, olu ka fɔ la, marifatigiw ye marifa ci dugu ma. Ni bɔnɛko rapɔɔri si tɛ sɔrɔ sisan
-
-
-
-
-
-
-
septembre 17, 2022
Senegali ye minisiriɲɛmɔgɔ sɔrɔ a siɲɛ fɔlɔ la kabini san 2019
-
-


text:
2012-11-23 19:26:27 点击次数:9273 查阅:暂不记录
韩文歌曲《默默哭泣》韩语歌词用汉语拼音拼出来,拼成汉语,(不是要翻译)韩文歌曲《默默哭泣》韩语歌词用汉语拼音拼出来
默默的哭泣 - T(尹美莱)ka xi mi ku dei dou lou nai miuqie ki yang ki ku tun so gai duoshi lang ha dun mo qi lu you ca ye youshi kan na lu li qiu ka la gumi ya na ka qi ma la kuca la ha duo ma o mo du na ye youhi mu ka la gu ku die we ei bu lin numei ma wu o dui kei ma la youna ma la shi ka duo la gounai yao ku gu ku duo la guku die nei bong song qi na youka ma na die li qi ma la youmo na you za ya nun mu li ku die ma ga duoan gou long shi to gou long shigou la ki wo li ka zou youcou nou ca ku die ba la bu miuqi ye du ha du li lou ma duoye ca ha bu mo ca lun you ca ye youco kun ca la ha men ca la kuta shi na ki you ma la kushi lin ma da shi ou da ga ma ye youwu ku ca la ku ku die we ha bou lin dunei ba wu die gei ma la youna ma la shi ka duo la gounai yao ku gu ku duo la guku die nei bong song qi na youka ma na die li qi ma la youmo na you za ya nun mu li ku die ma ga duoan gou long shi to gou long shigou la ki wo li ka zou youku sen sou zou ka sen ku dieki ya sou zou ki ya ku dieku die lu pu mie miu wu lun mo sou ki miuno mou we qie ma da ca la no wu li ci ma youong ze ma ma ha gei younei ma da zou na gei youku die you na mo su bezei wa yi mu du qi ku da qiumo na you za ya ca lang ni ku die ku li waan gou long shi to gou long shigou la ki na la wa da kuku die yong ku die ca za wa da ou
辂年八九岁,便喜仰视星辰,得人辄问其名,夜不肯寐.父母常禁之,犹不可止.的翻译自?


text:
📖 Gafe kɔnɔkow
Gafe kɔnɔkow
Ɲɛ fɔlɔ
Nin gafe in labaaracogo
Waleɲumandɔn ni foliw
Ɲɛbila-kuma
Gafe kɔnɔkow
Gafe kɔnɔko fɛsɛfɛsɛlenw
Kunnafoni damadɔw ka ɲɛsin dugumisɛnw kɛnɛyabaarakɛlaw ma
Sigida 1 Farafinfuraw kɛli: kɛcogo ɲuman ani kɛcogo jugu
Sigida 2 Bana minnu dɔn man di ka bɔ ɲɔgɔn na
Sigida 3 Banabagatɔ lajɛcogo
Sigida 4 Banabagatɔ furakɛcogo
Sigida 5 Ka kɛnɛya ka sɔrɔ i ma fura ta
Sigida 6 Furaw tacogo ɲuman ni u tacogo jugu
Sigida 7 Banakisɛfagalanw ye mun ye ani u bɛ ta cogodi?
Sigida 8 Furaw hakɛ tata sumacogo ani u dicogo
Sigida 9 Labɛn ni ladilikan minnu ka kan ka matarafa pikiri kɛli kama
Sigida 10 Furakɛli kunfɔlɔ
Sigida 11 Balo nafama: Mɔgɔ ka kan ka mun ni mun dun walasa a to ka kɛnɛya la?
Sigida 12 Kɛnɛya sabati fɛɛrɛw: Yɛrɛtangacogo bana caman ma
Sigida 13 Bana minnu bɛ mɔgɔ minɛ ka caya
Sigida 14 Mɔgɔw wajibiyalen don ka taa dɔgɔtɔrɔso la banajugu minnu na
Sigida 15 Wololabanaw
Sigida 16 Ɲɛw
Sigida 17 Ɲinw, ɲintaraw ani dakɔnɔna
Sigida 18 Ɲɛgɛnɛsiraw ani mɔgɔ dogoyɔrɔw
Sigida 19 Denbaw ni matɔrɔniw ka kunnafoniw
Sigida 20 Bangekɔlɔsi fɛɛrɛw—An bɛ se ka fɛɛrɛ minnu tigɛ walasa ka an ka den hakɛ laɲininen sɔrɔ
Sigida 21 Denmisɛnw Ladonni
Sigida 22 Mɔgɔkɔrɔba banaw
Sigida 23 Furamaralan
Sigida 24 Sidabana
Sigida 25 Gafe in kɔnɔ fura kofɔlenw tacogo
Kumadenw kɔrɔ
← Segin kɔfɛ | Taa ɲɛfɛ →
Lire en français (monolingue)
Multilingue : English Français Bamanankan


text:
🇧🇫Burkina Faso Dine jekulu ka nioye Ka nieci banbaci keleli ma
Diinan ɲɛmɔgɔw ni laadala ni laadala fangatigiw ye ɲɔgɔn sɔrɔ walasa ka fɛɛrɛw ni fɛɛrɛw ɲini walasa ka diinɛw ni ɲɔgɔn cɛ kumaɲɔgɔnya kɛ fɛɛrɛ wɛrɛ ye walasa ka dankarili ni fariyakow kɛlɛ. Kader Traore VOA lasikiden tumba kenekan
🇧🇫Burkina Faso Dine jekulu ka nioye Ka nieci banbaci keleli ma
🇧🇫Burkina Faso Dine jekulu ka nioye Ka nieci banbaci keleli ma Diinan ɲɛmɔgɔw ni laadala ni laadala fangatigiw ye ɲɔgɔn sɔrɔ walasa ka fɛɛrɛw ni fɛɛrɛw ɲini walasa ka diinɛw ni ɲɔgɔn cɛ kumaɲɔgɔnya kɛ fɛɛrɛ wɛrɛ ye walasa ka dankarili ni fariyakow kɛlɛ. Kader Traore VOA lasikiden tumba kenekan
🇧🇫Burkina Faso Dine jekulu ka nioye Ka nieci banbaci keleli ma
Programmes
-
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-


text:
Illinois, Highland Park- Lameriki jamanatigi dank, Kamala Harris ka taama
Tarata don na, Tameriki jamanatigi dankan, Kamala Harris tara bo, Highland Park sigida maw ye, Illinois mara la, a tilen kelin kofe ni, marmafentigi ye mugu ci jamana ka donlatogo yeremahoronya seli don nyemayali yoro la ni, sigidaden wolonfili tanyana ani ka, ma tani fila were ni ko, jogi.
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
Sògo
Dugu yɔrɔfɔli
Sògo ye Molobala galoda dugu dɔ ye. Molobala min bɛ Sikaso marabolo ani Kucala kolomi fɛ. Sògo ni Molobala cɛ tɛ Tɛmɛ bamɛtɛrɛ 15 ɲɔgɔn kan. A ni Kucala fana cɛ bɛ bamɛtɛrɛ 50 Bɔ. Dugu wɛrɛw bɛ Sògo da fɛ. O dɔw ye Taraso I, Taraso II hɛrɛmakɔnɔ ani Gandere ye.
Dugu tɔgɔko
Tɔgɔ wɛrɛ tɛ Sògo la. Sògo dugu bɛ sìgiyɔrɔ min na bì, o yɔrɔ tùn ye tu sɔsɔlen ye lὲw tùn ka ca min 'kɔnɔ. O de la fulakɛ dɔ tùn bɛ To ka Taa a ka misiw Ladumuni yen. Don dɔ la, fulakɛ ni donsokɛ dɔ Bὲnna a kungoda in na. O donsokɛ tùn bɛ ka Bɔ kungo kolon tulenba in tlebin-fɛdugu dɔ la kelen na. Fulakɛ Ko donsokɛ ma k'a ka Taa ɲɛ fɛ halisa, ko kungoyɔrɔ min bɛ yen n'ale bɛ To ka T'i ka misiw Ladumuni yen, Ko sogo bɛ Ye yen kosɛbɛ. Donsokɛ Tora n'a Taara yen, a bɛ sogo caman Sɔrɔ. A Tor'o de la ka na bugu dɔ Turu lὲda la yen. A tùn bɛ To k'i Sìgi o bugu in 'kɔnɔ ka sogow nàli Kɔnɔ. A tùn bɛ ʃi kɔnɔni na yen tuma dɔw la. O ko taalen 'ɲɛ, a y'a Bɔ sogow gàlalasigi la k'a Kɛ dugukura-sigi ye. Nin kisa de sababuya la, dugu in tɔgɔ Dara "Sògo" la.
Dugu dugutigiya
Lawale la, Sògo tùn bɛ Mara Molobala masakɛw fɛ. Nka bì, Sògo marali Tora a ka laadala-dugutigiw ni faama-dugutigiw 'bolo, marabolo ni galoda ka mara kɔ fɛ. Sògokaw ka laadala-dugutigi bɛ Sìgi kɔrɔya-kunda wa tìgiya in tɛ Yaala 'kìn ni 'kìn 'cɛ fana. O kɔrɔ ye ko laadala-dugutigi-falen t'u fɛ yen, fo ni sàya Nàna kɔrɔlen ma. Nka faama-dugutigiya min bɛ u fɛ yen o kɔni bɛ Yaala 'kìn ni 'kìn 'cɛ wa o sìgili fana bɛ Kɛ ni sungandili de yen.
Dugu bònya
Sògo bɛɛ ye kìn sàba ye minnu Flɛ: Sapila, Kagwala ani Yeminɛso. Sògo sìgikɛnɛ tɛ o ʃi kɛnɛba yen ten awa tomon kɔrɔ fana t'u fɛ yen.
Dugu siyako
Miɲankaw ni fulaw de bɛ Sògo. Jàmu minnu bɛ yen olu ye Danbɛlɛ, Konatɛ, Sangare, Tarawele, Suntura, Jabaatɛ, Kelema, Keyita, ani Kulubali ye. Bamanankan ani mamara de bɛ Fɔ sògokaw fɛ. Nka u ka forobakan ye mamara ye.
Dugu baarako
Sògokaw bɛ sɛnɛ Kɛ kosɛbɛ ka Sago baara tɔw kan. U bɛ saɲɔ, keninke, kàba, kɔɔri, tiga, ʃɔ ani malo Sɛnɛ. Nakɔw b'u 'bolo. O nakɔw 'kɔnɔ, u bɛ jiri dɔw Sɛnɛ i n'a Fɔ mangoro, sɔmɔ, lenburu ani namasa.
Olu tɛmɛnen 'kɔ, u bɛ bagan dɔw Mara i n'a Fɔ misi, saga, bà, fàli, wùlu ani lὲ. U ka kamanmafɛn marataw ye ʃɛ, kami ani tonkɔnɔ ye.
Laadalamɔni kɛyɔrɔ dɔw bɛ Sògo n'olu tɔgɔ Flɛ: sògokɔ, paahɔ ani koro. N'u bɛ mɔni Kɛ, u b'a Kɛ ni nporo, muru ani bìɲɛ ye. sògokaw bɛ To k'u ka baganw, sɛnɛfɛnw ani butigifɛn dɔw jago. Dàbaw, kòlonw, zuw, segerew, lɛfɛw bɛ Dla yen ka Fàra gesedaw, motodlaw ani jiriʃiw kan.
Dugu yiriwaliko
Kɛnɛyaso ni lakɔliso kelen bɛ Sògo. Лɔʃimansinw, pɔnpekɔlɔnw, jabaraninw, kɔɔrisuguw, motow ani kalalimansinw fana bɛ Sɔrɔ yen. CMDT, GARDEM, UNICEF ani AMDD ye 'baɲuman-kɛtɔnw ye minnu ni sògokaw Jὲra.
CMDT: bɛ dugumɔgɔw Kàlan nink'u Dɛmɛ sɛnɛko ni juruko siratigɛ la.
MDD: y'u Dɛmɛ u ka kàlansow jɔli la.
GARDEM: o ka baara tùn ɲɛsinnen bɛ dɛmɛ dònni ma denmisɛnninw ka kàlanko la.
UNICEF: o fana ɲɛsinfan tùn ye denmisɛnninw ye, a tùn b'u Dɛmɛ u ka kàlanminɛn-ko la ani ka kalalimansinw Sàn ka Di u ma.
Dugu kàlanko
Lakɔlikalan Dabɔra 1996 sàn na sogokaw fɛ yen. U ka kàlanso ye dugumakalan fàn fɔlɔ ye. Balikukalan fana bɛ Kɛ u fɛ yen yɔrɔ kelen na.
Dugu batoko
Silamɛya bɛ Sògo f'a batoso kelen bɛ yen. Kajo Tarawele Nàna ni silamɛya ye yen.
Silamɛya tɛmɛnen 'kɔ, kerecɛnya fana bɛ yen. Piyɛɛ Tarawele de Nàna n'o ye. Nka o batoso foyi t'u 'bolo bì (2015).
Laadalabato minnu bɛ Sɔrɔ Sògo, olu ye kɔmɔ, ɲa, kɔrɛ, ʃito, nahɔ, kulan ani mahan ye.
Dugu ɲenajeko
Лɛnajɛlako minnu bɛ sògokaw fԑ yen, olu ye seliw, sanyɛlɛmaw, tɔnw ani kɔɲɔw ye. Fɔlifɛn minnu bɛ Fɔ a ɲɛnajɛw la, olu ye bala, bàra, jenbe, logan, bɔnɔ ani dunun ye.
Dugu kungoko
Sògo kungo 'kɔnɔ, kɔ fla, dala tan, fàla kelen ani jɛ kelen bԑ yen.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ sàba bɛ Sògo, olu ye pahɔ (jimayɔrɔ dòn), Kaʃiyɛn (tu dòn), Cɛbakaʃɔ (tu dòn).
Blàdon : 2016-01-28 Yɛlɛmako laban : 2017-08-10


text:
Nizɛr
Ale ye fàrafinna tlèbinyanfanfɛjamana dɔ ; a faaba Лame ye. Nizɛr jàmana ni kὲɲɛka ‘cɛ, Alizeri ni Libi Bɛ yèn, a ni kɔrɔn ‘cɛ, Cad Bɛ yèn, wòroduguyanfan fɛ, a ni Nizeriya ni Bὲnɛ bɛ Dànbɔ, tlèbinyanfan fɛ sa, a ni Màli Burkina Fàso bɛ Dànbɔ. Jàmana in dùgukolo fὲnsɛ Ye 1 267 000 km² ye. Nizɛr jàmana denw bɛ Weele ko « Nizɛrkaw » walima Nizɛr mɔ̀gɔw. 2008 sàn na, a jàmanaden tùn bɛ T’i Jɔ̀ ‘màa miliyɔn tan ni sàba ni mùrumuru mùgan ani wolonfla (miliyɔn 13,27) ɲɔgɔn na. Yèn baarakɛkan ni kanba madɔnnen Ye Fransɛkan ye nkà kan wɛrɛw bɛ Fɔ yèn i n’a Fɔ : Arabukan, Hawusakan… Wari min bɛ Dun Nizɛr o Ye Cfa ye. Nizɛr jɔ̀njɔn ɲɛw Ye : Lenburuba, Jɛman, ani Лùguji ye.
Jɔ̀njɔn jà Flɛ !
Blàdon : 2022-09-15 Yɛlɛmako laban : 2022-09-15


text:
🇲🇱Lakana Baliya Mali ciamenciela
Lakanali cogoya santiri kɔnɔ - Hali ni FAMA ka sɔrɔdasi baara kɛra kɔsa in na Cɛmancɛ la, marabolow balili min bɛ Douentza-Boni-Gao sira kan, o bɛ ka to ka o yɔrɔw jamanadenw sɔgɔsɔgɔ, o min bɛ fɛnw sɔrɔbaliya ni mɔgɔw ka hɔrɔnya jira . Mr Moulaye Ongoiba ye dugutigi maire danka ye be Laselike Mohamed Toure ye
🇲🇱Lakana Baliya Mali ciamenciela
🇲🇱Lakana Baliya Mali ciamenciela Lakanali cogoya santiri kɔnɔ - Hali ni FAMA ka sɔrɔdasi baara kɛra kɔsa in na Cɛmancɛ la, marabolow balili min bɛ Douentza-Boni-Gao sira kan,o bɛ ka to ka o yɔrɔw jamanadenw sɔgɔsɔgɔ, o min bɛ fɛnw sɔrɔbaliya ni mɔgɔw ka hɔrɔnya jira Mr Moulaye Ongoiba maire danka
🇲🇱Lakana Baliya Mali ciamenciela
Programmes
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-
-
septembre 23, 2022
🇳🇪Niger Djamana Kan G5 Sahel Jamanaw Ka nieonye G5 Sahel jamanaw ka lafasali


text:
Mali >
Mali danbejalaw
Naminɔrɔjala - Nsirajala - Warijala // Sanujala - Lulujala
Bamanankanfɔlaw bɛ To ka nin zana in Fɔ ko " 'bònya bɛ Manden, 'bònyamasegin fana bɛ Manden". Mɔgɔ ka magwan ka kan ni 'lakodɔnni ye i ka sìgida la. O kɔrɔ ye ko ni cɛsiribaa b'i ka jama la, i ka kan k'a Ladùsu o sira fɛ n'a waleɲuman-dɔnni ye a ka ‘baara ɲumanw na. N'o ma cɛsiribaa Caya i ka sìgida la, o tɛ na foyi Bɔ cɛsiribaa la.
Mali b'o sira kan cogo dɔ la. A bɛ To ka jamanaden Bɔ ɲɔgɔn ma n'u ka cɛsiri dalilu ye jamana jɔ̀li la. Ni jamanaden min ye jamana jɔ̀li n'a yiriwali sira Bɔ, fo k'a Kɛ mɔgɔ tɔ̀w dalagɛsɛ ye, jamana b'o tìgilamɔgɔ Jansa ni jàla dɔ ye. O siratigɛ la, ŋanaw lakodɔnni Dònna Mali taabolow la sàn 3 yɛrɛmahɔrɔnya tàlen 'kɔ. O ye kabini 1963 sàn Mɛkalo tle 31 ye. Setigisariya dɔ Tàra Mali fanga fɛ o sàn na k'a ka jamanadenw ka cɛsiri ni magwan Lakodɔn.
O la, jàla dàntigɛlen minnu bɛ Di cɛsiribaaw ma olu ye jàla sìgiyɔrɔma 5 ye. Sìgiyɔrɔma sàba fɔlɔ, olu ni ‘jamanaden lablalenw ka kan. Jàla tɔ̀ 2 minnu bɛ yen, olu ni jamanatigiw ka kan.
Jàla sàba minnu bɛ Di jamanaden lablalenw ma olu ye:
- Naminɔrɔjala
- Nsìrajala
- Warijala
Jàla in bɛɛ tɛ Sɔrɔ ʃyὲn kelen ɲɔgɔn fɛ. Ni mɔgɔ min ka cɛsiri Sera min dili ma, o b'o Sɔrɔ. Nka a bɛ da Minɛ Naminɔrɔjala ma. O y'a bɛɛ la fɔlɔ ye ani a bɛɛ la dugumadan ye. N'i ka cɛsiri ma Kɔtigɛ ko fo dɔ Fàral'a kan ka Taa, i bɛ Se ka Jansa ni jàla fɔlɔ dankan ye n'o ye Nsirajala ye sàn nàtaw dɔ la. Ni halisa dɔ bɛ ka Fàra i ka cɛsiriwalew kan ka T'a fɛ, i bɛ Se ka jàla sabanan tìgiya Kɛ, o min ye Warijala ye.
N'an Bɔra jamanaden lablalenw na ka Dòn jamanatigiw la, olu ka jàlaw fana bɛ yen mɔgɔ tɛ minnu Sɔrɔ fyew n'i ma Kɛ jamanatigi ye. O jàlaw ye:
- Sanujala
- Lulujala
Jamanatigiw jansali bɛ Dabɔ Sanujala la. N'i ye Jamana tìgiya Sɔrɔ kàban, i bɛ D’i ma. Jamanatigiw ka jàla flanan ye Lulujala ye. Ale de 'sɔrɔ man di tèn. Jamanatigi bɛɛ b’o ‘jàla fɔlɔ in Sɔrɔ cogo bɛɛ la. Nka flanan in sɔrɔli sìrilen bɛ ko minnu na, i n'a fɔ a sìrilen bɛ jamana bɔli la ‘gὲlɛya sugu minnu 'kɔnɔ, a ka c'a la ‘jamanatigi caman tle tɛ Bɛn n'o ‘gὲlɛya sugu ye k'o bɛ o Furakɛ.
Jamanajɔ jansalijala nìnnu bɛ Se kà Kɛ ka mɔgɔ ɲɛnama Jànsa cogo min na u fana bɛ Se kà Kɛ k'a mɔgɔ Jànsa a fatulen 'kɔ. Tnɔ min bɛ jàla sɔrɔli la o tɛ 'wariko ye. A Dabɔra kùn min kamà o ye a tìgi dànfara ka Dɔn mɔgɔ tɔ̀w 'cɛ la. A tìgi bɛ Se k'a Jìra ko caman nà walasa karama min b'a kan fanga 'yɔrɔ, a k'o daamu Sɔrɔ. Kɛnɛ dɔw kan fana, a dònni a tìgi fɛ k'a Taa yèn o laɲininen dòn.
Jàlaw lakodɔnni kɛnɛkannama dɔ ye a tìgi fatulen dàmanajansali kɛli ye jamanatigi fɛ jamana 'tɔgɔ la. Jamanatigi tɛ Taa mɔgɔ bɛɛ ʃùkoya la nkà ni jamanajɔ jànsalijala bɛ ‘mɔgɔ o mɔgɔ 'bolo, o ʃùkoya bɛ Лɛnabɔ jamana fɛ ni jamanatigi nàli ye a ʃù 'kùn nà ka taasi Blà kà T'a ma. O yɔrɔ la, sorasiw bɛ burunin Fyɛko damadɔ Kɛ ʃù 'kùn na. Jamana ka kùnnafoni-carinsiraw b'a Lase jàma mà. O de b'a To i b'a tìgilamɔgɔ ʃùkoya jà bɔlen Ye jamana ka jàso la.
Tɔgɔ dali nin miiriya kuraw la o fana Kɛr'a damanabaara ye an 'bolo. An y'a miiriyaw Ye jamana min na o ye Faransi ye. Farasi ta jàlaw tɔgɔ Dara ka minɛ Kɛ sorasiya kisɛya jàlaw tɔgɔw ma. An ma Mali ta Bɔ o sira kelen fɛ cɔy bari an b'a Dɔn ko tɔgɔ dasababu ka ca fɛn kura la. Awa fana, jansali cogoya kɔrɔ tɛ Ban jamana tabiyaw la ka Nà. O sababu y'a To, an ye Mali ta jàlaw tɔgɔko Bɔ farikolo-ɲɛnajɛ ta miiriya sira fɛ. Mɔgɔw 'dɔnfɛn ye nafolo suguyaw nafa bonya ye ni ɲɔgɔn ye. Bɛɛ b'a Dɔn ko sanutigi bɛ waritigi ni nafolotigiya 'cɛ wa ko a fana bɛ lulutigi ni dugumana 'cɛ. Mali laadalakow la ka Nà, mɔgɔ tùn bɛ kisɛya wali ŋanaya jànsa ni o nafolow tɔgɔ dali ye ŋana na. I tɛ Koli k'a Mɛn ko "n ye sanujala D'i ma, n ye lulujala D'i ma" ka Лɛsin ŋana dɔ ma. O la ni jamana Ko k'a bɛ mɔgɔw Jansa, o fɔcogo taacogo tɛ ka o tɔgɔda-cogo kɔrɔw Dàn bamanankan na:
- Naminɔrɔjala - Jamanajɔ naminɔrɔjala-tigi
- Nsirajala - Jamanajɔ nsirajala-tigi
- Warijala - Jamanajɔ warijala-tigi
- Sanujala - Jamanajɔ sanujala-tigi
- Lulujala - Jamanajɔ lulujala-tigi
Blàdon : 2016-03-28 Yɛlɛmako laban : 2016-07-25


text:
Kr Dukure : PMT tɔnden
Mamadu Dukure ye fàsojɔ-tɔnko cɛsiri Kɛ sàn 20 ɲɔgɔn ‘kɔnɔ Mali la. Kabini a Bɔra Fàransi ka Nà malisigi la 1965 sàn na, a y'i Sèndon politiki la. Hakilila min tùn b'a la k'o bɛ Se ka jamana Mara, o tùn ye jyɛnyɛlɛma hakililaw ye. O hakilila min Flɛ o ye, ni dɔw ko o ma ko dabolo-yɛlɛma, o tùn ɲɔ ɲɛnen dòn kosɛbɛ Mali kàlanbaaw 'yɔrɔ o waati la. Dabolo-yɛlɛma miiriya bɛ maa kàlannen minnu na o waati, o dɔw ye fangaɲini-tɔn dɔ Sìgi ko PMT (Parti Malien de Travail) an bɛ min Bayɛlɛma ka Kɛ "Baara Fangaɲini-tɔn Mali 'tɔgɔ la". O tɔn in tùn bɛ ko caman Kɛ dogo la Modibo Keyta ka fanga waati. Komin Modibo ka tɔn yɛrɛ tùn bɛ jyɛnyɛlɛma sira kan k'o Kɛ Mali taabolo ye, o ka fanga tùn bɛ PMT mɔgɔw ka dìbi-dibilakow kàla ma nka o ma dànnatɛmɛ-wale Tà ka PMT tɔndenw Sɛgɛrɛ don kelen ʃi. PMT tùn bɛ ŋaara Da fanga ka taabolo la yɔrɔ caman. U tùn bɛ Jigin Modibo la kosɛbɛ ko 'tɔba b'a Jὲ jyɛnyɛlɛma miiriyaw bòlili la jamana ‘kɔnɔ a ɲɛ ma. PMT ka wulikajɔ tùn y'o la ka sugubali Kɛ, ka jamanaden lakununni fὲɛrɛw sira Taama.
Kr Dukure Dònn'o tɔn na 1966 sàn. Ale y'i Лɛsin baarakɛlaw ni kàlanden-kulu lafaamuyali ma a miirina taabolo kan. A y'a ka siginikalanw Dabɔ o waatiw la bari a Kɔ̀nna k'a Ye ko tɔn ka kὲlɛ in tɛ na ɲɛ Sɔrɔ ni fàsojama ma Mɔ kelen ye. O dun mɔni kelen ye tùn tɛ ɲɛ Sɔ̀rɔ fyew ni kàlan forobayali tɛ. U ye waati Kɛ ka kàlanw Kɛ faransɛkan na. U y'a Ye k'o tɛ ka woyo Yɛlɛn minkɛ, u Sɔrɔla k'u Kɔdon o kansure in ma k'u Лɛsin kàlan kɛli ma an ka kanw na kɛrɛnkɛrɛnnenya la bamanankan.
Kr Dukure tùn bɛ Badalabugu kulu sanfɛbaaralaw Лini ka Kɛ ɲɔgɔn kan ka siginikalan k'u 'kùn. Mɔgɔw Bìnna k'a ka fàsojɔ-dusu Dɔn o la dɔɔnin-dɔɔnin.
1968 sàn Nowanburukalo la, Sorasiw ye Janfa Kɛ Modibo Keyta la k'a ka fanga Dafiri. O sorasiw, Musa Tarawele bɛ minnu 'kùn na, ye jamana fangaɲini-tɔnw lanagasili fὲɛrɛw Blà 'sèn kan. Fangaɲini-tɔn fɛn o fɛn tùn bɛ kὲlɛ la dugu ma olu kὲlɛli Dabɔra sa. PMT, ale min tà tùn ka jugu jyɛnyɛlɛma hakililakow la, o tɔndenw Kɛra bolokɔnin taamaseere ye sorasifanga bòlibaaw 'bolo. Maa kàlannen minnu bɛ jamana ‘kɔnɔ fana n'u b'u ka kàlan hakililaw Dòn fàsojama 'kɔrɔ olu bɛɛ tùn ye fanga ma jugu ye. Sorasifanga ye kùnnafoniko lablali bɛɛ Kɔn. Tɔn bɛɛ ye yɛrɛɲini Dabɔ.
1970 sàn Nàna Se. PMT tɔndenw bɛ To kà dìbi-dibilabaaraw Kɛ fàsojama lakununni kamà. O dɔ 'sen fɛ, u ye fanga tnɛmahakilila dɔ Jɛnsɛn 'dogo la. O 'kùnnafoni sugu tùn ɲɔ ɲɛlen bɛ a waati la ko "tract" an bɛ min Weele bamanankan na ko bɔlɔnnasɛbɛn. A ka c'a la, a kùnnafoniw 'dibaa tɛ Dɔn bari a tìgiw bɛ Siran fanga 'ɲɛ a ko la. Sorasiw ka sɛgɛsɛgɛli Bɔra PMT tɔndenw kan.
U ye 'tɛgɛ Kɛ Kr Dukure ni tɔnden wɛrɛw la 1969 awirilikalo la. Лininkali ni matɔɔrɔ kɛlen 'kɔ, u Taara ale Blà Zandarameri la. A n'a jὲɲɔgɔn ye kalo 5 duuru Kɛ kasɔrɔ u ma Kiiri. Kiiri kɛlen, u ye kalo 18 kaso Da u 'kun na. O sàn kelen, a sorasitɔn keln in, CMLN, y'i tɛgɛ Da sorasi farin dɔw kan minnu tùn bɛ halisa Modibo Keyta kanu na. Dìbi Sila Jara tùn b'o la. Kr Dukure b'a Lakali cogo min na: "Dìbi Sila ninnu minɛnen y'u ka ŋanaya Jira ni International dɔnkili dali ye. Anw y'u nàkan Mɛn k'an To kasobon na. O ye n dusu Лaga ka n Blà ka poyi dɔ Sɛbɛn k'u Jansa ko Mɔnɛbɔ cɛbalenw".
Sorasiw ye Kr Dukure n'a tɔw Jɛnsɛn jamana kasobon ni ɲɔgɔn 'cɛ. Ale Taar'i yɛrɛ Sɔrɔ Yòroso kasobon na. A ye kalo 18 ɲɔgɔn Kɛ Yòroso kaso la. Kr Dukure y'a ka poyi caman Sɛbɛn k'a To yen kaso la. A ka kaso Banna 1971 sàn kalo 10nan na.
Sàn flà kasoladon Kɛra Kr Dukure ka ɲɛni da dònnen ye Musa n'a ka mɔgɔw fɛ. Tɔn ka jama-blasira Tora 'sèn na. Fὲɛrɛ min tùn bɛ tɔn 'bolo, i n'a Fɔ jyɛnyɛlɛma tìgilamɔgɔw b'a Kɛ cogo min na jyɛn yɔrɔ tɔw la, o tùn ye tɔnden kelen-kelen bɛɛ ni jὲɲɔgɔn flà sìrilen bɛ ɲɔgɔn na. O ye sàbaninjɛ sugu dɔ ye cɛmancɛlamɔgɔ flà tɛ ɲɔgɔn Dɔn min na. O b'a To ni mɔgɔ kelen Minɛna jὲ la, hali ni o jὲɲɔgɔn kelen Dɔnna k'o fana Minɛ, jὲ mɔgɔ tɔ bɛ To kelen ye o bɛɛ 'kɔ o min fana ni jὲɲɔgɔn wɛrɛ bɛ K'a ye. O la tɔn ka fὲɛrɛw waleyabaa bɛ Sɔrɔ tùma bɛɛ mɔgɔ minɛnenw kɔ fɛ. 'Mɔgɔ fana bɛ Sɔrɔ min bɛ Bɔ kasolamɔgɔ ka ko kàla ma kà Dòn a ka denbaya jìgiya 'kɔrɔ sɔn.
Kr Dukure minɛni dɔ 'sèn fɛ, o y'a Sɔrɔ Alfa Umar Konarɛ tùn y'a ka sàbaninjɛ mɔgɔ dɔ ye. U y'ale Minɛ minkὲ, u ye ɲɛni sugu bɛɛ Da ale kan ko fo a k'a jὲɲɔgɔn tɔw Fɔ. Ale ma gindo Bɔrɔtɔ fyew. 'Se ma Kɛ Alfa ma o ʃyɛn na k'o sababu Kɛ Kr Dukure ka yɛrɛsɔsɔbaliya ye.
PMT tɔn na, Kr Dukure ka cɛsiriw la belebele dɔ tùn ye kanko ye. Bamanankan bɛ Se ka Kɛ tɔn ka kùnnafoni-carinnan ye cogo min na. Mɔgɔkalan bɔlen 'kɔ a la, a tùn bɛ jyɛnyɛlɛma gafew bayɛlɛmani Kɛ bamanankan na. A ye kubakaw ka jamanatigi, Fidɛl Kastro, ka gafe dɔ bayɛlɛma ko "Jyɛnsira na n cyɛntigiya". O n'a ɲɔgɔnna caman bayɛlɛmani Kɛr'a fɛ.
Musa ka mɔgɔw ka lajaba cogoya tùn ka jugu u ka mɔgɔ minɛnenw kan. U ka lajaba kɛcogo tùn ka ca. O lajabaw la, bugɔli ni donita tùn b'a la. U ka bugɔli kɛcogo tùn ye k'a tìgi Da a kɔnɔ kan k'a sèn flà Yankan 'cogo la, a sèntabaraw kɔnɔ bɛ Jan san fɛ. O la sisan, olu bɛ Fɛrɛ u ka ko ma. U bɛ Sɔrɔ k'a tìgi Bugɔ ni busa ye a sèntɛgɛ ‘kɔnɔ ka waati jan K'o la. O tùma, i sènkɔnɔna bɛ Minɛ k'o Gàn ŋamaŋama.
Tɔn ka dabolo-yɛlɛma kὲlɛ Nàna Se 'hakɛ la fo Mali ka kàlanden minnu bɛ jamana kɔ kan, olu caman tùn jìgi dayɔrɔ tùn ye Kr Dukure ka sugubaliw ye jamana ‘kɔnɔ u kɔ fɛ yan. A ka c'a la, o kàlanden ninnu caman tùn bɛ dabolo-yɛlɛma tɔnninw na u ka kàlanyɔrɔw la yen sani u ka Nà a waleyali Kɛ jamana ‘kɔnɔ u nàlen. O kàlandenw na, lapasalikɛla Hamidu Jabaatɛ tùn bɛ Faransi a ka kàlanw na. Kr Dukure ka waleyaw tùn lakodɔnnen tùn dòn ale ka jὲ mɔgɔw fɛ Faransi yen.
Kr Dukure ka baara fànba tùn bɛ kàlandenw kan nka a furadama ma a ka tɔnko kὲlɛ ni kàlansokɔnɔ-kalan Dòn ɲɔgɔn na. N'a bɛ kàlan na kàlandenw 'kùn waati min na, a da tɛ Se jamana kùnkankow ma. A b'a ka ɲɛfɔli Kɛ k'a Ban a da tɛ Tù fanga ka filibaanciya ʃi ma. A ni kàlandenw tùn bɛ ɲɔgɔn Sɔrɔ kɛnɛ sugu minnu kan, olu ye jὲkafɔw kɛnɛ ye. O jὲkafɔ Làbɛnna ale yɛrɛ fɛ sa o, walima o Làbɛnna mɔgɔ wɛrɛw fɛ sa o, ale kɔni ka kɛnɛ sɔrɔlen tùn ye o ye fanga mafɔli ni mɔgɔw lakununni la.
Kr Dukure ni faamaw karili dɔ tùn bɛ na Kɛ ɲɔgɔn na 1978 sàn na. O y'a Sɔrɔ a ka ɲɔgɔlɔn sɛbɛnnen dɔ tùn Bɔra Cɛblen Daramɛ kàlandennama n'a ka jàma fɛ ENSUP la. Лɔgɔlɔn in tɔgɔ tùn ye "Ni sàn Cyɛnna jate tɛ kalo la". A tùn bɛ fanga ka mara kɛkojuguya n'a ka tlenbaliya kan jamanadenw kɔ kan. Kàlandenw y'a Dyagoya Bɔ ENSUP la jama la don min, o y'a Sɔrɔ fanga tɔgɔlamɔgɔw bɛ kɛnɛ kan. A ma Bɛn olu ma fyew. A don tɛmɛnen ma Mɛn ni ɲànkeliw ma Dabɔ. Fanga ye a bɔli ɲɔgɔlɔnden dɔw Cὲ fɔlɔ. A Tlara ka ENSUP ɲɛmaa, ko Kari Dànbɛlɛ, Bɔ a jɔyɔrɔ la, ENSUP ɲɛmaaya la kɔni. Kr Dukure min tùn ye ɲɔgɔlɔn in sɛbɛnbaa ye, u ma Se ale ma bàri Cɛblen Daramɛ ni ɲɔgɔlɔnbɔla ʃi ma To u k'a Dɔn ko ale de y'a sɛbɛnbaa ye.
Kr Dukure minɛni laban min Kɛra, o Kɛra 1980 sàn na Abdul Karim Kamara, n'a bɛ Weele ko Kabral, o minɛni 'sèn fɛ. U karamɔgɔ sàba ɲɔgɔn de Kɛra mɔgɔ minɛnen ye o ʃyɛn: Nfiktɔr Si, Cɛblen Daramɛ ani kr Dukure yɛrɛ. Mali kàlandenw tɔgɔlatɔn, ko UNEEM, ye mànkan Wuli yɛlɛma dònni na ko kàlandenw ka ko caman na ani jamana taabolow. Komin mɔgɔ fɔlen ninnu tùn ye bolokɔnin taamaseerew ye dabolo-yɛlɛma siraw kan kà kɔrɔ, sorasifanga ye kàlanden-ɲɛmaaw n'u ka karamɔgɔ ninnu bɛɛ Cὲ. A ko Kɛra gintanba ye Bamakɔ ‘kɔnɔ a waati la. Musa ka fanga dafirili tùn bɛ kàlandenw ‘kɔnɔ a ʃyɛn fɛ. U Taara ni Kr Dukure ninnu ye fo Buresa, Mali ni Alzeri dàncɛ la. U ye dɔgɔkun kelen Kɛ kaso bonkuru kelen ‘kɔnɔ yen sani kàlandenw ka gintan fanga ka Se fanga bɔli a ‘kan kan Bamakɔ.
Mɔgɔ minnu tùn bɛ PMT sun na, olu ye Abdramann Bàba Ture ye, cὲ min tɔgɔ laban Nàna Da ENI kàlanso la, Ali Nuhun Jalo, o min ye Wasablon ɲɛmaaya Kɛ alfatle la, Kàdari Bànba, sirabakasaara ye min Sɔrɔ tumanitle la k'a To wasadenya la, Ogo Лangali, o min Fatura 2011 sàn na. Kàdari Bànba ɲininkalen Kr Dukure ka koɲɛ na Лangaran tàko 27nan 'sèn fɛ, o ye ninnu Fɔ a kan "n'a ye baara min da Minɛ, komin n y'a Fɔ, a t'a da Blà. A bɛ Se f'a dàn, a b'a Kɛ f'a dàn. A b'a Kɛ ka Лɛ fana" (00:18:10 - 00:18:16).
Blàdon : 2016-06-27 Yɛlɛmako laban : 2017-03-21


text:
Sumeyilu Bubeyi Mayiga
Sumeyilu Bùbeyi Mayiga Bangera 1954 sàn zuwɛnkalo tlè 8 Gawo.
Bùbeyi tùn Ye ‘politikimaa lakodɔnnen ye Màli ‘kɔnɔ. A ye ‘jɔ̀yɔrɔba caman Kɛ Màli ‘kɔnɔ. Olu la kùnbaba dɔw Ye : kùnnasigi fànga ɲɛmaaya (setigi fɔlɔ), kùnnafoniko ɲɛmaa..
A ye fànganɲinitɔn dɔ Sinti min bɛ Weele ko « ASMA ». Bùbeyi tùn ye màa ye min Bɛ Màli ‘ko caman kàla mà. Bùbeye Mayiga Fatura marikalo tlè 21 2022 sàn na.
An b’a Fɔ ko Ala ka yèn Fusaya a mà ni yàn ye !
Blàdon : 2022-03-25 Yɛlɛmako laban : 2022-03-25


text:
Mali: keretiyɛ diinɛ katoliki, mɔgɔ minɛnenw na, mɔgɔ nani de sera u ka so
A jɛnsɛnna :
Keretiyɛ diinɛ katoliki, mɔgɔ duuru minnu tun minɛna mɔgɔ sidonbaliw fɛ kunu Ségué ni Badiaganra cɛ, n'u taatɔ tun don San, ka taa tali kɛ u tɔɲɔgɔn abbé Oscar Théra ka sukoyaw la. Kunnafoniw sɔrɔ la, k'u bila la, nka mɔgɔ nani de sera u ka sow kɔnɔ Ségué, abbé min tun b'u cɛla, o kɔni kibaruyaw ma sɔrɔ fɔlɔ.
Abbé Kizito TOGO
Mɔgɔ duuru minnu tun bɛ ka taa Abbé Oscar ka sukoya la San, n'u tun jagoya minɛna Ségué, Bankas mara ni Mopti cɛ. U ma se Mopti, i b'a sɔrɔ u ma se yɛrɛ Bandiagara.
An bɛ yɔrɔ min i ko sisan, mɔgɔ nani minnu tun bɛ ni abbé ye, olu labilara. U sera u ka sow kɔnɔ ka ban. Min ye "l'abbé" ko ye an jigi ma tigɛ, an bɛ deliliw la.
Ntɛnɛdon na, kabi n'an y'a don k'an balimanw jagoya minɛna, an ye bataki ci ɲɛmaaw ma k'u ladoniya. U tun bɛ k'a ɲininiw kɛ. Wula in na, u y'a fɔ n'ye k'olu ye kibariya sɔrɔ min b'a yira k'u labilara. Nka tiɲɛ tiɲɛ na, mɔgɔ nani de labilara.


text:
2015 sàn Banna, an ka Jὲ ka 2016 sàn Bisimila
Sàn kura min Sera nin ye, 2016, o ye sàn barikama ye kaban bari a falen be ko daliluma caman na.
An b’a da Mine a sàn don fɔlɔ ma. An geresege Benna jumadonya ma ka Ke sàn kura tle fɔlɔ ye. Diinetigiw ɲuman na, kerenkerennenya la silamediine, juma ye donba ye. N’a ma Лe ko sàn da Minena o donba ma, o kɔrɔ ye ko kùnnawolo caman de be Nà Ye an fe a ‘kɔnɔ.
Ni sàn kura Sera, mɔgɔ caman b’i yere Лininka ko yala ɲinan be na Dya n na wa? Bee ka laɲini be Ke ko k’i Bɔ sàn bɔda ɲuman fe. Nka ɲininkali damadɔ Fle nin ye minnu keli ka dɔgɔ mɔgɔw fe k’a sɔrɔ u nafa ka bòn fo ka teme :
- Yala ɲinan selidenin walima seliba wali kelen Paki be na Ben don jumen ma?
- Yala ɲinan sunkalo be Dafa wa tari a te Dafa de?
- Yala jakuma be na kalo mineko jòli Ke ɲinan ?
- Yala ʃu kòli tle fe dɔ be na Ke ɲinan fana wa ?
An be Se k’a Fɔ ko mɔgɔ te nin ɲininkali ninnu ʃi Ke. Hali ni mɔgɔ dɔw b’a dɔw Ke, o keli ye zannin kele-kelen ye. Sababu min be nin ɲininkali suguw kebaliya la o ye mɔgɔw m’a Dɔn fɔlɔ ko nin kùnnafoni ninnu bee Dɔn sani sàn yere ka Se. A kùnnfoniw dɔnminenw yere b’an ‘bolo an ka kanw na bì.
Don n’a nataw la, an be na To ka kùnnafoni dalilumaw Di 2016 sàn donjate kan nin sira kofɔta ninnu fe: kalo nɔɔrɔmine, tle nɔɔrɔmine, kalo yetaw tɔgɔw an’u jɔdonw ani sàn donbaw.
Blàdon : 2016-06-16 Yɛlɛmako laban : 2016-07-09


text:
Fàden Dramann Keyta ka yɛrɛkofɔ
Ne Ye Dramann Keyta ye min Bangera Bamakɔ. N ye n ka kàlan kùnfɔlɔ da Minɛ 1990 sàn, Point G, Bamakɔ. 2008 sàn, n ye kàlanden-karamɔgɔya sɛbɛn Sɔrɔ Kangaba. K’a Tà 2008 na ka Taa Blà 2013 sàn na, n tun Ye kàlanden-karamɔgɔ ye Lafiyabugu kàlankow cakɛda mara ‘kɔnɔ. Kabini 2013 sàn, n bɛ kàlandenya la sannakalanso la, o bolofara min ɲɛsinnen dòn kandɔn ma. N ye Kan ni Yiriwa tɔnden ye. N ka baara ɲɛsinnen bɛ ɲinini ani kanw bayɛlɛmani ma bamanankan na.
Blàdon : 2016-07-07 Yɛlɛmako laban : 2017-01-07


text:
Fuɲa biriko
Dugu yɔrɔfɔli
Fuɲa biriko ye bɛnkadi fuɲa galodadugu dɔ ye. A fana bɛ Kita kolomi fɛ Kayi marabolo 'kɔnɔ. Kita ni fuɲa biriko cɛ ye bam 15 ye. A n'a ka galodugu ta ye bam 2 ye. Dugu misɛnnin minnu bɛ ka fuɲa biriko Lamini: Kɔrɔn fɛ, Galoblaji bɛ yen ni bam 7. Tlebinyanfan na, Buguya bɛ yen ni bam 5. Kɛɲɛka fɛ Kɔlen bɛ yen ni bam 3 ye. Wòrodugu fɛ, Jankola bɛ yen ni bam 7 ye.
Dugu tɔgɔko
Kùnnafoni kɛrɛnkɛrɛnnen min bɛ fuɲa biriko kàn o ye k'a Fɔ ko a dugu in tu Tigɛra donsokɛ dɔ de fɛ. O tɔgɔ tùn ye ko Sabu moro Jalo.
Dugu marabaako
Fuɲa biriko dugutigiya bɛ Adama Jalo de 'bolo bì. Laadalata y'u ka dugutigya yen. Yen, dugutigiya fana bɛ Nà kɔrɔya-kunda. Foyi wɛrɛ tɛ yen dugutigi B'a nɔ na n'a Bɔra saya la. Yen dugutigiya tɛ Mununmunun yen kìnw 'cɛ. Ni saya Sera dugutigi ma u bɛ sàn kelen de Kɛ ka sɔrɔ ka kura Sìgi a nɔ na. Dugutigi minnu Tɛmɛna ka Kɔn Adama Jalo 'ɲɛ olu ye: Moro jalo ani Hadi jalo ye. Màsakɛfanga waatiw la, fuɲa biriko tùn bɛ Mara Kita màsakɛw fɛ.
Dugu bònya
Kìn kelen de bɛ fuɲa biriko. A sigikɛnɛ tɛ Tɛmɛ 1/2 kàn kɛnɛ naani 'kɔnɔ. Nkà yen b'a sìgiyɔrɔ flanan de la. Sìgiyɔrɔ fɔlɔ bɛ Weele ko "Gumanko"
Dugu siyako
Fuɲa birikokaw ye fulaw ye. Jalo ni jakite ani sidibe ye yen jàmuw yen. Sinankunya tlon bɛ Tɛmɛ u ni ɲɔgɔn 'cɛ. Bɛɛ bɛ furu Kɛ ɲɔgɔn ma fuɲa biriko. Kan min bɛ Fɔ yen, o ye bamanankan.
Dugu baarako
Sɛnɛ ye yen baarala fànba ye. U bɛ keninke, saɲɔn, sàba, tiga, tiganinkuru, woso, je, ʃɔ, zɛrɛ, bɛnɛ, dà, kɔɔri, fini, ɲimikala, gajaba, bananku, mangoro, buyakgi, manje, lenburu, jabibi, namasa, ntɔmɔnɔ, sɔmɔ, fòronto, jaba, tamati, nkɔyɔ, gan, salati, ʃù, kɔnkɔn, ɲugu ani melɔn Sɛnɛ yen. Bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin fana bɛ Mara u fɛ yen. Jago siratigɛ la u bɛ sɛnɛfɛn-feerew ni baganfeere ani bololafɛndlata dɔw i n'a fɔ ŋununw, sìgilanw, kalakaw ani sansaraw Feere. Donsoya fana bɛ Kɛ yen. Wa bolodon fana bɛ K'u ta la. O tɛmɛnen 'kɔ, laadala-mɔni fana bɛ yenkaw fɛ yen hali bì. Yen mɔnikɛyɔrɔbaw ye telefa ani bunbunkɔrɔ madala ye. Yen mɔnikɛminɛw ye doolen ni jɔ ni sagi ani susu ye.
Dugu fɛɛrɛko
Marifa, wosen, wɔlɔgɛn, fɛlɛbɔ, manabɛlɛ, ntɛnfɛrɛ wɔlɔjuru, sɔgɔlan, bere, waraminɛ-nɛgɛ, nkalaɲɛ, basaminɛ-nɛgɛ, jakumaminɛ-nɛgɛ, samani ka wɔlɔ Minɛ a fan kan, dingɛ tigɛli ka wɔlɔfan Blà o la, nin bɛɛ y'u ka kungosogow ni kɔnɔw fàalifɛɛrɛw ye. U b'u ka misidenw Dabɔ ni ncɔlɔ ye. U b'u ka misi murutilenw Minɛ ni jonbori walima k'a Nɛgɛ ni dumunifɛn ye walima k'a bagan masina Koron ka Dòn yɔrɔ koronnen dɔ la.
Dugu yiriwaliko
Yen ko kura nàlenw ye: Kɔlɔn ŋana, jabaranin, tlebarika-walan, kɔɔrisugu, sɛnɛkɛ-mansin, sènfɛjuru, arajo ani moto ye. ANFAMA ni PAPAM A ni COR DE LA PAIX ani CMDT ye baɲumankɛtɔn ye minnu sèn Dònna fuɲa biriko ka yiriwa la.
Dugu kàlanko
Lakɔliko sàbatilen tɛ fuɲa biriko tèn. Bari 'kàlanso tɛ yen hali bì. Nkà balikukalan kɔni bɛ dɔɔnin dɔɔninkɛ yen. Wa o yɛrɛ Dònna yen 2006 sàn de.
Dugu batoko
N'a Bɔra silamɛya la diinɛ wɛrɛ tɛ fuɲa birikokaw fɛ yen tun. Misiri kelen bɛ yen. Màa min Nàna ni yen silamɛya ye ye Asama Burama Jalo ye.
Dugu ɲenajeko
Kɔɲɔ ni seli ni sanyɛlɛma ni sankunbɛn ni denkundi ni ntolatan ni tɔnɲɛnajɛ ani laadalakow ye yenkaw ka ɲɛnajɛlakow ye. U ka fɔlifɛnw ye gita ni dunun ni flen ni jenbe ni bàra ni wasanba ni fle ani ntamannin ye. Yenkaw ka tlonkɛcogo kɔrɔw ye bɛlɛda ni nparibɔ ani fɛrɛn ye. Yen ɲɛnajɛkɛyɔrɔ fòroba tɔgɔ yen "Bara" ye.
Dugu kungoko
Kɔ, jɛ, fàla ani dàla bɛ Sɔrɔ fuɲa biriko. Manɔgɔ, ntɛbɛn, nàna, ntigin, bilinkìtin ye 'jɛgɛ 'suguyaw ye minnu bɛ Sɔrɔ yen jisigiyɔrɔkofɔlen ninnu na. O kɔ fɛ, koorow ni kaanaw ni bàmaw bɛ Sɔrɔ yen. Jiri kofɔlen ninnu de bɛ Sɔrɔ yen ka caya. U Flɛ: jala, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, ntɔngɛ, zɛrɛninjɛ, kòro, sunsun, zaajɛ, ntɔngɛ, ntabakùnba, ntege, nten ani zɛkɛnɛ. Kungosogo minnu ka Teli ka Sɔrɔ yen olu ye: Gɔn, lɛ, bàla, dànkala, nkorongo, kungo-kami, minɛn, warabilen, miniɲan, wɔlɔ, gɛlɛnin, tentannin, nkolonin, ntomisa, baninkɔnɔ, digon, kɔnɔsogonin ani tonkanjɔ ye. Yen kungodaw Flɛ Namakɔrɔ kuru/kulu, tufin kùrunin/kùlunin, koniɲawilen, bukari kùru, fukakunan-kolon ani kuse kɔdalanin.
Dugu Kaburudoko
Kaburudon fla bɛ fuɲa biriko. U bɛ dɔ Weele ko kura ni ka tɔ kelen Weele ko kɔrɔlen. A kaburudon ninnu bɛɛ b'u ka dugu tlebinyanfan de fɛ. Nkà kɔrɔ wɛrɛ kɔni t'a la u fɛ.
Dugu waatiko
Sanji ninnu bɛ Nà fuɲa biriko samiɲa kelen 'kɔnɔ bɛ Taa 200 ɲɔgɔn na. U waatiw bɛ fàlen-fàlen cogo Flɛ: Ni samiɲɛ Bɔra yen kawulɛ bɛ Nà, n'o Bɔra yen, tlema bɛ sɔrɔ ka Nà. Yen funtenin hakɛ sannadan ye 35 ye a nɛnɛ hakɛ dugumadan ye 15 ye.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
'kabakomayɔrɔ tɛ yen.
Blàdon : 2017-08-07 Yɛlɛmako laban : 2017-08-10


text:
Dɔnkili >
Sòlomann Tarawele: Nɛba Sòlo
Sòlomann Tarawele, n'à dɔnnen dὸn ni Nὲba Sòlo ye, ye Mali laadala-fɔlikɛla lakodɔnnenba dɔ ye. Nὲba Solo ka dugu tɔgɔ ye ko Nὲba. A Bangera yen fana. Sikaso màrabolo dùgu dɔ dòn, wa a n’o ‘cɛ jànya tɛ bɛrɛ Bɔ. O sababu in yɛrɛ de y'a To mɔgɔw y'a D’a la ko Nὲba sòlo. Sòlomann Tarawele bɛ laadalafɔlifɛn min Fɔ o ye bala ye. Bala ye sikasokaw ka fɔlifɛn mandi ye. A tùn bɛ Fɔ sὲnɛkɛlaw nɔ fɛ fɔlɔ k'u Ladusu ka dɔ Fàra u galabu kan foro 'kɔnɔ.
Nὲba Sòlo ka fɔliko Sɔrɔla a fà Zànnɔ Tarawele fɛ. O fana tùn ye balafɔla ye. O de y'a bolo Dòn balafɔ la sani o minniji ka Dɔgɔya.
Sòlomann yɛrɛ Labanna ka hakilina kuraw Tà a yɛrɛ ye a ko la. A n'a ɲɔgɔnna minnu ye bala Bɔ foro 'kɔnɔ k'a Kɛ ɲɛnajɛlan ye kɛnɛ wɛrɛw kan, ni Lamisa Bangali Bɔr'a la, ale ɲɔgɔn ka Dɔgɔ olu la. A ye 'fɛɛrɛ ɲɛnama Sɔrɔ a ta 'da la. Bala Kɛra jagokun ye ale fɛ.
Bala min tùn bɛ Fɔ sὲnɛkɛlaw lafali kamà, a ka c'a la o tùn bɛ Kɛ bala kelen walima flà ye. Nka Nὲba Sòlo ye fɔlifɛn wɛrɛw Tà ka Sogin bala la ka fɔlikulu (orchestre) Sìgi a 'tɔgɔ la. A ka fɔlifɛnw ye balaba ye, o min bɛ Fɔ àle Sòlo yɛrɛ fɛ. Fɔcogo la, a ni laadalabala tɛ Fɔ ka Taa fàn kelen fɛ. N'a bɛ a ka bala Fɔ, a b'a da Mìnɛ numan fɛ ka Taa kinin fɛ. Balaba tɛmɛnen 'kɔ, baladennin b'a la. O bɛ Fɔ ʃaaka Tarawele fɛ. Ale ye Nὲba Sòlo yɛrɛ dɔgɔkɛ ye, ba kelen fà kelen. Balaba ni baladennin 'kɔ, bàraba , bàradennin, yabara, kariɲan, flen ani sòku ye fɔlifɛn tɔw ye.
Nὲba sòlo ka bala yɛrɛ Dɔnna ni fɔlisen min ye o ye "Sama" ye. A dɔ̀nkili kɔnɔkuma Bòlila bolo kolonw hakilisigi-kumaw kan. A b'a Fɔ a 'kɔnɔ ko: Màsa min ye sama Da o kelen de ye mɛnɛmɛnɛ Da.O màsa in ma Лìnɛ sama 'kɔ wa à tɛ na Лìnɛ mɛnɛmɛnɛ 'kɔ. Nὲba Sòlo ka fɔlikulu tàamaʃyɛn ye kòoli ye ka sama kùnkolo ja K'o 'kɔnɔ ni ka sɛbɛnni K'a kan ko: "Nὲba sòlo". N'a Taara fɔli la jamana kɔ kan, Kɛrɛnkɛrɛnnenya la Faransi, u b'a Weele ko: l'éléphant Malien "Màli sama".
Blàdon : 2016-06-11 Yɛlɛmako laban : 2020-02-12


text:
Archive
lundi 3 octobre 2022
-
-
-
-
-
-
octobre 01, 2022
Laselikɛlaw binna Faransi ka lasigidenso kan Ouagadougou
Sibiridon wulada laban na, Faransi ka baarada fila de ye laɲini kɛ mɔgɔw fɛ: tasuma dɔ binna Faransi ka lasigidenso ɲɛfɛ Ouagadougou ani dɔ wɛrɛ Faransi ka lasigidenso ɲɛfɛ Bobo-Dioulasso, ka kɛɲɛ ni seerew ka fɔ ye nin dugu in tilebin fɛ jamana kɔnɔ.
-
-
octobre 01, 2022
Burkinabè kὲlɛcɛw y'a Jira sibiridon ko kumanyongoyaw be sena ka nyesin"kɔnɔna gɛlɛya"
Burkinabè kὲlɛcɛw y'a Jira sibiridon ko a bɛ ka "kɔnɔna gɛlɛya" de fɛ, k'a Jira k'a Fɔ ko "lajɛw" bɛ ka Taa 'ɲɛ, sɔrɔdasiw ka jɛmukan min Kɛra jaabara ni na, k'a Laseli k'u ye jὲkulu ɲɛmaa, n'o ye Lieutenant-Colonel Damiba ye, o Bɔ baara la don min na.
-
-
-


text:
🇲🇱Bi sɛtanburukalo tile 22 san 2022, Mali ye a ka san 62nan seli kɛ jamana ka yɛrɛmahɔrɔnya la. Setanburukalo tile 22 don in sugandira cogo di yɛrɛmahɔrɔnya faw fɛ? Sɛtanburukalo tile 22 bɛ taamasyɛn jumɛnw de jira? An ka kunnafonidila Mali la, Mohamed DAGNOKO taara nin don in sôrôw la, a b'a to an b'a sòrò k'a fò an ye
🇲🇱Bi sɛtanburukalo tile 22 san 2022, Mali ye a ka san 62nan seli kɛ jamana ka yɛrɛmahɔrɔnya
🇲🇱Bi sɛtanburukalo tile 22 san 2022, Mali ye a ka san 62nan seli kɛ jamana ka yɛrɛmahɔrɔnya la. Setanburukalo tile 22 don in sugandira cogo di yɛrɛmahɔrɔnya faw fɛ? Sɛtanburukalo tile 22 bɛ taamasyɛn jumɛnw de jira? An ka kunnafonidila Mali la, Mohamed DAGNOKO taara nin don in sôrôw la
Programmes
-
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-


text:
ʃikolonba
Dugu yɔrɔfɔli
Kàpaala min y'a ka galoda-dugu ye a n'o 'cɛ ye bam 3 ye. A Bɛ Sikaso marabolo kolomi min na o ye Kucala ye. ʃikolonba n'olu cɛ jànya ye bam 25, Kucala, bam 170, Sikaso. A dafɛduguw ye Farakɔrɔ bam 20, Finkɔrɔnin bam 08, Tri I ni II bam 7, Ntɔrlanin bam 5. Molobala de y'a ka kafoda-dugu ye, a ni min cɛ ye bam 22 ye.
Dugu tɔgɔko
ʃikolonba tɔgɔ Dara a tu Tigɛbaa de la. Ale tùn bɛ jɔnya de la ka tɔɔrɔ ni maʃibakow Nàna ale Lafarinya ni k'a ja Gɛlɛnya. O kɛlen a nana Ban ka Bòli ka na Sìgi yen tu 'kɔnɔ. Màa kɔrɔbaw ka fɔ la, ko a tùn bɛ Bɔ "bgii" de. A nana Farinya fo yen lamini kɛlɛmasaw bɛ a ɲiyɔrɔji Sìgi. U y'a Da a la o de la ko "ʃi" a kɔrɔ ye k'a Banna. Ɔ, u Tora u b'a Weele o la f'u nana "kolonŋɔ" fana Fàra a kan tun, o fana kɔrɔ ye ko "jugu". i komin ʃi in Kɛr'a tɔgɔ yɛrɛ ye sa, u sinna ka dɔ in Fàr'a kan ni k'a Weele "ʃikolonŋɔ" na. Mamara dòn n'an ya bayɛma bamanankan na a bɛ "ʃi jugu" Di kɔrɔko siratigɛ la. A dugu in tɔgɔ Sɔrɔla nin sira in de fɛ. Wa o kelen in de fana Mununmununna ka na Kɛ "ʃikolonba" ye bì.
Dugu marabaako
Laadaladugu-tigiya de bɛ ʃikolonba. Yen dugutigiya tolen bɛ kìn kelen de 'bolo. Wa hali o kìn in fana na sunŋaraw dɔrɔn de bɛ K'a ye. Ni ʃikolonba dugutigi Ntanyana u tɛ Grin dɔ Sìgi o nɔ na fɔlɔ dɛ, laada dɔ de bɛ yen o bɛ Latlen waati kelen de la sàn 'kɔnɔ. N'u ka o laada in Latlenna tuma min na u bɛ Sɔrɔ dɔ Sìgi. ʃikolonba ye dugu kɔrɔba de ye, o de y'a To a Marala dugutigi caman fɛ ka Tɛmɛ fo ka na Se Лanimaba sunŋara ma bì. O dugutigi kɔrɔ ninnu dɔ ye: Bàba sunŋara, Nabirɛ sunŋara, Ŋolo sunŋara, kùlu sunŋara, jeba sunŋara, Parze sunŋara, Лana sunŋara, Npɛrɛ sunŋara, Namajomɔ sunŋara, Fàsiri sunŋara, ʃooze sunŋara ani Dahamu sunŋara ye. ʃikolonba Sìgira cɛfarin de fɛ nka o n'a ta bɛɛ a ma jamanatigiduguya Sɔrɔ. U tùn bɛ Laminn Danbɛlɛ de ka mara 'kɔnɔ, n'o ye molobala jamanatigi ye.
Dugu bònya
Duguba tɛ ʃikolonba ye. A mɔgɔw caya o caya u tɛ Tɛmɛ 2700 kan. Yen kìnw ye naani ye. Лibamaso, sunnaso, nafanna ani ceniɲina. ʃikolonba ma sìgiyɔrɔyɛlɛma Kɛ a tu tigɛli ni bì 'cɛ.
Dugu siyako
Miɲakaw dɔrɔn de bɛ ʃikolonba. Yen jàmuw ye Tarawele, sunŋara, danbɛlɛ, jabaatɛ, saare konatɛ ani ture ye. Sinankunya bɛ ʃikolonba ni dugu wɛrɛ minnu 'cɛ yen laminduguw la, o ye Baso, ziina ani wurekela ye. Furuɲɔgɔnya bɛ Tɛmɛ yenkaw ni laminidugu bɛɛ 'cɛ, w'a bɛ Tɛmɛ fana du bɛɛ ni ɲɔgɔn 'cɛ ani kìn bɛɛ. Mamara ni bamanankan de bɛ Fɔ ye. Nka mamara bɛ Fɔ kosɛbɛ yen ka Sago bamanankan kan.
Dugu baarako
ʃikolonbakaw bɛ sɛnɛ sɛbɛkɔrɔkɛ. U bɛ sɛnɛfɛn caman Sɛnɛ, i n'a fɔ keninke, saɲɔn, sàba, malo, tiga, tiganinkuru, gajaba, bananku, woso, je, bàra, galama, ʃɔ, zɛrɛ, bɛnɛ, dà ani kɔɔri. Wa u bɛ foronto ni tamati ni nkɔyɔ ni salati ni ʃù ni gan ni kɔnkɔn ni nanaye ni melɔn ni sira fana Sɛnɛ. U bɛjirituru fana Kɛ. Yen jiriturutaw ye: lenburu ni mangoro ni buyagi ani sɔmɔ ye.O kɔ fɛ, u bɛ baganmara ni jago ani bololabaara misɛnnin dɔw fana Kɛ u sèn fɛ. U ka bagan marata yen, daba ni kamanmafɛn-kunda na o dɔw ye bà, misi, saga, fàli, wùlu, jakuma, lɛ, ʃɛ, kami, tonkɔnɔ ani jɛnɛntubannin ye. U ka jago sinsinnen dòn butigifeerew ni sɛnɛfɛn-feerew ni jiridenfeerew ni baganjagow ani bololafɛndlata-feerew ma. Yen sugu jɔdon ye sibiri ye. Donnsoya fana bɛ Kɛ ʃikolonba yen kosɛbɛ wa bolodon bɛ K'a la fana.
Dugu fɛɛrɛko
Manabɛlɛ ni wɔlɔjuruda ani gɛnni de ye ʃikolonbakaw fana ka kɔnɔminɛ-fɛɛrɛ ye. Marafa y'u ka kungosogobaw fàalan ye. U bɛ misiden dabɔ ni fɛɛrɛ min ye o ye ncɔlɔ ye i n'a fɔ caman b'a Kɛ cogo min na. U bɛ dugukɔnɔbagan murutilenw Minɛ ni fɛɛrɛ minnu ye, o dɔ ye jonborifli, koronka-minɛ ani nɛgɛka-minɛ (ni dumunifɛndɔ ye) ye. Finisɔgɔ ni bɔfledla ni gɛnkurunnindla fana bɛ K'u fɛ.
Dugu yiriwaliko
Ko kura damadɔ bɛ Sɔrɔ yen bì, i n'a fɔ ɲɔʃimansin, kɔlɔn ŋana, jabaranin, kɔɔrisugu, tlebarika-walan, kalalikɛkɛmansin ani moto. CMDT ni MUTUEL ni JIGISƐMƐJIRI ani ЛƐTAA olu ye baɲumankɛtɔnw ye minnu sèn Dònna yen yiriwa la haali.
Dugu kàlanko
Balikukalan ni lakɔlikalan de bɛ Kɛ ʃikolonba. Yen lakɔli ye forobata ye, w'a dabɔ ni sisan 'cɛ bɛ Bɛn sàn 22 ma. Yen, dugumandakun fàn fɔlɔ ani dugumandakun fàn flanan bɛɛ bɛ yen. Lakɔlikalan de yanga ka bòn yen kosɛbɛ.
Dugu batoko
Kerecɛnya ni silamɛya ani laadalabato bɛɛ bɛ ʃikolonba. Misiri kelen de bɛ yen wa o de fana y'u ka jumamisiri ye. Npɛrɛ sunŋara de Nàna ni yen silamɛya ye. ʃikolonba kerecyɛnya dònbaa tɔgɔ ye Etasi tarawele ye. Eglizi kelen deb'u 'bolo yen an bɛ bì min na. U ka laadalabatow ye Лasɔn, tusɔn ani jɔnkaniboli misɛnnin dɔw i n'a fɔ màha, ɲininkajugu o n'a ɲɔgɔnna wɛrɛw.
Dugu ɲenajeko
ʃikolonbakaw ka ɲɛnajɛlakow ye kɔɲɔw ni seliw ni sanyɛlɛmaw ni sankunbɛnw ni ntolatan ani laadalakow (napun, kalenɛ...) ye. U ka fɔlifɛnw ye ya ni bàra ni bala ni dunun ani cicara ye. U ka ɲɛnajɛyɔrɔ ye dugu foroba-kɛnɛba ye u bɛ o min Weele ko kafubgɔ.
Dugu kungoko
Kɔ ni dàla de bɛ Sɔrɔ ʃikolonba kungo 'kɔnɔ. Wa o yɔrɔ ninnu na manɔgɔ ni saalen, ntɛbɛn ntri, kaanaw, koorow ani koorokaaraw bɛɛ bɛ Sɔrɔ yen. Jiri suguya caman bɛ yen kungo 'kɔnɔ fana o dɔw ye jala, banan, sanan, genun, nkaba, npeku, zaban, dingɛ, gele, nsira, bumu, ʃì, nɛrɛ, sebe, toro, balazan, kɔlɔ, ntabakùnba, kòro, woo, ntɔngɛ, ntege, zɛrɛninjɛ, nkalama danga sunsun, zɛkɛnɛ, zaajɛ, bàro, ɲama, gunjɛ pɔpɔ ani nten. Yen kungosogow ye miniɲan, dànkala, nkorongo, kungo-kami, wɔlɔ, gunnajɛ ani baninkɔnɔ. Yen kungodaw yegbiisigi, kafɔŋsigi, suuru, kaanin, faahɔ, fukɔrsigi anintɔrsigi ye.
Dugu Kaburudoko
Kaburudon sàba de bɛ ʃikolonba. Yen kaburudon kɛli sàba ye, o Sɔrɔla fànko defɛ. Fàn minnu ka surun ɲɔgɔn na u jɛlen bɛ kaburudonw na o cogo de la. A kaburudo ninnu bɛɛ bɛ dugu tlenyanfan de fɛ .
Dugu waatiko
Yen samiɲɛ bɛ Dòn mɛkalo laban na, u ka tlema bɛ da Minɛ ɔkutɔburukalo la.
Dugu kabakoma-yɔrɔko
Kabakomayɔrɔ fɛnba tɛ ʃikolonbakaw fɛ yen, n'a Bɔra farawoba kelen na u bɛ min Weele "driwɔ' la.
Blàdon : 2017-01-20 Yɛlɛmako laban : 2017-01-25


text:
You are using Science Of Synthesis as a Guest.
Please login or sign up for a free trial to access the full content.8.1 Recent Developments in Catalytic Alcohol Oxidation Using Nitroxyl Radicals
Please login or sign up for a free trial to access the full content.
Dornan, L. M.; Hughes, N. L.; Muldoon, M. J., Science of Synthesis: Catalytic Oxidation in Organic Synthesis, (2017) 1, 529.
General Introduction
Although there are many methods for oxidizing alcohols on a small laboratory scale, many of these methods are problematic for larger-scale industrial application due to safety and environmental concerns.[1] For example, the use of stoichiometric chromium reagents is very undesirable. In the last 10 to 20 years, there has been a growing momentum in academic efforts to develop catalytic methods for the oxidation of alcohols.[2] There are a now a wide variety of methods that utilize a range of transition metals, enzymes, and organocatalysts as catalysts and employ a number of different terminal oxidants. In this chapter, we will focus on the use of nitroxyl radical based catalysts. Catalytic methods using this class of radicals have evolved in the last 10 years, and they have a number of advantages over many of the alternatives. For example, nitroxyl-based systems have superior substrate scope/functional-group tolerance compared to precious-metal catalysts. In the case of some industrial applications, the avoidance of precious metals is also an advantage from a cost and toxicity point of view.
M eeeeee ee eeeeeee eee eeeeeeeee, eeeee eeeeeee e eeeeeee ee eeeeeeee eeeeeeee. Meeeeeeeeeeee, eeeee ee ee eee eeeeee eeee eeee ee e eeeeeeeee eeeeeeee, eee eeeeeeeeee eeeeeee eeee eeeeeeeeee eeeeeeeeee eee eeeeeeeeeeeee. Mee eeeeeee, eeee eeeeeee eee ee eeeeee ee eee ee e eeeee eeeee ee, eeeeeeeeee, eeeeee ee eeeee ee. Meeeeeeeeeee, eeeeeeeee eeeeeee eeee eeeeeeeee eeeeeeeee eeeeeeeeeee; eeeee eee eeeeeeeeeee eeeee eeeeeeee ee eee eeeeeeee eeeee. Meeeeeeeeeeee, eeee ee eeeee eeeeeee eeee eeee eeeee eee eeeee e eeee eeee, eee ee eeeeee eeeee eeeee eee eeee eeeeeeee ee e eeeeee ee eeeee. Meeeeeeeeee eee eeee eeee-eeeeeee eeeeeeee eeeeeee ee 8,8,8,8-eeeeeeeeeeeeeeeeeeee-8-eeee (MMMMM, 8) (Meeeee 8). MMMMM-eeeee eeeeeee eeeeeeeee eeeeeee eeee eeeeeeeeee eeee eeeeeee ee Meeeeee ee Meeeeeeee, Mee. 88 [Meeeeeeee (Meeeeee 88.8.8.8.8)]. Mee eee ee MMMMM ee eeee eeeeeeeee ee eeee eeeeeee, ee eeee eeeeeee eeee eeee eeeeeee eee e eeeee eeeee ee eeeeeeeeee eee eeeeeeeee eeee eeee eeeeeeeeeeee. Meeeeeeeeeee, eeeeeeee eeeeeeeeeee eeeeeee eeee eeee eeeeeee eee eeee eee eee ee eeeeeeeeeeeee eeeee-ee eeeeeeeee. Mee eee ee eeeeeeee eeeeeeee eeeee eeee MMMMM ee eeee eeeeeeeeeee, ee ee eeeeee eeeee e eeeee ee eeeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeeee eeeeeeee eeee eeee eeeeeeeee eee eeeeeee eeeeeeeee. Meeeeeeeee eeeeeeeeee eeeeeeee eeee ee 8-eeeeeeeeeeee-M-eeee (MMMMM, 8), 8-eeeeeeeeee[8.8.8]eeeee-8-eee-8-eeee (eeeeMMMM, 8), eee 8-eeeeeeeeee[8.8.8]eeeee-M-eeee (MMMM, 8) eeee eeee eeeee eeeee eee 8888e;[8] eeeeeee, ee eee ee 8888 eeee Meeeeeee eee ee-eeeeeee eeeee eeeeeeee eee eee ee MMMMM eee 8-eeeeee-8-eeeeeeeeeeee-M-eeee (8-Me-MMMMM, 8) ee eeeeeeeee eeeeeeeee.[8]
Meeee eeee, eeeee eee eeee eeeeeeeeeeee eeeeeeee ee eeeeeeeeee eeee eeeeeeeeee eeeeeeeee eee eeeeeeeee eeeeeeeee. Meeee eee eeee eeeee eeeeee ee eeee eeee eee e eeeee eeeeee ee eeeeeeeeee eeeeeeee eeee eee eeee eeeeeeee eee eeeeeeeee eeeeeeeee, eee eee eeeee eeeeee ee ee eeeeeee eeeeeeeee eeeee eeee eee eeeeeeeeeeee eeeeeeeee (MMMM, eeeeMMMM, MMMMM, eee 8-Me-MMMMM). Me eee eeeeeee eeee, eeeee eeeeeeee eee eeee eeeeeeeee eeee MMMMM; eeeeeee, ee eeeee ee eeeeeeee eeee eeeee eeee eeee eeee eeee ee eeeee eee eeeeeee eeee eeeeeeeeee. Meeeeeeee, eeee eeeeeeee eee eeee ee eeeeeeee ee-eeeee, eeeeeeee eee eeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeee eeee eeee ee eeeeeeeeee, eeee eeeeMMMM eeeeeeee eeeee eee eeeeeee ee eeeeeee ee eeeee eeeeeeeeee.[8]
Meeeee 8 Meeeeeeeee ee Meeeeeee Meeeeeee
References


text:
🇺🇸Lasigiden Charlie Crist bɔra taratadon Floride kalata la ka kɛ Demokarati ye min bɛna a ɲini ka Repibiliki jamanakuntigi sigilen bɔ a ka sigiyɔrɔ la
🇺🇸Jury (kiritigɛjɛkulu) dɔ ye cɛ fila jalaki taratadon, k’a sababu kɛ u ye dabali tigɛ ka Michigan Gov. Gretchen Whitmer latunu san 2020.
🇺🇸Texas jamanakuntigi Greg Abbott ye taratadon, marabolo 23 jira Dallas kɛrɛfɛ balawu yɔrɔw la
🇺🇸Ameriki Ngun Kunafoli sanga kelin kono
🇺🇸Lasigiden Charlie Crist bɔra taratadon Floride kalata la ka kɛ Demokarati ye min bɛna a ɲini ka Repibiliki jamanakuntigi 🇺🇸kiritigɛjɛkulu dɔ ye cɛ fila jalaki taratadon, ka Michigan Gov. latunu 🇺🇸Texas jamanakuntigi Greg Abbott ye taratadon, marabolo 23 jira Dallas kɛrɛfɛ balawu yɔrɔw la
🇺🇸Lasigiden Charlie Crist bɔra taratadon Floride kalata la ka kɛ Demokarati ye min bɛna a ɲini ka Repibiliki jamanakuntigi sigilen bɔ a ka sigiyɔrɔ la
Programmes
-
septembre 22, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono
-
septembre 19, 2022
Dunia Ngun Kunafoliw Sanga Kelin kono
-
septembre 19, 2022
🌍Farafina ngunkunafoli Sanga Kelin kono
-
septembre 16, 2022
Farafina Ngun Kunafoli saga kelin kono
-
septembre 16, 2022
🇺🇸Ameriki Ngun kunafoli Sanga kelij kono
-
septembre 16, 2022
🌍Farafina Ngun Kunafoliw sanga kelin kono


text:
Ba Ndaw
Bangeni n’a ka baara
Ba Ndaw Bangera 1950 sàn Utikalo tlè 23. A Kɛra Sàn Kòlomi ‘kɔnɔ Segu màra la. Ba Ndaw Dònna sɔ̀rɔdasiya la 1973 sàn na, k’o kàlan kùnfɔlɔw Kɛ Kùlukɔrɔ. A tùn B’o sɔ̀rɔdasikalanyɔrɔ mɔ̀gɔ bɔko wolonflananw na. Ba Ndaw yὲrɛ ka baara tùn Ye kὲlɛkɛpankurunboli ye. O sànnayɛlɛma, a Taara Irisila jàmana kan kɔgɔlikalan ‘kan ma.
Ba Ndaw fana Kɛra Musa Tarawele kὲrɛfɛmaa ye k’o To jàmanakuntigiya la. 1990 sàn, a y’o baara in Blà k’a sababu Kɛ bὲnbaliyaw ye a ni jàmanakuntigi ‘cɛ. 1994 sàn, cὲba in ye jàla wɛrɛ Sɔ̀rɔ kà Bɔ Frànsi. Ba Ndaw Kɛra Sanfɛkɛlɛ sɔ̀rɔdasiw ka ɲɛmaa 2003 sàn na. O ma Tὲmɛn ‘sàn kelen kan, a y’o jɔ̀yɔrɔ in fana Blà a yὲrɛ ma 2004 sàn awirilikalo tlè 2.
2012 sàn, Ba Ndaw Taara sὲgɛnnafyɛnbɔ la k’a Sɔ̀rɔ Kolonɛl mazɔr dòn. Ibrahima Bubakar Keyta ka fànga ‘kɔnɔ, Ba Ndaw Kɛra jàmana lakana ni kὲlɛcɛ kɔrɔw ka minisiri ye. O minisiriya Da Mìnɛna 2014 sàn Mɛkalo tlè 28 kà Taa Blà 2015 sàn zanwuyekalo tlè 10 na. Ba Ndaw fana y’o minisiriya Blà k’a sababu Kɛ mànkan dɔw ye Alzeri bὲnkansɛbɛnko la. O mànkanw tùn tɛ dɔwɛrɛ ye ko kà ‘jɔ̀yɔrɔw ɲɛnamaw Di màa murutilenw ma Màli fìnitigiw ‘cɛ la.
Ba Ndaw jàmanakuntigiya
2020 sàn Utikalo tlè 18, Ibrahima Bubakar Keyta ka fànga Dafirila sɔ̀rɔdasikulu dɔw fɛ. O sɔ̀rɔdasikulu nìnnu ɲɛmaa tùn Ye Kolonɛl Asimi Gòyita ye. 2020 Sɛktanburukalo tlè 25, Ba Ndaw Sìgira Màli jàmanakuntigiya la. A Kɛra furancɛlafanga ɲɛmaa ye min kùntaala bɛ T’i Jɔ̀ kalo 18 na.
Blàdon : 2020-11-14 Yɛlɛmako laban : 2020-11-18


text:
Jyɛnkɛlɛ ‘ʃyὲn flanan
Jyɛnkɛlɛ ‘ʃyɛn flanan Kɛra ‘kὲlɛ ye min ma jyɛn gun ʃi To. A da Mìnɛna 1939 sàn na
Erɔpu ‘kɔnɔ, kà Kùncɛ 1945 sàn mɛkalo tlè 8 Erɔpu. Azi ta Banna 1945 sàn utikalo.
I. Erɔp kὲlɛ ɲɛkɔrɔla la
1930 waatiw la, diyagoyafange ye Лɛsɔrɔ Erɔpu ‘jàmana caman na. Diyagoyafanga ‘kɔnɔ, sɔ̀rɔdasiw sàgo de bɛ Kɛ ko bɛɛ la.
Benito Misolini ye fànga Ta 1922 sàn na Itali. A nàlen fànga la, a ye wajibifanga Bla ‘sèn kàn jàmana ‘kɔnɔ. Adɔlf Hitlɛr (Adolf Hitler) Nàna fànga Tà 1933 sàn na Almaɲi. O fana ye Ninjugufanga Blà ‘sèn kan yèn. 1939 sàn na, Fransiko Franko fana ye fànga Sɔ̀rɔ Ɛspaɲi. Nìnnu bɛɛ ka màra tùn Ye diyagoyafanga ye.
II. Kὲlɛ Wulila cogo di ?
Adɔlf Hitlɛr (Adolf Hitler ) ye taabolo dɔ Blà ‘sèn kàn Almaɲi min sinsinnen dòn siyawolo ma kàn. Siya dɔ Bɛ Almaɲi u bɛ min Weele ko « race aryenne ». Ale yὲrɛ fὲ, o siya in ka fìsa ni siya tɔ bɛɛ ye. Ni màa min tɛ o siya in dɔ ye, e ye màa màjiginnen ye Hitlɛr ka jàte la. Hitlɛr n’a nɔfɛmɔgɔw b’u sàgo Kɛ fàsoden tɔw la kà Da o fìsamandiya in kàn. A ka jàmana kelen m’a Bɔ blèn, a B’a fὲ kà‘jyɛn bɛɛ Màra n’a ka ninjugufanga ni siyawolomafanga ye. O baara in da Mìnɛna a fὲ Erɔpu gun ‘kɔnɔ fɔlɔ.
Almaɲi kὲlɛcɛw ye Ɔstriya (Autriche) Mìnɛ 1938 sàn marisikalo, kà Cekɔslowaki Mìnɛ 1939 sàn, ani kà Polɔɲi Mìnɛ 1939 sàn Sɛtanburukalo tlè fɔlɔ 1lɔ. Almaɲi ka o bìnkanniwale nìnnu kosɔn, Fransi ni Angletɛr ye kὲlɛ Wuli Almaɲi ‘kan mà 1939 sàn Sɛtanburukalo tlè 3.
III. Fransi Kɛra cogo di jyɛnkɛlɛ ‘ʃyɛn flanan ‘kɔnɔ ?
a. Fransi Mìnɛni almaw fὲ :
1940 sàn na, Almaɲi ye Fransi Mìnɛ. Tlè tan dɔrɔn, Fransi sɔrɔdasiw y’u yὲrɛ Лini. Fàsoden minnu Bɛ baba fὲ, olu Bòlila k’u Kunda Banin kàn. 1940 sàn Zuwɛnkalo tlè 14, alemaw Dònna Pari ‘kɔnɔ o min Ye Fransi faaba ye.
b. Kὲlɛ jɔli (l’armistice):
Fransi màrabagaw ye kὲlɛmasa Petɛn (maréchal Pétain) Weele 1940 sàn Zuwɛnkalo tlè 17 a ka Nà u Dὲmɛ. Ale fana y’a Лini alimaw fὲ u ka kὲlɛ Jɔ. Bolonɔ Blàra kὲlɛjɔsɛbɛn na 1940 sàn Zuwɛnkalo tlè 22. Fransi Tlara flà ye. Almaw Dagara kɔgɔduguyanfan fὲ ni ka Wòroduguyanfan To Fransikaw yὲrɛ ‘bolo. Lorɛnn (Lorraine ni Alzasi (Alsace) Fàrala Almaɲi dùgukolo kàn. O kɔ fὲ, Fransi màra ni almaw Jὲra kà Fransi jàmana kuma Fɔ ɲɔgɔn fὲ.
Bànni
Fransika minnu ma Jɛn ni u fà dùgukolo mìnɛni ye, olu Fàrala ɲɔgɔn kàn kà kὲlɛbolo dɔ Labɛn jàmana ta kὲrɛ fὲ. A mɔ̀gɔw dɔw Bòlila kà Taa Lɔndɔnn (Londres). U Taara Kanbɔ zeneral De Gol (De Gaulle) la yèn. Dɔw yὲrɛ Tora Fransi ‘kɔnɔ yèn kà jugu Kὲlɛ. Zan Mulɛn (Jean Moulin) tùn Y’olu ɲɛmaa ye.
Kὲlɛ Kɛra Jyɛnbɛɛkɛlɛ ye cogo di ?
1940 sàn Zuwɛnkalo la, Itali y’a da Mìnɛ kà Almaɲi Dὲmɛ kὲlɛ la. Zapɔn Fàrala u kàn 1940 sàn Sɛtanburukalo ‘kɔnɔ. Hitlɛr ye kὲlɛ Bìn Irisila kàn 1941 sàn Zuwɛnkalo. Zapɔnkaw ye Amerikikaw ka kὲlɛcɛw dagayɔrɔ Cì Pasifik Gèji ‘kɔnɔ 1941 sàn Zuwɛnkalo. O kɛlen, Amerikikaw Dònna kὲlɛ la. Jyɛn Tlara fàn flà ye.
- Cɛmancɛfanga (puissances de l’axe) : Almaɲi, Itali, ani Zapɔn. Almaɲi jàmatigi tùn Ye Adɔlf Hitlɛr (Adolf Hitler) ye, Zapɔn ta tùn Ye Hirohito ye, Itali ta tùn Ye Benito Misolini ye.
- Fàraɲɔgɔnmaw : Angletɛr : (Angleterre), Irisila (Russie), Ameriki(Etazuni), ani Fransi bɔlen ‘kɔ Alemaw ‘bolo.
Angletɛr jàmatigi tùn Ye Wistɔnn cercil (Winston Churchill) ye, Etazuni ta tùn Ye Franklɛn Ruzinfɛlt (Franklin Roosevelt) ye, Irisila ta tùn Ye Zozɛf Stalinn (Joseph Staline) ye ni kà Fransi ta Kɛ Zeneral de Gol ( De Gaulle).
Komi walifasomara tlè tùn Bɛ yèn, kὲlɛ Sera jyɛn fàn bɛɛ fὲ. Bɛɛ ye dὲmɛ Лini i ka yɔrɔ màralen fὲ.
Adɔlf Hitlɛr tùn B’a fὲ kà yàhudiyaw bɛɛ Silatunu bari ale yὲrɛ fὲ olu tɛ siya ɲuman ye. A y’a da Mìnɛ Almaɲi kɔnɔtaw la. A b’u Ninjuyafaga cogo min na, a b’u Fàga tèn. Mɔgɔfagakasow tùn B’a ‘bolo a bɛ minnu Weele ko « Konzentrationslager » O yɔrɔ nìnnu na, u tùn bɛ làjabawale sugu bɛɛ Da mɔgɔ̀w kàn kɛrɛnkɛrɛnnenya la yàhudiyaw. U bɛ Tla kà u Fàga o kɔ fὲ, walima u ni bɛ Bìn a yὲrɛ mà tɔɲɔni bònya fὲ. U tùn bɛ dɔw Blà so gazimaw ‘kɔnɔ fana k’u Fàga. A ye yàhudiya miliyɔn wɔɔrɔ (6 miliyɔn) ɲɔgɔn Silatunu o cogo la Erɔp ‘kɔnɔ. Yàhudiyaw ye tɔgɔ dɔ Da o adamadennikɛnɛkaraba in na ko « SHOAH » O kɔrɔ tɛ dɔwɛrɛ ye kà jàmakulu ni kɛnɛ karaba ɲɔgɔn fὲ yɔrɔ kelen na.
Kὲlɛ Banna cogo di ?
1944 sàn Zuwɛnkalo tlè wɔɔrɔnan 6an don sɔ̀gɔmada joona fὲ, fàraɲɔgɔnmaw Dònna Fransi ‘kɔnɔ Nɔrmandi (Normandie) fὲ. U ye jugu Gὲn kà Bɔ Pari (Paris) ‘kɔnɔ Utikalo tlè 25an don. O kὲlɛ ɲɛmaaya tùn Bɛ Zeneral Leklɛrk (général Leclerc) ‘bolo. U ye ‘sàn kelen ɲɔgɔnna Kɛ ‘don o don sebaya B’a la kà Sɔ̀rɔ almaw kàn kὲlɛda bɛɛ la. Adɔlf Hitlɛr (Adolf Hitler) y’a yὲrɛ Fàga 1945 sàn Awirilikalo tlè 30 don. 1945 sàn Mɛkalo tlè 8an don, Almaɲi màra Sɔ̀nna mìnɛni mà. O la, u Sɔ̀nna Faraɲɔgɔnmaw sàgoya mà kà kὲlɛ Ban. Kὲlɛ Banna Erɔp.
Kὲlɛ Banna cogo min na Erɔp, Azi ta ma Kɛ tèn. 1945 sàn utikalo tlè wɔɔrɔnan 6an don, Amerikikaw ye sikoloporofɛn Jìgin Zapɔn dùguba dɔ kàn ko Hiroʃima. Tlè sàba o kɔ fὲ, u ye o ɲɔgɔnna wɛrɛ Jìgin Zapɔn dùguba wɛrɛ kàn ko Nagazaki. O porofɛn flà in ye màa ba kὲmɛ (100000) ɲɔgɔnna Bɔnɛ a ni na Zapɔn ‘kɔnɔ kà dùgu kofɔlen nìnnu Cì bɔgɔ-bɔgɔ. Zapɔn ye kὲlɛ dablali ton Tà 1945 sàn Utikalo tlè 15. 1945 sàn Sɛtanburukalo tlè 2, Zapɔn Sɔnna mìnɛni mà. Jyɛnkɛlɛ ‘ʃyὲn flanan Banna nìn cogo in de la. Jyɛnkɛlɛ ʃyὲn flanan Kɛra ɲànkataba ye ‘jyɛn ‘kɔnɔ. Màaninfin miliyɔn bi duuru ni duuru (miliyɔn 55) ɲɔgɔn de ni Tora a la. Sàni kὲlɛ ka Ban, minnu B’a la kà Sebaaya Sɔ̀rɔ olu ye ɲɔgɔnye dɔ Kɛ Yalta. O ɲɔgɔnye kùn tùn tɛ dɔwɛrɛ ye kà jàmana mìnɛnenw Tla u ni ɲɔgɔn ‘cɛ ani kà dàbali Tìgɛ jyɛn dabolo kura la.
Sunkofɔ: Microsoft ® Encarta ® 2009. © 1993-2008 Microsoft Corporation.
Blàdon : 2021-05-16 Yɛlɛmako laban : 2021-05-21


text:
🇷🇺🇨🇳Russie Jamana Kuntigi Ni 🇨🇳Chine Jamana Kuntigi ka nionye Samarkand, Uzbekistan jamana kan, Siniwa jamanatigi Xi Jinping ni Risi jamanatigi Vladimir Putin ye ɲɔgɔn Sɔrɔ walasa ka kuma jamana fla ni ɲɔgɔn cɛ jɛɲɔgɔnya sabatili kan. Senoumou Kaita Ba kunafoli di
🇷🇺🇨🇳Russie Jamana Kuntigi Ni 🇨🇳Chine Jamana Kuntigi ka nionye Samarkand
Programmes
-
-
-
septembre 23, 2022
🇲🇱Mali yerema honronya nienamayala Youwarou Sɛtanburukalo tile 22
-
-
-
septembre 23, 2022
🇳🇪Niger Djamana Kan G5 Sahel Jamanaw Ka nieonye G5 Sahel jamanaw ka lafasali


text:
You are using Science Of Synthesis as a Guest.
Please login or sign up for a free trial to access the full content.2.4.1.1.1.1 Using Tetraalkoxydiborons
Please login or sign up for a free trial to access the full content.
Murata, M., Science of Synthesis: Cross Coupling and Heck-Type Reactions, (2013) 2, 440.
In 1995, Ishiyama and Miyaura reported the preparation of pinacol arylboronates from the corresponding aryl halides by palladium-catalyzed cross coupling with bis(pinacolato)diboron (1) in the presence of potassium acetate.[9] This remarkable discovery is now called “Miyaura borylation”. The choice of base is critical for the selective borylation, that is, potassium acetate is the best base for preventing the further coupling of arylboronates with aryl halides. The reaction rates and yields of the borylation with 1 are affected by solvent; for example, the reaction with potassium acetate is enhanced by polar solvents, such as dimethyl sulfoxide, dimethylformamide, and 1,4-dioxane. The reaction tolerates a large number of functional groups and proceeds with excellent yields.
Meeeeeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeee eeeeeeee ee eee eeeeeeeeee eee eee eeeeeeeeee ee eeee-eeeeeeeeeee eeee—M eeeeeeeeeeeee 8 eee eeeeeeeeee ee Meeee 8. Mee eeeeee ee eeeeeeee eeeeee eeeeeee eee eeeeeeeee ee e eeeeeee ee eeeeeeeeeeeee 88 eeeeeee ee eeeeeeee-eeeeeeeeeee ee -eeeeeeee eeeeeeeeeee. Meeeeee eeeeeeeeee eeeeeeeeeee [8,8′-eee(eeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee]eeeeeeeeeeeeeeeee(MM) eee eee eeeeeeeeee ee eeee eeeeeee eee eeeeeeee-eeeeeeeee eeeeeeee (Meeee 8, eeeeeee 8 eee 8).[8] Meeeeeeee(MM) eeeeeee, eeee ee eeeeeeeee eeeeee, eeee eeeee (Meeee 8, eeeee 8),[88] eee eeeee eeeeeeee eeeeeee eee eee eeeeeeee eee eeeeeeee-eeee eeeeeeee (eeeeeee 8 eee 8).[8,88] Mee eeeeeeee ee eeeeeeee-eeee eeeeeeee eee eeee eeeeeeee ee eeeee eee eeeee eee eeeeeeee-eeeeeeee eee-eeee-eeeeeeeeeeeeee (Meeee 8, eeeee 8)[88] ee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee (eeeee 8)[88] ee e eeeeeeeeee eeeeee. Mee eeeeeeee ee eeeee 8 eee eeee eeeeeeeee ee eeeee eeeee e eeeeeeee eeeeeeee eeee MMMM-888-M (8) ee eeeeeeeeee. Meeeeee, eee eee ee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eeeeee eeee eee eeeeeeeeee ee eeee eeeeeeeee, eeeeeee eee eeeeeeee ee eeeeeeee-eeee eeeeeeeeee eeeeee eeee eeeee eeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeee (Meeee 8, eeeeeee 8 eee 8).[88] Meee, eeee eeeeeeee-eeeeeeeee eeeeeeeee eeeeeee eee eeeeeeeeee eeeee eee M-eeeeeeeeeeee eeeeeee eeeeee eeeeeee eeee eeee 8 (Meeee 8, eeeee 88).[88] Meeeeeee-eeee eeeeeeeee eeee eeee eeeeeeeeeee eeeeeeeeee; eeeeeee, Meeeeeee eeeeeeeee eeeeeee eeee ee 8-(eeeeeeeeeeeeeeeeeeeee)-8′,8′,8′-eeeeeeeeeeeeeeeeeeee (8, MMeee) eee 8-(eeeeeeeeeeeeeeeeeeeee)-8′,8′-eeeeeeeeeeeeeeeee (8, MMeee) eeeeeee eeeeee eeeeee eeeeeeeee eee eee eeeeeeeeee ee e eeeeeee ee eeee eeeeeeeee, eeeeeeeee eeeee eeee eee eeeeeeee-eeee (Meeee 8, eeeeeee 88 eee 88).[88] Meeee eee eeee eeeeeee eeeeeee ee eee eeeeeeeee-eeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeeee eeee—M eeeeeeeeeeeee. Meee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee eee ee eeeeeeeee ee eee eeeeeeee ee [8,8′-eee(eeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee]eeeeeeeeeeeeeeeee(MM) eee ee eeeeeeeeee (eeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee eeeeee ee eeeeee eee eeeeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeee (Meeee 8, eeeeeee 88 eee 88).[88] Mee eee ee 8-[8-(eeeeeeeeeeeeeeeeeeeee)-8-eeeeeeeeeeeee]-8-eeeeee-8M-eeeeee (8, MeM-MM-Meee) eeeeeeee eee eeeeeeeeee ee eeee 8-eeeeeeeeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeeeeeeeee (Meeee 8, eeeeeee 88 eee 88).[88] Meeeeeeeeeeee, eee eeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeee eeeee eeeee eeeee eeee-eeee eeeeeeeeee eeee eee M-eeeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeee eeee eeee 8 ee eeee ee e eeeeee (Meeee 8, eeeee 88).[88]
Meeee 8 Meeeeeeeee ee Meeeeeee-Meee eee -Meeeeeeee Meee—M Meeeeeeeeeeee eeee Mee(eeeeeeeeee)eeeeeee[8,88–88]
e 8.8 eeeee ee 8 (eeeeeeee eeeeeee) eee 8.8 eeeee ee 8 eeee eeee.
e Mee eeeeeeee eee eeeeeeeee ee eee eeeeeee ee eeee.
Meeeee[88] eee eeeeee eeeeeeeee[88] eeee eeeeeeee eeeeeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeee eeeeeee eeee eee(eeeeeeeeee)eeeeeee (8). Meeeeeeeeee, eeee eeeeeeeeee 88 eeeeeee eeeeeeeeee eeee eee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeee [88, 8,8,8′,8′-eeeeeeeeeee-8,8′-ee(8,8,8-eeeeeeeeeeeee)] ee eee eeeeeeee ee 8 eee% ee eeeeeeeeeee(eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeee(MM) eee 8 eeeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeeee ee eeeeee eeeeeeeeeeeeeee eeeeeeeee 88 (Meeeee 8).[88] Mee(eeeeeeeeee)eeeeeee (8) ee eee eeeeeeee eee eee eeeeeeeeee ee eeee eeeeeeeeee 88.
Meeeee 8 Meeeee-Meeeeeeee Meeeeeeeee ee Meee Meeeeeeeee eeee Mee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeee[88]
Meeeeee eeeeeeeee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeee eeeee ee Meeee 8, eee eeeeeeee ee eeeee-eeeeeeeeeee eeee eeeeeeeeeeeee eeee eee(eeeeeeeeee)eeeeeee (8) eee eeeeeeee e eeeeeeeeeee eeee. Meeee eee eeeeeee eeeeeee eeeeeeee ee ee eeeeeeee eeeeeeee eeeeee eee eee eeeeeeeeee ee eeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeeeeee. Meeeee 8 eeeee eeeeeeeeeeeeee eeeeeeee ee eee eeeeeeeee ee eeeee,eeeee′-eeeeeeeeeeeee eeeeeeeee 88 eee eee eeeeeeeee-eeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeee eeeeeee 88. Meeeeeeʼe eeeeeeee eeeeeeeeee eeeee [8,8′-eee(eeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee]eeeeeeeeeeeeeeeee(MM) eeee eee 8-eeee-8,8,8-eeeeeeeeeeeeeeee, eee eee eeeeeeeeeee eee eeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeeee.[8] Mee eeee 8,8-eeeeeeeeeeeee eeeeeeee 88 (M = Me), eee eeeeeeeeeee ee Meeeeee eeeeeeeee eeeeeeeee 88 eee eeeeeeeeeeeee 88 eee eeee eeeeeeee ee eee eeeeeeee eeeeeeee.[88] Meeeeeee eee eeeeeeeeee eeeee MMeee (8) eeee eee 8-eeeeee-8,8-eeeeeeeeeeeeeee ee eeee eeeeeeeeeee,[88] eeeeee-eeeeeeeee eeeeeeeee 88 eee eeeeeeeeeeeee eeeeeeeeee eee eeeeeeeeee ee e eeee eeeee ee eeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeeeee 88 (M = Me).[88]
Meeeee 8 Meeeeeeeee ee Meeeeeeeee Meeeeeee Meee Meeeeee eeee Mee(eeeeeeeeee)eeeeeee[8,88,88,88]
e M8MM8 eee eeee eeeeeee ee MMMe.
Meeee eeee eee eeeeeeee eeeeeeeeeeeee eeeee ee Meeeee 8, e eeeeeeeee eeeeeeee eee eee eeeeeeeeee ee eeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeeeeee ee e eeeeeeeeeeee ee eee eeeeeee eeeeeeee. Meeeeeee ee eeeeeeeeee eeeee eee(eeeeeeeeee)eeeeeee (8), eeee eeeeeeee eee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeee (88) ee e eeee eeee eeeeeeeee eeeeeeeeee eeeee eee eee eeeeeeeee ee eeeee-eeeeeeeeeee eeeeeeeeeeeee 88 (Meeeee 8).[88] Meeeeee eee eeeeeeee ee eeee eeeeeee 88 (M8 = MMe; M8 = MM8) eeee 8 ee eee eeeeeeee ee [8,8′-eee(eeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee]eeeeeeeeeeeeeeeee(MM) eeeee eee eeeeeeeeee eeeeeee ee eeee 88% eeeee, eeeeeeee eeee 8 ee 88 eeeeeee ee e eeee-eeeeeeee eeeee ee eee eeee eeeeeeeee ee eeeeeeeeee eeeeeeee ee eee eeeeeeeeee eeee 8.
Meeeee 8 Meeeeeeeee ee Meeeeeeeee Meeeeeee Meee Meeeeee eeee Mee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeee[88]
Mee eeeeeeeee eeeeeeee eee eee eeeeeeeee-eeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeee eeeeeee eeee 8 ee eeeeeeeeeee ee Meeeee 8.[8] Meeee, eeeeeeeee eeeeeeee ee ee eeee eeeeee ee eeeeeeeee(8) eeeeeeee ee eeeeeeeeeeeee(MM) eeeeee 88, eeeee ee eeeeeeeeee eeeeee eeeee eeeeeeee. Meeee eeeeeeeeeeee ee eee eeeeee ee 88 eeee ee eeeeeee eeeee ee eeee ee (eeeeeee)eeeeeeeee(MM) eeeeeee 88, e (eeeee)eeeeeeeee(MM) eeeeeeeeeeee 88 ee eeeeee eeeeeee σ-eeee eeeeeeeeee eeeeeee eee Me—M eeee ee 88 eee eee M—M eeee ee 8. Meeeeeeeeeee eeeeeeeee ee eeeeeee(eeeeee)eee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee(MM) [Me(Me)(MMe)(MMe8)8] ee eeeeeeee eeee eeeee(eeeeee)eee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee(MM) [Me(Me)Me(MMe8)8] ee eeeeeee eeee eeeeeeeee eeeeeee, eee eee eeeeee eeeeeee eeeeeeee eeee eeeeeeeeee eeeeee 8. Meeeeeeeeee eeeeeeeeeeee eeeeeee eeee σ-eeee eeeeeeeeee eeeee eeeee eeeeeee e eeee-eeeeee eeeeeeeeee eeeee 88.[88] Meeeeee, eeeeeeeee eeeeeeeeeee eeeee eeeee ee eeeeeee eee eeeeeee eeeeeeeeee eeeeeee ee eeeeeeeee eee eeeeeeeeeeeee eeeeee eeeeeeeee(8) eeeeeee ee eeeeeeeeee eee eeeeeeeee eeeee. Me eee eeeee eeee, eeeeeeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeee eeeeeee 88 eee eee eeeeeeeeee eeeeeee eeeeeee eee eeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeee eeeeeeeeeeee 88. Mee eee ee e eeeeee eeee, eeee ee eeeeeeeee eeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeeee, eeeeeeee eeee eeeeeeeeeeeeeee eeee.
Meeeee 8 Meeeeeeee Meeee eee Meeeeeeeee ee Meee—M Meeeeeeeeeeee eeee Mee(eeeeeeeeee)eeeeeee[8]
Meeeeeee eeeeeee eee eee eeeeeeeee-eeeeeeeee eeeeeeeeee ee eeeeeeeeeeeeee eeee—M eee eeeeeee—M eeeeeeeeeeeee eeee 8 eee eeeeeeeeee ee Meeee 8. Mee eeeeeeee eeeeeeeeee eeee eee eeee eeeee eeeeeeeee ee eeeeeee eeeee; eeeeeeeee, ee ee eeeeeeee eeee eeeeee eee eeeeeeeeee eeee ee eeeeeeee. Meeeeeeeeeeee eeee eeeeee e eeeeee eeeeeeee eeeee ee eee eeeeeeeeeeee ee eeeeeee eeeeeeee eeeeeeeee eeeeeee Meeeee–Meeeeee eeeee eeeeeeee. Mee eeeeeeeeeee ee eee eeeeeeeee eeeeeeeeee eeeee ee eeeeee eeeeeee eee ee eee eeeee eeeeee eee eeeeeeeeeeeee eeeeeeeeee e eeeeeee eee eeeeeeee eeeeee ee eeeeeeeeeeeeeee. Meee ee eee eeeeeeee eeeeeeee eeeeeeee eeeeeee eee [8,8′-eee(eeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeeeee]eeeeeeeeeeeeeeeee(MM), eeeee eee eeeeeeeeee ee Meeeeeeʼe eeeee eeeeee.[8] Mee eeeeeee, eee eeeeeeeeeee ee eeeeeeeee eeeeeeeee eeeeeeeee eee eee eeeee eeeeeeeee ee eeeeeeeeeee eee eeeeeeeeeee eee eeee eeeeeeee.[88] M eee-eeeeeeeee eeeeeee eee eee eeeeeeeeeee ee eeee-eeeeeeee eeeeeeee eee eeee eeeeeeeeeee eeee eee eeeeeeeeeeeee eeeeeeeee eeeee eeeeeee eeeeeeeeee.[88] Meeee eeeeeeeeee eeee eeeeee eee eeeeeeeeee ee eeeeeeeeeeeeee eeeeeee eeeeeeee, eeee ee 8-(eeee-eeeeeeeeeeeeee)eeeeee 88 (eeeeeee e eeeeee eeeee) ee 8,8,8,8-eeeeeeeeeee-8,8,8-eeeeeeeeeeeee 88,[88] eeeee M-eeeeeeeeeee,[88] eee eeeeeeee eeeeeeeeeeee eeeeeeee eeeeeeee.[88] Mee eeeeeeeeee ee eeeeeee eeeeeeeee eee ee eeeeeeee eeeee eeeeee MMeee (8)[88] ee eeeeeeeeeeeeeeeeeeeeee[88] ee eee eeeeeeeeee eeeeee.
Meeee 8 Meeeeeee Meeeeeee ee Meeeeeeeee ee Meee—M eee Meeeeee—M Meeeeeeeeeeee eeee Mee(eeeeeeeeee)eeeeeee[88–88]
Meeeeeeeeeee Meeeeeeee
8-Meee-8,8-eeeeeeee-8,8,8-eeeeeeeeeeeeee 88; Meeeeee Meeeeeeee:[88]
Me eeee-eeeee Meeeeee eeee eee eeeeeee eeee eee eeee eeeeeeeee 88 (8.88 eeee), eee(eeeeeeeeeeeeeeeeee)eeeeeee (88; 888 ee, 8.88 eeee), MeMe8(MMe8)8 (8.8 ee, 8.8888 eeee), eee M8MM8 (888 ee, 8.8 eeee). Mee eeee eee eeeeeeeee eee eeeeeeee eeee M8. Meee, eeeeeee eeeeeeeee MMM (8.8 eM) eee eeeeeee (8.8 eM) eeee eeeeeeee eee eee eeeeeeeee eeeeeee eee eeeeeee ee 888 °M eee 88 e. Meeee eeeeeee ee ee, eee eeeeeeee eee eeeeeeee eeee eee. ee MM8Me (8 eM). Mee eeeeeee eee eeeeeeeee eeee MeMMe (88 × 8 eM) eee eee eeeeeeee eeeeeee eeeeee eeee eeeeee eeee eeeee eee eeeee (Me8MM8). Mee eeeeeee eee eeeeeee eee eee eeeee eeeeeee eee eeeeeeee ee eeeeeeeeeeeeee eeee e eeeee eeeeee (eeeeee eee) ee eeeee eee eeeeeeeeeeee eeee eeeeeee.
8-(eeee-Meeeeeeeeeeeee)-8-(8,8,8,8-eeeeeeeeeee-8,8,8-eeeeeeeeeeee-8-ee)eeeeee-8-eeeeeeeeeeee (88); Meeeeee Meeeeeeee:[88]
Me e eeee ee 8-eeeee-8-(eeee-eeeeeeeeeeeeee)eeeeee-8-eeeeeeeeeeee (88; 8.8 e, 8.8 eeee), eee(eeeeeeeeee)eeeeeee (8; 8.88 e, 8.8 eeee), eee MMMe (8.8 e, 88.8 eeee) ee eeeee 8,8-eeeeeee (888 eM) eee eeeee MeMe8(eeee)•MM8Me8 (888 ee, 8.8 eeee). Mee eeeeeeeee eeeeeee eee eeeeee ee 88 °M eeeeeeeee, eee eeee eeeeee ee ee. Mee eeeeeee eee eeeeeee eeee Me8M (888 eM), eeeeee eeee eeeee (888 eM), eee eeeee (MeMM8), eee eee eeeeeee eee eeeeeee. Mee eeeee eeeeeee eee eeeeeeee ee eeeee eeeeee eeeeeeeeeeeeee (eeeeee eee, MeMMe/eeeeeeeee eeeee) ee eeee e eeeeeeeee, eeeeeeeeeee eeeee; eeeee: 888 ee (88%); ee 888–888 °M.
References


text:
Ameriki jamana bɛ CEDEAO ton kɔ kɔrɔma don aye waleya mun ta Mali foroba fanga ani basiguili sinsin li kola.
U ka lajɛrɛ kinrin kinrinlele mun kera janviye kalo tilen 8, ton jamana 15 ye dafali ŋanguili wɛre sigui Mali kunan sardasu kelen ka kalata kɛli bɔ a dɔkɔ kɔrɔ. A ŋanguili dɔ ye nafolo munu munuli jamana ni ŋonkɔ cɛ ŋonguirili ye, CEDEAO jamanaw ka dukulu ni finŋŋen siraw dancɛw datukuli ni Mali ye ani u ka lasiki denw lawili ye ka bɔ Bamako.
Mali jamana fanga ŋɛmɔkɔ, Assimi Goita, nana fangala jamana ŋɛmɔkɔ kɔrɔ IBK ka fanga dafiri uti kalo san 2020. Mai kalo san 2021, Goita ye furancɛ fanga ŋɛmɔkɔ ka fanga dafiri ni ka fanga ta. Mali furancɛ fanga tu ye layidu di ko a bina kalata kɛɛ fevriye kalo san 2022. Gan desemburu kalo, jamana ŋɛmɔkɔɔ ye laŋini kɛ koka a bila fo san 2026.
U ka laseli sɛɛben fura la, CEDEAO ŋɛmɔkɔw ko ni wakati kura " tɛ bɛ fiyehu". U sekira a kan ko u bina ŋanguiliw nunu waleya yasa jo saria fanga ka segui jamana konon.
Farajɛ jamanaw ka keleya tonb, Fransi ani anglais jamanaw fara la Ameriki jamana kan duniya seleke kɔɔnonnan la ka CEDEAO ka ni waleya lafasa.
A ka laseli dola duniya jamanaw ka keleya tonba la, Ameriki jamana ka lasiki den tonba la, Linda Thomas Greenfied ko ' an bɛ CEDEAO ka dusuma kasi don ani furancɛ fanga ŋɛmɔkɔw tɛfɛ ka fin kɛ yasa ka kalata laben, u kelen ka fanga dafiri uti kalo san 2020. An bɛ wele wele da kɛ furancɛ fanga ye u ka u dalakan labato Mali denw fanfɛ u ka segui foroba fanga kɔnon la. Ko jamana denw ye o de ŋinigali kɛ, u ni o de kakan. San duru furancɛ te u nafa , o binan dɔ fara uka deku kan"
Ameriki lasiki den Thomas Green ye aka " dusuma kasi yira lakana baliya lawarali baliya Mali la". A ye kankarida Wagner ni a don'nen , a ka kuma la, ni dankarili adama hakɛw, o bison ka kɛ guɛlɛya ye, MInusma finitiguiw la kaw ka barala ani Mali jamana denw man, a ka kuma la.
U kuma tola ka ŋinsi Mali denw man, Mali lasiki den Issa Konfuru, ani Ameriki jamana ka lasiki den Thomas Green ko " an ka laŋini de ye ka bara kɛ ni aw ye... An ka barakɛ ŋonkonfɛ yasa ka jamana basiki, ani ka jamanadenw lasiki u bɔw yɔrɔ la'


text:
Madagascar: kɔngɔjugu bɛ ka dadigikɛ jamana in woroduguyanfan jamanadenw na
A jɛnsɛnna :
Don o don dɔ de bɛ ka fara kɔgɔntɔw hakɛ kan. Diɲɛ tɔnba "ONU" yɛrɛ de y'a ka jɔrɔ kofɔ kunu ni ko la.
"Madagascar" jamanaden miliyɔn kelen ni kɔ degunlen don ni wati in na kɔgɔn jugu bolo. U cɛman mɔgɔ ba tan ni nani ta ka jugugu k'a damatɛmɛ. N'u ye dɛmɛ sɔrɔ teliyala a bɛ kɛ ciyɛnni ye. "PAM", diɲɛ tɔnba ka bolofara min bɛ baloko kunna ale ka dantigɛli sɛbɛn de kɔnɔ ni kumakan ninnu fɔra.
"Madagascar" woroduguyanfan na ja bɛ ye a bɛ san binani bɔ. Sɛnɛ tɛ ka se ka sira sɔrɔ, nka koronabana de y'a ko tɔ bɛ juguya. "PAM" y'a fɔ k'i sinsin a kan a ka dantigɛli sɛbɛn in kɔnɔ, ko fɛɛrɛ bɛɛlajɛlen kan ka ta teliya la, kadakan a ka fɔla kabini san 2016 fɛn kɔgɔn jugu min bɛ ni yɔrɔ in na bi, a ɲɔgɔn ma deli ka kɛ. Wa k'a ko bɛ ka dadigikɛ ka tɛmɛ denmisɛnw de la, a dɔw si tɛ tɛmɛ hali san kelen kan.
Diɲɛ tɔnba ka bolo fara "PAM" ka koɲɛnabɔla dɔ Amer Daoudi yɛrɛ wulila k'a taa a ɲɛda sigidaladenw kan, a kɔla a fɛ minnu y'a ɲɛla a bɛ fɔli ma nɔgɔn.


text:
BAALO : jàmu dòn Màli la, Sὲnɛgali, Laginɛ, Kɔdiwari, Burkina
Baalo ni jàmu jumɛnw bɛ Fɔ kà Gὲrɛ ɲɔgɔn na ?
Fàrafinna tlebin-yanfan fɛ, Baalo ye ‘jàmu ye min bɛ Fɔ kà Kɛ jàmu màyɛlɛmanen ye. A ni jàmu minnu bɛ Fɔ ò màyɛlɛmani ‘kɔnɔ olu ye Baaro, Bawo, Baal, Baylo, Belo. Baarow Bɛ Burkina kà Caya ani dɔw bɛ Laginɛ i n’a fɔ yènkaw ka dɔ̀nkilidala ŋana min Bɛ yèn ko Fode Baaro. Bawow Bɛ Sὲnɛgali. Baylo ni Belo ani Baal Bɛ Màli ni Sὲnɛgali. Nkà, nìn jàmu min Bɔra min na ò dalilu Sɔ̀rɔ man di hali dɔw b’a Fɔ ko Baalo de Bɔra Baaro la. Munna a fana tɛ Se kà Fɔ ko Baaro Bɔra Baalo la ? A Fɔra ko Baarow kɛyɔrɔba dɔ ye Wòrodara ye Burkina.
Jàmu « Baalo » Sɔ̀rɔla cogo di?
Màli la, n'i Ko Baalo, i Ko Bamanan, i Ko Maninka, i fana Ko Senefɔ. Dɔw fana b’a Fɔ k’i Ko Fla. Baalojamu sɔ̀rɔcogo bɛ Fɔ kà Kɛ kumakan nàta in ye :
Cὲ dɔ tùn Be yèn min ka baara tùn ye jùlaya ye. A tùn b'ò baara in Ke kɔrɔnfe-dùguw ni tlebinfe-dùguw ‘ce. A waati y'a Sɔ̀rɔ jamanaw ma dànfara kà Kɛ Màli ni Moritani ni Laginɛ ye tàn fɔlɔ. I tùn b'a Mìne cencen na fɔ tukɔnɔna na, i te Màli ye sanko Kɔdiwari minnu ni Sɛnɛgali te kelen ye. I tùn be Se ka fen min Ye k'ò be dànfara Dòn yɔrɔw ni ɲɔgɔn ‘ce ò tùn ye siyaw dɔrɔn ye. Kɔrɔbɔrɔw tùn b'ò la, Bamananw, Surakaw, Flaw, Maninkaw, Marakaw... Ò siya kelen-kelen bee tɔgɔ tùn be Jà u ka dùgukolo kan: kɔrɔbɔrɔjamana, bamananjamana, flajamana, marakajamana an'ò ɲɔgɔnnaw. Ò ʃiyaw bee la, jùlaya kebaaw tùn be yèn. A waati kasaara caya kosɔn (waraw, saw, tukɔnɔ-fenw ani jɔ̀nminenaw), mɔ̀gɔ kelen tùn te Wuli k'i Ke dùgusira jan kan tèn. Ò la, jùlaw tùn be Ke ‘kulu-kulu ye kà jùlayasira Taama. Taama tùn byɛ Kɛ sèn na, fàli ani sòw la a waatiw la. Jùlaw tùn be Bɔ n'u ka yɔrɔ fenw ye kà T'olu Jàgo u sɔrɔbaliyayɔrɔw la. U tùn be Tla kà Bɔ ni jàgofen werew ye ò yɔrɔw la kà N'olu Kɔmafalen u bɔyɔrɔ la (dunfenw, màramafenw, màsiriw, ani baganw). Jagokelaw tùn be Yaala kɔrɔn ni tlebin ce nin cogo in na. Dùgusenw fe kà Taa, bee tùn be jàtigi Лini i yὲre la dùguw ‘kɔnɔ i be Jìgin min kan, a' ‘se o se ò dùgu la. An ka cὲ jàbaala Bὲnna du min ma nùmuya tùn be Ke yèn. Kulu ‘se o se yèn, ale tùn b'i tòro Dòn ò du in tìgi la sàn'u kà Taa dùgu were la. Jàgo taa-ni-kasegin sèn fe, an ka jùlake Nàna n'a mùso y'a fe kà Bɔ u ka dùgu la ʃyὲn dɔ la. U Sera dùgu in na minke, u Taara Jìgin cὲ jàbaala kɔrɔ la. Jùlake mùso lasiritɔ tùn dòn. Mùso ka tìn Nàna Wuli k'u To yèn. Taama degun n'a lanɔgɔ Bònyako jugu fe a Kera tìn gelen ye kosebe. A ma ɲe fɔ mùso in Tora a ka kὲle la. Den nima Wolola kɔni. Jùlake jigi-latigebaatɔ ye den in Kàlifa a jàtigike n'a mùso la. A Ko sin t'ale ‘bolo kà Di den in ma wà kà Da ò kan ale yὲre ka jùlaya ni dennabalo te Taa.
Den lanɔgɔlenba Nàna hali maa t'a Dɔn k'a be Balo. Jùlake taatuma selen, a jìgi mìsenyalenba ye a jàtigike kà dùgu Blà. A Taara a ka jàgosira fe. A Menna kosebe ò sèn fe yèn. A tùn te Deli kà menni min Ke yèn ka kɔrɔ a Tὲmena ò hake bee kan k'a màsɔrɔ a hakili tùn te maa ʃi la a ‘kɔ. Don dɔ la, a ye seginni sira Ta kà Bɔ a ka jùlaya-keyɔrɔw la. A Nàna Se dùgu kelen in ma kà Jigin yèn a jàtigike kelen in fe yèn. Ò don a ni jàtigike ye bàro caman Ke. U ye ò don ʃu kuuru bee Ke kà ‘ɲenafin Bɔ ɲɔgɔn na fɔ kà dùgu Je. U Jὲra kà daraka Dun dùgu jelen. Jùlakɛ ye sɔɔnin Ke kà sɔ̀rɔ kà sira Лini a jàtigike fe. Ò siraɲini Bàlala jàtigikɛ la. Ò Ko a ma k'a te Se kà Taa ò cogo la tèn. Jàtigike y'a Лini k'a hakili Làjigin ni ‘ɲininkali ye ko yala k'a Лinena wa? A Ko ò ma ko kà Лine mun ‘kɔ ? Jàtigike Ko a ma ko yala a ma Taa kà foyi To a ‘kɔ yàn ʃyὲn tὲmenen na ale ka du ‘kɔnɔ wa? Jùlake sìgilen ò yɔrɔ bee a hakili Sinna kà Jìgin tèn. A Ko ale Bɔra yàn k'a Sɔ̀rɔ a mùso Tora a ka tìn na. A jàtigike ye kuma Tà ò la sa. Ò Ko mùso Sàra kà den min To k'ò Be yàn. Jùlake ɲe waalen Tora tèn. Ale yὲre fe den in tùn te Balo Fyew. A ye ɲininkali Ke a yὲre ma: "a Balola?". Jàtigike Ko a ma k'a Balola dere. A Ko den be yàn Ko tɔɔrɔ ʃi t'a la.
Den in tùn Kɔ̀rɔbayara k'a Cὲbalenya kàban. A ni jàtigike yὲre wolodenw be Jὲ kà baara bee Ke ɲɔgɔn fe. Jatigike yὲre ‘ɲùman na a ɲɔgɔn cὲkise t'ale denw na. Ale y'a Dège nùmuya la a ɲe ma. A ‘sebe ye baara ye n'ale ka du denmisen tɔ bee ye. Jùlake Tora kunpa la tèn. Ale tùn m'a Bl'a kùn na don kelen ʃi k'a be Segin kà Na den in Sɔ̀rɔ yèn. A yὲre hakili tùn te ‘denko la blen. Ò yɔrɔ bee, jàtigike y'i kan Blà a denw ma fanda la k'u bee kà Nà. Denw Nàna minke, jùlake ma Se k'a den Dɔn kà Bɔ tɔw la. Ò yɔrɔ la a ɲeji-sirafla Jìginna. Kɔgɔlenba dɔ tùn Bɛ denmisɛnw na jàtigike y'ò tege Tà k'ò Jìr'a la k'a den Fle. Dɔ Fàrala kasi kan tuun, bàri a tùn ma Sìgi ni ‘denko ye abada. Den yeli Bònyana a ma f'a Desera k'a ɲeji Mìne.
Jàtigike Sɔ̀rɔla kà ɲefɔli Ke jùlake ɲe a denke kan. A ko jùlake ma tàn: " i den Fle. A Balola wà a Kɔ̀rɔyara. A Lamɔna ne ‘bolo yàn fɔ kà Nà Se bì ma. N tùn B'a la k'i Siralaje. N Ko ni i Kera ‘seginfen ye jyen don ò don, n Ko i be Taa n'a ye. Ala y'a Ke i Taara minke i ma Kɔ̀n kà Segin fɔ bì. A wolo ni bì ‘ce, ne kɔ̀ni y'a Ladamu n ka taabolow la. N y'a Dège n yὲre ka ketaw la n'ò fanba ye nùmuya ye. Den in yὲre be yɔrɔ min na bì, a ɲɔgɔn te ne wolodenw na nùmuya ɲedɔnni na. A bolo jelen don a la kosebe. A bɔɲwaanko kà Dɔgɔ ne ka fanda la bì. A ɲe ka kegun baara fe koɲùman. Fen ò fen ye nùmuya baaraw kɔ̀ni ye, a Mɔ̀na ò la w'a b'a Dɔn fo kà tὲme. Ayewa, e ka baara Bὲnna jùlaya ma. I b'ò de Лedɔn kosebe. Mɔ̀gɔ bee dun b'i den Lamɔ i yὲre ka baarada kan. Nìn den in Fle nìn ye, a ka Lamɔ kùnfɔlɔ ma Ke i ‘bolo. A t'i ka baara Лedɔn n'ò ye jùlaya ye. A be nùmuya de Лedɔn. Ò siratige la, ne tùn t'a fe blen i ka Taa a Dyagoya Blà baara were la a te min Sidɔn. N b'a Лini i fe i kàna foyi were Wajibiya a kan blen kà Tὲme nùmuya in kan. Nùmuya in b'a Bɔ kosebe a ka jyennatige ‘kɔnɔ . Ò ɲedɔn min B'a la a te na Dese a dahirime sɔ̀rɔli la n’ò ye. I kan'a Kanukuna ni ko were ye blen kà Tὲme ò kan. Taalen ‘ɲe, n'a yὲre ye den minnu Sɔ̀rɔ, a' be Se k'olu Blà sira were kan ni nùmuya m'a' Dya. Nkà ale yὲre ta fàn, i b'i Jija k'a To nùmuya sira kan. A joon be kà Se hake min na ò la bì a man kan i k'a Gen kà Bɔ ò sira kan".
Nìn kuma nìnnu Tὲmena jùlake n'a jàtigike ‘ce sàni a kà Taa n'a denke ye a bɔdùgu la. A denke tɔgɔ laban Nàna Ke "BALO" ye jùlake yὲre fe. Ò ma Sɔ̀rɔ dɔ were fe a ka ɲininkali fɔlɔ ‘kɔ: yala a Balola wa? Ò daɲe kelen in Jàra a tɔgɔ ‘kùn na. I n'a fɔ denke baloli Kera bàlannako ye a fa ‘bolo, ò ye BALO Fàra a tɔgɔ kan fo kà n'ò Ke a yὲre majamunan ye sa. A Tora nùmuya la. A fa ma baara were Wajibiya a kan ò jàtigike ka ladilikanw kosɔ̀n. A ye den minnu Sɔ̀rɔ « BALO » Kera olu bee jàmu ye. Nk'a dɔw ma nùmuya sira Tà. Olu ye baara werew Dège k'u dahirime Лini u ka ɲenamaya ‘kɔnɔ. Dɔw yὲre Tὲmena ni nùmuya ye kuday. Ò ko kelen be ‘sèn na kà Nà fo bì. Mɔ̀gɔ minnu jàmu ye BAALO ye bì, ò nùmu ka ca. Nkà dɔw Be yèn minnu te nùmu ye. Ò Sɔrɔla nin cogoya in de fe. Baalo bee te nùmu ye ò ɲefɔlen Fle nin ye kà mɔ̀gɔw Bɔ ‘kunpa la.
Jàmu Baalo be Seben k'a Sàma “Balo è Baalo” bàri a Menna kà Fɔ minke mɔ̀gɔw da yὲlemacogo y'a Fɔ k'a Sàma. N’o tɛ, a Bɔra “BALO” kelen-kelen in na de min kɔrɔ ye nimaya ye n'a sìna ye sàya ye.
An be dɔɔnin Fɔ kà Fàra kɔrɔfɔ kan. An b'a Jir'a' la ko nùmuya t'a dànmanasiya ye. Siya dànfara fɔlɔ ye kan ye. A flànan ye tabiya ye n’ò be waleya laadalakow ‘sèn fe. ‘Nùmukan te yèn, nùmubaara de Be yèn. Nùmu be siya min ‘kɔnɔ a b'ò kan de Fɔ . A kɔ̀ni b'a ka nùmuya Ke i n'a fɔ siya mɔ̀gɔ tɔw be baara werew Ke cogo min na. N'ò te Bɔbɔnumu, Bamanannumu, Kɔrɔbɔrɔnumu, Flanumu..., nìn bee kelen-kelen b'u ka siya kan de Fɔ. U bee jὲ te kan ye, nkà u bee jὲ ye nùmuya ye.
‘Siya te ‘siya ‘kɔnɔ, baarada caman de be Se kà Ye siya kelen ‘kɔnɔ. Ni nùmuya tùn ye ‘siya ye, an tùn te n'a Men ko Bamanannumu, Flanumu, Marakanumu, Kɔrɔbɔrɔnumu... Nùmu be siya bee ‘kɔnɔ. Baarada de dòn a ni siyako te ɲɔgɔn ‘ɲe ‘sira la.
Mɔ̀gɔ be Se kà baarada dɔ Blà kà dɔ were Ke, nkà mɔ̀gɔ ʃi te Se k'i siya Blà kà Dòn siya were la, bàri i be Wolo siya ‘kɔnɔ nkà i be Dège baarada de la. Baalo ɲàmakalaw Be yèn, a fana hɔrɔnw Be yèn.
Blàdon : 2018-10-31 Yɛlɛmako laban : 2018-10-31


text:
Amerika ka Kelenyalen Jamanaw
Amerika ka kelenyalen Jamanaw (a donnen ni Kelenyalen Jamanaw Inglizi la United States of America walima United States, the US walima USA walima Amerika) ye kurufa Shariyanbaju Fasojamana ye min lakafolen jamana biduuru la ani kurufa Faaba. jamana fanba sigilen Saheli Amerika cema, tumamin a jamana binanani ni shengin minu tugunen nyuwanna ani Washington (Washinton) DC faaba dalen Pasifiki ani Atilantik kogojiw ninyuwance, a be danbo ni Kanada ye Saheli, ni Mɛkisiki worodugu.


text:
Kr Bakari Kamiɲa banni
Mali dɔnnibaaw la belebele dɔ tùn ye Kr Bakari Kamiɲa ye. Kr Bakari kamiɲa Bangera 1928 sàn na Sàn, o min ye Segu marabolo dugu dɔ ye. Kr Bakari ye kàlanbolo minnu Kàlan ni ka Bɔ n'u dɔnniya mɔnnenw y'a 'bolo olu Kɛra: tarikudɔn ni dɔw b'a Weele fana ko jyɛnsiradɔn ani sìgidɔn (Géographie) ye. A ye jàlaba minnu Sɔrɔ a kàlan ninnu na o dɔ ye cape ye. O ye 'jàla ye min Sɔrɔ la a fɛ kàlanbolo fla ninnu bɛɛ la. O cape in tɛmɛnen 'kɔ a ye jàla wɛrɛ Sɔrɔ sìgidɔn dakun na a bɛ Fɔ min ma ko "agregation". Kr Bakari Kamiɲa ye lakɔlikaramɔgɔya Kɛ, k'a Ta 1949 sàn na fo ka Taa Blà 1952 sàn na. A ye cɛmankalan-so ɲɛmaayaw Kɛ Mali la. O 'kɔ fɛ, a Tàra ka Kɛ Mali karamɔgɔkalan-so ɲɛmaaba fana ye. A karamɔgɔkalan-so in ye Mali sannakalanso ye min ɲɛsinnen dòn cɛmakalanw lakɔlikaramɔgɔ lakalanni ma. Bɛɛ b'a yɔrɔ in Dɔn ni min ye tubabukan na o ye l’Ecole normale supérieure ye. A lasurunyalen ye ENSUP ye. O bɛɛ bɔlen 'kɔ yen dannaya Dar'a kan tun ni k'a Ta ka Kɛ "secrétaire général du Conseil national de la recherche scientifique et technique" ye jamana ɲɛmaayaso la. Kr Bakari kamiɲa tùn bɛ sɛbɛnni fana Kɛ nin baaraw sèn fɛ. O siratigɛ la, a ye gafe caman Bɔ k'u Cari. Kr Bakari ka hakili-jurucaaninenya Kɛra 'sababu ye ni ka jamanajɔ danbejalaw Lase a ma Mali 'kɔnɔ ani Mali kɔ kan i n'a fɔ Laginɛ, Senegali ani Fransi. Mali y'a ka cɛsiriw Lakodɔn n'a jansali ye ni jamana danbejala nsirajala wasolen ye, o min ye dugukɔnɔ-mɔgɔw ka daanbejala bɛɛ la belebele ye n'i ma Kɛ 'jamanaɲɛmaa ye. Ɔ, nka Ala y'a minniji Dɔgɔya ka Bɛn ni karidonya dɔ ye 2016 sàn kalo 12 tle 11, Cunizikaw fɛ yen nɔ, kɛrɛnkɛrɛnnenya la olu ka jamana faaba la n'o ye Cunis ye. Kr Bakari Fatura k'a ʃì To sàn 88 na wolosɛbɛn na. Nka a yɛrɛ 'ɲuman na, ale wolosan yɛrɛ-yɛrɛ t'o ye. A ka ɲininkali dɔ 'sèn fɛ ORTM mɔgɔw fɛ, Ko ale wolosan lakika tùn ye 1926 sàn kalo 03 ye. N'i mɔgɔ min ye minɛ Kɛ o ma, i b'a Fɔ k'o a Sàra k'a ʃì To sàn 90 ni kalo damadɔ la. A ʃù Dònna Лaarela kaburudo la arabadon jamanatigi n'a ka jama ɲɛ na.
Blàdon : 2016-12-13 Yɛlɛmako laban : 2016-12-15


text:
2020 02 22 làjɛɛrɛ kunaɲɛ
Hakilijakabɔ kanko kan Màli la, don flanan
‘Hakililajigin na, làjɛɛrɛ Labɛnbaa ye Mali jàmanaden-kulu ye. A ŋàniɲɛ tàli Bɔra MAAYA Jὲkulu la an'o fàrankantɔnw. Nìn Y’a sìɲɛ fɔlɔ ye Màli ‘kɔnɔ ko 'donnasigi bɛ Kɛ kanko kuma sὲbɛfɔli la. A don flanan tùn Ye ‘bì 2020 02 22 ye Amadu Anpatɛ Ba tɔgɔlaso la Bàmakɔ.
Làjɛɛrɛ kɔnɔkow fànga bònya fὲ, tle fɔlɔ lasew bɛɛ kɛli ma ɲɛ Sɔ̀rɔ. Tle flanan baaraw Dabɔra tle fɔlɔ ta banbaliw ma kà sɔ̀rɔ kà Nà Se ta bolodalen kɔrɔw ma.
Dakun fɔlɔ Bòlila fàkanw n'u sɛbɛncogoko kàn Màli ‘kɔnɔ. Kàramɔgɔ Màmadu Kɔ̀nta ka baabu tùn B’o de kàn. A Jìrala k'a Fɔ ko sɛbɛnnibolo kɔrɔ minnu tùn Bɛ jàmana in ‘kɔnɔ, olu Ye Tifna, Màsaba ani Nko ye. Tifina Ye tamaʃɛkiw ka sɛbɛnnibolo ye kàbi ‘tùma jan min tùn bɛ Sɛbɛn faraw kàn. Màsaba fana Ye Wɔ̀yɔ Kùlubali ka ‘fɛn tutigɛlen kàbi 1930 sàn. Màsasiw ka sɛbɛnnibolo tùn dòn nk’a ma Jɛnsɛn. Nko Ye ‘sɛbɛnnibolo fana ye Sùlemann Kantɛ ye min Blà ‘sèn kàn màninkakan na min fana sɛbɛnni bɛ Damìnɛ kinin fὲ kà Taa numan fὲ i ko arabukan.
Nin bɛɛ la fàso ye sìginiw Bɔ jyɛn sɛbɛnniboloba sìginiw ‘kɔnɔ fàkanw 'kan mà yὲrɛma-hɔrɔnya tàlen ‘kɔ walasa kanw kàlanni ka Nɔ̀gɔya ani kanba tɔ̀w ka Taa ‘ɲɔgɔn fὲ. ACALAN ni KARANTA y’o yàmaruya Di. ‘Bì kan 13 de lakodɔnnen Bɛ fàso ‘kɔnɔ.
Dakun flanan tùn Bɛ fàkanw ni sɛbɛnni kàn min Лɛnamayara Kàjatu Kɔ̀naarɛ fὲ. Ale yὲrɛ Ye jamatigi kɔrɔ Alfa Umar Kɔ̀naarɛ denmuso ye, "Cauris Livre" sɛbɛnbɔ-ca sintibaa dòn wà masaladɔnna dòn. Ale Ko sɛbɛnni nàfan ka bòn kanw yiriwali la kosɛbɛ wà jὲkabaara ka kan kà Kɛ sɛbɛnbɔlaw, kandɔnnaw ani wàsadenw ni ‘ɲɔgɔn ‘cɛ. Ko kanw fana tɛ yèn n’u ma Labaara kàlansow la. A fana Ko gafew ma Lakodɔn gafebonw ni gafefeereyɔrɔw la. O ‘kɔ, làɲɔ Kɛra.
Sὲgɛnla-fyɛnbɔ tὲmɛnen, dakun sabanan Nàn’i Cooko. Ale de tùn Bɛ seko ni dɔnko, tàbiya ani fàkanw kàn Ismayɛl Kɔ̀naatɛ n’a ka màaw Y’u wàsa Dòn min na. U Kumana Nko sɛbɛnnibolo-ko kàn Nkotɔn ‘tɔgɔ la. Ko Sùleymann Kante de y’a tu Tìgɛ 1949 sàn. A ye morikalan ani lakɔlikalan fo kà cɛmajala Sɔ̀rɔ. U y’a Jìra k’a Fɔ ko kan fɔli tɛ ko a sɛbɛnni n’a kàlanni de dòn, ko kan tɛ fosi ye n’a ma Sɛbɛn ni k’a Kàlan.
Baabu naaninan tùn Bɛ jàteyali ni fàkanw kàn min kɔɲɛ Dira Nabege Kɔnɛ ni Isiyaka Baalo mà.
Nabege Ye AGETIC làtigɛdɔnna ye. A y’a Jìra k’a Fɔ ko jàteyali labaaralen Bɛ yɔrɔ bɛɛ la ‘jyɛn ‘kɔnɔ ‘bì nkà an taw Bɛ kan wɛrɛw la. U Ko fana ko làtigɛdɔn nàfan kà bòn an fàkanw na kɔsɛbɛ. Isiyaka Ko ‘kan 6000 de Bɛ ‘jyɛn na, ko Fàrafinna ta Ye 2000 ye. O bɛɛ la fàrafinna taw Bɛ ‘kɔ fὲ. Ko n’an B’a fὲ an fàkanw ka Taa ‘ɲɛ fo an k’u Kɛ ‘baaraminɛnw ye, bɛɛ minnu Dɔn. Ko tὲkɛkanko kà Dòn an fàkanko la ni k’u Dùgulenya. Isiyaka y’a Seereya k’a Fɔ ko Màmadu Dukure ye ‘baara caman Kɛ làtigɛdɔn ni kanw kalansoli la ‘ɲɔgɔn na. A ye jàteblaw ni daɲɛgafe Dla MAKDAS la. O ‘kɔ fὲ ko Fàkan Kanbaara cɛsìrilen Bɛ kosɛbɛ kanko la ‘làtigɛdɔn-kunda.
Baabu 5nan n’é laban Kɛra Kìbaru baarakɛla Amadu Jalo fὲ min tùn Bɛ kùnnafoni-ko ani fàkanw kàn. A Ko Kìbaru donkibaru Bɛ Kɛ bamanankan na kàbi ‘tùma jàn.
Nìn bɛɛ tὲmɛnnen tùma min na, màa minnu tùn Blàra lagamuni na. Olu Fàrala ‘ɲɔgɔn kàn kà kɛtaw Fàrafara ‘ɲɔgɔn kàn o ka Kàlan baara ka Sɔ̀rɔ kà ‘kùn Cὲ.
O bannen, olu Nàn’o Kàlan. Làɲini minnu Bɔra kɔrɔfɔ kɛlenw kan olu la kùnbabaw Flɛ:
- Baarasigi bɛ Labὲn dakun ɲɛtigɛlenw kelen-kelenna bɛɛ kan k'o 'ɲɛbla sɛtanburukalo nàta làjɛɛrɛba ma ;
- Jàmanadenw sèndonni fàkanw tàli baaraw la ;
- Fàsokanw baarakɛkanyali làbɛnw n'o ɲɛnabɔcogow sariya tàli wàsablon fɛ ;
- Kanw sèndonni kùnnasigi-fanga ka ko ɲɛnabɔtaw la ;
- Kàlan kɛli fàkanw na k’a Damìnɛ denkalanso la fo sanna-kalanso ;
- Kàlansenw kɛli kanw na kàlansow la ;
- kàramɔgɔw lakalanni fàkanw na ;
- Fɛnw jɛnsɛnni fàkanw na ;
- Sìginidenw kàlanni nɔ̀gɔyali fàkanw na ;
- Gafew jɛnsɛnni gafebonw ni gafefeere-yɔrɔw la ;
- Dùguma-kalanso dakun flanan ‘sèndonni fàkanw kàlanni na ;
- Fàsoden tɔ̀w kàlanni fàkanw na ;
- Sìginilan kɛrɛnkɛrɛnnen kɛli fàkanw kàn ma ;
- Màralenw lasàgoli AGETIC fὲ.
O kàlannen ‘kɔ, kuma Dira jàma mà. ‘Bὲn Kɛra fɔlenw kàn. Sàmaseku Sɔ̀rɔla kà kuma Di UNESCo ka cὲbɔ Ɛdmɔn Mukala mà ni kà Sɔ̀rɔ kà kuma Laban badaa-badaafoli ye kà Лɛsin jàma mà ni kà màaw Lablà 19 waati.
Jὲkulu minnu ye làjɛɛrɛ koɲɛnabɔ Kɛ olu ye : AGETIC ; AMALAN ; Fàkan Kanbaaraso ; Kan ni Yiriwa, MAKDAS ; Tabital Pulaaku, Soninketɔn, Kɔ̀rɔbɔrɔw ka jὲkulu IRGANDA; Transformons le Mali ; Ginna Dogon, UNESCO, SIL, OMEL, Cauris Livres.
Blàdon : 2020-02-22 Yɛlɛmako laban : 2020-02-25