text: 1Tɔ, nyini ti, wɔ yo daka ka am niɛ ya ka ya ti Kristo amusuisufɔm wɔ, ya ti minɛm bo Nyɛmɛ afa i asiri nu jɔrɛ n awura ya saa nu wɔ. 2Jɔrɛ n bo i kaaki wo bɛrɛ la ka, wɔ yo daka ka amusuisufɔ yo i juma ni nahɔrɛ su ma i mibiɛ. 3Mini yiri, nzɛn am di m jɔrɛ, wara adamande jɔrɛdifɔm di m jɔrɛ, m cɛcɛ wo má nu, haari mini mmɔɔ ni m tii di má m ŋu jɔrɛ. 4M sunsunni ni m ahore su, ma yo má satiɛ be, ama, nyini kere má ka m la má ŋgasi be wɔ lɛɛ, má ka Mibiɛ ni ŋgumi ti bo i di m jɔrɛ a. 5Nyini dɛɛ ti, má sɔnɔ be di i beŋgu jɔrɛ, dama saŋga nya ju má bo Mibiɛ ni bá. I ba baari, yiri yí deke kɛrɛ bo i wo awosin nu na i fiɛ n fite fofoe nu a, na i yí deke kɛrɛ bo i wo adamande ahore su fite fofoe nu. Nyini saŋga ni, ye sɔnɔ kɛrɛ nyá i kansi Nyɛmɛ dɔ. 6Tɔ, m ninbaam, ambɛrɛ dɛɛ ti ye m kaanri ahin n kɛrɛ fa kɔ m ni Apolosi jɔrɛ n a, na am niɛ ya woowa, na am su kabo ba kɛrɛ i ase ni ŋgumi su, adena má am be yo kpirikoro ka mɔfɔ be tara i lamɔkɔ nyiŋga ni. 7Ŋma ase am ka am tara am beŋgu a? Nzu deke ye am la i, ye Nyɛmɛ afa ace má am a? Deke bo am deeri i ni, ye nzu ti ye am koro kpiri ka Nyɛmɛ afa ace má am a? 8Am sunsun ka am anya deke n kɛrɛ bo am koro i n lɛɛ fan. Am ayo neŋgefɔm lɛɛ fan. Am akaaki nfɛmɛm ayaki ya lɛɛ fan. Nzɛn má am adi fɛmɛya nahɔrɛ su, má i yo m fiɛ, adena ya ni ambɛrɛ kɛrɛ saŋga di fɛmɛya ni. 9Mini dɔ, yɛrɛ n bo ya ti Kristo jaramasam ni, i ti ka Nyɛmɛ ma ya ka sin wɔ. Ya ti ka minɛm bo ba di ya jɔrɛ abo ya asi ye ya wu a, na ya di nyini nyinsɛ n na sɔnɔ kɛrɛ nyumbaa ŋu i, mɛrɛkɛm ni adamandem kɛrɛ. 10Yɛrɛ ti sinnzinm wɔ, Kristo dɛɛ ti, ama, ambɛrɛ ti anyunutekefɔm wɔ, Kristo atin n su. Yɛrɛ ti daburukafɔm wɔ, ye ambɛrɛ ti nfaŋgafɔm. Bu bu ambɛrɛ wɔ, ama, yɛrɛ yiri, bu bu má ya. 11Haari fa ba ju ni kisa, ahɔɛ ni nzuehɔɛ sukun ya a, ya la má sutura wuraawa kpa, bu bita ya bo wɔ, ya kaaki la má deke bo ya da. 12Ya yo ya saa nu juma ni anyumboro wɔ, ye ya di a. Nzɛn minɛm kpiɛ ya nzukɔ, ya sere awieeri kpa ma bu wɔ. Nzɛn bu kere ya wuwuruwa, ya mindi de i wɔ. 13Nzɛn bu saaki ya duma, yɛrɛ jɔjɔ kpa ma bu wɔ. Ya ti ka wura tiɛ bo durunya n nufɔm fa gɔ bɔnfɔ su n wɔ, haari ni kisa. 14I ti má ka m koro ka m wura am nyinsɛ dɛɛ ti, ye m sukɛrɛ ahin jɔrɛm ma am a, ama, am ti m nbaa koroowam dɛɛ ti, ye m subɔbɔ am a. 15Dama nzɛn haari má am la kerefɔm akpii buru mmɔɔ fa kɔ Kristo dɛɛ atin n su, má am la má sim beberebe, mini ti am si a, Yesu Kristo dɛɛ atin n su, labari kpa n bo m kan kereeri am dɛɛ ti. 16Nyini ti, m sere am wɔ, am sɔn m su, na am ma am woowa ti kabo m woowa ti barasu ni. 17Nyini dɛɛ ti ye m susunma Timoti am dɔ n a. Yiri ti m wa koroowa nahɔrɛ su a, na i kaaki la dabuŋu Mibiɛ n atin n su. I téŋge am su kabo m woowa ti Kristo atin n su, ni kabo m kere minɛm ka bu wo barasu, deke kɛrɛ bo m kɔ ni, Kristo jamam n kɛrɛ nu. 18Am nbem sunsun ka m ba má am dɔ kun, nyini ti, ba fa kpirikoro. 19Ama, nzɛn Nyɛmɛ soro su, i cɛ́ má, m bá niɛ am busu, na m bá si nyini minɛm bo bu la kpirikoro ni, má ka bu nɔaniɛ jɔjɔɔwa ni ŋgumi, ama, m níɛ kabo bu yiko ti barasu. 20Dama kabo Nyɛmɛ niɛ i minɛm su ni, i ti má nɔaniɛ jɔjɔɔwa n wɔ, ama, i ti yiko wɔ. 21Ahin jɔrɛ nnyɔm nu, am koro bɔnɔ ɔ? Am koro ka m bá cin am sui, nzɛn sɛ? Wara am koro ka m bá am dɔ bɛnlɛ, ni koro wɔ?


c: text/html

text: 1Sãa daarun womu ge Salomɔɔ u kua. Ge wee. Yinni Gusunɔ ù kun diru banimɔ, be ba tu banimɔ sɔmburu kama ba mɔ̀. Yinni Gusunɔ ù kun wuu kɔ̃su, be ba gu kɔ̃su ba dom serawa kam. 2Kam sɔɔra kaa wahala ko a ka wunɛn dĩanu wa a di. Kaa se buru buru yellu kpa a kpuna sere wɔ̃ku suunu sɔmburun sɔ̃. Adama wi Gusunɔ u kĩ, u ra nùn dĩanu wɛ̃wa baa yɛ̃ro ù n dò. 3Wee, bibu ba sãawa tubi ye ya wee Gusunɔn min di. Ba sãawa soseru te ta wee Gusunɔn min di. 4Bii be ba mara aluwaasiru sɔɔ, ba sãawa nge sɛ̃ɛnu tabu durɔ damgiin nɔmaɔ. 5Doo nɔɔrugiiwa wi u bu wa n dabi. U sãawa nge wìn sɛ̃ɛ bwãara sɛ̃ɛnu yiba. U ǹ sekuru wasi sanam mɛ u koo ka win yibɛrɛba yinna wuun gbãrarun kɔnnɔwɔ.

robotstxt: allowed

filter: keep


text: 1Yisa ye tagamana kilɛ fɛ tumɛ min, a ya kei do yen min sɔrɔnta fiyonyɛ rɔ. 2Ala karan dannu ya a manyinika ko, “Karan-mɔgɔ, yon hakɛ ya a ma, kei kɛ sɔrɔnta fiyonyɛ rɔ, a nyɛrɛta hakɛ, ka, a sɔrɔnbagɛnu?” 3Yisa ya anu yabi ko, “A nyɛrɛta hakɛ ma. A sɔrɔnnɛnuta hakɛ ma. A fiyonyara alako Allala sɛnbɛ ma si yira ale rɔ nya min. 4Min ya n sɔ, fɔ ni ma tora wola wɔli kɛla tele rɔ. Suyi ketoe le. Ado suyi wa ke tumɛ min, wo si a taran, wɔli woo ti taran tun. 5N tenbi duninya kɛ rɔ, duninya-waan le nde la.” 6Yisa ya kɛ fɔ tumɛ min, a ya a nɔgɔ-yi kɛ dugi ma ka wo ma bore la ka bore wo sosa kei wo yɛ la. 7A ya a fɔ a ye ko, “Ta i yɛ laku yi kundunɛ rɔ min tɔgɛ Sailom.” (Sailom wo kɔrɛ le, “Kilayɛ.”) Kei wo tara a yɛ laku nyɔ. A yɛ lakanɛ sɛgira a warɛ. 8A sigi-nyɔgɛnu anubɛ minnu ya a yen tarali kɛla nun, wonu ya nyinikali kɛ ko, “Fiyɔn wo le ma kɛ la min bi sigila nun tarali kɛla?” 9Donu ko, “Wo le kɛ la, yɔ!” Kɔnɔ dogbɛrɛnu ko, “Ade, anubɛ wo munta dɔrɔn.” Ale tarali-kɛla-kɔrɛ ko, “Kei wo le nde la yati!” 10Anu ya a manyinika ko, “Ni tonyɛ le, i yɛ lakara kama?” 11A ya anu yabi ko, “Ale min tɔgɛ Yisa, wo le ya bore do ladan ka a sosa n yɛ la. A ko n ni ta Sailom yi kundunɛ rɔ ka n yɛ laku. Woletɔ n tara. N ban n yɛ lakula nya min wo, n yɛ lakara kelenna!” 12Anu ya a manyinika ko, “Kei wo ye mi?” A ya anu yabi ko, “Nde ma a lɔn a ye kan min.” 13Nba, kei min sɔrɔnta fiyonyɛ rɔ nun, anu ya wo bi ka ta a la Farisinu bara. 14Yisa ya bore ladan lunyɛ min ka kei wo yɛ laka, wo mara Yahudiyanuna Sulen-Tele le ma nun. 15Nba, Farisinu ya kei wo manyinika tun, “I yɛ lakara kama?” A ya a fɔ anu ye ko, “A ya bore do sosa n yɛ la. N ya n yɛ laku. Kaka, n bi fen yenna.” 16Farisi donu ko, “Min ya kɛ ma, wo ma bɔ Alla warɛ bawo a ma Sulen-Tele-tɔn bira.” Kɔnɔ dogbɛrɛnu ko, “Hakɛ-tigi ye min na, wo si ke kabana-ko-wɔli kɛ sifanu kɛla, wa?” Nba, dan-nafarɛ kɛra anu tɛma. 17Woletɔ Farisinu ya kei wo manyinika tun ko, “I ko a ya i yɛ laka. Nba, ile ko kama wo rɔ ala ko la?” A ya anu yabi ko, “Kei wo, nɛbi le.” 18Kɔnɔ hali wo, Yahudiyanu ma la a la ko fiyɔn le ale la nun, ado kaka a si fen yen. Anu ya kei wo sɔrɔnnɛnu kele 19ka anu manyinika ko, “Wola dan le kɛ la, wa? Wo ko a sɔrɔnta fiyonyɛ le tɔ, wa? Nba, a mara kama a ye fen yenna kaka?” 20A sɔrɔnnɛnu ya anu yabi ko, “Male ya a lɔn ko mala dan le. Ma ya a lɔn fanan ko a sɔrɔnta fiyonyɛ rɔ. 21Kɔnɔ ma ma a lɔn min ya a ma, a ye fen yenna kaka. Min ya a yɛ laka, ma ma wo lɔn. Wa ale nyɛrɛ manyinika, denni ma. A si ke wo yabila le!” 22A sɔrɔnnɛnu ya kɛ fɔ bawo anu kilannɛ Yahudiyanu na. Ado Yahudiyanu bara ban a rabɛnna nun ko ni mɔgɔ wo mɔgɔ ya a sɔn a la nun ko Yisa, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ le min nara anu kisi-koe ma, anu si wo gben anuta dina-bɔn la. 23Wo le ya a ma, a sɔrɔnnɛnu ko anu ni ale nyɛrɛ manyinika, ko denni ma! 24Kei min sɔrɔnta fiyonyɛ rɔ, anu ya wo kele tun ka a fɔ a ye ko, “Tonyɛ fɔ ma ye wobɛ Alla tɛma! Hakɛ-tigi le kei wo la. Ma ya wo lɔn feu!” 25Fiyon kɔrɛ wo ya anu yabi ko, “Nde ma a lɔn ni hakɛ tigi le, ni hakɛ tigi ma. N ya ko kelen pe le lɔn ko n fiyɔn le nun kɔnɔ kaka, n bi fen yenna.” 26Anu ya a manyinika ko, “A ya nfen ma i la? A ya i yɛ laka kama?” 27A ya anu yabi ko, “N bara ban wo fɔla wo ye nun. Wo tole masɔni ma nun, ba? Nfenna wo ye a fɛ ka wo lamɔɛn tun? Fɔsɔkɔrɛ wole fanan bi a fɛ ka ma ala karan dannu na?” 28Anu ya a rasɛ ka a fɔ a ye ko, “Aleta karan dan le ile la kɔnɔ Nɛbi Musala karan dan le male la. 29Ma ya a lɔn ko Alla kumara Nɛbi Musa le ye. Kɔnɔ kei wo, male ma a bɔ tinɛ lɔn defan!” 30Ale fiyon kɔrɛ wo ya anu yabi ko, “Nba, kabana ko le kɛ la! Wo ma kei wo bɔ tinɛ lɔn kɔnɔ a ara n yɛ laka! 31Ma ya a lɔn ko Alla ti a wɔlɔ matɔlɔ hakɛ tigi kan la. Kɔnɔ a si a wɔlɔ matɔlɔ wo mɔgɛnu kan la minnu bi a gbiliyala ka a diyana koenu kɛ. 32Kebi duninya danta, mɔgɔ ma a lamɔɛn bɛ ko mɔgɛ do ara fiyɔn yɛ laka min sɔrɔnta fiyonyɛ rɔ. 33Ni kei kɛ ma bɔ Alla wara nun, a ti ke ko sifa kɛ ladanna nun.” 34Anu ya a yabi ko, “Ile sɔrɔnta hakɛ rɔ. I makolota hakɛ rɔ. A sɔgɛ ye i la i ni male karan, ba?” Anu ya a gben dina-bɔn la. 35Yisa ya a lamɔɛn ko anu bara kei wo gben tumɛ min, a tara a nyini. A ya a yen min kɛ, a ya fɔ a ye ko, “I wara dɛnkɛninya ale, Hadama dan ma, wa?” 36Kei wo ya a yabi ko, “N fa, a fɔ n ye min bi ale la, woletɔ n si dɛnkɛninya ale, Hadama dan la.” 37Yisa ya a fɔ a ye ko, “I wara ban ale yenna. Ale le ye kuma tinɛ i ye gbɛ!” 38Kei wo ko, “Mari, n bara dɛnkɛninya.” A ya a nyɛnkin Yisa kɔrɔ. 39Yisa ko, “N nara duninya kɛ rɔ ka dan-nafarɛ yira mɔgɛnu tɛma. Fiyɔn yɛ la si ka. Ado minnu mirinɛ ko anu yɛ lakanɛ, wonu si fiyonya.” 40Farisi minnu bi a fɛ nyɔ, wo donu ya a kan lamɔɛn kɛ fɔla. Anu ya a manyinika ko, “A ye i kɔntɔ ko male fanan, fiyɔn le?” 41Yisa ya anu yabi ko, “Ni fiyɔn le wole la nun, yiliki sa wo bolo nun. Kɔnɔ bawo wo ko wo ye fen yenna, woletɔ ha kaka, wo yilikinɛ, yɔ!”


text: 1«Ala la Mansaya be le í xo xarafa tan na kuwo, men tunnu kilita maaɲoya la. I x'e la lanpolu ta, x'e be taxala maaɲoxe kunbenna. 2Luulu tunnu mu hakilintanŋolu ti, luulu dolu mu hakilimalu ti. 3Hakilintanŋolu x'e la lanpolu ta taxanin, bari i man tulu ta i bulu. 4Hakilimalu x'e la lanpolu nin i la tulufelu ta taxanin. 5Maaɲoxe meta a man na. I bee gingonta, wo xo i sinnoxota. 6«Dugutala ma, xuurexanŋo bota xo: “Maaɲoxe fele, alu bo x'a kunben.” 7Wo xarafalu bee wulita x'e la lanpolu toben. 8Hakilintanŋolu xo hakilimalu ɲen xo: “Alu tulo dondin di n ma, n na lanpolu be ŋinin xa sa.” 9Hakilimalu x'e jaabi xo: “Ayi, tulu nte ntelu kun, men si n bee bo. Alu me taxa fiirilalu bata, xa tulo do san alu fannu ɲen.” 10I taxaninma tulu san dula, maaɲoxe nata fo i xo. Luulo men tunnu be tobennin, a nin wolu dunta maaɲoya bunba xono. I dunŋo xo, da taxunta. 11Wo xo, xarafa tolu nata xa feten xo: “Marigi, marigi, da yele n ɲa!” 12Bari a x'e jaabi xo: “Tonɲa la, ń b'a fola alu ɲen xo ń man alu lon.” 13Isa xo: “Wo to, alu hakili soto, bawo alu man wo lunŋo nin a waxato lon”.» 14«A si ke í xo xe do, men tun xa xan xa taxama. A taxato x'a la jonŋolu kili, x'a la naafulo xarifa i ma. 15A xa talan xaaliso doronme luulu xarifa do ma, xa fula xarifa do ma, xa kilin xarifa do ma. A xa bee ta xarifa i ma, x'a la bee la sinŋo xan. Wo keninma, a taxata a la taxamo la. 16Wo no bee to, men xa luulo soto, a taxata jaago ke wo la, xa luulu xote soto x'a kafu wo ma. 17Wo ɲa ma, fula sotobaxo du xa jaago ke a ta la, xa fula kafu a la fulo ma. 18Bari men xa kilin soto, wo taxata dinxo jaga, x'a marigi la xaaliso dugu je. 19«A meta, wo xo, jon innu marigi nata. A nin jonŋolu xa jaate bo. 20Talanluulutigo nin a la talanŋolu x'é sodun a la, a xo: “Ń marigi, í xa talan luulu le xarifa ń ma; a fele ń xa talan luulu xote soto x'a kafu wo ma.” 21A marigi xo a ɲen xo: “Wo benta, í keta jon beto nin lannayamoxo ti. Í keta lannayamoxo ti kundinŋolu to, ń si kubalu xarifa í ma. Na, n xa ɲaxali i ɲoxo fe.” 22Talanfulatigo du x'é sodun a la x'a fo a ɲen xo: “Ń marigi, í xa talan fula le xarifa ń ma; fula xote felenti, ń xa mennu soto.” 23A marigi xo a ɲen xo: “Wo benta, í keta jon beto nin lannayamoxo ti. Í keta lannayamoxo ti kundinŋolu to, ń si kubalu xarifa í ma. Na, n xa ɲaxali i ɲoxo fe.” 24Wo xo, talankilintigo x'é sodun a la x'a fo xo: “Ń marigi, nte tun x'a lon xo í la kuwo xa xole. Í man lanni ke jan men, í si tegelo ke non. Í man sarili ke jan men, í si xalo ke non. 25Nte silata, ń taxata í la xaaliso dugu duguxulo xoto. Í la xaaliso fele.” 26A marigi x'a jaabi xo: “Jon jaxu in, salabaxantun in! Í tun x'a lon xo ń man lanni ke jan men, ń si tegelo ke non, ń man sarili ke jan men, ń si xalo ke non. 27Í tun xa xan xa ń na xaaliso bula bangi la, walasa ń koppaninŋo xa ń na xaaliso nin a tono ta. 28Alu talan kilin in muta a la. Tanŋo be men bulu, alu a di wo ma.” 29Fen be men bulu, do si di wo ma, kiika si ke a kun; bari fen nte men bulu, haali dondinŋo men b'a bulu, wo si muta a la. 30Alu ɲin jon nafantan in fili banto to, dibo to. Xaso nin dafatakinŋo si ke non.» 31«Nin Moxo Dinxe be nala a la nooro xono lunŋo men, anin a la melekiyolu bee, a s'í sigi a la nooro mansasigilanŋo xan. 32Siyalu bee si kamari a ɲa xoto. A s'i bo i ɲoxo to í xo negaanila si saaxolu nin balu bo i ɲoxo to ɲa men. 33A si saaxolu ke a kininbulo xoto, xa balu ke a numanbulo xoto. 34Mansaxe woman in si a fo a kininbulu xoto talu ɲen xo: “Alu na, ate mennu xa ń Fa la duwawo soto. Ala la Mansaya fele, men tobenta alu ɲen kabirin duniya da tumo, alu a ta. 35Bawo xonxo tun be ń na, alu xa domolo di ń ma; mindoxo tun be ń na, alu xa jiyo di ń ma. Ń tun be luntanɲa la, alu xa ń jigiya. 36Feeto tun be ń na, alu xa ń feetofata. Ń tun man kende, alu taxata ń dulakulon. Ń tun be kaso la, alu taxata ń je. 37Moxo tilinninŋolu woman innu si a jaabi xo: “Marigi, n x'é xonxoto je min, walla í mindoxoto, nin n xa domolo di í ma, xa jiyo di í ma? 38N x'é luntanma je tuma joman nin n x'é jigiya? N x'é feetoto je tuma joman nin n x'é feetofata? 39N x'é jangaruto je tuma joman, walla x'é je kaso la nin n taxata í je?” 40Mansaxe s'i jaabi xo: “Tonɲa la, ń b'a fola alu ɲen xo sinɲa wo sinɲa, nin alu xa wo kuwolu ke nte badinŋolu to doxomandin kilin ɲen, alu x'a ke nte le ɲen.” 41«Wo xo, mennu b'a numanbulo xoto, a si a fo wolu ɲen xo: “Alu i soobo ń na, dangato innu. Alu taxa ta sabalo to, men tobenta Sentane nin a la melekiyolu xanma. 42Bawo xonxo tun be ń na, alu man domoli di ń ma; mindoxo tun be ń na, alu man ji di ń ma. 43Ń tun luntanŋo mu, alu man ń jigiya. Feeto tun be ń na, alu man ń feetofata. Ń tun man kende, ń tun be kaso la, alu man na ń je.” 44Wo dulu si a jaabi xo: “Marigi, n x'é xonxoto je min, walla í mindoxoto, walla í luntanma, walla í feetoto, walla í jangaruto, walla í be kaso la, nin n man í deema?” 45A s'i jaabi xo: “Tonɲa la, ń b'a fola alu ɲen xo, tuma wo tuma, nin alu man wo kuwolu ke ɲin doxomandin innu to kilin ɲen, a be í xo alu man a ke nte le ɲen.” 46Wolu si taxa ɲaani banbalo to, bari moxo tilinninŋolu si taxa nilamaya banbalo to.»


text: 1Ge sɛla te n yeti n yele kalam wa dela to Na'ayenɛ Yesu Krista lebega daarɛ la na, la ton wan ta lagom la en se'em la yele. N sɔɔnrɔ, n sohore ya mɛ, 2te ya da bahɛ ya te yele dena wa ba daana ya ge te ya tara potɛn'ɛra ayi' ayi' tɛn'ɛha te Na'ayenɛ daarɛ la paɛ. Daanse'ere la dela nɛra se'em me n solone sɛla n wa wa'an pooren na bii se'em n me eere tɔgɔra bala. La kelom ta'an dɛna se'em n yele, te tomam golehɛ yele dena wa eŋɛ gɔŋɔ poan. 3Bala, da bahɛ ya te nɛra se'em pan'ahɛ ya la fiin me. Te Yesu kan lebe de daarɛ la na han dagana la nɛresɛba n tuluge zabera la Na'ayenɛ la n ta zabɛ ba'ahɛ ge te ba zuodaana se'em n de Be'emdaana te la pon dɛna te a nyɛ' namehegɔ la n me ta nɛɛ na. 4Be'emdaana wa wan dekɛ a mɛŋa te enŋa gane sɛla woo te nɛreba po'oha bɔ'ɔra ge dekɛ te la dɛna ba baga. A wan keŋɛ Yenɛ Yire la ta zin'an bini ge yeti enŋa n de Yenɛ. 5Ge ya tɛnre te mam n daa nan boe la ya la, n daa pon yɛta ya yele ana wa woo mɛ? 6Ge bala zan'an, yele deyena n boe gu'ura te yele dena wa kan eŋɛ nananawa. Ya me pon mina se'ere te de dɛna. De daarɛ mea han kɔ'ɔn paɛ, be'emdaana la wan nɛɛ na. 7Ge be'emdaana tooma la n daa ka nɛɛ yeŋa la nya pon kɔ'ɔn tona mɛ nananawa. Ge, sɛla n yete de eŋɛ la kan ta'an eŋɛ han dagana la Yenɛ n ta bahɛ se'emdaana n gu'ure de te de da ta'an eŋɛ la yehe bini. 8Bilam te be'emdaana la nya wan nɛɛ na. A han nɛɛ bala, Na'ayenɛ Yesu wan vo'ohe sabego a nɔɔrɛn ko' en. Ge a nɛɛhom la de daarɛ la me sagom en. 9Ge be'emdaana la yete a wa'an me na la Dima la paŋa poan. A wan eŋɛ yelekerehe tooma la yelenyalema n dagɛ yelemɛŋɛrɛ. 10A wan ton be'emtooma yema yema pan'ahɛ sɛba n ye'ehe sagom la poan. Ba ye'ehe sagom la poan la dela ba zagahɛ mɛ te ba kan nɔŋɛ yelese'a n de yelemɛŋɛrɛ wan ta'an fan' ba bahɛ la. 11Te dena me zuo te Yenɛ bahɛ te Sagona la paŋa tona la ba te ba ta'an sakɛ bo sɛla n de ponpɔrɔŋɔ. 12Dene de se'ere la dela sɛba woo n ka sakɛ bo yelemɛŋɛrɛ la ge ton bɔta la be'emtooma la wan nyɛ' namehegɔ. 13Ge la dela to po'oha Yenɛ daarɛ woo bɔ'ɔra yamam to sɔɔnrɔ sɛba te Na'ayenɛ nɔŋɛ wa. Te Yenɛ daa loe ya pin'ileŋɔ na te ya nyɛ' faanrɛ. La dela a Sea la n bahɛ ya te ya bɔna bɔ'ɔra enŋa Yenɛ ma'an la la ya sakerɛ yelemɛŋɛrɛ la poan, n wan bahɛ ya te ya nyɛ' faanrɛ la. 14Ge Yenɛ daa yi' ya dena wa poan, te yelesoma la te to mɔɔlɛ bo ya la poan, ya wan lagom nyɛ' pɛngɛsɛka te to Na'ayenɛ Yesu Krista nyɛta la. 15Bala, to sɔɔnrɔ wa, sɛ' ya ze'ele mɛ soŋa soŋa ge bahɛ ya te yetɔgɔse'a n de yelemɛŋɛrɛ te to daa pa'alɛ ya la bɔna ya suunre poan. To daa tɔgɛ yetɔgɔ'ana wa mɛ bo ya ge kelom golehɛ a eŋɛ gɔŋɔ poan bo ya pa'ahɛ. 16Yenɛ n de se'em to n nɔŋɛ tɔ ge te a som zuo te a bahɛ tɔ te to sɛ' ze'ele soŋa soŋa gura ton sakɛ bo sɛla to suunre poan la. To Na'ayenɛ Yesu Krista a mɛŋa la to Sɔ Yenɛ wan soŋɛ ya ge, 17bo ya paŋa te ya tona daarɛ woo ge yɛta sɛla n ane soŋa.


text: 1Yênên kaɲê, Emen na ay tôri ɗiré béna are bay ka kêm hen. Mega wo hen iyôŋ na, na peléŋge aŋga habiɲ kêm ka yerna hen aɲ men, ka yi tununa hen aɲ a men, aɲ na kemnaɲge tini Emen aɲ na yiɲ ɓiɲé kari yôd a men. 2Belêŋge bôrŋge béni men kamaŋ, nini liɲ kwôni ani ka habiɲ né men, nini bobré kwôni ré men, nini laserê kwôni eŋgiɲ aŋgari ré a men. 3En kôl hen iyôŋ ené ɗiɲ kwôlê sarŋge a ré, wôsa ken hôn wo na en kôl ené peréŋge hen. Aɲ hena niné mô tu geɲ, niné ma kôba, ani ka a karêni naɲ ken ba, naɲ. 4Wôsa en béŋge bôn yôd men, yen yén damaŋ wô sarŋge a men. Perê gusiɲ to en geliɲ a na, ken dôben ibiyare bôn a damaŋ aɲ yen dôren gaɲ. 5Kiriɲa nini sa Maséduwan a na, kini derê bul woni naɲ yôd, wôsa kwôlê yéré si na si na. Ɓiɲé nayriɲ naɲ ni aɲ bôrni kôba, yi lôm né a men. 6Niɲba, kiriɲa yerni iléni na, Emen woɲ ôbi dôbiɲ ɓiɲé ka mô bô gusiɲ a ibiyare bôrji a hen, a béni néérni hôriɲ naɲ sa wo Tit. 7Wôsa na saari a béni néérni mera ré, niɲba, kwôlo ôbi derêni kôba, béni néérni a men, ôbi kelêni iyôŋ ba, kené dôbri ibiyare bôri a damaŋ men, kené gey gelenare men, bôrŋge ré tarêŋge wô aŋga habiɲ ka kené li hen men, kené gey jerê san kôbi bay baaren a a men, aɲ kiriɲa en toy hen iyôŋ na, yen dôren damaŋ a. 8En hôn wo magtubu to na en li béŋge tumô hen na, ré li bôrŋge ré mêne, niɲba, nôbi ba, bôn mêne ré. Bôn réé mênê wôsa na en hôn wo magtubu hende to hen ré lê aɲ bôrŋge ré mêne sem, 9niɲba, haw hen yen dôren sa magtubu to na en li béŋge hen. En li yi derê na wô wo magtubu hende to hen li bôrŋge mêne hen ré niɲba, bôrŋge bi wo mêne hen na, li aɲ ken ɗi tô têriɲ toŋge baa. Iyôŋ ba, Emen a geyé bi bôrŋge ré mêne hen iyôŋ bi kené ɗiɲ tô têriɲ toŋge baa. Aɲ na habrê a na niné lêŋge hen né. 10Wôsa bôrŋge wo Emen li aɲ mêne hen na, li aɲ ken bul cêgerŋge biɲ têriɲ toŋge aɲ gôliɲ naɲ ken aɲ ɓarêri naɲ niɲ, niɲba, bô mênê wo sa terare a nà ná, na kwo ôriɲ naɲ ken kibi temare a. 11Aɲ bôrŋge bi wo mêne hen na, na Emen a geyé aɲ haw hen na yerŋge kariɲ aɲ li bôrŋge mêne men, ulêŋge suné aɲ ken ôriɲ doy gelenare men, ôbi béŋge yi gwa bi kené liɲ aŋgaɲ derôre men, ken ôriɲ doy halê ôbi lêre are bay ka hen men, gel wo kebreŋge ré bô kwôlê bi wo kêm hen a ré men. 12Na ôbi á, hena na ené li magtubu hende to hen béŋge ba, na wô ôbi lê habrê bi wo hen né men, na wô kwo bôri na mêne wô kibi kwôlê bi wo hen, hen né men, niɲba, na wo kené hôn wo tumô Emen a ba, ken li aŋga nini kelêŋge kené li hen naɲ yi gwa. 13Haw hen na, bôrni kuriɲ tôŋ niɲ men, bôrni jal mera ré, niɲba, yerni derêni damaŋ a kiriɲa nini toy wo yi Tit ré dôri wôsa kené jal bôri. 14Kiriɲa na en jé Tit iyére toŋge a na, en ay kebreŋge gaɲ tumôri a kiriɲa ôbi ô gelé menba, na tiri a men. Nini kelêŋge na tu kwôlê kwôy kwôy, men, kebreŋge bi wo nini ay tumô Tit a hen kôba, na tiri a men, aɲ yi mega bi wo na nini kôliɲ hen iyôŋ. 15Wôsa kiriɲa ôbi ô biɲ iyére toŋge a na, ken biri kwôlê men, ken ɓiri yerŋge a naɲ dôbê sa men, aɲ kiriɲa ôbi erem sara na, yiri dôri sarŋge a. 16Yen dôren gaɲ wôsa en hôn wo kené na gawrê ka ené bê bôn sarŋge a.


text: 1Ba yãku kowobun yãa ni kua ka yãa sansun beku ni ba wɔ̃kua ka bura ka maa gaadura ka ni ba wunɔm doke. Ma Mɔwisi u dera ba Aronin sãa yãa ni kua nge mɛ Yinni Gusunɔ u gerua. 2Ba yabe tarakpe ge kua ka beku te ba kua ka wɛ̃ɛ damgii, ma ba ge buraru kua ka wɛ̃ɛ yi ba wɔ̃kua ka bura ka maa gaadura ka wɛ̃ɛ wunɔmgii ka wura. 3Ba wura ye bɛsukawa teere teere ba doke doke yabe tarakpe gen bekuru sɔɔ. 4Ma ba gu sari yiru kua bu ka gen senu sɔrena. 5Yabe tarakpe ge ka gen sɛ̃katia ya sãawa beku nɔni tee, ma ba sɛ̃katia ye yinusi yabe te sɔɔ. Ba ye kuawa nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa u ko. 6Ma ba kpee gobiginu yiru nìn nɔni sãa bɛrɔ wuru wura gore nì sɔɔ ba Isireli bibun yĩsa yorusi nge mɛ ba ra yore sisɔ. 7Ma ba nu mani sari yi sɔɔ nu ka sɔ̃ɔsi ma Isirelin bwesenu kpuron yĩsa Aroni u sɔɔwa sanam mɛ u duɔ sãa yee ten mi. Mɛya ba ye kpuro kua nge mɛ Mɔwisi u gerua. 8Ba maa bɔɔ bara ye kua. Ye ka yabe tarakpe ge, ya sãawa beku nɔni tee ka bura teeru. 9Bɔɔ bara yen yasum ka yen dɛ̃ɛbu mu nɛwa. Ye kpuro gɔm soonun bɔnu bɔnu. 10Ma ba ye kpee gobiginu bwese bweseka mani sĩa nnɛ. Kpee nin nɔni wee. Sĩi gbiikaa sɔɔ, swãaru ka dɔm buuru ka wuru beku. 11Yiruse sɔɔ maa, swãaru ka boogu ka sɔ̃ɔ tiro. 12Itase sɔɔ, dɔm buuru ka nɔni bwese bweseka ka gaadura. 13Nnɛse sɔɔ, wuru beku ka bɛrɔ wuru ka nɔni bwese bweseka. Ba ye kpuro wura gore gorewa ba sere mani bɔɔ bara ye sɔɔ. 14Ma ba nin baatere sɔɔ Isirelin bibun yĩsinu yorua tia tia, domi ben baawuren yĩsiru ta sãawa Isireliban bwese kɛra tian yĩsiru. 15Ma ba bɔɔ bara ye wuran yɔni yiru kua. 16Ma ba taaminu yiru ka sɔretinu yiru kua ka wura, ma ba taamii ni doke bɔɔ bara yen soo wɔrikisɔ. 17Taaminu yiru ye sɔɔra ba wuran yɔni yiru ye sɔre. 18Ma ba bɔɔ bara yen yɔni yi gbinisi yabe tarakpe gen sariɔ mi wuran sɔretii ni, nu wãa, kpa ya n ka sɔndi tororu wɔllɔ. 19Ma ba maa wuran taaminu yiru kua ba doke bɔɔ bara yen soo temkisɔ si su yabe tarakpe ge girari. 20Ma ba maa taaminu yiru kua ka wura ba nu doke yabe tarakpe gen sarin nɔɔwɔ wuswaaɔ sɛ̃katia yen wɔllu gia. 21Yen biru ba bɔɔ bara yen taamii ni sɔɔ wɛ̃ɛ gaaduragii doke ba yi gbinua yabe tarakpe gen taaminu sɔɔ. Nge mɛya ba ka ye sɔre yabe tarakpe ge sɔɔ yu ku ka bãari. Ba ye kuawa nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa. 22Yabe tèn wɔllɔ ba yabe tarakpe ge sɔndi, ba tu wesawa ka wɛ̃ɛ gaaduragii. 23Ma ba ten wĩirɔ sɔma doke ba sinum koosia kpa tu ku raa ka gɛ̃ɛra. 24Ma ba ten temɔ tusanu doke ni nu ka dãa marum gam weenɛ. Ba nu kua ka wɛ̃ɛ damgii ka yi ba wɔ̃kua ka bura ka maa gaadura ka wɛ̃ɛ wunɔmgii. 25Ma ba maa wuran yangire piiminu kua ba nu doke ba ka sikerena, nu kpasa sãa ka tusa ni. 26Ba ye kuawa nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa. 27Ma ba Aroni ka win bibu takoba kua ka wɛ̃ɛ damgii. 28Mɛya ba maa dawani ye kua ka furɔsu si su sãa ben buraru te ta ben girima sɔ̃ɔsimɔ, ka sokoto kpirinu. Ba ye kpuro kua ka wɛ̃ɛ damgii. 29Ba maa sɛ̃katia ye wesa ka wɛ̃ɛ damgii ba buraru koosi ka wɛ̃ɛ yi ba wɔ̃kua ka bura ka maa gaadura ka wɛ̃ɛ wunɔmgii. Mɛya ba ye kpuro kua nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa. 30Ba batani wuragia ye kua ba yorua ye sɔɔ, wini sãawa Yinni Gusunɔgii. Ba ye yoruawa nge mɛ ba ra yore sisɔ. 31Ma ba ye sɔresi dawani yen wɔllɔ ka wɛ̃ɛ gaaduragii nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa. 32Isireliba ba Yinni Gusunɔn kuu bekurugii te kua ba kpa. Ba ye kpuro kuawa nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa. 33Ma ba ka Mɔwisi ten yãnu kpuro naawa. Niya beka ye ka yen sɔretinu ka dãa bɛsi yi ka dãa karetii yi ka dãa bɛsi sinumgii yi ka yin yɔ̃ratii 34ka yãa kinɛnun gɔni yi ba swɛ̃rasia ka yaa gɔni sinumgii yi ka beku kare te 35ka Yinni Gusunɔn woodan kpakoro te ka ten nɛnutii ka ten wukiritia, 36ka tabulu ye ka yen dendi yãnu ka pɛ̃ɛ ye ba ra yi yen wɔllɔ, 37ka dabu wuraguu ge ka gen fitilanu ka nin dendi yãnu ka nin gum, 38ka kpakoro wuragiru tèn wɔllɔ ba ko n da turare dɔ̃ɔ doke, ka gum mɛ ba ko n da kpuro tãre bu ka sɔ̃ɔsi ma Gusunɔ u ye gɔsa nɛnɛm, ka turare nubu durorugia ye ka kuu ten kɔnnɔn beku kɛnutiru, 39ka yãku yee te ba kua ka sii gandu ka ten kɔkɔsɔ sii gandugia ka ten nɛnutii ka sere ten dendi yãnu kpuro ka maa boo ge ka gen sɔwaritia, 40ka kuu ten karan bekunu ka yen dãnu ka nin yɔ̃ratii ka yen kɔnnɔn beku kɛnutiru ka yen wɛ̃ɛ ka yen gabatian kurumba, ka sere sãarun dendi yãnu kpuro ni ba koo dendi kuu te sɔɔ, 41ka sãa yãa ni Aroni ka win bibu ba ko n da doke bà n sɔmburu mɔ̀ sãa yee ten mi. Niya nu koo ben girima sɔ̃ɔsi. 42Isireliba ba sɔmbu te kuawa mam mam nge mɛ Yinni Gusunɔ u Mɔwisi sɔ̃ɔwa. 43Ye Mɔwisi u yãa ni mɛɛra u kpa, yera u wa ba nu kuawa nge mɛ Yinni Gusunɔ u gerua. Ma u bu domaru kua.


text: 1Hɔrɔ ma nde la, wa? Kilaya ma nde la, wa? Ado nde nyɛrɛ ya Mari Yisa yen n yɛ la. Nta wɔli-belebele Mari ye, wo le ma a ma, wo mara dɛnkɛninya mɔgɛ la? 2Hali donu ma n lɔn kilayɛ la kɔnɔ wole nyɛrɛ ya n lɔn! Wo ara dɛnkɛninya Mari ma min kɛ, wo ara a yira ko kilayɛ le nde la. 3Mɔgɛnu ba n tasɛ, n si n fɛka anu ye ka le. 4A bɛnta mɔgɛnu ni mabɛ Banabasi fanda bawo Marita wɔli kɛlɛ le male la. 5Ni a diyara n ye, nde fanan si dɛnkɛninya-musi do furu ka ta wo la n bolo nna tagama kɛnu tɔ iko kilayɛ donu bi a mala nya min. Ado Pita anubɛ Mari na kelen nyɔgɛnu bi wo le mala. Yoe ye male fanan bolo ka wo ma. 6Mabɛ Banabasi dɔrɔn de si wɔlɛ kɛ ma balula ko la, wa? 7Yon bara a lamɔɛn ko kɛlɛ dan ye a nyɛrɛta balu sarala? Nako-tigi don, wo ti a nyɛrɛta ki-fen-gbɔɛnu dɔn, wa? Ninki-tigi ti nonɛ min ka bɔ ata ninkinu tɔ, wa? 8N sa kɛ fɔla hadama denta hɛnkili la bawo a sɛbɛnɛ tɔn kitabu rɔ wo nya na le fanan. 9Ma ara a karan Nɛbi Musala tɔn rɔ ko, “Sara-ninki tenbi fui-fan tɛnna, i kana a dɛ makiri.” Wo ma a yen Alla hɔnnɛ sara-ninkinu na nya min? 10Nɛbi Musa ma kɛ fɔ ka a tɛgɛ male ma, wa? Ɔnde, kɛ sɛbɛnɛ malela ko la, yɔ! Dugu-wɔrɔlɛ anubɛ fui-fen-tɛgɛlɛ, wonu bi wɔlɛ kɛnu kɛla bawo anu yili ye a ma ko anu si fan sɔrɔn a rɔ. 11Male ara Allata sugi fui wo tɛma. Ni ma ya ma balu tɛgɛ wo tɛma, ko-yogomɛ le wo la, wa? 12Ni yoe ye donu bolo ka anutɛ sɔrɔn wo kuma, male don? Yo sa male bolo min kolo wonutɛ ko, wa? Kɔnɔ male ma yoe wo fenfen bira. Ma ya ma munyu koe bɛɛ kɔrɔ alako bɛɛ si Kirasitita kibara-nyimɛ lamɔɛn nya min. 13Wo ya a lɔn serr, ko minnu bi wɔlila Alla Bato Bɔn la, wonu si anu niyi sɔrɔn Alla Bato Bɔn wo le la. Ado minnu bi sarakɛnu bɔla saraka mintan tinɛ kuma, wonu si anutɛ sɔrɔn sarakɛ wonu denu tɔ. 14Mari ara a latɛgɛ wo nya na le fanan. Minnu bi kibara-nyimɛ lakela, wonu ni anu beli-fan sɔrɔn wo fɛ. 15Kɔnɔ nde ma yoe wo fenfen bi. Ado n sa kɛ sɛbɛla fanan kaka alako n ni yoe wonu bi n nyɛrɛ ye. Yanni n ni fara n nyɛrɛ matɔgɔla nna sarabirabɛlitayɛla ko la, n faganɛ fisa wo ko! 16N bi kibara-nyimɛ lakela min kɛ, yo-wo-yo sa n bolo ka n nyɛrɛ matɔgɔ wola ko la bawo Alla le ya a fɔ n ye ko n ni wo ma. Ado ni n ma kibara-nyimɛ lake, a si gbɛlɛya n kuma gben! 17Ni n bi wɔlɛ kɛ kɛla n nyɛrɛ sako la, n yili ye n sara koe le ma worɔ. Kɔnɔ bawo Alla le ya wɔlɛ wo don n bolo, ni n ma sarɛ sɔrɔn, n bara sɔn wo ma. 18N si sarɛ nyuman sɔrɔn worɔ? Ka kibara-nyimɛ lake sarabirabɛlitayɛ la, nta sarɛ le wo la. N ya wɔlɛ min bɛɛ kɛ kibara-nyimɛla ko la, n ma n yoe fenfen nabɔ gbɛ ma worɔ. 19Hɔrɛ le nde la, mɔgɛla yɔɔn ma n na. Kɔnɔ n bara n nyɛrɛ ma bɛɛta yɔɔn la alako n ni mɔgɔ siyaman sɔrɔn Yisa ye. 20N tenbi sereyɛ bɔla Yahudiyanu ye, n si n nyɛrɛ ma iko Yahudiya alako n ni Yahudiyanu masɔrɔn. Minnu bi Nɛbi Musata tɔn kɔrɔ, n tenbi sereyɛ bɔla wonu ye, hali nde nyɛrɛ sa tɔn kɔrɔ, n si n nyɛrɛ mara iko n bi tɔn kɔrɔ le alako n ni wo donu masɔrɔn. 21N tenbi sibolo gbɛrɛnu tɛma, n si n nyɛrɛ ma iko n sa Yahudiyanuta tɔnnu kɔrɔ lefan alako n ni sibolo gbɛrɛnu masɔrɔn nya min bawo wonu sa anuna tɔnnu kɔrɔ. Ka a fɔ ko n sa Allala tɔn birala, wo ma de! Ado n bi Kirasitita tɔn le kɔrɔ, yɔ! 22Minnu sɔndɔmɛ rafaganɛ, fɔ n ni n nyɛrɛ ma iko anu denu fanan alako n ni wonu masɔrɔn nya min. Fɔ ni n mara fan bɛɛ la mɔgɛ bɛɛ ye alako n ni donu kisi anu tɔ. 23N bi wo bɛɛ kɛla kibara-nyimɛ lela ko la alako mabɛ wonu ni barayi sɔrɔn ma nyɔgɔn fɛ. 24Wo ya a lɔn serr, ko hali buri-kɛlɛ siyaman si anu buri kɔnɔ mɔgɛ kelen pe le si sarɛ wo sɔrɔn. Nba, wa wo buri wo nya alako wo ni wota sarɛ sɔrɔn. 25Min si a raya buri-kɛ rɔ, wo si a nyɛrɛ ragbɛlɛya a kilɛ fɛ. A ye wo mala alako a ni sarɛ sɔrɔn. Kɔnɔ sara su wo ti mɛ. Male ye a kɛla alako ma ni sara su wo sɔrɔn min si to ma bolo tɛban! 26Wo le ya a to, n bi n burila ha n ni ke n dan ma. N manɛ iko kei minnu bi anu nyɔgɔn tugula minnu ti foo anu ta-nyɔgɛ la. 27N bi n nyɛrɛ fɛrɛ-bɔnkɛ ragbɛlɛyala ka n madegen feu! N bi wo mala alako n ba kawandili bɔ donu ye tumɛ min, tɔ-a-la, anu kana na ntɛ bɔ buri-kɛ ma.


text: 1Haw hen na, na iyêlê mega wo ené gal iyôŋ niɲba, ken ɗén na iyêlê. 2En li terbére sarŋge a, terbére hende to en li sarŋge a hen na, hena na ligi Emen a. Wôsa ken yi môɲ môni temale to en môɲne wô biɲ Krist wo na ôbi gusôre pôn nêŋ iyôŋ hen. 3Niɲba mega wo Êb na ɗi kalaw na lamiɲne naɲ gwosore tori hen na, en hare wô wo kwôni ma ré belé ermé woŋge aɲ yerŋge wo ken ɗi yi Krist a naɲ bôô pôn yôd hen ma kené ɗéɲ hen iyôŋ men. 4En kôl hen iyôŋ wôsa hena ôbi gelé kwôlê woɲ benare ré era sa geléŋge kwôlê ba, ken ɗiri derêŋge a men. Kwôlo ɓiɲé bay ka hen dô gengiɲ sa Jésu hen na, biɲ naɲ kwoni ré men, tunu to bay kelêŋge kwôle hen na, na Tunu to ken uwôɲ hen né men, Kwôlo Dôri wo bay derêŋge hen kôba, na kwo na nini derêŋge hen né a men. Hen iyôŋ hari kôba, ken dôbiɲ marŋge toyiɲ a men. 5Ken bô mega wo bay ré na bay jé ka damné niɲba, bay ɗên naɲ ani kani ré. 6Na tiri, keben neŋlé môɲ kwoji iyôŋ né hari niɲba, kwo gengiɲ sa henê are na, en hôn men, aɲ en geléŋge sél têê kwône naɲ geré wo gay gay a men. 7Kwôlo Dôri wo Emen wo na en diirêŋge hen ba, na en eŋgeréŋge ani kani ba? Na en dôbe san aɲ bi kenbay kené yiɲ ɓiɲé hen ba, na en li habiɲ ba? 8Kiriɲa na en liɲ jé perêrŋge a hen na, na églis to ɗaŋné a na ben are ɗiba, na na kenbay ré. Aɲ yi mega wo ené pera aŋga ɓiɲé ka ɗaŋné sa liɲ jé béŋge iyôŋ. 9Kiriɲa na en liɲ jé perêrŋge a hen na, are na naɲen kôba, na en eŋgeréŋge ani ré aɲ na na bay ayê bôô ka Maséduwan a na ben aŋga na naɲen bay ka hen. Wulê bi wo hen na, na en dôyrêŋge wô ani ka ré naɲen bay ka hen né men, na eŋgeréŋge ani ré niɲ kwôy a men. 10Naɲ tu kwôlê wo Krist wo yi bôn a nà ná, kwôni wo sa emê iyére to Akay a nà wo a jôren dê deŋgôn wô kwôlo en kôl hen ba, naɲ. 11En li hen iyôŋ hen ba, en geyéŋge na geyé ré ba? Na iyôŋ né, wôsa Emen hôn wo ené peréŋge. 12Are bay ka en li hen na, na lê hen iyôŋ iyôŋ aɲ bi bay jé kaɲ bay benare bay ka hen ré uwôɲ kini dê deŋgôrji wo ciré li jé mega nibay iyôŋ men né. 13Ɓiɲé bay ka hen na, na bay jé kaɲ tiri ré men, bay kôl kwôlê woɲ tiri gengiɲ sa jé woji bi wo hen né men, bay li yirji môɲ ciré na bay jé ka Krist iyôŋ a men. 14Bi deŋgôrŋge téŋge sa are bay ka bay li a hen né. Wôsa Sidan bi kôba, nêm belé yiri mega ɗiré na mana wo derômaraŋ a wo na kiriɲ ka peraŋgi hen. 15Iyôŋ ba, bay jé kari ka bul yirji mega ciré na bay jé ka Emen kaɲ tiri hen na, ken ɗi deŋgôrŋge téŋge ré, niɲba, sa to cêgê kelôg a hen na, Emen a sa jerê kwôlê sa jé lêreji bi wo hen a. 16En hô kelêŋge bi kwôni bôren mega ôbi galê iyôŋ né. Réba hena kené bôren mega ené na ôbi galê iyôŋ kôba, ɗénge bi na dê deŋgôn dê men. 17Na tiri, na Kelma a ben tôô a ené kôliɲ kwôlê bi wo hen né, wôsa kiriɲa en di deŋgôn ba, en iyêl na mega ôbi galê iyôŋ. 18Ɓiɲé kwôni di deŋgôrji naɲ aŋga sa terare a nà, iyôŋ ba, na lê môɲ kwoji iyôŋ men. 19Kenbay ken kôl kené na bay tu melênê menba, wô mi a, kené ɗi bay galê derêŋge kwôlê ba? 20Men, yerŋge derêŋge sa ɓiɲé ka lêŋge mega limé kaji iyôŋ men, ken ɗiji bay emêŋge men, lamêŋge men, dô turŋge men, sê tô marŋge a men. 21Henaŋ ken gey bi ené li na hen iyôŋ men nêê? Niɲba, nôbi ba néén yôŋ, a ené liɲ môɲ kwoji hen iyôŋ men ba? Iyôŋ ba, ken ɗi bôrŋge jal san a aɲ na iyêlê môɲ ôbi galê iyôŋ haw hen men, na dê deŋgôn naɲ aŋga ɓiɲé diɲ deŋgôrji hen men. 22Bay di deŋgôrji wô wo ciré na Hébre ba, nôbi kôba, ena Hébre men. Bay kôl ciré na kam Israyêl ba, nôbi kôba, ena kema Israyêl men. Bay na kwôŋgê Abraham ba, nôbi kôba, ena kuŋga Abraham men, 23bay kôl ciré na manê ka Krist ba, nôbi kôba, ena mana wori men aɲ en li jé gôlji aɲ sôŋ. En iyêl môɲ san ré naɲ iyôŋ, en li jé ɗêji kêm men, en yi daŋgay gôlji men, bay sên damaŋ gôlji men, en mô kibi temare a têê kwône gôlji a men. 24Damné ka Jubɲê pôren têê bay. Ôbi wo têê bay hen na, bay yêmnen kibi sera tôre subu kibi deŋgêse deŋgêse. 25Damné ka Rômêɲê kôba, sênji naɲ kwore têê subu men, ɓiɲé gôben naɲ jerew têê pôn men, bato heriɲ naɲ en kam a têê subu aɲ kwo têê pôn na, en li yoyre pôn men, tu tare pôn men bô kam a. 26Kergare hende to en erê kêm hen na, en kuriɲ kibi temare a bô cér a men, en kuriɲ kibi temare a kôbi bay gemsare a men, en kuriɲ kibi temare a kôbi yênên kaɲ Jub men, ka na Jubɲê ré hen a men. Kiriɲ kêm ka en ô ya hen na, en kuriɲ kibi temare a, ré na derô ira, bô kalmê, bô cér a, naɲ yênên kaɲ bay benare hen kôba, en kuriɲ na kibi temare a. 27En li jé damaŋ môɲ ené ma iyôŋ. Sa to pôni a ba, en uwôɲ kini yé kum né men, en ɓu bôn iyêre sa kurôŋ wo lên hen men, sa kam ka dên hen a men. Sa to pôni a, en ba emê are men, kelanê dên damaŋ men, bargay ka ené dôbe kôba, naɲ a men. 28Gusiɲ to ɗaŋgi kwône lêreren ya niɲba, na derê kwôliji kêm né men, aŋga ɓu bôn ba, na églisɲê kêm mera wôsa en sun kwôliji sa pôn pôn. 29Hena kwôni ré iya ba, nôbi kôba, en bô môɲ ené iya hen iyôŋ men, hena kwôni ré kuriɲ ba, bôn taren damaŋ. 30Hena bay ré li aɲ en di deŋgôn ba, en di na naɲ iya wuɲê bi wo hen. 31Emen Iba Kelma wona Jésu hôn wo ené kôl na kwôlê woɲ tiri. Bi hini emê yi wô sari kwôy kwôy. 32Kiriɲa na en baɲ Damas a na, kelma wo bô emê iyére to kelma wo dami Aretas ay tôô biɲ ɓiɲé kari ɗebu kibi geré pôn pôn wo haba woɲ gerem wo bay ay sa iyére a hen aɲ bi bay ré ɓuren. 33Niɲba, bay ayê bôô uwôlen bô gway a aɲ, bay ha gaŋne ya aɲ herben nô cêgi haba si tu tulmô kiriɲ ka pôni aɲ en giiri gôl.


text: 1Amɔniban sunɔ wi ba mɔ̀ Nakasi u seewa u da u Yabɛsi wɔri Galadin temɔ. Ma Yabɛsigibu kpuro ba nùn sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, a ka sun arukawani bɔkuo, sa ko nun yoru diiya. 2Adama Nakasi u bu wisa u nɛɛ, ì n wura n bɛɛn baawuren nɔm geun nɔnu wɔwa, kpa bɛɛ Isireliba kpuro i sekuru wa, sanam mɛya kon ka bɛɛ arukawani bɔke. 3Yabɛsin guro gurobu ba nùn sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, a sun sɔ̃ɔ nɔɔba yiru kɛ̃ɛyɔ su wa su ka tɔmbu gɔri Isirelin tem kpuro sɔɔ. Sà kun wa wi u koo sun faaba ko, sa ko bɛɛ tii yɔ̃sua. 4Yera gɔro be, ba da Gibeaɔ mi Sɔɔlu u wãa, ba labaari ye gerua. Ye tɔmba nua mɛ, ma be kpuro ba nɔɔgiru sua ba swĩ. 5N deema Sɔɔlu u wee gberun di ka win kɛtɛba, ma u bikia u nɛɛ, mba n tɔn be deema ba ka sumɔ mɛ. Ma ba nùn Yabɛsigibun gari yi saaria. 6Ye Sɔɔlu u yi nua, yera Gusunɔn Hunde u nùn yɔɔwa ma win nukura gbisa gem ka tia. 7Yera u win kɛtɛba yiru sua u go u ye bɔtira bɔtira, ma u dera ba ka yen kpiri ni da Isirelin tem kpuro sɔɔ ba nɛɛ, nge mɛya ba koo baawuren kɛtɛba kua wi u yina u Sɔɔlu ka Samuɛli swĩi bà n tabu seewa. Ma Yinni Gusunɔn bɛrum mu tɔn be mwa, yera be kpuro ba mɛnna ba yara nge tɔn turo. 8Sɔɔlu u dera ba tɔn be gara gara Besɛkiɔ. Isireliban geera kuawa tɔnu nɔrɔbun suba gooba wunɔbu (300.000). Yudaba ba maa sãa tɔnu nɔrɔbun suba tɛna (30.000). 9Ma ba Yabɛsigibun gɔro be sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, i doo i bɛɛgibu sɔ̃ i nɛɛ, sia sere sɔ̃ɔ u ka ye, ba koo faaba wa. Ye gɔro be, ba tura ba Yabɛsigii be sɔ̃ɔwa mɛ, yera ben nukura dora. 10Ma ba Amɔniba sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, sia sa ko bɛɛ tii yɔ̃sua i ka sun ko nge mɛ n bɛɛ wɛ̃re. 11Sɔɔlu u win tɔmbu bɔnu kua wuunu ita. Yen sisiru saa ye goo gbiikaa swĩ, u dera ba da ba Amɔniban sansani wɔri ba bu go go sere sɔ̃ɔ ka ye. Be ba tie ba yarinɛwa ba sebiri tia tia. 12Yera Isireliba ba Samuɛli sɔ̃ɔwa ba nɛɛ, berà ba ǹ daa kĩ Sɔɔlu u ko bɛsɛn sunɔ. Be ba gerua mɛ, a de bu yarima su bu go. 13Adama Sɔɔlu u nɛɛ, ba ǹ goo goomɔ gisɔ, domi gisɔra Yinni Gusunɔ u sun faaba kua. 14Ma Samuɛli u be kpuro sɔ̃ɔwa u nɛɛ, i na su da Giligaliɔ kpa su Sɔɔlun bandun dam sire. 15Ma be kpuro ba da mi, ba Sɔɔlun bandun dam sire Yinni Gusunɔn sãa yerɔ. Ba maa Yinni Gusunɔ siarabun yãkunu kua. Ma Sɔɔlu ka Isireliba kpuro ba tɔ̃ɔ bakaru di ka nuku dobu.


text: 1Ɲyɛ saanŋi Erɔdi à pa a Yesu shɛnrɛ núru ke, 2maa jwo u báarapyiibil'á: «Yuhana Batizelipyiŋi wi, u à ɲɛ̀ à fworo kwùŋi i, lire kurugo u à jà na kakyanhala karigii pyi amɛ.» 3Yii li cè na Erɔdi mpyi a u sìɲɛɛŋi Filipi cwoŋi kwɔ̀n a lwɔ́ mà pyi u cwo. Uru ceeŋi mɛge na mpyi Erɔdiyadi. Lire e ka Yuhana si yi jwo Erɔdi á na u ɲyɛ a yaa u u sìɲɛɛŋi cwoŋi shwɔ u na mɛ. Ka puru jwumpe si waha Erɔdi na, ka u u pi pyi pi à Yuhana cû a pwɔ a le kàsuŋi i. 5Erɔdi la mpyi si Yuhana bò, ŋka u mpyi na fyáge Yahutuubii yyaha na, ɲaha na yɛ pi puni mpyi a li cè na Yuhana na ɲyɛ Kile tùnntunŋɔ. 6Ɲyɛ Erɔdi canzeg'à pa mâhana a nɔ lire yyeeni ke, ka u u pìi yyere maa kataan pyi. Ɲyɛ mà pi yaha lire kataanni na, Erɔdiyadi pworoŋ'à pa a ŋkwɔ̂hɔli shinyyerebii shwɔhɔl'e, ka lire si ntáan Erɔdi e, 7fo u à kâa pùcwoŋ'á na u aha yaaga maha yaaga ɲáare ur'á ke, kuru sí n‑kan u á. 8Ka pùcwoŋi nuŋi si jwo a kan pùcwoŋ'á na u sà jwo saanŋ'á na u Yuhana Batizelipyiŋi ɲùŋke kwɔ̀n a le ŋkunan'i, u pa ŋkan ur'á. 9Ka puru jwumpe si saanŋi yyahe pyi k'à tanha. Ŋka u mpyi na sì n‑jà n‑cyé mɛ, ɲaha na yɛ u mpyi a kâa u shinyyerebii ɲyii na. Ɲyɛ ka u u pìi pyi pi sà Yuhana ɲùŋke kwɔ̀n kàsuŋi i pi pa ŋkan pùcwoŋ'á. 10Ɲyɛ ka pi i Yuhana ɲùŋke kwɔ̀n 11mà le ŋkunan'i, mà kan pùcwoŋ'á, ka u u ku kan u nuŋ'á. 12Ɲyɛ lir'à pyi ke, ka Yuhana cyelempyiibii si mpa u buwuŋi lwɔ́ mà sà ntò, maa sà u sànge wyì Yesu á. 13Ɲyɛ Yesu à puru jwumpe lógo ke, maa yîri kuru cyage e, maa jyè bakwɔɔge k'e, mà kàre sige funŋke e. Sùpyir'à pa u saha cè ke, maa fworo pi kànyi i, maa ŋkàre u fye e tɔɔre na. 14Yesu à fworo bakwɔɔge e mà pi ɲya pi à ɲyaha sèl'e ke, ka pi ɲùɲaare si u ta sèl'e, yampii pi mpyi tire sùpyire shwɔhɔl'e ke, ka u u pire cùuŋɔ. 15Ɲyɛ yàkoŋk'à pa nɔ ke, ka u cyelempyiibii si file u na maa jwo: «Cyelentuŋi! Sige funŋke e wuu ɲyɛ, canŋke s'à kwɔ̀ a kwɔ̀. Sùpyire cye yaha bà ti si mpyi si sà ɲjyì shwɔ ɲwɔkurugo kànyi i mɛ.» 16Ka Yesu si pi pyi: «Lire ɲyɛ a pi kakarala kwɔ̀ mɛ, yii yabilimpii pi pi kan pi lyî.» 17Ka pi i u pyi: «Bwúuru ɲùnyɔ kaŋkuro ná fyapyaa shuunni kanna cyi naha wuu ɲuŋ'i.» 18Ka u u pi pyi: «Yii a ma ná y'e.» 19Ɲyɛ pi à pa ná y'e ke, ka u u sùpyire pyi t'à tɛ̀ɛn ɲyɛge ɲuŋ'i. Pi à tɛ̀nn'a kwɔ̀ ke, ka u u bwúuru ɲùɲyi kaŋkuruŋi ná cyire fyapyaagii shuunniŋi lwɔ́, maa yyahe yîrige nìɲyiŋi i, maa fwù kan Kile á yi kyaa na. Maa bwúuruŋi kwɔ̀n kwɔ̀n a kan u cyelempyiibil'á, pi à kan sùpyir'á. 20Sùpyire ti mpyi wani ke, tire pun'à lyî a tìn. Ka pi i ŋkwɔ̀ maa shàhii kɛ ná shuunni ɲî ɲjyìpaanyi na. 21Pire lyìlyibil'e, nàmbaabii kanni mpyi a shiin kampwɔhii kaŋkuro (5.000) kwɔ̀, cyeebii ná nàŋkopyire ɲyɛ a tɔ̀rɔ mɛ. 22Ɲyɛ lire ɲwɔhɔ na, mà Yesu yaha u u sùpyire cye yare, u à u cyelempyiibii pyi pi à jyè bakwɔɔge e, maa baŋi jyiile u yyaha na. 23Ɲyɛ Yesu à ti cye yaha ke, maa ŋkàr'a sà Kile ɲáare ɲaŋke kà na, u kanni. U à kwôro wani fo mà pa nɔ yàkoŋke na. 24Ɲyɛ bakwɔɔge e cyelempyiibii mpyi na baŋi jyiili ke, lir'à kuru ta ku u byanhare lwɔhe niŋke na. Ka kafɛɛge si wá na fwu na lwɔhe tɛ̀re na bakwɔɔge ŋɔɔŋi na wàa kàmpanɲyi puni na. 25Ɲyɛ numpilag'à pa lyɛ ke, ka Yesu si yîri na ɲaare na ŋkɛ̀ɛge pi fye e lwɔhe ɲuŋ'i. 26Cyelempyiibil'à u nimpaŋi ɲya lwɔhe ɲuŋ'i ke, maa fyá sèl'e fo na ɲcyɛ̂ɛnni maa jwo: «Buŋi wà fwɔ̀ɔngɔ ku ɲyɛ ŋke!» Mà pi fyagara wuubii yaha, pi mpyi na kwuuyi wàa. 27Mà pi yaha pur'e, ka Yesu si ntíl'a jwumpe lwɔ́ maa pi pyi: «Yii yákilibii tìŋɛ, yii àha vyá mɛ, mii wi.» 28Ka Pyɛri si jwo: «Kampyi mu u ɲyɛ u wi, na yaha si ɲaara lwɔhe ɲuŋ'i, si ma ɲùŋɔ bɛ̂.» 29Ka Yesu si u pyi: «Ta ma.» Ka u u fworo bakwɔɔge e na ɲaare na Yesu ɲùŋɔ bêni lwɔhe ɲuŋ'i. 30Ŋka u à pa kafɛɛge ɲya k'à pêe maa fyá ke, ka u u li ɲwɔ cû na ntîri lwɔhe ɲwɔh'i, maa ŋkwúuli: «Kafooŋi, na shwɔ!» 31Ka Yesu si ntíl'a cyɛge sànha, maa u cû maa jwo: «Mu dániyaŋ'à cyɛ́rɛ dɛ! Ɲaha na mu ɲyɛ a funŋke pyi niŋkin mà yɛ?» 32Ka Yesu ná Pyɛri si jyè bakwɔɔge e, ka kafɛɛge si ntíl'a yyére. 33Ɲyɛ lir'à pyi ke, mpii pi mpyi bakwɔɔge e ke, ka pire si niŋkure sín Yesu á maa jwo: «Nàkaana baa, Kile Jyaŋi u ɲyɛ mu.» 34Ɲyɛ Yesu ná u cyelempyiibil'à baŋi jyiile ke, maa jyè Zhenɛzarɛti kùluni i. 35Kuru cyage shiinbii mpyi a Yesu cè, lire e pi à Yesu mpaŋi jwo puru màhampe puni i. Ka sùpyire si wá na ma ná yampii shinŋi puni i Yesu á. 36Pi mpyi na Yesu ɲáare na u pire yaha pi i bwɔ̀n u vàanntinŋke zhwɔ̀ɔre na kanna. Yampii pi mpyi maha bwùun u na ke, pire puni mpyi maha ɲcùuŋi.


text: 1Mansa Fɛsitasi mara sigisɔn-mansɛ la tumɛ min, tele sawa kɔma, a bɔra Sɛsariya soe burɔ ka ta Yerusalɛm. 2Saraka-masɔla-wɛnu anubɛ Yahudiyanuna kun tiginu wulita Pɔli kan ma nyɔ. Anu ya Mansa Fɛsitasi madiya 3ni a si sɔn ka Pɔli lana Yerusalɛm soe burɔ bawo anu bara yanfɛ don a ma alako ka a faga kilɛ la. 4Mansa Fɛsitasi ya anu yabi ko, “Pɔli maranɛ yele la Sɛsariya soe burɔ. Nde nyɛrɛ fanan sa mɛla sɛgila nyɔ. 5Ni a ara ko-yogomɛ kɛ, wola kun tiginu ni ta n fɛ Sɛsariya alako wo si a maburi nyɔ nya min.” 6Tele segin anubɛ tele tan tɛma, Mansa Fɛsitasi nara to bɔla Yerusalɛm soe burɔ ka ta Sɛsariya soe burɔ. Wo banda kɛ, a sigira kiti sa tinɛ. A ko anu ni na Pɔli la. 7Pɔli kera nyɔ tumɛ min, Yahudiya minnu bɔra Yerusalɛm, wonu ya a lafoo ka ko-yogoma-wɛ siyaman sa a kuma kɔnɔ anu ya a maburi koe min bɛɛ la, anu ma ke wonu fenfen yirala kiti tɛgɛ tinɛ. 8Pɔli ya a nyɛrɛ fɛka ko, “Nde ma Yahudiyanuna tɔn tinya. N ma ko-wo-ko tinya Alla Bato Bɔn la. N ma ko-wo-ko tinya Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba wara la.” 9A di Mansa Fɛsitasi ye ka Yahudiyanu diyana koe kɛ, woletɔ a ya Pɔli manyinika ko, “Anu bara i maburi koe minnu ma, i si sɔn tala Yerusalɛm worɔ? Nde ni ila kiti tɛgɛ nyɔ, wa?” 10Pɔli ko, “N sɔnɛ Romu nyamanɛ-kun-tigi-bala kiti tɛgɛ tinɛ le rɔ kɛ la. Ado a bɛnta anu ni na n kiti yan. N ma ko-yogomɛ kɛ Yahudiyanu kan ma iko ile nyɛrɛ ya a lɔn nya min. 11Ni n bara tɔn tinya wo, ni n bara ko-wo-ko kɛ anu si n faga minna ko la wo, n ti i madiya mumɛ alako n si tanka wo ma nya min. Kɔnɔ anu bi n maburila min bɛɛla ko la, ni tonya sa wonu tɔ, mɔgɔ ti ke n donna anu bolo. Nba, a di n ye Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba ni n kiti gbɛ!” 12Nba, Mansa Fɛsitasi ban kumala ala mɔgɔ banu ye tumɛ min, a ya a fɔ Pɔli ye ko, “I ko fɔ Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba ni i kiti, woletɔ i ni ta Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba wara gbɛ!” 13Tele dande kɔma, Mansa Agaripa anubɛ a dɔgɔ musi Bɛnasi tara Mansa Fɛsitasi kɔndɔn tinɛ Sɛsariya soe burɔ. 14Anu mɛ nyɔ doni, Mansa Fɛsitasi ya Pɔli wara-koe rakaran Mansa Agaripa ye. A ko, “Mansa Filikisi ya mɔgɛ do to yele la n bolo. 15Nba, n tara Yerusalɛm tumɛ min, Yahudiya-saraka-masɔla-wɛnu anubɛ ala kun tiginu wulita a kan ma. Anu ya n madiya ko n ni a yiliki anu ye. 16Kɔnɔ n ya a fɔ anu ye ko Romu kɛnu ma duru mɔgɔ maburinɛ donna a maburilɛnu bole tɔ. Wobɛ a maburilɛnu ni anu nyɔgɔn yen kan-tina-kelen fɔlɔn alako a ni fɛrɛ sɔrɔn ka a nyɛrɛ fɛka. 17Anu kera yan tumɛ min, n ma wati yan takɔni. Wo banda kɛ, n sigira kiti tɛgɛ tinɛ. N ko anu ni na kei wo la. 18A maburilɛnu sɔra kɔnɔ n yili ye ko-yogomɛ minnu ma, anu ma a maburi wo fenfenna ko la. 19Kɔnɔ anu ya anu nyɔgɔn sɔsɔ anuna dina koe do le tɔ, anubɛ mɔgɔ faganɛ dola ko la min tɔgɛ Yisa. Pɔli ye a fɔla wo ma ko a fagani ma, ko a kɛndɛ. 20N si hɛnkili sɔrɔn wo ma nya min, n kɔndɔfilita wola ko la. Woletɔ n ya Pɔli manyinika ni a si sɔn tala Yerusalɛm alako anu ni a kiti koe wonuna ko la nyɔ. 21Kɔnɔ Pɔli ko a di a ye a ni to marɛ rɔ ha Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba ni a kiti. Woletɔ n ko anu ni a mara ha n ni a lata Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba ma.” 22Mansa Agaripa ya a fɔ Mansa Fɛsitasi ye ko, “A di n ye nde nyɛrɛ ni a kan lamɔɛn.” Mansa Fɛsitasi ya a fɔ a ye ko, “Tana ma. I si a lamɔɛn sina.” 23Wo banda kɛ, Mansa Agaripa anubɛ Bɛnasi donta barɛ kɔrɔ gbiliya ba rɔ kɛlɛ-den-kun-tiginu anubɛ soe mɔgɔ banu yakɔrɔ. Mansa Fɛsitasi ko anu ni na Pɔli la. 24Mansa Fɛsitasi ko, “Mansa Agaripa anubɛ mɔgɛ bɛɛ minnu bi ma fɛ yan, wo ni kei kɛ mafɛlɛn, ba. Yahudiya minnu bi Yerusalɛm, anubɛ minnu bi yan, bɛɛ wulinɛ kɛ le kan ma. Anu dama nara ka anu masigima koe fɔ n ye. Anu bi gbele-gbelenna ko anu ni Pɔli faga. 25Kɔnɔ nde ma ko-wo-ko yen a si faga minna ko la. Ado ale nyɛrɛ fanan ko fɔ a ni Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba yen. Woletɔ n ya a lata koe latɛgɛ Romu. 26N si min sɛbɛ Romu nyamanɛ-kun-tigi-ba ma ala ko la, n ma wo lɔn. Woletɔ n bara na a la wo yakɔrɔ yan, katarala ile ma, Mansɛ Agaripa! Ala kumɛ wa ban fɛsɛfɛsɛla i yakɔrɔ tumɛ min, i si a lɔn n si min sɛbɛ. 27Nde yala, a ma bɛn n ni yelela-mɔgɔ lata nyɔ ni n ma a yiliki-nya yira a la!”


text: 1Krista fan' to bahɛ te to ka le dɛna da'aba. Bala zuo, ya teregɛ ze'ele wo nɛresɛba te ba fan' ya bahɛ te ya sɔna ya mɛhe, ge da le lebe ya da'aba poan. 2Yo'ɛ ya ya toba soŋa soŋa la ya wom mam Paul n tare se'ere te n yele ya wa. Ya han bahɛ te ba ŋma' ya, la pa'ale me yeti Krista n eŋɛ se'ere bo ya la dela yoo. 3Le bahɛ te n yele ya, yamam se'em han sakɛ te ba ŋma' en a mina te la dela pɛnregerɛ te a dɔla pa'alegɔ la zan'an. 4Yamam sɛba n kpeŋere ya mɛhe te ya dɔla pa'alegɔ la nimi nimi la ya ka tare tuure Yenɛ nɛŋa la, ya bɔkɛ ya mɛhe Krista zen'en. Hom ka bahɛ te Yenɛ zo'ohogɔ boe ya zuo. 5Han dɛna tomam, to doohe la Sea nam Yesu ge to potɛn'ɛra dela Yenɛ mɛŋa n wan yeti te ka tare tuure a zen'an la. 6Ge Krista Yesu poan ho ŋma' ya wo bii ho ka ŋma' wo ka pakɛ. Sɛla n pakɛ dela te to nam Yesu la te te tare nɔŋerɛ bɔ'ɔra nɛra woo. 7Ya sakerɛ la te ya daa sakɛ bo Krista wɔn te zoa te ya zɔta. Ya me daa zote soŋa soŋa. Ge ane n pon parom bahɛ te ya ka le dɔla yelemɛŋɛrɛ wa? 8A eŋɛ la wane pan'ahe ya wa? La dagɛ Yenɛ se'em n yi' ya la. 9Ba makɛ yeti, Mi'ihom wa n bahɛ te boroboro foohe na. 10Mam mi' ya soŋa soŋa te ya kan le tee bahɛ mam nɔɔrɛ la ge dɔla sɔrɔɔ seko. Ge nɛra se'em n daane ya, n pon dɛna se'em woo la, Yenɛ wan pa'ale en yam. 11Ge la han dɛna mam n sɔɔnrɔ, mam han mɔɔla te ŋmaa ane soŋa wane te mam nyɛta namehegɔ wa? La han dɛna la yelemɛŋɛrɛ, mam mɔɔle ne Yesu Krista la a punpuuredɔɔ zuo kan tare ne daaŋɔ. 12Ge nɛresɛba n daane ya wan bahɛ ya ge han bɔta ba lakɛ ba mɛhe. 13Ge han dɛna yamam, n sɔɔnrɔ, Yenɛ yi' te ya bɔna la fai. Ge da bahɛ ya te ya fai bɔŋa wa bo ya sore te ya dɔla ya kɔrɛ n bote se'ere. Bahɛ ya te ya nɔŋerɛ la bahɛ te ya soŋora taaba. 14Pa'alegɔ la zan'an ko' la yele deyena poan: Ge ton nɔŋɛ ho tadaana wo ho mɛŋa se'em la. 15Ge ya han eta taaba wo ya dela mɔɔdunhe la, mini ya te yeti ya sagom la taaba. 16Ge mam n yeti ya se'ere n wana: Te ya bahɛ te Sea la kelom pa'ala ya sore te ya da dɔla ya kɔrɛ n bote se'ere. 17Asaala kɔrɛ n lo' se'ere dagɛ se'ere te Sea la bɔta. Sea la me n bote se'ere la dagɛ se'ere te asaala bɔta. Bana bayi' wa dine mɛ la taaba. Bala ho kan ta'an eta hom bote se'em. 18Ho han dɔla Sea la n pa'ale ho sɔrɔɔ seko la, la ka nare te to dɔla pa'alegɔ la. 19Nɛra woo mi' asaala potɛn'ɛrɛ n de se'ere: se'ere dela dɛngerɔ la yelefɛn'ɛha la toonse'a n ka ane soŋa la 20kaanbera baga la sɔɔntooma la nɛreba n dine la taaba ge zabera la nyuunre la sunsunyiim la bonbɔre ninmɔ'ɔrɛ ge yɛlɛha taaba yema yema 21ga nɛresɛba nini n mɔ'ɛ la ba tadaana bonɔ la nɛresɛba n bugure ge eta yele ana taaba. N yeti ya mɛ wo mam daa pon yele ya se'em la te sɛba n ete yele ana taaba kan kɛn' Yenɛ sɔ'ɔlom la poan. 22Ge Sea la bo'ore la nɔŋere la nyeema la sunma'ahom la sugure la zo'ohogɔ la som la birikintɛ la 23sigehe ho mɛŋa la nyɔkɛ n mɛŋa. Pa'alegɔ ka boe gana yele ana wa. 24Sɛba n dole Krista Yesu la wɔne te ba kpa' ba mɛhe mɛ la ba potɛn'be'ero la sɛla woo te ba potɛn'ɛra bɔta. 25Ge Sea la han bo to vom bona paŋa wa, bahɛ ya te Sea la mɛŋa pa'ala to sɔrɔɔ. 26Da bahɛ ya te to yeti tomam n boe bii te pagara la taaba bii te nini tɛnta la taaba.


text: 1Baa nà n ka barum bwese bweseka gari mɔ̀ ka mam wɔllun gɔradoban barum ma na kun tɔnu kĩ, na sãawa nge yankokoru ǹ kun mɛ yangireru te ba soomɔ. 2Baa nà n Gusunɔn gari gerubun dam mɔ, ma na asiri kpuro tuba ka yɛ̃ru kpuro, ma na Gusunɔ naanɛ doke sere kon kpĩ n guunu sɔ̃ nu swɛnyɔ, nà kun tɔnun kĩru mɔ na ǹ sãa gãanu. 3Baa nà n nɛn dukia kpuro sãarobu wɛ̃, baa nà n dera ba nɛn wasi wɔ̃ɔwa, nà kun tɔnun kĩru mɔ na ǹ are wasi. 4Wi u tɔnu kĩ u ra tɛmanɛ, u ra n maa tɔn geeru mɔ̀, u ku ra n nisinu mɔ, u ku ra woo kanɛ, u ku ra maa tii sue. 5Wi u tɔnu kĩ u ra n tɔmbun bɛɛrɛ yɛ̃, u ku ra win tii tɔnan arufaani kasu, u ku ra mɔru ko fuuku, u ku ra maa torarun gari yi win nukurɔ. 6Wi u tɔnu kĩ u ku ra yɛ̃ɛri kɔ̃san sɔ̃ ma n kun mɔ gem sɔ̃. 7Wi u tɔnu kĩ u ra ka kpuro tɛmanɛ. Win naanɛ dokebu ka win yĩiyɔbu ka win tɛmanabu bu ku ra kpe. 8Wi u tɔnu kĩ win kĩra ku ra n nɔru mɔ. Gusunɔn gari gerubu bu nɔru mɔ, Hunden barum bwese bwesekan gerubu koo kpe, yɛ̃ru ta koo maa kpe. 9Domi bɛsɛn yɛ̃ru ka bɛsɛn Gusunɔn gari gerubu, yen gaa kun yiba. 10Adama sanam mɛ ye ya yiba ya koo na, sanam mɛya ye ya kun yiba, ya koo doona. 11Sanam mɛ na sãa bii, na ra gari gere nge bii, na ra laakari ko nge bii, na ra maa bwisiku nge bii, adama tɛ̃ ye na guro guro kua, na biin daa deri. 12Ye sa waamɔ tɛ̃ ya sãare ye sa waamɔ bari bari tasa sɔɔ, adama sɔ̃ɔ teeru sa ko ra wa nɔni ka nɔni. Ye na yɛ̃ tɛ̃ ya ǹ yiba, adama sɔ̃ɔ teeru kon da tubu sãa sãa nge mɛ Gusunɔ u man tuba. 13Tɛ̃ gãanu ita yeniwa ya wãa, yeya naanɛ dokebu, ka yĩiyɔbu, ka kĩru. Adama kĩra ta kere.


text: 1Te Na'ayenɛ tɔgɛ bo Moses yeti, 2Pa'alegɔ seko n boe bo nɛra ban'an bahega malema la, nɛra ban'an n bahɛ te a wa'an malemadaana nɛŋan na te a dekɛ a mɛŋa pa'alɛ la n wana. 3Malemadaana la ne yehe la tiiheŋɔ la kenkɛleŋa ha ta behɛ en. Nɛra la iŋganɛ ban'an la han bahɛ en, 4malemadaana bahɛ te ba tare niihe seyi' n dagɛ kihire niihe, la tia dɔɔ mɔlɔsonɔ, la min'mɔlɔga, la nyunhunyuŋa na, te la dɛna se'em ban'an n bahɛ la denɛ. 5Malemadaana la bahɛ te ba kɔrɔgɛ niihe la kayema tɔ yɔgɔrɔ dokɔ nɔɔrɛn te ba ankɛ ko'zotemɔ eŋɛ ko poan. 6Te malemadaana la dekɛ niiŋa kayema la n gee te ba ka ko la, la te dɔɔ mɔlɔsonɔ, la min'mɔlɔga la, la nyunhunyuŋa la lohɛ ko'zotemɔ la n boe dokɔ la poan te a kɔrɔgɛ niiŋa la te ka ziim la sige ko poan la, 7la a yaɛ ba miihe bahɛ se'em iŋganɛ ban'an en bahɛ la zuo sugumnɔɔren boyopɔe, te la dɛna a iŋa la duuhego n bala, ge yele en te a ka le tara dɛngerɔ. Ge te a bahɛ niiŋvɔa la te ka keŋɛ. 8Se'em te ba malom a ban'an bahega malema nya pee a futo, ge kɔɔnhɛ kɔnberɔ woo n boe a iŋan la pahɛ, ge sɔ a iŋa la, te la dɛna a dɛngerɔ malema duuhego n bala. A han ba'ahɛ bala, a nya ta'an kɛn' tiiheŋɔ la poan na, ge a gan'arɛ a yire la yeŋa dabeha ayopɔe. 9Dabeha ayopɔe daarɛ la, a kɔɔnhɛ kɔnberɔ woo a iŋa bahɛ. A siie a zuo, a tɛɛŋa, la a ninkɔnbɔrɔ. A kɔɔnhɛ a iŋa kɔnberɔ zan'an, pee a futo, sɔ a iŋa te la dɛna a dɛngerɔ duuhego malema. 10Dabeha anii daarɛ, a tare pedibihe seyi' la pesa'arɛ, te se zan'an dɛna yuunɛ, te sɛsɛla ka eŋɛ se, ge tara zom somɔ la wolehe setan', ka'ɛ kaam eŋɛ bini te la dɛna a boom bo'olom, la kaam wola. 11Malemadaana se'em n malom nɛra la ban'an bahega malema la, yele en yeti a ka le tara dɛngerɔ, la n wan tare nɛra la, la a daana bo'olom la wa'an Na'ayenɛ nɛŋan na, Sogorɛ nɔɔrɛn la na. 12Malemadaana la loe pedibiga la kayema, te kaŋa dɛna a lebehe yɔ' bo'olom la kaam wola. A zɛnkɛ ba saazuo Na'ayenɛ nɛŋan, te la dɛna pa'alegɔ bo'olom. 13A kɔrɔgɛ pedibiga la toolom zen'an la te ba kɔrɔna be'em bo'olom la nyɔ'an bo'olom. Wo be'em bo'olom la n de malemadaana la denɛ se'em la, lebehe yɔ' bo'olom me dela bala. Bo dɛna la toolom bonɔ. 14Malemadaana la eŋɛ lebehe yɔ' bo'olom duŋa la ziim tɛ'ɛn se'em n malone a ban'an bahega malema la zuɔ toberɛ, a zuɔ nu'dibidɔɔ, la a zuɔ na'dibidɔɔ. 15Malemadaana la poregɛ kaam wola bosebo eŋɛ a mɛŋa gɔbega nu'talɛ poan, 16dekɛ a zuɔ nu'dibila tom kaam la n boe a gɔbega nu'talɛ la poan la, miihe Na'ayenɛ nɛŋan sugumnɔɔren boyopɔe. 17Malemadaana la eŋɛ kaam sebo n boe a nu'talɛ poan la a lebehe yɔ ziim la bosebo tɛ'ɛn a zuɔ toberɛ, la a duuhe en, ge dekɛ tɛ'ɛn a zuɔ nu'dibidɔɔ, a zuɔ na'dibidɔɔ. 18Kaam sebo n gee a nu'talɛ la poan la, a dekɛ sɔn' se'em n malone a ban'an bahega malema la zuo, la a duuhe en, kaanbɛ be'em duuhego bo en Na'ayenɛ nɛŋan. 19Malemadaana wan kaanbɛ be'em bo'olom te la dɛna be'em duuhego bo se'emdaana n malonɛ a ban'an bahega malema la. A han ba'ahɛ bala, malemadaana la kɔrɔgɛ nyɔ'an bo'olom la, 20la a kaanbɛ ka kaanbegɔ daka la zuo, la boom bo'olom la, la a kaanbɛ be'em duuhego bo en, te a kan le tara dɛngerɔ. 21Ge a daana han dɛna naha, kan ta'an bo lɔgɔtona, a tara pedibiga kayena, te la dɛna a lebehe yɔ' bo'olom, te ba zɛnkɛ pa'alɛ ge dekɛ kaanbɛ be'em duuhego bo en. A tara kisoma zom somɔ wola me'en, eŋɛ kaam eŋɛ bini ta la dɛna a boom bo'olom la kaam wola la 22dayɛma ayi' bii nadoma dayɛma ayi', n de sɛla te a wan ba'ahom tara la, te deyema dɛna a be'em bo'olom, te deyema me dɛna a nyɔ'an bo'olom. 23Dabeha anii daarɛ, a tare lɔgɔtona wa'an malemadaana la zen'an na, Sogorɛ la nɔɔrɛn, Na'ayenɛ nɛŋan bilam te ba malom a ban'an bahega malema la. 24Malemadaana la to'e pedibiga la n de lebehe yɔ' bo'olom la kaam wola la a zɛnkɛ ba Na'ayenɛ nɛŋan, te la dɛna pa'alegɔ bo'olom. 25A kɔrɔge pedibiga la n de lebehe yɔ' bo'olom la, eŋɛ ka ziim la bosebo tɛ'ɛn se'em n malone a ban'an bahega malema la zuɔ toberɛ, la a zuɔ nu'dibidɔɔ, la a zuɔ na'dibidɔɔ. 26Malemadaana la poregɛ kaam la bosebo eŋɛ a mɛŋa gɔbega nu'talɛ poan, 27dekɛ a zuɔ nu'dibila tom kaam la n boe gɔbega nu'talɛ poan la, miihe Na'ayenɛ nɛŋan sugumnɔɔren boyopɔe. 28Kaam sebo n boe a nu'talɛ la poan la, a eŋɛ tɛ'ɛhɛ lebehe yɔ' bo'olom ziim la nɛra la zuɔ toberɛ la a zuɔ nu'dibidɔɔ la a zuɔ na'dibidɔɔ la. 29Kaam sebo n gee a nu'talɛ la poan la, a dekɛ sɔn' se'em n malone a ban'an bahega malema la zuo, la a kaanbɛ be'em duuhego bo en Na'ayenɛ nɛŋan. 30Ge te a nya kaanbɛ dayɛma la bii nadoma dayɛma la n de sɛla te nɛra la wan ba'ahom tara la, 31te deyema dɛna be'em bo'olom, te deyema dɛna nyɔ'an bo'olom, ta' la a boom bo'olom la. Malemadaana la n wan kaanbɛ be'em duuhego Na'ayenɛ nɛŋan se'em bo a daana n bala, te a da tara dɛngerɔ. 32Pa'alegɔ kona n boe bo se'em n yeti a malom a ban'an bahega malema, ge kan ta'an bo en sone a bo sɛla la. 33Te Na'ayenɛ tɔgɛ bo Moses la Aron yeti, 34Ya han ta kɛn' Kanaan teŋa la poan, teŋsɛka te n dekera bɔ'ɔra ya te ya sɔna wa la poan, te mam bahɛ te seo nyɔkɛ yire ka poan, 35yire la daana keŋɛ ta yele malemadaana la yeti, Mam nyɛ sɛla n ane wo seo n nyɔkɛ n yire la. 36Malemadaana la bahɛ te ba vaɛ lɔgɔseto woo n boe yire denɛ poan la yehe yeŋa, ge te a kɛn' behɛ dɛ. Bala te yire la ganleŋɔ kan ta' de poan lɔgɔrɔ la. Ba han va lɔgɔrɔ la de poan ba'ahɛ, malemadaana la nya kɛn' de poan behɛ dɛ. 37Malemadaana la han behɛ seo la n nyɔkɛ yire la dangɔɔma la, te dɛnlemadɛntɔ la, bii piinleŋɔ la n nyɔkɛ dangɔɔma la kɛn' dangɔɔma la poan, 38malemadaana la doohe de nayaŋa poan yehe na, ge pagɛ dɛ ze'ele dabeha ayopɔe. 39Dabeha ayopɔe daarɛ la, malemadaana la lebe na behɛ. Seo la han to'e la yire la dangɔɔma la, 40a bo sore te ba luguhe kugu se'a n dekɛ mɛ yire la, te seo la nyɔkɛ a la, fɔ a tare keŋɛ ya sɔgɔrɔ ka'ahegɔ zen'an, ya teŋa la kenkɛleŋa ha ta ka'ɛ bahɛ zen'an yoo. 41A bahɛ te ba kɔnrehɛ bole se'ere n dekɛ takɛ de poan la zan'an, vaɛ bole la te ba kɔnrehɛ la tare keŋɛ ya sɔgɔrɔ ka'ahegɔ zen'an, ya teŋa la kenkɛleŋa ha ta ka'aɛ bahɛ zen'an yoo. 42Ge la ya tee kugupaala kɛn'ɛhe dangɔɔma la mɛ, malom takɛ dɛ la bolɛ paalɛ. 43Ge ban fɔ kuga la ge tee kuga, kɔnrehɛ bole la me bahɛ ge tee bole takɛ ba'ahɛ la, seo la han le nyɔkɛ yire la, 44malemadaana la keŋɛ ta behɛ dɛ. Seo la han nyɔkɛ yire la mɛ le yɛ'ɛha, ko dela seo be'o n bala nyɔkɛ yire la. Yire denɛ boe la ganleŋɔ poan. 45Yire denɛ dela ya gbi' dɛ bahɛ. De kuga, de dɔɔrɔ, la de bole la zan'an, la ya vaɛ ba keŋɛ ya sɔgɔrɔ ka'ahegɔ zen'an, ya teŋa la kenkɛleŋa ha ta ka'ahɛ zen'an yoo. 46Se'em woo n kɛn' yire la poan se'em ma'an te malemadaana la yu' dɛ bahɛ la, a daana ganlom mɛ gura zanɔɔrɛ. 47Ya se'em woo n gan'arɛ de poan, bii zin'ire de poan di, a daana pee a futo. 48Ge ban malom maalɛ dɛ ba'ahɛ la, malemadaana la han lebe na behɛ te seo la ka le nyɔkɛ de dangɔɔma la, a yeti, ganleŋɔ ka le bɔna de poan. Se'ere n sɔe la, seo la pelege ya. 49A han yeti a pee yire la, a to'e niihe seyi' la tia dɔɔ mɔlɔsonɔ la min'mɔlɔga la nyunhunyuŋa. 50A kɔrɔgɛ niiŋa la kayema tɔ yɔgɔrɔ dokɔ te ba ankɛ ko'zotemɔ eŋɛ ko poan nɔɔrɛn, 51ge nya dekɛ dɔɔ mɔlɔsonɔ la nyunhunyuŋa la min'mɔlɔga la ta' la niŋvɔa la, lohɛ ko'zotemɔ la n boe dokɔ poan te a kɔrɔgɛ yia niiŋa la ziim eŋɛ ko poan la, la a yaɛ ba miihe yire la sugumnɔɔren boyopɔe. 52A wan dekɛ la niiŋa ziim la ko'zotemɔ la niŋvɔa la dɔɔ mɔlɔsonɔ la nyunhunyuŋa la min'mɔlɔga la miihe pee yire la. 53A han ba'ahɛ, a bahɛ niŋvɔa la te ka keŋɛ. N wan malom yire duuhego malema la se'em n bala, te ganleŋɔ ka bɔna yire la poan. 54Pa'alegɔ kona n boe bo iŋganɛ ban'an bii iŋzakeŋɔ bahega malema bii 55pika n peelom fuo bii seo n nyɔkɛ yire bii 56iŋa zen'an n mɔrɛ bii zen'an n birige pogolom. 57Ya han ne ta baŋɛ te la tare la ka tare ganleŋɔ bii la tare ganleŋɔ, ya eŋɛ bala. Pa'alegɔ kona n boe bo iŋganɛ ban'an, la pika bii seo n nyɔkɛ sɛla.


text: 1Tɔ, kabo Kristo dɛɛ ti na am ayo ka nibaa kun ni, am sukoro am beŋgu. 2Am teŋge su na am sude wɔfɔm. Nbem yo yoori sɔ ɔ haari na ba de mɛrɛkɛm wɔfɔ, ama, ba si má ka bu ti mɛrɛkɛm. 3Má am ma am wara fi minɛm bo bu wo dansaraka nu n sa, am fa i ka am ni bɛrɛ ye ba saŋga anyi am a. Na má am ma am wara fi minɛm bo bu sudi wahara n gusu sa, am fa i ka ambɛrɛ sudi wahara n a. 4Am ma jirima wo am ajaam nu, na biɛsɔ n ni bara n kɛrɛ bita bu ŋu, na má be yo ŋgbɛɛnŋgbɛɛn, dama Nyɛmɛ bá di minɛm kɛrɛ jɔrɛ bo bu kpini nbaram, ni bo bu kɔ somaya ŋgbɛɛnŋgbɛɛn n kɛrɛ. 5Má am ma am nyunu boro ŋwaa koro su agaya, ama, am ma am nyunu yi deke n bo am la i ni, dama Nyɛmɛ ase ka, “M yáki má am ŋgbɛɛn, m káaki fa má am ji má.” 6Nyini ti, am ma ya fa ahoresi, na ya se ka, “Micɛra ni ti m bukafɔ, m soro má sɛrɛ. Adamande koro yo m nzu wɔ?” 7Am niɛ am mɔfɔm bo bu kan Nyɛmɛ jɔrɛ n kereeri am ni. Am niɛ kabo bu woori wo kpa barasu, na am sɔn bu yarada bo bu yoori i n su. 8Yesu Kristo kaaki má, kabo i yo ti ni, i toko ti sɔ ɔ, na i ti sɔ ɔ saŋga kɛrɛ. 9Má am su kereewa fɔfɔrɛ barasu nbem su, na bu ma am mini atin kpa ni. I ti ye ni ka ya de Nyɛmɛ dɛɛ ahɔrɔma n bo i ma ya ahoresi ni, na má ya de atin bo bu ciirem kere fa kɔ diire diiwam su, bo bu su nyini ciirem su ni, i buka má bu. 10Sa bo Yesu ayo ama ya n dɛɛ ti, ya fa i ka ya la Nyɛmɛ sayoowa yoobiri n dɛɛ diire bo Yudafɔm Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔm bo bu yo juma Nyɛmɛ Sereebiri Nambue n nu n la má atin na bu di be. 11Afɔ kɛrɛ afɔ, Nyɛmɛ sayoowa dɔŋguyofɔ kpiɛn n fa neŋgendɔrɛm mbunja a, na i fa wura Casi Kɛrɛ Casi Sɔɔ n nu. Na i fa yo yoowa ma Nyɛmɛ, fa kɔ minɛm satiɛ bo ba yo i n su, na i ma bu nya fa niɛ n kɛrɛ fite miɛ n ahɛmɛ, na bu yara i sin. 12Nyini dɛɛ ti, ye Yesu gusu wuuri miɛ n ahɛmɛ n a, adena i koro fa i mbunja n yo minɛm casi. 13Sa n bo wɔ yo ama ya n dɛɛ ti, am ma ya kɔ i dɔ miɛ n ahɛmɛ, na ya su i atin su, na ya ni yiri kɛrɛ saŋga di nyinsɛ n bo i diiri n be. 14Dama durunya n nu fɛn, ya la má miɛ be bo ya suwo nu saŋga kɛrɛ, ama, ya boro ya nyi suniɛniɛ miɛ kpiri n bo i bá ba n wɔ. 15Nyini ti, buka n bo Yesu ayo ama ya n dɛɛ ti, am ma ya fa kansi fa ma Nyɛmɛ saŋga kɛrɛ. Ya saraka yoowa n bo ya fa ma Nyɛmɛ n la ka, ya teke ya nɔɔ, na ya kan kere minɛm ka Yesu ti Mibiɛ n a. 16Má am yaki kpayo, am buka am beŋgum saŋga kɛrɛ, dama nyini saraka yoowam sɔ, ye Nyɛmɛ koro a. 17Am de am mɔfɔm nɔaniɛ, na am su atin n bo bu fa kere am su, dama bɛrɛ sukpiɛ daafiri am busu n dɛɛ ti, ye Nyɛmɛ bá bisa bu kabo bu yoori bu juma n barasu n a. Nzɛn am deeri bu nɔaniɛ, bu yó bu juma ni ahoreda a, ama, nzɛn am ade má bu nɔaniɛ, nyini ma bu yo bu juma ni ahoresaaki a, na nyini sɔ gusu buka má am. 18Am susere Nyɛmɛ ma ya saŋga kɛrɛ. Yɛrɛ dɔ, i ti nahɔrɛ wɔ ka ya yo sa bo i kɔ atin su wɔ, na ya sunsunni nu ma ya ka ya yo sa bo i kɔ atin su wɔ saŋga kɛrɛ. 19M sere am wɔ, am boro am nyi sere Nyɛmɛ ma m, na i buka m, adena i cɛ má, na m kaaki ba am dɔ bekun. 20Nyɛmɛ ahoredafɔ n ateŋge ya Mibiɛ Yesu Kristo i yiwee n nu. Nyɛmɛ faari Yesu mbunja n faari sɛsɛsu diiri i di n ti ye Yesu yoori ya sasafɔ kpiri n a. Nyini sɛsɛsu n la má awieeri. 21Nyini ti, m sereeri Nyɛmɛ ka i ma am deke kpa n kɛrɛ bo i ti ye ni ka am nya i, na am yo i sa koroowa, na i kaaki ya wo, na ya yo minɛ n bo i ahore jɔ ya ŋu. Yesu Kristo dɛɛ ti, ye i yo nyini n kɛrɛ a. Yiri ti ye ni ka ya kansi i saŋga kɛrɛ saŋga. Ami. 22M ninbaam, m sere am wɔ, am yo sawɔrɛ, na am so am sui, na am de ahin jɔrɛ n bo i wo ahin kadasi n nu, na m sufa tu am fɔ ni. Dama jɔrɛ n bo m sukɛrɛ ma am n sunnu má. 23M koro ka am si ka, ya niwa Timoti wo má dansaraka nu kun, ba yaki i, nzɛn i ba tuuri m nde, na m ba suba, m ni yiri kɛrɛ bá niɛ am busu. 24Am bisa am mɔfɔm kɛrɛ ni Nyɛmɛ minɛm kɛrɛ dɔŋgu ma ya. Ya ninbaa yaradayofɔm bo bu wo Itali asiɛn n su n kɛrɛ bisa am dɔŋgu. 25Nyɛmɛ buka am kɛrɛ.


text: 1Wo kɔma, n ya melika nani sɔnɛ yen dugu-kole-tonko-nanɛ rɔ. Dugu-kolo-fɔn-nani biranɛ anu bolo alako fɔnyɔ kana tugu dugu kole anubɛ kɔgɔ-yi anubɛ kɔlɔmanu ma tun. 2Alla ara dugu kole anubɛ kɔgɔ-yi-tinya-sɛnbɛ di melika nanɛ wonu ma. A ya wonu kele a kan-bɛ la. N ya melika gbɛrɛ namatoe yen ka bɔ tele-bɔɛ-wara la. Alla nimɛta mandan ye a bolo. 3Melika wo ko, “Wo kana dugu kole tinya anubɛ kɔgɔ-yi anubɛ kɔlɔmanu fɔlɔn. Fɔ ma ni mandan sigi mata Allata wɔli kɛlɛnu telɛnu na.” 4Nba, Allala mandan sigira minnu telɛ ma, wonu yatɛ fɔra n ye. Wo le mɔgɔ waga kɛmɛ, waga bi-nani ani waga nani bɔra Isirɛla bɔnsɔn bɛɛ rɔ (144,000). 5Mandan sigira mɔgɔ waga tan-ni-fila (12,000) telɛ ma ka bɔ Yuda bɔnsɔn rɔ anubɛ Rubɛn bɔnsɔn rɔ anubɛ Kadi bɔnsɔn rɔ 6anubɛ Asɛra bɔnsɔn rɔ anubɛ Nafatali bɔnsɔn rɔ anubɛ Manasa bɔnsɔn rɔ 7anubɛ Simiyɔn bɔnsɔn rɔ anubɛ Lifayi bɔnsɔn rɔ anubɛ Isakari bɔnsɔn rɔ 8anubɛ Sɛbulɔn bɔnsɔn rɔ anubɛ Yusufu bɔnsɔn rɔ anubɛ Bɛnyamɛ bɔnsɔn rɔ. 9Wo kɔma, n ya nyama-wɛ yen, mɔgɔ ti ke minnu yatɛ lɔnna mumɛ! Anu bɔnɛ mɔgɛ su bɛɛ anubɛ sibole bɛɛ rɔ anubɛ bɔnsɔn bɛɛ rɔ iko anu kan faranɛ nya min. Anu sɔra mansaya-sigi-fan anubɛ saga-dan yakɔrɔ. Duruku-yan-gbɛ ye anu kan na. Tin-yanbɛnu biranɛ anu bolo tɔ. 10Anu ya anu kuli mayɛlɛ ko, “Mata Alla min mayiginɛ mansaya-sigi-fan rɔ, mala kisi-koe bɔnɛ ale anubɛ saga-dan le bolo!” 11Melika bɛɛ sɔra mansaya-sigi-fan anubɛ kɛmɔgɛnu anubɛ dali-fen nanɛla foolɛ rɔ. Wo kɔma, anu ya anu naburun a ma mansaya-sigi-fan yakɔrɔ Alla bato tinɛ. 12Anu ko, “Amina! Tantolɛ wo, gbiliyɛ wo, hɛnkili wo, baraka-birɛ wo, bonyɛ wo, sɛnbɛ wo, anubɛ fanka-wɛ le mata Allatɛ la habadan! Amina!” 13Kɛmɔgɔ kelen ya n manyinika ko, “Duruku-yan-gbɛ ye mɔgɛ minnu kan na wo la, yon bi wonu na? Anu bɔnɛ mi?” 14N ya a yabi ko, “N fa, nde ma a lɔn. Ile le ya wo lɔn.” A ya a fɔ n ye ko, “Minnu bara kisi ka bɔ bɛnsɛnkɔninya-wɛ rɔ, wonu denu bi wonu na. Anu ya anuna duruku-yannu ku ka a ma, anu ni gbɛ saga-dan-yele rɔ. 15Wo le ya a ma, anu sɔnɛ Allala mansaya-sigi-fan yakɔrɔ ka wɔlɛ kɛ a ye a Bato Bɔn la su-ni-tele. Ale min siginɛ mansaya-sigi-fan rɔ, ale le si anu natanka. 16Kɔnkɛ ti anu bira tun. Anu kan la ti gbala tun. Tele anubɛ a wuyan, wo fenfen ti anu mintan. 17Ado saga-dan min bi mansaya-sigi-fan tɔgɔfɛ, wo si anu kandan iko saga-fɛ-biralɛ, ka anu nata tenke-diyamɛ rɔ min si niyi di mɔgɛ ma. Nba, Alla si anu ya-yi bɛɛ firan.”


text: 1Biɲare to ken biɲ naɲ Krist a hen na, béŋge néérŋge ba? Men, peré wo ôbi peréŋge hen ba, dôbêŋge ibiyare bôrŋge a ba? Ken biɲ naɲ Tunu toɲ hendi bô bôrê men, ken biɲ perêrŋge a men, periɲ men, ken dôriɲ perêrŋge a a men ba? 2Iyôŋ ba, bi ken biɲ pôn men, bi ken periɲ yerŋge naɲ bôô pôn men, bi ermé woŋge kôba, ré pôn men, bi tunuŋge yi pôn sa aŋga ken woge hen a men. Aɲ bi ben yi derê. 3Lêŋge ani kani naɲ ermé woɲ terbére ré men, wo kené ɗêɲ megêrŋge ré a men. Niɲba, ken dôbiɲ sarŋge men, ken bô megêrŋge mega ré na ka damné ɗêŋge a men. 4Bi i i ba, erem sa derê wori a mera ré, niɲba, sa kwo megêri a a men. 5Ôriɲge perêrŋge a mega ɓiɲé ka biɲ pôn naɲ Jésu Krist iyôŋ. 6Ôbi na na Emen ca yeŋ hari niɲba, ôbi woge bi ɗiré némiɲ naɲ ɗi môj môj ré. 7Niɲba, ôbi ɗéɲ damɲare tori hende to hen naɲ bô geyé wori aɲ mana . Ôbi yêɲ mega gawrê yêɲ hen iyôŋ men, ɓiɲé gili wo ôbi ré na gawra a men. 8Ôbi bô yiri mega ani ré iyôŋ aɲ biɲ Emen kwôlê kwôy ô maɲ temare toɲ tayre sa gurô tagelê. 9Na ôbi á, Emen né ayri ɗi sa are a kêm hen men, ôbi biri hini wo ɗê sa hini kêm a men hen. 10Aɲ bi ɓiɲé ka derômaraŋ a naɲ ka sa terare a nà men, ka ma a men kêm kiriɲa bay ré toy hini Jésu ba, bay kêm ré di kwiniji tôŋ tumôri a. 11Aɲ bi ɓiɲé kêm ré kôl Jésu ré na Kelma, aɲ uwôliɲ hini emê sa Emen Iba ɓiɲé a . 12Yênên kaɲê, hen iyôŋ na, kiriɲa na en baɲ iyére toŋge a hen na, na ken bên kwôlê niɲba, haw hen wo en naɲ hen kôba, ken bêm kwôlê damaŋ a. Gelê wo Emen gôliɲ naɲ ken hen na, kenbay kôba, ken li jé sara naɲ harê men, ken wuré a men. 13Wôsa Emen li jé bôrŋge a bi kené uwôɲiɲ néérŋge woɲ geyé aŋga biɲ naɲ gengé wori wo dôri hen men, kené liji a men. 14Jé wo yôŋ yôŋ wo ken li na, ken ɓare ré men, ken nariɲ sara ré a men, 15aɲ bi ken yi ɓiɲé ka kwôlê wôni ɓu sarji ré men, ɓiɲé ka séli men, ken yiɲ kam Emen ka ani ka habiɲ naɲ yirji a men perê ɓiɲé kaɲ bay laserê kiriɲ hen men, bay bô habrê a men ka sa terare a nà. Peraŋgêŋge perê gawrê bay ka hen mega tay tô deɲere iyôŋ. 16Wôsa ken kôlji kwôlo a gôliɲ naɲ ɓiɲé. A hena kené li hen iyôŋ na, wulê wo Jésu a heraɲ hen na, yen a sa yén tumôri a wô kebreŋge, wôsa gel wo jé wo na en li tu temare hen na, na ré na ɗéɲ iyôŋ né. 17Ayê bôô woŋge yi môɲ sarga wo ken li biɲ Emen iyôŋ. Aɲ hena bay ré deren aɲ kwôbren uwôsiɲ jôgiɲ naɲ sarga woŋge bi wo hen na, en li yi derê wô sarga bi wo hen men, en li yi derê naɲ ken a men. 18Kenbay kôba, bi yerŋge derêŋge men, nôbi kôba, na sê peré naɲ ken men. 19En erem hena Kelma Jésu ré gey men na, ené jé Timoté iyére toŋge a hen ya. Aɲ kiriɲa ôbi ré bulo hera ba, ré sa dôben ibiyare bôn a naɲ kwôleŋge wo ôbi a sa dôren hen. 20Wôsa kwôni wo sun kwôleŋge men, li naɲ ken môɲ kwo en liɲ hen iyôŋ ba, naɲ, na Timoté bi pôn nêŋ hari. 21Wôsa ɓiɲé kêm woge na derê wo gengiɲ sarji mera, ɗiba woge ciré lê aŋga gengiɲ sa Jésu Krist hen né. 22Wôsa aŋga Timoté li hen na, geléŋge wo ôbi ré na kwôni woɲ bôô pôn, wôsa jé ulê béré Kwôlo Dôri wo ôbi li naɲ en hen na, yi môɲ kema wo li jé naɲ ibari hen iyôŋ. 23Ôbi a, kiriɲa ené hôn kwôlo gengiɲ san niɲ na, na jéri yerŋge a haɲê niɲ. 24Naɲ bôn wo en bi sa Kelma a hen na, en hôn wo nôbi kôba, ené erê iyére toŋge a hen ya men. 25Kwo gengiɲ sa yênen Epaprodid woɲ megan ôbi jé men, megan ôbi maɲê wo tô ulê béré kwôlo Emen a wo na ken jori yen a bi ré era sa li naɲ en sa aŋga naɲen a hen na, en erem wo ené jéɲ naɲ ɗi hôriɲ béŋge. 26Wôsa doy herê ô geléŋge liri gaɲ men, ôbi sun wô toyé wo kené toy wo ɗiré ômiɲ hen a men. 27Na tiri, tumô ba, ômɲare liri tu temare a hari niɲba, Emen bô tu ɲa tori men, nôbi kôba, Emen bô tu ɲa tiɲê a men aɲ berareri aɲ bi bô emê wo ɗaŋgi ré hô lên a ré niɲ. 28Ôbi a, ené iyêlbe bi ené biri bi ré hô uɲéŋge aɲ kiriɲa kené geli ba, yerŋge ré derêŋge men, nôbi kôba, deŋgôn ré kuriɲ tôŋ men hen. 29Iyôŋ ba, kiriɲa ôbi ô biɲ na, ken ɓiri yerŋge a dô naɲ yi derê mega yêneŋge tô Kelma iyôŋ. Aɲ kwôni mega ôbi hen iyôŋ na, ken biri kwôlê. 30Wôsa baa ɗa wo ôbi na ɗa ma tô jé wo Krist a. Ôbi ay yiri uléɲ liɲ jé wo kenbay a na ré lê ben hen.


text: 1Alla ye nyinina, hadama dannu ni ko ladan nya min, i si to mɔgɛnu karanna koe wonu na. 2A fɔ kɛmɔgɛnu ye ko anu ni ma sɛbɛna-mɔgɛnu anubɛ hɛnkilimɛnu anubɛ nyɛrɛ-maralɛnu na. Anu ni ma mɔgɔ-kɛndɛnu na anuna dɛnkɛninyɛ rɔ. Anu ni mɔgɛnu keni ka anu munyu mɔgɛnu kɔrɔ. 3A fɔ musu-kɔrɛnu fanan ye wo nya ko anu ni anu tagama-nya sɛninya iko a bɛnnɛ musu-sɛnimɛnu ma nya min. Anu kana ma mɔgɔ-tɔgɔ-tinyalɛnu na, ni wo ma, baan-minnɛnu. Anu ni ma ko-nyima-karan-mɔgɛnu na. 4Woletɔ anu si ke ka musu-fonikenu kolo alako wonu ni anuna keinu keni anubɛ anuna dannu. 5Musu-fonike wonu ni ma nyɛrɛ-bira-mɔgɛnu na anubɛ mɔgɔ-sɛnimɛnu. Anu ni ma furu-musu-nyimɛnu anubɛ ko-nyima-kɛlɛnu na minnu bi anuna keinuna kumɛ birala. Ni wo mara, mɔgɔ wo mɔgɔ ti kuma-yogomɛ fɔ Allala kumɛ ma. 6I ni kemini-fonikenu fanan makawandi wo nya na ko anu ni ma nyɛrɛ-mara-mɔgɛnu na. 7Ile nyɛrɛ ni ma misalɛ la anu ye koe bɛɛ rɔ kɛwɔli-nyimɛ ladan tinɛ. I ni ma lanaya-mɔgɛ la anubɛ sɛbɛna-mɔgɛ ila karan rɔ. 8I wa mɔgɛnu karan, i ni kuma-latelennɛnu fɔ alako ko-yogoma woo kana taran anu yisi rɔ malela ko la. Ni i tora kuma-latelennɛnu fɔla, anu si miliya bawo anuna kumɛ, kolo sa a rɔ. 9Yɔɔnnu ni anu tiginuna kumɛ bira ka wonu hɛnɛ koe bɛɛ rɔ. Anu kana wonu sɔsɔ. 10Ado anu kana fen kankan wonu ma. Kɔnɔ anu ni anuna nyimayɛ anubɛ lanayɛ yira wonu na tumɛ bɛɛ. Woletɔ ma kisilɛ Allata karan si gbiliyɛ sɔrɔn anuna kɛ-nya-bɛɛ rɔ. 11Alla ara ala hinɛ yira mɔgɛ bɛɛ la alako anu si kisi nya min. 12Allata hinɛ wo ye ma karanna ko ma ni ma kan-kɔ sɔ wunduyogoyɛ la anubɛ duninya-natanu. Ma ni ma nyɛrɛ-bira-mɔgɛnu na anubɛ mɔgɔ-telennɛnu. 13Ma tenbi tele-makawanɛ wo makɔnɔna, ma ni to Alla gbiliyala duninya kɛ rɔ. Ado ma yigi sanɛ tele wo kuma ko ma kisilɛ Yisa Kirasiti si na bɔ gbɛ rɔ wulɔn, mata Alla gbiliyanɛ kɔni. 14Yisa ya a nyɛrɛ ni mala ko la alako ma ni tanka ko-yogomɛ-bɛɛ ma. A ya ma sɛninya alako ma ni ma ala mɔgɛnu na minnu bi nyinina ko-nyima-kɛ ma. 15I ni mɔgɛnu karan koe kɛnu na. I ni anu makawandi ka anu makuma sɛnbɛ la. I kana ko ladan min si a ma, anu ni i lafɛya.


text: 1Na Yesu akaaki akɔ tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu dɔ bekun. Sɔnɔ asaa fuin be woori dɔ. 2Na minɛm bo bu wo dɔ n atu bu nyumbaa aniɛ Yesu, na bu niɛ ka i túntun asaa fuin n Ŋumiyi cɛɛn ni, nzɛn i túntun má i, adena bu sɔ́ i ŋgɛɛ na bu járaki i ka wɔ saaki Ŋumiyi cɛɛn n ciire ni. 3Na Yesu ase asaa fuin n ka, “Ba jina afiɛn fɛn.” 4Na wɔ bisa bu ka, “Ya dɛɛ atin n su, atin wo nu ka ya yo sakpa Ŋumiyi cɛɛn ni, nzɛn ya yo satiɛ wɔ? I kaaki ti ye ni ka ya de ŋgɔɔ, nzɛn ya yi ŋgɔɔ ɔ?” Ama, ba bɔ má i nu. 5Na Yesu aniɛ bu nyunu abara ayɛ, na wɔ fa yaa bu ŋu, na i ahore asaaki fa kɔ bu atii kekere n dɛɛ ti, na wɔ se sɔnɔ n ka, “Teŋge u saa ni.” Na wɔ teŋge i saa ni, na wɔ yo faŋga bekun. 6Na Farasifɔm n akaba afite tiɛntiɛnbunɔɔ sɔɔ n nu akɔ Fɛmɛ Herode minɛm dɔ, na ba sɛsɛ bu ŋu su kabo bu yó na bu kún Yesu. 7Nyini sin na Yesu ni i susufɔm n afite akɔ kunma kpiri n nɔɔ su, na jama beberebe afite Galili awɔrɛ n nu asu i su. Nbem gusu fiteeri Yudiya dɛɛ awɔrɛ n nu, 8ni Yɛrusalem miɛ kpiri n nu, ni Idumeya dɛɛ awɔrɛ n nu, na nbem gusu afite Yodan kunma n wiɛ afiiri ni, ni Tiro ni Sidon dɛɛ bue ni. Bu tiiri kabo Yesu yoori alekutura sam barasu ni, nyini ti ye bu baari i dɔ a. 9Yesu ama tukpakifɔm beberebe anya laifiɛ n dɛɛ ti, bo bu la tukpaki kɛrɛ koro ka bu miɛ bu nyi wɔ, na bu sakati wura na bu fa bu saa kan i. Nyini ti, na wɔ se i susufɔm ni ka bu kpa bu ŋu ni lee ma i, na nzɛn minɛm ba ŋa bu miɛ i ŋu na i koro wura lee n nu. 11Saŋga kɛrɛ bo minɛm bo ajinim wo bu ŋu n nya ŋuuri i, bu kutu i nyunu wɔ, na bu ciindi na bu se ka, “Wɔrɔ ti Nyɛmɛ Wa n a.” 12Na wɔ bɔbɔ ajinim ni ni anyumboro ka, má bu ma be si i sɔnɔ nzuin nu. 13Na Yesu afun akɔ buka be su, na wɔ fere minɛ n bo i koroori ka bu ba i dɔ ni, na ba ba i dɔ. 14Na wɔ yi bu nu buru ni nnyɔ, na wɔ fa bu ayo i jaramasam ka bu wo i dɔ, na i susunma bu ka bu kɔ sukan Nyɛmɛ jɔrɛ, 15na wɔ ma bu yiko ka bu kɔ sufɔn yi ajinim minɛm ŋu. 16I jaramasa buru ni nnyɔm ni bo i yiiri bu n la Simon bo Yesu tuunri i duma ka Petoro ni, 17ni Yakobo ni i niɛma Yohane, bo bu si la Zɛbɛdi na Yesu kaaki tuunri bu duma ka Bowanaje, i bu la ka bu tiɛntiɛn agaya ka nzue wɔ. 18Bu nbem gusu la Andere, ni Filipu, ni Batolomeyo, ni Matio, ni Tomasi, ni Yakobo bo i si la Alafeyo ni, ni Tadayɔ, ni Simon bo i tu ŋgoni fa kɔ i asiɛn su ni, 19ni Yudasi Isikariyoti bo i ba tɔɔri Yesu ni. 20Na Yesu akɔ awuru, na jama aba atiɛn bu nɔɔ bekun bo i ni i susufɔm n akoro anya má tana bo bu di diire mmɔɔ. 21Na saŋga bo i minɛm tiiri i ŋga ni, na ba kɔ ka bu kɔ fa i ba awuru, dama minɛm ŋa i nyunu akan i. 22Na Yudafɔm Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm bo bu fiteeri Yɛrusalem miɛ kpiri n nu n ase ka, “Bɛlazɛbuli bo i ti ajinim kɛrɛ dɛɛ fɛmɛ ni, wo i ŋu a.” Na ba kaaki ase ka, “Yiri ajinim kɛrɛ fɛmɛ ni ma i yiko ye i koro fɔn yi ajinim n a.” 23Bu seeri sɔ ni, na Yesu afere bu, na wɔ bo bu miɛɛnu. I ŋa, “Sitana koro yo sɛ fɔn yi i dɛɛ ajinim minɛm ŋu a? 24Ya fa i ka, nzɛn fɛmɛya nya kpakpaakiiri nu wieeri, nyini fɛmɛya ni kóro jina a? Ai, i kóro jina má. 25Na nzɛn awuru gusu bo i minɛm nya kpakpaakiiri nu, nyini awuru ni kóro jina a? Ai, i kóro jina má. 26Nzɛn Sitana dɛɛ fɛmɛya n nya kpaakiiri nu wieeri, i kóro jina a? Ai, i kóro jina má. Nzɛn i nya yoori sɔ, i faŋga wie wɔ. 27Be koro wura má sɔnɔ faŋgafɔ dika na i fin i neŋge, má ka wɔ tara i faŋga acin i nyama ka, ye i nya koro fin i neŋge n bo i wo awuru n nu a.” 28Na Yesu akaaki ase ka, “M suse am nahɔrɛ wɔ lɛɛ ka, Nyɛmɛ koro fa minɛm satiɛ kɛrɛ fa ce bu, haari fa kɔ saŋga jɔrɛ ŋgbɛɛnŋgbɛɛn kɛrɛ bo bu jɔjɔɔri i fa kɔ Nyɛmɛ dɔ, 29ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i jɔjɔ wuraari Awiɛwiɛ Casi ni ŋgasi nu, Nyɛmɛ fá má i mi ŋgasi ce má i, dama i mi ayo satiɛ bo i la má awieeri lɛɛ.” 30Deke bo i ti na Yesu seeri sɔ n la ka, bɛrɛ Nyɛmɛ nɔaniɛ kerefɔm ni, bu ŋa ajini wo i ŋu a. 31Na Yesu ni, ni i niɛmam aba i dɔ awuru n bo i wo nu ni, na ba ka ajina dasin asunma ka bu fere i. 32Na jama beberebe atana abara ayɛ yiri Yesu na ba se i ka, “Ti fɛn. U ni, ni u niɛmam wo dasin koro u.” 33Na wɔ se bu ka, “Am ma m kere am bo bu ti m ni, ni m niɛmam.” 34Na wɔ niɛ abara ayɛ minɛm bo bu tana bara yɛɛri i ni, na wɔ se bu ka, “Am niɛ. M ni, ni m niɛmam n yaa. 35Sɔnɔ kɛrɛ bo i yo Nyɛmɛ sa koroowa, yiri ti m siwa, ni m niwa, ni m ni a.”


text: 1Teŋge yaradayofɔm su ka, bu yo bu ŋu bɛnlɛ ma nfɛmɛm ni gomina nkpiɛnkpiɛnm, na bu de bu nɔaniɛ, na bu kpa bu ŋu na bu yo sa kɛrɛ bo i ti kpa, 2na má bu saaki minɛm duma, na má bu se akuruwa ni minɛm, ama, bu yo bu ŋu kaan, na bu yo bu ŋu bɛnlɛ ma sɔnɔ kɛrɛ. 3Má pui ti, yɛrɛ mmɔɔ ni ya tii yo ti sinnzinm wɔ, ya si má Nyɛmɛ jɔrɛ, na ya kaaki de má i nɔaniɛ, na ya mini i atin ni, ya yo ti minɛm bo ya yo deke kɛrɛ bo i wura ya konvi wɔ, na ya suyo ya sa koroowa, na ya la aŋunkpini, na ya si kɔrɛ, na ya yo ti minɛm bo minɛm kpɔ ya a, na ya gusu kpɔ ya beŋgu. 4Ama, haari ni nyini mmɔɔ, Nyɛmɛ bo i ti ya Tiidefɔ ni, yo faari i sakpa, ni i koro kereeri ya, 5na wɔ nya ade ya tii aji. Má ka ya sakpa yoowa dɛɛ ti, ye i deeri ya tii jiiri a, ama, i aŋunfɔ si dɛɛ ti. Kabo i deeri ya tii n la ka, i Awiɛwiɛ Casi ni ŋmisiiri ya a, na wɔ ma ya wo fɔfɔrɛ, ni ŋgɔɔ fɔfɔrɛ. 6Na Nyɛmɛ ama ya Tiidefɔ Yesu Kristo afa Awiɛwiɛ Casi n ama ya akɔ asin su. 7Nyɛmɛ yoori sɔ ni, adena ya yó i nbaam, na ya yó tama ka ya nyá ŋgɔɔ n bo i la má awieeri. Nyɛmɛ ahɔrɔma n dɛɛ ti, wɔ de ya ka ya la má ŋgasi be i dɔ, nyini ti ye wɔ fa ya ayo i nbaam n a. 8Ahin jɔrɛ n ti nahɔrɛ wɔ. M koro ka a kere ahin dekem ni anyumboro, adena bo bu yo Nyɛmɛ yarada ni, bu fa bu sunsunni kɛrɛ yo sa bo i ti kpa. Ahin kereewam n la kpɛrɛ, na bu kaaki ti kpa ma sɔnɔ kɛrɛ. 9Ama, má a fa u ŋu wura akuruwa ŋgbɛɛnŋgbɛɛn barasu kɛrɛ nu, ni ya nana Yudafɔm dumam, ni aluwa ŋgbɛɛnŋgbɛɛnm fa kɔ Nyɛmɛ nɔaniɛ kpamaawa n su. Ahinm kɛrɛ ti ŋgbɛɛn wɔ, bu kunma kpɛrɛ be. 10Sɔnɔ kɛrɛ bo i fa kpakpaakinu ba, i ti ye ni ka a tu i mi fɔ kpe nnyɔ ɔ, na nzɛn wɔ nya de má i, má a bu i wura am nu. 11Si ka nyini sɔnɔ n sɔ akete kereewa kpa n lɛɛ, na i yo satiɛ bo yiri mmɔɔ ni i tii si ka i ti satiɛ wɔ. 12M súnma Aratɛma, wara Tikikusi u dɔ, nzɛn bu be baari, boro u nyi na m ni wɔrɔ sa nu Nikopoli miɛ kpiri n nu. M koro ka m wo dɔ fufuku saŋga a. 13Zena bo i ti jɔrɛdifɔ ni, i ni Apolosi, bu ba ŋa bu yasu, boro u nyi na a buka bu, na má deke be kpiɛ bu su. 14I ti ye ni ka a ma ya minɛm gusu sɔnsɔn kabo bu boro bu nyi suyo sa bo i ti kpa, na bu buka minɛm ni deke bo i ti bu miɛɛwam ni, adena má ya minɛm ni wo wo ŋgbɛɛn. 15M labari n kɛrɛ lɛɛ. Minɛm bo bu wo m dɔ n kɛrɛ bisa u. Bisa ya danfom kɛrɛ bo bu yo Yesu yarada ni. Nyɛmɛ buka am kɛrɛ.


text: 1Mɛlɛnkɛ numɔrɔnye gɔ, kaan sujaabe. Tolo turu alagala gowaa minɛ nɛ bagaa sugaa wo wɔu mu iyaabɔn. Bonɔ diyɛ dumɔ sɛlɛ aŋa taan ii gɔ wo bɛrɛ obaaɲu. 2Tolo gɔ bonɔ too dumɔ sɛlɛ gɔ pinɛlaabe. Kukumɔ, gaanran diyɛ yaun kukumɔ gin’, bonɔ gɔ nɛ gowaa ulaabe. Bonɔ gɔ nɛ kukumɔ goojɛ gɔ dɛi, nai lee, wɛwɛi lee kurugiyaain. 3Kukumɔ gɔ nɛ kakaabe gowaa, minɛ nɛ sugaabɛin. Mɔmiyɛn paŋai be bɛrɛ obaaɲu. 4Be le sɔwaaɲu, bemaa minɛ nɛ belu wɔɔ tabanɔu, wɛru turu kanran ma, tiun turu kanran ma yamalanɔu gin. Kaa inɛw Ama sɛɛrɛ didimɛ bemɛ nɛ wɔlɔ gɔbe sai ɔɲɔmɔ gin. 5Inɛwin daa ga be bɛrɛ tɔɔrɔnɛ. Kaa iyepilu numɔrɔn inɛwin ɔɲɔmɔ gin. Ɔɲɔmu bemɛ gɔ mɔmiyɛn tamu inɛi ɔɲɔmɔjɛ gin’ wɔɔ. 6Bai kɔɔbe le, inɛw yiun dɛdɛnɛdɛin, kaa bɛɛidenɛ. Be yinwɛn ibɛɛ biyɛdɛin, kaa yiun be le jɔbɔ wawageniyɛndo. 7Kakaa kɔɔbe, sɔun kɔmɔ dɛi yegeraa wɔin le murin bɛin. Kuu bemɛ nɛ kange ɔgɔdomɔ gin’ yabe. Girupala bemɛ inɛ girupala gin’ bee. 8Kukuli bemɛ yaanw kukuli gin’ bee. Tɔnrɔn bemɛ yarabe tɔnrɔn gin’ bee. 9Gegeɲɛ bemɛ nɛ inrun arugoi gin’ yabe. Gamuju be lagajɛ soguru gɔ sɔun wogotoro joo kɔmɔ nɛ jɔbaa yaajɛ siɲɛ gin’ bee. 10Be mɔmiyɛn dulɔ gin’, kijɛ tatamu yasɛbɛin. Iyepilu numɔrɔn inɛwin ɔɲɔmɔ ga gɔnrɔn be sɛbe gɔ dulɔ bemɛ nɛ tobe. 11Ɔgɔnɛ kuu bemɛ nɛ laamu kanranjɛ gɔ bonɔ too dumɔ sɛlɛ titiyainɛ gɔ woi. Heburu sɔɔ le boi womɔ Abadɔn gɛɛɲu. Gɛrɛku sɔɔ le wogɔ Apɔliɔn gɛɛɲu, tiyɛ gɔ yayamalanɛ. 12Bɔnrɔn pɔlɔ gɔ galaai. Bɔnrɔn kolɛi kɔɔ onu nɛ yawɛɛɲu. 13Mɛlɛnkɛ kuloiye gɔ, kaan sujaabe. Ama giru nɛ kange sadagadumu wɔɔ gɔ kinrun nai gɔbe nɛ gowaa mu mii ɛgaabɔn. 14Mɛlɛnkɛ kuloiye kaan gɛlɛbe gɔ bɛrɛ sɔwaa gi: «Eparate dibe diyɛ gɔ nɛ mɛlɛnkɛ nai pagaa sɛin gɔbei pagala.» 15Kunrin mɛlɛnkɛ nai gɔbe, anranguju kɔɔ lee, iyepilu kɔɔ lee, bai kɔɔ lee, lɛɛrɛ kɔɔ lee dɛi unrunbei yegeraabɛin gɔbe, inɛw gamulu taaniye turu gɔi daa ga bei kɔmɔlaa bɛin. 16Sɔunbe le kɔmɔtaanw lugo gɔ mu bɛrɛ tagaabɛin. Inɛw muɲu kɛmɛ kɛmɛ suŋu lɛi bɛin. 17Mu kunrin kuu iye gɔ nɛ sɔun gɔbe lee, inɛw kuu bemɛ nɛ yaŋabɛin gɔbe lee iyaabɔn. Be inrun arugoi yaun banrun gin’ biyaa, bulɔbulɔ gin’ biyaa, sidu gin’ yulɔpurun gin’ biyaa, yasɛbɛin. Sɔun gɔbe kuu yara kuu gin’ bee. Aŋa bemɛ nɛ yaun lee, kukumɔ lee, sidu lee gooube. 18Inɛw gamulu taaniye turu gɔi mɔɲu taanu kɔɔbe le daabɛin: Yaun lee, kukumɔ lee, sidu lee, sɔun gɔbe aŋa nɛ goobe gɔ le daabɛin. 19Sabu sɔun gɔbe paŋa, aŋa bemɛ nɛ lee, dulɔ bemɛ nɛ lee too. Dulɔ bemɛ yuguru murin bee. Dulɔ gɔbe kuu yasin, kole inɛw bɛrɛ mɔɲu kanraunbɛin. 20Inɛw wajunw, mɔɲu kɔɔbe le digɛu yinwɛnnɛ gɔbe, numɔ bemɛ le kijɛ be yeguru sibɛ go bana bemɛ duliyemɔnɛ. Be jinrunbe lee, degebe kange le ma, sarudu le ma, mɛnu le ma, tibu le ma, baga le ma yegeraaɲu, giri iyeenɛ, suguru ɛgɛɛnɛ, yoi yai bɛɛnɛ gɔbe lee, demɛniyɛnmu pajanɛ. 21Inɛw gɔbe, inɛ dai bemɛ dɛi ma, dugu bemɛ dɛi ma, sala bemɛ dɛi ma, gunyɔn bemɛ dɛi ma, bana bemɛ duliyemɔnɛ.


text: 1Geserê wo bay li naɲ mapa wo wubere naɲ bô wo na Pak hen ba ɗa. 2Menba, damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay derê tô tôô to Emen woge geré wô deré Jésu, niɲba, bay hariɲ ɓiɲé. 3Menba, Sidan ô bô Judas wo bay uwôgeri Iskariyôt wo na ôbi tô Jésu wo pôni perê ka môj kibi wôô hen. 4Ôbi ô iyêlê naɲ damné kaɲ bay bê kwôbe men, bay gemé iyéy Emen men, wô wogé geré woɲ ɓeré Jésu. 5Bay li yi derê damaŋ aɲ bay genge ciré biri gursu. 6Ôbi gey naɲ ci aɲ woge geré wo ɗiré ɓeré Jésu biji wolé ɗiba tu ɓiɲé a ré. 7Naɲ sa geserê wo bay li naɲ mapa wo wubere naɲ bô hen baa ya tô menba, sa nêm kemnêŋ wo bay ré duu kam gamgê wô liɲ geserê Pak bi wo hen. 8Jésu jé Piyêr naɲ Ja aɲ kôlji iyôŋ ba: «Erêŋge ken ô ɓeré sa tê Pak wo naa emêŋge hen.» 9Bay kôli iyôŋ ba: «Na yôŋ a jeré gey bi niné ô ɓeré sa tê Pak na ya ba?» 10Ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Kiriɲa ka erê biɲ perê ira na, ka uɲé gawra wo pôni ay téwre sari a eraɲ si tumôrŋge. Erêŋge tôri a kwôy derô haba wo ôbi a siɲ ya. 11Aɲ ken kôliɲ ôbi iyéy iyére bi wo hen iyôŋ ba: ‹Rabi kôl iyôŋ ba, bô iyére to yôŋ, a ɗiré ômiɲ emê woɲ Pak naɲ bay tôri ya ba?› 12Menba, ôbi a geléŋge bô iyére to dami ta to bay ɲan bôre kô niɲ. Na ya hende to hen a kené ɓeré sa tê Pak ya.» 13Bay ô menba, uwoɲji are kêm mega wo Jésu ré kelaji hen iyôŋ menba, bay ɓu sa tê Pak ya. 14Kiriɲa tayreri nêm menba, Jésu mô ôm emê naɲ bay tôri. 15Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «En ôriɲ doy bi ené emê Pak bi wo hen môj môj naɲ ken dema ené geliɲ gusiɲ tô. 16Wôsa en kelêŋge, na emê kwo ɗaŋgi ré niɲ kwôy wo merê sa seŋge wo geserê woɲ Pak bi wo hen kôl kwôli hen na, kibri a deriɲ bô emê iyére to Emen a.» 17Menba, ôbi ay gwoy care toɲ yê tiɲaɗor aɲ liɲ Emen dosé sara menba, kôl iyôŋ ba: «Eŋgéŋge ken céɲ. 18Wôsa en kelêŋge na hô yê care toɲ yê tiɲaɗor hende to hen ré niɲ kwôy wo emê iyére to Emen a saɲ.» 19Men, ôbi hô ay mapa aɲ kiriɲa liɲ Emen dosé sara menba, ɓiilê biɲ bay tôri aɲ kôl iyôŋ ba: «Kwo nà ná, yi mega kurôŋgi yen wo na ayê bé wô sarŋge, lêŋge hen iyôŋ iyôŋ ken ermiɲ san a.» 20Men, ôbi biji care toɲ yê tiɲaɗor mega wo ôbi ré biji mapa hen iyôŋ cêgi emê a aɲ ôbi kôl iyôŋ ba: «Gwoy care toɲ yê tiɲaɗor to nà ná, na gwore to gel biɲare to kôrbi to Emen naɲ ɓiɲé naɲ geré wo kwôbren wo a biɲ tôŋ wô sarŋge hen.» 21«Gel, kwo a ayê san hen ôm emê naɲ en. 22Nôbi Kema Gawra, na erê naɲ geré wo Emen na genge. Niɲba, bô emê a kuriɲ sa kwôni wo ay san nôbi Kema Gawra hen.» 23Menba, bay ɲamniɲ kôl iyôŋ ba: «I a lê hen iyôŋ perêrna nà ba?» 24Bay tô Jésu nariɲ naɲ néérji wô sa i a ré yé kwo dami perêrji a hen ba? 25Menba, Jésu kôlji iyôŋ ba: «Kilmé ka sa terare a nà ná, ôm sa ɓiɲé kaji men, ka naɲ kenare tôni ba, li bay uwôgeji bay lê derê men. 26Dô wo kenbay ken li hen iyôŋ né. Niɲba, bi kwo dami perêrŋge a ba, bi yi kwo dê men, kwo ôm sa kiriɲ ba, bi yi mega mana iyôŋ men. 27Turŋge kenbay a ba, i a na kwo dami ba? Kwo mô tôŋ wô emê hen laba, kwo li jé hen ɗi ba? Na kwo mô tôŋ wô emê hen né ba? Niɲba, nôbi en mô perêrŋge a môɲ mana iyôŋ. 28Kenbay kena ɓiɲé ka lêŋnê naɲ en perê gusiɲ a. 29Ôbi a, mega wo Iban né ben emê iyére tori hen iyôŋ na, nôbi kôba, en béŋge hen iyôŋ men. 30Ka emê men, yê men, naɲ en bô emê iyére tiɲê a men, ka merê sa gagay kenare a wô emê tô môɲ wo Israyêl wo môj kibi wôô hen a men.» 31Kelma kôl iyôŋ ba: «Simô, Simô, bô dô réba Sidan eŋgere ɗiré yéŋge mega wo bay yéɲ kaw ciré dôriɲ kalmê ka habiɲ aɲ hen iyôŋ. 32Niɲba, nôbi en uwôl Emen wô sam, bi ayê bôô wom ré mêniɲ né. Aɲ wulê wo já buloɲ heraɲ yen a hen na, já yé ôbi dôbiɲ yênêm ibiyare bôrji a.» 33Piyêr kôli iyôŋ ba: «Kelma, nôbi naɲ jôbi na, ré na daŋgay, ré na temare kôba, na ba cêgê ré.» 34Jésu kôli iyôŋ ba: «En kôlem, Piyêr, kura a yilé ré tô menba, já kelê têê subu jeré hônen né.» 35Menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Kiriɲa na en jéŋge aɲ na ken ay gursu ré men, magela woɲ bê bargay wôni ré men, garbê ré a men, hen ba, mi a naɲêŋge ba?» Bay uwôli sara iyôŋ ba: «Ani na naɲêni ré.» 36Ôbi kôlji iyôŋ ba: «Haw hen na, kwôni wo naɲ gursu ba, bi ay men, kwo naɲ magela woɲ bê bargay ya ba, bi ay men, kwo yebere tori toɲ kaskar naɲ ba, bi ay bargay kari keléɲ aɲ keliɲ yebere toɲ kaskar men. 37Wôsa en kelêŋge, na liɲ bô magtubu to Emen a kôl iyôŋ ba: ‹Bay dôŋseri naɲ bay ɗagê sa tôô .› Aɲ kwo gengiɲ san ba, ariri a liɲ.» 38Bay kôl iyôŋ ba: «Kelma, gel yebere toɲ kaskar wôô yi na.» Ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Nêm iyôŋ.» 39Menba, Jésu si aɲ ô sa Keram wo Olibiyé mega wo ôbi lêrê gaŋ gaŋ hen iyôŋ menba, bay tôri ô naɲ ɗi. 40Kiriɲa bay ô biɲ menba, ôbi kôlji iyôŋ ba: «Uwôlêŋge Emen bi ken kuriɲ bô aŋgaɲ lamê ré.» 41Menba, Jésu dô tori wolé kelaŋ dê naɲ ci aɲ cubu gubari tôŋ aɲ uwôl Emen kôl iyôŋ ba: 42«Iban, hena jeré gey ba, ju nôgê gwoy kam toɲ gusiɲ hende to hen wolé. Iyôŋ hari kôba, bi bô geyé wuɲê nôbi a liɲ ré, niɲba, kwom jôbi ɗi.» [ 43Menba, mana wo derômaraŋ a si sari a aɲ dôbri ibiyare bôri a. 44Aŋgê liri menba, ôbi uwôl Emen yôd yôd naɲ néri aɲ eŋjeléri biliɲ yi môɲ kumi kwôbe iyôŋ heriɲ tôŋ terare a.] 45Kiriɲa ôbi uwôl Emen hen niɲ, menba, ôbi hena hera ligi bay tôri a menba, uwoɲji tô kum a wôsa tu ɲa ɗê sarji. 46Ôbi kôlji iyôŋ ba: «Kamaŋ! wô mi a kené yi kum ba? Henaŋge ta ken uwôl Emen bi ken heriɲ bô aŋgaɲ lamê ré.» 47Jésu iyêl baa ya tô menba, kwônê ɓiɲé soji. Judas ôbi tô Jésu perê ka môj kibi wôô hen dera tumôrji, menba, ôbi era ligi Jésu a wô ibé tô mari wô liri dosé. 48Menba, Jésu kôli iyôŋ ba: «Judas, na naɲ ibé tô maa liɲ dosé aɲa jeré ayiɲ san nôbi Kema Gawra hen ba?» 49Kiriɲa bay tôri ka mééri hen gel hen iyôŋ menba, kôlji iyôŋ ba: «Kelma niné sêji naɲ yebere toɲ kaskar ba?» 50Menba, kwo pôni di maa mana wo dami wo damné kaɲ bay bê kwôbe woɲ gusurô jô. 51Menba, Jésu jôrji aɲ kôl iyôŋ ba: «Ɗéŋgeji bay li.» Menba, ôbi hebe maa mana bi wo aɲ ji. 52Jésu kôliɲ damné kaɲ bay bê kwôbe naɲ bay sa bay gemé iyéy Emen naɲ bay sa ɓiɲé ka era wô ɓeréri hen iyôŋ ba: «Ken ayen liɲ gemsa laba, wô mi a kené eraɲ naɲ yebere toɲ kaskar men, kwore men, ba? 53Kiriɲa na en mô naɲ ken sa pôn pôn bô iyéy Emen hen ba, na ken ɓuren né wô mi ba? Niɲba, haw hen na tare toŋge men, kiriɲ ka hendi a gelé néé woji nô men hen.» 54Bay ɓiri ôriɲ siɲ iyé dami wo damné kaɲ bay bê kwôbe a. Piyêr ô tôri dôriɲ tôri cêgê. 55Bay lam tare dami derô haba a aɲ môrji iyêbe aɲ Piyêr kôba mô perêrji a men. 56Hende jé to pôni gel Piyêr mô iyêbe tare menba, hende bôri ɗééɲ aɲ kôl iyôŋ ba: «Gawra wo nà kôba, na ô naɲ ɗi men ré ba?» 57Menba, ôbi uwôsur kôl iyôŋ ba: «Iyore, en hôni ré.» 58Sem cêgê menba, kwo ɗaŋgi gili aɲ kôli iyôŋ ba: «Jôbi kôba, ju na kwoji men ré ba?» Menba, ôbi uwôsur kôl iyôŋ ba: «Ena kwoji ré.» 59Tare pôn cêgê menba, kwo ɗaŋgi kôl iyôŋ ba: «Na tiri yôd, gawra bi wo hen, na ô naɲ ɗi men, wôsa ôbi na kwo Galilé.» 60Menba, Piyêr uwôli sara iyôŋ ba: «En hôn bô kwôlo ju kôl hen né.» Kiriɲa ôbi iyêl baa ya tô menba, kura yel men. 61Kiriɲ bay ka hen na, Kelma bul bô Piyêr ɗéɲ menba, Piyêr erem sa kwôlo Kelma na kôli hen: «Pa dema kura ré yel tô ba, já uwôserê têê subu jeré hônen né.» 62Ôbi si nô aɲ sôm ɓugerôg ɓugerôg. 63Gawrê ka gem Jésu hen ayrêri men, sêri men. 64Bay ha tiri ta aɲ eŋgereri iyôŋ ba: «Li yem môɲ ôbi kibi Emen iyôŋ, aɲ ju kelêni i a dêm hen ba?» 65Menba, bay tiréri damaŋ. 66Kiriɲa kiriɲ wôl menba, daɲare to surɲê men, damné kaɲ bay bê kwôbe men, bay derê tô tôô to Emen a men daɲji. Aɲ bay ôriɲ naɲ Jésu tumô bay jerê kwôlê sa Jubɲê. 67Aɲ bay kôli iyôŋ ba: «Hena jeré na Krist, kwo Emen dôri hen ba, ju kelêni.» Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Hena ené kelêŋge kôba, ka bê bôrŋge sara ré, 68men, hena ené eŋgeréŋge kwôlê kôba, ka uwôlen sara ré a men. 69Niɲba, ayiɲ tôri haw hen na, nôbi Kema Gawra na merê sa kôbi gusurô wo Emen woɲ ôbi néé a.» 70Bay kêm kôli iyôŋ ba: «Iyôŋ ba, ju na Kema Emen ta!» Menba, ôbi uwôlji sara iyôŋ ba: «Ôbi a kené kôl hen, ena Kema Emen.» 71Menba, bay kôl iyôŋ ba: «Nana gey bi kwôni wo ɗaŋgi ré derêna kwôli sôŋ ba? Nana toy naɲ marna kibri a niɲ.»


text: 1Lunyɛ do tele-makima-wati (3 pm), Pita anubɛ Yɔni tara Alla Bato Bɔn la madiyali kɛ tinɛ. 2Kei do ye nyɔ min namarayanɛ kebi a sɔrɔnta. Tele-wo-tele, anu si ta a la Alla Bato Bɔn tenbi-bolɔn wo la min tɔgɛ ko, “Da Kinyanɛ.” Minnu bi donna Alla Bato Bɔn la, a kɛnɛna wonu matarala wodi ma. 3A ya Pita anubɛ Yɔni yen donna tumɛ min, a ya anu tara fan do la. 4Anu ya a mafɛlɛn sin! Pita ko, “I yɛ lana! Ma mafɛlɛn.” 5A ya anu mafɛlɛn sin! A ya a lɔn ko a si fan do sɔrɔn anu bolo. 6Kɔnɔ Pita ya a fɔ a ye ko, “Wodi sa n bolo kɔnɔ min bi n bolo, n si wo di i ma. Yisa Nasarɛti kɛ, Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ tɔgɛ rɔ, i lasɔ. I ni tagama!” 7A ya a bira a bolo nyimɛ ma ka a dɛnbɛ a lasɔla. Tiriyante wo rɔ, kei wo kiannu anubɛ a wɔlɔkɛ-kolenu ya sɛnbɛ sɔrɔn. 8A ya a lasɔ kelenna ka tagama dabira. Wo kɔma, a donta Alla Bato Bɔn la anu fɛ. A ye tagamana. A ye a gbanna. A ye Alla tantola a kulu mayɛlɛnɛ la. 9Nba, nyama bɛɛ ya a yen tagamana Alla tanto tinɛ. 10Anu ya a lɔn nkɛkuna ko tarali-kɛlɛ min si sigi Alla Bato Bɔn “Da Kinyanɛ” la, ko wo le, anu dama tɛrɛnara wo la ka kawa wola ko la min bara ma a la. 11Namara-kɔrɛ wo kirita Pita anubɛ Yɔni ma tumɛ min, mɔgɛ bɛɛ kawara ka anu buri anu wara ka ta Alla Bato Bɔn dandan kɔrɔ min tɔgɛ ko, “Silamɛnita Dandan Kɔrɛ.” 12Pita ya mɔgɛ wonu nadɛnnɛ yen tumɛ min, a ya a fɔ anu ye ko, “N ta-nyɔgɛ Isirɛla kɛnu, wo ye kawala kɛ ma kama? Wo ye tola ma mafɛlɛnna nfenna? Wo ya a lɔn ko ma nyɛrɛta sɛnbɛ le ya a lakɛndɛya, wa? Ma nyɛrɛta sɛnbɛ anubɛ sɛninyɛ ma a ma, kei kɛ ye tagamana de! 13Iburayimata Alla anubɛ Isiyakatɛ anubɛ Yakobatɛ, ma benbanuta Alla kɔni, wole ara ala wɔli kɛlɛ Yisa gbiliya. Wo le ya ale Yisa wo don sɛnbɛ-tiginu bolo. Wo ya wo ban a la Pailɛti yakɔrɔ. Ado Pailɛti ya a latɛgɛ ko a ni a boloka tumɛ min, wo ma sɔn. 14Yisa telennɛ, fɛɛ woo sa a la kɔnɔ wo ya wo ban a la. Wo ya Pailɛti madiya ko a ni mɔgɛ fagalɛ do boloka wo ye. 15Ale min bi ni-bɛrɛ dila mɔgɛnu ma, wole ya wo faga kɔnɔ Alla le ya a lawuli ka bɔ furinu tɛma. Ata sereyɛ le male la. 16Wo ya kabana koe min yen kɛ, wo kɛra dɛnkɛninyɛ fɛ ale Yisa tɔgɛ rɔ. Ale Yisa tɔgɛ le ara sɛnbɛ di kei kɛ ma. Ala dɛnkɛninyɛ Yisa ma, wo le ya a ma, wo bɛɛ ye a kɛndɛyanɛ yenna. 17“Nba, n na kelen nyɔgɛnu, n ya a lɔn ko wobɛ wola kun tiginu ya min ma Yisa la, wo ya wo ma bawo wo sa a kalama. 18Kebi fɔlɔ, Alla ya a fɔ ala nɛbi bɛɛ baraka rɔ ko fɔ Allata-Mɔgɔ-Yabɔnɛ ni tɔrɔ. Ado wo ara bɔ a la ka le. 19Nba, wo ni yɛlɛma ka tubi Alla ma. Woletɔ a si wo hakɛ yesi feu, ka wo makoto. Ni wo ya wo ma, 20wo si ni-lafɛrɛ sɔrɔn Mari bolo. Alla ara ban ata Mɔgɔ Yabɔnɛ min yabɔla wo ye, a si ale Yisa lana wo ye. 21Kɔnɔ fɔ a ni to Arinyɛni tɔ ha fan-bɛɛ-kuraya-wati ni ke iko Alla ya a fɔ ala nɛbi-sɛnimɛnu fɛ nya min fɔlɔfɔlɔ. 22Musa ko wola Mari Alla si nɛbi do lana wo ma iko a ya ale lana nya min. A si bɔ wo nyɛrɛta mɔgɛnu tɛma. A ko ale wa min bɛɛ fɔ wo ye, wa wo tole masɔ wo la. 23A ko fanan ko ni mɔgɔ wo mɔgɔ ma a tole masɔ nɛbi wo la, Alla si wo tigi bɔ ata mɔgɛnu tɛma ka a halaki pɔ! 24Ka a dabira Nɛbi Samuwɛlita wati ma anubɛ nɛbi minnu nara ale kɔma wɔlɔyiya kɛ tinɛ, wonu dama ya tele kɛnuna ko fɔ. 25Alla ya lanyiri minnu kiri ala nɛbinu baraka rɔ, wotɛ le wonu na. Alla ya lanyiri minnu kiri wo benbanu ye, wo ara wo sɔrɔn iko a ya a fɔ Iburayima ye nya min. A ko duninya-mɔgɛ bɛɛ si na duwɛ sɔrɔn ale bɔnsɔn fɛ. 26Woletɔ Alla ya ala wɔli kɛlɛ Yisa yabɔ ka a sɔ wole fɔlɔn ma ko a ni duwa wo ye alako wo dama ni yɛlɛma ka bɔ wola ko-yogomɛnu tɔ nya min.”


text: 1Tɔ, jɔrɛ n bo am kɛrɛ maari m ni, am ŋa, “I ti ye ni ka má biɛsɔ si bara.” 2I ti nahɔrɛ wɔ, ama, mini dɔ, sakaraya dɛɛ ti, i ti ye ni ka biɛsɔ kɛrɛ la i tiɛŋgu yi, na bara kɛrɛ la i tiɛŋgu hun. 3I ti má ye ni ka biɛsɔ kete na má i ni i yi saŋga, i kaaki ti má ye ni ka bara kete na má i ni i hun saŋga. 4Má bara n dɛɛ la i ŋuniɛmbaa ni, i ti i hun n dɛɛ wɔ, sɔ ye i kaaki ti a, má biɛsɔ n gusu dɛɛ la i ŋuniɛmbaa ni, i ti i yi n dɛɛ wɔ. 5Má am kete am beŋgu daari, má ka am ayo anɔɔkun ka am fa nyini saŋga kaan sere Nyɛmɛ, nyini sin, na am kaaki saŋga bekun, adena má Sitana yo am niɛ na i nya am, dama am koro tara má am ŋu dɛɛ ti. 6I ti má ka m suma am nɔɔ ka am yaki i wɔ, ama, m suma am atin ka am koro yo sɔ ɔ. 7Mini dɔ, nzɛn má sɔnɔ kɛrɛ wo kabo m wo ni, i yo m fiɛ, ama, sɔnɔ kɛrɛ ni i aceeri bo Nyɛmɛ afa ama i, be dɛɛ wo i ŋgumi, na be gusu dɛɛ wo i ŋgumi, i kɛrɛ ti má kun. 8Kisa m sujɔjɔ ambɛrɛ nbiɛsɔm ni nbaram bo am nya ja má ni dɔ a, ni nkunafɔm, nzɛn má am wo kabo m wo ni, na am ja má, i ti kpa. 9Ama, nzɛn am koro tara má am ŋu, am ja. Nzɛn am yo sɔ, i ti ye ni bo saŋga kɛrɛ am la konviki agaya fa kɔ bara ni biɛsɔ dika, na am koro tara má am ŋu ni. 10Ahin ti nbiɛsɔm ni nbaram ajaafɔm dɛɛ jɔrɛ ye m sukan i n a, má mini suse a, ama, i ti Nyɛmɛ nɔaniɛ maawa a, ka má bara yaki i hun ajaa. 11Ama, nzɛn i kɔ yoori ka be afite i hun dika, má i ja kun, i tana sɔ, wara i kaaki kɔ i hun n dika. Má biɛsɔ n gusu se ka i yaki i yi ajaa. 12Minɛm bo ba ka ni, m dɛɛ fɔ ye m sufa tu am n a, má Nyɛmɛ seeri sɔ a. Nzɛn Kristofɔ be yi ti má yaradayofɔ, na wɔ soro su ka i tana i hun n ajaa bu, má i yaki i ajaa, i bita i. 13Nzɛn bara be ti Kristofɔ, na i hun ti má yaradayofɔ, na biɛsɔ n asoro su ka i ni i yi n saŋga tana, má bara n yaki i ajaa, i tana. 14Dama biɛsɔ n bo i yo má yarada ni, Nyɛmɛ ade i ayo i dɛɛ sɔnɔ, i yi n bo i ti Kristofɔ n dɛɛ ti, na bara n gusu bo i yo má yarada ni, Nyɛmɛ ade i ayo i dɛɛ sɔnɔ, i hun n bo i ti Kristofɔ n dɛɛ ti. Nzɛn má nyini, Nyɛmɛ dé má bu nbaam, ama, kabo i ti ni, Nyɛmɛ ade bu. 15Ama, nzɛn bo i ti má yaradayofɔ n kete ka i ja má, yaki i na i kɔ, nyini saŋga, Kristofɔ n la má ŋgasi be. Nyɛmɛ afere ya ka ya wo ni tanalaifiɛ wɔ. 16Wɔrɔ bara ni, beni, wɔrɔ dɛɛ ti, u hun ni nyá tiide, na wɔrɔ biɛsɔ n gusu, beni, wɔrɔ dɛɛ ti, u yi ni nyá tiide. 17Tɔ, am ma sɔnɔ kɛrɛ wo kabo Mibiɛ n kereeri i saŋga bo Nyɛmɛ fereeri i ni. Deke kɛrɛ bo m kɔ Kristo jamam n nu, kabo m kere bu ka bu yo lɛɛ. 18Nzɛn be wo bɛrɛ, na wɔ du mɔ awura kɛnkɛnnɛ ka, ye Nyɛmɛ ba fereeri i, i ti ye ni ka i mi yaki i kɛnkɛnnɛ yoowa n sɔ. Nzɛn be gusu wo bɛrɛ, na wɔ wura má kɛnkɛnnɛ, ye Nyɛmɛ afere i, i ti ye ni ka i mi wo sɔ, má i se ka i wura kɛnkɛnnɛ. 19Bo wɔ wura kɛnkɛnnɛ n ni bo wɔ wura má kɛnkɛnnɛ ni, i be mmɔɔ ti má pui, ama, deke bo i ti jɔrɛ nahɔrɛ su n la ka, sɔnɔ bita Nyɛmɛ nɔaniɛ maawam ni. 20I ti ye ni ka sɔnɔ kɛrɛ wo kabo i yo ti barasu na Nyɛmɛ nya ba fereeri i ni. 21Nzɛn a ti akɔɔ, ye Nyɛmɛ afere u, má a ma i yo u yaa, ama, nzɛn a si ka a koro nya atin na a de u tii, a koro yo sɔ. 22Dama sɔnɔ kɛrɛ bo i ti akɔɔ na Mibiɛ n afere i, i ti Mibiɛ n dɛɛ sɔnɔ bo wɔ de i tii aji wɔ, sɔnɔ kɛrɛ gusu bo i ti má akɔɔ na Mibiɛ n afere i, sɔ ye wɔ kaaki Kristo akɔɔ a. 23Nyɛmɛ ato am atɔ kaari wɔ, nyini dɛɛ ti, má am yo adamandem akɔɔm. 24Nyini ti, m ninbaam, kabo sɔnɔ kɛrɛ ti na Nyɛmɛ afere i ni, i ti ye ni ka i mi wo sɔ ni Nyɛmɛ. 25Fa kɔ minɛm bo ba nya aja má ajaa n dɔ ni, m la má kereewa bo i fite Mibiɛ n dɔ fa kɔ nyini n dika, ama, Mibiɛ n asi m aŋunfɔ na m la dabuŋu n dɛɛ ti, ye m koro ka m se am deke bo i wo m sunsunni nu n a. 26Miɛ n bo ya wo nu kisa n dɛɛ ti, mini dɔ, nzɛn má sɔnɔ kɛrɛ koro wo i wo, má i ti kpa. 27Nzɛn a du mɔ aja bara, má a kpini atin na a yaki ajaa ni. Nzɛn a nya ja má gusu, má a kpini atin na a ja. 28Nzɛn a ti biɛsɔ ye a ja bara, a yo má satiɛ, nzɛn a ti suŋguru gusu ye a ja biɛsɔ, a yo má satiɛ. Ama, wahara n bo ajaajafɔm di i durunya n nu n ye m koro má ka am di i be a. 29M ninbaam, deke bo m suse n la ka, saŋga n waari má kun. Nyini ti, fa kisa fa kɔ, bo bu la nbaram ni, i ti ye ni ka bu wo ka bu la má be. 30Na bo bu sun ni, ma bu wo ka bu sun má, na bo bu ahore ajɔ ni, ma bu wo ka bu ahore ajɔ má, na bo bu to neŋgem ni, ma bu wo ka má bu dɛɛ la neŋge ni. 31Na bo bu fa durunya n nu neŋgem fa yo bu jumam ni, ma bu wo ka bu cɛcɛ wo má bu nu, dama ahin durunya n ni deke kɛrɛ bo i wo nu n ti siinwa a. 32M koro má ka deke be miɛ am, am sunsunni nu. Sɔnɔ bo i la má bara ni, i sunsunni kɛrɛ wo Mibiɛ n dɛɛ juma ni su a, i dɛɛ la ka, i yo sa bo i sun Nyɛmɛ nu wɔ. 33Ama, sɔnɔ bo wɔ ja bara, i sunsunni kɛrɛ wo durunya n nu dɛɛ dekem ni su a, i dɛɛ la ka, i yo sa bo i sun i yi nu wɔ, 34nyini ti, i sunsunni ti nnyɔ nnyɔ ɔ lɛɛ. Na bara bo i ja má, wara suŋguru bo i si má biɛsɔ, i sunsunni kɛrɛ wo Mibiɛ n juma ni su a, adena i wo casi i ŋuniɛmbaa ni i awiɛwiɛ nu. Ama, bara bo i la hun, i sunsunni kɛrɛ wo durunya n nu dɛɛ dekem ni su a, i dɛɛ la ka, i yo sa bo i sun i hun nu wɔ. 35M koro ka m buka am wɔ, nyini ti ye m se sɔ n a, i ti má ka m koro ka m kanda am atin wɔ. Ama, m koro ka am yo sa kɛrɛ bo i kɔ atin su wɔ, na am fa am ŋu ma Mibiɛ n nahɔrɛ su, na am su i nyunyumi. 36Ama, nzɛn suŋguru be wo bɛrɛ na wɔ nya si má biɛsɔ, na ba ce i, na i ni biɛsɔ n kɛrɛ ayo bu sunsunni nu ka bu ja má, ama, kasin na biɛsɔ n ba ŋu ka i koro tara má i ŋu, na bara n aju ajaa, i koro ja i, i ti má satiɛ. 37Ama, nzɛn wɔ jina su kekereke i sunsunni nu, na i ti má deke bo bu miɛ i, na i koro tara i ŋu fa kɔ i kunnu koroowa su, na wɔ yo i sunsunni nu ka i ja má suŋguru ni, ama, bu wo ka bu ti danfoya a, bo bu si má bu beŋgu ka bara ni biɛsɔ, nyini ti kpa a. 38Nyini ti, sɔnɔ kɛrɛ bo i jaari i suŋguru ceewa ni, nyini ti kpa, ama, bo i ja má i fieo ni, i mi yo sakpa tara bo i ja i ni. 39Nzɛn bara ni i hun wo bɛrɛ, na biɛsɔ n nya wu má, bara n la má atin bo i fite i ajaa n bu, ama, nzɛn i hun wuuri, i la atin bo i kɔ ja sɔnɔ kɛrɛ bo i koro, ama, wɔ yo daka ka i mi ti Mibiɛ n dɛɛ sɔnɔ. 40M dɛɛ sunsunni nu, nzɛn má i wo sɔ na i ja má, má i la terefiɛ agaya tara bo i ja. M niɛ ka mini mmɔɔ ni m tii la Nyɛmɛ Awiɛwiɛ ni.


text: 1M suma u nɔaniɛ lɛɛ, Nyɛmɛ ni Yesu Kristo n nyunu, yiri bá di ŋgɔɔfɔm ni yiweefɔm n jɔrɛ a, na i bá di fɛmɛ na i niɛ i minɛm su. 2Boro u nyi kan Nyɛmɛ nɔaniɛ ni, sukan i saŋga kɛrɛ. Teŋge yaradayofɔm su fa kɔ kereewa bo i kɔ atin su. Jaraki bu na bu yaki satiɛyo. Jɔjɔ bu dɔ na bu yo sakpa buka su. Na a yo sawɔrɛ ni nyini n kɛrɛ na a kere bu nyunyumi. 3Dama fa kɔ fa ba, minɛm kóro má ka bu so bu sui, na bu ti Kristo kereewa n bo i kɔ atin su ni. Ama, bu sú bu dɛɛ koroowam su wɔ, na bu tíɛn kerefɔm dɔŋgu nɔɔ bo bu kere bu dekem bo bu koro ka bu ti i ni. 4Bu káaki bu sin bo nahɔrɛ atin ni, na bu só bu sui ti kɔrɛ jɔrɛm. 5Ama, wɔrɔ yiri, tara u ŋu saŋga kɛrɛ, na a mindi ni wahara di, na a boro u nyi kan Yesu labari kpa n jɔrɛ, na a yo u juma n kɛrɛ kabo Nyɛmɛ koro ka a yo i ni. 6Mini yiri, saŋga n aju bo bu yí m ŋgɔɔ ni, Yesu Kristo dɛɛ ti, saŋga n aju bo m fíte durunya n nu fɛn. 7Ma boro m nyi atu ŋgoni Nyɛmɛ atin n su, ma yo m juma awie, ma kan labari kpa n ni m yarada kun. 8Kisa Nyɛmɛ bita teremasu aceeri ŋminda m, dama wɔ de m ka m yo sa bo i kɔ atin su i dɔ ɔ. Ya Mibiɛ Yesu Kristo, yiri di minɛm jɔrɛ ye i kɔ atin su a, yiri fá nyini teremasu aceeri n ce m jina cɛɛn a, má mini ŋgumi, ama, sɔnɔ kɛrɛ bo i koro Yesu na i tana ŋminda ka i ba n a. 9Yo aniɛ na a bra m dɔ kisa kisa. 10Dama Keresensi akɔ Galatiya awɔrɛ n nu, ye Titosi akɔ Dalamatiya awɔrɛ n nu. Demasi aŋmati ayaki m, wɔ kɔ Tɛsalonika miɛ kpiri n nu, kisa i koro ka i wo kabo durunya n nufɔm wo n wɔ. 11Luka ŋgumi wo m dɔ a. Fa Marako na u ni yiri bra, dama i koro buka m ni juma ni. 12Ma sunma Tikikusi Ɛfɛso miɛ kpiri n nu. 13A ŋa a ba, bita m ayɛrɛ tanlɛɛ n ba ma m, bo m yakiiri i Tɔrasi miɛ kpiri n nu, Kapusi dika ni. Fa m kadasim n gusu bita m nu, maala bo ba fa neŋgendɔrɛ ŋuma ayo bu ni. 14Alɛkizanda bo i ti tunmi n ayo m satiɛ agaya, Mibiɛ ni tɔ́ i kaari fa kɔ sa bo wɔ yo i n su a. 15Si u ŋu sa ni yiri, dama wɔ jina su kekereke akete nɔaniɛ n bo ya kan i ni. 16Ciciri su bo m sukan na m de m tii jɔrɛ diibiri ni, be ajina má m sin, bu kɛrɛ ŋmati yakiiri m wɔ. M sere Nyɛmɛ ka i fa bu ŋgasi ce bu. 17Ama, na Mibiɛ n ajina m sin a, na wɔ ma m faŋga, na ma koro akan labari kpa n akere minɛm, na bo bu ti má Yudafɔm n kɛrɛ akoro ati. Na wɔ de m afite minɛm bo bu koro ka bu kun m n saa nu. 18Yiri Mibiɛ ni yí m fite jɔrɛ tiɛ kɛrɛ nu a, na i fá m kɔ wura i fɛmɛya n nu aŋgoro ni laifiɛ a. Jirima bambaka ti i dɛɛ saŋga kɛrɛ. Ami. 19Bisa Pirisila ni i hun Akuyila fa tu Onesifɔrɔsi dikafɔm kɛrɛ dɔŋgu ma m. 20Irasitusi kaari Kɔrinto miɛ kpiri n nu wɔ, na ma yaki Torofimosi gusu Miletosi miɛ kpiri n nu, dama wɔ la má i ŋu. 21Yo aniɛ na a bra ka, na fufuku nya ju. Ya ninbaam bisa u dɔŋgu, bɛrɛ la Ɛyabulusi, ni Pudensi, ni Linosi, ni ya niɛmabara Kalodiya, ni ya ninbaam nyiŋgam kɛrɛ. 22Ma Mibiɛ n wo ni wɔrɔ. Nyɛmɛ buka am kɛrɛ.